Şiğırlär - Rauf Bagautdinov

BER KAYTIRMIN TUGAN YaKLARGA
(şigırlär häm cırlar)
Gomer yomgagınnan

Yomgagımnı sütäm, küz aldında
Yullar bulıp häter suzıla.
Usal yıllar mine çit yat cirdä
Küp bastırdı utlı kuzına.

Biyette dä tormış ut östendä,
Sipte annan bozlı suların.
Çit cirlärdä vakıt basuların
Avır yöklär tartıp uradım.

Kaytu hise miña yullar suzdı
Serle avz salıp kükräktän.
Yaralangan kebek gaziz cirem
Kükrägemdä şıtkan orlıktan.

Kaylarda gına yörsäm sin uyımda
Yuk uyımnıñ äl dä tınganı.
İyärdeñ sin miña sagış bulıp
Sin bulmasañ eşem uñmadı.

Tugan cirem sin yörägem minem
Här börtegeñ miña qaderle.
Yaşäü bähete sinnän genä tora
Sineñ kulda özmä bäğırne.

Yomgagımnı haman sütäm äle
Häm sütärmen şämem süngängçe,

Anıñ oçı sindä, tugan cirdä,
Yaşäü därte– alda... Tik şulay da
Tarta kürmä, zinhar özgänçe!

Ber kaytırmın tugan yaklarga
Räüf Bahavetdinov süzläre häm köye.

Tañ atkanda yäşlek cırım bulıp
Ber kaytırmın tugan yaklarga.
Ärämälär sihri moñga tulıp,
Uzgan yıllar sezneñ haklarda

Kuşımta:
Tañ cilläre bulıp saf moñnarım
Kaytıp täräzäñne kagarlar.
Ellar aşa sagış cırlarım da
Siña büläk bulıp barırlar.

Cırlarıbız kalır büläk bulıp,
Urtak ğamäl avır çaklarda.
Açı yazmışlarda sine sagınıp,
Ber kaytırmın tugan yaklarga.

12 10.1998

Tugan yaknı ezlim

Çit cirlärdä sinsez ütte gomerem
Ütte minem yäşlek yılları
Kiler yaznı koşlar sagıngangday
Sagınsam da kaytıp bulmadı

Kuşımta;
Çit yaklarga yazmış nigä iltteñ
Sagışlardan kilmi yanasım.
Özgälänep, bärgälänä yöräk
Tugan yakka kilä, kaytasım.

Tugan cirgä canım törengänder.
Ata anamnıñ gaziz canına.
Nik ayırdıñ yazmış tugan cirdän
Tıngılıklar yuk bit canıma.

Kuşımta :
Kaytu hise akkoş yulı yasap
Ğaşıyq canım yarsıy kiçlären.
Kül östendä yözgän moñsu ayday
Tugan yaknı äzli küzlärem.

21 05.1997

Ütälmädem yırak aranı

Tugan yaknı sagınu gazabları
Uylarımnan hiç ber çıkmadı.
Anda kaldı yäşlek, söygän yar da
Sabıy çaklarımnıñ sukmagı.

Ayırılganda äytälmädem ber süz,
Küñelemneñ betmäs serlären.
İnde üreläm sagınıp sin yoldızga
Ezlim sine, yulda küzlärem.

Gacäp tügel özelep cırlaularım,
Saf söyüem buldı yaralı.

Sine ezläp taldı kanatlarım,
Ütälmiçe yırak aranı.

Tugan yakka säyähät

Kaytıym äle tugan yaklarıma
Sayrıylardır bakça koşları.
Häteremdä kalgan, on(ı)talmadım
Yazın, cäyen, közen, kışların.

Sag(ı)şımnı niçek añlatırga?
Koşlarım da sayrıy belgänseñ.
Yukka gına sayramıylar ikän
Sagışlarım bulıp kilgänseñ.

İh tugan yak bigräk söykemleseñ
Töşläremä bik yış keräseñ.
Kısıp, kısıp söygän ana kebek
Küñelemä çäçkä üräseñ.

Yaña gına atlap kitkän cirem
Yörgän yullarım da kipmägän.
Bar dönyanı cılıtırlık köçlär
İlham cimeşlärem betmägän.

Onıtalmadım, sine gaziz cirem
Ezläp sine gomer ütärme?
Ägär haman siña kaytalmasam,
Ütkän gomer gafu itärme?

Tañ nurları uynıy kırlarımda
Sandugaçlar sayrıy kiçlären.
Tekä basıp ezläp kitkän bulam
Citär mikän minem köçlärem?
Bakçalarga keräm, sine ezlim,
Gölçäçäkle urman poçmagı.
Alga öndi tugan cirem yulı
Yäşlegemneñ serle sukmagı.

Sin tugan yak - bäräkätle cirm
Küñelemneñ şifa cimeşe.
Yäşlegemnän kalgan sukmaklar da
Minem hisem kebek kübese.

Töştä küräm tugan yortımnı da
Gaziz nig(e)zen, açık işegen.
Oçraştırıp bezne ayırgan da
Sabıy çaktan kalgan bişegem.

Äl dä bulsa çıñlıy kolagımda,
İşetäm min bala tavışın.
Şul bişektä kalgan sabıy çagım
Tıngı birmi, yäşlek sagışım.

Bala tavışına uyanam min
Üksi kebek yılga buylarım.
Şul yañgıraş sıman, uram buylap
Karşıladı gomer yıllarım.

Ütkän yıllar ällä kayda kaldı
Ä şulay da, eze betmägän.
Kaytu gazapların ontalmadım
Küñelemnän sagış kitmägän.

Kaytu hise

Tugan cirgä kaytu hise belän
Atlap tügel, çabıp baram min.
Hälem betep ägär tuktap kalsam,
Açı tirgä batıp yanam min.

Min tuganmın Yaña Bikkenädä
Pasportımda Ablay diyelgän.
Ber küñelgä küpme şatlık sıya
Kayınnarım gına iyelgän.

Kaytu könem şatlık töyäp kilä
Töşläremdä kürgän töş kebek.
Şul çaklarda yarsıp uyanam min
Havalarda oçkan koş kebek.

Uylar dingezendä min ber cilkän
Dulkınlanmas suda min tügel.
Kaytır yulın ezläp gomer ütä
Sihri nurdan ikän ul küñel.

Buran
«Bazı» hucalıgınıñ uñgan şoferları
Akimov Anatoliy, Abzalov İlfak,
Yakovlev Valeriy, Ardeev Yädgär, Robdrahmanov
Rafail «Luçşaya pesnya goda Hrustalnıy
Solovey 2008» Mähmüt Nagırşin köye
Räüf Bahavetdinov süzläre.

Burap-burap saldı karnı buran
Sin kaytası yulnı tutırıp.
Şul yıllarnıñ eremäs kar ösläre
Küñelemdä kaldı moñ bulıp.

Könnär ütä, yöräk sine kötä,
Sagışımnı kilä büläsem.
Küñelemneñ nazga tulgan mäle
Küz yäşlären kilmi tügäsem

Yarsu hislär taşıy moñnar bulıp
Sineñ isemeñ istän kitmägän.
Oçraşunı kötep yäşi küñel,
Küñellärdä sagış betmägän.

Tugan yagım

Bala çaktan hätremdä kalgan
Avılımnıñ serle kiçläre,
Şul kiçlärdä sızılıp moñnar aktı,
Küñelemdä haman hisläre.

Kuşımta:
Onıtılmıy çäçkä isläre
Avılımnıñ serle kiçläre.
Sagındıra peçän ösläre
Şuldır inde sagınu hisläre.

Tugan yagım, ih, kiñ dalalarıñ,
Maktap sayrıy, cırçı turgayım.
Onıtırlık tügel mäñgegä dä –
Balkıp tora gölle tugayım.

Yäşlek cırım garmun dävam itä,
Kızulana yöräk tibeşe.
Sin tayanıç miña tugan yagım,
Onıtılmıy ilham cimeşe.

Cir sulışı

Avıl malayı min- cir keşese
Tufragıñnı alam uçıma.
Gel sıyındım cirem koçagıña
Köylär yazam barlık dustıma.

Tayanırlık iñeñ bulsın ikän,
Üz ciremdä tuıp üskänmen.
Cır- moñnarım tugan tufragımda
Nigä genä sinnän kitkänmen?

Sindä kaldı yäşlek yazlarım da,
İrken sulap tuymas saf havañ.
Koçagıñda sineñ kiñ basular,
Cir sulışı, sinnän moñ alam.

Yaratam min tugan yagımnı

Yaratam min tugan yaklarımnıñ
Tauların, urmannarın.
Ä kiçlären yañgıragan
Käkkügemneñ moñnarın.

Küz aldımda gel torasıñ
Tugaylarıñ, kırlarıñ.
Cırlap akkan çişmäläreñ,
Urgıp akkan sularıñ.

Yaktırta küñel türlären
Çirämle uramnarı.
Bergä üskän duslarımnıñ
Elmayıp torgannarı.
Sagınam min tugan yaknıñ
Yäşlär cırlap ütüen.
Tuıp üskän balalarnıñ
Üsep buyga citüen.

Cırlar öçen cırlarım bar
Tugan cirneñ kügendä.
Balkıp yangan yoldız kebek
Sine yörtäm küñelemdä.

Yaratam min tugan cirne,
Küräm sindä dönyanı.
Yöräk talpına aşkınıp,
Añlıydır minem cannı.

Tugan cirem

Onıtalmadım tugan yaklarımnı
Küzläremne tekim kügenä.
Küz nurların çäçep iregep karıym
Cännät tösle serle kürenä.

Könäreñ dä nurlıraktır sıman
Nazlı sindä iskän cilläreñ.
Bala çakta yörgän sukmaklar da,
Hätfä kebek ide cirläreñ

Yoldızlarda ence kebek balkıy
Zäñgäreräk kebek kükläreñ.
Tal tirbätep bılbıl sayravı da.
Därtländerä yöräk tipkänen

Cir balası çittä illär gizä
Kuanıçın taşlap,– könnären.
Kürä almıy kaytkan koş buranın
Bakçalarda atkan göllären.

Avılıma kaytsam

Avılıma kaytsam, cirgä yatıp
Koçar idem tugan ciremne.
İzge hislär, yaktı uylar çäçep
Bezne üstergän tugan ilemne.

Avılıma kaytsam urap urap
Ütär idem kat-kat uramın.
Su buyında kalgan sukmakların
Şaulap üskän moñlı urmanın.

Küz aldında ineş dulkınnarı,
Saklıym siña söyü hislären.
Kapka açıp, yapkan yullarımnan
Ezlim haman avılım kiçlären.

Tugan yakka kaytır idem

Çıkkan koyaş bulıp min gel
Karıymın tugan yakka.
Küz nurları yullar sala
Yaş tügep kaytu hakta.

Kuşımta :
Yazmışımnıñ kaytu hisen
Sindä gel kötkänseñder.
Kiçer kayta almavımnı
Tik ömet itkänseñder.

Salavat küpere sıman
Küzemneñ çagılışı.
Elgalarday yıllar aga
Yöräktä kagılışı.

Kuşımta:
Yörägemdä yaktı yoldız
Nur sibä küktän moñın.
Küz yäşlärem tugan yakka
Ez sala kaytır yulın.

Tugan yaklar kötä kaytıgız

Sez duslarım, kaya yugaldıgız
Taralışıp kaya kittegez?
Ayırılışmas kebek üskän idek,
Nigä mine yalgız ittegez?

Ömet itep yäşim: sezneñ belän
Oçraşuga ilter yullarım.
Ezli-ezli inde arıp bettem
Sagışlardan taşa cırlarım.

Sez duslarnı sagınıp cırlar tua
Bergä bulgan çorlar turında.
Ul däverlär inde kire kaytmas,
Bezneñ yazmış alla kulında.
Min sagındım, sezne, duskaylarım,
İşeter ikän mine kaysıgız?
Torgan cirläregez göl bulsa da,
Tugan yaklar kötä kaytıgız!

Tüzemlegem citär...

Minem yöräk sagınulardan yödäp
Saf söyüem sine çakırdı.
Hıyallarım, yarsularım – barı da
Sinnän küçkän miña, ahrı.

Kuşımta:
Koşlar bulıp, ahrı, canım cırlıy,
Bägıremne özep, tilmertep.
Ä yörägem, yarsıp, çañnar kaga,
Saf mähäbbät cannı cilketep.

Yazmış yulı, bezne nik ayırdıñ,
Sin kaylarda ikän kiç-irtän?
Nigä genä borçularga saldıñ?
Kötkän bähet bulsañ, kil, irkäm!

Kuşımta:
Väğdälärne saldıñ hıyanätkä,
Mähäbbätne salma gazapka.
Tik barıber min bit siña ğaşıyq,
Tüzemlegem citär ozakka.

Ayırma sin tugan ciremnän

Kaytıp baram tugan yaklarıma
Küñelemdä kiñlek, gorurlık.
Şul bähetne ezläp yulga çıktım

Şuşı yuldan başka cirem yuk.
Tugan cirem minem izge ilem,
İh, sagındım tugan yagımnı.
Yörgän sukmaklarım häterlätä

Yaşel palas cäygän tabınnı.
İsänläşä yılga dulkınnarı
Ä üzläre yarga totıngan.
Ärämälär sihri moñga kalgan
«Bütän kitmä», dide şuşınnan.

Kulın bolgıy yäşel tiräkläre
İrkälänä cildä tauları.
Huş is börki gölle tugayları
Sandugaçlar kungan talları.

Tugan cirem, diyep endäşüem,
Üze ber zur gomer şikelle.
Yazmışımnı sin bähetle itteñ
Küñelem tulı bigräk söykemle.

Tugan tufragım

Tugan cirem, tugan tufragım sin,
Huş islären çäçep üssen göl.
Tallar cırlap, çişmäläre çıñlap,
Sandugaçlar sayrap däşsen gel.

Tugan cirem, tugan tufragım sin,
Küzläremä nurlar öräseñ.
Taular zurlap, dalaları yılap
Sagınganda töşkä keräseñ.

Tugan cirem, tugan tufragım sin,
Yaşel urman sine alkışlıy.
Kır kazları küktän avaz sala
Tugan cirlärenä kaytışlıy.

Tugan cirem, tugan tufragım sin,
Mäñgelek mähäbbät yalkını.
Kiçeräm gorurlık hislären
İñ köçle sagışım arkılı.

Ellar uzgaç siña kayttım

Basalmadı yöräk yarsuların
Kük kükrätep yañgır yauganı;
Zur taşlarnı vatıp, taşkın bulıp
Yarsıp, şaulap sunıñ akkanı.

Kuşımta:
Iñgıraşıp aktı dulkınlanıp,
Sinsez gomerem, yarga sugılıp.
Ellar uzgaç yarsıp siña kaytam,
Taşkın bulıp sine, sagınıp.

Küz yäşedäy özelep tamçı tamdı,
Göcläp aktı yañgır sikerep.
Tüpäläde mähäbbätem mine
Kamçı suzıp, yılap, ükerep.

Kuşımta:
Yaşen bulıp bitläreñnän üptem,
Küñelem – yañgır, sular taşkını.
Tiränlege anıñ – töpsez därya,
Kaynarlıgı – tämug, taş-komı.

Tugan yaktan moñ alam

İsänmesez, can duslarım, minem
Küñelemdä çäçkä, par kanat.
Moñ daryası nazga susap tagın
Tugan yakka kayttım min kabat.

Oçıp kayttım tugan yaklarıma,
Tugan cirem, minem sagışım.
Ätiyemneñ talyan telläreneñ
Sihri moñnarında yazmışım.

Sin ğayeple gaziz tugan cirem
Bägıremdä kön dä sızlavım.
Menä bit ul - yäşäü maturlıgı
Sıltau gına mällä cırlavım?

Göl çäçkälär cıyıp dalalardan
Tugan yakka oçtım kagınıp.
Çık suları bulsa - küz yäşemne
Tugan tufragıma tamızıp.

Çakmagışım

Çakmagışım, yögerep kayttım,
Yul töşmäsä, atladım.
Sindä tudım, sine söydem,
Olı hisne vatmadım.
Sinnän güzäl, sinnän yakın
Başka cirlär tapmadım.

Yul töşmäsä, hatlar yazdım,
Cavap kilsä – yatladım.
Çakmagışım, sin – canaşım,
Sineñ dannı sakladım.
Sinnän güzäl, sinnän yakın
Başka cirlär tapmadım

Yalanayaklarga keläm
Buldı hätta aklanıñ,
Soñgı sulışıma qadär
Siña kara yakmadım.
Sinnän güzäl, sinnän yakın,
Başka cirlär tapmadım.

Tugan avılıma

Rapat belän Kalmaş suı
Akmıylardır tik kenä.
Şul yılgalar koçagında
Tugan avılım Bikkenä.

Borgalanıp sular aga,
Moñlı koşlar tavışı.
Yarlarına dulkın kaga,
Minem yöräk kagışı.

Çabıp ütte avılımda
Gönahsız balaçagım.
Kükrägemdä utlar balkıy,
Sagınam tugan yagım.

Avılımnan sihri kuät,
Mogcizalar, yäm alam.
Talpınırga kanat birdeñ,
Avılım, sindä kalam.

Gäräy suı

Gäräy suın tämle diyep,
Susaganda su alam.
Çiläklärem tiz tula dip,
Su alganda kuanam.

Kuşımta:
Sularıñ azaygançı,
Yulları tabılgançı
Susaganda eçär idem
Sagınuım basılgançı.

Gäräy suın eçäm diyep,
Sagınganda min yanam.
Susaganda tuyam diyep,
Üzem haman su alam.

Kuşımta: şul uk.
Gäräy suın salkın diyep,
Tämläp eçäm tın gına.
Sagışlarnı cillär alsa,
Küñellärdä moñ tına.

Kızlar tavı

Häterlärne yöräk kanı yumas,
Gel häterdä, istä kürgänem.
Mäñge, ahrı, mäñge onıtılmas
Kızlar tauga cäyäü mengänem.

Kızlar tavı saklap torgan kebek
Avılımnı davıl, cillärdän.
Çişmäsenä ozın sukmak iltä
Kükräp igen üskän cirlärdän.

Mäñge yäşä, Tuksın, Kızlar tavı –
Ural kıyaları yuldaşı.
Monda ata-babam yau kaytargan,
Batırlarnıñ monda yul başı.

Çit cirlärdä bähet ezlämä

Ütkän ğasır tılsımına iyärep
Sizdermiça uzdı gomerm,
Äl dä tuıp üskän cirem bar äle,
Sündermäde cılı kümeren.

Tugan ilen taşlap çit cirlärdä
Bähet tabam diyep uylama.
Bala çagıñ uylap, kaytalmıyça
Sagışıñnan canıñ kıynala.

Tugan cirm, sindä min bähetle
Kükrägemä çista havası,
Ural taularınıñ cillärendä
Yaşävemneñ sizäm dävasın.

Avılıma sagışım

Kaytkan sayın, tugan avılkayım,
Sine kürep, yözem yaktıra.
Soklanuım miña tıngı birmi,
Sagışımnı gına arttıra.

Härber yortıñ kapkaların açıp
Suza kebek nazlı kulların.
Mine tanıp sayrıy sandugaçlar,
Äytä kebek: «Uñsın yullarıñ».

Sagınularım siña alıp kayta,
Taşlasa da yazmış yırakka!
Hiç kenä dä bilçän üstermämen
Avılıma ilter sukmakka.

Sagınu

Tugan yagım, siña kaytıp kiläm
Artta yäşlek, yöri gel urap.
Kitkännär dä sagınıp kayta ikän-
Çakırmıyça kilgän ber kunak.

İñ bähetle kaynar kavışular
Kolagımda haman tavışıñ.
İsläremdä söyäm digän süzeñ,
Kükrägemdä yarsıy sagışım

Min soklandım bulgan bähetemä,
Toydım kilgän olı şatlıknı.
Yäşlegemneñ güzäl mähäbbäte
Ayırıp kuydı kebek kartlıknı.
Yokılarım tınıç, tugan yakta,
Tämle suıñ, tämle aşlarım.
Guya sine bügen kaytıp kürep
Yäşlegemne kabat başladım.

İsänmesez, didem sagışımnan
Dulkınlanıp torgan dalama.
Göl çäçkäsen aldım koçagıma,
Söyü hise birep balama.

Häteremdä kalgan änkäm süze,
"Balakayım!"- diyep başlana.
Tugan cirkäyeñne taşlap kitmä,
Bäheteñne çitkä taşlama!

Şuşı kiñäş çıñlap kolagımda
Kabatladı änkäm süzlären.
İnde häzer moñlı ber köy bulıp
Yañgırasın sezgä cırlarım

Tugan yakka omtılam

Cırlap küñel açar öçen
Tugan yakka omtılam.
Sinsez ber kön yäşi almıym
Tıngı belmi borçılam.

Yäş kartaymıy cırlar belän
Köy suzsa garmunnarı.
Anda cırlıy här sandugaç
Anda şatlık moñnarı.

Küpme cırlar moñlı köylär
Tugan yagım turında.
Ğaşıyqlarga bähet östi,
Yañgıragan cırımda.

Min dä yäşim sezneñ belän,
Gomerem balkışlarda.
Kül östendä dulkınlanıp
Kañgıldıy ak koşlarda!

Kullarımnan garmun töşmi
Min – yäşlek illärendä.
Min gel sinnän ilham alam,
Därt birä könnäremä.

Gomergä sünmi sürelmi
Tugan yak yörägemdä.
Äytelmi kalgan serlärem –
Ör yaña köyläremdä.

Avılım irtäläre

Avıl tormışın yaratam,
Kilsäñ – yakın arası.
Tugannarım, dus-işlärem,
Min dä şul yak balası.

Yazgı tañnar yaktırganda
Avılım tula moñga.
Sagış moñı yöräklärdä
Äylänä matur cırga.

İh, avılım sukmagınnan
İkäü ütsäk irtägä !
Ütär idek abınırbız
Ellar salgan kirtägä.

Ezlim sine, cırçım!

Taba almıym, ezlim sine, cırçım,
Çit cirlärdä gomer kiçkändä.
Sinsez cırçım yalgız, yalgız akkoş,
Gomerlärem çittä ütkändä.

Kuşımta:
Bezneñ cırnı koşlar tıñlar ide,
Koyaş nurın çäçep bar nazın/
Yöräklärdä parlap tibär ide
Ömetlärem kalmıy ber adım

Minem moñnar alıp barır ide
Yäşlegemneñ siña hislären.
Çişmälärneñ cırlı, tatlı suın,
Avılımnıñ aylı kiçlären.

Kuşımta:
Äydä, çıgıyk äle, kiñ kırlarga
Sandugaçtay sayrap yörerseñ.
Küñelemdäge sagış serläremne
Cırlarımnan bälki belerseñ .

Kilçe, cırçım, küñel tulgan çakta,
Yañgırasın cırlar tınlıkta.
Eraklardan söyü hisen toyıp,
Avırlıklar töşsä tormışta.

Tugan yaknı ezlim

Kilgän yazlarımnı kötep alam,
Küñellärdä ilham kuzgala.
Äl dä tugan cirem sin bar äle,
Yäş gomerem çittä uzsa da.

Kükrägemdä yöräk dulkınlana,
Aydan yaktı tirän hislärem.
Min ğaşıyqmın siña tugan cirem,
Huş is birgän çäçkä islären.

Tugan cirem birdeñ kanatlar da
Oçam kebek koştay kagınıp.
Görläveklär bulıp borılıp agam
Tugan yaknı özelep, sagınıp.

Daryadagı yalgız cilkän kebek
Dulkınlana yöräk sızlanıp.
Elgalar da yarsıp yılıy kebek
Tugan yaknı ezläp, sagınıp.

Tugan cirem

Bigräk yämle gaziz tugan cirem,
Sindä genä küñel dävası.
Dulkınlangan igen basuları
Tugan yaknıñ iñ saf havası.

Kuşımta:
Sin tugan yagımnıñ
Yöräge ikänseñ,
Sin avılım minem hıyalım.
Sinnän dä güzäl yak,
Güzäl yak yuk ikän,
Ayırılmas gomer yullarım.

Koyaş bulam köndez, tönlä yoldız,
Kırlarıña küñelem cilkende.
Uñgan halık bezdä, bezdä genä
Tugan cirem bigräk söykemle.

Tugan yagım koyaşlı

Tugan yagım gel koyaşlı
Minem torgan töyägem.
Ay tirbänä sularıñda
Can kıyblası yörägem.

Tugan yakta barsı da bar
Ofıgında türlärem.
Sineñ belän ciñel miña,
Bähetemä ürlävem.

Min sagınam tugan yaknı
Tugan yaknıñ danı bar.
Min yäşimen,sin bulganga,
Gorurlanır halkım bar.

Tugan yagım, gaziz ilem
Bäräkätle kiñ dalam.
Güzällegeñ küñellärdä,
Sineñ yaktan moñ alam.

Tugan yaknıñ ofıkları
Olı yulga mayak ul.
Gaziz cirem – tugan yagım
Sagınmagan kaya ul

***
Yandırıp köl itkäç yöräkne sagıgşlar
Moñ suza tugan yak cırların.
İşetsen keşelär uyların tirbätep,
Bu yakta nikadär cır barın.

Küñelemdä avılım
Räüf Bahvetdinov köye *

Äy, sagındım avılımnı,
Küñeldä balaçagım.
Äldä avılım bar, äle
Zarıgıp kaytkan çagım.

Moñlı itteñ yörägemne
Sagışka urıy-urıy.
Çişmädäy saf toygılarım
Bähetkä yurıy-yurıy.

Beraz tagın kaytalmasam,
Küz aldımda avılım.
Eçtän genä sızıp yanam,
Tüzä almıy sagındım.

Küñelemdä avıl moñı,
Garmunnarda uynıymın.
Bala çagım moñnar östi,
Su buyların urıymın

*Bu cırga İldar Hämidullin da
köy yazgan

Tugan yak ofıkları

Tugan yaknıñ ofıgında
Koşlar sayrap nazlana.
Sinnän başka yäşi almam,
Ber mizgelgä, azga da.

Sagınganda tugan yaknı
Yaña cır börelänä.
Bik keçkenä şatlaklar da
Zuraya, erelänä.

Könnäremne yaktı itep
Kışın attı göllärem.
Min hiç ber dä kartaymamın
Sindä ütsä könnärem.

Kaytam disäñ yullarıñ bar,
Tugan yaknıñ daryası.
Tugan cirem miras saklıy
Kuanıçlı dönyası.

Kulın bolgıy ofıklarga
Bögelep kamışlarım.
Sineñ kuyınıña törenep
Taraldı sagışlarım.

Ofıkları hiç kismäde
Koş oçkan kanatların.
Kürdem cirneñ, kükneñ,sunıñ
Sagışın taratkanın.

Saumı tugan avılım
Räüf Bahavetdinov süzläre häm köye

Saumı tugan avılım, yäşlek kügem
Sine sagınıp kilä cırlıysı.
İñ berençe täpi atlap kitkän cirem,
Kilä siña sarılıp cılıysı.

Tabigateñ mine üzenä tarta,
Moñlı çişmälärneñ suları.
Bala çaklarımda yörgän sukmaklarda
Şaulap üskän urman kırları.

Bala çagım, kaldıñ häteremdä,
Baştan kitä taşıp küñelem.
İh ber tagın kaytıp alsu tañnarıñda,
Koçar idem sine avılım.

Sinän güzäläräk cirlär yuktır
Tugan avılın ber kem saylamıy,
Sinnän başka, miña dönya yuktır,
Küñelem koşı sinsez sayramıy,

Tugan cirkäyemneñ çişmäse

Moñlı ber köy bulıp cırlap aga
Tugan cirkäyemneñ çişmäse.
Ayırılmaska väğdä birgän idem
Niçek tüzim suın eçmiçä.

Tañnar ata ap-ak çeltär bulıp
Çişmä öslärenä citärlek.
Töşläremä kerä tämle suıñ
İrennärne übep kitärlek.

Ap-ak taşlı, kömeş, salkın suıñ
Uçlarıma alam, sagınıp.
Yazmışımda sinnän zur köç aldım
İlham - väğdälärgä tabınıp.

İrtä tañnan yäş kilennär torıp
Köyäntälär asıp ütälär.
Anıñ kömeş tämle suın eçep
Koşlarımda sayrap kitälär.

Menim äle Ural taularına

Menim äle Ural taularına
Kar suları yugan sukmaktan.
Çirtä-çirtä yöräk kıllarına,
Yäşlegemä kaytıym yıraktan.

Mine tanıp taular sälam birer,
Min dä köttem diyär sagınıp.
Kükkä aşkan serle kıyaları,
Bolıtlarnı ala yabınıp.

Menäm tauga oçıp, atlap tügel,
Malay çaktan kalgan ğadätem.
Kulım tiyär kebek bolıtlarga
Bulgangadır börket gayräte.

Min taularnıñ biyeklegen beläm,
Tübäsendä karlar yatkanın.
İstä malay çagım, bähäsläşep
Tau bitendä täkmäç atkanım.

Yoldız kungan kebek baş östenä,
Şul taularga kilä menäsem.
Sagınganda tuktap karar öçen
Küñel yuatırga tübäsen.

Tugan cirem moñ avazı

Tugan cirem–moñ avazı
Kitä cannı cılıtıp.
Çornap algan häsrätlärne
Kuygan kebek yıgıtıp.

Tugan yaknıñ şul moñnarın
Yatladım min häterdä.
Sagınganda cırlap ütäm
Sälämemne äytergä

Sızılıp akkan cır-moñnarı
Kemneñ tavışı ikän
Turgay tavışları mikän
Minem sagışım mikän.

Nindi yämle urmannarım
Cır-moñ birdeñ içmasam.
İke iöz yıl yäşäsäm dä
Ülmäm kebek hiç kayçan.

Koş moñına şaulıy urman
Nindi moñlı koş ikän?
Minem oçen nik şaulıysıñ
Saf söyüeñ has mikän

Tugan yaknıñ urmanına
Sagınganda yış keräm.
Adaşasımnı da beläm,
Min sine yakın küräm !

Kabat kaytır kebek könnärem

Küktä haman kara bolıt yözä,
Täräzämne toman kapladı.
Häter yomgakların sütä-sütä
Tugan yaklarıma atladım.

Sagışlarım tıngı birmi haman,
Siña kayta, küñel sürelmi.
Yaktılıknı ezläp alga baram –
Närsä buldı, berni kürenmi.

Tugan yaklarıma kaytıp baram,
Sınalırga cirgä kilgänmen.
Maksatımnı dävam itterergä
Başımnı min siña igänmen.

Tormış mäñge, gomer digän bähet
Tik ber genä tapkır birelä.
Tugan yakta yäşär kebek bulsam,
Saf hislärgä canım törelä.

Kaytu hisem şatlık töyäp kilä
Tugan cirdä attı göllärem.
Moñ agıla çiksez çişmä bulıp,
Kabat kaytır kebek könnärem.

İneşem

Tugan yaklarıma bik yış kaytam
İneşemdä sagış küñelem.
Tik beläm min sineñ koçagıñda
Tıngılıklar tabu tügelen.

Min yaratam sineñ yar buyların
Koyaş irkälägän ciremne.
Sin bulganga küñlem kanatlana
Açıp birä siña seremne...

Kükräp yaugan cäyge yañgır kebek
Saflandıra aylı kiçläreñ.
Tal tibrätep sayrıy bıl bıl koşım
Sindä genä kaynar hislärem.

Bar nazıñnı toyam akkan sularında
Çın koyaşnıñ tere şäüläsen.
Min yäşimen cirdä sin bulganga
Yörägemdä cäyneñ çilläse.

Cırlı yul

Uralımnıñ tau östendä urman
Urman şavı bigeräk yagımlı.
Yaşlek cırım bulıp tugan yakka
Alıp kilgän kebek yazımnı.

Sine ezlim, sine kürer öçen
Az bulmadı yöräk sızlavım.
Koş oyadan bala oçırganday
Sagışlarda minem cırlavım.

Minem hisne toyop şaulıy kebek
Başın iyep narat uynatıp.
Şul çaklarda sızılıp tañnar attı
Sagış hisläremne uyatıp.

Kükrägemnän yarsıp moñnar aga
Sinsez atmas tañnar kabattan.
Saf hislärem, siña tugan cirem
Koş sayratıp şaulıy gazaptan.

Tugan yakka karap uzamın

Tuksın buyı, siña häl belergä
Kildem äle cannı cılıtıp.
Çornap algan sarı sagışlarnı
Tau astına alıp ırgıtıp.
Tuksın buyı, üzgärgänseñ bügen
Sagışlarga küñeleñ kümelgän.
Küzläreñdä änä küz yäşläre –
Çişmä yasap karlar eregän.

Yazlar citsä, açıp täräzämne
Karıym siña sagış, yaradan.
Tabılırmı dävalauçı tabib
Vayımsızlık yatkan aradan?

Tezläneplär ällä sorıym mikän?
Ütä diyep Hoday teläkne.
Tüz sin, bäğrem, gamsez davıllarga
Sinsez miña dönya kiräkmi.

Küpme sagış, cılı toygılarnı
Alıp kilde yazmış burannım.
Sine sagınıp kire kaytularım
Avaz salgan moñlı urmanım.

Koçar idem biyek taularıñnı
Koyaş belän nurga butalıp.
Señär idem tufragıña erep
Gomerlekkä kalıp – yugalıp.

Yäşlek tañı tugan yaklarımda,
İşetelä moñsu tavışı:
Tau bitendä yörgän balaçagım
Tabar kebek berär tanışın.

Hälem betep, biyek tau bitlären
Toman aşa yögerep uzamın.
İrtä tañda koyaş nurı bulıp
Taularımnı söyep koçamın

Ezlim söygänemne
İldar Hämidullin köye

Kül östndä ap-ak toman,
Kül aça kuyınnarın.
İskän cil dä yalgız tügel –
İrkäli kayınnarın.

Kuşımta:
Tugan cirneñ kayınnarı
Yafrak yara yazların.
Gomer ütä sine sagınıp
Küñelemdä yazlarıñ.

Ömetläremne sündermä
Bul sin miña çın yuldaş.
Serläreñne yalgış çişsäñ
Bulırmın siña koyaş.

Kuşımta:
Sinsez cılısı yuk kebek
Koyaşlı irtälärneñ.
Sin äle dä kayın bulsañ
Cil bulıp irkälärmen.

Avılım sindä kalam

Rapat belän Kalmaş suı
Akmıylardır tik kenä.
Şul yılgalar koçagında
Tugan avılım Bikkenä.

Borgalanıp sular aga,
Moñlı koşlar tavışı.
Yarlarına dulkın kaga,
Minem yöräk kagışı.

Çabıp ütte avılımda
Gönahsız balaçagım.
Kükrägemdä utlar balkıy,
Sagınam tugan yagım.

Avılımnan sihri kuät,
Mogcizalar, yäm alam.
Talpınırga kanat birdeñ,
Avılım, sindä kalam.

Ütkänseñder sin yalgış

İşetelä talyan moñı
Sin, avılım buyınnan.
Beläm, sindä cır-moñ barın
Bezneñ kiçke uyınnan.

Kuşımta:
Cäylär citkäç, çäçü betkäç
Kır çäçkäläre birdeñ.
Küñel kılların çirtterep
Aşkınıp kilep kerdeñ.
İşetelä talyan moñı
Görläşkän saban tuyıñ.
Adaştım tomannarıñda
Tomansız ide uyım.

Kuşımta:
Ütkän yaktı hatirälär
Beläm, beläm, bik tanış.
Sabırsızlık belän genä
Ütkänseñder sin yalgış.

Kalmaş suı
İldar hamidullin köye

Kalmaş suı talgın aga,
Sandugaç tallarında.
Balaçagım kaldı anda,
Tora küz allarımda.

Yarlarında koşlar moñı,
Salkın çişmä, eçäm su.
Tınıp kal sin, akkan suım,
Ayırılışu yamansu.

Akkan sular çıñlap kuya,
Başın iyä kamışlar.
Çut-çut itep sayrıy koşlar,
Cırlap tuymas sagış bar.

Küzläremnän yäş koyıla,
Baş iyä miña kayın.
Kalmaş suı köy çıgara
Çelteräp akkan sayın.

Tugan yaknıñ torna tavışları

Tugan yaknıñ küllärenä bik yış
Kayta ide elek tornalar.
Täüge avaz – torna tavışları
Kolagımda çıñlap toralar.

Onıtalmadım torna tavışların
Havalardan aktı moñnarı..
Kolagımda çıñlıy avzları,
Tugan yakka iltä cırları.

Tugan yakka kaytu gazabınnan
Gel talpına küñel yul suzıp.
Ällä huşlaşumı barsı belän?
Kaytu hisen ezläp yuksınıp

Tormış cile sagınu gazapların
Sorap birmi äytep tavışın.
Tän yarası, bälki tözäler dä,
Tik tözälmi küñel sagışım.

Cılı yaktan kaytkan koşların da
Sagınadır korgan oyalar.
Sinsez gomerem, torna tavışları,
Elga yasap, yäşne koyalar.

Tornalar kuagı
İldar Hämidullin köye

Yakında tornalar kuagı,
Kül öste yöräkne köyderä.
Gomerneñ töş çagın häterläp
Yaşägän könnärne söyderä.
Gomerlär härvakıt tıngısız,
Ozatam tornalar tavışın.
Gomerne näq şulay ütäbez,
Tuktamıy yañgırıy sagışı.

Tornalar kayda sez, kaytıgız,
Ezlädem, küklärgä ürlädem.
Sagındı yözekle kullarım
Berençe mähäbbät digänem.

Gonahtır küleñne korıtu –
Gomerneñ tabiğat baylıgın.
Tornalar kayda sez? Kaytıgız,
Alıgız yöräkneñ kaygısın.

Kötäm tilmerep

Sagnularım çıñlıy kolagımda,
İşetelä sineñ tavışıñ.
Sin bit minem irkäm,
Sine genä kötäm,
Sulkıldatıp yöräk sıgışın.

Äylänep kayt miña, uzıp kitmä,
Yöräkkäyem gel bit yarsulı.
Sindä genä küzlär,
Küñelemdä ezlär,
Yullar salgan kebek kavışunı.

Yullarıña karıym här kiç-irtän,
Ontalmadım kayt sin yögerep.
Yöräk tüzmi ikän?
Bähet ezli mikän?
Sin, yazmışım, kötäm tilmerep.

Äy, Bazım, Bazı
SPK «Bazı» avıl hucalıgı citeşterü kooperativınıñ generalnıy direktorı B.R häm Rusiyäneñ atkazangan avıl hucalıgı hezmätkäre, avıl hucalıgı fännäre kandidatı, Salavat Yulaev ordenı kavalerı, BR Däülät Cıyılışı – Korıltay deputatı Vadim Vasileviç Sokolovka
Räüf Bahavetdinov süzläre häm köye

Elmayıp kölüläreñä
Baş iyä sıman kayın.
Bazı buyı borılıp aga
Alga omtılgan sayın.
Äy, Bazım, Bazım, Bazım,
Alga omtılgan sayın.

Köysez tormış onıtıla,
Üzenä tartıp tora.
Yuk, maturlık kına tügel,
Gorurlık balkıp tora.
Äy, Bazım, Bazım, Bazım,
Gorurlık balkıp tora.

Tugan yagıñ bakça göle,
Göllärendä – kübäläk.
Sez tudırgan maturlıkta
Yäşik äle bergäläp.
Äy, Bazım, Bazım, Bazım,
Yäşik äle bergäläp!

Agım suga koyaş karıy,
Avılıma nur salsın.
Tallarında turgay moñı,
Bezgä cır bulıp kalsın.
Äy, Bazım, Bazım, Bazım,
Bezgä cır bulıp kalsın.

Cineñ turıda min yazmıym
Vadim Vasileviç Sokolovka

Ägär sine maktap yazsam
Gel tirgädeñ karşımda.
Bälki kiçererseñ mine
Ber ike öç süz yazsamda

Sin tügelme yarsıp çapkan
At östendäge patşa?
Bazı ofıkların urap
Äylängän altın taşka.

Şiğırne min üzem yazmıym
Färeştälär yazdıra.
Alar miña korhän itep
Dogalarda kaldıra.

Min bit sineñ turda yazmıym
Keçe itep olı başıñ.
Tugan yaknı maturladıñ
Nıklı ittep nigez taşın.

Şulay bulgaç niçek yazmıym
Çın keşemä soklanam.
İsertkänder maturlıgıñ
Sin bulganga şatlanam.

Sabıy tösle ihlas küñeleñ
Yuktır hiç gönahlarıñ.
Kelter-kelter cırlap bara
Köylängän uraklarıñ.

Betmäsen şatlık maktaudan
Sütelep yomgaklarıñ.
İkmägeñneñ gektar köçe
Tutırsın ulakların.

18.01.2012

Äy, Tanıp...
Rita Soltanovaga iyärep

Koşlar belän sineñ yakka
Talpınıp oçam Tanıp.
Ak çäçkäle tönboyıklar
Baş iyä sine tanıp
Äy, Tanıp, Tanıp, Tanıp
Baş iyä, sine tanıp.

Şau-gör kilä Tanıp suı,
Cil köçäytä agışın,
Yalkın kabızdıñ yöräkkä
Alıp kit sin sagışın.
Äy, Tanıp, Tanıp, Tanıp,
Alıp kit sin sagışın.

Alıp kit sin sagışımnı
Agışlarıña salıp.
Tik cırlarım, kire kaytır
Mähäbbätemne tabıp.
Äy, Tanıp, Tanıp, Tanıp,
Mähäbbätemne tabıp.

Akkoşlarım oça...

Akkoşlarım oça,
Kiñleklärne koça,
Cillär äydi kaysı yaklarga?
Alar belän min dä
Tugan - üskän cirgä,
Kaytır idem sabıy çaklarga.

Küktän yañgır yava,
Ällä yäşlär tama?
Akkoşlarım oçıp sez kitkäç.
Küñel dulkınlana,
Yöräk sıkrap ala,
Açı cillär,salkın köz citkäç.

Akkoşlarım kaytır,
Kamış suga yatır,
Tuktalırlar tanış yarlarga.
Yöräk ärnep tipmäs,
Koş moñnarı betmäs
Bılbıl sayrar basıp tallarga.

Tugan yakta gel küñel

Tugan yakta gına cır moñ
İñ gaziz tugan cirem.
Moñ telläre - serle avaz,
Sezgä citkerer süzem.

Garmunıma, talyanıña,
Ğaşıyq buldım iñ elek.
Tugan yagım töşläremä
Kerä yokım cimerep.
Garmunımda koşlar tele
Küñelemdä sandugaç,
Cırlatır da, yılatır da
Tugan cirne sagıngaç.

Sine genä, sine genä
Özelep söyä küñel.
Tugan yakta gına küñel,
İñ gaziz tugan ilem

Kabatlanma açı yazmışlar

Kabatlama açı tormış hisen
Çit - yat cirgä iltmä yazmışnı.
Yaz irtäse küñel tulı sagış
Yaz mizgele birsen şatlıknı.

Tugan yaklarımnan ayırma sin
Yäşlegemneñ nazlı söyüen.
Urap ütsen kırıs yazmış cile,
Moñsulıknıñ yanıp köyüen.

Yöräklärdä yarsu hislär tudı
Tañ yoldızı kebek küñeldä.
Tik sünmäsen özelep söyulärem
Äylänsä dä yanıp kümergä.

Sindä genä küñelem

Siña hatlar yazam,
Yazarlarga bazam,
Citärme ul barıp yul ozın.
Sindä genä küñelem sagışları
Balkıp tora küktä yoldızım.
Cirdä yañgır ise,
Canda söyü hise,
Yalgış tügel sine sagınu.
Sagınularım çıñlıy kolagımda
Küktän ingän sihri kabınu.

Yörägemne tıñlıym,
Sine uylap tuymıym,
Yöräkkäyem gel bit yarsulı.
Yullarıña karıym här kiç irtän
Yullar salgan kebek kavışunı

Mähäbbätem talmas kanatlı

Kükräk kaktı yöräk tibeşlärem
Aşıktırıp gomer közenä.
Añlıy alsañ, saf mähäbbät şavın
Çallar salma minem küzemä.

Küñelemneñ sagış moñnarına
Kuşılgandır koşlar buranı.
Mähäbbäteñ soñlap kilde diyep
Belmim, canım, berär tınarmı?

Ğaşıyqlarnı yözgän ay da añlıy
Bik küplärne yalgız kaldırıp.
Toygılarım kaynıy kükrägemdä
Yoldızlarnı küktä yandırıp.

Karañgı tön. Uylarımda gel sin,
Yalkın bulıp dörlim salkında.
Ä yoldızlar küktän atılalar
Minem yöräktäge yalkınga.
Gomeremneñ çakrımnarın barlap
Salkın öydä sinsez uyanam.
Aşkınamın, tua äyter süzlär,
Kuyınıña kerep uralam.

Haman äle gel min sine kötäm
Kıybla itkän şuşı tarafnı.
Sagınu-sagışlarım koş buranı,
Mähäbbätem talmas kanatlı.

Mähäbbät ul söyä belsäñ genä
Üzlegennän tugan altın ul.
Kemgä niçek, ämmä minem öçen
Yakın kilsäñ – totaş yalkın ul.

Baş iämen siña mähäbbätem
Çın ir itteñ mine mähäbbät.
Avır uylarımnı büleşerlek
Güzäl zatnı birdeñ mähäbbät.

İrennärem kibep yarılganda
Sine sagınıp iskä töşerdem.
Özelep söygängäme, gazabımnan
Äçä ärem suı eçerdeñ.

Saf söyüdä gazabıñ da tatlı,
Mäñge yäşä minem yuldaşım.
Taşlıy kürmä, berük, mühäbbätem
Sin bit minem yaktı koyaşım.

Burıçım zur mähäbbätem siña
Şuşı hakta kön-tön uylanam.
Tik siñärgä bulgan gomeremne
Biräçägem öçen kuanam.

Balan tälgäşläre

Hiskä tulıp dulkınlana balan
Tälgäşendä sayrıy koşları.
Kayda ikän minem can kardäşlär
Bergä üskän yäşlek duslarım?

Kuşımta:
Balan tälgäşläre kebek bez dä
Üskän idek tez(e)lep, çuklanıp.
Törle yakka tarattı şul yazmış
Ärnülärdän kalam tuktalıp.

Balan tälgäşläre hıyalımda,
Balaçagım gel bit, yarsulı.
Balan sutı kebek açı yazmış,
Ayırdı bit bezdän kav(ı)şunı.

Kaytırga buldım

Tugan yaknıñ dus-işläre,
Söygänem – izge tabış.
Söyä belmäü – bik zur yalgış,
Yalgışlar – sarı sagış.

Yalgışlar da küp bulgandır,
Soñ inde tözätälmäm.
Utlarında yanmıy kalıp
Yazmışnı üzgärtälmäm.
Gayräte bar yörägemneñ,
Hıyallarga ışanıç.
Ükeneçle aldanular,
Yaralanu kızganıç.

Käkkügem dä gel aldadı,
Gonahlı cirdä tordım.
Çit cirlärdän tugan yakka
Şuña kaytırga buldım.

Kübäläklär bulıp

Burap-burap tışta karlar yava
Täräzämdä çäçkä bäyläme.
Karlar yava diyep kilmi kalma –
Küñelemdä söyü bäyräme.

Kuşımta:
Şatlıgımnıñ çige - davıllı cil,
İdeldän kiñ kötkän uramnar.
Yörägemdä koyaş nurı balkıy,
Sagışlardan yarsıy burannar.

Yazmış karı ütep kitsen dimim,
Kübäläklär bulıp kalsınnar.
Kübäläklär kebek, bez dä, irkäm
Äydä, oçıyk bergä! – disennär.

Zinhar soñlama

Ap-ak karlar koyaş nurın cıygan,
Sin kaytası yulnıñ yarına
Sagışlı moñ tulı könnäremdä,
Tıngılık tabalmıym canıma.
Küptän inde küñelemdä koyaş,
Ğaşıyq canım siña yul sala.
Aşkınuım, yarsularım – buran,
Yullar yuk dip, zinhar, soñlama.

Küñelgenäm haman sine ezli
Hisläremneñ nazlı sagışın.
Tışta buran diyep kilmi kalma
Ul bit minem yöräk tavışım.
Kış bulsa da, kötäm sine haman
Küz nurların sirpep yul itep.
Täräzäm dä açılır sagışımnan
Kar katışlı bozın eretep.

Ut törgäge...

Siña hatlar yazam,
Yazarlarga bazam,
Citärme ul barıp, yul ozın.
Uylarımda yazlar,
Küñelemdä nazlar,
Balkıp tora küktä yoldızım.

Cirdä yañgır ise,
Canda söyü hise,
Yalgış tügel sine sagınu.
Hoday birgän gomer –
Mäñge sünmäs kümer,
Küktän iñgän sihri kabınu.

Söyü gazabında,
Yuktır azagı da,
Kön - tön yarsıy minem yörägem
Küzläreñdä yözep,
Uylarımnı tezep
Yörtäm canda ber ut törgägen.

Işanam, tabar yulın

Yannarıma ber koş kundı,
Kan tama yarasınnan.
Kanatı bar, tik oçalmıy,
Hälsezder bala sıman.

Ni häl itim, ih, koşçıgım,
Tormış yulları avır.
Gaziz cannarnı gazaplıy
Icgırıp torgan davıl.

Tıpırçınıp sızlandı koş,
Yardämgä citmi kulım.
Koş omtıla azatlıkka,
Işanam, tabar yulın.

Külle urmanım

Küñel kıllarıñnı moñga salıp
Nik şaulıysıñ külle urmanım?
Sin dä mindäy özelep sagındıñmı
Kül öslären çaykap uradıñ?

Kül öslären ay nurına törep
Elmayganday itteñ yözlärgä.
Şunda kalgan tile balaçaknı
Soñ bulsa da kildem ezlärgä.

Tanırmınmı, belmim urman bit ul
Üze kuyı, üze karañgı.
Tapsam gına dävalarmın tösle
Yäşlegemdä algan yaramnı.

Yaraldım min sineñ suıñnan

Yaktı külneñ suı dulkınlana
Yarlarında yarsu moñ tugan.
Nikter külneñ zäñgär öslärendä
Mölderämä tulı yäş tulgan.

Yuksınıpmı suı dulkınlana,
Dulkınında yözäm – suında.
Yaktı küldä tugan minem hislär
Cırlar yazam sineñ turında.

Dulkınnarıñ mine yarga kaktı
Ber kinänep yözim digändä.
Yäşkelt-zäñgär ikän suıñ da bit
Holkın belmi: kermäm tirängä.

Yaktı külneñ suı dulkınlana
Cirsep basam tekä yarına.
Söyenepme yılgam dulkın kaktı
Çakırıpmı üzeneñ yanına

Uylarımda gel sin buldıñ yılgam
Yullar yarıp kiläm bolınnan.
Can cılıñnı toyam koçagıñda
Yaraldım min sineñ suıñnan.

Sezne sagınıp
Räüf Bahavetdinov süz. Häm köye

Sezne sagınıp tagın kayttım
Duslarım tugannarım.
Çit–yat cirdä toralmadım,
Kaygılı uramnarım.

Sezgä diyep kaytularım
İh minem yakınnarım.
Söyüemneñ kaynarlıgın,
Birçe sin miña tagın.

İh tugan yak güzälkäyem,
Sindä bit yakınnarım.
Şatlık cırı bulsın moñım,
Yörägem yalkınnarım.

Tugan yaklarımnıñ uçagı

Yort türendä kıybla yaktıları,
Tugan cirem küräm, baş kaga.
Şuşı hislär miña ilham östi,
Almagaçlar, miläş bakçada.

Olıgaygan sayın iskä töşä
Tugan yaklarımnıñ uçagı.
Sagışımnıñ ğaşıyq nazı kalgan
Soklanırlık güzäl yäş çagı.

Sine zurlap ozın köylär yazam,
Siña kayta küñel, ut yana.
Yäşlegemnän ürelep yoldız alam,
Olı bähet – yaktı dönyada.
Tugan cirneñ tufrakları gına
Köç biräder saflık, saf hava.
Sälam siña, yalan täpi çagım,
Tabınamın, küktän moñ yava.

Maturlıym min yaugan moñnarıñnı,
Täräz pıyalasın çılatıp.
İhlaslıgı belän sugarılgan
Köz yañgırı sirpi yılatıp.

Yaşen bulıp küñel aktarıla,
Ütkän könnär kaldı yaltırap.
Yörägemdä näni görläveklär
Küñelemnän aga çıltırap.

Sagışlarım

Çüllär kiçäm, aykıp dönya yözen
Yögerep töşäm kiçen yılgaga.
Min ay bulam dulkın öslärendä
Sagışlarım bulıp su aga.

Bähetlemen cirdä sin bulganga
Karaşıñda koyaş nurları.
Dönya buylap sine ezläp kiläm
Kükkä karıym, suzıp kullarım.

Yugaltmamın sine mäñgegä dä
Här mizgelgä bizäk äzerläp.
Min bu yulga sine ezläp çıktım
Akkoş yözgän külne häterläp.

Söyüemneñ yöräk kaynarlıgın
Tañ cilläre iltsen, tornalar.
Sagış kükerägemdä sine yörtäm
Yörägemdä oya koralar.

Dulkınlanıp akkan yılgalar da
Miña kuşılıp cırın cırlaştı.
Yazmıştır dip küñel tulıp aktı
Avaz salıp canım adaştı.

Sine sagınıp kire kaytularım,
Taşkın dulkınına butalıp.
Erer idem koçagıña kerep.
Gomerlekkä kalıp – yugalıp.

Buranlı sagışlarım

Sin kaytası yullarıña
Burap-burap kar yaudı.
Äyterseñ, cirem östenä
Totaş ak bolıt audı.

Siña kaytır yullar yasap
Karlarnı yarıp ütäm.
Täräz pıyalasın bizäp
Zarıgıp sine kötäm.

Kübäläkläp karlar yaudı,
Kuzgaltıp yaralarnı.
Efäk cep belän bäyläde
Kış bezneñ aralarnı.

Ap-ak karlar diñgezendä
Yözäm hislärgä çumıp.

Kübäläk karga aldanıp
Kitkänmen yarnı uzıp.

Buranında sagışlarım
Yullar yasıy suzılıp.
Köndä karıym täräzägä
Küzläremne tutırıp.

Tınar tösle yarsu buran
Tik küñelem tınarmı?
Küñelemdäge burannarnı
Mähäbbätem tıñlarmı?.

İsemeñne yazdım ap–ak karga

G.L.T.

İsemeñne yazdım ap-ak karga
Söyüemneñ tugrı süzlären.
Sagınu hisläremne mayak itep
Yullarıña tezdem ezlären.

Kuşımta:
Täñkä - täñkä çäçkän karlar bulıp
Küñelemä çıñlap uraldıñ
Läkin beläm küñelem karı erer
Ä sin genä kaya, yugaldıñ

İsemeñne yazdım ap-ak karga
Tatlı gazap hislär uyatıp.
Moñnar bulıp iñ saf toygılarım
Güzällegeñ yöri ozatıp.

Söyü nazın siña iltüem
Räüf Bahavetdinov köye häm süzläre*
Başkort däülät meditsina universitetı
ukıtuçısı İsäyeva-Bahavetdinova Dilara
Räüf kızına

Cırlar yazam siña ör yañasın
Küñelemnän çıkkan hisemä.
Min bähetle kızım sineñ belän
Añlatalmam kebek, hiç kenä.

Sin bulmasañ söyü bulmas ide
Çın küñeldän yakın itüem.
Häteremdä täüge avazlarıñ
İñ berençe täpi kitüeñ.

Yazmışımnıñ irkä sabıyı sin
İsemeñ belän söyep däşämen.
İñ nazlı süz alıştşra almas
Sin bit minem küñel çäçägem.

Min bähetle sineñ belän bergä
Kularama alıp yörtüem.
Cil davıldan saklap balam diyep
Yöräk nurın siña iltüem

Min bähetle sineñ belän...

Urın birgän saf söyüem
Kükräk tä tipkän yöräk.
Söyüemneñ kürkämlege.
Yaş çagımnan köçleräk.

Özelep söysäñ yaş kartaymıy
Saf söyü mäñge bula.
Şunı añllamagan keşe
Bähetsez cülär bula.

Ğaşıyq canım kükrägemdä
Yaratsañ maturlana .
Mähäbbätem yaktı yoldız
Nur sibep yalkınlana.

Yörägemä rähmät äytäm
Birdeñ miña söygänen.
Kükrägemdä mähäbbätem–
Olı yazmış bülägeñ.

Yaşävemneñ maturlıgı
Yaşäsäk ikäü bergä,
Min bähetle sineñ belän.
Kersäm dä salkın gürgä

Küñelem koyaşı

İrtän irtük sine kötäm
Sindä minem yazmıştır.
Söyulärem koş nurı
Küktän ingän sagıştır.

İh ber utırası ide
Küzne küzgä karatıp.
Maturım dip, söygänem dip,
Hörmät itep yaratıp.

Sütär idem serläremne
Sabıy baladay kölep.
«Koyaşım, çık, çık inde»–dip,
Sineñ qaderne belep!

Yaktı yazlar bulıp gel sin
Bul sin miña çın yuldaş.
Saylap algan alma kebek
Mindä bulırmın koyaş.

Ayırlmabız mäñgegä dä
«Sau bul!» diyep kitmämen.
Küñel cılılıgın çitkä
Ber kayçan da sipmämen.

Kayda soñ sin?

Huş is börki göl bakçası,
Bılbıl sayrıy kügendä.
Mäñge bergä bulırbız dip
Kükkä karaym bügen dä.

Sayradı bılbıl, sayradı
Kügemne yaz itterep.
Mähäbbätem kanat kaktı
Moñnar östäp ötterep.

Cır şıttırdıñ küñelemdä,
Kaldı gına tavışı.
Kaylarga kitep yugaldıñ?
Ezli yöräk sagışı.

Kükläremdä bılbıl moñı,
Almagaç çäçkä attı.
Sine ezläp gom(e)rem uza,
Kayda soñ sin? Tañ attı..

Sin kitmä bügen

Havalardan bolıtlar agamı
Ällä küz yäşläre tamamı?
Miña zur kaygı – huşlaşu könem
Yuk, kitmiseñ berkaya bügen.

Gomer buyı sine ezlägänmen
Ak burannar bulıp yäşlegem.
Sagışlarım yöräk aşa uza
Yuksınudan tamgan yäş minem.

Bergä yörgän yullar artta kaldı
Ütkän yıllarıbız onıtılgan.
Yuksınudan küñel üksep yılıy
Ükenderä ikän soñınnan.

Yaşlegem burannarı
Albert Subayıv köye.

Moñ yırakta yañgıradı
Kemder uynıy sızdırıp.
Garmun tartkan kullarnıñ da
Bar ikänen sizderep.

İşetelä garmun moñı
Eh, anıñ tavışları
Avır çakta çişmä bulıp
Agıla sagışları.

Moñ yırakta yañgıradı
Kemder uynıy, sin kayda?
Yöräklärgä ütep kerde
Äydä, koş bulıp sayra.

Moñ agıla havalarda,
Kemder uynıy garmunda.
Barmakları ut çıgara
Moñda sagış, bar moñ da.

Töşlär bulıp kına kerde
Garmunlı uramnarı.
Äy gaziz yak, tugan yagım –
Yäşlegem burannarı...

Kötäm tilmerep

Sagnularım çıñlıy kolagımda,
İşetelä sineñ tavışıñ.
Sin bit minem irkäm,
Sine genä kötäm,
Sulkıldatıp yöräk sıgışın.

Äylänep kayt miña, uzıp kitmä,
Yöräkkäyem gel bit yarsulı.
Sindä genä küzlär,
Küñelemdä ezlär,
Yullar salgan kebek kavışunı.

Yullarıña karıym här kiç-irtän,
Ontalmadım kayt sin yögerep.
Yöräk küzle mikän?
Bähet ezli mikän?
Sin, yazmışım, kötäm tilmerep.

Garmunçı

Tönge tınlık. Yoklap kitkän dönya,
Cäy gamnäre birep cannarga.
Tik üksede garmun gına yılap,
Bägıremne telep tañnarda.

Garmun moñı cillär bulıp iste,
Bolıt yallarına uralıp.
Sin tılsımlı, sagış! – Iñgıraşma,
Küñelemä kerep, sarılıp.

Garmun uynıy, bärgälänä bäğır,
Gel tıñlarmın, yöremä sin urap.
Min adaştım sinsez çit cirlärdä
Teräk bulır ideñ, sin kiräk.

Tonık tavış tıngı birmi haman,
Canga şäreh moñdır – sagıştır.
Kem kiräk soñ siña, sin , garmunçım?
Ul siherle, serle yazmıştır.

Hiç kitmi közlär belän

Täräzädän tamçı tama
Yullar yasap, suzılıp.
Ber kaytmasañ, ber kaytırsıñ,
Tañnar ata sızılıp.

Küz aldımda gel sin genä,
Kulıma göllär alam.
Bik sagıngan çaklarımda
Çäçemnän yullar salam.
Därya kiçkän ber koş bulıp
Sine ezlim tiräktä.
Mindä akkoş tugrılıgı
Yäşi minem yöräktä.

Sinsez dönya tulı tügel,
Täräzämdä tamçısı.
Yazmış şulay kisätäme
Küñelemdä kamçısı.

Kön dä karıym täräzägä,
Ütäm min ezläreñnän.
Küñelemdä açı sagış
Hiç kitmi közlär belän.

Ablayımnı sagınam

Huş islären cil tarata
Çäçkäle urmannarım.
Min cırlıymın sine sagınıp
Yöregän uramnarım.

Kuşımta:
Ay, hay sine sagınıp
Yöregän uramnarım.

Almalıkul çäçkä koydı
Siña dip özälmädem.
Ablayımnan çıgıp kitsäm
Sagınuga tüzälmädem.

Kuşımta:
Ay, hay çıgıp kitsäm
Sagınuga tüzälmädem.

Cillär tarıy çäçläremne
Avılım tañnarında.
Koşlar sayrıy maktap sine
Özelep tallarıñda.

Kuşımta:
Ay, hay maktap sayrıy
Özelep tallarıñda

Hisläremne yañartıp

Bala çagım yörgän sukmaklarım,
Yullarıñda sagış dävası.
Şunda kalgan minem yäşlegem dä
Şifa taba yöräk yarası.

Tau astında göllär ay nurında
İñ berençe atkan çäçkäse.
Bala çagım kalgan häteremdä
Söyüemneñ iñ saf, neçkäse.

Bala çagım sukmakları buylap
Avır çakta siña kaytırmın.
Ägär hislär taşıp küñ(e)lem tulsa
Görläveklär bulıp taşırmın.

Kül östendä su da dulkınlana
Yarga tibä kötkän can atıp.
Tugan yakka kaytsam, min dä ezlim,
Yäşlek sukmagımnı yañartıp.

Namıs yugaldı

Yörgän yullar buldı taular aşa
Saldırmadı mihnät kamıtın.

Tik yörägem yaz balkışın toydı
Satmadım min akıl namısın.

İl tarkaldı, ul da onıtıldı
Küñelebez ällä sürelde.
Peşte avız,– inde ömetlär dä
Yafrak bulıp cirgä koyıldı.

İl taralgaç namısıbız ülde
Dönya yäme bik tiz taraldı.
Yäşlärdä bit başka.Gomer uzgan
Bik küpläre naçar yul aldı

Alma kebek ilem, hälsezländeñ
Şatlıklarnı salkın cil aldı.
Häzer inde peşkän alma tügel
Ber mizgeldä töşep yugaldı.

17.02 1999

Zäñgär hıyallar

Meñ yäşärgä torsın gomerebez
Tugan cirdä yäşäp kitäyek.
Küñellärneñ moñlı, cırlı çagı,
Olı icat büläk itäyek.

Cilkendrep yazgı sular aga
İşetäm min dulkın kagışın.
Kanat cilpep oça akçarlaklar,
Ber cır itep moñlı tavışın.

Tugan yakka atap cırlar yazdım
Bähetlelär anı cırlarlar.
Tañday nurlı, ak ışanıç kalsın,
Kılday neçkä, zäñgär hıyallar.

Bazı suları

Bala çaklarımnı häterlimen
Baza sularında kaynavım.
Şul çaklarda suga karmak salıp
Zur dönyanı uylau kayda ul.

Ul vakıtlar inde artta kaldı
Dönya bezgä bulgan tügäräk.
Şul çaklarım miña ber tup bulıp
Häteremdä yöri tägäräp.

Akkan sular igäp taşnı tügäräkli
Dulkınnarı anı şomarta.
Suda yözgän balıklarnı hättä
Kuyınına alıp uynata.

Bez dä şulay gomer agışında
İgälepme çabıp uzabız.
Dus häm tugan, çit- yat keşelär belän
Gomer ceben caylap suzabız.

Bazı suı aga cırlap haman
Kayda barsak yöri iärep.
Bazı suın eçep üz ittek tä
Açı suga bulmıy öyränep

Koşlar kebek kanat kagınıp

Küz nurımnı alma, zinhar, berük,
Kitmä çitkä, bul sin gel yuldaş.
Şatlıklarım artır, gomerem dä,
Minem öçen irkäm sin bulgaç.

Kuşımta:
Sälamät bul irkäm, kaygı kürmä,
Bähetlärneñ telim zurısın.
Adaşma sin tormış yullarında,
Nazlı koyaş birsen cılısın.

İseñdäme väğdäläşkän idek,
Mähäbbätkä gomer telädeñ.
Bar dönyanıñ gamen añlar idem
Ber tuygançı koçıp söymädem.

Kuşımta:
Yalgız başım, kükrägemdä çäçäk
Ä yörägem sayrıy sagınıp.
Söyulärem urgıy küñelemdä
Koşlar kebek kanat kagınıp.

Canımda çın söyü bulmasa

Canımda çın söyü, işetäm tavışın,
Sagışın küñeldä saklıymın.
Kil, irkäm, yanıma, sıyındır canıña,
Sin kaldırgan cırnı yatlıymın.

Kuşımta:
Tışta yaz yılmaya, ällä sin kildeñme?
Kilmäveñ belsäm dä sagınam.
Kilçe, kil, mähäbbät, şatlıkka törenep,
Göllärem nur sibä nazınnan.

Gel çirtsen küñelem, bähete kükerä,
Cırlarım yañgırıy kiçendä.
Töşemdä çäçäklär koçaklap serläşä,
Äyter süze başka isemgä.

Kuşımta:
Uyımda moñlı köy çaykalıp tirbälä,
Bolınga çıksam min – moñ basa.
Yandırıp yöräkne, köylämäs idem dä
Canımda çın söyü bulmasa.

Cäy

Küñelemdä ciläkle cäy –
Sulışımda huş ise.
Gomer yazım sine kötä
Cäyemneñ cılı kiçe.

Sinsez moñsu urmannarda
Käkküklärneñ tavışı.
Yuksındıra balkıp atkan
Koyaşımnıñ batışı.

Ayaz küktä ay yılmaya,
Töşä cirgä cılısı.
Ä min irkäm sine sagınıp
Kilä minem cırlıysı.

Yoldızlarda yazmış

Yoldızlarnıñ üz kanunı küktä
Anda bezneñ yazmış kürenä.
Ruhi dönyabızda hava bilgeläre
"Kaynar noktalar" ga ürelä.
Här keşeneñ üz yoldıznamäse
Belmibez bit närsä kötkänen.
Mäşäqatlär belän kürmi kalgan
Yäş gomerneñ çittä ütkänen.

Yaşäü urınnarın üzgärtergä
Başka yarımşardan arala,
Minem yoldıznamäm - sine kürsäm
Bulgan kaygılarım tarala.

Yoldız yazmışıñda - min Arıslan
Bähetemne sinnän ezlädem.
Tagın aymılıştık, ih, tugan yak
Ezlävemne ällä kürmädeñ?

Menä yoldıznamäm tagın çıktı
Altın tuptay tora tägäräp.
Kemne ezli ikän biyek menep?
Kaytıp kiläm min dä ürmäläp.

Kart imännär zarı
Räüf Bahavetdigov süz.Häm köye

Kart imännär tagın ber kışladı
Salkın cillär, buran kar belän.
Yaz koyaşın basıp karşı aldı
Yäşlegemnän kalgan cır belän.

Tabiğatkä här yaz köç öläşä
Kart imännär genä boyıga.
Yäş muyılga narat seren çişä
Kartaydı dip, gomer ber yılga.

Kart imännär, sezneñ moñ–zarlarga
Min dä däşäm, soñgı yıllarda.
Yazlar kilgäç–şatlık bar dönyaga
Mindä genä moñsu cır tua.

Toyak tavışı
Räüf Bahavtdinov köye

Töşläremdä küdem: ber at çaba,
Moñlı kıñgıraular zıñlatıp,
Şul kıñgırau balaçakka däşä,
Matur hätirälär uyatıp.

İh, tulparım, nigä töşkä kerdeñ,
Balaçak hislären uyatıp?..
Toyak tavışıday yöräk tibä
Bala çaktagıday dulatıp.

Yarsuınnan sızlap-sızlap ala,
Avır vakıtlarnı uylatıp
İh, balaçak güzäl yäşlek çagım
Çabıp ütteñ mine uynatıp

Bergä ütkän tatlı mizgellärne
Taşlap kitteñ nigä yılatıp
İh ,tulparım, nigä töşkä kerdeñ,
Balaçak hislären uyatıp?..
Sagındırıp mine yılatıp.

İzge koşçıgım
Räüf Bahavetdinov köye

Kayçan tañnar atar ikän,
Sine kötäm küz almıy.
Uramga da yögrep çıgam,
Yörägemdä ut kaynıy.

Kuşımta:
Sandugaç ta çut-çut itep
Özderep sayrıy, talmıy.

İh koşçıgım rähmät siña,
Üz itteñ uylarımnı.
Oçıp kunıp tirägemä
Tarattıñ moñnarımnı.
Kuşımta:
Sandugaç ta çut-çut itep
Üz itteñ uylarımnı.

Kil sin tagın yannarıma,
Sine sagınıp kötärmen.
Yörägemdä oya kordım
Bik bähetle itärmen.
Kuşımta:

Bazı buyı sukmagı
Çakmagış rayon Sovetı deputatlarınıñ
Predsedatele Häciyev Rigat Nurıy ulına

Bazı buylap sineñ yörgän sukmak
Yarılıp yata yılga yarında.
Eçkän suıñ kannarıña señep
Köç östägän bala çagıñda.
Bazı buylarınıñ sukmakların
Min üzem dä kat-kat uradım.
Bala çagım şuşı sukmaklarda
Adaşkandır diyep uyladım.

Hezmät yulıñ matur, sukmaklarıñ
Añlıy alar sineñ sereñne.
Sukmagıña tamgan sular belän
Sagınasıñdır tugan cireñne.

Kaytırsıñ dip kötkännärder sine
Sukmaklarıñ yata yarılıp.
Sayrar koşlar siña sälam birä
Karşılarga kanat kagınıp.

Hezmät derte sindä kaynap tora
Uñış telim kılgan eşeñä.
Kollektivka köç birüçe buldıñ,
Terägeñ nık halkıñ öçen dä.

Sukmaklarıñ ürdän ürgä uzsın
Tugan yortıñ kersen töşeñä.
Yözläreñ şul sineñ – tañ koyaşı,
Küz nurlarıñ yakın keşeñä.

Kilmäüläre mine tilertä

Kabatlatır öçen nazlarıñnı
Töşläremä kilep keräseñ.
Kurgaş bulıp erim kuyınıñda
Yannarıñnan kilmi kitäsem.
Küñelemdä bäslänmägän äle,
İmanımday taza namusım.
Sular havam, tipkän yörägem dä,
Kalgan gomer siña – sagışım.

Kolıñ da min, färeştäñ dä bulam,
Mähäbbätem taşıp tilertä.
Hıyalıylar bulam, zinhar, kotkar,
Kilmäüläreñ mine ilertä.

Küräseñme, nindi saf hislärem,
Cırlar bulıp tua urgılıp.
Yäş gomerem sinsez ütte, yalgız,
Saf söyüem kaldı buılıp.

Tekä yarda yalgız kayınnar da
Mine kürgän kebek, baş iyä.
Sagışımnı sizep, kulın bolgıy,
«Söyäm sine, kötäm, kil!»– diyä

Karşılarmı gölem?..

Tamçı gölem nigä başıñ ideñ
Kaynar sagış salıp küñelgä?
Şul yalkınlı söyü hise belän
Kaldırasıñ ahrı gomergä.

Telägem bar sine kürer öçen
Kil sin miña, kuşılıp cillärgä
Özelep cırlar idem, kiler bulsañ,
Küñelläreñ sineñ kemnärdä?

Tamçı gölem imä başıñ, hiç tä
Nurıñnı sip, kismä aranı.
Dönya balkıp kitär - küñellärdä,
Yöräk kanı yuar yaranı.

Gomeremneñ urau yullarınnan
Sagınıp kayttım yäşkä mançılıp.
Tanış kırlar hisläremne añlap
Karşılarmı gölem açılıp?

Yöräk paräse

Dönyalıkta ütkän gomer -
Serle yulga ohşagan.
Çit cirlärdä bik küp yöregäç
"Figılemne" butagan.

Yögerep üttem yullarımnı
Bärgälänep sugılıp.
Cir avazın şavın tıñlıym
Tıñ atkanda sızılıp.

Tugan yagım üzenä tarta
Hälläremne kem belä.
Oçkan koşlarga kuşılıp
Moñ zarına kümelä.

Yörägemne der selketä
Kükrägemdäge parä.
Canıma urın tabalmıy
Yözemä utın bärä.

Çit cirlärdä dörläp yandı
Gomeremneñ säğatläre.
Borçılmıyça hiç açılmıy?
Yalkınlı säbäpläre.

Küñel küze haman yarsuda
Mars Sälimgä iyärep.

Huş, bähil bul, ütkän yäşlegem dä,
Koşlar kebek kabat kaytmassıñ.
Küpme agızsam da yäşläremne
Küñelemdä çäçkä atmassıñ.

Üsär idem, kaytsam, ih, yäşlegem,
Göllär bulıp cäyge tugayda.
Oçar idem, yözep yörgän ayga,
Havadagı - saban turgayga.

Cırlar idem,kaytıp ih, yäşlegem
Gomer ütkän sinsez, barsı da.
Yoldız bulıp küktän sine ezlim
Küñel küze haman yarsuda.

Ata–anañnıñ büläge
Rusiyäneñ atkazangan avıl hucalıgı hezmätkäre
SPK «Bazı» kooperativınıñ generalnıy direk-
torı Vadim Vasileviç Sokolovka

Avır yıllar inde ütep kitte,
Tañnarında koyaş balkıdı.
Yözläremä şat yılmayu kerde
Uynı-gamne sızıp arkılı.

Sezneñ belän yullar ütärmen dip
Bazı suına tügäm bar moñım.
Akbüz atta oçam yannarıña,
Yörägemdä sezne sagınuım.
Yumaş tarihınıñ serläre bar:
Anda bulgan irlär päygambär,
Sineñ avır yöktän bügen küplär
Üze ala üzenä tigännär.

Tufrak altın bula kulıñ tisä,
Tireñ tamsa, üsä göl bulıp.
Taular zurlap, çişmäläre çıñlap
Yañgırıydır kebek cır bulıp.

Cireñä bassam arta ilhamlıgım.
Havañ däva, irken tın alam.
Ata-anañnıñ iñ zur büläge sin,
İlem öçen tugan– zur balam.

«Bazı» uñgannarı
«Bazı» kooperativınıñ mehanizatorları
Oleg İvanovka, İlgizär İbatullinga,
Mäsnävi Nasrullinga, Rişat Hisametdi-
novka, Finat Kaharmanovka, Rälif Ähmät-
şinga, Aleksandr Stepanovka, Naumov Vladimirga, Vadim häm İgor Petrovlarga

Bazılılar bezneñ yakka kilde
Kul timägän cirne sörergä.
Töşenkelek salkınlıgın toygan
Küñellärgä ömet örergä.

Bazılılar, äye, ifrat tırış,
Hezmätläre tügel yırakta.
İlham birüçese tugan yakta, –
Mañgay tire señgän tufrakta.

Alar kilgän yärdäm kulın suzıp,
Katkan cirlär bärhet buldılar.
Şul bärhettä igen başakları
Gektar köçen östäp uñdılar.

Bez beläbez häzer buralarnıñ
Mölderämä bulıp tulasın.
İkmäk belän ilne tuyındırır
İr-egetlär yänä tuasın.

Äy irkäli koyaş cirne koçıp,
Dulkınlana bügen bodaylar.
Bazı» uñgannarın cırda danlap
Moñın sibä küktä turgaylar.

Kullarınnan şifa toyam
Çakmagış rayonınıñ ölkän teş täbibe
Gaziyev Flür Miniväli ulına häm Musina
Elvira Zöfär kızına

Salkınga da tüzde canım
Tüzdem ötkän cılıga.
Tik tüzmädem teş sızlauga
Het utırıplar cıla.

Sızlaularga tüzäalmagaç
Kittem teş täbibenä.
Mondıy hälne öndä tügel
Töştä dä küräm dimä.

Barıp kerdem täbibemä
Çakırdı urın birep.
Yardämgä mohtaclıgımnı
Eraktan belgän kürep.

Başnı iyep rähmät äyttem
Elmayaep kuidı üze.

Böten tängä cılı birä
Alarnıñ äytkän süze.

Olını olı itälär
Keçene keçe itä.
Sırhau teşlärne dävalap
Ör yaña teşle itä.

Rähmetlemen bähet telim
Bar ikän izge keşem.
Can öşegän çaklarda da
Teräksez bezneñ öçen.

İzgelekle yörägegez
Şatlıgım sıymıy taşa.
Kulıgızdan şifa töyäm
Küñel täräze aşa.

Uylarım
Robert Minullinga iyärep

Başka törle uylar kilep
Gel intekterep tora.
Küpme yäşärgä kilgänder.
Küñelne tırnap tora

Böten cannıñ tänen yaulap
Köyrätte yörägemne
Uylatıp, gazap çikterep
Birde ul kirägemne.

Uylanular bigräk avır
Kayçakta künegäseñ.
Yoklatmıyça tönnär buyı
Kaygıga törenäseñ.

Baş miyemdä fikerlärem
Şıbırdaşa – küp ikän.
Taularga menäm ürmäläp
Min biyektä äş itäm.

His uylarnıñ yarsuları
Ğaşıyqlar kartaymasa.
Çit cirlärdä canı öşep
İlenä kaytalmasa.

Sagış uyları yandıra
Söyep söyelälmäsäñ.
Söygän yarıñ yatka kalıp
Söyeptä söyälmäsäñ.

Gazaplı sagış uyımda
Änkämne sagınganda.
Ätkäm änkäm töşkä kerep
Yokıdan uyanganda.

Minem uylar intektermi
Küñelem tınıç torsa.
Küñelemdä yangan utka
Beräü su sibep torsa.

Koş gomere bezneñ gomer
Ber mizgele –mogciza.
Şuşı izge uylarıbız
Gel ut eçendä yözä.

TAÑNI TOYAM ŞÄFÄQ CILISINDA
(şigırlär häm cırlar)
Kıyblalarga karap, täräzädän
Cırlar cırlıym sezgä özelep.
Citmeşençe yafrak özelep aktı
Elgalarga töşep tezelep.

Tugan nigezem, ilham täräzäse
Zur köç birde mine cılıtıp.
Köylär yazdım şuşı izge yortta,
Küñel uçakların kuz itep.

Meñ mäşäqat avıl tormışında,
Min üsterdem icat yaktısın.
Hucalıkta mallar, bal kortları,
Tañ attırdım kötep aklısın.

İzge hislär, halkım diyep tipkän
Yöräkkäyem tuktap kalmasın.
Yugaltudan sakla bezne yazmış,
Koygan koymalarım aumasın.

Bar burıçım minem tugan ilgä,
Yazgan şiğırlärem halkıma.
Cır-moñnarım yöräkläre belän
Başka uynı, küñel, talkıma.

Tañnı toyam şäfäq cılısında,
Avır tügel tormış, moñ-zarı.
Kıyblalarga karıym, irtägägä
Şiğırlärem buldı zur canlı.

Gomer

Ber bähettän, ber sagıştan torıp
Oça ikän gomer tuzanı.
Moñnar aga taşıp küñelemnän,
Gomerkäylär yukka uzmadı.

Gomer uza, akkan sularga tiñ,
Küz açıp ta yomıp ölgermi.
Täräz töbendäge göllär kebek,
Salkın tisä, korıy – terelmi.

Ciñelmiçä ciñep bulmıy hiç tä,
Cildän köçle tormış ciläne.
Ällä mikän min cigelgän çakta
Dönya yöge bögä cilkäne.

Görläp aktı gomer taşkın kebek
Sınaularga taba könnäre...
Çal çäçlärneñ aklıgında ser bar –
Bäğırlärne ötä tönnäre.

Könnäremne uram şäp-şäp atlap
Gomerem basuınıñ tañında.
Karşılıktay tansıktır sin, tormış,
Ay nurıday yöri yanımda.

Vakıt

Vakıt ütä bezneñ niçek yäşäsäk tä ,
Gorurlansın küplär sineñ kemlegeñä.
Kul kuşırıp utırgançı eştä kayna,
Güzällekne üz itep al küñeleñä.

Vakıtıñnı yukka barga äräm itmä,
Ükenerseñ töşenmäsäñ tormış seren.
İñ asılı tırış hezmät bulsın köneñ,
Küktä yangan koyaş kebek bulıp küren.

Yörägeñdä hezmät söyü sürelmäsen,
Sınaularda sineñ yözeñ karalmasın.
Güzäl bulsın kılgan eşeñ, äytkän süzeñ
Ütkän gomer yöräk yäşen tabalmasın.

Tauga karıym, anıñ da bit canı bardır,
Bähetleder – cıygan böten yäşäü därten.
Cır-moñnarım şuşı darya agışında,
Kerep batsam ükenmämen yazmışıma.

Baş miyemnän şıbır-şıbır şiğır çıga
Şağıyrlärneñ yazmışları, ay-hay,avır.
Akıllılar iza çikkän cämgıyättä,
Güzällekne yakın itep yullar salır.

Bolınıma

Töşmi küktän köndez kaynar koyaş
Cırçı koşlar belän gel bergä.
Kiçen sünmi uçak utları.da
Sagınuımnan kildem küreşergä

Ayak eze – çıklı ülännärdä
Ber yalgızım kilä atlıysım.
Cäyneñ yaktı istälege itep,
Yäşlek yämen, bolın, saklıysıñ.

Ence börtekläre cem-cem itä,
Çäçkälärgä suzdım kulımnı.
Zäñgär küktän yoldız sibelgändäy,
Balaçagım bizi yulımnı.

Köz citüen sizep

Havalarnı yarıp oçtı koşlar
Tomşıkların suzıp cillärgä.
Köz citüen sizep saubullaşıp
Kitälärder yırak cirlärgä:

Sez, koşlarım, aşıkmagız
Aşıkmagız kitärgä.
Huşlaşırga irtäräk bit
Mine yalgız itärgä.

Köz küñelsez inde, ul huşlaşu,
Tüzem genä birsen keşegä.
Könnäremneñ koyaşı yuk sinsez
Ällä inde canım küşegä.

Köz

Urmannarda yafrak yava
Agaç boyıgıp kuya.
Kışkı salkınnarnı uylap
Balan da yäşen koya.

Koyaşnıñ da häle betkän,
Cılısı yuk küklärdä.
Salkın cillär bitne ötä,
Köz bilgese küplärdä.

Tirä-yundä karlı-yañgır,
Koyaş nurı sürelä.
Yuksındırgan ofıklarda
Kır kazları kürenä.

Közlär citte aşıktırıp,
Küktä bolıt – näq pärdä.
Gomerem dä ütep bara
Nik tuktamıy ber mälgä.

Kıygak-kıygak kır kazları
Cırlıy kebek küklärdä.
Moñsu küktän avaz salıp
Sau bul, diyä küplärgä.

Gomerlär ütä ikän

Sabıy çagım ütep kitte,
Küz aldımda suräteñ.
Küñellärem sine ezli,
Kilä şatlık küräsem.

Bala çagım, istän çıkmıy,
Küz aldında gölläre.
Küñelemdä yaktı yoldız,
Saflık sirpi könnäre.

Bala çagım gomer buyı
Koyaş bulıp can ördeñ.
Hisläremnän uñalmaslık
Yaşävemä yäm birdeñ.

Sau bul inde bala çagım –
Yaz könnäreñ, cäyläreñ..
Kitäseñ kilep kitmädeñ
Kaytalmassıñ äylänep.

Yan, yörägem, i sabıy çak!
Köler çakta min yanam.
Kükrägeñdä yılga bulıp
Yöräk kanı–min agam.

Çabıp ütkän bala çagım
Garmun tavışı ikän.
Nik yamansu bulgan disäm –
Gomerlär ütä ikän.

Küñeldä yaz – sin bulgaç

Sagınganda cırlap ütik
Yöräktä ut yanmasın.
Yul çatına bik yış çıgıp
Küzlärebez talmasın.

Küñel yılıy ozak kötsäñ
Uy-hislärdä yalkını.
Mähäbbätem sinnän başka
Zähär cillär salkını.

Kiler ideñ buran bulıp,
Yava karlar kış tugaç.
Küz yäşlärem kaynap aga
Küñeldä yaz – sin bulgaç.

Ğaşıyq buldım

Ğaşıyq buldım şayan küzläreñä,
Koyaş kebek nurlı yözeñä.
Siña atap, sagınıp hatlar yazam,
Hisläremne mançıp cırıma.

Ğaşıyq buldım siña gına,
Şomırttay küzeñ kara.
Hisläremne manam cırga,
Başkaça yuk şul çara.

Yazgannarım siña kalsın, dimen
Bütän kilmäveñne belsäm dä.
Kaderleräk, yäşägännän artık
Çikkän kulyaulıgıñ kesämdä.

Siren çäçägedäy

Siren çäçägedäy mähäbbätem
Huş islärgä tulı, belmiseñ..
Sinsez yäşäü miña bähet tügel,
Gölläremä cılı birmiseñ.

Gölläremnän bähet sorama sin
Salkınnarda çäçäk atsa da.
Sin aşıkma mine yugaltırga
Sular kire agıp yatsa da.

Kar tauları küktän aktarıldı
Elgalardan sular sirpelde.
Yarlarına basıp sine ezlim
Moñ yugaltkan koşlar şikelle.

Sin kitkännän birle mähäbbätem
Göllär kebek ürelä yaktıga.
Kaytmavıñnı belsäm dä min haman
Yurıymın min könne yahşıga.

Yaz kilgäç

May tusa tabiğat yäşärep şatlana
Turgaylar moñnarın tarata.
Yaz kilgäç min dä näq göl sıman yäşäräm
Küñelem yaz yämen yarata.

Elgalarda çelter-çelter sular aga
Cırlap torgan kebek här yagı.
Göllär ile, koçagında akkoş bulam
Görläp tora här kön tau yanı.

Baş östendä koyaş kölep nurın sibä
Balkışınnan küzlär çagıla.
Şul çagında törle moñ-avazlar yäme
Küñel cılısına salına.

Kilgän yazlarımnıñ ber mizgelen kürep
Gışıyk bulam zäñgär küklärgä.
Cirneñ böten yäme, maturlıgı mine
Därtländerep biyek kütärä.

Tönboyık tügelmen nigä?

Yafrakların cäyep üsä–
Kül östendä tönboyık.
Kügelcem-ak çäçkäläre
Tik küñelem nik boyık?.

Kül ösläre dulkınlana
Tönboyık yarlarında.
Tönboyık tügelmen nigä
Cankayım yannarında?

Tönboyıklı kül ösläre
Karaşıma nur sipte.
Börelänep çäçkä atıp
Tönemne yaktı itte.

Ayaz küktän ay yılmaya,
Tönboyık karaşına.
Yannarıñda kalır idem
Çäçkälär arasında.

Haman sindä küzlärem

Söygän yarım yatka kaldı,
Tiñ digänem tiñ tügel.
Moñ-zarlarda gomer uza,
Könnärem ciñel tügel.

Sin digänçä tügel dönya,
Küp buldı tomannarı.
Salkın öydä gel yalgızım,
Buradı burannarı.

Sagınmıyça bulamı soñ?
Bergä yaktık uçaklar.
Täüge söyü yalkınnarı –
İstän çıkmıy ul çaklar.

Ak hıyalga üreläm min
Söygänem yannarına.
Sinsez dönya tulı tügel,
Yazmışım allarında.

Sinsez yazlar, yazlar tügel
Mähäbbät dalasında.
Söygän yarım yatka kaldı
Yäşlegem kalasında.

Dulkınlanıp aga sular,
Cillär isä nazına.
Küñelemdä karlar yata,
Taşkın almıy, yazı da.

Ürelämen yaz nurına
Koyaşım dip, tuktalam.
Söygän yarnı aylı kiçtä
Töştä kürep soklanam.

Bähetter ul yanıp söyü,
Sagınularga tüzgänem.
Ellar ütep kartaysam da,
Haman sindä küzlärem.

Sine ezlim

Toyarsıñmı su agışın
Aksam yarsıp taşkınday
Mähäbbätem mäñge sünmäs,
Eçtä sagış upkınday.

Yörägemä rähmät äytäm
Birdeñ miña söygänen.
Kükrägemdä mähäbbätem–
Olı yazmış bülägeñ.

Yaşlegem ütkän ezlärgä
Küñel gel tartkan ikän,
Min haman da sine ezlim ,
Küp sular akkan ikän.

Urmanım diyep

Urman şavı–moñ avazı
Kitä cannı cılıtıp.
Çornap algan häsrätlärne
Kuygan kebek yıgıtıp.

Här urmannıñ üz moñı bar
Çişmäsendä su tonık.
Yannarında yäş muyıllar,
Ser büleşä tönboyık.

Urman şavı, urman moñı,
Kemneñ tavışı ikän?
Turgay tavışları mikän,
Minem sagışım mikän.

Nindi yämle urmannarım
Cır-moñ birdeñ içmasam.
İke iöz yıl yäşäsäm dä
Ülmäm kebek hiç kayçan.

Koş moñına şaulıy urman
Nindi moñlı koş ikän?
Minem oçen nik şaulıysıñ
Saf söyüeñ has mikän

Şaulıy urman, şaulıy urman
Urmanıña min keräm.
Adaşasımnı da beläm,
Sine bit yakın küräm !

Kayda soñ sin?

Huş is börki göl bakçası,
Bılbıl sayrıy kügendä.
Mäñge bergä bulırbız dip
Kükkä karaym bügen dä.

Sayradı bılbıl, sayradı
Moñnarı uzdı arı.
Üzägemne telä genä,
Yazmışım açıları.

Cır şıttırdıñ küñelemdä,
Kaldı gına tavışı.
Kaylarga kitep yugaldıñ?
Ezli yöräk sagışı.

Kükläremdä bılbıl moñı,
Göllärem çäçkä attı.
Sine ezläp gom(e)rem uza,
Kayda soñ sin? Tañ attı..

Sandugaç küñeldä

Küñeldä tugan yak kırları,
Sayragan koşlarnıñ tavışı.
Hislärem yäşlegen häterli
Üzgärtep gomerneñ agışın.

Nur çäçä göllärem bakçada,
Sandugaç moñnarı–küklärdä.
Küñeleñ uçagı dörlärlek
Çın söyü büläkli küplärgä.

Söyüen ğaşıyq can añlata,
Küñellärdä ilham çişmäse.
Saf söyü çäçkädäy huş istä,
Kiräk äle sular sibäse.

Yaşätä keşene cır-moñnar,
Çın söyü zurayta hislärne.
Kıyınlık billärne böksä dä,
Şul hislär maturlıy kiçlärne.

Koş moñı küñelne yañarta
İñ köçle sagışı arkılı.
Söyügä, yäşäügä dan cırlıy
Mäñgelek mähäbbät yalkını.

Utlarında gına min yanam

Tormışımda gel min yalgız buldım,
Soramagız: nigä parım yuk.
Şuñadırmı küñelemdä gel moñ,
Parlılarnıñ gına zarı yuk.

Parlı idem, anı yugalttım min,
İnde häzer kerä töşlärgä.
Mähäbbätneñ saflıgında ser bar –
Kanat kuya aylı kiçlärdä.

Kara töndä kilep täräz kaga,
Kilgän kebek mine sagınıp.
Gomer ütkän sayın iskä töşä,
Yaşär idem siña tabınıp

Bolın kiçep, keräm urmannarga,
Min yalgızmın sinsez min haman.
Ber yugaltkaç inde tabalmamın,
Utlarıñda gına min yanam.

Yörägemne salma kümergä

Gaşıik bulsam ohşıym akkoşlarga,
Omtılamın biyek oçarga.
Mähäbbätem mine ber kol yasıy
Aşkındırıp sine koçarga.

Uylarımda sine genä yörtäm,
Saf söyüem siña uralgan.
Kaysı yoldız aslarında minem
Yazmışlarım niçek yuralgan?..
Tañ aldınnan moñlı koşlar sayrıy,
Arularnı belmi kanatlar.
Minem yöräk sineñ isemeñne
Här tibeşe sayın kabatlar.

Sin oçırdıñ mine havalarga
Yullar salıp ütär gomergä.
Gomer tañnarıbız atkan könne
Yörägemne salma kümergä.

Taşlama mine

Kitmä, zinhar, mine taşlap
Bähetsez itäseñ bit.
Küñelemne zarıktırıp
Gomerne kisäseñ bit.

Kuşımta:
Taşlama mine, taşlama,
Sinsez hiç min toralmam.
Alıp kitmä söyüemne,
Min bähetle bulalmam.

Kitmä, zinhar, mine taşlap,
Göllärneñ dä canı bar.
Kemnär mine yuatırlar,
Könnärneñ dä tañı bar.

Kuşımta: (şul uk)
Yalgız itmä söyüemne,
Mähäbbätsez yanalmam.
Tornalar kebek yırakka
Oçıp kitsäñ – tabalmam.
Kuşımta:
Karañgı itmä könnäremne,
Toyıp yäşik yaktısın.
Avır süzlär hiç äytmämen
Tabarmın tik tatlısın.

Mähäbbätem talmas kanatlı

Kükräk kaktı yöräk tibeşlärem
Aşıktırıp gomer közenä.
Añlıy alsañ, saf mähäbbät şavın
Çallar salma minem küzemä.

Küñelemneñ sagış moñnarına
Kuşılgandır koşlar buranı.
Mähäbbäteñ soñlap kilde diyep
Belmim, canım, berär tınarmı?

Ğaşıyqlarnı yözgän ay da añlıy
Bik küplärne yalgız kaldırıp.
Toygılarım kaynıy kükrägemdä
Yoldızlarnı küktä yandırıp.

Karañgı tön. Uylarımda gel sin,
Yalkın bulıp dörlim salkında.
Ä yoldızlar küktän atılalar
Minem yöräktäge yalkınga.

Gomeremneñ çakrımnarın barlap
Salkın öydä sinsez uyanam.
Aşkınamın, tua äyter süzlär,
Kuyınıña kerep uralam.

Haman äle gel min sine kötäm
Kıybla itkän şuşı tarafnı.
Sagınu-sagışlarım siña genä,
Mähäbbätem talmas kanatlı.

Açısın cuyar miläş

Sin, balanım, huş-islärdä
Atkan çäçkäñ tamaşa.
Yannarıñda ber koş sayrıy
Tavış moñı başkaça.

Balan belän miläş ğaşıyq,
Tellären anıñ beläm.
Bişeklär kebek tirbälep
Köngä niçämä kiläm.

Açı bulsañ da, balanım,
Sargayam sineñ öçen.
Kemne sagınıp cırlar idem,
Yaratam şunıñ öçen.

Kelämseñ sin salkınnarda,
Tañ nurıday karaşıñ.
Här kiçlären ayga karap
Ezlim balan agaçın.

Küktä yoldızlar kabına
Kızarıp peşkäç balan.
Ä min haman söyüemne
Belderälmim bit haman.

Äyter idem söyäm diyep,
Uylarga çumıp baram.
Ällä minem açı tormış
Balanga tiñ dip haman.

Süzsez kalgan minutlarda
Balanım, bir ber kiñäş.
Utta yangan yöräklärneñ
Açısın cuyar miläş.
Ak kayınım

Yazlar citkäç kayın suı
Aga tämle bal kebek.
Buyıñ zifa ap-ak täneñ
Yözeñ tulgan ay kebek.

Kuşımta:
Eh, kayınım, maturkayım,
Sagışlı sarılarım.
Sagınularım betär ide,
Bir miña daruların.

Ak kayınım zifa buylı,
Neçkä bille, ak tänle.
Aklık bit ul, saflık bit ul,
Sularıñ da bik tämle.

Kuşımta: (şul uk)
Yäşläreñne koyma äle,
Başlarıñnı imäle.
Yaşärep kenä kiläseñ,
Gomerlekkä kil äle.

Söyäm digän tavışmı?

Kır kazların kön dä kötäm,
Kakkanda kanatların.
Läysän yañgırga törelep,
Sagışın taratkanın.

Teträp tora minem küñel,
Oçıp barırday bulam.
Söygänemne kuyınıma
Tartıp alırday bulam.

Umırzaya çäçkä cıydım
Sargaymagan da kileş.
Sineñ hälne soraştırıp
Dala da yörim, imeş.

Yarsıy minem toygılarım,
Saf histä küñelebez.
Kır kazları oçıp kaytsa,
Moñ bulıp tügelerbez.

Kır kazları kamışlı kül
Kamışları sagışlı.
Kül ösläre pışıldaşa –
Söyäm digän tavışmı?...

Canımda çın söyü bulmasa

Canımda çın söyü, işetäm tavışın,
Sagışın küñeldä saklıymın.
Kil, irkäm, yanıma, sıyındır canıña,
Sin kaldırgan cırnı yatlıymın.

Kuşımta:
Tışta yaz yılmaya, ällä sin kildeñme?
Kilmäveñ belsäm dä sagınam.
Kilçe, kil, mähäbbät, şatlıkka törenep,
Göllärem nur sibä nazınnan.

Gel çirtsen küñelem, bähete kükerä,
Cırlarım yañgırıy kiçendä.
Töşemdä çäçäklär koçaklap serläşä,
Äyter süze başka isemgä.

Kuşımta:
Uyımda moñlı köy çaykalıp tirbälä,
Bolınga çıksam min – moñ basa.
Yandırıp yöräkne, köylämäs idem dä
Canımda çın söyü bulmasa.

Yazın şıtıp üskän üländäy

Saf söyüdän matur ğailä tua,
Çın tormışka aşa väğdälär.
İke yöräk şatlık tibep yäşi,
Matur kileş kala bändälär.

Söygän yarıñ sine Alla itä,
Saf söyüdän kilsä yäşlegeñ.
Şuşı maturlıkka huca bulıp
Söygän yarım haman yäş bügen.
Atkan tañnar urtak bähet östi,
Saf söyüdän tugan ğailägä.
Üz qaderen keşe belep yäşi,
İğtibarın birä häylä dä.

Min dä söydem, matur ğailä tudı,
Yäşlek ezem tirä-yagımda.
Koçagıñda yanıp kümerländem
Üz väğdämä tugrı kanımda.

Söyü hisläremneñ betmäs nazı
Betmäs mäñge. Betmäs ezläre.
Bügen kilep şiğır itep yazam,
Yazılmagan soñgı süzläre.

–Ni süzem bar?
Söylim tartınmıyça
Min yazamın siña kinänep.
–Min yäşimen sineñ kuyınıñda
Birgän bäheteñä töynälep.

Telägänçe gel sin irkälädeñ,
Salkınnarda şuña tuñmadım.
Avırlıknı ciñep alga bardım,
Üzem irkälärgä soñladım.

Yaşäü därte köçle, söyü belän
Kelt-kelt itep yöri säğatem.
Könnäremneñ koyaşı yuk sinsez,
Hiç buysınmıy miña halätem.

Sizmägänmen. Küptän ür menelgän
Çın söyüdä matur, cirgenäm!
Kullarımda kalgan çakrımnarı,
Kullarımda bähet dilbegäñ.

Söyä belsäñ kırıs tügel tormış
Sizdermiçä yärdäm itkändäy.
Zur ışanıç belän gomer ütä
Yazın şıtıp üskän üländäy.
Sineñ üzeñnän dä köçle min

Torgan yortım altın saray kebek,
Balta eşen belä kullarım.
Yunıp saldım yortnıñ tupsaların
Abınmasın diyep ullarım.

Ber karasañ dönya matur kebek,
İkençedän – açı borıçlı.
Ä min haman yäş çaktagı kebek,
Tuar tañım siña burıçlı.

Ata – ulnı, inä kıznı belmi...
Başka cirgä barır yulım yuk.
Böten närsä çıgırınnan çıktı,
Ayık şağıyrlärgä urın yuk.

Bügen yäşlär yarsu at şikelle
Utta yanıp, dörläp yugala.
Kuzı mäñge betmäs uçak bulıp
Yöräklärgä moñlı ez sala.

Mul zamanga kerdek, saylanabız,
Ä küñellär – salkın kön kebek.
Yaña buın änä niçek bezgä,
Moñ yugaltkan yämsez cır kebek.

Çornap aldı kaygı bäylämnäre
Nigez taşın, torgan yagımnı.
Kimertämen...Üzem kimerämme?
Hälem betep çıgar canımnı.

Bez yäşägän gıybrät tormışnı sez
Balaçaktan kürep beläsez.
Kışıñ kilep canıñ öşer bulsa,
Änkägezne yäşle itäsez.

Ber keşe dä yämsez bulıp tumıy,
Ber maksatsız yäşäp bulamı?
Bargan yuldan çitkä taypılasız,
Küz açmaslık salkın buranmı?

Danko kebek yangan yörägemne
Fakel itep özep alıymmı?
Sezneñ belän distä yıllar uzgan
Yullarımnı çitkä borıymmı?

Tormış ürlärenä atlaganda
Bezneñ belän genä köçle sez.
Tıñlagız sez ata-ana süzen –
İñ qaderle yakın keşe bez.

Cil-yañgırdan ışıklıybız sezne,
Borçılabız närsä bulsa da.
Kükkä karap täüfıyk sorıybız bez
Yaşär öçen sezgä dönyada.

Üzgärä bit keşe...häm zamana! –
Üzgäregez sez dä buy citep.
Bähetlebez diyep ber cırlarbız,
Bar gomerne bez dä biş itep.

Kısrıklandı avıl hälläre dä.
Hiç belmilär anıñ ğadäten.
Küplär bügen tanırlık ta tügel,
Borıp kuydı artka säğaten.

Ellar buyı köndez yokı dilär,
Şähärçä yal, eşsez yatkanı.
Tapkanı da – üzeneke tügel,
Yartı eçep, tönen kaytkanı.

«Kanatımnı üzeñ üsterdeñ»– dip
Bäyräm itä açıp işegen.
«Çıgar mine avıl klubına,
Teşlämäsen»– diyep köçegeñ.

Şul köçekne ciñep çıgar öçen,
Börket koşı bulıp üstem min.
Yäşlek köçem – yäşel bişegemnän
Sineñ üzeñnän dä köçle min.

Kaygı belän...

Kuz şikelle zaman, oyat miña,
Kündek bugay şuşı zamanga.
Ni äytermen, ägär ber kön kilep,
Bogazımnan alsa yazganga.

Yazmışlardan kaçıp bulmıy hiç tä
İrennärne kaygı köl itä.
Hiç bulmasa, menä şul turıda
Şiğır yazam, miña şul citä.
Kermäsen dip kaygı işegemnän
Bikläp totam işek keläsen.
Ukıym härçak belgän dogalarnı,
Tik barıber kaydan keräseñ

Bu dönyanıñ birgän kaygıları
Häterlätä kışnı, burannı.
Bägırlärne özgän gamnärennän,
Belmim, canım berär tınarmı?

Keräseñder mörcä tişegennän,
Kalsañ ide şunda kaplanıp!
Ciñälmädem birgän gazabıñnı,
Torsam da min karşı taptanıp.

Nişlätäseñ şiğır saflık sorıy,
Şul uylarım hisne aktara.
İrennärem kara yangan kebek,
Nigä soñ ul haman kap-kara?

Zarlarım yuk ide dönya siña,
Yakın kürep utta künderdeñ.
İrennärem kara yangaç kına
Gazabıña üpkä belderdem.

İldä üzgäreşlär dävam itä
Fäkıyrlärgä «yardäm,»küräseñ.
Üzgär, dilär. Yuk min üzgärmädem,
Gönahlarnıñ zurın biräseñ.

Bu tormışnıñ yaman kaygıların
Kemder birä, haman tuktamıy.
Tön urtası, niçä karasañ da,
Uyau tora. Niçek yoklamıy?

23.01.2000

Sin kitkänne işetep

İrkäläp bala üsterdem
Küzemneñ nurın sibep.
Yafraklar da tüşäk yasap
Tamırın saklıy kümep.

Tırışabız bala diyep,
Näselne saklar öçen.
Kuyınımda koçıp söyäm,
Hiç talmas kanat köçem.

İsänlek-saulık telädem,
Bar ömet balalarda.
Küklär iñnäremä basa,
Bar balam kalalarda.

Yul çitenä çıgıp basıp,
Töbäp karıym yırakka.
Häbär kötäm irtälären,
Alam bik yış yılap ta.

Tañ yoldızga karaganda
Örgän kebek karların.
Şul çagında buran bulıp
Küzne kaplıy zarlarım

Zöhrä yoldızım da yanmıy,
Kalka ide üz itep.
Nurlar tükmi çilägennän
Sin kitkänne işetep.

Sak bulmasañ, üzeñä üpkälä

Ükenäseñme ütkän könnäreñä,
Ukımadıñ yäp-yäş çagıñda.
Ata-ananıñ süzen sanga sukmıy
Çıgıp kitteñ kaya tagın da.

Sınaularnı urap uzdıñ gel sin
Tayanmıyça sälät köçenä.
Zaman yögen kartlar tartsın diyep
Köç tükmädeñ bulgan eşeñä.

Ukuçılar häzer olı yäştä,
Uku yortı – iske alaçık.
Tözälmäde belem hataları,
Alar öçen işek gel açık.

İşegemne citmeş yäşem kaga
Ap-ak çäçle gıylmi keşegä.
Gumanitar fännär yukka çıga,
Kompyuterlar menä köçenä.

Manarasız mäçet mäktäp häzer
Yaña buın däres ütkärä.
Bu därestän yöräk sıkrap kitte,
Sak bulmasañ, üzeñä üpkälä.


Sabıy çak

İñ berençe tapkır täpi basıp
Atlap kittem tugan yortımnan.
Min bähetle idem, yılasam da
Yögrä aldım änkäm artınnan.

Ul balaçak, ul keçkenä ezlär –
Tatlı töşle sabıy çaklarım.
Änkäyemne citäklägän könnär
Häteremdä mäñge saklanır.

Bala çakta bar da matur bula,
Ayaz küktäy hislär yap-yaktı.
Häterlim min koş balası kebek
Üsep kenä kilgän ul çaknı.
,
Açılası tellär açılmagan,
Cırlanmagan cırlar küp äle.
Bala çagım, sindä hıyallarım,
Cırlarımnıñ sinsez yuk yäme.

Koşlar kebek kanat kagınıp

Küz nurımnı alma, zinhar, berük,
Kitmä çitkä, bul sin gel yuldaş.
Şatlıklarım artır, gomerem dä,
Minem öçen irkäm sin bulgaç.

Kuşımta:
Sälamät bul irkäm, kaygı kürmä,
Bähetlärneñ telim zurısın.
Adaşma sin tormış yullarında,
Nazlı koyaş birsen cılısın.
İseñdäme väğdäläşkän idek,
Mähäbbätkä gomer telädeñ.
Bar dönyanıñ gamen añlar idem
Ber tuygançı koçıp söymädem.

Kuşımta:
Yalgız başım, kükrägemdä çäçäk
Ä yörägem sayrıy sagınıp.
Söyulärem urgıy küñelemdä
Koşlar kebek kanat kagınıp.

Ä sin nigä şulay tügelseñ?

Saf söyüem talpındıra mine
Hiç kurıkmıym biyek oçarga.
Yörägemne küñel ber kol yasıy
Aşkındırıp sine koçarga.

Uylarımda sine genä yörtäm,
Mähäbbätem siña uralgan.
Kaysı yoldız aslarında minem
Yazmışlarım niçek yuralgan?..

Hiç talmadı küñelem kanatları,
Min üzemdä ber köç sizämen.
Keşelekkä yaz kitergän tañday,
Serle moñ eçendä yözämen.

İ, mähäbbät, mohtaclıgıñ yuktır,
Mäñgelekkä birdeñ sıyıñnı.
Oyasına kaytkan koşlar kebek
Canım siña härçak sıyındı.

Yuksındıra bergä bulgan çaklar,
Yarsındıra yanıp-köyüdän.
Oçraşası, küreşäse kilä,
Sihırlana küñel söyüdän.

Küñelemdä nurlar, därtle moñnar –
Ayırılmıyça yäşi gel bergä.
Koşlar kebek ber talpınıp kuyam,
Söygän yarım, kil sin gomergä!

Çigä çäçläremä yullar saldım,
Mähäbbätem, siña kürensen.
Sihırlandı canım sineñ belän,
Ä sin nigä şulay tügelseñ?

Mähäbbät sagış ikän

Çitlävegen koygan imän
Sagışlı moñnar belän.
Küñelemdä moñlı avazlar –
Säbäben küptän beläm.

Çitlävegen koygan imän,
Yafragı sarı ikän.
Täüge söyuläre cirdä
Mähäbbät, sagış ikän.

Çitlävegen koygan imän
Sagıştay sarıların.
Eraktagı yakın keşem
Nik kilmi – sagınganım.

Bähetemneñ zurısı

Kükrägemdä tulı sagış,
Küñelemdä alkışlar.
Sineñ belän min bähetle,
Zäñgär küldä akkoşlar.

Şau-gör kilä yazgı sular
Kar bozların kütärep.
Sälamemne cibärämen
Yöräk aşa ütkärep.

Yöräk kaga kükrägemdä
Sagışlı moñnar belän.
Şul sagışnı taratırga
Akkoştay kükkä menäm.

Kömeş çişmä – moñ avazı,
Koyaş nurı cılısı.
Yaşäü köçe sineñ belän,
Bähetemneñ zurısı.

Kötäm tilmerep

Sagnularım çıñlıy kolagımda,
İşetelä sineñ tavışıñ.
Sin bit minem irkäm,
Sine genä kötäm,
Sulkıldatıp yöräk sıgışın.

Äylänep kayt miña, uzıp kitmä,
Yöräkkäyem gel bit yarsulı.
Sindä genä küzlär,
Küñelemdä ezlär,
Yullar salgan kebek kavışunı.

Yullarıña karıym här kiç-irtän,
Ontalmadım kayt sin yögerep.
Yöräk küzle mikän?
Bähet ezli mikän?
Sin, yazmışım, kötäm tilmerep.

Yugalttım yäşlek yarın

Ontalmadım berazga da,
Yugalttım yäşlek yarın.
Ällä sin dä ezläp çıktıñ
Täüge mähäbbät parın?

Mähäbbätem nigä genä
Moñ-sagışta talpına?
Ällä täüge söyulärem
Tıngı birmi aşkına?

Kaldı inde yugaltular
Bäylänep yazmışıma.
Aklanmadı ömetlärem.
Saf söyü sagışımda.

Ütte inde gomerlärem
Sinsez bardım gel çabıp.
Küñelemne, söyüemne
Birälmädem ber tabıp!

Sin ozatıp kilgän ideñ,
İrkäländem, nazlanıp.
İnde häzer ärnülärdä
Ütä gomerem zarlanıp.

Çitläp ütmä...

Mine kürsä çitläp ütä,
Yaşen meni yalt itep.
Kürep ih ber söyläşergä
«Söyäm» – diyep, ant itep.

Çitläp ütkän şul güzälne
Gel yörtäm isläremdä.
Koş tellären añlau kıyın
Zäñgär kük öslärendä.

Äy, sin, koşım, çitläp ütmä,
Şatlıklar kötä alda.
Tañ yoldızı bulırmın min,
Hiç sünmäm atkaç tañda.

Havalarga min oçarmın,
Bolıtsız bulır kiçlär.
Şatlıgımnan yoldız bulıp
Yanarmın söyeneçtän.

Mine, zinhar, çitläp ütmä,
Matur cäylär közlär bar...
Çäçläremä kar töşsä dä,
Siña äyter süzlär bar.

Küñeldä ärni yaram

Çiksez dala kiñlegendä
Oçıp sayrıy turgaylar.
Härberegez häteremdä,
Huş islärdä tugaylar.
Şau-gör kilä yazgı sular
Elgalar östen bizäp.
Koyaş ta tora yılmaep,
Çakırıp nurın izäp.

Yöräk kenä yuksınuda,
Sagışlarda yarsuı.
Borçu salgan vähşilekne
Yuıp kitsen kar suı.

Elga yarlarınnan çıktı
Su buyında bozları.
Zamanalar çuarlandı,
Yörägemdä kuzları.

Kara canlı keşelärgä
Endäşmi önsez kalam.
Uylarımnı – sabırlıknı
Cir-anam, sinnän alam.

Şiğırlärem gel yöräktän
Kaynap çıga ut belän.
Ä küzlärem yalkın çäçep
Mıltık itä uk belän.

Kilmäüläre mine tilertä

Kabatlatır öçen nazlarıñnı
Töşläremä kilep keräseñ.
Kurgaş bulıp erim kuyınıñda
Yannarıñnan kilmi kitäsem.

Küñelemdä bäslänmägän äle,
İmanımday taza namusım.
Sular havam, tipkän yörägem dä,
Kalgan gomer siña – sagışım.

Kolıñ da min, färeştäñ dä bulam,
Mähäbbätem taşıp tilertä.
Hıyalıylar bulam, zinhar, kotkar,
Kilmäüläreñ mine ilertä.

Küräseñme, nindi saf hislärem,
Cırlar bulıp tua urgılıp.
Yäş gomerem sinsez ütte, yalgız,
Saf söyüem kaldı buılıp.

Tekä yarda yalgız kayınnar da
Mine kürgän kebek, baş iyä.
Sagışımnı sizep, kulın bolgıy,
«Söyäm sine, kötäm, kil!»– diyä.

BGMUnıñ yöräge sin
Anıñ rektorı professor Timerbulatov Vil Mamil ulına

Sin yörägem minem kükrägemdä
Atlaganda yaña zamanga.
Bäyle bulgaç yöräk VUZım belän
Serdäş itäm sine haman da.

Sikältäle yullar...Burannarda...
Sin, yörägem, birdeñ ömeten.
Küplär menälmägän ürlärgä dä
Sin menärseñ, bälki, börketem.

Tıngısız sin, bigräk küp eşliseñ,
Kilä siña rähmät äytäsem.
Bezneñ öçen tau qadärle yöklär
Armıy talmıy hezmät itäseñ.

Bezne köçle itep yörtäseñ sin,
Här minutıñ miña qaderle.
Bu dönyanıñ yäme, maturlıgı
Sineñ kulda, özmä bäğırne.

Sineñ belän küpme yullar uzdım,
Sugardıñ sin mine kan belän.
Küz citmäslek biyeklekkä iltteñ
Çıkkan koyaş, yaktı tañ belän.

Yodrık qadär genä bulsañ da sin
Sulış ördeñ kükräk tutırıp.
Oya kordıñ küñel türläremdä
Köne-töne sakta utırıp.

Yörägemneñ törle çagı buldı
Kızıl miläş kebek peşende.
Kayvakıtta tay şikelle dulap,
Bala kebek yılap üksende.

Kollektivnı kolaçıña aldıñ
Sineñ belän iñlim Küklärne.
Yaşäü bäheten toyam sin yöräktän
Ellar, çorlar şaulap ütkänne.

Kaynar kanıñ belän hisläremä
Serle avaz saldıñ kükräktän.
Yaralandıñ ällä sin yörägem
Kükrägemdä şıtkan orlıktan.

Sin canımnıñ şiñmäs ber öleşe
Sineñ kanıñ miña ımsınır.
Ä can Kükkä, havalarga oça
Toyar öçen Yäşäü tılsımın

Härber sulış – yäşäü. Yöräk tibä,
Cılıtasıñ bik yış küñelne.
Terägeñ nık, siña gel tayanam,
Yaşäü därte sindä tügelme?

Tönnäremdä kayçan uyansam da,
Tañ atuga çiksez kuandım.
Hıyalımnı alsu cilkän itep,
Tugan köngä yaña yul saldıñ.

Sin yörägem bermäl tuktap kalsañ,
Kemgä küçär icat dävamım.
Mine gazaplagan soraularga
Kemnär birer tormış cavabın?

Sin yörägem, minem kükrägemdä,
Bügen dä sin ruhi terägem.
Başlanmagan yaktı könnärem bar,
Can söygäne, tipkän yörägem.

Çabıp ütär kebek...

Torgan yorttan çıgıp kitkän çakta
Balalarım kaldı ozatıp.
İh, kitäsem kilmi, barıber kittem
Cırçı koşlarımnı yılatıp.

Yalannarnıñ yazgı matur çagı,
Koşlar moñı ärçi küñelne.
Sezgä kalır yazlar, yäşlek söyü-
Tıynaklıknıñ tiñe tügelme?

Yöräk minem tagın ber koş bulıp
Kükrägemdä yäşi kol bulıp.
Küzläremdä yäşme, yañgırmı ul?
Görläveklär yasıy, kül bulıp.

Saklamasam goref - ğadätlärne
Kiçeregez, yalgan dimämen.
Sagınuımnı ägär añlıy alsañ
Min bitaraf bitlek kimädem.

Ayırılunı küplär sanga sukmıy
Bu dönyaga mäñge kilgändäy.
Kiyemem dä sport kostyumında
Çabıp ütär kebek bügendäy.


ÇAKMAGIŞ RAYONINIÑ 80 YıLLIK YuBİLEENA BAGIŞLAULAR
(şigırlär häm cırlar)
Çakmagış–güzäl Başkortstannıñ ber öleşe bulgan, respublikanıñ yözek kaşı dip yörtelä torgan, iñ uñgan, buldıklı, Vatanına tugrı, tugan ciren yaratuçı, anıñ belän gorurlanuçı halık yäşägän rayonnarnıñ berse Rayonıbıznıñ hezmät söygän keşeläre,citäkçese alarnıñ altın kulları ilne tuydıra, tözi-yañarta, avıllar tösen bizi. Şuña da minem bu yazgan kitabımda iñ töp urınnı, älbättä gadi hezmät keşeläre, osta oyıştıruçıları, bigeräk tä avıl hucalagı fännäre doktorı, Çakmagış rayon hakimiyäte başlıgı, Başkortstannıñ atkazangan avıl hucalıgı hezmätkäre Yosıpov Rif Säğadätulla ulı iseme belän tıgız bäylängän..Rayonnıñ yaktı kiläçägen, cämgıyät üseşen tärbiyäle, insaflı, töple akıllı keşelär täemin itä, ä yugarı ählak sıyfatları elek elektän kollektivta tärbiyälängän Rayon eşlären proizvodstvanı yahşı oyıştıru, başkalarnı üz artınnan iyärtä belü-üze ber talant..Bezneñ yaklarda törle millät halıkları elek-elektän ük ber ğailä däy gomer kiçerä Avır yıllarnı da bergä ütkärep, şatlıknı da urtaklaşıp, yärdämläşep dönya kötkännär. Bügen dä matur, mul citeş tormışta yäşibez. İnde rayonıbız turında tarihi beleşmägä küçik..
Çakmagış rayonı Başkortstannıñ tönyak-könbatış öleşendä urnaşkan.1930 yılda oyışkan. Dürtöyle, İleş, Bakalı, Şaran, Büzdäk, Blagovar, Kuşnaren rayonnarı belän çitläşä. Maydanı–1692 kvadrat km.Rayon üzäge–Çakmagış avılı.Ufadan 111 çakırım yıraklıkta urnaşkan. İñ yakın bulgan timer yul stantsiyäsı Büzdäk. Çakmagıştan 74 çakırımda
2005 yılnıñ 1 ğıynvarına 33 meñ keşe yäşi. Biredä tatar, başkort, urıs,çuaş, şulay uk mari, nemets, ukrain, ärmän, äzärbäycan, häm başka millätlär yäşi.
Barlıgı 78 avıl bar. İñ zurları–Çakmagış, İske Kalmaş, Ablay avılları.
Rayon Agıydel buyınıñ kalkulıklı-taulı-çokırlı tigezlegendä urnaşkan
Rayon cirläre buylap Agıydel yılgasınıñ sul yak kuşıldıgı Bazı,Küäş, Sıyırış, Säväde, Kalmaş, Çebekäy, Çakmagış häm başka zur bulmagan yılgalar bar. Çärmäsän, Çakmagış cirläreneñ çigennän aga.Rayonnıñ cire tipik seltelängän häm kölsulangan tufrak, kara, sorı, urman tufrakları taralgan.Rayon bilämäseneñ 19,9 protsentı urmannar. Anda imän, kayın, usak,çırşı, narat agaçları üsä.
Faydalı kazılmalardan neft–Çakmagış, Tozlıkuş, Mançar, Tamyan, Nur yaktılıklarında.
Rayon üzägendä biş avtozapravka stantsiyäsendä yagulık-maylau materialları satıla.
Çakmagış kirpiç zavodı bar. Zavod produktsiyäse rayon ihtiyäcların tulısınça kanäğat-
länderä, hättä çit rayonnarga da ozatıla Azakı yıllarda biredä tsement, häm komnan yözläü öçen stena häm idän plitäläre, täräzä tupsaları çıgarıla.
Faydalı kazılmalardan Miträ-Äyüp, Bolgar yaktılıgında– tözeleş taşı, Kösäkäydä–yandıru
öçen izvest,Bikmät, Vasilevka, İgençe,Räcäp Tamyan, Filipp yatkılıklarında izvestläü öçen agronomik ruda bar.
Çakmagış– avıl hucalıgı-sänäğat rayonı. Avıl hucalıgı öçen cir mäydanı–136,9 meñ gektar, şul isäptän sörente cirlär–106,5 meñ gektar, peçänleklär –0,7 meñ gektar, kötüleklär 29, 6 meñ gektar täşkil itä.
Rayon cirlärendä börtekle aşlık, şikär çögendere, könbagış, bäräñge, yäşelçä-cimeş üsterelä. Üsterelgän igen Çakmagış aşlık kabul itü predpriyätiyesenä, andagı ambarlarga
ozatıla. Ak on çıgaru öçen tegermännär eşli.
Terlekçelektä it, söt, yon, yomırka citeşterelä. Avıl fermalarında, fermer hucalıklarında häm şähsi hucalıklarında sıyır, sarık, at, duñgız, koş-kort ürçetelä.
Rayon veterinariyä stantsiyäse bar.”Çärmäsän”-tokımlı-koşçılık fabrikasında yomırka häm koş ite citeşterelä.
Rayon üzägendä Ufadagı “Gidravlika” berläşmäseneñ filialı bar.
Rayondagı tözeleşlärne alıp barır öçen”Rimad”,Başneftezavodstroy,“Tuymazınefte-
stroy”kebek kuätle tözeleş trestlarınıñ idarälekläre PMKları cälep itelä.
“Başkiriyä” MTS ınıñ bezneñ rayondagı filialı häm Çakmagış MTSı avıl hucalıgı üsterüdä häm cıyıp aluda bik zur yärdäm itä.
“Gaz-Serviz” aktsionerlık cämgıyate Dürtöyle filialınıñ Çakmagış uçastogı rayon üzägenä häm barlık avıllarga gaz birä.
Elektr energiyäse belän Oktyabrsk elektr çeltäreneñ rayn bülege täemin itä..”Agroprom energ”oyışması yaña elektr çeltärlären tözi, remontlıy.
Rayon üzägäneñ üz elektr çeltäre oyışması, kommunal hucalık idarälege, su birü uçastogı bar.
Rayon üzägendäge yortlar öçen cılını Çakmagış mehanika zavodı kazanlıgı birä. Rayon üzägeneñ üz kazanlıgı da eşli.
Rayonda yul tözü remontlau idarälege eşli. Avıldagı yullarnı tärtiptä tota, yañaların tözi, asfalt cäyä, küperlärne remontlıy. Cäylären asfalt zavodları eşli.
Rayonnıñ ike avtotransport predpriyätiäse yök häm passacirlar taşu belän şögellänä.
Säüdä-tuklau eşlären rayon kullanuçılar cämgıyate, ikmäk peşerü kombinatı, häzerläülär kontorası, azık-tölek kombinatı, şulay uk Çakmagış bazarı, eşkuarlar, alıp-satarlar oyıştırılgan.
Rayonda 18 urta, 6 töp gomum belem birü, 30 başlangıç mäktäp, sänğat mäktäbe, balar icatı üzäge, küp törle hönär birüçe 85 sanlı litsey, kooperativ uçilişe, tehnik hönärlär birü öçen ROSTO mäktäbe, 30 yäsle-bakça bar.
Rayon üzäk dävahänäse, fildşer-akuşerlık punktları, sanepidstantsiyä, soñgı çorda kiñäygän aptekalar çeltäre halık sälamätlege sagında tora
Rayon elemtä üzäge, Çakmagış poçtamtı halıknı telefon, internet häm poçta hezmäte belän täemin itä.Rayonda”Ural-Seber”,” Avıl hucalıgı”,saklık bankları, Gosstrah oyışmaları eşli.
Rayon mädäniyät yortı, üzäk kitaphanä, avllarda mädäniyät yortları, klublar, kitaphanälär
halıknı mädäni-ruhi hezmätländerü ölkäsendä eşli.
1931 yıldan alıp tatar telendä rayon gäzite çıgıp kilä.
Sugış häm hezmät vererannarı sovetı, hatın-kızlar sovetı kebek rayon bülekçäläre eşli.
Rayonnıñ cir häm milek komitetları, tehnik inventarläşterü byurosı, terkäü palatası kolhoz, predpriyätiye, uçrecdeniye,oyışmalarnıñ, ayırım gracdannarnañ cir häm milek problemaların häl itä.
Rayon halık sudı, rayon prokuratası,advokatura, rayon eçke eşlär bülege, rayon avtoinspktsiyäse hokuk saklau, tärtip mäsäläre belän şögıllänä.
Pensiyä fondı, sotsial yaklau, sotsil strahovaniye bülekläre pensiyä tüli häm ayıruça mohtac keşelärgä yärdäm oyıştıra. Statistiga bülege, eşkä urnaştıru, hezmät bülekläre, härbi komissariat, salım inspektsiyäse –härkaysı üzenä töşkän burıçnı tögäl ütärgä tırışa.
Çakmagış rayonı belän 20 deputatnı berläştergän rayon Sovetı, rayon hakimiyäte häm anıñ bülekläre, komitetları, idarälekläre citäkçelek itä.Soñgı çorda rayonnıñ citäkçe organnarın üzgärtep koru bardı
Kolhozlar, avıl hucalıgı citeşterü kooperativları, fermerlar belän avıl hucalıgı idarälege şögıllänä.
Citäkçelek tärtibe buyınça BR Prezidentı häm anıñ Hakimiyäte, BR Ministrlar Kabinetı häm aña buysıngan ministrlıklar, vedomstvolar, idaräleklär, Däülät Cıyılışı –Korıltay
Rayon öçen östäge organnar bulıp tora(Başkortstannıñ 1996 yılda çıkan entsiklopediyäsenä nigezlänep yazıldı.)

Çakmagış turında kitaplar
Çakmagış turında berençe kitap 1990 yılda,rayon oyışuınıñ 60 yıllıgına çıkkan ide.
1995 yılda rayonnıñ 65 yıllıgına 40 bittän torgan kitap icat itelde.
Anı Damira Ältaf kızı Kazıyhanova tözede. Anda rayon tarihı, rayonnıñ tözelüe,
rayonnıñ abruylı keşeläre, igençelär, terlekçelär turında.
1999 yıldaZif İmamov häm Marsel Kotlıgallämovnıñ”Prodolceniye legendı” digän roman-hronikası dönya kürde.Bezneñ rayon turında oçerk “Çekmaguşevskoyı pole” dip atala. Anda Frunze häm Pobeda kolhozlarınıñ eş täcribäse birelä
2000 yılda, rayon tözelüneñ 70 yıllıgı uñayınnan, Zif İmamovnıñ “Sled na zemle” digän kitabı çıktı. 100 bitlek bu dokumental povest tulısı belän Çakmagış rayonınıñ danlı eşlärenä bagışlana Anıñ citäkçeläreneñ, hezmät aldıngılarınıñ biografiyäläre häm fotoräsemnäre urnaştırılgan.
2005 yılda, rayonnıñ 75 yıllık yübileena bagışlap, “Raduga nad pooyami. Ştrihi k biografii Çekmaguşeskogo rayona” digän Kotlıgallämovnıñ kitabı çıktı.Kitap rayonnıñ tuuı, anıñ ütkäne häm bügengese tasvirlana. Böye Vatan sugışı kaharmannarı, hezmättä zur uñış yaulagan igençelär häm terlekçelär, fän, ädäbiyät,sänğat eşlekläre, mäğarif, mädäniyät häm başka tarmak aldıngıları turında materiallar urnaştırılgan.
İnde menä 2011 yıl.” Çakmagış rayonınıñ 80 yıllık yübileena bagışlaular”, digän Räüf Bahavetdinovnıñ kitabın kulıgızga aldıgız.Bu şiğri cıntıkta distädän artık gıylmi kitap, yözdän küberäk cır avtorı, tanılgan tatar yazuçısı, şagıyre häm üzeşçän kompozitor, Başkort televizion estrada cır konkurs-festivale diplomantı bäräkätle Çakmagış cirendä tuıp üskän, oya korgan, çittän kilep, bezdä bäheten tapkan; çitlärgä kitep, gomer kiçergän, tırış hezmäte belän zur ihtiram yaulagan keşelär turında häm Çakmagış rayon hakimiyäte başlıgı, avıl hucalıgı fännäre doktorı, Başkortstannıñ atkazangan avıl hucalıgı hezmätkäre Yosıpov Säğdätulla ulına,professinal cırçılarga, ukıtuçı-
larga kompozitorlarga h.b bagışlandı.
105 bitlek bu kitap tulısı belän Çakmagış rayonınıñ danlı eşlärenä bagışlana.
Tormış alga bara, soñgı yıllarda ildä krizislar buluına karamastan, ütä dä katlaulı çorda rayon här yılnı bigeräk tä 2003 yıllardan başlap respublika külämendä iñ yugarı uñışlıklarga ireşte häm Başkortstan Respublika Hökemäte Diplomnarı belän büläklänep kilä.Avıl keşeläreneñ tormış könküreşe yahşırdı.Avıllarda proizvodstvo häm sotsal-mädäni obektlar tözelä, rekonstruktsiyä yasala, remonlana, bizälä. Yaña Baltaç häm Yumaş avılları arasındagı yulga asfalt cäyelde,Rapat belän Yaña Bikkenä, Ablay belän Çakmagış avılları arasındagı yullar remontlandı, küperlär yañadan salındı.
Bik küp avıllarda mäktäplär,mädäniyät yortları sälämätlek saklau uçrecdeniyäläre tözelde häm tiyeşle uñay şartlar tudırıldı. Ä rayon üzäge ber izge yäşäü urını matur göl bakçasına äverelde, zamança cihazlandırıldı.Kiläçägebez ışanıçlı, bu iñ zur kazanışıbız.Çakmagış
halkınıñ iskitkiç matur yäşävenä soklanıp, anıñ akıllı citäkçelärenä buldıklı uzamannarına izge teläkläremne citkeräm.

Osta oyıştıruçı häm citäkçe ğalim
Yosıpov Rif Säğdätulla ulı

Yosıpov RifSäğdätulla ulı 1964 yılnıñ 4 vgustında Tozlıkuş avılında tugan. 1981 yılda şuşı avılnıñ urta mäktäben tämamlıy. Çakmagış tugızınçı sanlı hönärçelek-tehnik uçilişesenda uıp,traktorçı-maşinist hönären ala. 1981-82 yıllarda tugan avılında mehanizator bulıp eşli.1982 -87 yıllarda Başkort avıl hucalıgı institutınıñ gidromelioratsiyä fakultetına ukırga kerep, anı tämamlap, incener-gidrotehnik diplomına iyä bula.1987 yılda tugan cirenä eşkä kayta. Kirov isemendäge kolhoznıñ energetigı vazıyfasına täğaenlanä. !988-92 yıllarda şuşı hucalıknıñ baş incenerı bulıp eşli.
Kayda gına eşläsädä, hezmäten härçak yaratıp, ihlas küñelen birep başkardı häm äle dä şulay: maksatına omtıluçan, tıngısız can iyäse. cämäğat eşlärendä dä kaynap üste.Yäştän ük üzeşçän sänğat tügäräklärendä aktiv katnaştı Anıñ tırışlıgı tormışnı häm dönyanı, keşene, anıñ tabigaten öyränü hasiyäte, keşelärgä sänğatle tähsir itü häm añarda zavık tärbiyäläü köç, uylarga öyrätü h.b yakları anı olı yöräkle şähes bulıp.kaluı sürätlänä.
Keçkenädän .bayanda uynarga öyränä. Matur itep cırlıy. Şuşı kolhoznıñ üzeşçän sänğat kollektivınıñ iñ aktiv oyıştıruçısı bulıp rayon häm respublika smotrlarında katnaşıp lauriat isemen yauladı. Poçet gramotaları, Diplomnar belän büläklände. 1992 yılnıñ ğıynvarında Kirov isemendäget kolhoz räyese itep saylana. Ul eşlägän yıllarda hucalık rayon külämendä iñ aldıngılarda bardı. Basularda gektar köçe kütärelde, terleklärdän zur produktsiyä alındı,bulgan kıyınlıklar uñay häl itelde.Avıl halkınıñ tormış-könküreşen, ruhi haläten yahşırtu cähätennän küp çaralar kürelde. 1996-97 yıllarda çittän torıp Irımbur däülät agrar universitetınıñ aspiranturasın tämamlap, dissertatsiyä yaklap avıl hucalıgı fännäre kandidatı isemen ala., 2005 yılda dissertatsiyä yaklap, avıl hucalıgı fännäre doktorı
gıylmi däräcälärenä iyä bula. Anıñ tırışlıgı, fikerlär açıklıgı, hisläreneñ tabigıylege, fän ölkäsendä gıylmi östenlege küplärgä iğtibarın üzenä cälep itä.2003 yılnıñ iyülendä Çakmagış rayon Sovetı räise-rayon hakimiyäte başlıgı itep saylana. Rayonnar belän idarä itü tärtibendä üzgäreşlär kertelgäç, 2004 yılnıñ martınnan rayon hakimiyäte vazıyfasın gına üti bara.Tırış hezmätläre öçen Rif Säğadätulla ulına 2001 yılda BRnıñ atkazangan avıl hucalıgı hezmätkäre iseme birelä.Tormış iptäşe, ukıtuçı Zilä Räfğat kızı belän
ike kız üsterälär.
R.S.Yosıpov kiläçäkne aldan küzallap eşli belüçe, bay oyıştıru täcribäsenä iyä bulgan zur ğalim, avıl hucalıgı fännäre doktorı.Ul ifrat namuslı, açık yözle, izge küñelle,keşelekle üz-üzenä taläpçän, süzendä toruçan pedagog , şul uk vakıtta başkalardan da taläp itä belep, urtak tel tabıp üz artınnan iyärtep osta eş oyıştıruçı psiholog, keçelekle häm tärtiple rayonıbıznıñ hakimiyäte başlıgı
Bez HH1 ğasırda, kürelmägän tizleklär, yañadan-yaña tehnologiyälär, dönyanı gumanitar üzgärtep koru däverendä yäşibez.Rayon eşlären yahşı oyıştıru, başkalarnı üz artıñnan iyärtä belü üze ber talant. Monda tormış.mäşäqatlären östän-östän.genä belü citmi,zamannan arta kalmıym, zur uñışlarga ireşim disäñ, fän kazanışların, aldıngı täcribälärne nıklap öyränergä häm kullana belergä dä kiräk. Şuşı oçıraktan rayon gäziteneñ “İgençe” töplämäsen karap utıram. Bu temaga kagılışlı 2008 yılnıñ 6 dekberendä “İgençedä” çıkkan “Cavaplılık toygası” dip isemlängän R.S Yosıpovnıñ materialına küzem töşte. Anı sezneñ iğtibarıgızga da täğdim itäm.”Rusiyädä küpellık täcribä kürsätüençä, däülät vlaste köçle urındagı üzidarälekkä tayangan oçrakta gına totrıklı häm effektlı bula ala.Urandagı üzidarälek Başkortstan Konstituttsiyäse belän nıgıtılgan halık vlaste formalarınıñ berse bulıp tora. Gracdannar mänfäğatlärenä kagılışlı däülät kararlarınıñ küpçelege näq urındagı üzidarälek organnarı aşa ütä. Keşelär munitsipalititlar säyäsäten täü çiratta üzläreneñ tormış ihtıyacları aşa ütkärep bahalıy, azık-tölek bazarı, torak şartları, uramnardagı hokuk tärtibe,avıl tözeklege monda zur rol uynıy.Üzeneñ häm yakınnarınıñ yazmışı öçen cavaplılık toygısı näq urınnarda formalaşa. Däülätebez bügenge üseş etabında cämgıyatebez tormışın, törle däräcädä idarälek dairäsen üzgärtep koru zur rol uynıy. Cämgıyatebez urındagı üzidarälekneñ sälätle belgeçlärenä mohtac..
Bügen bezgä –munitsipal hezmätkärlärgä ayırım cavaplılık yöklätelä. Rayondaşlarıbız iminlege, alarnıñ urındagı idarälek organnarına mönäsäbäte bezneñ eşçänlegebezneñ sıyfatına bäyle.Urındagı üzidarälekne oyıştıra alu– demokratik däülät tözü digän süz. Näq anıñ aşa keşelär üzen ilebezneñ çın hucası itep toya”Äye, hezmätneñ töbe–hörmät, hörmätneñ töbe-hezmät, dilär. Çınlap ta kem turında gına süz yörtsäk tä, aña bähanı halıkka kılgan igelekle ğamällärenä, tugan cirenä, ilen yämläü.buyınça başkarılgan matur eşlärenä karap biräbez.
Bez bay tarihlı, mäşür keşeläre belän dan totkan tugan cirebez – Çakmagış töbäge belän gorurlanabız. Gorurlanıp kına kalmıybız, ata-babalarıbızdan kilgän kürkäm goref-gadätlärne, matur eşlärne yaña eçtälek belän bayıtabız. Çakmagış rayonı tözelüenä 80 yıl,
uñdırışlı tufraklı bu yaktan aldıngı fiker iyäläre, mäğrifätçelek, ädiplär, cırçılar küp çıkkan.
Bezneñ rayon–respublika külämendä ere häm totrıklı, avıl hucalıgınıñ barlık yünäleşläre buyınça ışanıçlı adımnar belän alga baruçı agrar rayon.Avıl eşçännäreneñ tırış hezmätläre näticäsendä avıl hucalıgı produktsiyäse citeşterü külämnşre üseşe totrıklı häm bez respublikada aldıngılar safında kiläbez.
2009 yıl yomgakları buyınça eşçänlegebez yugarı bahalandı. Avıl hucalıgı häm eşkärtüçe sänäğat hezmştkärläre könen bilgeläp ütkändä rayonıbız “2008-2012 yıllarda avıl hucalıgın üsterü buyınça däülät programmasın tormışka aşıruda aktiv eşçänlek alıp bargan öçen”11 däräcä Diplom häm akçalata premiyä belän büläklände
2009 yılnıñ 17-18 sentyaberendä Ufa kalasınıñ”Başkirskoyı” açık aktsionerlar.cämgıyate bazısında oyıştırılgan kürgäzmädä”Terlekçelektä yugarı kürsätkeçlärgä ireşkän öçen bezneñ rayonga BR Avıl hucalıgı ministrlıgında Maktau gramotası birelde..”Bazı” kooperativı iñ yahşı tokım predpriyätiyese dip tabıldı häm “Avıl hucalıgı citeşterüendä fännii eşlänmälärne, aldıngı alımnarnı uñışlı kertäne öçen”BR Hökümäteneñ Diplomına iyä buldı.
Kara-çobar tokımlı 161 sanlı sıyır öçen hucalık respublika Avıl hucalagı ministrlıgınıñ 11 däräcä Diplomın häm kömeş medal yauladı.2009 yılda avıl eşsännäre rayon buyınça 2milliard 780 million sumlık prodkutsiyä citeşterelä.Agrosänäğat kompleksında uñay üzgäreşlär, alga kiteşlär fän kazanışların,aldıngı täcridälärne kullanu näticäse.
İqdisadi kürsäteçlär
2010 yılnıñ 1 ğıynvarında hucalıklarda 914 million sumlık töp sredstvolar isäplände. Bu ütkän yıldagı däräcädän 134 million sumga artık.Äyläneştäge sredstvolar 1 milliard 75 million sum täşkil itte, 136 million sumga artıgırak buldı.2010 nçı yıl başına hucalıklarda 1 milliard 383 million sumlık saf aktiv isäplände”.Bazı” kooperativı kompaniyäläre öleşenä 765 million sumı(55 %) turı kilä.
Avıl hucalıgı prepriyätiäläre tarafınnan 270 million 390 iyeñ sumlık tabış alındı. Şunıñ 116 million 351 meñ sumı basuçılıkka, 57 million 550 meñ sumı terlekçelekkä turı kilä.Börtek satu 81,5 million sumlık tabış kiterde. Rentabellek kürsätkeçe 38,3 protsent
täşki itä. Şikär çögenderennän algan tabış 26,5 million sumlık.( rent-ge 38 protsent)
Söt citeşterüneñ ren-.lege 18 protsent täşkil itä, alıngan tabış 31 million 268 meñ sum buldı. Şul isäptän “Bazı” kooperativına 22 million 357 meñ sumı-71 protsentı turı kilä.
İñ yugarı rent-.lek cavaplılıgı çiklängän “Urocay”(42%),”Bazı”(33,6 %) ,”Çulpan”(28 %)
kooperativlarında.
Rayon buyınça it citeşterüneñ rentabellege 14,2 protsent buldı
Agrosänğat kopleksında ber eşçegä ayga urtaça hezmät hakı 7763 sum täşkil itä. 2008 yıldagıdan 1236 sumga küberäk.
Basuçılık
Börteklelärneñ tulay cıyımı rayon buyınça 136, 3 meñ tonna buldı. Gektar kuäte 39 tsentner täşkil itte.Ütkän yılga karaganda 9 tsentnerga küberäk.Börteklelärdän iñ yugarı uñış”Bazı”
Här gektardan 47,8 tsentner,”Geroy” kooperativlarında 30,4, “Çärmäsän” tokımlı koşçılık fabrikasında 33,9, “Baybulat” cämgıyatendä 34 aldılar.El yomgakları buyınça şikär çögendere iñ tabışlı kultura buldı Barlıgı 51,1 meñ tonna tatlı tamır kazıldı. Här gektardan 311,8 tsentner uñış alındı Bazı da bu kürsäteç 507 tsentnerga citte.
Orlıkçılık
Uzgan yıllar belän çagıştırganda orlık sıyfatları yahşırdı. Yaña elitalı
sortların kübräk çäçü küz aldında totıla.
Agrohimik hezmät
2009 yılda tufraknıñ uñdırışlı-yagın arttıru, uñışın kütärü maksatında rayon hucalıkları tarafınnan iğtibarga layık eşlär başkarıldı. 64648 gektar mäydanda 8676 tonna fizik avırlıkta miniral aşlamalar kertelde. Här gektarga 49,9 kilogramm täesir itüçe matdä turı kilä 19333 gektarda 164,5 tonna organik aşlama taratıldı.
Terlekçelek
Terlekçelek– avıd hucalıgınıñ möhim tarmagı. Söt häm it citeşterü tempın üsterü
zur ähämiätkä iyä.Söt citeşterüne arttıru sıyırlarnıñ produkt birüçänlegen kütärü aşa ireşelä.
2009 yıl yomgakları buyınça rayonda 26 meñ baş sıyır malı isäplände, şunıñ 7055 başı-sıyırlar, 1826 sı-atlar, 1565e duñgızlar. Söt satu 7,8 pr.ka üste häm zaçet avırlıgında 28984 tonna satıldı. Şunıñ 98,1 protsentı berençe sort belän ozatıldı. Sötneñ maylılıgı 3,74 protsent täşkil itte, zaçet avırlıkta isäplägäç, söt küläme 2509 tonnaga kübäyde”Çärmäsän” tokımlı koşçılık fabrikası 852,3 tonna koş ite citeşterde, bu rayonnıñ gomum külämendä 22,1 protsent buldı.Monnan tış,6 million danä yomırka citeşterelde, 4 million 965 meñ danäse tapşırıldı.. Halıkka 464 meñ täüleklek, 300 meñ danä üsterelgän çebeş satıldı.Uzgan yıl it kombinatlarına 3655 baş sıyır malı, 415 baş duñgız, 115 baş at ozatıldı.Rayonda 8 tokım reproduktorı bulgan fermada häm 3 tokım zavodında barlıgı 4359 baş sıyır malı isäplänä.. Bu barlık sıyırlarnıñ 62 protsentı. Uzgan yıl tokımçılık hualıkları da zur eş başkardı. Avıl hucalıgı ministrlıgınıñ attestatsiyä kommisyase tikşerüen ütte.Tokımçılık hucalıkları 551 baş mögezle ere terlek ürçeme, 516 baş tana häm 35 ügez, barlıgı 33 million sumlık tokımlı terlek sattı.
Şulay uk tokımçılık hucalıkları 358 baş 21 million sumlık yahşı näselle terlek satıp aldı. Şunıñ 162 başı Avstraliyädän kaytarılgan it tokımlı terleklär.
Krestyan-fermer hucalıklarında
Krestyan –fermer hucalıklarına3786 gektar cir bülengän. 2009 yılda börteklelär 2636 gektarnı biläde. Fermerlarga miniral aşlamalar, yagulık maylau materialları häm avıl hucalıgı tehnikası alu öçen däülättän 1 million 588 meñ sum külämendä dotatsiyä birelde.
Rayon buyınça 78 fermer hucalıgı isäplänä. Alar igençelek belän şögellänä.
Hezmät saklau
Rayonda hezmät şartların yahşırtırga, eşçännärneñ sälamätlegen kaygırtuga zur ähämiäyät birelä. Älege çorda rayon avıl hucalıgı idarälege hezmätne saklau, bähetsezlek oçraklarına yul kuymau zakonçılık taläplärenä yaraşlı räveştä eşçänlekne maksatçan alıp bara.
Hezmätländerüçe predpriyätiyelärdä
Uzgän yıl hezmätländerüçe predpriyätiyelär tarafınnan oyışmalarga 42 million 452 meñ sumlık hezmät kürsätelde. Munitsipal aşlık kabul itü predpriyätiyese häm Elita munitsipial unitar predpriyätiyese yılnı tabışlı tämamladı, 3,5 häm 0,6 protsent rentabellekkä ireşte.
“Çärmäsän” tokımlı koşçılık fabrikası satudan 122 million 928 meñ sum tabaş aldı.
Kadrlar turında hästärlek- zaman taläbe
Agrosänäğa komplesındagı barlık eşçänlekne kadrlar häl itä.Bügenge könd avıl hucalıgı citeşterüendä 2753 keşe hezmät sala.Hucalıklarda agronomnar, veterianariyä tabibları, zootehniklar, incenerlar citeşmi. Şuña kürä Başkortstan däülät universitetın tämamlauçılarnı hucalıklarga eşkä kaytaru könüzäk mäsälädä bulıp tora
Menä şulay matur itep.yaşäp rayon halkı hezmättä, sportta, mädäni bäygelärdä ciñep gel
algı safta atlauları dävam itä.2010 yıl Çakmagış rayonınıñ barlıkka kilüenä 80 yıl tulu
uñayınnan ireşelgän uñışlarga,halkıbıznıñ tormışın yahşırtuda, rayonıbıznıñ iqtisadın
nıgıtuda anıñ akıllı citäkçelärenä, buldıklı yärdämçelärenä, avıl hucılıgı hezmätkärlärenä h.b bagışlaularımnı sezne yaratkan rayondaşlarımnıñ ihlas tşbrikläve itep kabul itegez.

Söygän halkıma bagışlaular,
İsemnären yörtäm küñelemdä
Çakmagışım

Çakmagışım, yögerep kayttım,
Yul töşmäsä, atladım.
Sindä tudım, sine söydem,
Olı hisne vatmadım.
Sinnän güzäl, sinnän yakın
Başka cirlär tapmadım.

Yul töşmäsä, hatlar yazdım,
Cavap kilsä – yatladım.
Çakmagışım, sin – canaşım,
Sineñ dannı sakladım.
Sinnän güzäl, sinnän yakın
Başka cirlär tapmadım

Yalanayaklarga keläm
Buldı hätta aklanıñ,
Soñgı sulışıma qadär
Siña kara yakmadım.
Sinnän güzäl, sinnän yakın,
Başka cirlär tapmadım.

Halkımnıñ izge ulı
Çakmagış rayon hakimiäte başlıgı
Avıl hucalıgı fännäre doktorı, Başkortstannıñ
atkazangan avıl hucalıgı hezmätkäre
Yosıpov Rif Säğdätulla ulına

Sin halkımnıñ izge ulı
Yamlädeñ dönya yözen.
Yaşär öçen köç-därt birep
Dus itteñ bezne bügen.

Kuşımta:
Sin bulganga dönya matur
Canlı çäçkälärmeni!
Bez yäşägän tugan cirgä
Şatlık çäçkännärmeni!

Sin halkımnıñ izge ulı
Matur eşläregez bar.
Darya suday talu belmäs
Yarsu yörägegez bar.

Kuşımta şul uk
Sin bulganga bez bähetle
Uñış telim eşeñä.
Cırlar cırlıym ör yañasın
Sin iñ izge keşemä.

Gomerlärem uza diyep
Uftanma sin yaradan.
Kırlarıñ östennän oçıp
Cır suzam min yañadan
Kuşımta;

Tugan yaklarıma – gorurlık
Çakmagış rayon hakimiäte başlıgı
Avıl hucalıgı fännäre doktorı, Başkortstannıñ
atkazangan avıl hucalıgı hezmätkäre
Yosıpov Rif Säğdätulla ulına

Borçu çakta siña barganım bar,
Hezmät därte sindä sünmägän.
Ätiyemdäy iğtibarlısıñ sin,
Hiç kem yuktır sine söymägän.

Yaz nurları cirne nazlaganday
Kış citsä dä cılı irtälär.
...Hakim başlı bulsa – bezgä rähät,
Akıllı dip sine yörtälär.

Keçe yäştän uñgan, tırış buldıñ,
Ürlär üreñ tau häm sırt sıman.
Gadellegeñ çäçkä dalaları,
Uñganlıgıñ yäşen, ut sıman.

Sineñ hezmät – kara tirgä batıp
Güzällekkä kükkä ürläveñ.
Gel yahşıga, keşe bähete öçen
Özeläder sineñ üzägeñ.

Bu töbäktä siña tiñnär yuktır,
İgen urıp, yöklär kütärdeñ.
Ä tönnärne fänni hezmät belän
Gıylmi eşlär yazıp ütkärdeñ.

Gorurlanam: çın ğalim sıñ ikän,
Maturlarga kildeñ Cir şarın.
Bu sıyfatlar ürnäk balalarga,
Söyenämen kürep min barın.

Tormış avırlıgın ciñep çıktıñ,
İzge eşeñ biyek, urın yuk.
Galimlegeñ matur, göl bakçası
Tugan yaklarıma – gorurlık!

Hezmäteñneñ gektar köçe
Başkortstannıñ häm Rusiyäneñ] atkazangan
avıl hucalıgı hezmätkäre, avıl hucalıgı fännäre
kandidatı,“Bazı” avıl hucalıgı citeşterü
kooperativınıñ generalnıy direktorı
Vadim Vasileviç Sokolovka

Gorurlanıp şiğır itep yazam
Tırış hezmätläreñ hakında.
Kükräk köçeñ, därteñ bagışladıñ
Tugan cireñ, ileñ, halkıña.

Şuşı cirgä tozlı tireñ tamgan,
Şuşı cirdä näsel tamırıñ.
Ätiyeñnän küçkän uñganlıktır,
Kütärdeñ sin yökneñ avırın.

Siña däşä gölle almagaçlar,
Nurın sibä koyaş yılmaep.
Bolın turgayları cırın suza,
Havalardan oçıp, moñayıp.

Maturlarga kildeñ sin dönyanı,
Köç-gayrättän talant börkelgän.
Sineñ hezmäteñneñ gektar köçe
Altın elitaga kertelgän.

Bik küplärgä tugrı yuldaş bulıp
Hönäreñne söydeñ nibarı.
Sineñ şuşı artık gadilegeñ
Bar isemnän itä yugarı/

Yöräk cılılıgın birdeñ bezgä.
Halkıñ öçen yärdäm kılasıñ.
Yul kürsätep, gıylmi belemeñ belän
Küñellärgä nurlar suzasıñ.

Halkım öçen genä tugansıñ
Vadim Vasileviç Sokolovka

Tudıñ yämle may ayında,
Yumaşıñ torgan kötep.
Salavat orden bülägen
Kuyarga ürnäk itep.

Hezmäteñdä börket köçe,
May koyaşı yözeñdä.
Köngä matur nurlar östi
Yumaşımnıñ üzen dä.

Küñellärgä kanat kuydıñ,
Sin moña üzeñ haklı.
Yarışlarda gel maktalıp,
Danladıñ tugan yaknı.

Maturladıñ dönyabıznı,
Sin laçın koş – kiyekme?
Şatlanabız biyek oçtıñ
Soklansınnar diyepme.

Tudıñ yämle may ayında
Yöz yıl yäşä kimendä.
Bügen sineñ yübileeñ,
Sineñ tugan köneñ dä.

Tayanıçı buldıñ avılımnıñ
Başkortstannıñ atkazangan avıl hucalıgı
hezmätkäre OOO Uracay direktorı
İvanov Arkadiy Stepanoviçnıñ
yubilee uñayınnan yazılgan şiğır

Kartaygannı sizmi kaldım, diseñ,
Sin haman da yäp-yäş, söykemle.
Tik şayarıp kına çäçläreñne
Akka buyagansıñ şikelle.

Çal kileşä, dilär, ir-egetkä
Kileşä ul siña bigräk tä,
50 yäş – ul kartlık tügel äle
Taşıp torgaç köçeñ yöräktä.

Hezmät daryasına kerep çumıp,
Oyıştıru eşen başkardıñ.
Hucalıknı tartıp ürgä mendeñ,
Saban sörep, cirne aktardıñ.

Tayanıçı buldıñ avılımnıñ
Hezmät söyep, üzeñ söyeldeñ,
Köçle küçeñ halkıñ öçen genä
Şunı kürep härçak söyendem.

Sabır da sin, gadi, keşelekle,
Bik küplärgä ürnäk tormışıñ,
Siña Hoday böyek sälät birgän,
Şuña uñay totkan bar eşeñ

Şäp keşe
“Çermäsän”tokımlı koşçılık fabrikası
direktorı Başkortstannıñ atkazangan avıl
hucalıgı hezmätkäre Haciyev Rigat Nurıy ulına

Mäydan tottıñ tormış yalanında,
Sineñ kullar taza imännän.
Koyaş belän yäşen köçe sindä –
Büläk bulıp kalgan ätkäñnän.
Tugan yagıñ – Bäyki avılı sineñ,
Şuşı cirdä näsel tamırıñ.
Küz citmäslek biyeklekkä menep
Kütärdeñ sin yökneñ avırın.
Hökümätem siña orden birde
Tırış hezmätläreñ hakına.
İzgelegeñ, böten maturlıgıñ
Tugan cireñ, ileñ, halkıña.
Kuz şikelle zaman, küplär belä
İrennärne kaygı köl itä.
Bu tormışnıñ yaman cillärenä
Karşı tordıñ, siña şul citä.
Distä yıllar –citäkçelek eşe,
Keşelärgä bähet tüşädeñ.
Küräseñme nindi saf küñeleñ?
Tormış kuzlarında peşmädeñ.
Yanıp ütep, kerdeñ yämle cäygä,
Sineñ isemeñ mäñge saklansın.
Monı kürep min dä söyenämen,
Şäp keşeseñ, sin bit – yaktaşım.

Yörägemdä tibet köçe

Rayon hakimiyäteneñ eşlär oyıştıruçısı
Bikmöhämmätov Fädis Gıylemcan ulına

“Dustım “ diyep äyter keşe bulu,
Bik zur bähet bit ul dönyada.
Şatlıklarıñ bulsa – urtak bula,
Kaygılarıñ bulsa – yugala.
Kullarıña aldıñ cırlarımnı,
İrken sulış alıp kuy äle!
Tormış mäşäqaten onıtıp tor,
Yannarıma utır kil äle!
Yalgız bulsañ, sabırlık ta biräm,
Dus häm yuldaş bulsın cırlarım.
Sırhau bulsañ, izge teläklärem
Dävalasın sine, moñnarım.
Ğaşıyq utlarında yansañ ägär,
Mähäbbätneñ safın öläşäm.
İzge hisem birsen tatlı söyü
Ellar aşa siña endäşäm.
Cırlarımnı ägär kulıña alsañ,
Yözläreñdä nurlar kürener.
İzge telägemneñ sihri köçe
Sineñ canga ütep sibeler.
Yörägemdä tibet köçe yana,
Üzem sezneñ öçen can atam.
Nurlar çäçäm şuşı moñnar belän,
Çönki, sine Keşem yaratam.

İske Balak ofıkları
Çakmagış rayon Hakimiyäte başlıgı urın--
basarı, rayon finans idaräse naçalnigı
Fäyezov Ravil Hämit ulına

İske Balak ofıklarıñ,
Bäräkätle kiñ dalañ.
Güzällegeñ küñellärdä,
Sineñ yaktan moñ alam.
Şaulıy igen basuları
Niçä yöz yıl bit inde.
Bügen bez haman köräştä
Ciñgän batırlar ile.
Borılmadıñ alga bardıñ
Sin finansist zur keşe.
Sindä bezneñ ömetebez,
Böten tayanıç köçe.
Rayonnıñ sin hucası
Akçalarga altınga.
Çın hucaga bu has sıyfat
Tırışlıgıñ halkıña
Halkım diyep agarsa da
Çäçläreneñ karsı.
Siña äle şuşı eştä
Yanıp – peşep barası.
Barası da barası.

Küñelendä – gel maturlık
Çakmagış munitsipal rayon hakimiyäteneñ
gomum bülek mödire
Şäyhiyev Äfğat Niğmatulla ulına

Tugan cireñ Tamyan yaklarınnan,
Sin zur büläk rayon halkına.
Tırışlıgıñ, uñganlıgıñ belän
Küñel märcännäreñ hakına.
Sine küplär maktap yaratalar,
Hezmäteñne, tugan yagıñnı.
Küñelendä gel maturlık kına,
Er(e)tä, dilär, tuñsa – canıñnı.
Zimfirañ da – siña zur kiñäşçe,
Bik yagımlı, tugrı antına.
Ukıtuçı, zur fähemle dilär,
Belem birä ikän halkına.
Kızıñ Aygöl sezneñ yuldan kitkän,
Ul bit – sineñ tipkän yörägeñ.
İlsöyär dä – saulık tabibäse,
Sin üstergän bähet – terägeñ.
Balkıp yäşä mäñge koyaş kebek,
Kaygı kürmi ütsen könnäreñ.
Teräk bulsın can söygäneñ yanda,
İke kızıñ – üskän gölläreñ.

Yoldız şikelle
Hisämetdinova Fähiä Ädip kızına
Sineñ eşeñ bigräk saf häm ğadel,
Çın hucanıñ izge yortında.
Tırışlıgıñ küplär soklanırlık
Kaynıysıñ sin hezmät utında.
Tuıp üskän yagıñ Çişmäqaran
Yahşılıkka sine öyrätte.
Barısında kürdem, tik kürmädem
Sineñ kebek izge yöräkne.
İzgelegeñ belän danlıysıñmı,
Zurlıysıñmı hezmät yortıñnı?
Koyaş belän taular köçe sindä
Karaşıñnan kaygım ontıldı.
Küñel kügeñ sineñ härçak ayaz
Kölep atkan tañnar cılısı.
Mähäbbätle saf gomerlär telim
Sayrar koşlarıñnıñ cırlısın
Telimen min sezgä izgeleklär
Yaktı koyaş göllär kaldırsın.
Barır yullarıñda sünü belmäs
Ak bähetle şämdäl yandırsın!

Cır çakıra
Bazı uñgannarın
Başkortstannıñ atkazangan mehanizatorı
Hösäyenov Diniskä, Yıgorov Anatoliygä,
Sobgiyänov Äbüzärgä, Nurkayıv Ädipkä,
Arslanov Railgä, Nafikov Rädifkä.H.b.

Könnäremne yaktı itteñ,
Kışın attı göllärem.
Min hiç ber kartaymamın
Sindä ütsä könnärem.
Cırlap küñel açar öçen
Min gel siña omtılam.
Sinsez ber kön yäşi almıym
Tıngı belmi borçılam.
Keçe yäştän tanış, beläm
Tormış sezdä gel uñay.
Sezneñ yakta uñgan halık
Üsteräsez küp boday.
Garmunnarga kuşılıp cırlıy
Nur sibep koyaşım da.
İke yöz yıl nigez salgan
Avılım Yumaşımda.
Küpme cırlar moñlı köylär
Sin Yumaşım turında.
Ğaşıyqlarga bähet birä,
Yañgıragan cırıñda.
Min dä yäşim sezneñ belän,
Gomerem balkışlarda.
Kül östendä dulkınlanıp
Kañgıldıy ak koşlarda!
Gomergä sünmi sürelmi
Yumaşım yörägemdä.
Äytelmi kalgan serlärem –
Ör yaña köyläremdä.

Bazım minem güzäl cirem
Yumaş avıl sovetı mädäniyät hezmätkäre, Başkort-
stan respublikasınıñ atkazangan mädäniyät hezmät-
käre Vilyur Badıykovka

Bigräk yämle gaziz tugan cirem,
Sindä genä küñel dävası.
Dulkınlangan igen basuları
Yumaşımnıñ iñ saf havası.

Kuşımta:
Sin tugan yagımnıñ
Yöräge ikänseñ,
Sin Bazım minem hıyalım.
Sinnän dä güzäl yak,
Güzäl yak yuk ikän,
Ayırılmas gomer yullarım.

Koyaş bulam köndez, tönlä yoldız,
Kırlarıña küñelem cilkende.
Uñgan halık bezdä, bezdä genä
Bazılılar bigräk söykemle.

Yumaşta yomşak kıybla cilläre,
Bazı buylarında sin gölgä.
Cırım – büläk. Bergä cırlıyk äle,
Bazı cırı bulıp ber ilgä!

Gorurlanıp yäşär halkım bar
Başkortstan Respublikasınıñ atkazangan
ukıtuçısı, yalkınlı lektor häm agitator
Rif Porfiroviç Zaharovka, Spiridonova Zoya
Nikolayıvnaga, Çakmagış rayonınıñ şäräfle keşese
Saydyakov Mefodiy Antonoviçka

Yumaş ofıkları gel koyaşlı
“Bazım” minem torgan töyägem.
Ay tirbänä akkan sularıñda
Can kıyblasın cuymas yörägem.
Närsä teläsäñ dä barsı da bar
Yumaş ofıgında türlärem.
Sineñ belän şundıy ciñel miña,
Bähet taularına ürlädem.
Kürgänemne şiğri yullar ittem,
Ak kağazne çäçkä itärlek.
Ambarlarda zapas igen, aşlık
Distälärçä yılga citärlek.
Kunakçılsız kilgän keşelärgä,
Sıy-hörmättän tabın sıgıla.
Ällä sindä sagışlandıñmı dip,
Küp millätle halık cıyıla.
Här tarmakta gel berençe bulıp
Algı safta yäşäp yatabız.
Cirgä küktän yoldız sibelgändäy
Küp büläklär alıp kaytabız.
Sin yumaşım yäşär halkım belän
Mullık ile digän danıñ bar.
Min yäşimen, çönki sin bulganga,
Gorurlanıp yäşär halkım bar.

Cırlıyk äle tugan köneñdä
Bazı kooperativınıc uñgan brigada citäk-
çeläre: Saydyakov Valeriy, Sälimgäräyev Rifat,
Tangatarov Äüfät, Bakirov Fädiskä

Sezneñ tugan könne oçıp yörim
Gel eşlise kilä yahşılık.
Minnän bähetleräk kemnär bardır
Böten dönya kitte yaktırıp.
Küñelemnän agılıp çıga cırlar
Moñın suzıp Yumaş yagına.
Hıyallarım “tagan atınganday”
Rähät bulıp kitä canıma.
Cırlıyk äle, duslar, cırlıyk äle,
Cır-moñnar bit basa sagışnı.
Bılbıllarda sayrap moñga kümelä
Mögcizalı itep yazmışnı.
Cırlıyk äle duslar, cırlıyk äle
Dönya ğamälenä kümelep.
Yuksınudan, yalgızlıktan sezne,
Ayırıp alsın cırlar ürelep.
Çıltır çişmä sirpi küñelemnän
Moñ suları eçep iserik.
Yullarıgız sezneñ uñ bulsın, dip,
Taşıp torgan moñnar küçerik.
Cırlıyk äle duslar, cırlarımnı
Därtländerep sezne, irkäläp.
Sälamemne sezgä citkersennär
Yaz göllären cıyıp irtäräk.
Cırlarımda söyü sagışları,
Ğaşıyq cannan tugan ışanıç.
Cırlarımnı sezgä büläk itäm,
Cırsız yäşäü beläm, kızganıç.
Ğaşıyqlarnı parlı itsen cırım
Sayrar koşıgıznı iyärtep.
Bu dönyanıñ çiksez maturlıgın,
Yaşäü yämen tabıp, köyrätep.

Küñelemdä avılım
Räüf Bahavetdinov süz hüm köye*
Meditsina fännäre doktorı, professor
Badıykov Räşit Gäziz ulına

Äy, sagındım avılımnı,
Küñeldä balaçagım.
Äldä avılım bar, äle
Zarıgıp kaytkan çagım.
Moñlı itteñ yörägemne
Sagışka urıy-urıy.
Çişmädäy saf toygılarım
Bähetkä yurıy-yurıy.

Beraz tagın kaytalmasam,
Küz aldımda avılım.
Eçtän genä sızıp yanam,
Tüzä almıy sagındım.

Küñelemdä avıl moñı,
Garmunnarda uynıymın.
Bala çagım moñnar östi,
Su buyların urıymın

Yumaş ofıkları
Başkortstannıñ atkazangan avıl hucalı-
gı hezmätkäre Bazı kolhozınıñ baş incenerı
İvanov Vadim Grigoreviçka

Yumaş ofıkların yämläp
Koşlar sayrap nazlana.
Sinnän başka yäşi almam,
Ber mizgelgä, azga da.
Könnäremne yaktı itep
Kışın attı göllärem.
Min hiç ber dä kartaymamın
Sezdä ütsä könnärem.
Yörim disäñ yullarıñ bar,
Bazı buyı daryası.
Tugan cirem miras saklıy
Kuanıçlı dönyası.
Kulın bolgıy ofıklarga
Yumaşta kamışlarım.
Sineñ kuyınıña törenep
Taraldı sagışlarım.
Ofıkları hiç kismäde
Koş oçkan kanatların.
Kürdem cirneñ, kükneñ,sunıñ
Sagışın taratkanın.
Yumaşımnan moñnar alam
Yöräk toya töşenä.
Ofıgıñda tañ balkışı
Sez qaderle Keşemä

Duslarımnı ezlim
Başkortstannıñ atkazangan avıl hucalıgı
hezmätkäre Bazı kolhozınıñ elekege baş agro-
nomı, partkom sekretare Sabirov Ziheni
Sälih ulına

Sez duslarım, kaya yugaldıgız
Taralışıp kaya kittegez?
Ayırılışmas kebek üskän idek,
Nigä mine yalgız ittegez?
Ömet itep yäşim: sezneñ belän
Oçraşuga ilter yullarım.
Ezli-ezli inde arıp bettem
Sagışlardan taşa cırlarım.
Sez duslarnı sagınıp cırlar tua
Bergä bulgan çorlar turında.
Ul däverlär inde kire kaytmas,
Bezneñ yazmış alla kulında.
Min sagındım, sezne, duskaylarım,
İşeter ikän mine kaysıgız?
Torgan cirläregez göl bulsa da,
Tugan yaklar kötä kaytıgız!

Bazı suları
Başkortstannıñ atkazangan avıl huca-
lıgı hezmätkäre Bazı kolhozınıñ elekege
räise Haliullin Albert Haris ulına, port-
kom sekretare Yängirov Rif Rifkat ulına

Bala çaklarımnı häterlimen
Baza sularında kaynavım.
Şul çaklarda suga karmak salıp
Zur dönyanı uylau kayda ul.
Ul vakıtlar inde artta kaldı
Dönya bezgä bulgan tügäräk.
Şul çaklarım miña ber tup bulıp
Häteremdä yöri tägäräp.
Akkan sular igäp taşnı tügäräkli
Dulkınnarı anı şomarta.
Suda yözgän balıklarnı hättä
Kuyınına alıp uynata.
Bez dä şulay gomer agışında
İgälepme çabıp uzabız.
Dus häm tugan, çit- yat keşelär belän
Gomer ceben caylap suzabız.
Bazı suı aga cırlap haman
Kayda barsak yöri iärep.
Bazı suın eçep üz ittek tä
Açı suga bulmıy öyränep.

Ürnägemneñ iñ güzäle
Rusiyä häm Başkortstannıñ atkazangan fän
eşleklese, meditsina fännäre doktorı, Başkort
däülät universitetı professorı
Gıylmetdinova Lira Tälğat kızına

Ürnägemneñ iñ güzäle sinder
İsemnäreñ mäñge saklansın.
Gorurlanıp atıy isemeñne
Tugan avılıñ sine yaktaşım
Harakterıñ tıynak, bik yagımlı
Halkıñ öçen yärdäm kılasıñ.
Yul kürsätep, gıylmi belem birep
Küñellärgä nurlar suzasıñ.
Bal kortınnan uñganlıgıñ östen
Belem birep küpne ürlätteñ.
Kılgan eşeñ gel izgelek kenä
Zur şähese bulıp millätneñ.
Şatlanamın sineñ hezmäteñä
Bik kiräkseñ ilgä, halkıma.
Bu şiğırne siña bagışladım
Cırlarımnıñ izge antın da.
Saf mähäbbät olı bähet telim,
Küñel tınıçlıgıñ sau bulsın.
Küpme bulsa sindä köç häm sälät
Bähet östäp biyek tau tusın.

Ürnägemneñ yaktı yoldızı
Rusiyäneñ häm Başkortstannıñ atkazangan fän
eşleklese, meditsina fännäre doktorı, professor,
Başkortstan däülät meditsina universitetı
prorektorı Häsänov Änvär Gıyniyät ulına

Yaşärgä sez eşläp öyrängänsez
Yaratırga – bezne yaratıp.
Yörägeñne uttay gel yandırıp
Ür menäseñ bezgä yök tartıp.
Borçılasıñ täliplärem diyep
Sin VUZımnıñ– küñel aklıgı.
Sikältäle yullar aşa ütteñ,
Hisläreñneñ şunda paqlıgı.
Sin bu cirne dävalarga kildeñ,
Çistartırga sırhau havasın.
Kullarıñda skalpellär altın,
Tuar çirne kisep alasıñ.
Kulları da altın, dilär, sineñ,
Ciñel dilär sineñ adımnı.
Bulgan çirlär ällä kaya bula,
Eretterdeñ tuñgan canımnı.
Sine zurlap tagın şiğır yazam
Moñ avazın sirpep tugayga.
Sindä sälät yoldızlarga tiñ bit
Ürnägeñdä oçkan turgayga

Min soklanam siña
Cavaplılıgı çiklängän “Säväde” cämgıyate
räise Nurislamov Räfis Şäyhelislam ulına

Ürnäk suı. Tatlı,töbe koyaş
Dulkınlanma suın eçkänçe.
Eçkän suıñ sine köçle itkän
Min soklanam gomerem ütkänçe.
Sineñ hezmät tugan avılıña
Tırışlıgıñ kükkä talpına.
Yodrık hätle tipkän yörägeñ dä
Tıngı belmi yäşäü hakına.
Sinnän tırış tagın kem bar cirdä?
Tormış dulkınında täräzeñ.
Tugan yaknıñ igen basuları
Söyä sine, küñel käräzem.
Yaz nurları bäyräm alıp kilä,
Türlärenä ütep yöräkneñ.
Yalkın çäçep eşli sezdä halık,
İgen basuların köyrätteñ.
Saban tuylarında sez berençe,
Ciñel tügel, beläm, “köräşü”.
İzgelegeñ – küplär soklanırlık,
Yäş buınga akıl öläşü.
Ak bähetlär,tınıç tormış teläp,
Tugan avılıñ birsen moñ nazın.
Terägeñ nık, köç birüçe buldıñ
Rähmätlemen. Siña cır yazdım.

Avılım uñgannarı
Häyrullin İlşat häm İldar,
Säyfullin İlgiz, Arslanov Ränis,
Şiräyev Ränüs belän İlnurlar,
Arslanov Räfil h.bga *

Üz-üzennän sorıy belsen keşe:
İñ möhim kön bügen tügelme?
Yäşi belsäñ ide iñ möhime
Bügen diyep härber köneñne.
Bu dönyada yäşäü gacäp kızık,
Eştän tartılmasın kul gına.
Kem hezmätne söyep bähet ezli –
Cirdä kızık yäşi şul gına.
Bähet koşı sin susagan çakta
Üze kilep kuna uçıña.
Eştä tamgan kaynar tir tamçısı –
Tatlı çişmä bähet koşına.
Bez torsak ta yırak kalalarda
Üsteräbez igen dalada.
Toya belsäñ – täm bar çişmälärdä,
Şifası bar – sipsäñ yaraga.
Avılımnıñ yegetläre sıman
Tabiğat tä monda tıynak bit,
Urakçılar bezdä tuktap tormıy,
Üz cayında tormış cıynak bit.

*2006 yılnıñ 22 avgustında “ İgençe”

Sin küplärgä ürnäk
Çakmagış rayonınıñ Avtoservis direk-
torı Latıpov Röstäm Räfgat ulına

Sin enekäş, keşelärgä ğadel
Hästärlärdän torgan yazmışta.
Yaşäü tılsımnarın büläk itim
Sezneñ tırış matur tormışka.
Kar yaudınıñ iñ zur büläge sin
Şähsi maturlıgıñ saklasın.
Gorurlana halık sineñ belän
Sin küplärgä yoldız yaktaşım.
Hezmät söygän keşe bähetle ul
Kollektivnı alga iltäseñ.
Yäş buınnı üz artıñnan äydäp
Ciñelmiçe ciñep ütäseñ.
Küñel kügeñ sineñ härçak ayaz
Harakterıñ – gorur sabırlık.
Yagımlısıñ tıynak akıllısıñ
Bik küplärgä ürnäk alırlık.

Yaktaşıma
Karl Marks avıl hualıgı mehanizatorı
Sotsialistik hezmät geroyı
Yosıpov Rinatka

Küz aldında ineş dulkınnarı,
Sin üstergän ikmäk isläre.
Rapat suı, narat urmannarı...
Saflık sirpi aylı kiçläre.
Danladıñ sin dustım, tugan yaknı
Rähmätlärem soñga kalmasın.
Nurga kümelep atkan tañnarıñda
Küñelem iltsen duslık tamgasın.
Kükräp yaugan cäyge yañgır kebek
Saflandıra mine basular.
Şatlık köyen suzıp sayrıy koşlar,
Siña kayta küñel yarsular.
Yazgı taşkın kebek urgıp kayttım,
Arularnı belmi kanatlar.
Minem yöräk, dustım, isemeñne
Här tibeşe sayın kabatlar.

Küñelendä gel maturlık
Rusiyänenñ federal litsenziyä tözü üzägeneñ
Başkortstan filialı direktoı, Rusineñ poçetlı
tözüçese, tehnika fännäre kandidatı Yosıpova –
Hodcäyeva Räysä Bämbäğnur kızına.

Bähet öçen bezgä küp kiräkmi
Tugrı bulsañ izge antıña.
Küz täbibe Ähmär abıyıñ kebek
Bar köçeñne birsäñ halkıña.
Hezmäteñdä sineñ yäşen köçe
Yöräk añlıy, barın töşenä.
Arhitektur eşe, ciñel tügel
İzgelekle barça keşegä.
Tere çäçkä sıman ike kızıñ
Osta tärbiyäçe bulganga.
Tıngı belmäs, tırışlıklar belän
Tormış uçagında yanganga.
Can kügendä oçar mizgellärdä
Kemnän aldıñ tormış serlären.
Kanat yukta, kanat kuya beldeñ,
Halkım diyep tauga ürlädeñ.
Sin küplärgä ürnäk, mayak buldıñ
Yaña tormış – icat Ğalämeñ.
Kılgan eşeñ, ütkän gomerläreñ
Saflık çäçä yazgan kalämeñ.

Çulpanım
“Çulpan” isemendäge Kösäkäy avıl huca-
lıgı koperativı räyse Hamatdinov Ränis
Räys ulına Räüf Bahavetdinov köye häm süz.

Yörägemdä sin Çulpanım
Kiñ basularda igen.
Tugan yakta dan kazandı
Eşçän halkıbız bügen.
Bigeräk yaktı nurlar sibä
Çulpan yöldız atkanda.
Koşlar bulıp min talpınam
Avılıma kaytkanda.
Uyana koşlar tiräktä
Çulpan yoldızın kürep.
Kuzgala cırlar yöräktä
Gel minem iskä töşep.
Yoldız katış läysän yaugaç
Mullık arta yıl sayın.
Nurın sibsä Çulpan yoldız
Çugın çigä ak kayın.
Sine sagınam gel Çulpanım
Tönnäremdä töşemdä.
Tañ yuldaşı – Çulpan yoldız
Därt-köç östi eşemdä.

Yaktaşımnıñ onıgı
Elekege atkazangan “Pravda”kolhozı räise,
hezmät ordenı geroyı Kadırov Väli Kadıyr
ulınıñ onıgı,Çakmagış rayonınıñ ölkän avto-
inspektorı Kadırov Vadim Damir ulına

Hezmät yulıñ GİBDD ga bäyle
Buylaganda anıñ töbe yuk.
Küz kütärep karaş taşlaganda
Küz citärlek anıñ çige yuk.
Sineñ näsel beläm bik sälätle
Kartätiyeñ Väli dan tottı.
Böten Ablay halkı maktap söyli
Rayonımnı härçak balkıttı.
Yanäşeñdä yörep gorurlandım
Matur irtägäñne kürergä.
Tugan yagım büläk itep birgän
Sine zurlap küñelem türenä.
Üz yulıñnan alga omtıldañ sin
İsemeñne miras saklasın.
Sineñ yuldan atlıy bügen küplär
Damir ulı Vadim yaktaşım
Min ışanam sineñ säläteñä
Baş äylänä süzlär yavınnan.
Sineñ köçlär, börket itä sine
Koyaş çıkkan Ablay yagınnan.

Moñ iyäse
Taynaş mädäniyät yortı direktorı, cırçı
häm kompozitor Hämidullin İldar Vazih ulına

İldarnı sez kem disägez:
Bezne moñga manuçı.
Ul cırçı da, garmunçı da
Yaña köylär yazuçı.
Sähnälärne balkıttırıp
Koyaş bulıp yanuçı.
Moñ käştälären tutırıp
Küñellärne yaruçı.
Menä digän eşkuar ul
Alışlarda ciñüçe.
Rayonda eşe belän
Maktalgan şäp keşese.
Tugan telne nurga manıp
Moñnarıñda yözüçe
Cırnı gölle çäçäk itep
Küñellärgä tezüçe.
Minem yazgan süzlärgä dä
Bik küp bizäk kuşuçı
Ülgän süngän yöräklärgä
Yaktı yullar sızuçı.
Karaşlarıñ belän bezgä
Hezmät söyep söyeldeñ.
Olı canlı çın artist sin
Härçak kürep söyendem

Moñga salıp sadä küñelne
Rusiyäneñ atkazangan, Başkortstannıñ
halık artstı İlfak Smakovka

Tañnar kaldı sinsez yätimseräp,
Başlarına kaygı töşepme;
Cırçı koşı belän bähilläşep,
Yugaltudan canı öşepme.
Häteremdä bergä bulgan çaklar,
Töşläremä kerep, yılatma.
Yuksındırma, zinhar, yuksındırma,
Tañnarımda mine uyatma.
Nigä taşlap kitteñ kötmägändä,
Moñga salıp sadä küñelne?
Kaygılardan İdel yarsıp aktı,
Yuksınudan yäşem tügelde.

Sähnä uçagında köyrädeñ
Başkortstannıñ atkazangan artistı
Anfak Garipovka

Sez, duslarım, kaya yugaldıgız,
Ezlim sezne, kaya kittegez?
Böterelep bergä bii idek,
Nigä bezne yätim ittegez?
Agım sular bergä kuşılmadı,
Ayırıldı zäñgär irtälär.
Gomerkäylär bigräk kıska buldı,
Yullarımnı bülde kirtälär.
Atkazangan artist avıldaşım,
Küptän yakın, küptän tanış sez.
Avılıma kaytsam, küñel yılıy,
Garmunım da kaldı tavışsız.
Kaygılarım kara bolıt bulıp
Tükte yäşen küñel türenä.
Can sızlana, ışanası kilmi
Gomerkäylär bakıy tügelgä.
Küz aldımda nurlı tormış yulıñ,
Yarsıp tibä ide yörägeñ.
Tırışlıgıñ, uñganlıgıñ belän
Sähnä uçagında köyrädeñ.
Sine yugaltuı bigräk avır,
Küñel yılıy, sızlıy tännärem.
Üzeñ belän alıp kitteñ kebek
Gomeremneñ böten yämnären.

Küñelem nazları da.....
Başkortstannıñ atkazangan avıl hucalagı hezmät-
käre“Bazı” kooperativı räise urınbasarı
Däülätova Lyudmila Anatoliy kızını

Sineñ eşeñ gaziz Yumaşıñda,
İsäp hisaplarıñ keşegä.
Tırışlıgıñ cil-davıldan köçle,
Uñış telim kılgan eşeñä.
Ber hatasız kiçteñ hezmät yulın
Tugan yakta tiñsez dan tottıñ.
Utız biş yıl avır hezmät salıp
“Bazı” kollektivın nıgıttıñ.
Meñ iläktän iläp zur çiläkkä
Ülçäülärgä saldıñ baylıgın.
Anda haman sineñ tırış eşeñ
Sanap bara närsä barlıgın.
Küplär belä sine, yaratalar,
İsäp-hisap eşeñ ölgele.
Karaşlarıñ barlıy irtägäne
Bu–bähetneñ zurı tügelme?
Min belämen: sezdä uñgan halık,
Şuña yazdım sineñ turında.
Rähmät sezgä, Yumaş şähesläre,
Küñelem nazları da cırımda.

Sineñ güzällegeñ turında
“Bazı”kooperativınıñ ölkän buhgalterı
Ähmätgäräyeva Lyutsiyä Rämil kızına

Küñeleñnän balkıy ruh nurı
Uylanasıñ gel eş turında.
Matur bulsın yaktı dönyalar, dip
Çirtä kebek yöräk kılıñ da.
Niçä yıllar isäp-hisap eşen,
Hästär yögen ürgä söyrädeñ.
Tönne yaktırtırday ay şikelle
İzge şuña tipkän yörägeñ
Maturlıgıñ Yumaş avılında,
Hezmätläreñ cannı irkäli.
Kollektivnıñ köçen, nurga kümdeñ
Koyaş kebek, balkıy irtäli.
Sihri balkış küñellärgä iñä,
Bazı yaklarında bar da bar.
Sineñ kullar oçın oçka terki
Küñelläreñ çista ap-ak kar.
Yaşen bulıp yäşni otçetlarıñ
Eşeñ belän isbat itäseñ.
Tögäl hisap sineñ kullarıñda,
Kollektivnı alga iltäseñ.
Çiksez gayrät sindä, bik zur akıl,
İsäp-hisap eşen kütärdeñ.
Çäçäk itep tezdeñ küp sannarnı
Tormış digän olı tütälneñ.

Uñgan kızlar
“Bazı” kooperativınıñ sötçelek ferması
savuçıları Lidiyä Mitrofanova ga häm
Zäytünä Ähmätşinaga.

Bu dönyanı üzgärtergä teläp–
Tırışa halık Yumaş yaklarında.
Häm üzgärä tormış sezneñ belän
Kuanıçı –Bazı tufragında.
Rähmät sezgä, Yumaş güzälläre
Şifalı söt savıp eçeräsez.
Bezneñ yöräklärgä niçä yıllar
Mäkkä suı köçen küçeräsez.
Saugan söteñ köyäş nurın cıygan,
Ap-ak göldäy çiläk eçlärendä.
Ak töslärdä – küñeleñ güzällege,
Ak cäühärgä gaşık hisläremdä.
Ay yılmaygan söt fermasın kürep,
Bolın açkan yäşel koçakların.
Tañ yokısın bülep uñgan kızlar
Uyatkannar ofık uçakların.
İsbat itte köçeñ, tugrılıgıñ,
Gorurlana sineñ kemlegeñä.
Hezmät söydeñ, yarsu därya sıman,
Güzällekne alıp küñeleñä.

Yuldaş ul hezmätenä
“Bazı” avıl hucalıgı kooperativınıñ ölkän
ekonomistı Timofeev Genadiy Stepanoviçka

Kükkä karıym... Yaktı koyaş bulıp
Küzläremä üze kürenä.
Sineñ izge eşeñ oyalagan
Yumaşımnıñ yaktı türenä.
VUZ beterep, kaytıp avılıña
Gıylmi säläteñne ürlätteñ.
Kolhozıñda yök atı da buldıñ
Eş iyäse buldıñ millätneñ.
Öç distäläp gomereñ bagışladıñ
Ekonomik – hisap eşenä.
Tormış yullarında yalgışmadıñ
Kiläçägeñ halkıñ öçen dä.
Yuldaş buldıñ tugrı hezmäteñä
Gel atladıñ gomer ürenä.
Kollektivka kanat, teräk buldıñ
Bähet kunsın küñel türeñä.
Ozın gomer birsen Hoday siña
Kaygı-borçu işek kakmasın.
Bernindi köç kakşatmasın sine
Küz alması kebek saklasın.

Belem birüçe
Yumaş avılınıñ mäktäp direktorı,
halıklar duslıgı ordenı kavalerı
Antonov Anatoliy Vasileviçka
Räüf Bahavetdinov köye

Kaynap tora ilham köçe,
Belem birü sängate.
İzge ğamäl balalarga –
Här minutı, säğate.
Şaulap tora icat därte,
Nur sibä küñelemä.
Nıklı teräk, zur tayanıç
Ütäse gomeremä.
Bez, Yumaşta ukuçılar,
Mäktäbennän uzabız.
Gıylem alıp, akıl tuplap
Matur dönya korabız.
İzge küñel – göllär ile,
Ay nurında balkıdı.
Mäñge şiñmäs häm sürelmäs
Küñelemdä yalkını.

Kiñ küñelle şäheslär
Bakirov İrek Goiär ulına, meditsina universitetı
professorları Gıyniyät ulı Häsänovka häm Gıylmet-
dinova Lira Tälgat kızına,“Aygöl”cämgıyate direkto-
rı Flidä Mirgasim kızına, V.V. Sokolovka

Avılımda mäçet manarası
Kalkıp çıktı soñgı aralarda.
Yöräklärdän hislär tora taşıp
İlham birä salgan manara da.
İskä alam sineñ hezmäteñne
Mulla suzıp doga ukıganda.
Küñellärdä irken hislär aga
Moñ azanı mine tuklandıra.
Monda uñgan halık, borıngıdan
Ürnäk diyep anı yörtä halık
Häläl köçen, tozlı tiren tügep
Üz cayına tormış kötä halık
Salgan mäçet. Anıñ maturlıgı
Küzläremnän tora tügelergä.
Vakıt ütär, izge eşeñ kalır
Rähmät hise kaynıy küñelemdä.
Ürnägemdä çelter yılga aga
Kürä belsäñ yäm bar dalalarda.
Doga kılsam kerep mäçeteñä
Şifa alam, däva yaralarga

Bazı” buyı koçagında
Bazı avıl hucalıgı kooperativınıñ
baş agronomı Danilov Boris Mefodiyeviçka
Räüf Bahavetdinov köye

Bazı buyı koçagında
Avılım Yumaşım da.
Annan başka yäşi almıym,
Nur sipmäs koyaşım da.
Bazı buyı koçagında
Al-yal belmi irtäli,
Sine zurlap koşlar sayrıy,
Turgayı da irkäli.
Bazı buyı koçagında
Tiräge dä zur teräk.
Bügen sine sagnıp cırlıym,
Moñnarıñ da zur büläk.

Yumaşnıñ tormış korabı
Yumaş avıl Sovetı, avıl bilämäse hakimiyäte
başlıgı Tihonov Genadiy Kuzmiçka

Tırışlıgıñ tugan halkıñ öçen,
Yarsıp akkan suday İdeldän.
Döreslegen ägär ülçim disäñ
Küpme anda igen igelgän.
Tormış arbaların ürgä tarttıñ,
Hiç bulmadı siña kirtälär.
Dulkın kugan Yumaş korabı da
Ütä yözep yaktı irtälär.
Hezmät daryasına kerep çumıp,
Zur plannar sızdıñ can atıp.
Sin küplärgä suzdıñ yärdämeñne,
Yaşäü därten birep, yaratıp.
Egerme yıl inde sin tärtädä
Köç tügäseñ hezmät– hönärgä.
Yardämçese buldıñ keşelärgä
Halkım diyep çaptıñ, ürlärgä.
Tınıç kına yäşämädeñ hiçber,
Çın keşelär bulıp buy citep.
Bähetlebez, ägär siña ohşap
Ber gomerne bulsa biş itep.

Gel üzeñçä
Yumaş avılı mädäniyät hezmätkäre
Yakovlev Vasiliygä

Yäşiseñ sin gel üzeñçä,
Yumaşım dip kalaçaksıñ!
Ülgändä dä yatıp tügel,
Tañnar bulıp ataçaksıñ.
Hezmät ittem halkım diyep,
Sabak alıp tormışıñnan.
Turgay koştay kanat kagıp,
Bärgälänep yazmışıñnan.
Avırlıklar artkan sayın
Zarlarıñnan işelmädeñ.
Hezmät salsañ, imin dönya,
Şunı añla, keşem dideñ.
Küñeleñdä tamçı şatlık
Erelänep tulgan sıman.
Gölläreñne uynatuçı
Cillär siña tugan sıman.
Küktän ay da nurı belän
Yoklagannı uyatadır.
Şat moñnarga tulıp hislär,
Dönyabıznı yañartadır.

Bazı buyı kızları
Räüf Bahavetdinov köye

Bezneñ avıl urtasınnan
Aga Yumaş suları.
Bersennän-berse güzäleräk
Bazı buyı kızları.
:Mondıy çibärlärne küplär
Töştä dä kürmägänder.
Üze alsu, üze näfis,
Kem yanıp köymägänder?
Bazı buyında bäylänep
Peşä çiyä bal kebek.
Bazı buyı kızları bit
Yaña tugan ay kebek.
Bazı yaklarına karıym,
Göllärem, diyäm sine.
Eştä uñgan, buyıñ zifa,
Özelep söyäm sine.

İrgä yarau – ilgä yarau
Yaña Bikkenä sötçelek ferması loba-
rantkası Vahitova Regina Robert kızına
Kilen bulıp töşteñ bezgä,
Äyterseñ, tugan yortıñ.
Kullarıñda tere çäçäk,
Yözläreñ nurlı bulsın.
Kilgän sayın karşılıysıñ
Suzıp näfis kullarıñ .
Tel yotarlık tämle bula
Peşergän aş-sularıñ.
İhatagız bigräk yämle,
Kürkäm torgan yortıgız.
Matur ullar üsteräsez,
Tırış ber bal kortı sez.
İrgä yarau – ilgä yarau...
Halık yukka äytmägän.
Nık yarata ireñ sine,
İrkä-nazı betmägän.
İr bulganda yäşäü ciñel,
Dönya bula tügäräk.
Radmirıñ bik akıllı,
Ä sin üzeñ kübäläk.

Hezmätendä yäşen köçe
Başkortstannıñ atkazangan avıl hucalıgı
hezmätkäre Yosıpov Almaz Mämdüh ulına
Küñele anıñ irken sährälärdäy,
Biktä tügel, açık işege.
Ätkäm kebek yaktı yöze belän
Karşı ala kilgän keşene.
İsänläşep kölep kulın suzıp
Bik küplärgä akıl öyrätä.
Kiräk bulsa, utka-suga kerep,
Kollektivnı eştä köyrätä.
Hezmätendä anıñ yäşen köçe
Kılgan eşlärendä – cir yäme.
Gorurlana halık – yaratalar,
MTSnıñ ul bit yöräge.
Can kügendä oçar mizgellärdä
İzge keşe kiräk kemgä dä.
Kanat yukta, kanat kuya belä,
Bireşmäslek itep cilgä dä.
Sälamät häm ozın gomerle bul,
Söygän yarıñ bulsın yänäşä.
Kızıgıznıñ igelegen kürep
Gel söyenep kenä sin yäşä!

Eşeñ matur
Hezmät veteranı Usmanov Mars
Ähnäf ulına

Sine beläm min küptännän birle –
Yakın dustım, tugrı yuldaşım.
Ul üsterdeñ rayonıbız öçen,
Kızu kanlı serle uydaşım.
Sin bulganga Çakmagışım matur,
Yullarıbız inde uñsınnar.
Yöräklärdä utlar kabınsa da,
Kılgan eşlär izge bulsınnar.
Gomer yulıñ sine maturladı,
Ertıp ütteñ tönneñ havasın.
Sin eşlägän kirpiç zavodınıñ
Täräzläre kölep karasın.
Sin tırıştıñ şulay gomer buyı,
Kemneñ eşlägänen belsennär!
Büläk itep zavod eşçeläre
Koyaş nurın siña birsennär.
Ulıñ belän dävahanä saldıñ,
Altın saray diyep kürsennär.
Sineñ eşeñ matur albom kebek –
Yäş buınnar şunı belsennär.

Tugan köneñä

Cavaplılıgı çiklängän «Sihät» cämgıyate
citäkçese, Filosofiyä fännäre kandidatı
Usmanov İrek Mars ulına
Räüf Bahavetdinov süzläre
İldar Hamidullin köye

Tugan köneñ, sineñ tugan köneñ
Güzällärneñ bigräk güzäle.
Hıyal böreläreñ çäçkä atkan,
Gomereñneñ yaktı ber mäle.
Tugan köneñ sineñ iñ bähetle
Sandugaçlı, moñlı çişmäle.
Kiläçäktä sineñ belän bergä
Kaytkan koşlar bütän kitmäde.
Tugan köneñ güzäl köneñ sineñ
Änkäyeñneñ şatlık yılları.
Kalgan gomerendä cırlar öçen
Siña atap cırın cırladı.
Tugan köneñ – iñ bähetle köneñ
Yldızlı tön, aylı kiçläre.
Ozın gomer, ak bähetlär siña
Sagınıp kaittım yalgız itmädeñ

Min soklanam siña
Usmanov İrek Mars ulına
Räüf Bahavetdinov köye

Küklärgä üreldeñ,
Çäçkägä kümeldeñ,
Yarsıp tipkän izge yöräkseñ.
İzge sin kemgä dä,
Tugan cir, ilgä dä,
Halkıñ öçen nıklı teräkseñ.
Aşkınıp kilermen,
Çäçkälär birermen,
Büläk sezgä – rähim itegez.
Karañgı töndä dä,
Davıllı köndä dä
Keşelärgä bähet iltegez.
Yoldızlar yap-yaktı,
Nur östäp ut yaktı
Sin dustımnıñ küñel saflıgı.
Keçebez, olıbız
Bähettä yulıbız,
Hisläreñneñ şunda paqlıgı.

Belem birüçe
Başkortstannıñ atkazangan ukıtuçısı
Usmanova Rima Gıymran kızına

Tämle teleñ belän däres birep,
Sin küplärne kükkä ürlätteñ.
Hıyal taularına mengän çakta
Sin koyaşı buldıñ millätneñ.
Añladılar sine.Yarattılar.
Yahşılıkka kanat salasıñ.
Tugrı buldıñ ätkäñ hönärenä,
Sin haman da izge balasıñ.
Matematik, fizik, lirik ta sin,
Utız biş yıl belem birüçe.
Kar(a)urmanda bez adaşkan çakta
Yul kürsätep, akıl örüçe.
Kükräk köçeñ, därteñ kızganmadıñ,
Gel uyladıñ bala turında.
Utız biş yıl hezmät dilbegäse
Äle bulsa sineñ kulıñda.
Mañgayıñda tirän buraznalar
Çäçläreñdä – izge ak sızık.
Balalarnı yaktı yulga iltteñ
Danko kebek bezgä kul suzıp.
Hezmät daryasına kerep çumdıñ,
İzge eşlär sine saylasın.
Sine zurlap gorurlana halık,
Tirägeñdä koşlar sayrasın.

Sabaktaşım
Kinzin Rifgat Barıy ulına

Havalarda oçıp cillär kisteñ,
Yullar yasap, ayga nur atıp.
Kaytkan koşlar siña avaz sala,
Karlugaçlar kilä ozatıp.
Bala çaklarıbız ütte inde,
İseñdäme peçän çapkannar.
Alıp kaytkaç anı, yanıp-peşep
Ber samovar çäylär yıkkannar?!
Bez yäşägän urın elek bakça ide,
Anıñ nigeze dä kalmagan.
Kızıl dönya korıp, yafrak bulıp,
Yam yugalttı bezne aldagan.
Biş yäşeñdä sin yazışa ideñ,
Belmädelär sineñ üskänne.
Ä annarı yazgan kitabıñnı,
Kemnär sine oçuçı itkänne...
Bez üskändä avır zaman ide.
İskä töşsä – ärni yörägem.
Küz aldında haman sineñ yözeñ –
Sabaktaşım minem, terägem.
İmin bulsın kiler könnäreñ dä,
Tazalıgıñ barsın gel artıp.
Tormış iptäşeñ häm balalarıñ
Yaşäsennär sine yaratıp.

İr-egetlär kitkäç
Sugış häm hezmät veteranı Däülätova
Möslimä Ähyaretdin kızına

Avır yıllar ide üskän çakta:
Mähşär ide, zähär çınbarlık.
İrlär yukta ir eşen dä beldeñ,
Kaygı töşsä – canıñ çıgarlık.
Tayanıçı buldıñ avılımnıñ,
Oyıştıru eşen başkardıñ.
Avır çakta yökne üzeñ yökläp,
Saban söyräp, cirne aktardıñ
Häzer inde teräk – ullarıñ bar,
Sineñ kebek uñgan – ilneke.
Köçle küçeñ – halkıñ öçen genä,
Cimeşläre bulsın sineke.
Gadel, keşelekle balalarıñ,
Can kitabıñ – büläk, zur teräk.
Hucalıknı tartıp barır öçen,
Halıkka da alar bik kiräk.
Bez yarattık sine, izge buldıñ,
Bähet teläp urman şaulasın.
Şatlık çäçsen siña gaziz yortıñ,
Köz citsä dä koşlar sayrasın.
Küñelem türlärendä sine toyam,
İzge uylarımnan tön yana.
Ak bähetlär teläp cırlar tua,
Ozak yäşä, apam, dönyada!

Millät canlı
Räkıypov Rifğat Hänif ulına

Sineñ eşeñ gel halıkka bäyle –
Millät canlı bulıp tugansıñ.
Kibet açtıñ, avıl halkı öçen,
Cegärleseñ haman, uñgansıñ.
İleş yagı İğmät– tugan avılıñ –
Yahşılıkka sine öyrätte.
Barısın da kürdem, tik kürmädem
Sineñ kebek izge yöräkne.
“Bez biş bala yätim üste, –” diseñ, –
Ömet gölkäyläreñ şiñmäsen.
Kiläçäkneñ yaktı ak könnäre
Ütär yullarıñnı bizäsen.
Lizaña da rähmät bala öçen –
Näseleñne birgän yañartıp.
İlinañ häm ulıñ Aybulatıñ
Küñeleñne bizär nurlatıp.
Olı kızıñ İlvirañ da büläk
BGDU da ukıy – tlantlı.
Bala yämli tormış maturlıgın
Sin şuñarga olı kanatlı.
Üzeñ kordıñ matur itep dönya –
Şatlık-kuanıçlar diñgezen.
Bernindi köç kakşatmasın ide
Gaziz öyegezneñ nigezen.

Täm tömnäreñ
Çakmagıştagı “Liyä” magazinı direktorı
Gıyniyätullin İldar Vler ulına

Sin kalada tuıp, VUZ betsäñ dä,
Aldanmadıñ altın-kömeşkä.
Gorurlanam, rayonga kayttıñ,
Şöker, dimen, töşkän öleşkä.
Bügengelär zurlap rähmät äytä,
Kibeteñdä – ikmäk isläre.
Sin yaktaşnıñ hästärlegen küräm:
Tabınnarga sıylar östälde.
Kibetläreñ matur, can azıgı,
Halık öçen bäyräm – tantana.
Käştälärdä iksez-çiksez baylık,
Närsä kiräk – küñel şatlana.
Canıñ närsä teli, täm-tömnarıñ
Karşı ala kebek alkışlap.
Sin alarnı tabıp kaytargansıñ
Küz nurlarıñ belän näkışlap.
Ciñel tügel sinsez yäşäü bezgä,
Äl dä sin bar äle keşegä.
Aşamlıgıñ çista, läzzät östi,
Härçak itä bezne köçle dä.
Sineñ tırışlıgıñ uñganlıkta,
Nazlandırıp hislär uyata.
Halkıñ öçen bähet öläşäseñ,
Köçeñ, därteñ artsın unlata.

Küñelem yoldızı
Ablay avılınıñ kürenekle mehanizatorı
Şiräyev İlnur Täüzih ulına

Altmış hönär sindä, käm digändä –
Gel hezmättä, eştä kaynadıñ.
Uku yortlarında belem alıp,
Hiskä tulıp, hönär sayladıñ,
Keşelekle, yärdämçelseñ härçak,
Toyıp yäşim küñel cılısın.
Sineñ uñışlarıñ – minem uñış,
Söyeneçtän kilä cırlıysım.
Tıngısız sin, bigräk küp eşliseñ
Yardämlegeñ – ocmah irkäse.
İsemeñ dä gadi genä tügel –
Tulgan aynıñ yaktı irtäse.
Harakterıñ sabır, izge canlı,
Halık öçen hezmät eşendä.
Kirägendä cir cimertep eşläp,
Maktaldıñ sin üzeñ öçen dä.
Şatlıgımnan küñel bii minem,
İñnäremä kanat üskändäy.
İzgelegeñ, böten maturlıgıñ
Minem küñelemä küçkändäy.
Matur, kürkäm eşlär – bar bulmışıñ,
Bik küplärgä ürnäk tormışıñ.
İzgelekkä tulı sineñ küñel,
Şuña uña sineñ här eşeñ.

Gorurlanam
“İgençe”gäzite redaktsiyäseneñ baş möhärrire
urınbasarı Vahitov Räşit Gani ulına

Sıyrışbaşıñ talmas kanat kuygan –
Eşliseñ sin härçak talpınıp.
Siña atap tagın cırlar yazdım,
Sayrap torsın siña tartılıp.
Tugan yaknıñ bödrä talları da
Başın igän sine alkışlap.
İcatıñnı ülep yaratalar,
Küñel nazlarında näkışlap.
Atkan tañnar urtak bähet östi,
Yäşlekkä tiñ sineñ yazganıñ.
Sin küplärgä ürnäk, mayak buldıñ,
Yul kürsätep alga barganıñ.
Gorurlanam sineñ belän min gel:
Zur şähes sin, gomer kiç äle.
Küplär siña rähmät süzen yullıy,
Sin – dönyanıñ güzäl kisäge.
Sin halıkka härçak izge buldıñ,
“İgençe”neñ tırış soldatı.
Täqdimnäreñ izge, zur fähemle,
Sin halıknıñ buldıñ kanatı.
Hezmät söydeñ, tormış bähete öçen
Küñel tınıçlıgıñ sau bulsın.
Kıybla cile siña sulış örsen,
Bähet östäp biyek tau tusın.

Belem birüçe
Çakmagış bilämäara kitaphanälär sistema-
sı direktorı, Başkortstannıñ atkazangan
mädäniyät hezmätkäre
Şäyehova Räzinä Äğlä kızına

Tıngı belmi kitaphanä yortı,
Çitläp ütmi anı keşelär.
Kilä duslar, mäktäp balaları –
Gölgä tiñdäş bezdän keçelär.
Tormış sähnäsendä sin yoldızsıñ,
Sin yäşiseñ bezgä nur atıp.
Hezmät köçeñ altın nurlar sirpi,
Sine maktıy halık härvakıt.
Utız yıldan artık gel hezmättä
Yokısız tön, canıñ tınmagan.
Nindi yazmış sine ımsındırgan?
Ut-sularga salıp sınagan.
Hezmäteñdä – bezneñ sulışıbız,
Tarihımnıñ anda eze bar.
Ätkäm-änkäm, Tukay tele minem
Ruh köçe, yöze, süze bar.
Sabır da sin, gadi keşelekle,
Gel izgelek kıldıñ keşegä.
Kullarıña häykäl salır idem,
Uñay gına bargan eşeñä.
Cimeşläre bulıp gomereñneñ
Matur eşeñ kalsın cıyılıp.
Siña yazgan şuşı şiğırlärem
Yañgırasın moñlı cır bulıp.

Sezne sagınıp
Räüf Bahavetdinov süz. Häm köye
Şaydullina Finaga
Şaydullina Finaga

Sezne sagınıp tagın kayttım
Duslarım tugannarım.
Çit–yat cirdä toralmadım,
Kaygılı uramnarım.
Sezgä diyep kaytularım
İh minem yakınnarım.
Söyüemneñ kaynarlıgın,
Birçe sin miña tagın.
İh tugan yak güzälkäyem,
Sindä bit yakınnarım.
Şatlık cırı bulsın moñım,
Yörägem yalkınnarım.

Täräzädä utlar
Gabbasova Galiyä Rifgat kızına

Kunak bulıp kittem, hiskä tulıp,
Şäükät kiyäüemneñ yanında.
Nişlär idem sezne kürmi kitep –
Töşläremä kersä tagın da.?!
Tugan yaknıñ sin zur advokatı,
Hıyallarıñ – izge uylarda.
Tuıp-üskän nigezläreñ matur
Nasıyp bulsın bergä buylarga.
Yurfak betep, sin zur şähes buldıñ,
Zatlı isemnärdä yullarıñ.
Häterlätä gomereñ yoldızlarnı,
Ürnäk ala sinnän ullarıñ.
Koçagına algan Agıydel dä –
Sine söyä, sine irkäli.
Bu şatlıktan ayaz könne küktän
Bolıtlar da yäşen sipkäli.
Sin, señelem, bezneñ qaderlebez,
Nazıñ tora bezne çakırıp.
Rähmät siña, karşı alasıñ gel
Täräzlärdä utlar yaktırtıp.

Olı canlı
Nafikov Şäükät Barıy ulına

Tugan avılıñ – Çişmä Bäkäy sineñ,
Koşlar kaytıp kora oyasın.
Tudırganı öçen şuşı cirdä
Sündermädeñ änkäñ dönyasın.
Kürgänemne şiğri yullar itep
Büläk itäm yakın keşemä.
Rähmätlemen, küñelemä yattı,
Sin kiräkseñ bik küp keşegä.
May ayıday çäçkä atkan mäleñ,
Siña tiñdäş minem señelem.
Par kilgänsez, teläklärem izge,
Mayak bulsın yaktı küñelem.
Keşelekle, olı canlı üzeñ
Yardämçelseñ duska, tuganga.
Sinnän yahşı keşe yuktır kebek,
Şatlanabız bez sin bulganga.
Tañ nurları küñel türegezgä
Bähet çatkıları sirpesen.
Här kön sezneñ tipkän yörägegez
Yaşäü därte belän cilkensen.
Hezmät söygän keşe bähetle ul,
Şatlık-kuanıçlar küp bulsın.
İgelekle gomer yulıñ şulay
Uñışlarga gına bay bulsın.

Akıl birüçe
Bikmöhämmätova Rezidä Ähsän kızına

Karaköçek – tuıp- üskän cireñ,
İlham küleñ, bähet ineşeñ.
Tañday nurlı ak ışanıç birgän
Tugan yortıñ, gaziz nigezeñ.
Niçä yıllar inde gel mäktäptä
Akıl ördeñ belem öläşep.
Avır yöklär tarttıñ gel ürlärgä,
Karıylardır siña könläşep.
Sin aldıñgı buldıñ hönäreñdä,
Tırış hezmäteñä birelgän.
Şul layıklı maktau bülägeñä
Yoldızlar da nurga kümelgän.
Ana telen kütärenke itteñ,
Tukay telen berdäy köyrätteñ.
Bar dönyanıñ bäheten öläşkändäy
Balalarga belem öyrätteñ.
Gailädä dä ürnäk dilär sine,
İzge canlı tipkän yöräkseñ.
Cirdä tuıp küz açkannan birle
Köydermädeñ, härçak teräkseñ.

Tırışlıgı-Vatanga
Çakmagış rayonı eçke eşlär bülege
naçalnigı urınbasarı
Kiräyev Salavat Frit ulına

Sanıym sine bügen börket koşka,
Kütäräsem kilä küklärgä.
Soklanırlık yözek kaşısıñ sin,
Bu bilgele, dustım, küplärgä.
Min belämen: sindä – sabır holık,
Tormış yulıñ layık maktauga.
Bal kortınnan uñganlıgıñ östen,
Tırışlıgıñ bezgä – Vatanga.
Niçä yıllar sin gel härbi eştä,
Kükräk köçen ilgä öläşü.
Yäş buınnı keşe itär öçen,
Ciñel genä tügel, köräşü.
Gomereñ buyı kara tirgä batıp
MVD da hezmät itkäneñ.
Kıyınlıknı, avırlıknı ciñep,
Yanıp-peşep iza çikkäneñ.
Çınıgıp üsteñ Ürnäk tufragında,
Tırışlıgıñ – karnı cilgärä.
Şuşı köçter börket itä sine,
Saf yörägeñ cılı cibärä.

Yoldız şikelle
Başkortstan däülät miditsina universitetı pro-
fessorı, akademik Vener Sähävetdinovka

“Uralımda tuıp üstem” – diseñ,
Sagışlarda cilneñ nazı da.
Bülägem bar, zur fähemle keşem,
Sine zurlıy kilgän yazım da.
Bagışlıymın siña cırlarımnı,
Gıylemlegeñ – cimeş, ışanam.
Kigän halatıñ da ap-ak töstä –
Sineñ küñeleñä ohşagan.
Niçä yıllar gel taliplar belän,
Saylamadıñ eşneñ caylısın.
Küpme avırularga yärdäm itteñ,
Urtak itep keşe kaygısın.
Yomış töşep küplär kilä siña,
Karşı aldıñ tämle süz belän.
Saf häm izge teläkläreñ belän,
Açık işek, yaktı yöz belän.
Sin bulganga bez dä bähetlebez,
Tormışıbız nurlı, söykemle.
Cır tuganday bula küñelemdä,
Sin bit – bezgä yoldız şikelle.
Küñel şämeñ bezgä mayak buldı,
İzgelegeñ – yärdäm eşemä.
Şuşı cırım siña büläk bulsın –
Küñelemdäge yakın keşemä.

Kön kebek
Cavaplılıgı çiklängän”Başkortstan
elektr çeltärläre”cämgıyateneñ däülät
inspektorı Mihranov İlvir Flür ulına

Koyaşlı kön kebek tönem yaktı,
Şatlıgım kaynapmı tügelä?
Tañ atıp, almaşka kön kilgändäy
Nur östäp yözemä kem kilä?
Sezneñ yaktan iskän cillär belän
Minem yortta utlar kabıngan.
Yöräk sızlap tänem öşegändä
Çıktımı ällä koyaş canıñnan?
Yaktılıgıñ yörägeñdä sineñ,
Böten närsä kilä kulıñnan.
Yangan utnı, akkan yılgalarnı
Borıp kuyasıñ sin yulınnan.
Tayanıçı buldıñ rayonıbıznıñ,
Sin kabızgan uttan tön yana.
Yazgı koyaş kebek bügen könem,
Bez yäşibez yaktı dönyada.
Nurlar kerde bezneñ küñellärgä,
İlham östi şäyle süzläreñ.
Rähmät, enem, tugrı yörägeñä,
Kölep karıy sineñ küzläreñ.
İke balañ – Eliza belän Albert,
Bähetle sin, tırış, uñgansıñ.
Luizañ da siña zur yärdämçel,
Halkıñ öçen genä tugansı

Dönyabıznı Askar bizäsen
Albina Hädiyevaga

Diñgezdäy kiñ sineñ kılgan eşeñ,
Torgan yortıñ – cılı kuyınıñda.
Närsä totsañ, şuña kulıñ bara,
Küñeleñ dä kör, irken uyıñ da.
Kıybla yagı sineñ tugan yagıñ,
“Tösem sindä,– digän, – onıtma.”
Bişegeñdä änkäñ nazlıy-nazlıy:
“Cırlap yäşä, – digän, – boyıkma.”
Tönnärendä aynıñ yaktı nurın
Yurgan itep yapkan östeñä.
Yoklasañ da, sine saklap torıp
Elmaygandır kerep töşeñä.
Yaktı akıl sindä, sabır holık,
Gel izgelek itä uyıñ da.
Gaylä yögen tartıp bara torgan
Töyennären çişä kulıñ da.
Öçegez dä, yärdämçelsez härçak,
Toyıp yäşim küñel cılısın.
Askar cırlıy, etisenä karap –
Söyeneçtän kilä yılıysım.
Hoday, siña tazalıklar birsen
Ömet gölkäyläreñ sünmäsen.
Minem cırlarıma köylär yazıp,
Dönyabıznı ulıñ bizäsen.

Koyaş tösle...
Çakmagış rayon BTİ hezmätkäre
Fäshetdinova Gölnara Käüsär kızına

Yazgı köndäy açık, yaktı yözeñ,
Yalkın kebek sarı çäçle sin.
Üzeñ uñgan, bar yaktan da tıynak,
Yap-yäş hanım – koyaş tösle sin.
Märhämätle dä sin, kiñ küñelle,
Şähsi maturlıgıñ tulganmı?!
Bu sıyfatlar uynıy ezläreñdä
Söyläp bezneñ ğaşıyq bulgannı.
Tugansıñ sin ğıynvar aylarında
Salkınnardan alıp cılısın.
Söyep änkäñ algan kuyınına
Häm cırlagan köyneñ moñlısın.
Tugan avılıñ – izge Taşkalmaşıñ,
Yoldızlı tön, aylı kiçläre.
Ulıñ İlvir, yannarıñda bulıp
Gomereñne yalgız itmäde.
BTİda küpme sansız eşlär,
Plan sızdıñ bezgä can atıp.
Hämmäsenä suzdıñ yärdämeñne,
Yaşäü därte östäp, yaratıp.
Tormış yulıñ gel halıkka bäyle,
Hezmäteñne şatlık bizäsen.
Ozın gomer, ak bähetlär telim,
Berkayçan da kaygı kilmäsen.

Yardämçelseñ
Çakmagıştagı sotsial yaklau bülege inspektorı
Zahretdinova Rämziyä Rifgat kızına

Cir yözeneñ böten maturlıgın
Kilä siña büläk itäsem.
Döndagı matur süzlärneñ dä
İñ cılısın siña äytäsem.
Hezmät yulıñ matur, çäçkä kebek,
Bähetle sin, tırış, uñgansıñ.
Hoday, siña tazalıklar birsen,
Halkıñ öçen genä tugansıñ.
Tugan yagıñ – izge Baybulatıñ
Köç biräder, siña yaktılık.
Hämmäbezgä yärdäm kulın suzıp,
Kiteräseñ bik zur yahşılık.
Sineñ hezmät gel halıkka bäyle,
Mohtaclarga yärdäm öläşä.
Çal başlarnı iyep: “Şöker,” dibez, –
Saf söyulär siña endäşä.
Sin, señelem, härçak bähetle bul,
Kıyınlıklar ber dä kilmäsen.
Yaktı çırayıñda şatlık nurı
Balkıp torsın, mäñge sünmäsen.

Gel aldıngı buldıñ
Militsiyä polkovnigı Nafikov Färit
Mansur ulına

Erak aralarnı yakınaytıp
Cırlar yazam atap yañasın.
Sin bit – miña yakın tugan kebek,
Cäygor bulıp kilä barasım.
Avırgazı yagı – Baykal avılı
Cırlap akkan yılga buyında.
Tugan cireñ – Mäçet urmannarı
Kaharmannıñ cılı kuyınında.
Rähmät äytä siña tugan yagıñ,
Maktau süze çirtä küñelne.
Dan tarattıñ tugan yaklarıña,
İsemnäreñ bügen kürende.
Yaktı akıl sindä, sabır holık
MVD da hezmät itäseñ.
Gel aldıngı buldıñ här yaklap ta,
Kollektivnı alga iltäseñ.
Küplär maktıy Marat abıyıñnı –
Belem birä ikän kalada .
Ä Hämitne siña ohşaş dilär,
Zur şähesseñ bezneñ arada.
Kiñäşçeñ bar – gaziz änkäñ Gambär,
Öç señeleñ – şuşı zamanda.
Kılgan eşeñ gel halıkka bäyle
Tınıç tügel äle haman da.
Küñeleñdä – gel maturlık kına,
Şatlık telim siña, omtılış.
İmin bulsın yörgän yullarıñ da,
Bähet östäp torsın zur tormış.

Sin kabızgan utlar
Çakmagıştagı “Zapad” ESKB cämgıyate naçal-
nigı Şäydullin Vener Äbünägıym ulına.

Unaltınçı iyül – tugan köneñ
Kilkabızdan atlap kitkänseñ.
Tırışlıgıñ cil-davıldan köçle,
Kollektivnı alga iltkänseñ.
Sukmaklarıñ ürdän-ürgä uzsın,
Sin küplärgä yärdäm itkänseñ.
Sin kabızgan utlar yaktı yana,
Sin iñ kürkäm keşe ikänseñ.
Cır cibäräm yaña köygä salıp
Sin – dustıma, izge keşemä.
Yaktı yazlar urtak bulsın bezgä,
Uñış telim kılgan eşeñä.
Sez kabızgan utlar mäñge sünmäs,
Sünmäs alar açı cillärdä.
Täräz töbendäge göleñ bulıp
Nurın sibär bezneñ öylärdä.
Ozın gomer birsen Hoday siña,
Märyameñ bar – siña yaktılık.
İke balañ, uñgan kileneñ dä
Kitersennär barı yahşılık.

Sin – küplärgä ürnäk
Yosıpov Ähmär Bänbäğnur ulına

Küz tabibe, ziräk akıl sindä,
Sineñ kabinetta utıram.
Kulda kaläm, alda – däftär bite,
İzge hisläremne tutıram.
Citmeş yäşlek çal başımnı iyäm,
Akıllısıñ – miña kuanıç.
Şul kuanıç mine saklap yörtä,
Yaktılıktan torgan ışanıç.
Ömetsezlek ötkän çaklarda da
Şul ışanıç belän yäm taptım.
Küzlär avırıp, bägırem sızlaganda
Däva birep mine yuattıñ.
Şatlandım min sabıy bala kebek,
Küñelemä küçte gorurlık.
Sineñ kebek kiñ küñelle tabib
Bik küplärgä ürnäk bulırlık.

Sin ğalimneñ zurısı
Filosofiyä fännäre kandidatı
Basırov Aydar Häydär ulına

Çakmagışta tuıp üsteñ
Bähet telim ap-agın.
Yaşäü köçen avılıñ birä,
Bäräkätle tufragıñ.
Yaratalar küplär sezne
Maktap tämle süz belän.
Sezneñ belän bez bähetle,
Cannarıña nur öräm.
Yuldaş buldıñ”İgençegä”
Avır yöklär kütärep.
Sälamemne cibärämen
Yöräk aşa ütkärep.
Yöräk kaga kükrägemdä
Sagışlı moñnar belän.
Şul sagışnı taratırga
Akkoştay kükkä menäm.
Kömeş çişmä – moñ avazı,
Koyaş nurı cılısı.
Halkım diyep gel tırıştıñ
Sin ğalimneñ zurısı.

Böyek cırçım
Başkortstannıñ atkazangan artistı
Aydar Ğalimovka

Sandugaçka tiñdäş cır-moñnarıñ –
Bez tıñlagan cırçı hiseme.
Ellar ütkän sayın tarta üzenä
Aydar Ğalimovnıñ iseme.

Galämnärne aykap, yoldızlarga –
Kükkä mensäm, cirgä yul salam.
Sine ezlim rähmät äyter öçen,
Böyek cırçım, sinnän moñ alam.

Oçıp baram sineñ yakka tagın
Küñelemdä – çäçkä par kanat.
Moñ däryası cırga susap tagın,
Kontsertıña kildem min kabat.

Bez yarattık sine. Yarattılar
Sähnälärdän moñnar köyrätteñ.
Tugan telne yaktı yulga iltteñ,
Yäş buınga cırlar öyrätteñ.

Yañavıl sandugaçı
Başkortstan däülät filarmoniyäse solist-
kası Liliyä Biktimerovaga

Keçe yäştän cırçı buldıñ –
Bılbıllar çittä torsın!
Yañavılnıñ sandugaçı–
Üzeñ näq moñlı kıl sin.

Sähnälärne yämländerep
Sin üzeñ bulıp kaldıñ.
Halık köylären sızdırıp
Äsirgä bezne aldıñ.

Sandugaçtay sayradıñ sin
Tatar halık köyen dä.
Yöräk hislären citkerep,
Cırlap tugan teleñdä.

Tereltäseñ, uñaitasıñ
Yörägemneñ yarasın.
Sagışlarımnı taratıp
Küñellärdä yanasıñ.

Yörägeñnän moñnar işelä
Başkortstannıñ halık artistkası
Roza Sähävetdinovaga

Bala çaklarıñnan şärık moñın
Östäp birgän sineñ hiseñä.
Koyaş cirne irkälägän kebek,
Yörägeñnän moñnar işelä.

Gomereñneñ çakrımnarın barlap
Kurıkmadıñ biyek oçarga.
Gorurlanam şähsi hezmäteñä,
Aşkınamın sine koçarga.

Söyep tuymıym sineñ köyläreñne,
Tamırımnan şaşıp kan aga.
Uzgan çakta yükä çäçkäsennän
Cırlar bulıp hätta bal aga.

Rähmät siña, min ğaşıyqmın cırga,
Cırlarıñnan ber kem tuymagan.
Häm tuymamın yükä balday tatlı,
Kitälmamın mäñge dönyadan.

Yoldız bulıp yanasıñ
Babiç isemendäge yäşlär premiyäsenä
layık bulgan cırçı Göldär İşkuatovaga

Sineñ tavışıñnı küplär maktıy,
Tiñsez läzzät dilär tıñlavı.
Kem yaratmas sineñ cırlarıñnı, –
Çişmä tavışıday çıñlavı.

Tantanalı, gorur sineñ yözeñ,
Çın küñeldän moñnar sipkäneñ.
Avıru başım sinnän däva ala,
Tuar kebek izge hislärem.

Yoldız buldıñ olı sähnälärdä,
Açıp birdeñ sälät köçeñne.
Sin bähetle izge hislär belän,
Köy yazuı ciñel diseñme?

Bar burıçıñ sineñ Tugan ilgä,
Köylär yazsañ, çittä kalma sin.
Küz küreme citmäs yıraklıktan
Küräm sine – izge bala sin.

Böyek sälät sindä
“Ömet”gäziteneñ bülek mödire
Alsu Töhvätullinaga

Eş urınıñ – “Ömet” Çatkıları,
Yörägeñne şunda künderdeñ.
İzge eşeñ – bezgä, balalarga,
Maksatıñnı kükkä menderdeñ.

Borçılasıñ tugan telem diyep,
Sin – “Ömet”neñ kaläm ostası.
Kiräk bulsa, küplär sezgä bara,
Biyek tügel kersäñ tupsası.

Sineñ küñeleñ käräz balı kebek,
Bal kortıday bigräk uñgansıñ.
At ta tartmas yöklär tarttıñ ürgä,
Halık öçen genä tugansıñ.

Kayçan barsam, kullarıñda kaläm,
Şiğır yazam sineñ turıñda.
Böyek sälät sineñ icatıñda,
Dulkınında yözäm, uyıñda.

Köyläreñdä küñel aklıgı
Cırçı häm kompozitor Ural Räşitovka

Tau çişmäse. Tatlı, töbe koyaş...
Moñın tıñla suın eçkänçe.
Çın söyüdän moñlı köylär tua,
Ber avazın tıñlap ütkänçe.

Altı yäştän cırlar cırlagansıñ
Şatlık yäşeñ tügep tugayga.
Sindä sälät yoldızlarga tiñ bit,
Havadagı saban turgayga.

Yöräk kanıñ belän köylär yazdıñ,
Tugan yortıñ – yäşäü sängate.
Yaşävebez ükeneçle tügel,
Äydä, ütsen vakıt – säğate.

Kiläçäktä, bügen cırlar öçen
Cırlar yazdıñ – küñel aklıgı.
Sikältäle yullar aşa ütteñ,
Hisläreñneñ şunda paqlıgı.

İcat hise siña kanat kuygan.
Moñnarıñda – yöräk tibeşeñ.
Küñel türläreñdä – ilham köçe,
Köylär yazıp, atlap kileşeñ.

Moñga kümdeñ
Başkortstannıñ atkazangan artistı
Fädis Ganiyevka

Moñ iyäse – sähnä däryasında.
Dulkınlanıp moñıñ sibelä.
Sagış tulı bezneñ yöräklärdä
Urın aldıñ cırlap sin genä.

Bähet isenä iserep utırabız.
Kük-cihanga moñnar ürlätteñ.
Bez yäşägän cirne yämgä kümep,
Moñ iyäse buldıñ millätneñ.

Koyaş balkıy tañ sarısın yarıp,
Moñlı tavışıña şakkatıp.
Sagışınnan, kötkän yañgır bulıp,
Yaşen yäşni kükne şartlatıp.

Biyüeñnän bähet çäçri sıman,
Cır-moñnarıñ eretä canımnı.
Bez yäşägän cirne moñga kümdeñ,
Ä yözkäyeñ nurday yagımlı.

Tıngı belmäs
Başkortstannıñ atkazangan artistı
Färit Bikbulatovka

Zäñgär töndä, yaktı irtälärdä
Cırlarıñnı tıñlıym yañasın.
Ber karasañ, koştay talpınasıñ –
Bezneñ öçen, beläm, yanasıñ.

Zur şähesseñ icat dalasında,
Kolagıma moñnar salasıñ.
Zur sähnädä yaktı yoldız bulıp,
Dävalıysıñ küñel yarasın.

Därya moñı sıygan kükrägeñä,
Yarsıp taşa kebek hislär dä.
Yodrık hätle sagış yörägeñ dä
Yarsıy moñnar – saldım ülçäügä.

Ülçäp betererlek tügel – beläm,
Sineñ sälät kükkä talpına.
Taulardan da biyek hıyallarıñ
Tıngı belmi yäşäü hakına.

Yuanıçlar birä cırlarıñ
Başkortstan däülät filarmoniyäse artistı
Artur Tuktagulovka

Sin sähnägä mensäñ – koyaş çıga,
Böten dönya balkıy, yaktıra.
Cırlap biyuläreñ köç-därt birä,
Güzällegen, nazın arttıra.

Sineñ cırlar miña şäfkat östi,
Yazlarına iltä közemne.
Moñnar ürep yörägemä küçä,
Borçulardan ärçi yözemne.

Yuanıçlar birä borçılganda,
Cillär bulıp isä moñ-nazıñ.
Eçkän sularıma tämnär östi,
Rähmätlemen. Siña cır yazdım.

Moñlı cırlar, matur köylär yazıp
İrkälädeñ nazlap härkemne.
Belmim, nişlär ikän dönya ägär
Köylär yazmıy kalsañ ber könne?!

Cälil buldıñ ergämdä
“İgençe” gäzite redaktsiyäseneñ möhärrire
Ämirhanov Fänis Fidan ulına

Tozlıkuşta tuıp üsteñ
Atlap kitteñ basmanı.
Yulga çıktıñ... Tuktamadıñ
Kisep ütteñ tasmanı.

Sin särkatip “İgençe”dä –
İlneñ qadere keşe.
Sindä – bezneñ ömetebez,
Böten tayanıç köçe.

Borılmadıñ, alga bardıñ
Yöklär tartıp yalkınga.
Gäzit sine çınıktırdı
Yalkında da salkında.

Kılgan eşeñ ciñel tügel.
Küplär belä –“köräşü”.
İzgelegeñ soklanırlık.
Ul bit – akıl öläşü.

Kaygılardan yılaganda,
Şatlıklardan kölgändä,
Galämemdä oça canım:
Cälil buldıñ ergämdä.

İcat çişmäse
Başkortstannıñ atkazangan matbugat
häm kiñküläm mäğlümat hezmätkäre
Räzifä Sahapovaga

İcat yulıñ sineñ – çık çişmäse,
Koyaş nurlarıday tamaşa.
Yazgannarıñ – bolın çäçkäläre,
Ber kürüdän küzlär kamaşa.

Meñ törle tös sineñ icatıñda,
Avazdaş ul küñel yazıma.
Gäzit ukıy küplär kızıksınıp,–
Yazgannarıñ yalkın, kuzlı da.

Üzenä tarta härçak küzläremne,
Tirlär tügep yazgan eşeñme?!
Mäşhürlege, köçe, häyran itä,
Alıp kalam küñel töseñne.

Kaynar hisle hikäyälär yazdıñ,
Ul – üzençä bezgä tantana.
Bäyrämnärgä tiñlim hezmäteñne,
Cil-davıl da şulçak tın kala.

Ural tavınnan da köçle sin
Başkortstannıñ halık artistı
Räcäp Vädütovka

Sayrar koşlar çittä torıp torsın,
Moñlanırga ber dä aşıkmıym.
Täüge tapkır citmeş tulgan çakta
Kızlar kebek siña ğaşıyqmın.

Kem uynadı, nindi sihri moñ bu?
Garmun tavışların görlätte.
Nindi talant, yoldızlarga karıym,
Güzällekne kükkä ürlätte.

Yaşen kebek citez barmaklarıñ
Küñel bozlarımnı kuzgattı.
Yaşäü därte, moñ avazı birep,
Şatlıgımnan mine cırlattı.

Aylı manaralar ilham suzdı,
Küz aldınnan toman taraldı.
Sarı sagışımnı cillär aldı,
Kipkän çişmälärem su aldı.

Yörägeñneñ izge toygıları
Utka saldı kaygı oyasın.
İke balañ sineñ arttan bara,
Gailädä dä bähet toyasıñ.

Bireşmädeñ tormış cillärenä,
Halkım diyep cırlap üsteñ sin.
Cil davılday citez sineñ kullar,
Ural tavınnan da köçle sin.

Cilferdägän çäçkä
Cırçı häm kompozitor Vädütova Ence
Räcäp kızına

Yäşlegeñneñ çäçkä atkan çagı –
İcatıñnıñ yarsıp taşuı.
Küñellärgä küçä sineñ moñnar,
Akkan çişmälärneñ şau-şuı.

Belem alıp zur yullarga çıktıñ,
Cır avazıñ nilär äytsä dä,
Citäkläde ätkäñ zur dönyaga,
Meñ-meñ rähmät söygän änkäñä.

Sineñ icat – cilferdägän çäçkä,
Salkınnarda berük köymäsen.
Ägär yazsañ minem cırga köylär,
Cır gomere kıska dimä sin.

Küreklären tartıp özderäseñ,
Garmun moñın tıñlap şatlanam.
Sin bit – minem yakın dusnıñ kızı,
Hezmät cimeşeñä huşlanam.

Gomereñne ilgä bagışladıñ
İsayıv Ravil Yahya ulına
Kar buranı aşa yullar salıp,
Küñellärdä yazlar uyattıñ.
Häterlätä gomereñ yoldızlarnı,
Nurın birdeñ bezgä koyaşnıñ.

Yazgan şiğırläreñ yanıp tora,
Yörägeñdä küpter yara da.
Bar köçeñne ilgä bagışladıñ,
Ozak yäşä bezneñ arada.

Nigä inde köç citmäslek ürgä,
Karlı kıyalarga menäseñ.
Ä yörägeñ sineñ ber genä bit,
Bezneñ öçen artık köyäseñ.

Moñnar bulıp şıtıym küñeleñdä,
Koşlar bulıp cırım talpına.
Keşelekkä yaz kitergän tañday
İzge teläklärem, antım da.

Yaratalar sineñ eşeñne
Başkortstan iqdisat häm hokuk tehnikumınıñ
Kuşnaren filialı direktorı
Tangatarov Ayvar Ähnäf ulına
Bagışlıymın sezgä şigıremne,
Hisläremne, kaläm köçemne.
Sezne kürdem ike tapkır gına,
Maktau süzlärenä küçimme?

Minem burıçım şul, yazıym äle,
Sorap beldem cikkän atıñnı.
Margış suın eçep üskänseñ sin,
Yaratalar sineñ zatıñnı.

BGUda gıylmi belem aldıñ ,
Zatlı isemnärdä yullarıñ.
İldä olı belgeç bulganga bit
Ürnäk ala sinnän ullarım.

Üz yulıñnan alga omtıldıñ sin,
Kiläçägeñ miras saklasın.
Gorurlanıp atıy isemeñne
Tugan avılıñ Kotı, yaktaşım.

Sineñ hönär kiläçäkkä däşä,
Belem birä bezneñ balaga.
Yörägeñneñ köçen kızganmıysıñ,
Zur şähesseñ bezneñ arada.

Sine bügen maktap söylägännän
Gel ihlaslık tora koyılıp.
Şatlıklarım, äydä, urtak bulsın,
Bähetläreñ uñsın toyılıp.

Soklanam
Başkortstannıñ atkazangan ukıtuçısı,
Rusiyäneñ mäğarif otliçnigı
Gıymayıv Fidrat Afzal ulına

Atkazangan sport masterı sin,
Küplär söyä sine özelep.
Alışlarda ciñgäç, kulyaulıgıñ
Tañ nurıday balkıy suzılıp.

Märhämätlek, izgelegeñ belän
İcat däryasına atladıñ.
Cırlap ütteñ sport mäydannarın
Belem birep härçak ap-agın.

Sineñ hezmät gaziz Çakmagışta –
Tozlı tireñ tamgan tufrakka.
Galimlegeñ Ufa kalasında,
Tugan avılıñ tügel yırakta.

Kem onıtsın tırış hezmäteñne!
Utta yanıp suga töşteñ sin.
Tormış şurpasınıñ törlelären
Çümeçeñä salıp eçteñ sin.

Zaman avır diyep tormadıñ sin:
Hezmät söyep, üzeñ söyeldeñ.
Soklanırlık güzäl yäşäeşeñ –
Şunı kürep härçak söyendem.

Ukıtuçıma
Ablay urta mäktäbe ukıtuçısı, hezmät vete-
ranı Yakupova Faizä Gabdelkärim kızına

Bu apamnıñ ata-anası –
Belsäñ ide – kem ikän?
Gel mäktäptä ütkän gomere
Kaylardan kilgän ikän?

Avılımda siña tiñ yuk,
Sin üzeñ bulıp kaldıñ.
Ätkäm-änkäm tele belän
Äsirgä bezne aldıñ.

Talpınıp gel däres birdeñ –
Balalarnı söyepme?
Belem birep, ruhıñ salıp
Soklansınnar diyepme?

Maturlık bilgese bulıp
Eşläreñ söyläp tora.
Yuk, maturlık kına tügel,
Gorurlık balkıp tora.

Avır zaman cillärennän,
Apam, sin ışıkladıñ.
Sindä – yäşlek, balaçagım,
Koyaşlı ofıklarım.

Keşelärneñ gomerläre
Bala dip ütä ikän.
Küñelegez il östendä
Çık suıday çista ikän.

İzge buldıñ
Çakmagış däülät avtoinspektsiyäseneñ
elekkege başlıgı
Mölekov Fänil Gabdulla ulına
İsänmesez, Fänil, zurnäm ulı,
Kısıp alır idem koçakka.
Közlär citte, cillär üksep yılıy,
Sagışlarım kaynıy uçakta.

Bergä çaklarımnı, sagına küñel,
Sak-Sok yazmışları arada.
Yakın digännärem yıraklaşa,
Balalar da küptän kalada.

Kilep çık sin tugan avılıña,
Çäçkälärgä küm(e)lep kürenep.
Sineñ öçen yaña yoldız balkır,
Nurın sibär siña ürelep.

Kart imän dä cilgä moñın suza,
Yakın itep yalgız tirägen.
İmän bulıp, ahrı, canım cırlıy,
Sagış dulkınında yörägem.

Sälam birä sine zurlap küplär,
Maşinalar yuldan kayırılıp.
İzge buldıñ tugan halkıñ öçen,
Çişmälär dä akmıy ayırılıp.

Sin kaldırgan miras
Başkortstannıñ atkazangan mädäniyät
hezmätkäre Basıyrov Häydär
Fäyzerahman ulına

Yäş çaklarıñ bik yış iskä töşä
Uzgannarga baksañ berazga.
Çakmagışka barsam, sin eşlägän
Zur binalar kilä küz alga.

Gomerkäylär yögerep ütä ikän
Kükräü salır canga çañı bar.
“İgençe”neñ buldıñ “yök atı”da,
Soklanırlık güzäl çagı bar.

Küñel sıyfatlarıñ – bezgä mayak,
Vatan, halkım diyep borçıldıñ.
Zaman cillärenä karşı tordıñ,
Turgay koştay kükkä omtıldıñ.

Küpme uñay yaklar, fiker halıkka his,
Ruh köçe bar sindä iñ elek.
“İgençe”neñ buldıñ sin soldatı,
Sin kaldırdıñ miras – iminlek.

Sihri moñnar
Rusiyäneñ iñ yahşı cırçısı Safina
Alsu Rälif kızına

Alsu, sineñ cırlarıñnı söyäm,
Hıyallarım siña kagıla.
Sihri moñnar läzzätenä kümde,
Küñel kıllarına sarıla.

“Tuy cırları” matur,“Kışkı töş”tä,–
Min alarga ğaşıyq çınlap ta.
Diñgez zäñgärlege küzläreñdä –
İñ berençe cırıñ kolakta.

Halkıbıznıñ iñ güzäl kızı sin,
Işanmasañ, küz sal közgeñä.
Ofıklarıñ irken häm koyaşlı,
Koşlar sayrıy kebek közen dä.

Sihri moñıñ, cannı siskänderep,
Havalarga menep tirbälde.
Ofıklarda tañnar balkıp attı,
Karañgı tön yanıp köyrälde.

Könnäremne iñ bähetle itteñ,
Kışlarında attı göllärem.
Gel yäşärgä kilgän kebek bulam,
Kabat kaytır kebek könnärem.

Kafedra açtıñ
Başkortstannıñ atkazangan fän eşleklese
häm atkazangan ukıtuçısı, psihologiyä fännäre
professorı Safin Vadim Fäthi ulına.

Kafedra açtıñ sin berençe,
Kiläçägen uylap millätneñ.
Fänni eşlär oyıştırıp, gel sin
Taliplarga hönär öyrätteñ.

Sin – taläpçän, eştä bal kortıday,
Allah süzen yazgan väcütseñ.
Böyek sälät, ostalıgıñ belän
Kompyuterlı oçkıç kebekseñ.

Ber hatasız kiçteñ tormış yulın,
Yalgışmadıñ hiç – bu ni gacäp?!
Tik talantka torır tüzemlekne
Birgän ikän siña tabiğat.

Hökümätem kürde hezmäteñne,
Büläkländeñ – üze moğciza.
Distälärçä gıylmi kitap yazdıñ,
Yazgan äsbaplarıñ il gizä.

Abruy kazandıñ
“Çärmäsän”koşçılık fabrikası direktorı
urınbasarı Däülätov Vil Midhät ulına

Hoday büläge sin rayonga,
Hönäreñä sıymas eşeñ bar.
Sezne zurlap yazgan şiğırlärne,
Cırlarımnı ukır keşem bar.

Tabış buldıñ minem millätemä,
Koş üsterü eşe – halkıña.
Tırışlıgıñ, uñganlıgıñ belän,
Gorurlıgım sineñ hakına.

Sez ürçetkän tokım çebeşläre
Bezneñ tabiğatkä yaraştı.
Meñne alsañ, barısı da üsä,
Maktıy halık, iten yarattı.

Broyler çebeşläre bik otışlı –
İke ayda bula aşarlık.
Toya belsäñ – täme aş-sularda,
Şifası bar – teleñ yotarlık.

Abruy kazandıñ sin millätemä.
Küplär bügen añlıy – beläseñ.
Rähmät siña, onıtılmaslık eşeñ,
Sin halıkka hezmät itäseñ.

Altın kullı tabib
Rusiyä Tabigıy fännär akademiyäse akade-
migı, Rusiyä häm Başkortstannıñ atkazangan
tabibı, meditsina fännäre doktorı, professor
Hunafin Säübän Nurlıgayan ulına

Atkazangan tabib, zur ğalim sin –
Tugan yaknıñ olı keşese.
Küñellärem bik öşegän çakta
Yazgı könnäremä iltüçe.

“Altın skalpel”gä iyä buldıñ
Tırış hezmät salgan yıllarda.
Tireläre peşkän avırular da
Yardäm sorıy sineñ kullardan.

Altın kulıñ bezne olıladı,
Par kanatlar kuyıp iñnärgä.
Könnäremne ak bähetkä iltte,
Kön yaktısı sibep tönnärgä.

İseñdäme, ber sukmaktan yördek,
Meditsina buldı eşebez.
İcat yalkınıñ da köçle därya,
İs kitärlek izge keşe sin.

Halkıñ öçen härçak kiräk buldıñ,
Bähet, şatlık belän yäşägez.
Siña karap ürnäk ala küplär,
Sin bulganga bara eşebez.

Küñellärgä ilham suzasıñ
Çakmagıştagı sotsial yaklau bülege naçalnigı,
avıl hucalıgı fännäre kandidatı
Şäräfetdinov Mämdüh Rail ulına

Yaşäü därte sindä kaynap tora,
Birelgänseñ hezmät – eşeñä.
Kollektivka köç birüçe buldıñ,
Kiläçäkkä halık öçen dä.

Küñel märcännäreñ – izgelektä,
Söygän hönäreñne sayladıñ.
Kalalarga barıp belem alıp,
Hezmät daryasında kaynadıñ.

Sabır holık, tıynak, akıllısıñ,
Keşelärgä härçak yagımlı.
Küñeleñdä gel izgelek kenä –
Alıp kilgän kebek yazımnı.

Sineñ hezmät ğadel, ifrat sadä,
Üzeñä has tirän his yata.
Tormış katlaulıgın toya beldeñ,
Tatlı gazap katış gam yata.

Kılıçlardan ütken yıllar aşa
Sin küplärgä yärdäm kılasıñ.
Yöräk ärnegändä, änkäm kebek
Küñellärgä ilham suzasıñ.

Sineñ cırlar belän
Tatarstannıñ atkazangan artistı
İlgiz Zakirovka

Şiğır itep yazam bagışlaular
Sin – dustıma aylı kiçlärdä.
Min bähetle: sineñ cırlar belän
Tulıp agam yazgı hislärdä.

Rähmät siña yazgan köyläreñä,
Bigräk matur bergä cırlarga.
Cannı yäşärterlek ilham östi,
İptäş itä ozın yullarda.

Karap toram siña, küp yazasıñ,
Sänğat gäühärläreñ käräzle.
Niçä barsam – yözeñ nurlar çäçä,
Boz eretep tuñgan täräzne.

Cır-moñnarıñ sine taşlamasın,
Küñeleñdä kalsın uyılıp.
Bergä cırlıyk matur köylär yazıp,
Sähnälärdä biyep, cıyılıp.

Tabınganı – muzıka
Başkortstannıñ halık artistı
Röstäm Kudaşevka

Halkıbıznıñ moñlı sandugaçı
Färidäneñ sin bit tuganı.
Bäläkäydän cırga tabıngansıñ,
Sin – icatta sähnä kunagı.

Sänğat dönyasında zur şähesseñ,
Mavıktırgan eşeñ citärlek.
Näseleñnän kilgän uñganlıktır,
Cil-davıllar yırıp ütärlek.

Küñeleñdä sineñ cır-moñ buldı,
Mäğnäsendä açış citärlek.
Tirän hislär, olı fiker yata,
Küz yäşlären yılga itärlek.

Bäläkäydän bezgä yakın buldıñ:
Şiñmäs göle başkort-tatarnıñ.
Üzenä äydi köyeñ, cırlarıñ da,
Sin – koyaşı bezneñ yaklarnıñ.

Halkımnıñ söygän ulı
Tatarstannıñ halık artistı Salavat
Fäthetdinovka

Sin – halkımnıñ söygän izge ulı,
Koyaş nurı – sineñ karaşıñ.
Maturlarga kildeñ dönyabıznı,
Yul kürsätep cırlap barasıñ.

Här cırıñda – canlı surät sını,
Kaderlelär ence-märcännän.
Soklanamın sineñ tavışıña –
Kıymmätleräk miña bar yämnän.

Küzläremdä yäşme, yañgırmı ul?–
Cannı irkälägän süz tämeñ.
Moñnarıñnan küpme şatlık eçtem,
Küñelemdä toyam naz yämen.

Kuz şikelle köyräp, küñelemdä
Sineñ cırlar yarsıp çaykala.
Moñnarıñnı koyaş koçıp ala,
Koşlar sayrıy, danlıy, şatlana.

Suga töşä atılıp yoldızlar da,
Kük östendä aylı kiçläre.
Dulkınlanıp yılgam sälam birä,
Pışıldaşıp yarnıñ çitläre.

Sin tudırgan moñnar çäçräp yata,
İcatıñda tartım aforist.
Kullarıma ipi totıp äytäm:
Olı canlı, dustım, sin – artist.

Cırlarıñ zävık birä
Tatarstannıñ atkazangan artistı
Zöfär Häyretdinovka

Sineñ gomereñ yöräk yäşe belän,
Cır-moñnarıñ sähnä karşında.
Yözeñ açık, küñeleñdä sagış,
Zäñgär küzeñ, cäühär taşı da.

Sihri güzällektä sineñ tavış,
Koyaş kebek, sirpi cılısın.
Erak ğalämnärgä moñnar östäp,
İlham birä bezgä – zurısın.

Bigräk matur köylär yazasıñ sin,
Huş is balkıy tugan yagıñnan.
Kayın çukları da, alka tagıp,
Başın iyep siña tabıngan.

Zurlıy sine Ural tauları da,
Şaulap torgan moñlı urmannar.
Anam kebek söyä sine halık,
Başkortstan, kardäş-tugannar.

Sineñ cırda mäğnä, zävık ta bar,
Tıynaklık häm saflık küplärgä.
Ruhi köçlär biyek bulsın dipme,
Cilgä karşı oçtıñ küklärgä.

Keşe yazmışları gel sınauda,
Kar suında bik yış koyındım.
Egılıplar üläm digän çakta
Cırlarıña çumıp cılındım!..

İlne saklarga
Bahavetdinov İlfat Räüf ulına

Üsep citteñ, kitäseñ bit, ulım,
Armiyägä – ilne saklarga.
Avırlıklar bulsa ciñep atla,
Äylänep kayt tugan yaklarga.

Küñeleñ saf, kulıñ altın sineñ
Dävamı sin ütkän yulımnıñ.
Tırışlıgın aldım – ömetlären
Sin kitäse izge ulımnıñ.

Tugan yagıñ talmas kanat kuydı,
Äybät kenä hezmät it inde.
Sineñ hezmät: bezne – ilne saklau,
Üzeñ öçen yäşäü bit inde.

Ayırıldık bügen. Alıp kalıym
Sagış küzläreñneñ nurların.
Siña atap bügen cırlar yazdım,
Çıñlap torsın mäñge cırlarım.

Yöräkkäyem minem sineñ belän,
Tınım belän alam tarttırıp.
Küzläremdä sagış, söyulärem
Mayak bulsın minnän yaktırtıp.

Tugan köneñä
Bahavetdinov İlfat Räüf ulına
25 yaş tulu uñayınnan

Kotlı bulsın sineñ tugan köneñ
Maturlarga kildeñ. Cir şarın.
Tugan cireñ sine köçle itsen
Söyenämen kürep sin barın.
Äniyeñä rähmät balam öçen
Nurlar sipte enkäñ büläge.
Gölläremdä minem sineñ kebek
Küñelemneñ iñ zur bizäge.
Yazmış miña büläk itkän ikän
Bähtlemen alıp tugannan.
Dönya matur sin bulganga gına
Gorurlanıp atlıym uramda.
Bähetle min sin bähetle bulsañ
Kaygı häsrät kürmi yäşäsäñ.
Şat küñelle sau salämät bulsañ
Äybät kollektivta eşläsäñ.
Teläkläreñ ireşelsen här çak
Borçularıñ berdä bulmasın.
Yannarıñda bulsın can yuldaşıñ
Kötkän bähet bulıp kalmasın.
Bez abıngan çakta yärdämçe bul
Atlaganda bul sin par atım
Sin bulganda törenep cılı aldım
Şuña kürä sine yarattım

22.01 2011 Ätiyeñ

Kızım bigräk yagımlı
<İseeva –Bagautdinova Dilara kızıma

Kızım bigeräk yagımlı
Göl tama yözlärennän.
Yaktı yözle tatlı telle
Bal tama süzlärennän.

Minem kızım kunakçıl da
Sıyı tezelep tora.
Barıp kersäm kulın suzıp
Härçsak1özelep tora.

Ul minnän küzen dä almıy
Şul qadär tekäp karıy.
Küz kerfekläre talgançı
Söyep söyenep karıy.

Kız balar ata anasın
Gel şulay nazlıy mikän.
Ällä töşlärndä kürep
Akıldan yazmıy mikän.

Minem kızım bigräk uñgan
Ul dissertatsiyä yaza.
Dürt patentlı fän avtorı
Tik akçasın äz ala.

18.01.2011

Saf yörägeñ sineñ küzlärder
Başkort däülät universitetı professorı
Aznabayıv Marat Tälgat ulına

Bik küp ukıp küz ğalime buldıñ,
Yuktır sine berkem söymägän.
Küpme cannı savıktırdıñ bit sin,
Küzen açtıñ elek kürmägän.

Sine zurlap rähmät äytä küplär,
Birsen Hoday yaktı köneñne.
Karaşıma tormış yäme birdeñ,
Yaktı itep minem könemne.

Sine maktıy böten Başkortstan –
Küñelekäyeñ izge bulganga.
Tabiğattäy kürkäm gel tıynak sin
Halkıñ öçen hezmät kılganga.

Tırışlıgıñ taulardan da biyek,
Näticäse yaktı ezlärder.
Karaşlarıñ barlıy irtägäne,
Saf yörägeñ sineñ küzlärder.

Nişlär idek sinsez ?..
Çakmagış poçtamtı naçal-
nigı İhsanov İlgiz Fail ulana

Bähet çişmäläreñ cırlap tora,
Bazı sukayların eçkänseñ.
Tuıp-üskän cirneñ hakın haklap,
Sin zur şähes bulıp üskänseñ.

Baltaçlılar – uñgan, tırış halık,
Küp tartasıñ tormış sabanın.
İke balañ zur hönärgä iyä –
Tukıp torgaç belem sabagın.

İl aldında tırış hezmät sineñ,
Kollektivıñ – berdäm semyaday.
Olı şatlık, betmäs hästärläreñ,
Duslarıñ küp, olı dönyaday.

Harakterıñ tıynak, ädäpleseñ,
Sabır holık – ätkäñ ğadäte.
Tırış hezmäteñdä – yäşen köçe,
Bulgangadır taular gayräte.

Poçta eşen oyıştırdıñ bezgä,
İgelegeñ nazlıy härkönne.
Nişlär idek, ägär sin bulmasañ,
Poçta kilmi kalsa ber könne?

Avılımnıñ iñ uñganı
“ Mars” hucalıgı citeşterü koope-
rativınıñ traktorçısı Kinzin İlşat
Äsbah ulına

Tuıp-üskän avılıñ bigräk matur –
Urmannarı, akkan suları.
Yörägeñä sünmäs ilham birgän
Sin eşkärtkän igen kırları.

Tugan yaknıñ iñ uñganı – sinder,
Katkan cirne bärhet itäseñ.
İkmäk belän ilne tuydırasıñ,
Ciñelmiçä ciñep ütäseñ.

İl aldında sineñ yözeñ yaktı,
Maktaldıñ gel hezmät yulında.
İke kızıñ sinnän ürnäk ala,
Bähetläreñ güyä kulıñda.

Şuşı avır tormış däverendä
Yarsıp ütteñ yıllar törgägen.
Kürşe-külän, avıldaşlar siña
Rähmät yullıy torgan töyägeñ.

Uñganlıgıñ belän ...
Yaña Bikkenä sötçelek ferması hezmätkäre
Şäydullina Güzäliyä Vazih kızına

Uñganlıgıñ – yazgı koş buranı,
Güzällegeñ– bakça gölläre.
Hezmäteñdä ürnäk sin küplärgä,
Balkıy bezdä avıl öyläre.

Tırış hezmätläreñ gel maktaldı,
Büläklände bik küp märtäbä.
Cirgä tuıp küz açkannan birle
Sin cigeldeñ avır tärtägä.

Hıyallarıñ – utlı domnalarda,
İzgelegeñ – diñgez, töbe yuk.
Harakterıñ sabır, yörägeñ saf,
Tırış hezmäteñneñ çige yuk.

Yazgan şiğırlärem büläk bulsın,
Küñeleñdä koşlar sayrasın.
Tormışıgız baldan-maydan torsın,
Tipkän yöräkkäyeñ talmasın.

İñnäreñdä şäfkat färeştäse
Härçak yörsen sineñ yanıñda.
Bähet, şatlık, ozın gomer teläp
Yuldaş bulsın Hoday yulıñda.

Çal çäçlär
Bakirova Älfirä Hänif kızına

Kartlık töse dimim çal çäçlärne
Yaşlärgä dä çal çäç kileşä.
Kaygı häsrät kilep korau salsa
Çäçlär tügel göllär bireşä.

Yöräklärne ötkän yıllar karın
Nindi yıllar tañnar kitergän?..
Ä küñeldä yalgız kuray moñı
Bişek cırı çıkmıy häterdän.

Bar äle bar ärnü ütkännärgä
Çigälärdä çalnıñ yartısı.
Alıp kitkän bezneñ gomerlärneñ
Üsmer çaklarnıñ da yaktısın.

Çal çäçläreñ sirat küperedäy
Yaşäyeştä uzgan sınaular.
Gomer ütkän sayın yışayalar
Cällämägän bezne ul yıllar.

Uñgan kızlar
“Bazı” kooperativınıñ sötçelek ferması
savuçıları Lidiyä Mitrofanovaga häm
Zäytünä Ähmätşinaga

Küptän inde, küptän tanış miña –
Uñgan halık” Bazı” yaklarında.
Halkıñ söysä – iñ zur bähet şunda,
Kuanıçı–Yumaş tufragında.

Yumaş cire – çelter çişmälärdän
Şifalı söt savıp eçeräseñ.
Bezneñ yöräklärgä niçä yıllar
Mäkkä suı köçen küçeräseñ.

Saugan söteñ koyaş nurın cıygan,
Ap-ak göldäy çiläk eçlärendä.
Ak töslärdä – küñeleñ güzällege,
Ak cäühärgä ğaşıyq hisläremdä.

Ay yılmaygan söt fermasın kürep,
Bolın açkan yäşel koçakların.
Tañ yokısın bülep uñgan kızlar
Uyatkannar ofık uçakların.

İzge koşlar sayrap torgan kebek,
Küñelebez yaktı sezneñ hakta.
Tormışıgız ürnäk här vakıtta,
Bez bähetle güyä sez bar çakta.

Telemdä ikmäk tämeñ
Çakmagış azık-tolek magazinınıñ citäkçese
Gabdullina Alina Ägzäm kızına

Yazlar citmi agıp betmi
Agıydelneñ bozları.
Hezmätlärdä ciñü yaulıy
Çakmagışnıñ” kızları.

Armıy talmıy satu itä
Yözendä saflık kına.
Käştä tulgan täm-töm belän
Küñeldä şatlık kına.

Tılsımnı da, şifalı da
Satuda bulgannarı.
Satuçısı bigräk uñgan
Yögerep torgannarı.

Hezmät şavı şaulap tora
Dönya matur, dönya kiñ.
Halık sine özelep söyä
Duslar bulsa kem yätim.

Köläç yözeñ koyaş nurı
Häterlätä cäy yämen.
Hezmät söyep söyeläseñ
Telemdä ikmäk tämeñ.

Yözeñne koyaş itä
“Fantaziyä “ foto salonınıñ eşkuarı
Gabdrahmanov Vadim Rafail ulına

Bu yegetneñ ata-anası–
Belsäñ ide – kem ikän?
Foto salon oyıştırgan
Kaylardan kilgän ikän?

İsänläşep, äydägez dip,
İzge eşen başkardı.
Fotogıznı maturlıym dip
Kompyutornı aktardı.

Tözälä dide, tözälä
Küz töbegezdä yara.
Kompyutordan karap toram,
Yaralar kimi bara.

Yamsez bitneñ buraznasın
Alıp kuydı ul sızıp.
Küñeleñ saf, üzeñ matur –
Baş iyäm min , kul suzıp.

Sineñ kullar altınan dır
Bu sälätkä ni citä?
Sindä akıl taulardan zur,
Tormışnı matur itä.

Olıga da , keçegä dä
Bar ikän izge keşem.
Yözläremne koyaş itteñ
Teräkseñ halkıñ öçen

Señelemä
Şiräyeva Näcibä Şärifcan kızına
(cır)

İñ yaratkan señelemä
Nazlı cır köylär idem.
Cannarıña ruh birep,
Tik siña söylär idem.

Küñeleñ saf, üzeñ matur –
Kırda üskän göllärdäy.
Sagışlarım moñnar suza
İsemeñne ürgändäy.

Dürt malayıñ, dürt kileneñ
Bulsın härçak yänäşä.
Bu dönyanı nurga kümep
Gel söyenep sin yäşä.

Täräz pärdäläre matur:
Sin bizägän çeltär – bel.
Urtasında ber çäçäk bar –
Min yarata torgan göl.

Sin señlem, miña yakın –
Ut-sularda sınagan.
Minem küñel-zarlarımnı
Yaşen tügep tıñlagan.

Ak çäçkäle bähet yausın,
Rähmät äytep däşäbez.
Täüzih belän ikäüläşep
Häsrät kürmi yäşägez.

Hezmäte gel izgelekkä
Çakmagıştagı RF Pensiyä fondı idaräseneñ
belgeçe Ähmätova Liliyä Bikmurza kızına

Yaşärgä sez eşläp öyrängänsez,
Yaratırga – bezne yaratıp.
Bu şatlıklı mizgel gomerdän dä
Östen bulıp kuya kayvakıt.

Eş yarattıñ, kilgän keşelärne –
Vakıtıñnı ülçäp tormadıñ.
Yörägeñne uttay gel yandırıp
Kaynıysıñ sin eştä – tınmadıñ.

Canıñ köçek kebek şıñşıydır gel,
Dönya çıgırı çıktı kulınnan.
Sin küplärneñ hästär yögen tartıp,
Ür menäseñ gomer yulınnan.

Bu dönyanıñ ärnü-sagışların
Küplär sirpi siña açınıp.
Tirgälengän dönya – açuım yuk
Söyenämen – “Barıber asılsıñ!”

Alcımadı bärgälängän canıñ
Tormış arbaların tartkanda.
Tırıştıñ gel köyep, halkım diyep
Gomer buyı yögeñ artkanda.

Gadellegeñ östen, buldıklısıñ
Şatlık öläşäseñ härkemgä.
Saulık, bähet, ozın gomer telim –
Söyeneçlär kilsen här köngä.

Halık söyä sezne
Çakmagış dävahänäseneñ bülek mödire
Söndyukova Rima Gali kızına

Ap-ak karday sineñ kigän halat,
Yörägeñdä – şämnär yanganı.
Yazgan cırım izge doga bulsın –
Danlap sine karşı alganı.

Siña ğaşıyq küplär, ike balañ:
Röstämeñ, kızıñ yanıñda.
Keşelek öçen ärnep sızlanuçı
Tugan könneñ altın tañında.

Utız yıllap mödir vazıyfasın
Alıp bardıñ avır zamanda.
Kıyu börket bulıp kanat kaktıñ,
Oçar öçen kiler tañnarda.

Tırışlıgıñ maturladı sine.
Hezmäteñ zur, birdeñ sıyıñnı.
Anam kebek iğtibarlı buldıñ:
Küplär siña härçak sıyındı.

Keşelekle, izge sezneñ näsel,
Ulıñ Röstäm şahit bu köngä.
Rayonga, halık öçen kiräk –
Yuk, bitaraf tügel ber kem dä.

Atkazangan belem hezmätkäre,
Tormış yulıñ layık maktauga.
Tırışlıgıñ – altın kullı ulıñ
Tugan cirkäyeñä – Vatanga.

Çakmagışnıñ yakın keşese
Avıl hucalıgı fännäre doktorı Tagirov
Hämit Haris ulınıñ tugan könenä

Tuıp üskän yagıñ – Uçalıdan
Cırlap aga – Örgen yılgası.
Tugan yaknıñ sin ber izge canı,
Yaşäü därte, hislär dönyası.

Çakmagışnıñ yakın keşese sin –
Küñel pärdäñ, täräz töbeñ dä.
Küpme küñellärdä urın daulap
Çäçkä ata yaran göleñ dä.

Bez ukıgan yortnı maturladıñ
Tıngı belmäs, uñgan bulganga.
Koyaş belän yäşen köçe sindä
Saf yörägeñ yarsıp torganga.

Tırışlıgıñ maturladı sine,
Maturlandı tormış kiñäyep.
Kükräk köçeñ, därteñ kızganmadıñ
Rähmät äytä küplär baş iyep.

Tugan köneñ – bezgä güzäl köneñ.
Güzällärneñ bigräk güzäle.
Ozın gomer, ak bähetlär siña
Gomereñneñ yaktı ber mäle.

Dala göle Färidä
Hämidullina Färidä Fäüis kızına
İldar Hämidullin köye

Tudıñmı ällä dala göllärennän
Nur koyaşın alıp nazıña?
Çäçäk isen huşbuy itep sipteñ,
Kabatlanmas mikän az gına?

Kuşımta:
Dalalarga sin keräseñ
Huş iskä kümeläseñ,
Sine ezlim, gölgä karıym,
Kilä ber söyeläsem.
Sin, Säkinäm küz nurım
Ay, matur kürenäseñ.

Dalada göl şundıy ap-ak inde,
Sin gölemne kuştım cırlarga.
Sibelerme yullarıma çäçäk,
Min yuksınıp kötkän çorlarda.

Kuşımta: (şul uk)
Yörägemä kerep uraldıñ da,
Sin gölemdä inde gel küñel.
Şiñdermämen, kalıym yannarıñda
Koyaş bulıp mäñge yanıym gel.
.Kuşımta.

Küktän moñ yava
Rusiyäneñ Häm Başkortstannıñ atkazangan
sängat eşleklese Elvira Garifullinaga

Yañavılnıñ sähnä yoldızı da,
Hormeystr da, moñlı cırçı da.
Cilkenderep bezgä ilham birgän
Bakçadagı sayrar koşım da.

Hoday täğalä siña sälät birgän,
Partiturnı yattan beläseñ.
Törle tavışlarnı sin ber itep
Orkestrga moñnar öräseñ.

Cırlarıñda tınlık, davıl da bar,
Sin küplärgä bäyräm, tantana.
Sabıy bala kebek sikerämen,
Canım bii, yöri, taptana.

Kolaçıñnı cäyep, moñnar cilpep,
Talpınuıñ sineñ ni tora!
Sin zur şähes, sähnä yoldızı da,
Säläteñnän kıybla yaktıra.

Küñeleñ güzällege gel sähnädä,
Sineñ küzdän yalkın-ut yana.
Yaşen bulıp küñel aktarıla,
Tabınamın küktän moñ yava.

Avılımnıñ iñ güzäle
“İgençe”gäziteneñ belderülär bülege agentı
İslamova Rozaliyä Rif kızına

Tırışlıgıñ, güzällegeñ,
Ğaşıyq siña küklärdä.
“İgençe”neñ Roza göle
Bähet östi küplärgä.

Kuşımta:
Allarımda yaktı yoldız
Yözek kaşı – firüzä.
Ofıklarga suzılıp kitkän
Küz karaşıñ nur ürä.

Cırım büläk. Cırlıyk äle!
Küñelemdäge hisemä.
Toygılarım taşkın suı,
Tınmıy, tınmıy hiç kenä.

Kuşımta:
Nilär citmi küñelemä –
Roza gölläre mikän?
Salavat küpere sıman
Yörgän yulları mikän!

Kuşımta.

Küz karaşıñ...Nursilä
Häyrullina Nursilä Cäüdät kızına

Kem tudırgan bu çibärne,
İsemnäre Nursilä.
Sin yöregän tugaylarnıñ
Çäçkäläre nur sibä.

Kuşımta:
Sagış nurı yözläreñdä
Utın yandırıp bara.
Mähäbbätem yörägemdä
Ällä buldımı yara?

Yalkında bar, salkında bar,
Artka borılıp kara.
Hisläremdä betmäs söyü,
Sukmaklar yarıp bara.

Kuşımta:
Elmay äle miña karap,
Yuk, aklanma, Nursilä.
Koyaş yaktı, dönya bezgä
Söyäm diyep, nur sibä.

Küñel nurı
Vahitov Radmir Väzih ulına
Señelemneñ töp yorttagı ulı
Aldanmadı altın-kömeşkä.
VUZ beterep çitkä kitmäde ul,
Şöker, dimen, töşkän öleşkä.

Zäñgär küklär matur yoldız belän,
Tırış hezmätlärdä – cir yäme.
Sineñ küñel nurı näkışlagaç
Mähäbbätle, kotlı yort yäme.

İzge tugannarım torgan yortta
Bulsın saulık, gel şat bulsınnar.
Avır çaklarında ber-bersenä
Yardäm kulın gına suzsınnar.

Tozlı tireñ tamgan tugan cirdäy
Çäçläreñneñ kara bulganı.
Kamıt kiyep avır yöklär tarta
Çın irlärneñ bezdä uñganı.

Indır artlarında ärämälär,
Cırlıy-cırlıy aga talgın su.
Sabırsıñ da, tüzem, çıdamlısıñ,
Sin bulganga eçäm tämle su.

Sin, enekäş, bulçı yannarımda,
Minem hislär siña saftan saf.
Min bähetle sine yanda toysam,
Hiç bulmasın cırsız kalgan çak.

Malay çaklarıñnı gel sagınam
Bahavetdinov Radim Foat ulına
Malay çaklarıñnı gel sagınam,
Uylarımnı çornap tınlıkka.
Aktarılıp Kalmaş suı yarsıy,
Tal-tiräge boyık sin yukta.

Malay çaklarıñnı gel sagınam,
Yöräk hisen kissä sandugaç.
Su buyında sukmak yasap yörim,
Ezläreñne sineñ sagıngaç.

Bala çaklarıñnı onıtmadım,
Sagışlarım – bolıt-tomanday.
Haman ezlim, gazaplana bäğrem,
Su dulkını yarsıp torganday.

Su öslären kiçäm cilkännärdä,
Başın igän, boyık bödrä tal.
İkäü yörgän yarlar yırak mikän? –
Min aşkınam siña, karşı al!

Yaktı bulsın ütär yullarıñ
Vahitov Radamil Väzih ulına
Bik yış iskä alam haman sine,
Tanış tavışıñnı işetäm.
Kem bar anda? Ällä sinme? – diyep
Küzne almıym açık işektän.

Yöri idek ikäü Almatada,
Huşlaştıñ da küzdän yugaldıñ.
Kıyalardan töşkän börket kebek
Min dä avılıma yul aldım.
Yörgän yullar inde artta kaldı,
Kaläm-käğaz aldı kullarım.
Berçä öşep, berçä utta peşep
Şiğır yazam, sindä uylarım.

Avılımda küptän utlar süngän,
Küzläremdä genä ut yana.
Sineñ belän bergä üzgäräm min,
Üzgärde bit bügen dönya da.

Dönya şundıy irken, yaktı, yumart,
Çitläp ütsen sagış-borçular.
Ozak yäşä, enem, sälamät bul,
Annan qaderleräk ni soñ bar?

Atkan tañnar ömetlärdän torsın,
Bähet östäsennär yıllarıñ.
Gel yaratıp eşlär eşeñ bulsın,
Yaktı bulsın ütär yullarıñ.

Yullarımnı yaktırtuçı koyaş
Yaña-Bikkenä avılı ukıtuçısı
Şäydullin Rim Fail ulına
Tugan avılım. Sin eşlägän mäktäp
Yul kürsätkän izge yort buldı.
Bala çagım, yäşlek duslarım da
Yakın kürep aña sıyındı.

Kaytkan sayın barıp küräm anı,
Nindi kürkäm, haman yäm saklıy.
Kiçä genä bez bäläkäç idek,
Ullarıbız bezne kabatlıy.

Bezneñ balalarga belem birgän
Şuşı izge yortta gel küñel.
Sin ukıtkan mäktäp yullarımnı
Yaktırtuçı koyaş buldı gel.

Ätkäñ kebek yagımlısıñ ikän
Agrofirma “Baksa” direktorı
Hädiyev Bagauov İlşat İlfat ulına

Dus-işlärem, tugannarım, sezdän
Gel ihlaslık torsın koyılıp.
Ay nurı da, koyaş cılısı da
Küñellärgä kersen uyılıp.

İlşat, sin dä üsep citkänseñ bit,
Täü kürgändäy tuktap karasam.
Ätkäñ kebek yagımlısıñ ikän,
Koçagıma kilä alasım.

Şatlanam min kürep sine härçak,
Yugaltular kaldı töş bulıp.
Sineñ küzlär, bu yagımlı karaş –
Ätkäyeñnän kalgan tös bulıp.

Küñeleñ kiñ – gölle dalalarday,
Östäleñdä – tämle sıylarıñ.
Talpınuıñ bula ber tirbälep,
Cannı arbıy moñlı cırlarıñ.

Häm yäşärseñ härçak kölep kenä,
Yäşi belmägännär kaygırsın.
Änä ulıñ Askar üsep kilä,
Söyüeñnän uçak yagarsıñ.

Albinaga rähmät bala öçen,
Näselemne birde yañartıp.
Cannı yäşärterlek ilham östäp,
Küñellärne bizäp nurlatıp.

Sez tayanıç miña, kuanıç ta,
Sez bulganga cırım kanatlı.
Sez, balalar, yäşäü maturlıgı,
Sez bulganga min dä talantlı.

Sin kiyäü dä, tuganım da
Şiräyev Täüzih Sabircan ulına
Sin bit minem dustım gına tügel,
Yöräk añlıy, barın töşenä.
Avır çakta sin bik iğtibarlı,
İzgelekle barça keşegä.

Sin kiyäü dä, minem tuganım da,
Sin bulganga oça kübäläk.
Siña ille, miña citmeş tula,
Yäşik äle, yäşik bergäläp.

Sagınıp kaytam därtle yäşlegemä,
Yöräklärne kakkan yıllarga.
Yäşlek hatiräse mäñge sünmäs,
İptäş bulır härçak yullarda.

Üzeñ kordıñ matur itep dönya,
Şiñdermädeñ ütär gomerne.
Kullarıñda sineñ yäşen köçe,
Kızdırmıyça bökteñ timerne.

Niçä yıllar sin kolhozda “yözdeñ”,
Tırış hezmät ezeñ saklana.
Gomer ütkän sayın maturlana,
Yöräk türlärendä saflana.

Ozın gomer birsen Hoday siña,
Koyaş birsen sünmäs yaktılık.
Dürt malayıñ, uñgan kilennäreñ
Kitersennär barı yahşılık.

Şatlık-söyeneçlär taşlamasın,
Kaygı-borçu kapka kakmasın.
Hoday sine barı bezneñ öçen
Küz alması kebek saklasın.

İzge küñelle...
Kinzina Lena Soltan kızına
İsänmesez, minem ukıtuçım,
Saumı, biyek Ürnäk börtegem.
Yörägemne biyeklekkä iltkän,
Häteremdä sine yörtüem.

Kön dä irtän torıp eşkä kitteñ,
Tekä basıp atlap tügelme.
Küñel ofıklarıñ saf bulganga
İdeallarıñ gölgä kümelde.

Ürnägeñneñ urta uramınnan
Çabıp ütteñ kırıs zamanda.
Sin ukıtkan mäktäp karşı aldı,
Tabınalar küplär haman da.

Töşläremä kerä diseñ haman,
Ciz kıñgırau moñı uyatıp.
Dulkınlanıp däres biräseñ dä,
Balalarıñ kilä ozatıp.

Zur tayanıç buldıñ balalarga,
Küñel kanatlarıñ talmasın.
Tañ sarısın yarıp koyaş çıksın,
Ükeneçkä gomer kalmasın.

Kilgän yazlar sezne karşı alsın,
Sagınıp kaytkan koşlar bäyräme.
Sezgä atap yazgan şiğırlärem
İltsen büläk, çäçkä bäyläme.

Rähmät äytä küñel hisläre
Kinzina Räyfä Garifcan kızına
Bazı buylarınnan oçıp töşteñ,
Sezneñ hezmät – belem öläşü.
Balalarnı keşe itär öçen
Köçeñ tükteñ, ul bit köräşü.

Sez ukıtkan küplär ğalim buldı,
Rähmät äytä küñel hisläre.
Söyü tulı çişmä agışları,
Bolınnarda çäçkä isläre.

Kızıñ Aygöl sezneñ yuldan kitte,
Sineñ hezmät – yöräk tibeşeñ.
Ak yul teläp akıl, belem birdeñ,
Can kitabıñ – büläk, zur eşeñ.

Tere çäçkä sıman şat balalar,
Ulıñ da bar İlgiz – zur teräk.
Yaña tormış öçen köräşergä
Rayonga da ul bit bik kiräk.

Ber yäşärep, berçä utta peşep
Batmıy kaldıñ dönya sazında.
Zamanalar avır, sin haman da
Hätär çakta tormış sagında.

Balalarıñ salgan avazlar da
Barı şatlık kına bulsınnar.
Zinhar öçen taza, sälamät bul,
Avırlıklar urap uzsınnar.

Kötäm kiläsen
İncener, konstruktor
Gıylfanov Danil Gıylman ulına

Ber kilep çık, bar eşeñne taşlap,
Kilmi kalma tuktap, hiç yukka.
Söyeneçe barıber qaderleräk
Avılımdagı minem bu yortka.

Tipte yöräk yarsu at şikelle,
Min dä azmı sine ezlädem.
Bähet yurap, kullarımnı suzam,
Kilep çık sin, aşık, tüzmämen.

Kompyutordan taptım adresıñnı,
Küñel bii kanat üskändäy.
Bu dönyanıñ böten maturlıgı
Hisläremä taşıp küçkändäy.

Töşläremdä siña sukmak salam,
Sızılıp kala küñel ezläre.
Cirgä küktän yoldız sibelgändäy
Sagınıp kötä sine küzlärem.

İl sagında torgan soldatım sin,
Sin dustımnı kilä küräsem.
VUZlar betep, zur ber ğalim buldıñ,
Kayçan inde, duskay, kiläseñ?

Yök atıday aru belmiçe
“Rodina” avıl hucalıgı citeşterü koopirativı
räise, Başkortstannıñ atkazangan avıl hucalıgı
hezmätkäre Gıylemhanov Zäbir Fänil ulına

Tuıp üskän yagıñ nindi matur:
Urman şavı, koşlar oyası.
Mortazanıñ sin ber takıyası,
Yaşäü derteñ, därman dönyası.

Tırışlıgıñ, uñganlıgıñ belän
Belem alıp kayttıñ avılıña,
Yök atıday aru belmiyençä,
Cigeldeñ dä eşneñ avırına.

Olı niyät belän eşkä kuştıñ
Üzläştergän hönär, belemne.
Karaşlarıñ barlıy irtägäne,
Bu – bähetneñ zurı tügelme?

Harakterıñ tıynak häm sabır da,
Hezmät sine şuña öyrätkän.
Cirne nazlap nıgırak toyargadır,
Söyü hisen ihlas yöräktän.

Koçagımda eretermen
Başkortstannıñ atkazangan avıl hucalıgı
hezmätkäre, Bahavetdinov Foat Miftah ulına
Avır yıllar ide üskän çakta,
Mähşär ide zähär çınbarlık.
Sin ätine bezgä alıştırdıñ
Kaygı töşsä canıñ çıgarlık.

Väğdä birdem yazıp kaldırırga,
Ukıp belsen sine keşelär.
Bez keçkenä idek, sugış çorı,
Yatim kaldı bezneñ işelär.

Äti kitte, kaldık bez dürt bala,
Ä señelem äle tumagan.
Küñelemnän çıkmıy ätkäm töse,
Garmunnarı kaldı uynagan.

Tayanıçım buldıñ gel, abıyım,
Sinnän ürnäk alıp yäşädem.
Ütkännärne uylap, küñel üksi,
Däftäremä tama yäşlärem.

Sin kiñäşçe buldıñ gomer buyı,
İzgelekkä takır yul açtıñ.
Avır çakta yökne üzeñ yökläp,
Sidermiçä bezne yuattıñ.

Häterlimen kışkı çellälärdä
Zähär cillär bitkä örgänen.
Salkınnarda kulıñ tuñar diyep
Biyäläyeñ salıp birgäneñ.

Nigez taşlar ikäü bergä salıp
Ätiyemneñ öyen buradık.
Sıyır cigep, buraznalar yardık,
İgen çäçtek, salam turadık.

Kışkı burannarda öşemäskä
Salkın öydä uçak kabızdık.
Yazlar citkäç, balık ezläp sudan,
Elgabızdan bozlar agızdık.

Közlär citep, ägär öşer bulsañ,
Küñel şämem tormas süreltep.
Yöräk kanım belän cılıtırmın,
Koçagıma alıp eretep.

Ullarıma

Kiskän agaçlarım berük gafu itsen,
Tamırında açu totmasın,
İñ tözlären yarıp takta itsäm,
Maturlarga küñel kapkasın.

Min üzem dä agaç küp utırttım,
Alar häzer nindi biyeklär!
İmännärdäy ike ulkayıma
Cılı koçak açsın kiñleklär.

Tañ atkanda torıp yort tergezäm,
Salgan buram nıgıy köç tuplap.
İmin bulsın diyep nigezegez,
Avıldaşlar kilep öy kotlar.

Kaynar tirem tama büränägä,
Ä matçası öyneñ imännän.
Koyaş belän kükneñ köçe anda,
Miras bulıp kalgan änkämnän.

Yalgış kına kulım tidersäm dä,
Nirgäläre güyä kiñäyä.
Narat ise nazlıy üpkäm tänen,
Söygän yarım miña baş iyä.

Mogcizalar bulsın şuşı yortta,
Yaña cırlar yazsın kullarım.
Kalgan böten närsä üzem belän,
Tik bähetle bulsın ullarım.

Mäñgelekkä citär mirası
Başkortstannıñ atkazangan tabibı, meditsina
fännäre kandidatı, meditsina universitetı dotsentı
Gallämov Änvär Gobäy ulına
Küzgä karap häleñ belä, dilär,
Can azıgı birä söyläşep.
Küñelendägen küñellärgä salıp,
Avırularga däva öläşep.

Min dä barıym äle, tınıçlanıym,
Gazap çikkän cannı cılıtıym.
İzalagan kaygı-häsrätemne
Suga salıym, utta yuk itim.

Min ışanam anıñ kodrätenä,
Ciñä torgan köçe barına.
Täqdimnäre izge, zur fähemle,
Çal başımnı iyäm aldına.

Harakterı – tıynak, bik yagımlı,
Koyaş kebek nurlı üze dä.
Cılı suda yözep tirbälgändäy
İtte mine yaktı süze dä.

Sihri moñ
Başkortstannıñ atkazangan artistkası
Fänidä Säfärgaliyevaga
Çıltırap akkan çişmä sularıday
Dulkınlanıp çıktı talgın moñ.
Ber küñelgä küpme toygı sıygan,
Kabatlanmas andıy yalkın-moñ.

İlham koşım, mähäbbätem sindä,
Tatlı sagış ile sin, cırçım.
İñ zur bähet miña sine tıñlau,
Sandugaçım, nazlı koşçıgım.

Sip sin, koşçık, sip moñıñnı,
Talpınsın cır altın tañında.
Rähmät äytep çal başımnı iyäm
Cırlarıñ häm danıñ aldında.

Avılım güzälläre
Rima, Lälä, Lena, Roza häm Räyfägä
İsänmesez, avılım Kinzinnäre,
Soltan avıldaşnıñ kızları.
Sez yakını yırak yoldızlarnıñ,
Yöräklärneñ sünmäs kuzları.

Küpläregez sezneñ gel inandı
Ciñä torgan köçneñ barına.
Kanat yukta kanat kuydıgız sez
Oçar öçen börket yanına.

Däres birdegez sez balalarga,
Kütärdegez zäñgär küklärgä.
Biş namaznı kıyblalarga karap,
Ukıysız sez haman küplärgä.

İrlär yukta ir eşen dä belde,
Avılımnıñ berdänberläre,
Böten Ürnäk halkı maktap söyli,
Güzällärneñ tämle telläre.

Min belämen sez gel ğadel keşe,
Hämmägezdän sihri köç alam.
Härkem bügen sezgä dan yullıydır,
Barçagızga bagıp tañ kalam.

Talyanımnı tartıp min şatlanam,
Yap-yäş köläç kızga äylänäm.
Küzläremne almıy kerfegeñdä
Tınıp kalgan külgä äylänäm.

Rähmät sezgä, Ürnäk şähesläre,
Ata-ananıñ şiñmäs gölläre.
Sez bulganga gorurlanam min dä,
Balkıp torsın avıl öyläre.

Rähmätlemen, sizäm dävasın
BRnıñ atkazangan tabibäse
Vildanova Svetlana Ädhäm kızına
Keçe yäştän tabib bulam, dideñ,
Hoday telägeñne işette.
Vuznı betep tugan yakka kayttıñ,
Ä tugan yak sine üz itte.

Maturlıgıñ küçä şifa bulıp,
Sihät bulıp avıl halkına.
Yörägeñneñ nazın kızganmıysıñ
Saulık digän bähet hakına.

Göl-çäçäkkä tiñlilärder sine,
Palataga kölep keräseñ.
Yöräk özgeç avır çaklarda da
Yardäm itärgä dip kiläseñ.

Ber yılmaep karavıñ da citä,
Yöräk añlıy küzeñ karaşın.
Ciñel kullarıñnan şifa toyam,
Rähmätlemen, sizäm dävasın.

Karaşıñda tibet kuäte
Başkortstannıñ atkazangan tabibe
Hakov Remil Gata ulına
Remil Gata ulı, dustım, diyep
Koyaş siña kölep karasın.
İsän bulsın gomer yuldaşıñ da,
Çäçläreñnän sıypap tarasın.

Min belgännän birle bigräk ğadel,
Sin talantlı, härçak yagımlı.
Küñeleñdä gel izgelek kenä
Alıp kilgän kebek yazımnı.

Karaşıñda tibet kuäte bar,
Kiräk tügel başka dävalar.
Süzläreñnän saulık köçe aga,
Betep kitä kebek yaralar.

Keşelekle sin, küñeleñ saf,
Harakterıñ – gorur sabırlık.
Yagımlısıñ ,tıynak akıllısıñ,
Bik küplärgä ürnäk alırlık.

Sine zurlap
Berençe kategoriyälı meditsina hezmätkäre
Äcmetov Fidus Tahir ulına

Min mögallim tügel inde bügen,
Karşılanmıym basıp därestä.
“Ostazım” dip zurlap endäşülär
Äle bulsa minem gel istä.

Hezmät yulıñ – meditsina yulı,
Tugrı bulu izge antıña.
İnde niçä yıllar bar köçeñne,
Yäşlegeñne birdeñ halkıña.

Ciñel tügel meditsina eşe,
Küñeleñdä şuña gorurlık.
Rähmät siña, onıtılmas eşeñ,
Küñel türlärendä torırlık.

Danko kebek bezgä yörägeñneñ
Kızganmadıñ därtle kagışın.
Tañday nurlı ak ışanıç birde,
Kaytavazday şifa tavışıñ.

Çakmagışıñ – çakmataşlı çişmäñ,
İlham küleñ, bähet ineşeñ.
Sine zurlap gorurlana halkıñ,
Tugan yortıñ, gaziz nigezeñ.

Küñelem nazlarında näkışlap
Başkortstannıñ atkazangan matbugat Häm kiñ mäğlümat
hezmätkäre, Rusiyä häm Başkortstan
yazuçılar berlekläre äğzası
Näzirov Maris Nazif ulına
Hezmät yulıñ “İgençe”gä bäyle,
Kılgannarıñ – izge eçtälek.
Mine köçle itep yörtä alar,
Här yazganıñ yädqar-istälek.

Tıngısız sin, bigräk küp yazasıñ,
Ütkennän dä ütken kalämeñ.
Yazar bulsam min dä siña baram –
Şiğır alıp izge Adämem.

Tuganıma kaytkan kebek baram,
Küñeleñ – izge cimeş bakçası.
Şiğır yalanında sin çäçkäseñ,
Kiräk tügel altın-akçası.

Cırlarıñnı ilgä taratalar,
Sähnälärdän maktap alkışlap.
Min dä köy çıgardım süzläreñä,
Küñelem nazlarında näkışlap.

“Ellar karı” digän kitabıñda
Küz yäşläre, küñleñ aklıgı.
Kölep torgan yäp-yäş kızlar yöze,
Hisläreñneñ serle paqlege.

Kat-kat ukıym sineñ şiğırlärne,
Kilä siña rähmät äytäsem.
Üze sabak kebek yazgannarıñ,
Sin halkıma hezmät itäseñ.

Yöräklärgä ilham biräseñ
Başkortstannıñ atkazangan mädäniyät hezmätkäre,
Çakmagış balalar sänğat mäktäbe direktorı, tanılgan
kompozitor häm cırçı Gasakirova Fäüzä Gata kızına

Tugan avılıñ – Yaña Yäldäk sineñ,
Dulkınlana İdel cil belän.
Sin tudırgan moñnar küñel arbıy,
Bez uynagan garmun-tel belän.

Moñsız keşe – yünsez, dip äytälär,
Härkemgä dä yäştän moñ kiräk.
Sandugaçka tiñdäş köy moñnarıñ,
Başın iyä siña tal-tiräk.

İcatıñnan sihri köçlär alam,
“Bällür yazmış”larnı işetep.
Bez sagıngan koşlar kire kayta,
Sin tudırgan cırnı iş itep.

Mäktäp açtıñ üsmer balalarga,
Çakmagışnıñ iñ-iñ türendä.
Yäş buınnı keşe itär öçen,
Küñellärne moñga törergä.

Belem çişmäse sin, his däryası,
Ä küplärgä akıl öläşteñ.
Ber dä kızganmadıñ köç-därmanıñ,
Olı maksatıña ireşteñ.

“Ömet” gäzitendä nurlı isemeñ,
“Çatkılar”da – yazgan cırlarıñ.
Yöräklärgä sünmäs ilham birä,
Dulkınlana igen kırlarım.

Timerlektä zaman zarı
Sugış häm hezmät veteranı Zıyazetdin
Särvär ulı Bahavetdinovka
Ablaynıñ timerlegendä
Abıyımnıñ yazmışı.
Kolagımda haman çıñlıy
Timer çükeç tavışı.

Armıy-talmıy timerlärne
Sukkalap moñga mandı.
Ägär timer buysınmasa,
Kümerle utka saldı.

Tolparlarga daga kaktı,
Taular başına menep.
Uçagında cılındılar
Küplär yanına kilep.

Ul bulmagaç uçak sünde
Kıska vakıt eçendä.
...Timerlektä zaman zarı,
Zañ tuzanı miçendä.

Avır yıllar
Sugış häm hezmät veteranı
Bahavetdinov Şärifcan Särvär ulına
Ütkän ğasır, kırık öçençe yıl,
Fevral ayı. Salkın çak ide.
Siña uncide yäş. Miña cide,
Yäş yöräklär yarsu at ide.

Cikkän atta yurtıp kına bardı,
Yau kırına karap uktaldı...
Kerfeklärgä kungan yäşlär bulıp
Sugış bezgä kilep tuktaldı.

Min keçkenä malay, yomşap kittem,
Elavımnı bulmıy tuktatıp.
Ürelep karıym, abıyımnı ezläp,
Küz yäşlärem tama tıp ta tıp.

Abıyım dip, kitkän poyızdlardan
Bik yış kilep sine ezlädem.
Tik ber genä kabat kürer öçen
Sagış cäzasına tüzmädem.

Kükrägemdä tıpırçındı yöräk
Koral al dip karşı doşmanga.
Yörägeñne mindä kaldırgansıñ,
Ezlädem min eçem poşkanda.

Uramnarga çıksam – kaltırandım,
Ciñü tañı ozak atmadı.
Kaygı käğazläre kilä tordı,
Särvär ulı Miftah kaytmadı.

Söremlänep sukır lampa yandı,
Elmayu yuk, kaygı – yözlärdä.
Yazlar citsä, tamak yalgar öçen
Kitä idek ülän ezlärgä.

Sugış bette... Kötep intekkänem,
Şul yıllarda iza çikkänem,
Sin ozatkan çana ezlärenä
Küz yäşlären yılap tükkänem.

"Hälleräk"lär kunak çakırdılar,
Sin söylädeñ sugış yulların.
Ärni-ärni bezdän soraştırdıñ
Ätkäyemä nilär bulganın.

Ätkäy canım, ih, sin kaytmadıñ bit,
Kayta dilär canı sagınıp.
"Sin kayda?.."– dip pışıldadım bik yış
Kaytmadı şul koştay kagınıp.

Töştä kebek bügen istä kalgan
Ciñü tañı balkıp atkanı.
Kötkän şatlık yaktı nurlar çäçte,
Abıyımnıñ öygä kaytkanı.

Olug ğalimseñ sin, yaktaşım
Meditsina fännäre doktorı,professor, Başkortstan
däülät meditsina universitetı prorektorı Yuldaşev
Vladimir Läbib ulına
Sineñ näsel Ürnäk avılınnan,
Yuldaşevlar belän kardäşter.
Kartätiyeñ cannar miras itkän,
Minem avılım da yänäşter.

Kürşe bulıp gomer itkännärder,
İsemnäre mäñge saklansın.
Gorurlanam härçak sineñ belän,
Olug ğalimseñ sin, yaktaşım.

Küñeleñdä gel maturlık kına,
Gel izgelek kıldıñ keşegä.
Şigıremne siña bagışladım,
Uñay gına bargan eşeñä.

Yaktı akıl sindä, sabır holık,
Maktau süze çirtä küñelne,
Dan tarattıñ tugan yaklarıma,
Cimeşläre bügen kürende.

Küplär belä sine, yaratalar,
Avırularga yärdäm kılasıñ.
Yul kürsätep, gıylmi belem birep,
Küñellärgä yullar sızasıñ.

Sineñ ezlär Ürnägeñä kayta,
Nigezeñä, tugan tufrakka.
Sin VUZlarga kerep belem aldıñ,
Galimlegeñ tügel yırakta.

Sine sagınıp sayrıy koşlarım da,
Elgalar da tora buılıp.
Olug ğalim, yaktaşım sin diyep,
Şigırem dä tudı urgılıp.

Gorurlıgım sineñ hakıña
Berençe kategoriyäle meditsina hezmätkäre
Äcmetova Rimza Tahir kızına
Äy, tabiğat, şundıy matur itep
Yaratırsıñ ikän bändäñne!
Küpme cannı savıktırdıñ bit sin,
Küñel küzem tanıy gäüdäñne.

Mañgay sırıñ – bizäk cäühärläre,
Nur börkelä canga här sırdan.
Tormışıñ da näq hezmäteñ kebek
Tora ikän matur moñ-cırdan.

Sineñ änkäñ Tahir Zöhräseme?
Akıl birgän siña irkäläp.
Yullarıgız sezneñ uñ bulsın dip
Yoldızlar da çıkkan irtäräk.

İkegez dä Tahir väğdäläre,
Min sineke digän ber zaman.
Mähäbbätle saf gomerlär telim,
Sezneñ hakta äle cır yazam.

Söyüegez yazlar alıp kilsen,
Nazlı koyaş birsen cılısın.
Yanıp-köyep söyü– bähet öçen,
Yaşäü köçneñ tabıp zurısın.

İzgelegeñ, gölle kerfekläreñ,
Şähsi maturlıgıñ – halkıña.
Ciñel kullarıñnan şifa toyam,
Gorurlıgım sineñ hakıña.

İzgeleklär bulıp...
Berençe kategoriyäle meditsina hezmätkäre
Gıylmetdinova Dinä Foat kızına
Köläç yözeñ saflık-paqlek börki,
Ak halatıñ tügel çigelgän.
Kullarıñnan Tibet köçe tama,
Töşteñme ällä kükneñ üzennän?

Bala söygän kullarıñda şifa,
Yaralardan sızlau basıla.
Sineñ izge küñeleñ ilham östi,
Şiñgän göllär kalka basuda.

İrtägäse könne küzallıysıñ
Cirgä töşsen öçen yaktılık.
Hämmäbezgä yärdäm kulın suzıp
Yasıysıñ sin bik zur yahşılık.

Kerfek oçlarıñnan ballar tama,
Tibet göle cıyıp atlıysıñ.
Keşe gomere kıska, çikle genä,
Şunıñ yämen belep saklıysıñ.

Ak bähetlär yuldaş bulsın siña,
Tañnar şatlık teläp atsınnar.
Näseleñnän kilgän uñganlıgıñ
İzgeleklär bulıp kaytsınnar.

Hezmäteñä fida kılırlık
Çakmagış sotsial yaklau bülege naçalnigı,
avıl hucalıgı fännäre kandidatı,
Şäräfetdinov Mämdüh Räil ulına

İfrat tarış keşe ikänseñ sin,
Hezmäteñä fida kılırlık.
Küñeleñdä gel ğadellek kenä,
Koyaş kebek yanıp torırlık.

Tormış yulıñ gel halıkka bäyle,
Hiç üsmädeñ ciñel zamanda.
Kılgan eşeñ, ütkän adımnarıñ
Tınıç tügel äle haman da.

Bu tormışnıñ sazı tartkannarnı
Takır yarga tarta kulıgız.
Bal kortınnan uñganlıgıñ östen,
Rähmätlären äytä ulıbız.

Zaman avır...häyerçese kilä
Yatim ana, yätim balalar...
Hämmäsenä suzdıñ yärdämeñne
Ohşagansıñ gaziz anaña.

Galimlekneñ utın kabındırdıñ,
Küñel türeñ yaktı, söykemle.
Yörägeñneñ nazın kızganmadıñ
Sin küplärgä yoldız şikelle.

Häzer rayonıbız, teräge sin
Eşeñ kürkäm, izge hisläreñ.
Tugan yagıñ här taraftan siña
Büläk itsen çäçäk islären.

İzge telägeñ
Rusiyä häm Başkortstan curnalistlar berlekläre
äğzası Gabidullina Fäniyä Rävil kızına

Bähetlemen cirdä sin bulganga,
Gorurlıgım sineñ hakıña.
Yörägeñneñ nazın kızganmadıñ
Tugan ilgä, söygän halkıña.

Hezmät yulıñ "Kızıl tañ"ga bäyle,
Belem birep küpne ürlätteñ.
Tämle teleñ belän şiğır yazıp,
Zur şähese buldıñ millätneñ.

Sin küplärgä ürnäk, mayak buldıñ,
Yaña tormış – icat Ğalämeñ.
Küñeleñdä gel ğadellek kenä,
Ä kulıñda utlı kalämeñ.

Sin haman da äle yäp-yäş kebek,
Tik nigäder özelä üzägeñ.
Min belämen: insaflıkka öndäü,
Saflık çäçü – izge telägeñ.

Sandugaçmı ällä tavışıñ?
Başkortstannıñ atkazangan mädäniyät hezmätkäre,
Çakmagış mädäniyät yortı direktorı
Şäymöhämätova İlsöyär Frit kızına

Küpme yıllar inde süz bizäkläp,
Mädäniyät yortın äydädeñ.
Kılıçlardan ütken yıllar aşa
Yazmışıñnı eşkä bäylädeñ.

Mädäniyät yortın maturladıñ,
Tıngı belmäs, uñgan bulganga.
Koyaş belän yäşen köçe sindä
Saf yörägeñ yarsıp torganda.

Tırışlıgıñ maturladı sine,
Maturlandı sähnä kiñäyep.
Kükräk köçeñ, därteñ kızganmadıñ,
Rähmät äytä küplär baş iyep.

Gamälläreñ ğadel, ifrat sadä
Küñel pärdäñ, täräz töbeñ dä.
Küpme küñellärdä urın daulap
Çäçkä ata yaran göleñ dä.

Tavışlarıñ çelter çişmä kebek,
Koşlar sayrıy güyä irtäli.
Yaşäü därte sindä – göl bakçası,
Kübäläklär kunıp irkäli.

Sähnälärdän dävaladıñ küpne,
Sin tözätteñ küñel yarasın.
Küktän yoldız bulıp bagasıñ da
Küñellärdä bezneñ yanasıñ.

Sandugaçtay sayrap söyliseñ sin,
Yumart sibep küñel cılısın.
Çäçläreñä kömeş kar töşsä dä,
Sayrar koşnıñ yöräk moñı sin.

Şatlık çäçä
Başkortstannıñ atkazangan avıl hucalıgı hezmätkäre,
avıl hucalıgı fännäre kandidatı
Vildanov Rinat Häbiryal ulına
Dustım diyep äyter keşeñ bulsa,
Küñelle ikän yullar ütüe.
Yodrık qadär genä yörägemneñ
Şatlıgınnan erep betüe.

Ap-ak nurın koyaş sipkän mälgä
Turı kilgän tugan köneñ dä.
Şuña, ahrı, sineñ köläç yözeñ
Şatlık çäçä, nurlı küñleñ dä.

Keşelekle, izge canlı härçak
Rayonda, duska, tuganga.
Tormışıbız sezneñ belän matur,
Bez şökerbez tik sin bulganga.

Dissertatsiyäñne yaklap kayttıñ,
Täbriklibez ihlas küñeldän.
Kiläçägeñ yaktı, matur bulsın,
Şul teläkne kabul it bezdän.

Sineñ tırışlıkka, uñganlıkka
Zöhräle ay karıy könläşep.
Yaşäsäkçe bähet, şatlık belän
Kiläçäktä, duslar, görläşep.

İmin bulsın kiler könnäregez,
Galimlegeñ barsın gel artıp.
Tormış iptäşeñ häm balalarıñ
Yaşäsennär mäñge yaratıp.

Küñeldä sin genä
Yugarı kategoriyäle meditsina hezmätkäre
Bakirov Darvin Nägıym ulına

Kırık yıllap meditsina eşe
Sagınıp söyli küplär yırakta.
Küñellärdä sezneñ hezmätegez
Däva birä haman yöräkkä.

Azmı ni ul yartı ğasır buyı
Savıktıru eşe– halkıña.
Keşe gomre kıska, añlıy beldeñ
Gorurlıgım sineñ hakına.

Yannarıñda bulmasam da bügen
Kullarıñnı kısıp kotlarga.
Şiğıremne sezgä bagışladım
Barıp citsen ide duslarga.

Karaşıñda tebet kuätläre
Harakterıñ- bakça gölläre.
İsän bulsın tormış yuldaşıñ da
Balkıp torsın torgan öyläreñ

Şatlanam min kürep sine härçak
Saf häm irken sineñ küñeleñ.
Tırışlıgıñ . uñganlıgıñ belän
Ozın bulsın sineñ gomereñ.

Tırışlıgıñ soklanırlık
Başkortstannıñ atkazangan ukıtuçısı
Düsälimov Marat Mäqbul ulına
Gomer buyı söyep tugan cirne,
Küñellärgä birdeñ omtılış.
Taular köçe siña sulış örsen,
Uñış teli siña zur tormış.

Saf mähäbbät, olı bähet telim,
Küñel tınıçlıgıñ sau bulsın.
Küpme bulsa sindä köç häm sälät,
Bähet östäp şundıy tau tusın.

Sineñ näsel ,beläm, bik sälätle,
Tırış hezmätläreñ – alışlar.
“Kotlıym sezne”, “söyäm,– digän kebek
Minem cırlar, yazgan valslar.

Gorurlanam, atlar ürçetkänseñ,
Yoldızlarga anı tiñlilär.
Yarışlarda alar – gel berençe,
Sezne zurlap, maktap söylilär.

İsemeñne äytep kuanalar,
Balkıy , uku yortıñ, tirä-yak.
Tırışlıgıñ küplär soklanırlık,
İzgelegeñ – ülçäü yuk sımak.

Atkazangan belem hezmätkäre,
Tormış yulıñ layık maktauga.
Altın kullı küpme belgeç birdeñ
Tugan cirkäyeñä – Vatanga!

Ozak yäşä, berük häsrät kürmä,
Bik kiräkseñ ilgä, halkıma.
Bu şiğırne siña bagışladım,
Cırlarımnıñ izge antın da.

Tiñsez dan tottıñ
Rusiyäneñ häm Başkortstannıñ atkazangan säüdä
hezmätkäre Düsälimov Mäqbul Gabdelislam ulına
Bala çaktan çumdıñ koçagına
Ut-davılnıñ yaulı yalanda...
Sin aldıngı buldıñ här yaklap ta
Bu rähimsez usal zamanda.

Maktap söylim tırış hezmäteñne,
Raypoda tiñsez dan tottıñ.
Kırık yıllık avır sınau ütep,
Rayonımnı härçak balkıttıñ.

Häykäl bulıp tora här avılda
Sin saldırgan matur kibetlär.
Östävenä aşhanä dä büläk,
Kunak bula anda yegetlär.

Bez yäşägän cirne kümdeñ yämgä,
Tämle cimeşlärgä, çäçkägä.
Näseleñne sin yañartıp birdeñ,
Yakın dus sin, izge äti dä.

Ulıñ Marat – litsey direktorı,
Atkazangan belem birüçe.
Vatan öçen saflık tärbiyäläp ,
Yäş buınga akıl örüçe.

Küräsezme kızıñ Rezidä dä
Ak halatlı – tugan ilemdä.
Kuşnarenda atkazangan tabib,
Gel maktala halık telendä.

Här yaña kön bähet alıp kilsen,
Alsu tañnar kümsen şatlıkka.
Yaşäü därte yansın yörägeñdä,
Kartayırga hiç tä aşıkma.

Cırla, cırçım
Tatar cırın başkaruçılarnıñ “Tugan tel”
respublika konkursı diplomantı
Şärifullin Azat Ähnäf ulına
Ablayımnıñ osta cırçısı sin,
Bik küplärgä köylär öyrätteñ.
Sähnälärgä menep moñnar suzıp
Yöräklärne bik yış köyrätteñ.

Yoldızlarnı çittän ezlämilär,
Sin bulmasañ – sähnä karañgı.
Çelter çişmä kebek sineñ tavış,
Şatlandırdıñ bezne, balamnı

Cırla, cırçım, matur cırlar gına,
Şatlık telim siña nurlısın.
İmin bulsın yörgän yullarıñ da,
Bähetlärneñ telim zurısın.

Halık söyä sine
Başkortstannıñ Yustitsiyä ministrlıgına karagan
Çakmagış däülät notarial kontorası notariusı
Yosıpova Zilä Fänil kızına
Sin, señelem, keşelärgä ğadel,
Tugannarga – nazlı, irkäseñ.
Yaz nurları şulay irkäli bit
Göl bakçasın, härber irtäsen.

Tugan cirne maturlarga tudıñ,
Göl bakçası itep kitärgä.
Keşelekneñ böten soravına
Cavap tabıp isbat itärgä.

Yurfak betteñ gel bişlegä genä,
Ürlärenä mendeñ belemneñ.
Çäçkä bulıp min dä çıgar idem,
Güzällegen küräm señelemneñ.

Halık söyä sine, gorurlanıp,
Tübän igän başlar turaya.
Şomırt çäçägedäy saf küñeleñ,
Şatlıklardan gomer ozaya.

Albina da ukıy, bik kanäğat...
Sineñ yuldan ällä baramı?
Otliçnitsa ikän BGUda,
Änisennän ürnäk alamı?

Zarlanmadıñ dönya zarlarına
Bähetle sin, tırış, uñgansıñ.
Tönne yaktırtırday ay şikelle
Halkıñ öçen genä tugansıñ.

İsäp eşen yahşı beläseñ
Çakmagış avıl hucalıgınıñ baş
buhgalterı Tangatarov İrek Midhät ulına
Bala çaklarıñnan tırış buldıñ,
Añlıy beldeñ dönya serlären.
Kem öyrätte siña yäşäü şartın
Niçek mendeñ gomer ürlären?

Unsigez yıl inde avılıñda
Kolhoz buhgalterı eşendä.
Kiräk bulsa, utka-suga kerdeñ
Kiläçägeñ, halkıñ öçen dä.

Niçä yıllar avır häldä avıl
Hästär yögen ürgä söyrädeñ.
Yaralgansıñ Poçkak tufragınnan,
İzge şuña tipkän yörägeñ.

Keşelärne söygän ğamälläreñ
Kiläçäkkä alıp barsınnar.
Bik küplärgä yärdäm kulın suzdıñ,
İskä alıp sagınıp kalsınnar.

Kaygı-avırlıkka buysınmadıñ,
Sin hisapta uzdıñ barısın.
Tormış yarasında yalgışmadıñ,
İzge sukmak kına salasıñ.

Hezmäteñdä sineñ yäşen köçe
Rusiyä miditsina fännäre akademiyäse akademigı,
Rusiyäneñ häm Başkortstannıñ atkazangan fän eşleklese,
Başkortstan däülät universitetı rektorı,
professor Timerbulatov Vil Mamil ulına

Galimlegeñ zäñgär küktän biyek,
Gomer citmäs yazıp betärgä;
Avır yöklär tarttıñ gel ürlärgä,
Dönyabıznı matur itärgä.

Keşelärgä ihlas yumart buldıñ,
Taliplarga hönär öyrätteñ.
Hezmäteñdä sineñ yäşen köçe,
Kollektivnı eştä köyrätteñ.

Uku yortın maturladıñ bizäp,
Gippokratnıñ ruhi teräge.
Galimlegeñ olug, urın türdän,
VUZıbıznıñ sin bit yöräge.

Bez yarattık sine, hörmät ittek,
Studentlar ğaşıyq idelär.
Zäñgär ofıklarga yul kürsätteñ,
Tañ yoldızı itep kürdelär.

İzge uylar belän yäşädek bez
Hästärlärdän torgan yazmışta.
Yaşäü tılsımnarın büläk itim
Sezneñ matur, yahşı tormışka.

Küñelem türlärendä sezne toyam,
Maktau fikeremnän Tön yana.
Ak bähetlär teläp köylär tua
Keşelärem, sezgä, dönyaga.

Ukıtuçıma
Yaña-Bikkenä mäktäbe ukıtuçıları
Sälimgäräy abıyga, Rim Şaydullinga

Çın küñelem belän başnı iyep,
Mäktäp yıllarında utıram.
Bala çagım avır çorda ütte,
Koş teledäy, yazıp tutıram.

İlham tulı buraznalar yarıp,
Mäktäbemdä alga atladım.
Sin öyrätkän gıylem-belemnärne
Şiğri tılsım itep yatladım.

Yöräk cılılıgın birdeñ bezgä,
Küñelläreñ buldı gel açık.
İnde menä niçä yıllar buyı
Çın küñeldän siña min ğaşıyq.

Yörägemdä sine söyü hise,
Min alardan zur köç alamın.
Kanat üstergänseñ, talpınganda
Turgay koşıñ bulıp kalamın.

Mengän kebek tauga tirlär tügep,
Sezgä yazam, sezne dus itep.
Bala çagım şäülä bulıp kilä,
Arttan iyärep, miña köç birep.

Avılamnıñ mäktäbendä häzer,
Sin tügelseñ – Rim Şaydullin
Sineñ kebek tırış, olı canlı
Sin üstergän ilneñ ulı ul

İñ berençe ukıtuçım minem,
Sälimgäräy abıy buldıñ sin.
Rähmät siña, abıy izge eşeñ öçen,
Tel açkıçı miña birdeñ sin

Yäş buınnı tärbiyäläü eşeñ,
Yarattıñ sin, layık maktauga.
Aç-yalangaç yätim balalarnı,
Tärbiyäläp birdeñ Vatanga.

Dürt sıynıftan Rapat mäktäbendä,
Yörep ukıp, aldım belemne.
Karlı, bozlı, suık burannarda
Kaygı baskan çakta ilemne.

Mäktäp miña izge urın birde,
Altın közlär kilep citkändä.
Bik küp törle sınaular da aldım,
Kaynar tirlär tüktem ütkändä.

Rähmätlemen siña, iskä alam,
Sindä belem algan könnärne.
Açı buran, salkın bozları da
Şiñdermäde atkan göllärne.

10 sıynıflı urta mäktäbenä
Çakmagışım – siña atladım.
Maksatım: ber keşe bulıp yäşäü
Sin mayagım, kara yakmadım.

Küp çaklarda kar burannar yarıp,
Yul yörülär tügel ciñeldän.
Cäyäü açı salkın tañnarında
Buldım yalgız atta – cigelgän.

Kaya aşkınır idem, sin bulmasañ,
Hıyalıma taba iltüçe.
Kemnän alır idem hisneñ tiränlegen
Cırlarımnı därtle itüçe.

İh, mäktäbem, nilär büläk itim?
Uyga birelep, küzem taşladım.
Bakçadagı üskän gölläremne,
Äkren genä, sanıy başladım.

–Olı yulga ozattıñ sin bezne,
Soñgı moñnarıñnı çıñlatıp...
Äyterseñ lä, tuy atları ütte,
Yalgız itep, bezne yılatıp.

–Ber yalgız koş, oçtım havalarda
Sin öyrätteñ niçek oçarga.
Kış könnre oçtım çañgı tagıp
Tauga menep sine koçarga.

–Gel berençe bulıp, oç sin dideñ
Yarışlarda oçtım yugarı.
Yanıp peşep, kildem gel berençe
Sport masterı min nibarı.

Küz kerfegem cepşeklänep kitte
Kısıp kuydı minem yörägem.
Küz aldımda haman uku yortım
Sabaktaşlar sagışt tirägem.

ÄTİ – ÄNİLÄRGÄ
(şigırlär häm cırlar)
Ana küñele belän tañnar ata,
Ana küñele irken havada.
Ana iseme belän moñnar tua,
Anam diyep atlıy bala da.

Äniyebez diyep

Äniyebez diyep kemnär genä
Kullarına kaläm almagan.
Käğazlärneñ ap-ak yullarına
Küñellären yarıp salmagan.

Änkäm, karaşlarıñ küz aldımda
Koyaş bulıp balkıy küñeldä.
Kullarıñnıñ cılılıgın toyam
Sabıy bala kebek bügendä.

Küñel şämeñ bezgä mayak buldı
Küz nurlarıñ gölgä kümelgän.
İzge teläkläreñ yul kürsätte,
Yörägemä nurı tügelgän.

Täräzäñne gölgä bizär idem
Nindi göllär belmim söygänseñ.
Uylarımnı küñel hisläremne
Tañ cilläre genä söyläsen.

Serlärem küp, açar idem siña,
Tik yokıñnı kilmi büläsem.
Cırım kalsın – istälegem minem
Sagınuımnı siña söyläsen.

Moñnarımnı biräm, änkäyem

Nazlı, matur yazlar kilgän çakta
Tämle sular birä ak kayın.
Yäşlek yazlarıñnı iskä alıp
Moñaymasañ ide, änkäyem.

Yöräk kaynarlıgı bähetlären
Birer kebek yazgı ak kayın.
Sayrar koşlarıñnıñ moñnarına
Kuşılıp cırlar idem, änkäyem.

Kanatların kagıp tirägeñdä
Oçsa ide söygän koşkayıñ.
İzge yöräk kıllarına salıp,
Moñnarımnı biräm, änkäyem.

Yalgız analar
Räzinä Möhiyärova süz.
Räüf Bahavetdinov köye

Kaytkan balaların ozatırga
Çıgıp basa yalgız analar.
Bez kitäbez yırak çit- cirlärgä
Alar yulda basıp kalalar.

Endäşergä kurkam»Sau bul» –diyep,
Kübräk endäşmiçä kalamın.
Turı karap, saubullaşa almıy,
Kulnı gına bolgap alamın.

Añlamıym min äle yalgızlıknı,
Toyam barı Ana küzendä.
Añlamasın ide ber keşe dä,
Añlauçılar, ay-hay, tüzem dä.

Sakla hoday yalgız analarnı
Sabırlıkta gomer itsennär.
Tamırıbız kalgan nigezlärdä
Ömetlänep bezne kötsennär.

Äniyem istälege

Citen ceben törle töskä manıp
Anam märhüm sölge tukıgan.
Balalarga istälekkä diyep
Küz nurların tügep utırgan.

Efäk, kapron, neylon kebek tügel
Matur tügel anıñ cepläre.
Küñele belän çiksez matur çikkän
Näfis ikän anam hisläre.

Tiñlägänder änkäm bezne gölgä,
Çäçkälärdän bäyläm ürgänder.
Sagınganda bezne şul sölgegä
Küz yäşlären, biten sörtkänder.

Anam çikkän sölgelärne bügen
Min karıymın äle bügendä.
İstälege kaldı änkäyemneñ
Saklıymın min küñelem türendä

Änkäm – töşläremdä

Töşläremdä bik yış küräm,
Elap büldem yokıñnı.
Yoklap kitsäm sündermädeñ,
Änkäm, tagın utıñnı.

İh, änkäyem, gazizkäyem,
İñ söyeklem, qaderlem.
Ügetläreñ onıtmadım,
Här süzeñne häterlim.

Koçagıñnan atlap kittem
«Ännäm»– diyep, kuanıp.
Tıñlıym yöräk tibeşeñne
Töşläremdä uyanıp.

Töşläremdä sagınıp, änkäm,
Kürdem sine yuanıp.
Şul çagında rähmätemne
Äytä almadım uyanıp.

Änkäm göle

Täräz töplärendä üskän göllär
Nurlar sipte änkäm bizäge.
Sular sibäm küz yäşläre belän
Küñelemneñ iñ zur büläge.

Täräz töplärendä üsä göllär,
Aylı kiçlärendä kürenep.
Göllärem dä minem änkäm kebek,
Çäçkä ata kön dä ürelep.

Tañga baga küzem, ä göllärem
Tartıp ala mine üzenä.
Cır tuganday bula küñelemdä,
Koyaş nurın sirpi küzemä.

Äniyemneñ küz karaşı göldä,
Ana kerfekläre taldılar.
Gölläremä bakkan küzläremnän
Tägäräşep yäşlär tamdılar.

Äniyem sölgese*
Räüf Bahavetdinov köye.*

Äniyem sölgese –
İstälek bilgese.
Kerfegemnän yäşlär sörtkänseñ.
Min sine sagınam,
Gel siña tabınam,
Bitläremnän söyep üpkänseñ.

Tañnarım gel sinsez,
Yaşävem küñelsez,
Sine sagınıp, köyep yañganda.
İsemeñ yöräktä,
Küz salçı yöräkkä,
Kerfegemnän yäşlär tamganda.

Äniyem sölgese -
İstälek bilgese,
Küräm min, töşemdä üzeñne.
Ezlim haman sine,
Cırım belän bergä,
İşetkändäy bulam süzeñne.
*Bu şigırgä İldar Hamidullin da köy yazgan

Änkäm mendärläre
Sabir Äbsälämovka iyärep

Änkäm mendärläre pardan ide
Säylän belän bizäp çigelgän.
Başım salgan sayın töştä küräm
Sin töşäseñ kükneñ üzennän

Änkäm inde yuk şul yannarımda
Yörägemne ötä sagışlar.
Änkäyemneñ çikkän sürüe tösle
Dulkınnarda yözä akkoşlar.

İstälekkä kaldı mendärläre
Änkäyemneñ torgan nigeze.
Yörägemä sünmäs ilham birgän
Bizäp çikkän akkoş diñgeze.

Sagınularım bulıp kaytasıñmı, –
Koş yonınnan mendär yañartıp.
Başım salgan sayın töştä küräm
Çäçtän sıypıy änkäm yaratıp.

Akkoş töşkän änkäm mendärläre
Alıp kilä bala çagıma.
Canlı süräteñne tösmerlärlek
Sineñ sınıñ miña çalına.

Änkäm kerä töşläremä

Öy eçläre tınıp kalgan
Utıradır kemne kötep?
Akkoş töşkän par mendärlär
Yanäş kenä ike börtek.

Bu mendärne änkäm çikkän
Bişek köyen cırlap, suzıp.
İke akkoş töşkän kunıp
Ayırılmas parlar bulıp.

Änkäyemneñ par mendäre
Başım teräp yatır öçen.
Yoklaganda tämle töşlär
Kürer öçen, şatlık tösen.

Par akkoş mendäremdä
İseräder hislärenä.
Küñel yämen täsbih itep
Änkäm kerä töşläremä.

Dönyada änilär ber genä

Äniyem qaderle,
Yörtämen küñeldä,
Yöräk kanım belän cılıtıp.
Kaderläp üsterdeñ,
Elasam yuatıp,
Nazlarıñda hislär uyatıp.

Kaygımnı tarattıñ,
Yaktıga karattıñ,
Yözeñdä gel koyaş nurları.
Can cılısı alam,
Cırlarıma salam,
Küñelemdä taşa moñnarı.

Bu tormış uramın,
Äniyem, uradıñ,
Gel ürlärgä mendeñ sin genä.
Adaşsam, nur birdeñ,
Artıñnan yögerdem –
Dönyada änilär ber genä.

Analar ozata ulların

Analar ozata ulların,
Huşlaşu yandıra bäğırne.
Üzallı tormışka bassa da,
Bala ul anaga qaderle.

Analar ozata ulların.
Küräm min küz yäşe agışın.
Tuktatır idem min şul çakta
Cır belän analar sagışın.

Analar üksepter –cılıymı
Ällä ul üzençä cırlymı.
Baladan ayırılıp moñ-zardan
Ütkänneñ yulların yullıymı.

Vokzallar karşında analar
Dönyanı kürmägän balalar.
Poyızdlar kuzgalıp moñ sala
Ärni şul uñılmas yaralar.

Analar üksegän avazdan
Moñ tula küñelgä, bäğırgä.
Ozata analar ulların
Küreşmäskä, guya, gomergä.

Änilär bäyräme
Rädif Timerşin ga iyärep.
Räüf Bahavetdinov köye.

Yazlar belän bergä nazlar kilä,
Nazlıy cirne yaznıñ nurları.
Yazgı nurlar cirne nazlaganday,
Nazlıy bezne änkäy kulları.

Änkäm kullarınıñ cılısınnan,
Änkäm kullarınıñ nazınnan.
Küñellärgä iñgän mähäbbättän
Küpme söyü cırı yazılgan!

Yazlar alıp kilgän nazlar kebek
Änilärneñ şuşı bäyräme.
Sine söyep yazgan şuşı cırım
Bulsın sezgä çäçkä bäyläme!

Minem änkäm

Gomer uçagım kuzları,
Äniyem däresläre.
Maksatıma alıp bardı,
"Älifba" härefläre.

Gomer uçagı kuzları
Ber sürelä, ber yana.
Ul bulmasa dönyalıkta
Nur kürmäs ide bala.

Uçak ana küñelendä
Yöräk bozın ereter.
Uñış tauların mengändä
Därtle hislär terelter.

Ay koyaşnıñ nurın alıp
Yörägemä yul saldı.
Işanıç, ömet uyatıp,
Anam ozatıp kaldı.

Gomer uçagıñ şämnäre
Cannarıma can örä.
Köndäy balkıy minem änkäm
Yaşävemä yäm birä.

Serdäşem-moñdaşım

Suräteñne kürgän sayın, änkäm,
Sineñ küzlär mine irkäli.
Cılı cillär kükrägeñnän çıgıp,
Bitläremnän übep kitkäli.

Serläremne tıñlar änkäm kayda
Tormış avır, avıl häle dä.
Can ärneşe bulıp moñnar tua,
Andıy moñnarım küp äle dä.

Sag(ı)nularım – çişmä agışları,
Änilärsez yäşäp kem uñgan.
Häbäremne tıñlar ber keşem yuk,
Sine ezlim kitkän yulıñnan.

Rähmätlärem çiksez, sine ezlim,
Kaya buldıñ, änkäm, yuldaşım?
Minem hıyallarnı halkıbızga
Citäkläüçe serdäş –moñdaşım.

Yalgız ana gazabı
(Böyek Vatan sugış yılları)

Erak yuldan çanaların tartıp
Simänädän kayttı analar.
Yazgı yullar erep çuarlangan,
Köçkä bardı batıp çanalar.

Kamıt kiyep tarttıñ sin yögeñne,
Tau mengändä saldıñ iñeñä.
At ta tartmas avır biştärläreñ
Kamçı buldı sineñ bileñä.

Açı tirläreñdä peşkänseñder
Avır yöklär tartıp ürlärgä.
Küp vakıtta kaygı häsräteñnän
Suzdıñ üzäk özgeç köylär dä.

Küpme gazap kiçteñ bala diyep
Ütkän yıllar kaldı töş bulıp.
Tärtä urtasında arba tarttıñ
Gel sin yalgız yökle at bulıp.

Avır yöktän sineñ tännäreñnän
Äl dä can tirläreñ kipmägän.
Kem dävalar ikän yaraların?
Yöräk çänçüeñ dä betmägän.

Gaziz änkäm, dönya maturlıgın
Gazaplanıp kötteñ, zarıgıp.
Küralmadıñ kara şäleñ bäyläp
Küz yäşläreñ aktı yarılıp.

Yalgız kaldım diyep sin yıladıñ
Moñsulanıp batkan ay belän.
Hästäreñnän başıña kalfak kideñ
Mäñge betmäs açı täm belän.

Altın koştay tılsım kiñlegeñdä
Oçalmadıñ yäşli tol kalgaç.
İnsaf saklap dürt- biş bala belän
Änkäm, buldıñ bezgä ber tılmaç.

Bismillañnı köyläp bişeklärdä
Üsterdeñ sin ilgä dürt bala.
Citäklädeñ kısıp kullarımnan
Buldıñ sin här çak izge ana.

Küñel bakçam, gölen siña biräm
Rähmätlärem kürkäm eşeñä.
Köyle bişekläreñ tirbänderep
Haman kerä tämle töşemä.

Bügen üzem közge salkın kiçtä
Kaygılarım taşlap kitmäde.
Uzgan gomer tormış mäşäqate
Ömetsez dä, buş ta itmäde.

Kışkı açı buran kebek ıclıy
Bik üzgärde dönya nık bügen.
Yaşär öçen tormış tupaslandı
Tuktap kalgan kebek min üzem.

Kullarımda sinnän kalgan arba
Tartıp karıym ul da tışaulı.
Avır äylänsä dä, ber yuanıç,
Töseñ bulıp kaldı korşaulı.

Nigä yätim itteñ?..

Bala çagım çabıp uzdı küptän
Zur bulsa da gomer alanı.
Sugış gazapları onıtılmadı
Räncetkän sugış balanı.

Yäştäşlärem belän ber sıynıfta
Mäktäbemdä belem almadım.
Yatimlekneñ niçek avırlıgın,
Şul çaklarda bigräk añladım.

Haman yılıy küñel, häteremdä
Mäktäbem dip töşlär kürgänem.
İñ berençe şul çak ukıtuçım
Öygä kilep däres birgänen.

Yatimnärneñ hälen yätim belä,
Dürt balanıñ yätim yazmışı.
Küzläremnän tamgan kaynar yäşlär
Uzgan yıllarımnıñ sagışı.

Bala çagım ütte yalgızlıkta
Bigräk sagınam kitkän ätkämne.
Nigä kitteñ, ätkäm, bezne taşlap,
Nigä yätim itteñ änkämne?!

Ätilärgä

İlhamlanıp kiñäş birä ideñ,
Rähmätlemen sine sagınam
Dilbegäne osta tota beldeñ,
Omtılamın siña min haman
Kuşımta:

Gaziz Ätkäm kullarıñnı sagınam
Koçagıña kısıp ala sıman.
Sineñ kanıñ yörägemdä haman
Dulkınlanıp yarsıp aga sıman

Sagınganda işep yañgır yava,
Räsemeñä karap yuksınam.
Şämnär kebek erep ömet sünde,
Sinsez miña dönya yuk sıman.

Bu dönyada häzer min yätimmen,
Sınaularda ütä könnärem.
Süz kütärmi, küñel kartayamı,
Nindi yokı bulsın tönnären?

Teläkläreñ sineñ izge ide
Koyaş buldıñ minem yulıma.
Gomer buyı yaktı nurın sibep,
Yansın koyaş, dideñ, ulıma.

Äti belän...

Sabıy çagım ütkän
Äti belän küptän,
İşetäm min bala tavışın.
Bik yış kaytam siña –
Gaziz tugan yakka,
Tıngı birmi yäşlek sagışım.

Küñel şämeñ mayak
Koyaş bulıp balkıy,
Näsihätle äytkän süzläreñ.
Canım öşer bulsa,
Yögerep siña kaytam,
Küz aldında moñsu yözläreñ.

Kolagımda avaz,
Küñelemdä gel naz,
Töşläremä bik yış keräseñ.
Koş moñnarın tıñlıym,
Sine uylap tuymıym,
Küñelemä çäçkä üräseñ.

Arta uylar haman,
Karıym siña taban,
Sagındırıp kötkän könemne.
Citäklädeñ söyep,
Minem öçen köyep,
Kaygı töşep, izsä küñelemne.

Ätiyemnän kalgan garmun

Ätiyemnän kalgan garmun kulda,
Ätiyemneñ tavışı bu moñnar.
Karurmannar şavı işetelsä,
Dulkınlanmıy anı kem tıñlar?

Uynasana, garmun, kullarımda,
Sagışlarım beraz taralır.
Tavışlarıñ minem uylarımda
Hıyal agışıma yul alır.

Ätiyemnän kalgan garmun moñı –
Kerfegemnän tamgan küz yäşem.
Anıñ belän ütkän könnär matur,
Küñel koşım, tugrı yuldaşım.

Ätiyemnän kalgan garmun kulda,
Moñı yarıp ütä havanı.
Anıñ moñı, ätkäy, sineñ moñıñ,
Gomereñneñ matur dävamı.

Garmunıñnı alsam

Garmunıñnı bik yış alam
Ätiyem sagınganda,
Yä sandugaç, ber koş bulıp
Kaytam min sineñ yanga.

Garmunıñnı alsam, ätkäm,
Här avazı serläşä.
Cannarıbız, yöräklär dä,
Ber-bersenä endäşä.

Garmunıñnı uynaganda
İh añlamıym koş telen.
Añlarga bik teläsäm dä
Ä min keşe koş tügel.

Garmunıñ tös buldı, ätkäm,
Üzeñ kaldıñ adaşıp.
Sine ezlim cırım belän
Tönnäremdä sataşıp.



UYLARIMDA SAGIŞ BALKIŞLARI
(şigırlär häm cırlar)
Turı yuldan alıp bar

Gomer yullarımda az bulmadı
Yuksınular, sagınu, söyulär.
Uylarımda sagış balkışları,
İskä alıp başnı iyulär.

Tön utırıp sagışımnı manam,
Kalämemnän tamsın moñ bulıp.
Küzläremnän tamgan tozlı yäşlär
Nota yaza, kala sızılıp.

Sez şäheslär, izge keşelärem,
Sezgä bagışlandı cırlarım.
Berkemgä dä ciñel bulmagandır,
Kırıs ide tormış yılları.

Urap çıktım tormış yullarımnı,
Alsu gölgä kümsen azagın.
Yaşäü yämen berkem toymas ide,
Äle dä birgän anıñ gazabın.

Min ürmäläp menäm taularına,
Tau artında yaktı bar sıman.
Maturlıkka, şul yaktıga karap
Ömetlänäm, üzem yarsınam,

Cırlarımnı yazıp min kuanam,
Sagış-söyulärem moñ gına.
Yarsıganda akkan suga karap
Utıramın bik yış tın gına.

Minem gomer – şuşı akkan moñnar,
Uylarımda – sagış balkışlar.
Adaştırma, cir mecası, dönya,
Turı yuldan mine alıp bar.

Yäşlegem uçakları

Yort türendä kıybla yaktıları,
Yäş çagımnı küräm ,baş kaga.
Şuşı hislär miña ilham östi,
Almagaçlar, miläş bakçada.

Olıgaygan sayın iskä töşä
Ütkän yäşlegemneñ uçagı.
Sagışımnıñ ğaşıyq nazı kalgan
Soklanırlık güzäl yäş çagı.

Sine zurlap ozın köylär yazam,
Siña kayta küñel, ut yana.
Yäşlegemnän ürelep yoldız alam,
Olı bähet – yaktı dönyada.

Kalgan yäşlek uçakları gına
Köç biräder saflık, saf hava.
Sälam siña, yalan täpi çagım,
Tabınamın, küktän moñ yava.

Maturlıym min yaugan moñnarıñnı,
Täräz pıyalasın çılatıp.
İhlaslıgı belän sugarılgan
Köz yañgırı sirpi yılatıp.

Yaşen bulıp küñel aktarıla,
Ütkän könnär kaldı yaltırap.
Yörägemdä näni görläveklär
Küñelemnän aga çıltırap.

...Yäşlek kitte, sagışların töyäp,
Utlı kuzın salıp yözemä.
Tüzalmadım şulçak, küñel tulıp,
Cırlar yazdım sag(ı)nıp üzeñä.

Kükrägemdä yörtäm

Çäçläremne yullar salıp, tarap
Ap-ak külmäk kidem ütükläp.
Kostyum kidem, galstuk ta taktım,
Közgelärgä karap centekläp.

Tön yoldızlı ide, min bähetle,
Atlap kittem kiler yazmışka.
Yap-yäş çagım läkin citäkläde
Yahşılıkka, tügel yalgışka..

– Nilär buldı? Kiçtän kürdem sine,
Ä tañ mine yırak ozattı.
Min üzemne çäçkä itep toydım,
Tik yullarnı yalgız saylattı.

Sin kiçemneñ ber güzäle ideñ,
Min hıyalıy idem karşıñda.
Kuyınıña kerep adaştımmı?
Kayda soñ sin? Ezlim barsın da.

Bu töş belän ön arası kebek,
Ber uylasam – kayta tapkanım.
Ezli-ezli inde alcıp bettem,
Yaptı yazmış, ahrı, kapkanı.

Tön yoldızlı. Ay haman da köläç.
Min alarnı ozatıp kalamın.
Kiçägedäy tagın kön başlana,
Ömet belän karşı alamın.

Nigä şulay yarsıysıñ sin ,küñel?
His taşkını canga ürelä.
Kükrägemdä yörtäm sineñ tösne,
Ul mäñgegä küñel türemdä.

Tulgan ayga menep...

Kışkı könnär ide. İste cillär,
Körtlär bastı yulnı ber itep.
Täräzämne kırdım bozdan arçıp,
Küñel bozın niçek eretim?

Bügen karlar koyaş nurın cıygan,
Sin kaytası yulda küzlärem.
Şul yullarga min gel aşkınamın,
Ap-ak karda tirän ezlärem.

İste cillär saflık-paqlek börkep,
Sag(ı)nularım sine çakırdı.
Aşkınuım, yarsularım – buran,
Sinnän miña küçkän ahırı.

Küñelgenäm haman siña däşä,
Täräzäñne kiçen kagarmın.
Yöräk özgeç cır-moñnarım sirpep,
Tulgan aydan ürelep kararmın.

Işanam, tabar yulın

Yannarıma ber koş kundı,
Kan tama yarasınnan.
Kanatı bar, tik oçalmıy,
Hälsezder bala sıman.

Ni häl itim, ih, koşçıgım,
Tormış yulları avır.
Gaziz cannarnı gazaplıy
Icgırıp torgan davıl.

Tıpırçınıp sızlandı koş,
Yardämgä citmi kulım.
Koş omtıla azatlıkka,
Işanam, tabar yulın.

İsänläşep suzgan kulıñnı

Tuksın buyındagı serdäş koşlarımnıñ
Berse yalgız inde, parı kaytmagan.
Par sandugaç kebek, bergä sayramagaç,
Kavışırga dus-iş tapmagan.

Yukka gına koşlar özelep sayramaslar,
Parın ezli, beläm, beläm tabasın.
Küñel gazapların cır-moñ ciñeläytä,
Käkkügem dä moñnar sanasın.

İseñdäme, ikäü Tuksın buylarınnan
Çäçkä cıydık, bu bit haman küñeldä.
Havalarda oçıp, sayrıy kebek koşlar,
Yullarıña basa bügen dä.

Urman eçlärenä kabat oçıp kitteñ,
Käkkük moñnarına kümep yulıñnı.
Küräm kebek sindä, zäñgär yäşlegemne
İsänläşep suzgan kulıñnı.

Söyulärem ihlas küñeldän

Yafraklardan özelep tamçı tama
Yaşenlägän yañgır şavınnan.
Ä nigä soñ härber tamgan tamçı
Şartlap oça ikän davıldan?

Iñgıraştı tamçı cillär belän,
Küz aldımda köräş-alışlar.
Nindi uylar uyatalar sine?
Yäş çılata sarı sagışlar.

Şuşı yomşak, çista saf tamçılar
Nazlılıgıñ siña kiterde.
Minutların yıllar sımak kürep,
Oçtım siña – bägırem kitelde.

Min – siherçe, min min tügel idem,
Sin tamçısıñ, tügel ciñeldän:
Küz yäşemne tügep, tik üzeñne
Söyulärem ihlas küñeldän.

Taşkın bulıp...

Basalmadı yöräk yarsuların
Kük kükrätep yañgır yauganı;
Zur taşlarnı vatıp, taşkın bulıp
Yarsıp, şaulap sunıñ akkanı.

Küz yäşedäy özelep tamçı tamdı,
Göcläp aktı yañgır sikerep.
Tüpäläde yäşen tirä-yaknı
Kamçı suzıp, yılap, ükerep.

Yaşen bulıp bitläreñnän üptem,
Küñelem – yañgır, sular taşkını.
Tiränlege anıñ – töpsez därya,
Kaynarlıgı – tämug, taş-komı.

Iñgıraşıp aktı dulkınlanıp,
Sinsez gomerem, yarga sugılıp.
Ellar uzgaç yarsıp siña kaytam,
Taşkın bulıp sine, sagınıp.

Ul, yuk, bulmagan kebek

Kükkä aşkan taular da bar,
Urmannar bar, şaulagan.
Kerfekläreñ nik çılangan,
Elga yasap çıñlagan?

Yarsıp şaşıngan canımnı
Ellar işege şakıy.
Yarıy äle, yazgan cırlar
Gorurlık hisen saklıy.

Köngä yaktı nurlar östi ,
Çäçemä kunıp bolıt.
Min kartayam, ä taularım
Tora haman yäş bulıp.

Kükkä aşkan tau artınnan
Kön dä koyaş kuzgala.
Vakıt uzu hästärennän
Közen yafrak ut sala.

Agıp kitte ütkän gomer
Kulın bolgagan kebek.
Min yäş tügäm iskä alıp,
Ul, yuk, bulmagan kebek.

Mähäbbätem siña ör- yaña

Ozatıp kuy mine, yalgız itmä,
Könläştermä kayın kızların.
Cäyge siren huş-is börkegändä
Nazga susıy küñel küzlärem.

Koçıp söydem kaynar kükrägemdä,
Kuzlar östäp olı hislärgä.
Sin bulganga gına bähetlemen,
Rähmät siña, aylı kiçlärgä.

Ay nurların gel koyaştan alıp,
Här mizgelgä bizäk äzerli.
Çige yuktır tirän hisläremneñ
Akkoş yözgän külne häterlim.

Siherleme ällä, aldatkıç ta,
Soñgı tapkır çäçkäm böredä.
Sayrar koşnı tıyıp bulamıni,
Moñsu tañnar atkan biredä.

Sakla minem kersez söyüemne,
Zur hıyallar hiçber tınmagan.
Zöhrä çibär çiläklären asıp,
Cirgä töşär sıman ber zaman.

Aylı kiçem bügen, töndä yaktı,
Gomer yazı ütmäs dönyada.
Şaşıp söysäm dä bit soñgı tapkır,
Mähäbbätem siña ör-yaña.

Hiç kitmi közlär belän

Täräzädän tamçı tama
Yullar yasap, suzılıp.
Ber kaytmasañ, ber kaytırsıñ,
Tañnar ata sızılıp.

Küz aldımda gel sin genä,
Çıktım yırak säfärgä.
Koşlar bulıp ber sayrasam,
Ciñel ikän yäşärgä.

Därya kiçkän ber koş buldım,
Kanatlarım par bulgaç.
Par akkoşlar tugrılıgı
Bergä oçar yar bulgaç.

Töşlär kürdem sineñ hakta,
İñbaşıñda çilägeñ.
Sineñ belän kerlär çaykap,
Su buyınnan kilämen.

Sinsez dönya tulı tügel,
Täräzämdä tamçısı.
Yazmış şulay kisätäme
Küñelemdä kamçısı.

Kön dä karıym täräzägä,
Ütäm min ezläreñnän.
Küñelemdä açı sagış
Hiç kitmi közlär belän.

Äniyem diyep...

Näni bala atlıym diyep
Omtıla kiçep gazap.
Ürmäli ul tüşe belän,
Yul sala cirgä karap.

Egılıp töşsä tını betep,
Cirgä yatıplar yılıy.
Karını açsa, "änkäm,– diyep,
Änisennän söt sorıy.

Äkren genä atlap bara,
Şuışıp ala, tagın atlıy.
Ägär tagın ul yıgılsa,
«Äniyem»,– dip kabatlıy.

Änise bit şul çaklarda
Küz yäşlären sörtkänder.
Üzäkläre özelsä dä,
Tıyıp sabır itkänder.

Üsep citmägän bit bala,
Änidän sorıy kanat.
Kanatlansa äyter mikän
«Äniyem!»,– diyep kabat?..

Cannarımnı ötte

Sagınuım özä üzägemne,
Kır kazları kitkän bu küldän.
Min dä kitsäm oçıp,
Zäñgär kükne koçıp,
Sagışlarım taşar küñeldän.

Koşlar kitkäçten dä tıngan inde
Tönboyıklı dulkın küllärdä.
Tönboyıksız küñel
Hiç yarsulı tügel,
Şiñgän inde yarda göllär dä.

Cılı yakka oçkan kır kazları
Cäylär yämen kitkän iyärtep.
Koşlar salgan tavış,
Küktän ingän sagış
Cannarımnı ötte köyrätep.

Tüzemlegem citär...

Minem yöräk sagınulardan yödäp
Yukka gına illär gizmäde.
Kiçer mine, üpkäläveñ yukka,
Ärnülärgä canım tüzmäde.

Kuşımta:
Koşlar bulıp,ahrı,canım cırlıy,
Bägıremne özep, tilmertep.
Ä yörägem, yarsıp, çañnar kaga,
Saf mähäbbät cannı cilketep.

Yazmış yulı, bezne nik ayırdıñ,
Sin kaylarda ikän kiç-irtän?
Nigä genä borçularga saldıñ?
Kötkän bähet bulsañ, kil, irkäm!

Kuşımta:
Väğdälärne saldıñ hıyanätkä,
Mähäbbätne salma gazapka.
Tik barıber min bit siña ğaşıyq,
Tüzemlegem citär ozakka.

Yalgız kaldırıp...

Söyü gazapları intekterde,
Yörägemdä betmäs yarsular.
Bägıremne özde sagışlarım,
Küñellärdä yazgı taşular.

Kiräk tügel söyü gazapları,
Mähäbbättä yanıp köyulär.
Urap ütsen kırıs cillär belän
Hıyallanıp şaşıp söyulär.

Küzläremne tut(ı)rıp karap kalam,
Havalarda oça kügärçen.
Kitkän koşlar kebek talpınasıñ,
Sin dä yalgız, kilçe, häbärçem?

Yannarıña oçam dip talpınam,
Kanat oçkayların taldırıp.
Häterlätä miña kır kazları
Kitkän çagıñ yalgız kaldırıp.

Uzgan gomerlär

Yörägemneñ soñgı ıñgıraşı,
Yugaltuı kıyın säğaten.
Yugal, kozgın, karkıldama oçıp,
Gomeremneñ alma ğadäten.

Oçıp kit sin, tirälämä, kozgın,
Şom taratma miña köne-tön.
Yäşise bar balam bähete öçen,
Yäşise bar, sünmä, ömetem.

Ah, küñelem, nik sıkrıysıñ haman?
Yörägem, nik şaşıp tibäseñ?
Cangölemneñ ällä tamırına
Soñgı köçeñ, dımın tügäseñ?

İh, yäşlegem, sine häterlätä
Yazgı taşkın, yangan kümerlär.
Sayrar koşlarımnı ozatkanday
Yuksındıra uzgan gomerlär.

Min dä şul yak balası

Tugannarım, dus-işlärem,
Söygänem – izge tabış.
Söyä belmäü – bik zur yalgış,
Yalgışlar – sarı sagış.

Yalgışlar da küp bulgandır,
Soñ inde tözätälmäm.
Utlarında yanmıy kalıp
Yazmışnı üzgärtälmäm.

Gayräte bar yörägemneñ,
Hıyallarga ışanıç.
Ükeneçle aldanular,
Yaralanu kızganıç.

Käkkügem dä gel aldadı,
Gonahlı cirdä tordım.
Şähärennän avılıma
Şuña kaytırga buldım.

Avıl tormışın yaratam,
Kilsäñ – yakın arası.
Tugannarım, dus-işlärem,
Min dä şul yak balası.

Yalgız ittegez

Min şökermen: ike ulım üste,
Yaratabız, äybät yegetlär.
Egetlegen sınar çak citsä dä,
Bezgä haman sabıy kebeklär.

Söyenerbez berse belgeç bulgaç,
Atna sayın kayta balabız.
Gomer yulın sızgan kaläm belän
Hatlar yazır, çittä kalmabız.

İkesen dä ukıtırga kiräk,
Şunsız bulmıy atlap kitärgä.
Gorur çäçsen algan belemnäre,
Ciñel bulır dönya kötärgä.

İ ullarım, baş birmästäy bulıp,
Çabıp kaytasız da kitäsez.
Sezne ezläp urın tapmıy yörgän
Uylarımnı kitek itäsez.

Yullarıgız bik yırakta häzer,
Sagınamın, küzdä tamçısı.
Yazın yaugan karlı yañgır kebek
Sagınularda küñelem açısı.

Kürenmisez, üzem kürmimenme?
Menä tagın taşlap kittegez.
Bolay da bit gomer, hay, bik kıska,
Nigä bezne yalgız ittegez?!

Ön buldımı, töşemme?..

Kuyınımnan oçıp kitte
İke ulım kalaga.
Min yahap-yalgız, küñelem buş,
Sagışlarım balaga.

Küzläremä nur salırga
Ullarım yuk – kuz-utım.
Kön dä sagınıp töştä küräm,
Däva ezli il-yortım.

Sabırlıklarım citälmi,
Kanäğat tügel yöräk.
İke ulım – ike kulım,
İhtıyar köçe kiräk.

Yalgız yäşäü avır ikän,
Yäşläremne tükterde.
Can sızlana, yöräk ärni,
Gazaplarım küp törle.

Tönboyıktay min yomılam,
Küzemnän yäşlär koyam.
Tañ nurında ullarımnıñ
Yöräk cılısın toyam.

Karañgı tön, yoklıy avıl,
Ayırıldık şul tönne.
Bergä yäşäü yıllarıbız
Ön buldımı, töşemme?..

Ullarıma avır çakta

Üsterdek bit, balam, diyep bez dä sezne,
Yullar yarıp, zur yılgaga taba borıp.
Koyaş bulıp yandık, küñel nurın koydık,
Köç östärgä teläp härçak tañnan torıp.

Ulım bulgaç, almaş bulır kulım bar dip
Äy kılanam bügen, şaşıp plan korıp.
Vakıtında yäşen yäşnäp, yañgır bulıp
Üzgärtergä uylap, avır yuldan borıp.

Balam diyep can atuçı anagız da
Töşlärendä kürep sezne irkäläde.
Küz nurına koyındırıp bähet teli,
Tugan ayga karap kiçen-irtälären.

Utlı yäşlär küzläremneñ nurın aldı,
Zakon cile davıllana bezneñ yakta.
Tormış kötü, balaçaktay uyın tügel,
Moñnar sibim ullarıma avır çakta.

Gomer balkışları

Yazmışlar dip ımsındırgan küñel,
Tabiğatneñ cäye, közläre.
Yä bulmasa, yazgı taşkın bulıp
Zur gomerneñ akkan ezläre.

Diñgezdäy kiñ dönya täräzlärem,
Küñel ezli haman irkenlek.
Yoldızlarga tiñlim dönya seren,
Cirdä tormış, söyü, tüzemlek.

Kartaygannı sizmi kaldım, diseñ,
Sin haman da yäp-yäş, söykemle.
Tik şayarıp kına çäçläreñne
Akka buyagansıñ şikelle.

Onıta almam ap-ak çäçläreñne,
Küz yäşläre tamgan agımnı.
Ällä şuña töşläremdä küräm
Sagışlarga batkan çagımnı.

Maturlata gomer agışların
Yörägemneñ iñ saf çişmäse.
Kıyblalardan iskän nazlı cildän
Bögelä göllär, talnıñ neçkäse.

Ah, ul tañnar, gomer balkışları,
Nigä alay bik tiz üttelär?
Ut-yaşendäy yäşlek därmanımnı
Yäşnäp-kükräp alıp kittelär.

Yarala moñ, yarsular

Yöräk nigä yarsıysıñ sin,
Kükrägemdä – dulkınıñ.
Küñelem haman ber moñ saklıy,
Eçtä sagış upkını.

Kuşımta:
Yarlarınnan çıga sular,
Ber buşana bar sular.
Min haman da sine ezlim,
Yarala moñ, yarsular.

Tañ çıgıday yäşlär kunıp
Kerfeklärdä sulkılday.
Kükrägemne aykıy moñnar
Diñgezdäge dulkınday.

Kuşımta.

Tagın yurgannı yabam

Bezneñ äti kön dä irtän
Minem yanıma kerä.
Tämle yokılarnı bülep,
«Avır täqdimnär» birä.

Kayçagında baş kütärep,
Küzemne açıp alam.
«Häzer toram, äti»,– diyep,
Tagın yurgannı yabam.

Karap alam tirä-yakka:
Änkäy koymak peşerä.
Abıyım da haman tormıy,
Koyaş bitne peşerä.

Torıp bulmıy sataşıpmı,
Bälki ätkäm bulganga.
Keşelekle, izge canlı,
Yardäşm itep torganga.

Ber hästärsez bala bulıp
Ata-anamnan tuganmın.
Zamanası tiskäreme?
Nigä şulay bulganmın?

Yoklap yatam, torıp bulmıy,
Küñeldän şiğır yazam.
Azrak yatkaç torırmın dip
Tagın yurgannı yabam.

Gomerlekkä bulsın tabışıñ

Küp yazasıñ, dilär, mähäbbätne...
İh! Haman da kilä yazası.
Yörägemnän çıkmıy, hiç uñalmıy
Täüge söyulärneñ yarası.

Küp yazamın mähäbbätkä çumıp,
Şaşıp, taşıp kaynar hislärdän.
Tik barıber köçe süränräkter ul
Täüge söyü salgan kiçlärdän.

Yaşen bulıp çatnıy sagışlarım,
Küz nurları belän näkışlap:
Min haman da ütkännärne barlap,
Kıybla yaktan kötäm akkoşlar.

Änä miläş, kerşännären yagıp,
Salkınnarda läzzät kaldırgan.
Ak biläügä sının yaz urasa,
Közen nazlap şämnär yandırgan.

Mäñgelek yar yaulık bolgıy kebek,
İşetämen güyä tavışın:
– Ägär söysäñ, üz işeñnän bulsın,
Gomerlekkä bulsın tabışıñ.

Tormış
Anna Ahmatovaga iyärep

Bu tormışnı bigräk fani, dilär,
Äyterseñ yaz moñlı saz, dilär.
Min dä maktıym dönya maturlıgın,
Aña tiñnär cirdä az, dilär.

Bolıtlar da moñlı aga,dilär,
Niçek tüzär bäğır, üzägem?
Ärnü katış ezlim koyaş, aynı,
Ayıra almıy tora küzlärem.

Ay, koyaşım bolıt artlarında,
Niçek kotkarırga üzlären?
Kayda koyaş, kayda serle ayım? –
Kürer idem nurlı küzlären.

Hisläremneñ küzlärendä yäşlär,
Kayda soñ sin? Koyaş, kil bire...
Küñelemdä beräü, yoklıy almıym:
«Ällä, onıttıñmı sin mine»?

Ay cigelgän bolıtlarnı yıra,
Uylandıra tormış turında.
Keşelärçä yäşäü şul mikän ni?
Gel ärnülär bändä kulında.

Sezdä barmı soñ?..

Allarımda – käğaz, kulda – kaläm,
Ni yazasın belä üzläre.
Maktau süzen telem äytep betmi,
Küzläremdä şunıñ kuzları.

Mañgayımda tirän buraznalar,
Çäçläremdä – izge ak sızık.
Gomer yulın yaktı sukmak itep
Kuygan ideñ, Hoday, sin sızıp.

Küzlär inde kürer-kürmäs kenä,
Cil şayara, tänne kıtıklap.
Äle menä, tar sukmakta çakta
Beräü aldı mine kultıklap.

Egılganda arıp, hälsezlänep,
Ärnü katış bäğır – tüzemdä.
Sabıy bala kebek başnı iyep,
Iñgıraşıp kuyam üzem dä...

Ayak buysınmagaç, tayak tottım,
Ni äytsäm dä üti barısın.
Härçak kulda yörtäm, iptäş itep,
Andıy teräk sezdä barmı soñ?..

Kartlık kilsä...

Bala akılı kergän dilär aña,
Mañgayımda tirän sırlar bar.
Kiçä bulgannarnı tiz onıta,
Küpme sırhau – avır çirlär bar.

Küñellär dä tiz kitelä, dilär,
Sabıy hökemenä keräseñ.
Kartlık digän mizgel bähet tügel,
Däva yuktan gazap çigäseñ.

«Öf-öf!» itep tot dip yörägeñne
Kardiolog yazdı – mavıgıp,
«Barça çirem ütte» lğotadan,
Bulmas, ahrı, bulmas savıgıp.

Ätäç yılı. Ätäç bulıp bulmıy,
Yakşämbeme bügen, comgamı?
Lgota dip aldap bändälärne,
Saklap bulır mikän dönyanı?

Ber-bereñä märhämätlek kiräk,
Yukka-barga gauga kütärmä.
Yahşılıktan gönahlar da küpter,
Bu bilgele bezneñ küplärgä.

Bu tormışka çınlap künü kiräk,
Kilä minem däva alasım.
Küñelemä «dustahanä» kiräk,
Lgotadan kolak kagasım.
12.04.2006
Tornalar kayda sez?..

Avılımnıñ ber külenä bik yış
Kayta ide elek tornalar.
Täüge avaz – torna tavışları
Kolagımda çıñlap toralar.

Yazgı cillär täräzemne kaga,
Kaytkan kebek kitkän tornalar.
Adaştırdı tormış yullarıñnı,
Salkın cillär karşı toralar.

Sezneñ oyagız da tuzıp betkän,
Utta yanıp, suda koyınıp.
Ällä huşlaşumı barsı belän?
Yañgır yaudı yılap koyılıp.

Tormış davılları üz gazabın
Sorap birmi äytep tavışın.
Tän yarası, bälki tözäler dä,
Tik tözälmi küñel sagışım.

Hava citmi.tınnarımnı kısa,
Can sızlana, talday bögeläm.
Eçkän sularımnan yöräk ärni,
Yullar öçen tapmıy bülenäm.

Tigezläde tabiğat tä bezne,
Härabalar yata yulında...
Sin – tözüçe häm cimerüçe dä –
Dilbegäse usal kulında.

Cılı yaktan kaytkan koşlarım da
Sagınadır korgan oyasın.
Uzgan gomer, torna tavışları,
Akkan sular, yäşne koyasıñ.

Urak belän çükeç

Niçä yıllar buyı kırda yörep
Ütmäslänep betkän ber urak.
Teşe töşep tämam eştän çıgıp
Oçırmada yattı bik ozak.

Anıñ yözen kemnär ütmäslägän
Kem kulında täne eregän?
Kemnär anıñ saksızlıgı belän
Üz faydasın kürep yöregän.

İh uragım sineñ gazaplardan
Yözläreñneñ töse kalmagan.
Hälsezlänep käkeräyep betteñ
Berkem singe iskä almagan.

Alma kebek ideñ,Bulmagandır
İgtibarın siña bülmäüçe.
Şuşı maturlıkka huca buldı
Maturlıknıñ qaderen belmäüçe.

Ä şulay da ber kön beräü kilep
Ul uraknı alıp kuzgattı..
Teşen çükep eşkä kertü öçen
Timerçegä iltep ozattı.

Ozak buldı anda oçraşular
Uraknı bit çükeç tudırgan.
İgen urıp sin uragım belän
Avıl halkın kemnär tuydırgan?

Üpkä zur şul sine onıtkannar
Toromış küpme alga sikergän.
Yäşlärdä bit başka. Gomer uzgan
Sin uragım dilär iskergän.

Ä uraknıñ äyter süzläre küp
Timerçegä kilep kagıldı.
Şul çagında oçkan oçkınnardan
Küktä küpme yoldız kabındı..

Urak belän çükeç gel ikese
Oçkın bulsalar da ber ide
Alar küreşep koçaklaşkan vakıt
Noyaberneñ Bäyräm.köne ide.



ÜRELÄM MİN KOYAŞIMA
(şigırlär)

Üreläm min koyaşıma

Üreläm min yaz nurına
Nur sipkän koyaşıma..
Şul çagında koş şikelle
Oçam min koçagına.

Sin koyaşım irkäliseñ
Dönyamnı yaktı itep.
Küñelemne kaplap torgan
Bozların er(e)tep kitep.

Yaratam min koyaşımnı
Küktän ingän büläkne.
Yazgı nurkay–utlı kuzkay
Cilkenderä yöräkne.

Koyaşımnıñ nurlarına
Yözemne kuyıp toram.
Änkäm kulı kebek nazlı
Şunda cılısın toyam.

Koyaş nurlarına basıp
Sayrıy sarı sandugaç.
Mindä üreläm nazlarına
Yaktı koyaşım bulgaç..

Zäñgär küktän irkälänep
Koçıp aldım koyaşnı
Şul çagında käkkügemdä
Miña bähet sanaştı...

Tik cır gına...

Tönnäremdä yoklmıyça.
Başta yazam süzlären.
Annan inde tañ atknda
Moñga salam üzlären.

Özelep söysäñ tua köylär
Çın barlıklar yazmışta.
Söyep söylä almaularda
Bulmıylar bit az, kıska.

Min ber koştay, his keşese
Tirbälä sagışlarım.
Mähäbbätne bizär öçen
Yañgırıy tavışlarım.

Sagışlarnıñ yalkınında
Cır-moñnardan yäm taptım.
Yöräk ärnep yanganda da
Cırlap küñel yuattım.

Karaşımda yaktı oçkın
Cır ömetne yañarta.
Gaziz cannıñ saf söyüen
Tik cır gına añlata.
20.03.2011.

Yäş kötüçe

Çıbırkısın asıp yäş gomere
Mal artınnan ütte yögerep.
Kiñ dalalar anı ozattılar
Koyaş nurlarına törenep,

Karşıladı anı atkan tañnar
Karşıladı kölep torgannar.
Şartlap kitsä anıñ çıbırkısı
Buran bulıp oçtı tuzannar.

Eget küñele berçä tınıç ide
Ber kabınsa yalkın köyderde.
Koyrık çänçep çapkan yäş bozaunı
Ä digänçe üzenä künderäde

Ul öyörmä, köysez şayaruçan
Azgın malnı tıydı yarsudan.
Usal ügezlärdä kurku utlarında
Sözärgä dip kilmi karşına.

Bolınnarnı yırtıp ber cırlasa
Böten mallar aña baş iyä.
Tugan yortı, gaziz nigeze dä
Çakıradır balam ,“kayt!”–diyä.

Kiñ dalalar alsu çäçkälär dä,
Ayırmadı anı bolınnan.
Eraklarga karap küz salsa da
Haman yöri kötü yulınnan.
13.03.2011

Sinsez ütkän gomer

Bik yırakta, İdel buylarında
Aşkınıp gel sine ezlädem..
Sin kabızgan kaynar hisläremne
Koyaş nurlarına tiñlädem.

Sinnän başka gomerem yämsez minem.
Sagınmıyça ber kön tormadım.
Sinsez yalgız dönya kötä torgaç
Gomer ütkänen dä toymadım.

Sinsez yalgız, tışta karlı yañgır
Barır yullarıma çäçälär.
Üksep iskän cildä kar sibelä
Başın igän közge çäçkälär.

Küp ezlädem mähäbbätne yılap
Ütte gomerem, sinsez vakıtlar.
Sin sizmädeñ kaynar küz nurların
Ä östenä yaptıñ salkın kar.
25.03.2011

Sinsez dönya küñelsez

Tınıç kına yäşäp bulmadı şul
Şundıy matur ide irtälär.
Sine ezläp köndä çıgıp kitäm
Ğaşıyq canım yalgız ütälär.

Kuşımta:
Küktä süngän yoldız kebek
Min yalgızmın gel sinsez.
Çıdap bulmıy sagışlarga
Sinsez dönya küñelsez.

Tik ber genä ikän can yaratkan
Mäñgelekkä üzenä karatkan.
Küktä yangan yaktı yoldız bulıp
Könem kaytmas mikän kabattan.

Kuşımta şul uk.
Bu dönyada häzer min yätimmen,
Sagışlarda ütä könnärem.
Şämnär kebek erep ömet sünde
Nindi yokı bulsın tönnären?
Kuşımta.
5.05.2011.

Serle kül

Minem canım serle küldä
Sine kötä kön sayın.
Koyaş balkıy nurın sibep
Kiçen tugan aykayım.

Ah, küzlärem, sine ezläp
Moñ-cırlar bulıp agam.
Saf söyüdän däva alıp
Göllärdän küper salam.

Ğaşıyq canım ıñgıraşı
Tatlı sagış, moñ gına.
Söyeşep tä kavışmagaç
Töşäm tirän kaygıga.

Kil sin irkäm kül buyına
Kül buyına sin aşık..
Oçkın sipkän küzläreñdä
Kalır idem adaşıp.

Çäçkä bäylämnäre büläk
Saf söyüem isemdä.
Can gölemne şiñdermämen
Tik tot şunı iseñdä.
30.03.2011

Küñelemdä sandugaç

Yaz nurları şatlandırıp
Cirne nazlıy tañ tugaç.
Sinnän başka yäm tabalmıim
Küñelemdä sandugaç.

Här sandugaç üz moñında
Sayramıyça tüzmi ul.
Bezneñ histä näq koşlarday
Üz parların ezli ul..

Yörägemä kuzlar saldıñ
Yugalıp tañnarımda
Kara bolıt bulıp kalma
Ay-yoldız yannarında.
Min ğaşıyq yannarıñda.
2.04.2011.

Tormış arbasında

Niçek yäşäsäk tä gomer uza
Ğaşıyq cannı salmıyk yalkınga.
Tormış arbasın da bergä tartıyk
Bergä barıyk taulpar atında.

Tormış arbaların bergä tartıyk
Gel uylarmın sineñ hakıñda.
Min bulırmın sineñ çın yuldaşıñ
İñ yaratkan yökçe atıñ da..

Siña bulır cıygan çäçkälärem,
Siña bulır minem cırlarım.
Tormış arbasında gel bez bergä
Ütär minem yögerek yıllarım.

Yazmışım da, kötkän bähetem dä
Öleşemä töşkän kömeşem.
Här baylıgım sindä, tın alışım
Sindä minem yöräk tibeşem.

Gomer arbasında gel bez ikäü
Birdeñ miña küñeleñ saflıgın.
Tañ nurıday miña karaşlarıñ
Gömeremneñ çiksez şatlıgın.
3.04.2011.

Tagın kilsäñ ide...

İsemeñne äytep cırlar cırlıym
Küñelem söylär siña serlären.
Sine kürsäm dönya balkıp kitä
Çäçkä ata bakça göllärem.

Sin haman da matur, göl-çäçäktäy
Bolınnarga irkäm çık tagın.
Turgay koşlar kürep soklanırlar
Kerfegeñneñ näfis çukların.

Küz nurlarıñ ötte yörägemne
Baş östendä koyaş balkuı..
Süreler dip ömet itmä ikän
Can eretkeç söyü yalkını.

Yöräklärdä hislär kaynaganda
Ägär söysäñ kilçe, irkälä..
Mähäbbätem kükräk sulışında
Tagın kilsäñ ide irtägä.
5.04.2011

Östen küräm mähäbbätne

Saf söyüem çın küñeldän
Yanıp köydergän çagı.
Ber irkäläp alır öçen
Gomergä kamçılavı.

Östen küräm mähäbbätneñ
Ak çagın kara çagın.
Yanuımnıñ köyüemneñ
Bulsa da avır çagın.

Östen kürdem mähäbbätne
Bulır diyep azagı.
Saf söyüem kümer itte
Tıngı birmi gazabı.

Mähäbbätne yugaltudan
Kıynaludan min yanam.
Yörägemdä saf söyüem
Siña gına yul salam.

Ärnep üksep yılagan bar
Häterlim yılın, ayın.
Söygän yarıñ tiñdäş bulsın
Bulmasın ayırım canıñ.
6.04.2011

Häzer beldek
Robert Miñnullinga iyärep

Balalar yämsez bulalmıy
Tuganda matur bula.
Ägär dusı naçar bulsa
Üzedä naçarlana.

Balalar naçar bulalmıy
Anadan yaratılgan.
Salkın cildän saklanılgan
Ös başı karatılgan.

Bala äybät tä bulalmıy
Tönnären çıgıp kitsä
Yokılardan da yazdırıp
Yaktı könne tön itsä.

Üsep citkäç balarnıñ
Çaga torgannarı bar.
Kaygılardan intekterep
Utta yandırganı bar.

Törlese bar, tik berse dä
Yat tügel, bik tä yakın.
Cilkenderep yöräklären
Änisen ezli tagın.

Min bähetle idem...

Sin utırtkan göllär gel çäçkädä
Här çäçäge miña qaderle
Gomereñneñ yaktı töse bulıp
Naz uyatıp özde bäğırne.

Kuşımta:
–Andıy köçne kaydan aldıñ, çäçkäm?
Ellar aşa mine uyatıp.
Gölläreñ dä irkäm sineñ kebek
Hiç tuymadım sine yaratıp
-.
Min kartaymas idem mäñgegä dä
Yannarımda bulsañ üzeñ dä.
Göllär kebek üreläm yannarıña
Koyaş nurlı yaktı yözeñä.

Kuşımta şul uk.:
Yannarıñda min bähetle idem
Ber tayanıç ideñ üzemä.
Sinnän başka yäm tabalmıym bäğrem
Kerfek kakmıy ütä tönem dä
9.04.20011

***
Äy, izge can sin bılbılım
Cillär kisep kildeñme?
Täräzemnän yazmışıma
Bähet bulıp kerdeñme?

Sin bılbılım taşlap kitmä
Moñnar çäçep talga kun.
Min bähetle sineñ belän
Niçek barsıñ şulay bul..

Sinnän miña ber närsä dä,
Kiräk tügel sin citkän.
Cılı tınlık, yarsu duslık
Saf buluıñ şul citkän.

Moñnar suzdı izge koşım
Tik minem öçen genä.
Yaktı sagış, kuanıçlar
Tönge tın tılsımında.
10.04.2011.

Moñsu itteñ

Huşlaştıñ da kitep bardıñ,
Ayırılular avır bit...
Ber kürüdä yakın itteñ
Tukta, dustım, sabır it!

Onıtalmadım ezlädem min –
Soklanıp kürer öçen.
Ul – yöräktä yörer öçen,
Cırlarga kerer öçen.

Kükräp kilde yalt itterep,
Söyep-söyelep kenä.
Karaşına koyaş kungan
Karıy gel kölep kenä.

Sagışlarga tüzä almagaç
Hatlar da yazıp üttem.
Sızılıp tañnar atkan çakta
Zarıgıp sine köttem.

Täräzämä yatıp ay da
Nurları mine üpte.
Bez tanışkan sukmaklarda
Mäñgegä moñsu itte.

İzge telägem

Nik keşegä yazmış birmi ikän
Büläk itep anıñ telägen.
Matur hislär genä birsen ide,
Telgälämi torgan yörägen.

Nik keşegä yazmış birmi ikän
Bähetlärneñ zarıgıp kötkänen.
Ul sündersen ide sular sibep
Sarı sagışlarnıñ ötkänen.

Nik keşegä yazmış birmi ikän
Köygä salıp mäñge söyüne.
Akkoş kebek alar yäşär ide
Añlamıyça yanıp köyüne.

Nik keşegä yazmış birmi ikän
Hästärlärne ülçäp içmasa.
Tormış sınauları avır buldı
Yörägemne şular sızlata.
2003

Sabıy çak

İñ berençe tapkır täpi basıp
Atlap kittem tugan yortımnan.
Min bähetle idem, yılasam da,
Yögerä aldım änkäm artınnan.

Ul balaçak , ul keçkenä ezlär–
Tatlı töşle sabıy çaklarım.
Änkäy belän bergä yörgän könnär
Häteremdä mäñge saklanır.

Bala çakta bar da matur bula,
Ayaz küktäy hislär yap-yaktı.
Häterlim min koş balası kebek
Üsep kenä kilgän ul çaknı.

Açılası tellär açılmagan,
Cırlanmagan cırlar küp äle.
Bala çagım, sindä hıyallarım,
Cırlarımnıñ sinsez yuk yäme.

Yugalgan koşım

Cılı yaktan kaytkan koşlar belän,
Urgıp aga gomer agışım.
Küñellärgä küçä moñnar bulıp
Küeläremä küçä sagışım.

Tiñläşäm min oçkan koşlarıma
Siña kayta yıllar uyanıp.
Min ürelep malay çakka karıym
Min yörimen ozak uylanıp.

Kaytıp sıyrıy ideñ sin, koşçıgım,
Yäşlek yazım ütte bik küptän.
Kötkän yazım berük kilmi kalma,
Ber kilerseñ, kilçe – min kötäm.

Sagışlarım kaldı kanatlanıp,
Şatlıklarnıñ birdeñ börtegen.
Sin keräseñ tönlä töşläremä,
Zäñgär küzlär, kara kerfegeñ.

Ap-ak külmäk yazmışı

İñ berençe tapkır külmäk kidem,
Soklanırlık güzäl çagı bar.
Sindä kaldı minem yäşlegem dä,
Kükräü sala canga çañı bar.

Kuşımta:
Ap-ak külmäkkäyem,
Yäşlek küzälkäyem,
Sindä kaldı minem yıllarım.

Ap-ak külmägemne kigän sayın,
Kük östendä nurlar balkışı.
Tantanalı könem ak külmägem
Yäşlegemneñ göllär alkışı.

Kuşımta şul uk.

Ap-ak külmäk kebek bügen könem
Min mohtacmın sineñ açıña.
Ak moñnarga küñel aşkınasıñ
Sagışımnıñ ğaşıyq nazına.

KÖYLÄR YaZU ÖÇEN SÜZLÄR
(şigırlär)

Saumı tugan avılım

Räüf Bagautdinov süz.

Saumı tugan avılam, yäşlek kügem,
Sine sagınıp kilä cırlıysı.
İñ berençe atlap kitkän cirem,
Kilä siña sarılıp cılıysı.

Tabigateñ mine üzenä tarta,
Moñlı çişmälärneñ suları.
Bala çakta yörgän sukmaklarda
Şaulap üskän urman kırları.

Bala çagım kaldıñ häteremdä,
Baştan kitä taşıp küñelem
Kaytıp tagın alsu tañnarında,
Koçar idem, sine avılım.

Sinnän güzäleräk cirlär yuktır,
Tugan avılın ber kem saylamıy.
Sinnän başka, miña danya yuktır
Küñelem koşı , sinsez sayramıy.

Yalgız analar

Räüf Bagautdinov köye.
Räzinä Muhyarova süz.

Kaytkan balaların ozatırga
Çıgıp basa yalgız analar.
Bez kitäbez çit-yat cirlärgä,
Alar yulda basıp kalalar.

Endäşergä kurkam sau bul ! diyep,
Kübräk endäşmiça kalamın.
Turı karap , saubullaşa almıy,
Kulnı gına bolgap alamın.

Añlamıym min äle yalgızlıknı,
Toyam barı ana küzendä.
Añlamasın ide ber keşe dä
Añlauçılar ay-hay tüzemle.

Sakla hoday yalgız analarnı,
Sabırlıkta gomer itsennär.
Tamırıbız kalgan nigezlärdä
Ömetlänep bezne kötsennär.

Söyüemnän tugan cır

Räüf Bagautdinov süz.

Söygänemä kuşıp cılar cırlıym
Böten dönya balkıy, yaktıra.
Moñnar ür(e)lep yörägemä küçä
Güzällegen nazın arttıra.

Kuşımta:
Moñ iyäse-minem saf söyüem
Küñelemnän moñnar sibelä
Sagış tulı minem yörägemdä
Urın aldıñ canım sin genä

Söygänemä kuşıp cırlaularım
Yazlarına iltä könemne
Yodrık hätle tipkän yörägemne,
Borçulardan ärçi yözemne..

Saf söyüem miña kanat kuya
Kük cihanga moñnar ürlätä.
Könnäremne matur, yamgä kümä
Cır-moñnarga mine ürätä
23.03.2014.

Kilmi kalma

Burap-burap tışta karlar yava
Täräzämdä çäçkä bäyläme.
Tışta buran diyep kilmi kalma-
Küñelemdä söyü bäyräme.

Sagnuımnıñ çige - davıllı cil,
İdeldän kiñ kötkän uramnar.
Yörägemdä koyaş nurı balkıy
Sagışlardan yarsıy burannar.

Sagnulardnan tüzmi moñnar suzdım
Siña saläm äitep kitärlär.
Ä älegä bul sin kar buranı
Yarsıganda erep betärlär.
13.01 2014

Sin bähetle itteñ

Bigräk matur sineñ karaşlarıñ
Sin üzeñ dä miña qaderle.
Könnäremneñ ber mizgele bulap
Naz uyatıp özdeñ bagırne

Kuşımta:
Mähäbbättä min tıngısız yarsu,
Koyaşım bul, mine irkälä
Min yäşimen sineñ öçen genä
Kilmi kalma zinhar irtägä.

Küzläreñä karap adaştım min,
Kotkar mine seren añlarga.!
Min yanarga äzer kuz şikelle,
Yalgız itmä atkan tañnarda.

Can cılıñnı toyam hisläremdä
Sin attırdıñ çäçkä gölemne.
Sin bähetle itteñ könnäremne,
Min ahırı taptım üzemne.

Sineñ küzlär miña yoldız kebek,
Nuran sibä miña här könne.
Yäşi almam sinayız, ber minutta
Kürmi kalsam ägär ber könne

Ätkäyem gazizkäyem

Räüf Bagautdinov süz.

Eh, Ätkäyem gazizkäyem
Karaşlarıñ yagımlı.
Sineñ izge kiñäşläreñ
Bähetle itte canımnı.

Bigräk matur Ätkäm yortı
Kölep karıy bakçada.
Ätkäm koçıp karşı ala
Küktä koyaş çaykala.

Rähmät yullım ätiyemä
Keşe itep üstergän.
Avırlıklarnı ciñärgä
Kayan aña köç kergän.

Ätiyebez köçle, sabır
Yaktı gaylä uçagı.
Yözlärendä nurlar balkıy.
Äyterseñ, yözek kaşı.

Sagınıplar bik yış kaytam
Tugan yort mine kötä.
Äti kılgan izgeleklär
Koyaştay balkıp kitä.
21.03.2014.

Kil digäneñ kötäm

Räüf Bagautdinov süz.
Kil digäneñ kötäm yıllar buyı..
Miläş tälgäşedäy yanam bit
Köt !- dideñ dä kitteñ...Közge cillär
Öşetsä dä tüzdem, yarar, dip
Kuşımta:
Niçä yazlar kil !- digäneñ kötep
Kükrägemdä canım sızlana
Yäşlegemneñ iñ saf toygıları
Küz yäşlären tügep yul sala..

Kışkı burannarda sine ezlim
Kar östendä yäşem tamar bit,
Kil ! -digäneñ kötäm...Siña yulnı
Min tapmasam, cırım tabar dip
3.01.2014

Mähäbbätem yuldaşım

Rauf bagautdinlv süz.

Mähäbbät ul söyä belsäñ genä,
Üzlegennän tugan altan ul.
Kemgä niçek, ämmä minem öçen
Yakın kilsäñ-totaş yalkın ul.

Baş iyämen siña mähäbbätem
Änkäyemne iskä töşerdeñ
Özelep söygängäme, şatlıgımnan
Äçe ärem suı eçerdeñ.

Saf söyü dä gazabıñ da tatlı
Mäñge yäşä minem yuldaşım.
Taşlıy küriä. berük mähäbbätem,
Sin bit minem yaktı koyaşım

Sin cırçıma

Räüf Bagautdinov süz.
Dustım
Här cırçıda can süräte
Yardäm sorauçılarga
Cırga moñnar östäp tora
Özelep carlauçılar da

Moñnarıñda küpme şatlık
Tarattıñ sagışımnı.
Galämemdä oça canım
İşetep tavışıñnı.

Küzläremdä yäşme yañgır?
Cırıñ yarsıp çaykala.
Soklanam min tavışıña
Koşlar sayrap şatlana.

Zurlıy sine Uralım da
Şaulıy moñlı urmannar.
Anam kebek söyä halıkım
Yakın duslar tugannar.

Keşelärne añlau öçen
Matur cäylär kış ütä.
Kayçagında özderep ber
Cırlap alu da citä.

Tagın kilsäñ ide

Räüf Bagautdinov süz.

İsemeñne äytep cırlar cırlıym,
Küñelem söylär siña serlären.
Sine kürsäm, dönyam balkıp kitä,
Çäçkä ata bakça göllärem.

Sin haman da matur,gölçäçäktäy,
Bolınnarga irkäm çık tagın.
Turgay koşlar kürep soklanırlar
Kerfegeñneñ näfis çukların.

Küz nurlarıñ ötä yörägemne,
Küz nurlarıñ koyaş balkuı.
Süreler dip ömet itmä ikän
Can eretkeç söyü yalkını.

Yöräklärdä hislär kaynaganda,
Ägär söysäñ, kilçe irkälä.
Mähäbbätem kükräk sulışında,
Kilmi kalma zinhar irtägä

Küñelemdä sandugaç.
Räüf Bagautdinlv süz.

Yaz nurları, nazlandırıp,
Cirne nazlıy tañ tugaç.
Sinnän başka yäm tabalmıym,
Küñelemdä sandugaç.

Här sandugaç üz moñında,
Sayramıyça tüzmi ul.
Bezneñ his tä näq koşlarday
Üz parların ezli ul.

Yörägemä yämnär saldıñ
Kilçe sin tañnarımda.
Ğaşıyq canım tıngı belmi
Koyaş bul yannarımda.

Küñelemdä yörtäm sine
Küktä oça kübäläk.
Nurlar çäçäm koyaş bulıp
Gel bez yäşik bergäläp.

Borçılma sin

Räüf Bahavetdinov süz häm köye

Serle karaşıñnan kürep toram,
Eçtän genä kemne ärliseñ.
Avır hezmätlärem belän minem
Ütte gomerem, ütte cäl - diseñ.

Gomer buyı şulay bulır tösle,
Üzgärmäster minem häl, diseñ.
Kayvakıtta küñelem yılıy, köyä.
Ütte gomerem ütte cäl - diseñ.

Borçılma sin ütkän yazlarıña
Küñellärdän yalkın sibelsen.
Yaşlegeñne häterlätä torgan
Sineñ nurga donya kümelsen.
.

Äniyem töşläremdäyem

Töşläremdä bik yış küräm,
Elap büldem yokıñnı.
Yoklap kitsäm, tagın änkäm
Sündermädeñ utıñnı.

İh änkäyem, iñ qaderlem,
Onıtalmadım änkäyem,
İnde sagışımda yanam,
Sin kayda soñ änkäyem?

Koçagıñnan atlap kittem
"Ännäm"-diyep,kuanıp.
Tıñlıym yöräk tibeşeñne,
Töşläremdä uyanıp.

Töşläremdä sagınıp änkäm
Kürdem sine yuanıp.
Şul çagımda rähmätemne
Äytä almadım uyanıp.

Sin berençe ukıtuçım

Rädif Timerşin süz
Räüf Bahavktdinov köye
Sin berençe ukıtuçım minem
İñ qaderlem buldıñ, berençe.
Karuramda sukmak kürsätüçe,
Tel açkıçı miña birüçe.

Küp närsäne min berençe tapkır
Häteremdä toydım, sakladım.
Sürätlärgä karap küp süzlärne
Sin öyrätteñ,ä min yatladım.

Küñelemä tugrı yuldaş buldıñ
Gomerlekkä akıl birüçe.
Hisläremä minem can örüçe
Rähmätem dä siña berençe.

Yarata almasañ

Fäniyä Gabidullina süz
Räüf Bahavetdinov köye

Ükenep uylarga çumasıñ
Berkemgä yuk diyep kirägem.
Parlaşıp yanası urınga
Köl buldı tik minem yörägem.

Ürtälmä yarata belgängä,
Kıyın ul yarata almasañ.
Ul nindi mähäbbät bula, di, -
Utlarga sularga, salmasa.

Min beläm, sabırsız küplärne
Yalkınlı mähäbbät zar itkän
Zarlanma, kümergä kaldım dip,
Şul söyü bit bezne par itkän

Börelärdäy küñel

Räsimä İlyasova süz.
Räüf Bahavetdinov köye

Telgälängän minem yörägemä
Yalgış kına tozlar sipmägez.
Küñel kıllarım da nık tartılgan
Berük inde katı çirtmägez.

Ärnep kenä torgan mingem küñel
Sızlıy äle haman yaralar.
Sagışlardan mine, yuksınudan
Kemnär genä kilep aralar?

Yazgı börelärdäy küñelemä
Yomşak cillär bulıp isegez.
Yazın yaugan läysän yañgırlarnıñ
Tamçıların gına sirpegez.

Balam diyep

Räüf Bahavetdinov süz. häm köye

Sin huşlaşıp kitteñ minem belän
Ayırılışu avır tüz genä!
Kitäm disäñ tışta buran uynıy
Kitälmädeñ balam tiz genä.

Burap-burap yulnı karlar kümgän
Hava şartı tizdän köylänmi.
Sineñ belän mine ayırırga
Kar buranı hattä tälämi

Küñal yarsu, beläm buran tuktar
Ak yul salıp oçıp kitärlär.
Cil davıldan saklap balam diyep
Yöräk nurın siña ilterlär.

Kışkı şıksız cillär dulıy haman
Tuktalganday dönya akgışı.
Ap-ak karlar uydık-uydık göllär
Minem belän urtak sagışı.

Kart imännär zarı

Bagautdinov köye häsm süz

Kart imännär tagın ber kışladı
Salkın cillär, buran kar belän.
Yaz koyaşın basıp karşı aldı
Yaşlegemnän kalgan cır belän.

Tabiğatkä här yaz köç öläşä
Kart imännär genä boyıga.
Yäş muyılga narat seren çişä
Kartaydı dip gomer ber yılga.

Kart imännär, sezneñ moñ-zarlarga
Mindä däşäm, soñgı yıllarda.
Yazlar kilgäç - şatlık bar dönyaga
Mindä genä moñsu cır tua.

Küñelemdä avılım

Räüf Bagautdinov köye häm süz.

Äy, sagındım avılımnı
Küñeldä balaçagım.
Äl dä avılım bar, äle
Zarıgıp kaytkan çagım.

Yalkın itteñ yörägemne,
Sagışka urıy-urıy.
Çişmädäy saf toygılarım
Bähetlär yurıy-yurıy.

Beraz tagın kaytalmasam,
Küz aldında avılım.
Eçtän genä sızıp yanam
Tüzä almıym sagındım.

Meñ-meñ bähet yurıysıñ sin,
Sin avılım urmanım.
Sindä minem bala çagım
Eçär suım, moñnarım.

Küñellärdä avıl moñı
Garmunnarda uynıymın.
Bala çagım moñnar östi
Su buyların urıymın.

Änilär bäyräme

Rädif Timerşin süz

Räüf Bagautdinov köye

Yazlar belän bergä nazlar kilä
Nazlıy cirne yaznıñ nurları.
Yazgı nurlar cirne nazlaganday
Nazlıy bezne änkäy kulları
Kuşımta:
Änkäy kullarınıñ cılısınnan
Änkäy kullarınıñ nazınnan
Küñellärgä ingän mähäbbättän
Küpme söyü cırı yazılgan.

Yazlar alıp kilgän nazlar kebek
Änilärneñ şuşı bäyräme
Sine söyep yazgan şuşı cırım
Bulsın sezgä çäçkä bäyläme.
Kuşımta şul uk.

Yögeren ütte sagış

Räüf Bahavetdinov süz. häm köye

Bala çaklarımda miña
Änkäy ak külmäk algan.
Şul külmäkne ih matur dip
Minem iñemä salgan.

İh külmägem sin gel ap-ak
Sine här çak yuksınam
Bala çagım uzdı inde
İsañdäme?- di sıman.

Bala çagım uzdı inde
Ak külmägemne kiyep
Kem uylagan ayırılgaç
Yalkını kalır diyep

Ak külmägem saf hislärem
Kuşmagan ikän yazmış.
Bala çagım uram buylap
Yögerep ütte sagış.

Aylı tön sagışları

Räüf Bahavetdinov süz.

İh, aylı tön yaktı bula
Bulmasa bolıtları.
Yoldızlar da cemeldäşä
Şul söyü minutları.

Kuşımta:
Kilçe kil irkäm, kilçe yanıma
Küñelemneñ alsu tañına.

İh, aylı tön tınıç bula,
Sin bulgan minutları.
Sagışlarım taşıp bara,
Yul yasap bolıtları.
Kuşımta şul uk.

İh, aylı tön sagış tulı,
Aktara bolıtlarnı.
Yoldızlar da moñsulandı
Yap-yalgız minutları.
Kuşımta şul uk.

Tañ kızı

Räüf Bahavetdinov süz. häm köye

Küktä yangan yoldızlarnıñ
Tañ kızı ide berse.
Aylı töndä sagışımnan
Çişäm tik aña serne

Kuşımta:
Haman yoldızlarga karıym
Küz aldımda tañ kızı.
Ğaşıyq buldım yldızıma
Yöräktä yana kuzı.

Köndä yoldızlargr karıym
Sagışım yarasınnan.
Sin tañ kızı minem yoldız
Mäñgegä yanar sıman.

Kuşımta: şul uk.
Balkıp yana yaktı yoldız
Yörägemä yul saldı
Özelep söygän saf küñeldä
Moñnarı bulıp kaldı.

Kuşımta:
Haman yoldızlarga karıym
Küz aldımda tañ kızı.
Ğaşıyq buldım yldızıma
Yöräktä yana kuzı.
Yöräktä yana kuzı

Kız bähete köyäü kulında

Räüf Bahavetdinov köye
Räsimä İlyasova süz

Kız balanıñ çın bähete
Barı kiyäü kulında.
Äldä kızım oçıratkan
Sine gomer yulında.

Bu dönyada kızıbıznıñ
Bähetenä tugansıñ
Minem berlän ber kızımnıñ
Söygän yarı bulgansıñ.

Eşeñdä dä maktaulısıñ
Matur donya kötäseñ.
Bezne dä üz, yakın itep
Kader hormät itäseñ.

Bez dä sine qaderlibez
Kiräkle yakın keşem.
Kaynar koymak, esse munça
Barıda kiyäüem öç

Sagış

Räüf Bahavetdinov köye
Räsimä İlyasovaga süzläre

Ärnü sagışlardan
Minem canım sızlıy
Moñga salıp sadä küñelne
Sin mäñgelek yaram,
Gomerem gazapları
Akıllardan yazam tügelme

Yomşak çäçeñ sıypap
Min irkäli idem
Koçagıma kilä alasım.
Küñel moñım bulıp
Kerfek oçlarımnan
Küz yäşlärem bulıp agasıñ.

Bezneñ uramnarda
Yörgän sukmaklarda
Kaldımı ällä sineñ ezläreñ
Tulgan ayga karap
Sagış cırlar suzam,
Sine haman ezli küzlärem
Sine haman ezli küzlärem

Belsäñ ide uylarımnı

Räüf Bıhavetdinov süzläre.

Aylı töndä
Ayaz küktä
Yoldızlar kabınganda.
Miña rähät sineñ belän
Gel bez bergä bulganda

Kuşımta:
Belsäñ ide uylarımnı
Yakılardan da yazganımnı
Ällä çınlap ta,
Ällä çınlap ta,
Söyü kildeme?

Yaşäü yämem
Sindä genä
Min nazlap söyär idem
Azırak tagın
Kürmi torsam
Zarıgıp betär idem

Kuşımta şul uk

Bähet östenä min bähet
Gel östäp söyär idem
Nindi matur,
Parlar diyep,
Bik küplär söylär ide..

Äniyem sölgese

Räüf Bagautdinov süz.
Äniyem sölgese

İstälek bilgese
Kerfegemnän yäşlär sörtkänseñ
İrkäläp uyatıp
Elasam yuatıp
Bitläremnän söyep üpkänseñ.

Tañnarım gel sinsez
Yaşävem küñelsez
Sine sagınıp köyep yanganda.
İsemeñ yöräktä
Kitteñ sin yırakka
Kerfegemnän yäşlär tamganda.

Äniyem sölgese
İstälek bilgese
Küräm min töşemdä üzeñne
Ezlim haman sine
Cırım belän bergä
İşetkändäy bulam süzeñne

İzge teläklärem

Räüf Bahavetdinov süz.häm köye
Bagauov-Hadeeyev İlşat İlfat ulına
häm Bahavetdinova Ädilä Rafael kızına

Çäçkälär cıyarmın,
Huş - iskä koyarmın,
Köç birim nur östäp küñeleñä
Sin çäçkä, kübäläk,
Yäşik bez bergäläp
Sibeldeñ bar dönyam kügenä

Göllär çäçäk atsın,
Bähet şatlık artsın.
Üster sin yäşlegeñ göllären.
Mähäbbät ber genä,
Sin anı bel genä,
Gel şatlıkta ütsen könnäreñ.

Şatlık köyen suzam,
Yullarıñnan uzam,
Ciz koñgırau moñı uyatıp.
Küñel şämem büläk,
Koyaş bulıp balkıy
Nurlar çäçep, siña kuanıp.

Kıñgıraulı küñel

Räüf Bagautdinov süz.

Kıñgıraulı minem küñel
Ofıklarga yul ala.
Ul yugalmıy ber cır bulıp
Häterdä mäñge kala

Kuşımta:
Ak hıyalga üreläm min
Yaşägändä yaratıp.
Gaziz yarıñnı gel genä
Tik üzeñä karatıp.

Kıñgıraulı minem küñel
Ak çäçäkkä törenä.
Gömerlekkä dip kavışkan
Ğaşıyqlarday kürenä.

Kıñgıraulı minem küñel
Kükkä aşıp tarala.
Yuk ul tınmıy, ber moñ bulıp
Yoldızlarga yul ala.

Bala çaklarımnı ezlim

Kilgän yazlarımnı kötap alam,
Küñellärdä ilham kuzgala.
Äl dä kiler yazım sin bar äle,
Bala çagım yögerep uzsa da.

Kükrägemdä yöräk dulkınlana
Aydan yaktı tirän hislärem.
Min ğaşıyqmıp sabıy çaklarıma
Ännäm diyep atlap kitkänem.

Sabıy çagım,sinnän kanat aldım
Oçam kebek koştay kagınıp.
Görläveklär bulıp borılıp agam
Sagışımnan özelep sagınıp.

Ul balaçak, ul keçken ezlär -
Tatlı töşle sabıy çaklarım.
Min bähetle idem yılasam da
Häteremdä mäñge saklanır.

Yarsu hislär taşıy moñnar bulıp
Bala çaknı ezlim sızlanıp.
Yaz çişmäse yarsıp yılıy kebek
Bala çaknı ezläp, uyanıp.

Sin genä

Räüf Bagautdinov süz.

Saf söyüem çın küñeldän
Bergä yaktık uçaklar.
Ber irkäläp aluları
İstän çıkmıy ul çaklar.

Östen küräm mähäbbätneñ
Ak çagın kara çagın.
Yanuımnıñ köyüemneñ
Bulsa da avır çagın.

Söygänemne onıtalmadım
Koyaşım dip tuktalam
Täüge soyu yalkınnarın
Töştä kürep soklanam.

Sinsez yazlar, yazlar tügel
Sagışlardan min yanam.
Yörägemdä saf söyüem
Siña gına yul salam.

Ärnep üksep yılagan bar
Häterlim yılın, ayın.
Söygän yarıñ tiñdäş bulsın
Bulmasın ayırım canıñ.

Sinsez ütkän gomer

Bik yırakta, İdel buylarında
Aşkınıp gel sine ezlädem..
Sin kabızgan kaynar hisläremne
Koyaş nurlarına tiñlädem.

Sinnän başka gomerem yämsez minem.
Sagınmıyça ber kön tormadım.
Sinsez yalgız dönya kötä torgaç
Gomer ütkänen dä toymadım.

Sinsez yalgız, tışta karlı yañgır
Barır yullarıma çäçälär.
Üksep iskän cildä kar sibelä
Başın igän közge çäçkälär.

Küp ezlädem mähäbbätne yılap
Ütte gomerem, sinsez vakıtlar.
Sin sizmädeñ kaynar küz nurların
Ä östenä yaptıñ salkın kar.
25.03.2011

Sinsez dönya küñelsez

Tınıç kına yäşäp bulmadı şul
Şundıy matur ide irtälär.
Sine ezläp köndä çıgıp kitäm
Ğaşıyq canım yalgız ütälär.

Kuşımta:
Küktä süngän yoldız kebek
Min yalgızmın gel sinsez.
Çıdap bulmıy sagışlarga
Sinsez dönya küñelsez.

Tik ber genä ikän can yaratkan
Mäñgelekkä üzenä karatkan.
Küktä yangan yaktı yoldız bulıp
Könem kaytmas mikän kabattan.

Kuşımta şul uk.
Bu dönyada häzer min yätimmen,
Sagışlarda ütä könnärem.
Şämnär kebek erep ömet sünde
Nindi yokı bulsın tönnären?
Kuşımta.
5.05.2011.

Sin genä

Räüf Bagautdinov süz.

Saf söyüem çın küñeldän
Yanıp köydergän çagı.
Ber irkäläp alır öçen
Gomergä kamçılavı.

Östen küräm mähäbbätneñ
Ak çagın kara çagın.
Yanuımnıñ köyüemneñ
Bulsa da avır çagın.

Östen kürdem mähäbbätne
Bulır diyep azagı.
Saf söyüem kümer itte
Tıngı birmi gazabı.

Mähäbbätne yugaltudan
Kıynaludan min yanam.
Yörägemdä saf söyüem
Siña gına yul salam.

Ärnep üksep yılagan bar
Häterlim yılın, ayın.
Söygän yarıñ tiñdäş bulsın
Bulmasın ayırım canıñ.

Tormış arbasında

Niçek yäşäsäk tä gomer uza
Ğaşıyq cannı salmıyk yalkınga.
Tormış arbasın da bergä tartıyk
Bergä barıyk taulpar atında.

Tormış arbaların bergä tartıyk
Gel uylarmın sineñ hakıñda.
Min bulırmın sineñ çın yuldaşıñ
İñ yaratkan yökçe atıñ da..

Siña bulır cıygan çäçkälärem,
Siña bulır minem cırlarım.
Tormış arbasında gel bez bergä
Ütär minem yögerek yıllarım.

Yazmışım da, kötkän bähetem dä
Öleşemä töşkän kömeşem.
Här baylıgım sindä, tın alışım
Sindä minem yöräk tibeşem.

Gomer arbasında gel bez ikäü
Birdeñ miña küñeleñ saflıgın.
Tañ nurıday miña karaşlarıñ
Gömeremneñ çiksez şatlıgın.
3.04.2011.

Tagın kilsäñ ide...

İsemeñne äytep cırlar cırlıym
Küñelem söylär siña serlären.
Sine kürsäm dönya balkıp kitä
Çäçkä ata bakça göllärem.

Sin haman da matur, göl-çäçäktäy
Bolınnarga irkäm çık tagın.
Turgay koşlar kürep soklanırlar
Kerfegeñneñ näfis çukların.

Küz nurlarıñ ötte yörägemne
Baş östendä koyaş balkuı..
Süreler dip ömet itmä ikän
Can eretkeç söyü yalkını.

Yöräklärdä hislär kaynaganda
Ägär söysäñ kilçe, irkälä..
Mähäbbätem kükräk sulışında
Tagın kilsäñ ide irtägä.
5.04.2011

Häzer beldek

Robert Miñnullinga iyärep

Balalar yämsez bulalmıy
Tuganda matur bula.
Ägär dusı naçar bulsa
Üzedä naçarlana.

Balalar naçar bulalmıy
Anadan yaratılgan.
Salkın cildän saklanılgan
Ös başı karatılgan.

Bala äybät tä bulalmıy
Tönnären çıgıp kitsä
Yokılardan da yazdırıp
Yaktı könne tön itsä.

Üsep citkäç balarnıñ
Çaga torgannarı bar.
Kaygılardan intekterep
Utta yandırganı bar.

Törlese bar, tik berse dä
Yat tügel, bik tä yakın.
Cilkenderep yöräklären
Änisen ezli tagın.

Min bähetle idem...

Sin utırtkan göllär gel çäçkädä
Här çäçäge miña qaderle
Gomereñneñ yaktı töse bulıp
Naz uyatıp özde bäğırne.

Kuşımta:
–Andıy köçne kaydan aldıñ, çäçkäm?
Ellar aşa mine uyatıp.
Gölläreñ dä irkäm sineñ kebek
Hiç tuymadım sine yaratıp
-.
Min kartaymas idem mäñgegä dä
Yannarımda bulsañ üzeñ dä.
Göllär kebek üreläm yannarıña
Koyaş nurlı yaktı yözeñä.

Kuşımta şul uk.:
Yannarıñda min bähetle idem
Ber tayanıç ideñ üzemä.
Sinnän başka yäm tabalmıym bäğrem
Kerfek kakmıy ütä tönem dä
10.04.2011.

Moñsu itteñ

Huşlaştıñ da kitep bardıñ,
Ayırılular avır bit...
Ber kürüdä yakın itteñ
Tukta, dustım, sabır it!

Onıtalmadım ezlädem min –
Soklanıp kürer öçen.
Ul – yöräktä yörer öçen,
Cırlarga kerer öçen.

Kükräp kilde yalt itterep,
Söyep-söyelep kenä.
Karaşına koyaş kungan
Karıy gel kölep kenä.

Sagışlarga tüzä almagaç
Hatlar da yazıp üttem.
Sızılıp tañnar atkan çakta
Zarıgıp sine köttem.

Täräzämä yatıp ay da
Nurları mine üpte.
Bez tanışkan sukmaklarda
Mäñgegä moñsu itte.

Nik birmiseñ telägen

Nik keşegä yazmış birmi ikän
Büläk itep anıñ telägen.
Matur hislär genä birsen ide,
Telgälämi torgan yörägen.

Nik keşegä yazmış birmi ikän
Bähetlärneñ zarıgıp kötkänen.
Ul sündersen ide sular sibep
Sarı sagışlarnıñ ötkänen.

Nik keşegä yazmış birmi ikän
Köygä salıp mäñge söyüne.
Akkoş kebek alar yäşär ide
Añlamıyça yanıp köyüne.

Nik keşegä yazmış birmi ikän
Hästärlärne ülçäp içmasa.
Tormış sınauları avır buldı
Yörägemne şular sızlata.
2003

Sabıy çak

İñ berençe tapkır täpi basıp
Atlap kittem tugan yortımnan.
Min bähetle idem, yılasam da,
Yögerä aldım änkäm artınnan.

Ul balaçak , ul keçkenä ezlär–
Tatlı töşle sabıy çaklarım.
Änkäy belän bergä yörgän könnär
Häteremdä mäñge saklanır.

Bala çakta bar da matur bula,
Ayaz küktäy hislär yap-yaktı.
Häterlim min koş balası kebek
Üsep kenä kilgän ul çaknı.

Açılası tellär açılmagan,
Cırlanmagan cırlar küp äle.
Bala çagım, sindä hıyallarım,
Cırlarımnıñ sinsez yuk yäme.

Yugalgan koşım

Cılı yaktan kaytkan koşlar belän,
Urgıp aga gomer agışım.
Küñellärgä küçä moñnar bulıp
Küzläremä küçä sagışım.

Tiñläşäm min oçkan koşlarıma
Siña kayta yıllar uyanıp.
Min ürelep malay çakka karıym
Min yörimen ozak uylanıp.

Kaytıp sıyrıy ideñ sin, koşçıgım,
Yäşlek yazım ütte bik küptän.
Kötkän yazım berük kilmi kalma,
Ber kilerseñ, kilçe – min kötäm.

Sagışlarım kaldı kanatlanıp,
Şatlıklarnıñ birdeñ börtegen.
Sin keräseñ tönlä töşläremä,
Zäñgär küzlär, kara kerfegeñ.

Ap-ak külmäk yazmışı

İñ berençe tapkır külmäk kidem,
Soklanırlık güzäl çagı bar.
Sindä kaldı minem yäşlegem dä,
Kükräü sala canga çañı bar.

Kuşımta:
Ap-ak külmäkkäyem,
Yäşlek küzälkäyem,
Sindä kaldı minem yıllarım.

Ap-ak külmägemne kigän sayın,
Kük östendä nurlar balkışı.
Tantanalı könem ak külmägem
Yäşlegemneñ göllär alkışı.

Kuşımta şul uk.

Ap-ak külmäk kebek bügen könem
Min mohtacmın sineñ açıña.
Ak moñnarga küñel aşkınasıñ
Sagışımnıñ ğaşıyq nazına.
..

Sinsez ütkän gomer

Bik yırakta, İdel buylarında
Aşkınıp gel sine ezlädem..
Sin kabızgan kaynar hisläremne
Koyaş nurlarına tiñlädem.

Sinnän başka gomerem yämsez minem.
Sagınmıyça ber kön tormadım.
Sinsez yalgız dönya kötä torgaç
Gomer ütkänen dä toymadım.

Sinsez yalgız, tışta karlı yañgır
Barır yullarıma çäçälär.
Üksep iskän cildä kar sibelä
Başın igän közge çäçkälär.

Küp ezlädem mähäbbätne yılap
Ütte gomerem, sinsez vakıtlar.
Sin sizmädeñ kaynar küz nurların
Ä östenä yaptıñ salkın kar.
25.03.2011

Yäşlegem uçakları

Yort türendä kıybla yaktıları,
Yäş çagımnı küräm ,baş kaga.
Şuşı hislär miña ilham östi,
Almagaçlar, miläş bakçada.

Olıgaygan sayın iskä töşä
Ütkän yäşlegemneñ uçagı.
Sagışımnıñ ğaşıyq nazı kalgan
Soklanırlık güzäl yäş çagı.

Sine zurlap ozın köylär yazam,
Siña kayta küñel, ut yana.
Yäşlegemnän ürelep yoldız alam,
Olı bähet – yaktı dönyada.

Kalgan yäşlek uçakları gına
Köç biräder saflık, saf hava.
Sälam siña, yalan täpi çagım,
Tabınamın, küktän moñ yava.

Maturlıym min yaugan moñnarıñnı,
Täräz pıyalasın çılatıp.
İhlaslıgı belän sugarılgan
Köz yañgırı sirpi yılatıp.

Yaşen bulıp küñel aktarıla,
Ütkän könnär kaldı yaltırap.
Yörägemdä näni görläveklär
Küñelemnän aga çıltırap.
...
Yäşlek kitte, sagışların töyäp,
Utlı kuzın salıp yözemä.
Tüzalmadım şulçak, küñel tulıp,
Cırlar yazdım sag(ı)nıp üzeñä.

Sin bılbılım

Sin bılbılım taşlap kitmä
Moñnar çäçep talga kun.
Min bähetle sineñ belän
Niçek barsıñ şulay bul..

Moñnar suzdı izge koşım
Tik minem öçen genä.
Yaktı sagış, kuanıçlar
Tönge tın tılsımında.

Sin bılbılım, küñeleñ safı -
Kırda üskän göllärdäy.
Sagışlarım moñnar östi
İsemeñne ürgändäy
****
Atkazangan hezmzt danı
Sineñ tabışlarıñda
Başıñnı tübän imäde
Kaygı sagışları da

Sin küplärgä bik kiräkseñ
Köylär yazdıñ can atıp.
Kıldıñ yärdäm keşelärgä
Yaşäü därte uyatıp.

Küñelemä nilär bulgan

Rauf Bagautdinov süz.

İh, küñelem siña nilär bulgan?
Yazgı mrñnar nazlar kitermi.
Avır uylar baskan ällä sine
Elekkeçä yöräk sikermi.

Sandugaçtay köyli ideñ elek
Här tañ moñlı söyü cırların.
Bügen cırıñ matäm tösen algan,
Cannı telä sagış uylarım.

İh küñelem, ni dip yuatıym soñ?...
Söygän yarıñ kitkäç yırakka ?...
Sagışıña - barı vakıt däva,
Tınıçlık yuk yarsıp yılap ta...

Cır şıttırdıñ

Cır şıttırdıñ köyläp kolagıma
Yörägemä ütä kagılıp.
Borçularga saldıñ, yuksınganda,
Küñelemä kerep sarılıp.

Sagışlarda kaldım kanatlanıp,
Şatlıklarnıñ birdeñ börtegen .
Sin keräseñ tönlä töşläremä
Nurlı küzeñ, kara kerfegeñ.

Altın koşım -mäñge sünmäs moñıñ
Min mondamın, ä sin kaydasıñ?
Oya kordıñ küñelem türlärenä
Bähet seren belep faydasın.

Cır şıttırdıñ kerep kolagıma
Sayrar koştay bulıp kagınıp.
Nigä şulkadärle talpınasıñ
Minem kebek, özelep sagınıp?...

Kayın bulsañ

Kül östendä ap-ak toman,
Kül aça kuyınnarın,
İskän cil dä yalgız tügel -
İrkäli kayınnarın.

Kuşımta:
Tugan cirneñ kayınnarı
Yafrak yara yazların.
Gomer ütä sine sagınıp
Küñelemdä nazlrıñ.

Kayın kebek söygän yarım,
Kaylardan ezlim ikän ?
Uzgan yıllar, sinnän ayırıp,
Yalgız ittegez mine.

Kuşımta;
Sinsez cılısı yuk kebek
Koyaşlı irtälärneñ.
Sin äle dä kayın bulsañ
Cil bulıp irkälärmen.

Kötäm cırlarıñnı

Räüf Bagautdinov süz.

Tañ sarısın yarıp koyaş çıga
Sezdä tugan yaktı tañımmı?
Sezgä bagışlıymın min cırımnı
Cılıtasız yöräk kanımnı.

Altın koşım bezne olıladıñ,
Oya korıp kerep yöräkkä.
Könnäremne iñ bähetle itteñ
Moñnar suzıp bezneñ tiräkkä.

Çige yuktır tirän hisläremneñ
Rähmät siña birdeñ par kanat.
Moñnar suzap tılsım bişegendä
Sin oçırdıñ bazne sin kabat.

Moñla koşım sin sagışım minem,
Yörägemdä oya - kil oçıp.
İzgeleklär genä, cırlar gına
Büläk itsäñ, kalmam min posıp.

Kiläm äkäm kabereñä

Räüf Bagautdinov süz.

Kabereñä ätkäm bik yış kiläm
Gazaplangan, yarsu çagımda
Bik-küp yıllar sine onatalmadım
Kiläm inde, kiläm tagın da

Tagın kildem ätkäm kabereñä
Sagış yögen alıp kütärep
Ömetlänäm kire kaytır sıñ dip
Cannarımnı kıyıp beterep.

Gomerem buyı sinsez yäşimen şul
Kaytmas cirdän sine sagınıp.
Sagınu gazabında cäfalanıp
Küñelemdä moñnar kabızıp.

Moñnarım

Räüf Bagautdinov süz.

Sagış moñnar küñelemdä
Tıñlıy ğaşıyqlar zarın.
Küktä turgay sayrap oçtı
İnde tapkandır parın.

Çişmälär bulıp moñnarıñ
Atılıp çıktımıni!
Par kanatlı akkoşlarday
Havaga oçtımeni?

Moñ zarlrga tulışkanda
Ärnegändä cazadan.
Kötä sine moñ daryası
Dävalarga yaradan

Törle moñlı köyoäreñ bar
Ütkänneñ tavışları.
Oçraşular, kavışular
Ayırılu sagışları..

Tugan köneñ,

Räüf Bagautdinov süz.

Tugan köneñ dustım , tugan köneñ
Güzällärneñ bigräk güzäle.
Hıyal böreläreñ çäçkä atkan
Gomereñneñ yaktı ber mäle.

Tugan köneñ sineñ iñ bähetle
Sandugaçlı, moñlı çişmäle.
Kiläçäktä sineñ belän bergä
Kaytkan koşlar bütän kitmäde.

Tugan köneñ sineñ güzäl köneñ
Änkäyeñneñ şatlık yılları.
Kılgan gomerendä cırlar öçen
Siña atap cırın cırladı.

Tugan köneñ - iñ bähetle köneñ
Yöldızlı tön, aylı kiçläreñ.
Ozın gomer ak bähetlär siña
Yakın ittep, yalgız itmädeñ.

Tugn avılım İske Kuktau

Mudaris Gazetdinovka
Räüf Bagautdinov süz.

Bala çaktan häteremdä kalgan
Avılımnıñ serle kiçtäre.
Şul kiçlärdä sızılıp moñnar aktı,
Küñelemdä haman hisläre

Kuşımta:
Onıtılmıy çäçkä isläre
Avılımnıñ serle kiçläre.
Sagındıra peçän ösläre
Şuldır inde sagınu hisläre.

İske Kuktau , kiñ dalalarıñ
Maktap sayrıy, cırçı turgayım.
Onıtarlık tügel mäñgegä dä -
Balkıp tora gölle tugayım.

Kuşımta şul uk.
Yaşlek cırın garmun dävam itä,
Kızulana yöräk tibeşe.
Sin tayanıç miña tugan avılım
Onıtılmas ilham cimeşe.

Mähäbbätem ör yaña

Koçıp alır idem kükrägemä
Kuzlar östäp olı hislärgä.
Sin bulganga gına bähetlemen
Rähmät siña aylı kiçlärgä.

Ay nurların gel koyaştan alıp,
Här mizgelgä bizäk äzerli.
Çige yuktır tirän hisläremneñ
Akkoş yözgän külne häterli.

Sakla minem kersez söyüemne,
Zur hıyallar hiçber tınmagan
Zöhrä kız da çiläklären asıp
Cirgä töşär sıman ber zaman.

Aylı kiçem bügen, köndä yaktı,
Gomer yazı ütmäs dönyada.
Şaşıp söysäm dä bit soñgı tapkır
Mähäbbätem siña ör yaña.

Sin minem tabışım

Räüf Bagautdinov süz.

Sin minem yäşlek cırım bulıp,
Yörägemä kerdeñ moñ bulıp.
Sulış ördeñ minem kükräkkä
Çıkkan koyaş, yaktı tañ bulıp
Cılıttıñ minem küñelemne
Yaşäü därte miña köç birep
Sin minem kiläçäk terägem
Can söygänem, tipkän yörägem.

Kuşımta:
Balkı sin
Nurga manıp tañnı
Kil miña
Küñelem sagışım
Tormışımnı sin cır yasadıñ
Sin minem gomerlek tabışım.

Läysän bulıp küñelemä kun
Hättä ber minutka ütkängä.
Cançişmädäy minem küñelem,
Küñelemdä härçak sin genä.
Kolagımda nazlı tavışıñ,
Kükrägemne bastı çagışı,
Täüge kükräü bulıp kabınıp,
Yörägemä ütteñ kagılılıp,

Kuşımta:
Balkı sin
Nurga manıp tañnı
Kil miña
Küñelem sagışım
Tormışımnı sin cır yasadıñ
Sin minem gomerlek tabışım.
9.02.201

Parlı bulsın dönyalar

Räüf Bagautdinov süz.

Ğaşıyqlar par bulsın dönyada
Parlı bulu üze zur bähet.
Ber-bereñne añlap yäşäülär
Tormış taularına ürläülär.
Sin gaylämneñ yanar uçagı,
Tügelmäs parlarnıñ küz yäşe,
Salkın cillär bulmas yul başım,
Zur tormışka iltkän yuldaşım.
Min sine
Özelep yaratam
Min sine
Üzemä karatam.
Çönki sin miña bik kiräkseñ
Monda gına sin zur teräkseñ.

Bar bulmışım gayläm sin genä
Gaşıy canım siña törelä,
Yöräk kanıp siña kümelä
Küñelemä çäçkä ürelä
Yäş gömerne bergä ütäyek
Täü söyüdän dörläp kitäyek
Yözeñdä gel koyaş nurları
Küñelemdä taşa moñnarı
Min sine
Özelep yaratam
Min sine
Üzemä karatam.
Çönki sin miña bik kiräkseñ
Sin genä miña zur teräkseñ..
9.02.2014

Kanatım sin

Bakçalarda şomırt gel çäçkädä
Huş-isläre siña kiterde.
Sin söyelsäñ-oçtım havalarga,
Sin köyensäñ- canım kitelde.
Yazmış cile bezne oçıraştırdı.
Sin bit minem talmas kanatım,
Niçek bulsañ, şulay üz ittem min
Niçek bulsañ şulay yarattım.

Töşläremdä takır sukmak saldıñ
Küñelemneñ betmäs serlären.
Yanıp söysäñ küñel kanatlana
Köç-därt birä köläç yözläreñ.
Yazmış cile bezne oçıraştırdı.
Sin bit minem talmas kanatım,
Niçek bulsañ, şulay üz ittem min
Niçek bulsañ şulay yarattım.

Tañ yoldızım bulgaç, min bähetle
Saf sulışın alam sin yazdan.
Şau çäçkädä minı bakçalarım
Cimeşläner alar borazdan.
Berük kitmä minem yannarımnan
Sin bit minem talmas kanatım,
Niçek bulsañ, şulay üz ittem min
Niçek bulsañ şulay yarattım.

Sayra sandugaç

Räüf Bagautdinov süz.

Sagışlarda kalıp
Dim talına kunıp
Sayrıy yalgız ber koş tiräktä.
Yalgız ciñel tügel,
Niçek tüzsen küñel
Göllär çäçäk atsa yöräktä.

Gomer yalgız uzsa,
Tañnar moñsu tusa,
Sayramıyça tüzmäs sandugaç.
Siña kiläm irkäm
Siña gına kiläm,
Eçkäylärem tulı mrñ bulgaç.

Min bähetle irkäm
Bik bähetle ikän,
Ömetlärem sindä, sandugaç,
Kötäm sine irkäm,
Yalgız kalsam irkäm,
Özelep kötäm sine tañ tugaç.

Sin çıgarsıñ karşıma

Ay koyaş yözläre,
Zäp-zäñgär küzläre,
Ömetlänep kötäm üzeñne.
Çaykala ak kayın,
Bakçada yıl sayın
Tiñdäş itäm şuña üzemne.

İrtän iskän cillär,
Dulkınlana göllär,
Bakçalarga keräm, yäm tabıp.
Oçraşırbız diyep,
Küreşerbez diyep
Cırlar cırlıym küñel yuatıp.

Yörägemne tıñlıym,
Sine uylap tuymıym,
Oçraşırga küñel aşkına.
Yöldızlarga karıym,
Çäçläremne tarıym
Sin çıgarsıñ diyep karşıma

Kilçe

Yazmışımnı ışandırdıñ
Üzem kaynar hislärdä.
Yomşak kulıñ söyär kebek
Yazgı zäñgär kiçlärdä.

Ber karasañ tañ cile dä
Gel yomşak isär kebek.
Ägär miña ğaşıyq bulsa
Ber kilep übär kebek.

Kürgänem yuk küptän sine
Eçtän siña endäşäm.
Töşläremdä bik yış kürep.
Kuyınıñda serläşäm

Uftanma sin minem kebek,
Ütä dip gomer yazım.
Sagışlarımne basarga
Kilçe,sin, zinhar tagın.

Äniyem

Räüf Bagautdinov süz.

Bik yırakta sinsez genä Änkäy,
Ütte minem yäşlek yıllarım.
Köne- töne mine uylap kına,
Östälgänder mañgay sırlarıñ.

Igı-zıgı mäşäqatlär belän
Ütte gomer kürşä almadım.
Aylar, yıllar artta kalgaç kına
Üz hatamnı, soñlap añlalım

Gafu itsäñ ide mine, Änkäm,
Gomereñ buyı ozelep kötteñme
Täräz çiltäreneñ çiten açıp
Kaytıp kerer - diyep kötteñme?

İh ,Äniyem tıñlıym yörägeñne
Töşläremdä işetäm süzeñne.
Sin Äniyem, diyep endäşüem
Üze ber zur grmer şikelle.

Küñelemne bizäp

İkäü ütkän yazlarımnı sagınıp
Yullarıma çıgıp basam da.
Sine kötä sayrap sandugaç ta
Huş islärdä, şomırt bakçamda.

Kuşımta:
Niçä tapkır sinsez yazlar kilde
Sagınuımda - yöräk sızlavım.
Şatlıklardan tamgan küz yäşedäy
Sagışlarda ällä cırlavım?

Sagış moñnarımnıñ köyen suzam
Kötkän kebek göllär irtäsen.
Küz yäşläre mamık mendärlärdä
Küñelemne bizäp kitäseñ.

Suga töşä atılıp yoldızlar da
Kük östendä aylı kiçläre.
Dulkılanıp yılgam sälam birä
Pışıldaşıp aynıñ kiçläre.

Kömeşkä

Şayan cır

Hatınınnan kaçıp - posıp
Kua ber ir kömeşkä.
Kürşe tirä sizep kalıp
Kön dä kerä "yomışka".

Kuşımta:
Ak munçala tönnär citsä
Tıp-tıp tama kömeşkä
Kürşelärgä satıp tora,
Yöz gramlap öleşkä.

İr digäne cayın tabıp
Äveş-täveş itkäli.
Dus-işlärgz samay satıp
"Bayıdım" - dip äytkäli.

Kayber yarsu yöräklär dä
Samaydan däva taba.
Ak munçada ak kömeşkä
Haman tama da tama.

Kiläseñme?

Kiläseñme, kil sin kilmi kalma,
Röhsätsez siña sarılmam.
Zinhar öçen mine yalgız itmä,
Kil yanıma , bigräk sagınam.

Kuşımta:
Kiler ideñ mine sin sagınsañ
Bergä yäşäü öçen gomergä.
Sin östägän söyü yalkınında
Äylänsäm dä kara kümergä.

Cilgä karşı açı buran diyep,
Kurkıp kalma, kilçe kil yäme.
Yörägeñä ütep cılıtırmın
Könnäremneñ sinsez yuk yäme.

Kötäm sine, bähetemne kötäm,
Bähet öçen urın tabarmın.
Kilmi kalsañ,gazap utlarında
Sagışımnan yalgız yanarmın.

Mähäbbät

Sindä yazmış minem sin hıyalım
Toyganım da yöräk tibeşeñ.
Nigä genä saldıñ yalkınnarga
Mähäbbätneñ tatlı cimeşen.

İşetäseñme yöräk kıñgıravın,
Tañga çaklı sakla iseñne.
Kükrägemnän çirtep saf çişmälär
Kabatlıylar sineñ isemne.

Işanam min çınlap söyüemne
Hisläremä cavap birämen.
Süngän uçagıña çatkı taşlap
Töşläremdä sine kürämen.

Hislär aga yazgı taşkın bulıp
Sınaularga cirgä kilgänmen
Yokılarım kaçtı kerfegemnän
Mähäbbätkä başım igänmen

Kalgan yaşlek

Kalgan yäşlek uçakları gına
Köç biräder saflık, saf hava.
Sälam siña, yalan täpi çagım,
Tabınamın, küktän moñ yava.

Maturlıym min yaugan moñnarıñnı,
Täräz pıyalasın çılatıp.
İhlaslıgı belän sugarılgan
Köz yañgırı sirpi yılatıp.

Yaşen bulıp küñel aktarıla,
Ütkän könnär kaldı yaltırap.
Yörägemdä näni görläveklär
Küñelemnän aga çıltırap.

...Yäşlek kitte, sagışların töyäp,
Utlı kuzın salıp yözemä.
Tüzalmadım şulçak, küñel tulıp,
Cırlar cırlıym sag(ı)nıp üzeñä.

Yalgız kaldırıp...

Söyü gazapları intekterde,
Yörägemdä betmäs yarsular.
Bägıremne özde sagışlarım,
Küñellärdä yazgı taşular.

Kiräk tügel söyü gazapları,
Mähäbbättä yanıp köyulär.
Urap ütsen kırıs cillär belän
Hıyallanıp şaşıp söyulär.

Yannarıña oçam dip talpınam,
Kanat oçkayların taldırıp.
Häterlätä miña kır kazları
Kitkän çagıñ yalgız kaldırıp.

Küz nurıñda

Tagın kildem inde niçänçe kat
Koyaş diyep köläç yözeñne.
Küz nurında küñel közgese bar
Küz karañda kürdem üzemne...

Küz karaşıñ kitmi küñelemnän
Küktä yözgän aydai nur atıp.
Ber koş bulıp oçtım yannarıña
Koyaş bulıp yandım ozatıp.

Küz nurlarıñ töşä su östenä
Çıñlap kuya akkan çişmälär.
Nişlär idem sine kürmi kitsäm?
Dulkınlanıp ütsä kiçälär.

Küz nurlarıñ miña yullar saldı
Kefekläreñ çzçkä bäyläme
Söyüemneñ gomere mizgel dimäm
Alsu könnäremneñ bäyräme.

İzge koşçıgım

Räüf Bagautdinov süz.

Kayçın tıñnar atar ikän,
Sine kötäm küz aliıy.
Uramga da yögerep çıgam,
Yörägemdä ut kaynıy.
Kuşımta:
Sandugaç ta çut-çut itep
Özderep sayrıy talmıy.

İh koşçıgım rähmät siña,
Üz itteñ uylarımnı.
Oçıp kunıp tirägemä,
Tarattıñ moñnarımnı.
Kuşımta:
Sandugaç ta çut-çut itep
Üz itteñ uylaoımnı.

Kil sin tagın yannarıma,
Sine sagınıp kötäomen.
Yörägemdä oya kordım
Bik bähetle itärmen.
Kuşımta:
Yörägemdä oya kordım
Bik bähetle itärmen.

Äytegez çäçkälär

Bolın çäçkälären cıydım,
Üzännzre kiñ ikän.
Sine kötäm, ih sagındım,
Kayçan kilerseñ ikän?!

Kuşımta:
İh, çäçkälär, äytegez äle
Söygänem kiler mikän?
Sin kmlmäsäñ küñelem koşı
Sayramas inde bütän.

Sinsez dönyalanı gizäm
Gizäm kiç, gizäm irtän.
Yörägemdä serle çäçkä,
Kilmi kalma , kil, irkäm.

Sagışlarım serle çäçkä,
Çişmälärdän su alam.
Bäğrem, bergä bulsak süz bir,
Sineñ utlarda yanam.

Yaratam tugan yagımnı

Räüf Bagautdinov süz.
Yaratam min tugan yaklarımnıñ
Tauların, urmannarın.
Ä kiçlären yañgıragan
Käkkügemneñ moñnarın.

Küz aldımda gel torasıñ
Tugaylarıñ, kırlarıñ.
Cırlap akkan çişmäläreñ,
Urgıp akkan sularıñ.

Yaktırta küñel türlären
Çirämle uramnarı.
Bergä üskän duslarımnıñ
Elmayıp torgannarı.

Sagınam min tugan yaknıñ
Yäşlär cırlap ütüen.
Tuıp üskän balalarnıñ
Üsep buyga citüen.

Cırlar öçen cırlarım bar
Tugan cirneñ kügendä.
Balkıp yangan yoldız kebek
Sine yörtäm küñelemdä.

Yaratam min tugan cirne,
Küräm sindä dönyanı.
Yöräk talpına aşkınıp,
Añlıydır minem cannı.

Ber çibärkäy

Çişmälärdän ber çibärkäy
İyelep-iyelep su ala.
İrennäre peşkän çiyä,
Kürsäm yörägem yana.

Kuşımta:
Ay-hay sular ala
Yöräkkä sala yara.

Elmaydı ul miña karap
Küzläre anıñ kara.
Yörägemne ötep ala
Çibär kız ütep bara.

Kuşımta
Ay-Hay sular ala
Yöräkkä saldı yara.

Yarattım min anı şaşıp
Özgäli üzägemne.
Aşaulardan da yazdım bit
Min nisek tüzäm inde

Yäşlek bezneñ kulda

Räüf Bagrutdinov süz.

Sine zurlap ozın köylär cırlıym
Yäşlek bezneñ kulda - baş kaga.
Şuşı hislär miña ilham östi
Almagaçlar, miläş bakçada.

Maturlıym min yaugan moñgarıñnı
Häterlim min.yaşlek hislären.
Yäşlegemnän ürelep yöldız alam.
Olı bähet - aylı kiçläreñ
.
Yäşlek bezneñ kulda, saklıyk anı
Bik zur bähet bit ul dönyada
Nurlar çäçäm cırlarıma kuşıp
Kaygılarım bulsa yugala.

Yäşlek bezneñ kulda qaderen belik
Köç birä ul bezgä saf hava.
Sälam siña iñ yäş çagım
Tabınamın, küktän moñ yava

Cidegän yoldızam
Cidegän yoldız küñelem güzällege
Sin bulganga miña nur aga.
Yaşen bulıp küñel aktarıla
Tabınamın küktän moñ yava.

Cide tapkır äytsäm isemeñne
Böten dönya balkıy, yaktıra.
Moñ üräseñ minem yörägemä
Güzällegen, nazın arttıra.

Kolaçıñnı cäyep nurlar sipteñ
Kük östendä aylı kiçläre.
Dulkınlanıp yılgam saläm birä
Pışıldaşıp yarnıñ çitläre.

Sin bulganga min bähetle bügen
Yöräkkäyem yarsıp çaykala.
Maturladıñ minem könnäremne
Koşlarım da sayrap şatlana.

Sagışınnan kötkän yañgır bulıp
Kolagıma mñnar salasıñ.
Havalardan yaktı yoldız bulıp
Dävalıysıñ küñelem yarasın.

Ber kaytırmın tugan yaklarga

Räüf Bahavetdinov süzläre

Tañ atkanda yäşlek cırım bulıp
Ber kaytırmın tugan yaklarga.
İyärdeñ sin miña sagış bulıp
Uzgan yıllar sezneñ haklarda

Kuşımta:
Tañ cilläre bulıp saf moñnarım
Kaytıp täräzäñne kagarlar.
Ellar aşa sagış cırlarım da
Siña büläk bulıp barırlar.

Cırlarıbız kalır büläk bulıp
Urtak ğamäl avır çaklarda.
Açı yazmışlarda sine sagınıp,
Ber kaytırmın tugan yaklarga.

Kaytam tugan yaklarıma

Räüf Bagautdinov süz.

Tugan yaklarıma kaytıp baram
Kar suları yugan sukmaktan.
İstä malay çagım - siña atlıym
Yaşlegemä kaytam yıraktan.

Kuşımta:
Töştä küräm tugan yortımnı da
Gaziz nig(e)zen, açık işegen.
Oçraştırıp bezne ayırgan da
Sabıy çaktan kalgan bişegem.

Mine tanıp avılım säläm birde
Ällä kayttıñmı dip kabattan.
Kısıp, kısıp söygän ana kebek
Nazlı uylar belän yılatkan.

Här ber yortı kapkaların açıp
Suza kebek miña kulların.
Mine tanıp sandugaçlar sayrıy
Äytä kebek :"Uñsın yullarıñ".

Tugan cirem, diyep endäşüem
Üze ber zur gomer şikelle.
Yazmışımnı sin bähetle itteñ
Küñelem tulı bigräk söykemle.
18.03.2014.

Tugan cirem

Räüf Bagautdinov süz.
Onıtalmadım tugan yaklarımnı
Küzläremne tekim kügenä.
Küz nurların çäçep iregep karıym
Cännät tösle serle kürenä.

Könnäreñ dä nurlıraktır sıman,
Nazlı sindä iskän cilläreñ.
Bala çakta yörgän sukmaklar da,
Hätfä kebek ide cirläreñ.

Yoldızlar da ence kebek balkıy,
Zäegäreräk kebek kükläreñ.
Tal tirbätep bılbıl sayravı da
Därtländerä yöräk tipkänen..

Cir balası çittä illär gizä
Kuanıçın taşlap, könnären.
Kürä almıy kaytkan koş buranın,
Bakçalarda atkan göllären.

Tugan yakka kaytır idem

Räüf Bagautdinov süz.

Çıkkan koyaş bulıp min gel
Karıymın tugan yakka
Küz nurları yullar sala
Yäş tügep kaytu hakta.

Yazmışımnıñ kaytu hisen
Sindä gel kötkäseñder.
Kiçer kayta almavımnı,
Tik ömet itkänseñder.

Salavat küpere sıman
Küzemneñ çagılışı.
Elgalarday yıllar aga,
Yöräktä kagılışı.

Yörägemdä yaktı yoldız
N ur sibä küktän moñın.
Küz yäşlärem tugan yakka
Ez sala kaytır yulın.

Keşe gomerläre

Ellar ütkä sizdermiçä
Mañgayga yullar suzıp.
Artka tügel alga çaba
Min omtılgan bu ofık.
Kuşımta:
Keşe gomerläre kıska,
Küz açıp yomgan ara.
Sizdermiçä uza ikän
Ozaytırga yuk çara.

Ciñ sızganıp, gomeremne
Ozaytırga bar teläk.
Urap ütkän könnärgä dä
Bik yış kiläm min teläp.

Gomerlärneñ ütülären
Kürep bulmıy közgedä?!
Oçu, yanu...Dönyalıkta
Gayıpleder bez genä?!

Gomerlekkä kil äle

Räüf Bagautdinov süz.
Liliyä Rahmayıva köye.
Yörägemne ötkän sagışlardan
Ber yılıysı kilä, köläse
Saf söyüem mine ber kol itte,
Allarımda yöri şäüläse.

Kuşımta:

Kaytçı irkäm, yazgı tañnar belän,
Sin yöriseñ yalgız kaylarda?
Sin tilertkän kaynar söyüemnän
Bılbıl bulam min dä tallarda.

İ mähäbbät, mohtaclıgıñ yuktır,
Mäñgelekkä birdeñ sıyıñnı.
Oyasına kaytkan koşlar kebek
Canım härçak siña sıyındı.

Yuksındıra bergä bulgan çaklar
Yarsındıra yanıp-köyüdän.
Oçıraşası, küreşäse kilä
Sihırlänä küñel-söyüdän.

Yaşlek cırım bulıp

Yazgı cillär isep avaz saldı,
Saf söyüne canda yañartıp.
Min onıtkan idem inde,
Ber-berebezne küptän yaratıp.

Kuşımta:
Küz karaşıñ kitmi küñelemnän,
Küktä yözgän aydan nur atıp.
Yaşlegemneñ iñ saf toygıları
Koyaş bulıp yöri ozatıp.

Täüge söyü, täüge mähäbbätem
Kükrägemdä yäşi sızlanıp.
İskän cillär yarsıp yılıy kebek
Avaz salıp, ezläp uyanıp.

İh yäşise ide, sineñ belän
Söyü hisen tagın yañartıp.
Yäşlek cırım bulıp kaytır idem,
Mömkin bulsa mäñge yaratıp.

Küñelem koyaşı

İrtän irtük sine kötäm
Sindä minem yazmıştır.
Söyulärem koyaş nurı,
Küktän ingän sagıştır.

İh,ber utırası ide
Küzne küzgä karatıp.
Maturım dip, söygänem dip,
Hörmät itep , yaratıp.

Sütär idem serläremne,
Sabıy baladay kölep.
"Koyaşım çık, çık inde"-dip,
Sineñ qaderne belep.!

Yaktı yoldız bulıp gel sin,
Bul sin miña gel yuldaş.
Saylap algan alma kebek,
Mindä bulırmın koyaş.

Ayırılmabız mäñgegä dä,
Sau bul! diyep kitmämen.
Küñel cılılıgın çitkä
Berkayçan da sipmämen.

Min bähetle

Urın birgän saf söyüem-
Kükräktä tipkän yöräk.
Söyüemneñ kürkämlege
Yaş çagımnan köçleräk.

Özelep söysäñ yäş kartaymıy,
Saf söyü mäñge bula
Şunı añlamagan keşe
Bähetsez, cülär bula.

Ğaşıyq canım kükrägemdä,
Yaratsañ maturlana.
Mähäbbätem yaktı yoldız
Nur sibep yalkınlana..

Yörägemä rähmät äytäm:
Birdeñ miña söygänen.
Kükrägemdä mähäbbätem
Olı yazmış bülägeñ.

Yaşävemneñ maturlıgı,
Yaşäsäk ikäü bergä,
Min bähetle sineñ belän,
Kersäm dä salkın gürgä.

Yörägemdä göl

Sagınamın, yuksınamın sine
Gel aşkınıp tibä yörägem.
Kötäder kebek mine söygänem.-
"Sin minem bergenäm "- digänem.

Kuşımta:
Gomerem buyı gel sine ezlädem,
Ezlim sine, töştä kürämen.
Küñelemdä çäçkä,
Tamırı yöräktä,
Tatlı ber ser minem söygänem.

Ezlim sine, bälki ber tabarmın,
Talpınıplar tibä yörägem.
Töşläremdä küräm, taptım diyep
Koçagına ala söygänem.

Bik moñsumın tatlı sagışlardan
Yalgız kalgan akkoş tösle gel.
Saf söyüem minem mäñgelekkä-
Yörägemdä tamır cäygän göl.

.

Tik cır gına...

Özelep söysäñ tua köylär
Çın barlıklar yazmışta.
Söyep söylä almaularda
Bulmıylar bit az, kıska.

Min ber koştay, his keşese
Tirbälä sagışlarım.
Mähäbbätne bizär öçen
Yañgırıy tavışlarım.

Sagışlarnıñ yalkınında
Cır-moñnardan yäm taptım.
Yöräk ärnep yanganda da
Cırlap küñel yuattım.

Karaşımda yaktı oçkın
Cır ömetne yañarta.
Gaziz cannıñ saf söyüen
Tik cır gına añlata.
20.03.2011.

Taşkın bulıp...

Basalmadı yöräk yarsuların
Kük kükrätep yañgır yauganı;
Zur taşlarnı vatıp, taşkın bulıp
Yarsıp, şaulap sunıñ akkanı.

Küz yäşedäy özelep tamçı tamdı,
Göcläp aktı yañgır sikerep.
Tüpäläde yäşen tirä-yaknı
Kamçı suzıp, yılap, ükerep.

Yaşen bulıp bitläreñnän üptem,
Küñelem – yañgır, sular taşkını.
Tiränlege anıñ – töpsez därya,
Kaynarlıgı – tämug, taş-komı.

Iñgıraşıp aktı dulkınlanıp,
Sinsez gomerem, yarga sugılıp.
Ellar uzgaç yarsıp siña kaytam,
Taşkın bulıp sine, sagınıp.

Ul, bulmagan kebek

Kükkä aşkan taular da bar,
Urmannar bar, şaulagan.
Kerfekläreñ nik çılangan,
Elga yasap çıñlagan?

Yarsıp şaşıngan canımnı
Ellar işege şakıy.
Yarıy äle, yazgan cırlar
Gorurlık hisen saklıy.

Köngä yaktı nurlar östi ,
Çäçemä kunıp bolıt.
Min kartayam, ä taularım
Tora haman yäş bulıp.

Kükkä aşkan tau artınnan
Kön dä koyaş kuzgala.
Vakıt uzu hästärennän
Közen yafrak ut sala.

Agıp kitte ütkän gomer
Kulın bolgagan kebek.
Min yäş tügäm iskä alıp,
Ul, yuk, bulmagan kebek.

közlär belän

Täräzädän tamçı tama
Yullar yasap, suzılıp.
Ber kaytmasañ, ber kaytırsıñ,
Tañnar ata sızılıp.

Küz aldımda gel sin genä,
Çıktım yırak säfärgä.
Koşlar bulıp ber sayrasam,
Ciñel ikän yäşärgä.

Därya kiçkän ber koş buldım,
Kanatlarım par bulgaç.
Par akkoşlar tugrılıgı
Bergä oçar yar bulgaç.

Töşlär kürdem sineñ hakta,
İñbaşıñda çilägeñ.
Sineñ belän kerlär çaykap,
Su buyınnan kilämen.

Sinsez dönya tulı tügel,
Täräzämdä tamçısı.
Yazmış şulay kisätäme
Küñelemdä kamçısı.

Kön dä karıym täräzägä,
Ütäm min ezläreñnän.
Küñelemdä açı sagış
Hiç kitmi közlär belän.

Min dä şul yak balası

Tugannarım, dus-işlärem,
Söygänem – izge tabış.
Söyä belmäü – bik zur yalgış,
Yalgışlar – sarı sagış.

Yalgışlar da küp bulgandır,
Soñ inde tözätälmäm.
Utlarında yanmıy kalıp
Yazmışnı üzgärtälmäm.

Gayräte bar yörägemneñ,
\\Hıyallarga ışanıç.
Ükeneçle aldanular,
Yaralanu kızganıç.

Käkkügem dä gel aldadı,
Gonahlı cirdä tordım.
Şähärennän avılıma
Şuña kaytırga buldım.

Avıl tormışın yaratam,
Kilsäñ – yakın arası.
Tugannarım, dus-işlärem,
Min dä şul yak balası.

Yarala moñ, yarsular

Yöräk nigä yarsıysıñ sin,
Kükrägemdä – dulkınıñ.
Küñelem haman ber moñ saklıy,
Eçtä sagış upkını.

Kuşımta:
Yarlarınnan çıga sular,
Ber buşana bar sular.
Min haman da sine ezlim,
Yarala moñ, yarsular.

Tañ çıgıday yäşlär kunıp
Kerfeklärdä sulkılday.
Kükrägemne aykıy moñnar
Diñgezdäge dulkınday.
Kuşımta.

Bulsın tabışıñ

Hatlar yazam siña cırga kuşıp...
İh! Haman da kilä yazası.
Yörägemnän çıkmıy, hiç uñalmıy
Täüge söyulärneñ yarası.

Küp cırlıymın mähäbbätkä çumıp,
Küz nurları belän näkışlap:
Min haman da ütkännärne barlap,
Kıybla yaktan kötäm akkoşlar.

Änä miläş, kerşännären yagıp,
Salkınnarda läzzät kaldırgan.
Ak biläügä sının yaz urasa,
Közen nazlap şämnär yandırgan.

Mäñgelek yar yaulık bolgıy kebek,
İşetämen güyä tavışın:
Ägär söysäñ, üz işeñnän bulsın,
Gomerlekkä bulsın tabışıñ.

Urak belän çükeç
Räüf Bagautdinov süz.

Niçä yıllar buyı kırda yörep
Ütmäslänep betkän ber urak.
Teşe töşep tämam eştän çıgıp
Oçırmada yattı bik ozak.

Anıñ yözen kemnär ütmäslägän
Kem kulında täne eregän?
Kemnär anıñ saksızlıgı belän
Üz faydasın kürep yöregän.

İh uragım sineñ gazaplardan
Yözläreñneñ töse kalmagan.
Hälsezlänep käkeräyep betteñ
Berkem sine iskä almagan.

Alma kebek ideñ,Bulmagandır
İgtibarın siña bülmäüçe.
Şuşı maturlıkka huca buldı
Maturlıknıñ qaderen belmäüçe.

Ä şulay da ber kön beräü kilep
Ul uraknı alıp kuzgattı..
Teşen çükep eşkä kertü öçen
Timerçegä iltep ozattı.

Ozak buldı anda oçraşular
Uraknı bit çükeç tudırgan.
İgen urıp sin uragım belän
Avıl halkın kemnär tuydırgan?

Üpkä zur şul sine onıtkannar
Toromış küpme alga sikergän.
Yäşlärdä bit başka. Gomer uzgan
Sin uragım dilär iskergän

Ä uraknıñ äyter süzläre küp
Timerçegä kilep kagıldı.
Şul çagında oçkan oçkınnardan
Küktä küpme yoldız kabındı..

Urak belän çükeç gel ikese
Oçkın bulsalar da ber ide
Alar küreşep koçaklaşkan vakıt
Noyaberneñ bäyräm köne ide.

Hıyanäteñ

Räüf Bagautdinov süz.

Hıyanäteñ ötä bägıremne
Ber yalgızım häzer nişlärmen?
Ak kayınday ap-ak küñelemne,
Kara kümer diyep atıymın.

Kuşımta:
Küñele yılıy, yañgır bulıp yava
Taşlap kitmä koyaş batmagan.
Kara bulıp ata tañnarım da
Tañ yoldızı sinsez atmagan

Min añladım häzer yäşävemne,
Yarsu yalkınına salasıñ.
Sagış belän tulgan sın-gäüdämä
Tozlar sibep, östäp alasıñ.

İrkälilär ideñ sıypap - sıypap,
Koçagıña alıp här könne,
Belmi nişlärmen min sinsez häzer
Yalgız kalsam tagın ber könne.?
26.02.2014.

Yoldızlarda yazmış

Räüf Bagautdinov süz.

Goroskoptan ezlim bähetemne
Anda minem yazmış kürenä.
Ruhi dönyam baylıgı da
"Kaynar noktalar" ga ürelä.

Kuşımta:
İh yoldızım haman ezlim sine
Kütärelep kükkä ürmäläp.
Nik yoldızım çıkmıysıñ sin äle
Altın tuptay balkıp, tägäräp.

Yoldızlardan ezlim bähetemne
Min belmimen närsä kötkänen
Mäşäkätlär belän kürmi kalgan
Yäş gomerneñ ütep kitkänen.

Yodız yazmışında-min arslan
Bähetemne sinnän ezlädem.
Tagın aymılıştık, ih, yoldızım,
Ezlävemne ällä kürmädeñ.
27.02.2014

Tatar kızları

Räüf Bahavetdinov süz.

Tatar kızlarınnan maturırak,
Güzäl zatlar barmı dönyada.?
İñ maturı ,iñ güzäle alar
Küñellärem sezdän moñ ala.

Min alarnı tiñlim koyaşıma,
Sızlıp atkan yaktı tañnarga.
Sulış alam tipkän yörägemä,
Cır yasadıñ bezgä tıñlarga.

Sin ürätteñ bezne, gomer birep
Yaratırga bezne yaratıp.
Sin tormışnıñ hästär yögen tarttıp
Östen buldıñ bezdän här vakıt..

Sez matursız, bar yaktan da tıynak,
Salkınnardan alıp cılısın.
Sin alasıñ mine kuyınıña,
Häm cırlıysıñ köyneñ moñlısın.

İzgelegeñ, gölle kerfekläreñ
Güzällegeñ fida kılırlık.
Küñeleñdä huş-is göllär genä
Koyaş kebek yanıp torırlık.

Bala söygän kullarıñ dä yömşak
Kerfek oçlarıñnan bal tama
Sezne şaşıp söyulärem bähet
Şiñgän göllär kalka basuda
13.02.2014.

Gmer ütä dimägez

Yalgız ütsä gomeregez
Başıgıznı imägez.
Bik tiz ütkän gomerlärgä
Yaşegezne koymagız.

Kuşımta:
Koşlar da bit oça yırak
Kaytavaz tınlık yarıp,
Yul alalar havlarga
Soñgı köçlären salıp.

Yalgızlıkka bireşmäyek
Ut-davıllı yalanda
Yul aldınnan doga ukıyk
Tüzik usal zamanga

İ bu yäşäü kanunnarı
Küñelemnän hisemä.
Agidel dä töşerä der
Boz kalkanın isenä
25.02.2014.

Söyüeñä ışanam

Räüf Bagautdinov süz.

Ber könem yuk sine sagınmagan
Gel keräseñ kilep töşemä.
Söyüeñä ışanasım kilä
Mähäbbätem söygän keşemä.

Kuşımta:
Sin kabızgan söyü mäñge sünmäs
Sünmäs alar açı cıllärdän.
Küñel türemdäge göleñ bulıp
Nurın sibär böten cirlärdän.

Ber könem yuk sine sagınmagan
Kükkä mensäm, cirgä yul salam
Sine ezlim koçıp söyär öçen,
Sürelmiçe sinnän moñ alam.

Siña aşkınmagan mizgelem yuk
Yullar salıp ütär gomergä.
Söyüeñä ışanasım kilä
Yörägemne salma kümergä.
26.02.2014.

Yukä çäçägedäy

Tudıñmı allä yükä çäçkäsennän
Huş-islärdä sindä bal täme.
Söyulärem yarsıy küñelemdä
Hisläremdä toyam naz yämen.

Küñelem dä bäslänmägän äle
İmanım da taza namuslı.
Sular havam, tipkän yörägem dä,
Kalgan gomer siña sagışım.

Kolıñ da min, färeştäñ dä bulam,
Mähäbbätem taşıp tilertä,
Hıyalıylar bulam, zinhar, kotkar,
Kilmäüläreñ mine tilertä.

Yörägemä kerep oya kordıñ
Kıybla itep şuşı tarafnı.
Sagınu-sagışlarım koş buranı.
Mähäbbätem talmas kanatlı.
01.02.14

Sine söyulärem

Sine özelep söyüemneñ
Yuk äle yugalganı.
Sakla bezne i Hodayım
Saf söyä belgännärne.

Kuşımta:
Yannarımda sin yoldızım
Ğaşıyq bulgan hisemä.
Toygılarım taşkın suı
Tınmıy, tınmıy hiç kenä.

Taşlama, mine taşlama
Mine çın-saf söyüdän.
Taşlasañ mine söyüdän
Min bähetle bulalmam.

Kuşımta:
Bigräk kırıs tormış yulı
Avır da dönyaları.
Saf söyulär ciñeläytä
Bez bergä buluları.
Kuşımta:
.

Közge toman

Räüf Bagautdinov süz.

Közge tomannarday betmi ikän
Täüge söyü salgan yaralar.
Sindä genä minem ğaşıyq canım
Eragaysalar da aralar.

Közge tomannarday zinhar mine
Sataştırıp canga uralma.
Mähäbbätem minem Koyaşım kem?
Ber yılmaysañ-kabat yugalma.

Min koyaşka karap haman baram
Ütä diyep Hoday teläkne
Sine kürsäm dönya balkır ide
Sinsez miña dönya kiräkmi

Hälem betep sine ezläp baram
Közge tomannarga butalıp.
Señär idem koçagıñda erep
Gomerlekkä kalıp - yugalıp
7.02.2014

Yanarıñda kaldır

Sin üstergän göllär
Miña bik qaderle
Sagışlı karaşıñda:
Bakçalarda kaldır mine,
Gölläreñ arasında.

Göleñä üreläm
Üreläm yanıña
Küzeñneñ karasına
Yannarıñda kaldır mine
Mähäbbät dalasında.

Sineñ göleñ kebek
Çäçkä atam min dä
Yörägeñ dalasında
Gomerlekkä kaldır mine
Yäşlegem kalasında
5.02.2014.

Yaşlek, kaldı yılap

Köz dä citkän
İşetelä
Kiyek kaz tavışları.
Kül öste dä
Ak tomanda
Sap -sarı sagışları.

Moñsu közlär
Cillär belän
Kolagımda tavışı
Közen kitkän
Kazlar kaytır
Kaytmıy gomer agışı

Kışlar ütkän
İnde küptän
Kayttı kazlar cırlaşıp
Yörägemdä
Burıy buran
Yäşlegemne yılatıp.

Häterlätä kır kazların...

Söyü gazapları intekterde,
Yörägemdä çiksez yarsular
Bägıremne özde sagışlarım
Küñelemdä yazgı taşular.

Ah, küñelem, nik sıkrıysıñ haman
Bägıremne özep, tilmertep.
Ä yörägem, yarsıp, çañnar kaga,
Saf mähäbbät cannı cilketep.

Tik alay da bigräk yakın küräm
Mähäbbättä yanıp köyüne.
Yua almas kırıs cilläre dä
Hıyallanıp şaşıp söyüne..

Koşlar bulıp, ahrı canım cırlıy
Küñel kanatların taldırıp.
Häterlätä miña kır kazları
Kitkän çagın yalgız kaldırıp.
6.02.2014

Äniyebez diyep

Räüf Bagautdmnov süz.

Äniyebez diyep kemnär genä
Küñellären yarıp salmagan.
Kergän sayın tormış kıyınına
Ber könem yuk iskä almagan.

Onıtalmadım Änkäy karaşıñnı
Koyaş bulıp balkıy küñeldä.
Kullarıñnıñ cılılıgın toyam
Sabıy bala kebek bügen dä.

Änkäy kabat irkäläner idem
Toyam haman yöräk cılısın.
Sabıy çaktagıday kuyınıña
Ber, sarılıp kilä cılıysım
6.02.2014

Küñedä ber çäçkä

Räüf Bagautdinov süz.

Dala bolannarı gel çäçkädä
Nigä äle saylap,
Siña diyep miñä özmäskä?!
İñ maturım diyep
Sine iskä alam
Çäçkälären özep
Koçagıma salam,
Çönki sin üzeñ dä -ber çäçkä.

Üstek çäçkä kebek, kemnär öçen?
Nigä äle üstek,
Yäşlek qaderlären belmäskä?!
Min bit sin dip yanam
Yan yörägem, dörläp yan
Söyäm sine haman
Siña gına baram
Çönki sin üzeñ dä- ber çäçkä.

Bezneñ çäçkä töşär, ber mäl bäs tä
Nigä äle özelep.
Özelep-şaşıp bezgä söymäskä?!
Salkınnardan kaplap,
Çit - yatlardan saklap
Sine özelep söyäm
Nurlarında yözäm,
Çönki sin üzeñ dä -ber çäçkä.

Mähäbbät dulkını

Sine sagınganda küzläremä
Çık suları bulıp yäş tulgan.
Akıllardan şaşıp
Aşaulardan yazıp
sine sagınıp bolay uyılgan..

Sine sagınulardan yözläremä
Sarı sagış bulıp zar yökkan
Tönboyıktay boyıgıp,
Küzläreñdä yözep
Sine söyep bolay zarıkkan

Ürelep kerdeñ yörägemä tagın
Huş-isläre östäp kabattan.
Minnän başka yuktır
Özelep söyüçelär
Sineñ öçen şaşıp can atkan.
8.02.2014.

Söyü taşkını

Taşlap kitmä zinhar, yalgız itep
Könläşterep kayın kızların.
Cäyge siren huş-is börkegändä
Nazga susıy küñel küzlzrem.

Koçıp alsañ ide kükrägeñä
Ğaşıyq canım olı hislärdä
Ber sandugaç bulıp sayrar idem
Söyäm diyep aylı kiçlärdä.

Sayrar koşnı tıyıp bula meni
Sin bulganga gına dönyada
Şaşıp söyüemneñ çige yuktır
Mähäbbätem siña ör-yaña

Yaşen bulıp bitläreñnän übim,
Küñelem - yañgır, sular taşkını.
Tiränlege anıñ-töpsez darya,
Kaynarlıgı yalkın, taş-komı.
8.02.2014.

Sin minem tabışım

Räüf Bagautdinov süz.

Sin minem yäşlek cırım bulıp,
Yörägemä kerdeñ moñ bulıp.
Sulış ördeñ minem kükräkkä
Çıkkan koyaş, yaktı tañ bulıp
Cılıttıñ minem küñelemne
Yaşäü därte miña köç birep
Sin minem kiläçäk terägem
Can söygänem, tipkän yörägem.

Kuşımta:
Balkı sin
Nurga manıp tañnı
Kil miña
Küñelem sagışım
Tormışımnı sin cır yasadıñ
Sin minem gomerlek tabışım.

Läysän bulıp küñelemä kun
Hättä ber minutka ütkängä.
Cançişmädäy minem küñelem,
Küñelemdä härçak sin genä.
Kolagımda nazlı tavışıñ,
Kükrägemne bastı çagışı,
Täüge kükräü bulıp kabınıp,
Yörägemä ütteñ kagılılıp,

Kuşımta:
Balkı sin
Nurga manıp tañnı
Kil miña
Küñelem sagışım
Tormışımnı sin cır yasadıñ
Sin minem gomerlek tabışım.
9.02.201

Köt sin mine

Räüf Bagautdinov süz.
Rulan Şaripov köye.

Töşläremä bik yış keräseñ
Küñelemä çeçkä üräseñ.
Sagındırıp kötkän könemne
Yöräk kanı belän kümäseñ.
Göllär bulıp üreläm canıña
Kaynar koyaşım sin kil äle?
Saf söyüem huş-is göl äle
Väğdä biräm siña kil äle?.

Kuşımta:
Cavap bir sin
Sagışlı börtegem
Köt sin mine,
Bäğırkäyem sin minem

İh yäşise ide bez ikäü,
Şatlıklarnıñ östäp börtegen,
Sine ezlim atkan tañnarda
Zäñgär küzlär kara kerfegem
Sagışımnan oçam hıyalıma
Koşlar bulıp atkan tañnarda
Koş uynagan havalarga karap
Mindä kuşlam moñlı cırlarga

Kuşımta:
Cavap bir sin
Sagışlı börtegem
Köt sin mine
Bäğırkäyem sin minem
9.02.2014

Kanatım sin

Bakçalarda şomırt gel çäçkädä
Huş-isläre siña kiterde.
Sin söyelsäñ-oçtım havalarga,
Sin köyensäñ- canım kitelde.
Yazmış cile bezne oçıraştırdı.
Sin bit minem talmas kanatım,
Niçek bulsañ, şulay üz ittem min
Niçek bulsañ şulay yarattım.

Töşläremdä takır sukmak saldıñ
Küñelemneñ betmäs serlären.
Yanıp söysäñ küñel kanatlana
Köç-därt birä köläç yözläreñ.
Yazmış cile bezne oçıraştırdı.
Sin bit minem talmas kanatım,
Niçek bulsañ, şulay üz ittem min
Niçek bulsañ şulay yarattım.

Tañ yoldızım bulgaç, min bähetle
Saf sulışın alam sin yazdan.
Şau çäçkädä minı bakçalarım
Cimeşläner alar borazdan.
Berük kitmä minem yannarımnan
Sin bit minem talmas kanatım,
Niçek bulsañ, şulay üz ittem min
Niçek bulsañ şulay yarattım.
7.02.2014

Gölnazım

Cırım büläk. Cırlıyk äle!
Küñelemdäge hisemä.
Toygılarım taşkın suı,
Tınmıy, tınmıy hmç kenä.
Äy, Gölnazım, Gölnazım -
Koyaştay nurlı yazım,
Cannarıma nurlar östäp,
Börelänä gel nazıñ.

Nilär citmi küñelemä
Ällä sin üzeñ mikän
Salavat küpere sıman
Yörgän yulları ikän.
Äy, Gölnazım, Gölnazım -
Koyaştay nurlı yazım,
Cannarıma nurlar östäp,
Börelänä gel nazıñ.

Sagış nurı yözläreñdä
Utın yandırıp bara.
Hisäremdä betmäs söyü
Ällä buldımı yara
Äy, Gölnazım, Gölnazım -
Koyaştay nurlı yazım,
Cannarıma nurlar östäp,
Börelänä gel nazıñ.

Sez duslarım

Räüf Bagautdinov süz.

Sez duslarnı sagınıp kötep alam,
Küñellärem sezne sagına.
Äldä duslar, sez bar äle bügen,
Ellarıbız yögerep uzsa da.

Tormış arbaların bergä tartıyk
Bergä bulıyk avır zamanda
Tagın sezne çakırasım kilä
Ciñel tügel tormış hamanda

Bergä yäşäüläre bik küñelle
Yalgız cannı salmıyk yalkınga.
Büleşik bez kaygı-şatlıklarnı
Duslar bit ul bigräk yakın da

Şatlık söyeneçlär taşlamas
Kaygı-borçu işek kakmasın,
Sez duslardan Hoday ayırmasın
Küz alması kebek saklasın.,
10.02.2014

Duslarım tugannarım

Räüf Bagautdinov süz.

Cırlar cırlıym sez duslarga,
Cırlıym min tugannarga.
Açık yözle kiñ küñelle
Kul suzıp torgannarga.

Dus tugannar bulgan çakta,
Yaşäve ciñeleräk.
Tormış avırlıkları da
Kürenmi kebegeräk..

Sez bulganda min bähetle
Avır tügel moñ-zarı
Cırlar cırlym, iñ maturın
Sez bit bigräk zur canlı

Duslar belän bar şatlıgım,
Kora yöräk oya da.
Koşlar kebek bez sayraşıp
Yäşik duslar dönyada

Uy-teläklär urtak bezneñ,
Min sezne karşı alam.
Barıgıznı yakın itep,
Özelep-özelep yaratam
10.02.2014

Cırlı gomer

Räüf Bagautdinov süz.
Fänürä Hayumova kye.
Cır şıttırdıñ yörägemdä
Küñelemä sarılıp.
Bişek cırı kolagımda
Moñnar östi sagınıp.

Gomerlärem cırlap bara
Cırlar kebek yazmış ta.
Par ak-koş tugrılıgın
Bormadım min yalgış ta.

Min ber moñlı bala bulıp
Ata-Anamnan tuganmın.
Gomeremne maturlarga
Äldä cırçı bulganmın.

Tugannarım, dus-işlärem
Cırlarım-izge tabış.
Moñlı bulmau-bik zur yalgış
Yalgışlar-sarı sagış.

Cırlıyk äle, cırlıyk äle,
Cır gomerne ozayta,.
Tañ nurına kuşılıp,
Tagın äylänep kayta.

Agım sularga kuşılıp
Aktı minem yıllarım
Yäşlek cırım bulıp kaytam
Büläk sezgä moñnarım.

Kil digäneñ kötäm

Räüf Bagautdinov süz.
Kil digäneñ kötäm yıllar buyı..
Miläş tälgäşedäy yanam bit
Köt !- dideñ dä kitteñ...Közge cillär
Öşetsä dä tüzdem, yarar, dip
Kuşımta:
Niçä yazlar kil !- digäneñ kötep
Kükrägemdä canım sızlana
Yäşlegemneñ iñ saf toygıları
Küz yäşlären tügep yul sala..

Kışkı burannarda sine ezlim
Kar östendä yäşem tamar bit,
Kil ! -digäneñ kötäm...Siña yulnı
Min tapmasam, cırım tabar dip
3.01.2014

Bergä bulsak

Räüf Bagautdinov süz.

Dulkınlanam sine uylap
Özelep sine yarattım?
Burannarda adaşmaska
Siña diyep yul açtım

Kuşımta:
Bergä bulıyk bu dönyada
Bul sin miña çın yuldaş.
Min bulırmın siña teräk
Küktäge yaktı koyaş

Yörägemdä urın siñä
Küñelemdä sandugaç
Sinnän başka yäşi almıym
Mähäbbätem sin bulgaç.

Täräzlärdä ay nurları
Nurın sibep yılmaya.
Äldä sin bar yannarımda
Min bähetle dönyada
18.03.2014.

Kiyek kazlar

Räüf Bagautdinov süz.

Kazlar oça közlär citkäç
Havada moñnar köyläp.
Kañgıldaşıp yöräk telep
Tügelep zarın söyläp.

Kiyek kazlar kañgıldaşa
Cäyneñ azaga mikän
Kulnı suzam zäñgär kükkä
Sagış gazabı mikän.

Kaytarıp bulmıy gomerne
Köz citkäç koşlar kitä.
Ütkän yıllarnı kaldırıp
Çäçlärne kümer itä.

Kiyek kazlar hiç kitmägez
Kaldırmagız kırlarnı.
Anda korgan oyalarnı,
Yaşli söygän yarlarnı.

Kaytarıp bulmıy gomerne
Küpme közlär ütelgän.
Ütkän yıllarnıñ könnäre
Yörägemdä ötelgän.
7 mart 2014

Saf söyüem...

Räüf Bagautdinov süz.

Koş buranı söyulärem
Minem yöräk talpına.
Läysän yañgır bulıp kunıym
Ğaşıyq canıñ karşına

Kuşımta:
Hiskä tulıp dulkınlanıp
Oçıp siña barışım,
Hisläremne bäyli yöräk
Kükrägemdä sagışım.

Kuşımta: şul uk.
Rähmätlemen yazmışıma
Bähetemä endäşäm.
Ak-koş kebek min yäşimen
Kuyınıñda söyläşäm

Min üzemne sineñ belän
Kanatlıday his itäm.
İrkälim min cillär bulıp
Saf söyüne üz itäm.
17.03.2014.

Ezlim sine

Räüf Bagautdinov süz.
Tıngı birmädeñ sin hiç yäşärgä,
Tıpırçınıp tordıñ yörägem.
Tagın aymılıştık, ih, yoldozım
Ezälvemne ällä kürmädeñ?

Kuşımta:
Ällä sineñ taşıp söymäüläreñ
Tıngı birmi minem bu canga,
Sagış moñnarımnıñ köyen suzam
Ällä gomerem sinsez uzganga

Birsen ide Hoday söygänemne,
Koçıp alır idem yanıma.
Yörägem dä yarsıp tipmäs ide.
Tınıçlanır ide canım da.

Sınaularda yazmış ciñel tügel
Bähet tabu avır mäsälä.
Ber-bereñne özelep söyulärne
Kürmäüläre miña närsägä?

Sin küñedä ber çäçkä

Dala bolannarı gel çäçkädä
Nigä äle saylap,
Siña diyep özmäskä?!
İñ maturın alam,
Koçagıma salam,
Küzläremdä sagış
Ezlim sine haman
Ä sin üzeñ dä -ber çäçkä.

Üstek çäçkä kebek, kemnär öçen?
Nigä äle üstek,
Yäşlek qaderlären belmäskä?!
Kil digänen kötmim
Üz tiñemne ezlim
Ezlim sine haman
Siña gına baram
Ä sin üzeñ dä- ber çäçkä.

Bezneñ çäçkä töşär, ber mäl bäs tä
Nigä äle özelep.
Özelep-şaşıp söymäskä?!
Salkınnardan kaplap,
Çit - yatlardan saklap
Nurlarında yözäm,
Min bähetle irkäm
Sin üzeñ dä -ber çäçkä.

Bergä oçar yar bulgaç

Räüf Bagautdinov süz.
Syumbelä Hamidullina köye.

Bähetle itte söygän yarım,
Birep miña par kanat..
İkäü oçıyk havalarda,
Turgay bulıp bez kabat.

Kuşımta:
Bergä oçıyk havalarda,
Bergä yözik dönyada.
Min ay bulam, ä sin yöldız,
Kül östendä, yılgada..

Bähetle itteñ tormışımnı,
Yalgız yäşäü kızganıç.
Tönnäremne koyaş itteñ,
Bulıp miña ışanıç.

Dönya kiçep ber koş buldım,
Kanatlarım par bulgaç.
Par ak-koşlar tugrılıgı,
Bergä oçar yar bulgaç.

Tıngı birmi karaşlarıñ
Ällä inde ak bolıt
Kartaymabız bergä bulsak,
Kalırbız gel yäş bulıp.
14.02.14.

Mähäbbätem sin genä

Räüf Bagautdinov süz.

Mähäbbätem sin yäşiseñ
Yanıp-köyep küñelemdä.
Oyaladıñ kükrägemä,
Urınıñ yörzk türendä.

Mähäbbätne çäçkä itkän,
Söygän yarım göl genä.
Şaşındırıp söydergän dä
Güzäl zatım sin genä.

Söyä belergä ürätteñ,
Çañnar kagıp yöräkkä
Yökılardan da yazdırıp
Koçıp aldıd kükräkkä.

Kükrägeñdä eredem min
Üzem kundım uçıña
Äytäm siña rähmätemne
Tatlı bähet koşıma

Üz yarımnı saylıy beldem
Täbigattäy kübäläk.
Şatlıgımnan küz yäşläre
Bitlärne ötte tägäräp.
14.02.2014

Yalgız uçak

Räüf Bagautdinov süz.

Dörläp uynap,
Yana uçak.
Kemnär anı kilep kabızgan.
Sine ezläp,
Bik yırakta
Ğaşıyq canım siña tabıngan.
.
Yalgız uçak,
Utın uçlap,
Saf söyüdän dörläp yanalar.
Yangan uçak,
Kala yılap
Yat yarlarda yalgız kalsalar.

Minem yöräk,
Yana köyräp
Yalkınnarga nigä uraldıñ.
Söygän yarım,
Moñlı zarım
Ä sin genä kayda yugaldıñ
16.02.2014.

Kübäläklär şikelle

Räüf Bagautdinov süz.

Bigeräk matur kar börtege,
Kübäläktäy kük cile.
Ğaşıyq canım oçıp yöri,
Kübäläklär şikelle.

Sine kürgän könnän birle
Tirägeñdä oçam min.
Ülemnärdän kotkarırga
Yögerep kilep koçarmın..

Yaugan karlar bulıp kına,
Yabınma yurgannarga
Yugalma sin, hiç yugalma,
Kar bulıp burannarda.

Küñel kayçak tuñgan yılga,
Sin bulmasañ boz bulam.
Ägär alsañ kuyınıña,
Erimen min naz belän.
15.02.2014.

Belmiseñ söyüemne

Räüf Bagautdinov süz.

Belmiseñ sin minem söyüemne
Cillär bulıp isäm nazıña.
Tüzemsezleklär belän yazlar kötäm
Taşkın bulıp baram yanıña.

Belmiseñ sin minem söyüemne,
Tönnärendä yokısız kalgannı.
Yansa yöräk küz yäşlären siptem
Sin belmädeñ sagış baskannı.

Belmiseñ sin özelep söyüemne
Siña kaytam kitkän yulımnan
Çıklar kuşıp çäçkä ise sipteñ.
Yaraldım min söyü cırınnan.

Bähetle min,ğaşıyq canım belän
Saf söyüem yäşlek mälennän.
Gel sayındım sineñ koçagıña
Şaşıp söyeyu, nazlau tämennän.
16.02.2014

Borçılma sin Äniyem

Räüf Bagautdinov süz.

Karaşışıñnan Änkäy kürep toram,
Äçtän genä nilär uylıysıñ?
Sagışlarda ütä sezne sagınıp
Ütä gomerem , ütte cäl, - diseñ

Gomerem buyı şulay bulır tösle
Tuktap kalam, tügel hiç yukka.
Kara töndä küñel yana-köyä,
Ber yalgızım kalıp bu yortta.

Borçılasıñ Änkäy bezneñ öçen,
Ozatkanda yılap ozatma.
Sindä kaldı minem bala çagım
Min kitämen inde yırakka.

Rähmätlemen siña min Änkäyem
Kükräk söte täme telemdä.
Yanıp-köyep balam diyuläreñ,
Saf söyüeñ haman bügendä.
17.02.2014.

Bik sagındım

Räüf Bagautdinov süz.

Bik sagındım , bik sagındım,
Sizäseñme , äyt äle?
Kükrägemdä yangan koyaş
Ğaşıyq canım äydäde.

Koş burannarı buldım min,
Yarsınam talpınırga.
Sagışlarım äçe ärem,
İh,sine sagındıra.

Min sagındım , bik sagındım,
Niçek äytim süzemne?
Niçek onıtıym karaşıñnı
Sagış nurlı yözeñne?

Kaya kuyarga canımnı.
Kayınga sarılıym meni.
Sagışlardan taşkın bulıp
Sularga agıym meni.
17.02.2014

Sine yuksınam

Räüf Bagautdinov süz.

Serle yılmayuıñ belän,
Zinhar miña karama.
Bula almım sineñ belän
Kıyalar küp arada.

Kuşımta:
Nigä yelek sin kilmädeñ?
Söyüemne belmädeñ.
İnde häzer gazaplanam,
Sine sagınam, yuksınam.

Gazaplanam yalgızlıktan,
Tapçı zinhar çarasın.
Onıttırçı sagışımnı,
Ükeneçle karaşın.

Tañnarında min uyanam,
Sine sagınıp uylanam.
Sine haman gel yuksınam,
Dönya miña yuk sıman.
18.02.2014

Sihri sagış

Räüf Bagautdinov süz.

Kem tudırgan güzäl zatnı
Sihri dönya yözenä?
Söyäm anı, añlasam da
Bulmauların üzemä.

Kuşımta:
Aña taba ber karasañ,
Yörägem şaşıp kitä,
Karaşları -koyaş nurı,
Hislärem taşıp kitä.

Küñel cärähäte minem
Sünmi dä sürelmi dä,
Yandım, köydem özelep söydem
Añarga kürenmi dä.

Uylarımda min üzemne
Yanında toyam kebek.
Elmayıp ber kara disä.
Yañadan tuam kebek.
18.02.2012

Sine söyep cırlaularım....

Räüf Bagautdinov süz.

Matur cäylär citkäç nazlar kilä
Nazlıy cirne kayaş nurları.
Koyaş nurı cirne nazlaganday,
Nazlıy mine sineñ kullarıñ.

Sineñ küzläreneñ nurlarınnan,
Sineñ kullarıñnıñ nazınnan,
Küñellärgä kergän mähäbbättän
Küpme söyü cırı yazılgan.?

Saf söyüeñ mine maturladı,
Saf söyüeñ birde bäyrämen,
Sine söyep cırlaularım minem
Büläk bulsın çäçkä bäylämem.

Sine söyep cırlaularım minem
Ber kinänep üksep cılarlık.
Omtılam min sineñ koçagıña,
Sine urap ütär yulım yuk.
!8.02.2014.

Akkoşlarım

Räüf Bagautdinov süz.

Akkoş küle tagı yalgız kaldı
Dulkınlana anda kamışlar.
Nindi hislär, söylä, nindi köçlär,
Küñeleñdä nindi sagışlar.

Yäşlegemne alıp kitkän kebek
Akkoşlarım oçtı talpınıp.
Yazlar citkäç tagın kaytırsızmı,
Zäñgär külegezne sagınıp?!

Akkoş küle tuñıp kalgan kebek,
Serläşälär anda kamışlar.
Çıñlıy kolagımda, kaytırsızmı,
Tanış moñnar, sagış tavışlar.

Söyü yalkını

Räüf Bagautdinov süz.

Koyaş nurın nazlap sibä
Canga rähät saf cile.
Küz karaşları yagımlı
İh anıñ neçkä bile.

Kuşımta
Töşläremä gel keräseñ
Söydem sine tiñ itep.
Dönya mäşäkäte diyep
Yalgız itmä sin kitep..

Sine genä saylap aldım
Küñelem sinnän nazlana.
Sinsez hiç tä yäşi almam,
Ber mizgelgä, azga da.

Siña bulgan saf söyüem
Sünmi dä sürelmi dä,
Yandım, köydem, özelep söydem
Siñärgä kürenmi dä.
Kalıyk bez gomergä,
Kullarıma alıym kulıñnı.
19.02.2014.

Yanasılar bar äle

Räüf Bagautdinov süz.

Serle yımayuıñ nilär söyli,
Küzläremä tutırıp karale?
Karaşıñnan koyaş nurı balkıy
Yanasılar bar bit, bar äle.

Kızdırıp koyaş kızarttı,
Essedä yanıp köyep.
Kızıgıp yatlar küzına
Yalgızım kaldım torıp.

Koyaş nurın sibep tañnar attı
Çıklar yarır tañnar bar äle.
Sagındırıp kildeñ nik kötterep
Küzläremä tekäp karale.

Kızdırdı koyaş, kızdırdı,
Mäñge sünärlek tügel.
Kızıgıp yatlar küzenä
Nik tartıla bu küñel?

Üpkäläü

Räüf Bagautdinov süz.

Berdä yukka üpkäliseñ,
Küñelne sızlattıra.
Ütkändäge ber hatanı
Nik kabat kuzgatırga

Kuşımta:
Äy, duskayım üpkäläşmik
Bez yäşik kölep kenä.
Yazmış karşı alıp tormıy,
Çäçäklär sibep kenä.

Ber yukka da üpkäliseñ,
Näfrätme bu sınauıñ?
Bersen ütep ölgermiseñ
Äzerliseñ unauın.

Kuşımta şul uk:
Kiräk tügel üpkäläülär,
Can küñelgä uk atmıyk.,
Üpkäläü bit bik zur hata,
Yaşäü yämen yugaltmıyk.

Tugan yak kayınnarı

Räüf Bagautdinov süz.

Tugan yaknıñ kayınnarı
Salmagız kaygılarga?
Söygän yarımnı sagınsam,
Kiläm min yanıgızga.

Kuşımta:
Kayınnarnıñ yafrakların
Uçıma alıym äle.
Tañ süräte sınıñ bulıp
Yanıñda kalıym äle.

Tugan yaknıñ kayınnarı
Yaz aça kuyınnarın.
İskän cildä minem kebek
İrkäli kayınnarın.

Sinsez cılısı yuk kebek,
Koyaşlı irtälärneñ,
Sin äle dä kayın bulsañ,
Cil bulıp irkälärmen
18.02.2014.

Kalıyk bez gomergä

Räüf Bagautdinov süz.

Barır idem oçıp,
Havalarnı koçıp,
Kanatlarım bulsa iñemdä.
Küñelem yaz kebek,
Kilçe sin kölep,
Sagışlarım yarsıy küñlemdä.
Sin minem cırım da,
Moñ sipkän kılım da,
Ul canımnı sıypap irkäli.
Kısıp-kısıp nazlıy,
Galäm buylap atlıy,
Naçar ğadätlärdän kirtäli.
Yarsu yazlarım sin,
Alsu tañnarım da,
Koçıp alır idem sınıñnı.
Sin minem küñeldä,

Avılımnıñ ber kiçe

Räüf Bagautdinov süz.

Közgelärgä karap här kiç-irtän
Çäçläremne tarıym tagın da.
Hıyallarım şundıy biyek ide--
Nik bulmadıñ härçak yanımda.

Ezläsäm dä inde tabalmamın:
Tabalmamın yazmış azagın.
Yazmışlarda yalgışlık bulganda,
Beläm min mähäbbät gazabın.

Kara şomırt tösle nurlı küzlär...
İñ güzäl zat närsä kem itkän?
Mähäbbät isertkän cäyge tañ
Küñelne cilketkän tön mikän?

Bälki iñ güzäl sandugaçtır..
Cır moñnarın suzsa özelep
Şul mizgelgä ber färeştä bulıp
Bik yış kiläm tagın tilmerep.
19.02.2014.

Yandım min

Räüf Bagautdinov süz.

Sagınuıma yıllar gına däva
Avır çaklar buldı çarasız.
İke cannı intekterep şulay
Bulamıni söyü çarasız.

Söyüemne saklap gomer buyı
Yörägemnän alıp kuymadım.
Bik sagındım, irkäm, nişlim ikän,
"Yaratam "-dip äytep tuymamın?

Küñelemä señgän bu matur süz
Moñ sagışı kalgan yözemdä
Sizelmidä ütkän yäşlegemdä
"Yaratam"-dip äytäm önemdä.

Kiräk bulsa, gazaplangan çakta,
Cankayıma şifa bu süzem.
İlahi his - yaratunı zurlap
Moñ sagışta yandım min ü\zem.

Kabat kaytam

Räüf Bagautdinov süz.
Säydäş.Häsäncanov köye

Göllär bulıp üreläm yanıña
Söyü hislärenä uralıp.
Mähäbbätem minem Koyaşım sin
Gomerlekkä kalma - yugalıp

Kuşımta:
Kabat kaytam kitkän yulımnan
Beläm min gel siña kirägen.
Kavışırbız tagın - şigem yuk,
Bulırsıñ sin minem terägem.

Bireşmik bez cil häm davılga.,
Küreşeplär tagın bulmasa.
Ul nindi mähäbbät bula di,
Utlarga, sularga salmasa.

Kuşımta şul uk:
Onıtıyk sabırsız çaklarnı
Yalgız könnär bezne zar itkän.
Zarlanmıyk kümergä kaldım dip,
Şul söyü bit bezne par itkän.
20.02.2014

Üpkälämä zinhar

Räüf Bagautdinov süz.

Yukka gına miña üpkäliseñ
Yörägemne bülep kisäkkä.
Gazaplıysıñ haman salkın karap
Yalgışasıñ bit sin çınlap ta.

Yalgışasıñ, yukka üpkäliseñ
Kayızlangan kayın şikelle.
Kayın suı kebek tügelergä
Tora küñelem, yäşem sört inde.

Niçä könnär inde söyläşmiseñ
Elıysılar kilä utırıp.
Taşkınnaraday şaşkan hisläremneñ
Söyü hiskäylären beterep.

Gazaplama inde salkın kalıp
Sıyınganda hättä koçakka.
Töbäp kara zinhar küzläremä
Aldıy, disäñ ällä çınlapta.
1 mart 2014

Yazmış ayırmasın...

Räüf Bagautdinoa süz.

Sine kürgän könnän birle
Bähetkä aşkındımmı?
Sin kerdeñ minem küñelgä -
Mähäbbäät taşkınımı.?

Kuşımta:
Ğaşıyq min gomergä
Uyımda sin genä.
Koçıp alır idem üzeñne.
Koyaştay can ördeñ,
Yaşäügä yäm birdeñ
Yaktı hiskä kümep küñelne

İh aşkındı saf küñelem
Kılday özelä yazdı.
Aşkandır nazım tügelep
Közennän ezläp yaznı,
.
Kuşımta:
Bezneñ yöräk parlap tibä
Tönnär dä köndäy yaktı.
Yazmış bezne ayırmasın,
Soñgı sulışka çaklı
23.02.2014.

Äniyem

Räüf Bagautdinov süz.

Bala çaktan häteremdä kalgan
İrkäläp koçuıñnı sagınam.
Onıtırlık tügäl mäñgegä dä
Öleş alam kebek nazıñnan..

Kuşımta:
Kübäläktäy oçıp, yöredem ezläp,
Yullar yarıp kiläm bolınnan.
\Kullarmnan alıp citäklädeñ
Yaralangaç sineñ kanıñnan.

Gomeremneñ Änkäy sin güzäle
Min haman da çiksez yuksınam.
Şämnär kebek erep ömet sünde
Sinsez miña dönya yuk sıman.

Teläkläreñ sineñ izge ide-
Koyaş buldıñ minem yulımda.
Gomer buyı yaktı nurın sibep
Yansın koyaş, dideñ, ulıma.
23.02.2014

Söygäneñnı ıçkındırma.

Räüf Bagautdinov süz.

Yazmış nigä alıp kitteñ äle
Özelep söygän yäşlek yarımnan?
Ciñel tügel çıdau yugaltudan,
Yöräktäge sagış çañınnan.

Yugalttım şul, söygän yarımnı min,
Toya idem küñel cılısın.
Kaderlären nigä belmädem.sıñ?
Häzer kilä üksep yılıysım.

İkebezdä yuktan ğayep cıyıp,
Kayırganbız söyü kanatın
Nik kayırdık küñel kanatların?
Ber berebezneñ söyü gädäten.

İnde häzer yalgız akkoş sıman
Başkayımnı kilä bäräsem.
Açıp kuyam bılbıl sayraganda.
Sinder diyep bülmäm täräzen.

Sine yugaltudan yörägemä
Söyü utı ürli kabattan.
Barmı sıñ ul, minem kebek başka
Gomer buyı sine yaratkan?
24.02.2014.

Bergä yäşär idek

Räüf Bagautdinov süz.

Ägär min siña ğaşıyq ikän,
Çit -yatlarga küzeñ taşlama.
Gafu itmäm sine gomergä dä
Yarsıp sular kire aksa da.

Kuşımta:
Söyü büläk itep yalgız itmä
Taşlap kitmä mine dus bulsañ?
Ämmä ükenerbez, küpme yıllar uzıp?
Zäñgär hıyalıbız buş bulsa.

Özelep söysäñ bälki ışanırmın
Sıyınganda sineñ koçakka.
Sin bulmasañ niçek yäşär idem
Yaratasıñ ällä çınlap ta.

Kuyınıña alsañ ide dimen
Yugalmabız küñel huş bulsa.
İh, yäşise ide, ikäü härçak
Barır yullar bergä kuşılsa
25.02.2014.

Söyüeñä ışanasım kilä

Räüf Bagautdinov süz.

Ber könem yuk sine sagınmagan
Gel keräseñ kilep töşemä.
Söyüeñä ışanasım kilä
Mähäbbätem söygän keşemä.

Kuşımta:
Sin kabızgan söyü mäñge sünmäs
Sünmäs alar açı cıllärdän.
Küñel türemdäge göleñ bulıp
Nurın sibär böten cirlärdän.

Ber könem yuk sine sagınmagan
Kükkä mensäm, cirgä yul salam
Sine ezlim koçıp söyär öçen,
Sürelmiçe sinnän moñ alam.

Siña aşkınmagan mizgelem yuk
Yullar salıp ütär gomergä.
Söyüeñä ışanasım kilä
Yörägemne salma kümergä.
26.02.2014.

Ätiyem

Flürä Şäripova köye
Räüf Bagautdinov süz.

Bala çaktan kalgan
Häteremdä haman
Äti, sineñ osta kullarıñ.
Sineñ cırlarıña,
Garmun uynavıña
Soklanıplar hiç tä tuymadım.
Kuşımta:
Kübäläktäy oçıp,
Sineñ kulnı koçıp,
Yögerep uynıy idem bolında..
Kaytarırga ide, äti, sine kire,
Tik yazmışlar Hoday kulında.

Häzer inde uzem
Sinen yuldan uzam,
Sineñ ezläreñne ezlim dä.
Sinen hakta uylıym,
Nazlarına tuymıym
Hätirämnän sine kuzlim dä.

Davıllar tidermi,
Kaygıga köydermi,
Härvakıtta ışıklap kilden.
Bulıp bezgä ürnäk, bulıp bezgä teräk
Bez dip canıñ urtalay buldeñ.

Gomer ütä dimägez

(Başkort telendä)
Räüf Bagautdinov süz.

Yangız uthe gumeregez,
Başıgızzı yeymegez
Bik tiz uzgan gumerzerge
Yzşegezze koymagız.

Koştar za bit osa yırak
Kaytauaz tınlık yarıp
Yul alalar haualarga
Hungı kosteren halıp.

Yangızlıkka bireşmeyek
Ut-dauıllı yalanda.
Yul aldınan doga kılıp
Tuzeyek usal zamanga.

Ey bıl yeşeu kanundarı
Kunelemden hiseme
Agizel de toşoreler
Boz kalkanın isene.
27.02.2014

Tugan köneñ belän

1
Yakın dustım, sineñ tugan köngä.
Buläk itäm şigır yulların.
Gel şatlıkta gına uzsañ ide
Sikältäle tormış yulların.

Kotlı bulsın sineñ tugan köneñ
Yullarıña göllär sibelsen,
Mart... ayınıñ saf cilläre siña.
Bähet-şatlık kına kitersen.

Tınıçlıgıñ bulsın küñeleñdä,
Eşläreñ dä barsın, görläsen.
Gomer buyı sineñ yörägeñdä
Yaşäü därte sünmi dörläsen.

Koyaşlı kön telim siña ,dustım.
Bolıtlarnı kuıp taratıp.
Yäşik äle alda gomer barda,
Yakın duslar bulıp yaratıp.

Bähetkäyeñ ohşaş bulsın ide
Yaña yaugan ap-ak karlarga.
Färeştälär kunsın iñnäreñä
Tugan köneñ belän kotlarga.

Tormış yulıñ härçak balkıp torsın,
Yagımlı, şat bulsın küñeleñ.
Ozın gomer, bähet-şatlık belän
Ber kaygısız ütsen gomereñ.

Sez kaylarda tatarlar?...

Räüf Bagautdinov süz.

Yazgı cillä bulıp, avaz salıp
Halkım tarihına karadım.
Töşläremdä küräm, taptım diyep
Teträndärgän millät karabın.

Kuşımta:
Sez kaylarda tatar balaları,
"Änkäy!" disez kaysı tellärdä.
Can tartmasa bälki kan tartadır
Nik kaytmıysız tugan illärgä?!

Dulkın kugan korab yugalmasın
Çit illärdä yörmik adaşıp.
Ciñel tügel çit-yat cirdä yäşäü
Yuksınamın sezne can atıp.

Kitkän koşlar kaytırlar ul kabat
Tik gomerneñ kaytmıy uzganı.
Koşlarga da yakın tugan cire
Korgan oyaları, üz tañı.
28.02.2014.

Çit cirlädä bähet ezlämä

Räüf Bagautdinov süz.
İlşat Valeev köye.
Bähet ezläp kitkän idem,
Kaytıp bulmıy kalam bit.
Çit illärdä sorauçı yuk
Häleñ niçek, balam ? - dip

Tugan cirne taşlap kitü
Sin bähetkä sanama
Tugan yakka kaytalmıyça
Sineñ yanıñ kıynala

Karlıgaç ta cılı yaktan
Kayta üz yarlarına.
Karlıgaç tügelmen nigä
Yazmışım allarında?!

Çit ilärdä, çit cirlärdä
Özelä bäğırlärem.
Tuıp üskän cirkäyemneñ
Belmädem qaderlären.

Küñelemdä can avazı
Tugan yaklarnı kötä.
Çit illärdä bigräk kıyın
Sagındıra kiç - irtä.

Tau astınnan çıkkan tösle
Yazmışım agışları
Balam diyep işetelä
Änkämneñ tavışları!
28.02.2014.

Koşlar belän kaytam

Räüf Bagautdinov süz.
İlşat Valeev köye.

Tugan yakka akkoş yulı
Uyıımnan hiç çıkmadı.
Anda minem Ätkäm-Änkäm
Bala çagım, sukmagı.

Kuşımta:
Bik riza min yazmışıma
Koşlarım bulgannarga.
Koş buranı belän kaytam
Min tugan yaklarıma

Anda minem tugan yortım
Gaziz açık işegem.
Oçraştırıp ayırgan da
Sabıy çagım, bişegem.

Uylar diñgezendä cilkän
Koş buranı bügen min.
Kaytır yulda gomer uza,
Sihri nurdan ikän ul.
1 mart 2014

Äniyem
Räüf Bagautdinov süz.

Karaşışıñnan Änkäy kürep toram,
Balam diyep kön-tön uylıysıñ?
Sagışlarda ütä sezne sagınıp
Ütä gomerem , ütte cäl diseñ

Gomerem buyı şulay bala diyep
Ütär kebek canım açına.
Kara töndä küñel yana-köyä,
Bala söygän ğaşıyq nazına.

Borçılasıñ Änkäy bezneñ öçen,
Ozatkanda yılap ozatma.
Sindä kaldı minem bala çagım
Min kitämen inde yırakka.

Rähmätlemen siña min Änkäyem
Kükräk söte täme telemdä.
Yanıp-köyep bala diyuläreñ,
Saf söyüeñ bezgä bügendä.
16.02.2014.

Tiñdäşme?1

Räüf Bagautdinov süz.

Söyärgä kiräk yarlarnı
"Sınau" külendä yözep.
Çiksez küñel türlärendä
Nägış bizäklär çigep.

Söygän yarıñ dustıñ bulsın
İhlaslıkka ni citä?
Ber-bereñne añlau gına
Keşelärne iş itä

Işanıçlı bulsın yarıñ,
Çık sin, dus, yullarıña
Tiñdäşeñne sınap tügel,
Ütäse yıllarıña.

Kullarıñnı kullarına
Alırlık bulsa gına.
Häldän tayıp, yatıp kalsañ
Yardämdä kalsa genä.
.2.03.2014.

Gomerem agışları

Räüf Bagautdinov süz.

Täüge avaz kül östendä
Kiyek kaz tavışları -
Tıngı tapmıy küñelem dä
Gomerem agışları.

Kiyek kazlar kebek yıllar
Oça yarsu cannardan.
Koyaş yulın min kabatlıym
Yalgız kalmas tañnarda.

Oçıp kitkän kazlarımnıñ
Täüge salgan tavışı.
Uzgan gomer şul tavıştır
Tik tözälmi sagışı.

Saubullaşıp oçtı kazlar
Sin anı karadıñmı?
Kazlar kebek yıllar oça,
Elların sanadıñmı?

Sihri közem

Räüf Bagautdinov süz.

Nindi matur ütkän közem minem
Kañgıldaşa tışta koşlarım.
Täñkä-täñkä oçıp karlar yava.
Bar bulmışım Başkortstanım.

Siña ğaşıyq bügen ap-ak karlar.
Agaç yafrakları sibelä.
Sagış tulı minem yörägemdä
Karşı aldıñ mine sin genä.

Tışta koyaş, ap-ak karda bizäk
Uydık, uydık göllär kar äle.
İlem, Respublikam, yaktı könem
Sindä yäşär könem bar äle.

Yukka gına Ural taularınıñ
Kıyasına börket kunmagan.
Oyañ cirneñ tübäsendä bulgaç
Kilgän közneñ kışın toymagan

Közge hislär

Räüf Bagautdinov süz.

Nigä közem cilne dulatasıñ?
Yueş karlar küktän öräseñ
Gomerem kıska diyep ällä cirne
Ak yurganga yılap töräseñ

Küñeleñ yarsıy, beläm huşlaşasıñ
Cäyläreñdä kaldı gölläreñ
Sin bähetle ideñ şul çaklarda,
İlhamlanıp ütte könnäreñ.

Közlärneñ dä bula üz kaygısı
Köz sarısı cirgä totaşsa.
Közge cil, kar buranın iyärtep
Yäş tügep, cäy belän huşlaşsa.

Yöräkkäyem kurka şul közlärdän
Küñelemä bozlar tutırdı.
Niçä cäyne, közne kiçergänmen
Min şularnı sanap utırdım.

Läkin beläm küñelem bozı erer
Ak yul salıp agıp kitärlär.
Ä älegä bul sin salkın kışım
Yarsıganda kaynap betärlär.

Küñeldä sin genä

Räüf Bagautdinov süz.

Yaşäüdän tuymamın
Gomerlär uzganga
Rähmätle siña min
Bez ikäü bulganga.

Bulmasın ükeneç
Yaşämik köyenep.
Ğaşıyq bul, tınma can,
Yäşik bez söyenep.

Elmay sin, söygänem,
Sin -bähet taularım.
Göl bulıp üskänseñ,
Sin - atkan tañnarım.

Avır süz, açu yuk
Barı tik söy genä.
Tormış ul - ber mizgel,
Küñeldä sin genä
2 mart 2014

Can moñı

Räüf Bagautdinov süz.

Här keşeneñ can moñı bar
Tartıgızçı anıñ kıllarınnan.
Nazlar toyıp atsın çäçäk.
Bähet ezläp yörgän yullarınnan.

Hisläremdä can moñı bar
Hıyalıy min sineñ yannarıñda.
-- İrenemä şatlık ezläp
Bılbıl buldım söyü alanında.

Sin kiçämneñ ber güzäle
Söyü bişegeneñ alanında.
Söyälmiçe kagıluım
Yangan yöräk sineñ allarıñda.

Havlardan akkoş bulıp
Nigä äle şaşıp söyelmäskä
Ütkän vakıt yakınaytkan
Sin küñeldä atkan ber göl- çäçkä
2 mart 2014

Zäñgär küzlär

Räüf Bagautdinov süz
İlşat Valeev köye.

Kön dä kötäm: nik kilmiseñ
Mindä -mähäbbät hise.
Kiç avışkan, zäñgär pärdä
Sineñ küzläreñ tösle.
Kuşımta:
Zäñgär küzlärgä bagışlap
Söyü cırları tua.
Ul yöräktän kitmi ikän
Mine akıldan cuya..

Hıyalıma kön dä kaytam
Hisläremne cuygançı.
Cırlar idem ber cır bulsa,
Sagışlarım tıngançı.

Hıyalımda zäñgä küzlär
Sihri zäñgär kük töse,
Söyü utı küñelemdä
Yanıp betärmen tösle

Töşläremdä genä

Räüf Bagautdinov süz.

Bügen tönlä tämle töş kürdem min
Tuñgan hisläremne eretep,
Ak päygambär bulıp kerde
Yaz kitergän naznı öyertep.

Ul üze bit bik çibär dä tügel
Kulbaşıma kundı koş kebek.
Citäkläde kısıp kullarımnan
Zur dönyaga iltkän köç kebek.

Küpme yäşäp hiçber kürmägänmen
Ul äydäde mine üzenä.
İh şul çakta, koçagında azdım,
Kaynar yäşlär kilde küzemä.

Susaganda eçep tuymaganday
İrennäre üpte irenemne.
Nik uyandım ikän, şul çaklarda?,
Onıtalmadım bu zur könemne.

Sin minem yörägem

Räüf Bahavetdinov shz.

Sine söyulärem kükrägemdä
Sugarasıñ mine kan belän.
Yaşäü bäheten toyam sinnän genä
Çıkkan koyaş, yaktı tañ belän..

Kaynar ğaşıyq canım hisläremä
Serle avaz saldı kükräktän.
Yaralandıñ ällä sin söygänem,
Kükrägemdä şıtkan orlıktan.?

Sin canımnıñ sünmäs ber öleşe,
Sulış ördeñ kükräk tutırıp.
Oya kordıñ küñel türlärenä.,
Köne-töne sakta utırıp

Tönnäremdä kayçan uyansam da,
Tañ atuga çiksez kuanam.
Hıyalımnı alsu cilkän itteñ,
Koçagıña kerep yugalam.

Sin canımnıñ, şiñmäs ber öleşe,
Minem canım siña omsınır.
Ä can Kükkä, havlarga oça,
Toyar öçen Yäşäü tılsımın.
11.02.2014.

Tormış

Räüf Bagautdinoa süz.

Saylap algan parıñ tiñdäş bulsın
Tormış yulın bergä ütärlek.
Ber-bereñne özelep yaratıp gel
Hıyal taularına menärlek.

Kuşımta:
Gomerebez ütsen gel parlaşıp
Öleşemä töşkän kömeşem.
Zur tormışka iltkän tın alışım
Sindä minem yöräk tibeşem.

Sin canımnıñ ber öleşe bul
Sulış ör sen gomer kiçkändä.
Can cılısın bir öşegändä,
Avır çakta tormış kötkändä.

Sabır bulıyk här-çak ber-berebezgä
Ğaşıyq cannan alıp cılısın
Tormış arbasın da bergä tartıyk
Cırlıy-cırlıy köyneñ moñlısın.
4.03.2014.

Közge yafrak kebek

Räüf Bagautdinov süz.

Közge cildä yafrak ürsälänä
Salkınnarda kilmi tuñası.
Şaulap ütkän cäyge könnäreneñ
Sizep ahrı ällä soñgısın.

Gomer ütü közneñ citüläre
Iclap iskän cillär tavışı.
Sarı yafrak küñel boyıguı
Yöräklärneñ söyü sagışı.

Kañgıldaşa közen kır kazları
Sarı yafrak kebek moñ tartıp.
Huşlaşular avır yıllar belän
İñ şäp çaklar kala ozatıp.

Sarı yafrak üksep yılıy kebek
Salkın cilgä söyläp zarların.
Köz citüen sizep saubullaşıp
Yörilärder sagınıp parların.
3.03.2014.

Sarı yafrak kebek

Räüf Bagautdinov süz.

Közge yafrak ürsälänä
Kilmi anıñ tuñası.
Şaulap ütkän könnäreneñ
Sizep ällä soñgısın.

Gomer ütep citüläre
İskän cillär tavışı.
Sarı yafrak boyıguı
Yöräklärneñ sagışı.

Kañgıldaşa kır kazları
Yafrak kebek moñ tartıp.
Huşlaşular yıllar belän
İñ şäp çagın ozatıp.

Sarı yafrak üksep yılıy
Salkın cilgä zarların.
Közlär belän saubullaşıp
Äzlilärder parların.

Bähetle itteñ

Räüf Bagautdinov süz.
Flürä Şäripova köye.

Can cılısı hisläremdä
Sin attırdıñ gölemne.
Bähetle itteñ könnäremne,
Ahrı taptım üzemne.

Kuşımta:
Sineñ küzlär yoldız kebek,
Nurlar sibä här könne.
Yäşi almam ber minutta
Kürmi kalsam ber könne

Mähäbbättä min tıngısız
Koyaşım bul, irkälä
Min yäşimen sineñ öçen
Kilmi kalma irtägä.

Küzläreñdä adaştım min,
Kotkar seren añlarga.!
Min yanamın kuz şikelle,
Yalgız atkan tañnarda.
6mart 2014

Canımda çın söyü

Räüf Bagautdinov süz.

Canımda çın söyü, işetäm tavışın,
Sagışın küñeldä saklıymın.
Kil, irkäm, yanıma, sıyındır canıña,
Sin kaldırgan cırnı yatlıymın.

Kuşımta:
Tışta yaz yılmaya, ällä sin kildeñiye?
Kilmäveñ belsäm dä sagınam.
Kilçe, kil, mähäbbät, şatlıkka törenep
Göllärem nur sibä nazınnan.

Gel çirtsen küñelem, bähete kükerä,
Cırlarım yañgarıy kiçendä.
Töşemdä çäçkälär koçaklap serläşä
Äyter süz gel sineñ isemgä.

Uyımda moñlı köy çaykalıp tirbälä,
Bolınga çıksam mine - moñ basa.
Yandırıp yöräkne, köylämäs idem dä
Canımda çın söyü bulmasa
6.03.2014

Serle yılmayuıñ

Räüf Bagautdinov süz.
Flürä Şaripova köye.

Yazgı koyaş ällä karaşlarıñ
Küñelemne saldıñ sagışka.
Endäş miña! Kaytavazıñ itep
Yarsıp tipkän yöräk kagışka.

Kuşımta:
Küzläreñne yalkın çornagandır
Muyılga tiñ kara küzläreñ.
Kerfegeñä ällä göllär üskän
Koş moñıday sineñ süzläreñ.

Min söyärmen, canıy yar bulsınga
Hıyallarım siña kiñ dala.
Yödrık hätle kaynar yörägemnän
Saf söyüe, moñı, yul sala.

Sakla söyüemne min söyärmen
Küñelemä saldıñ sagış ez.
Söyüemneñ kaytavazı yöräk.
Ğaşıyq küñelemneñ yäme sez.
6.03.2014.

Sine yarattım

Räüf Bagautdinov süz.

Dulkınlanam sine uylap
Nik min sine yarattım?
Kar östendä yullar yırıp
Burannarda adaştım

Kuşımta:
Bergä bulsak bu dönyada
Bul sin miña çın yuldaş.
Min bulırmın siña teräk
Küktäge yaktı koyaş

Yörägemdä urın tapsañ
Kanatım bul hislärgä.
Küzläreñneñ nurın sirpep
Cäyge zäñgär kiçlärdä

Täräzlärdä ay nurları
Bähet sibep yılmaya.
Äyterseñ dä yaña dönya
Nurga törönep uyana.

Nigä elek kürä almadım
Kaylarda yöredeñ ikän.
Belmädem torgan yortıñna
Barırmın köndä irtän.

Tik sin genä

Räüf Bagautdinov süz.

Ozatıp kil gomeremne
Mähäbbättä adaşıp.
Ay da karıy nurlar çäçep
Tañ yoldızın yaratıp

Kuşımta:
Yan, yörägem, dörläp yan sin
Başkalar kagılmasın.
Mine sinnän - sine minnän
Yöräklär ayırmasın.

Tik sin genä yörägemdä
Ber ser saklap yörettem.
İrtädä kiç kilerseñ dip
Özelep sine köttem.

Koyaşım bul nurlar sirpep
Cılısın bir canıma.
Aşkınam min taşkın bulıp
Dulkınnanıp yanıña.
7.03.2014.

Kiyek kazlar

Räüf Bagautdinov süz.

Kazlar oça közlär citkäç
Havada moñnar köyläp.
Kañgıldaşıp yöräk telep
Tügelep zarın söyläp.

Kiyek kazlar kañgıldaşa
Cäyneñ azaga mikän
Kulnı suzam zäñgär kükkä
Sagış gazabı mikän.

Kaytarıp bulmıy gomerne
Köz citkäç koşlar kitä.
Ütkän yıllarnı kaldırıp
Çäçlärne kümer itä.

Kiyek kazlar hiç kitmägez
Kaldırmagız kırlarnı.
Anda korgan oyalarnı,
Yaşli söygän yarlarnı.

Kaytarıp bulmıy gomerne
Küpme közlär ütelgän.
Ütkän yıllarnıñ könnäre
Yörägemdä ötelgän.
7 mart 2014

Sineñ öçen yäşim

Räüf Bagautdinov süz.

Sineñ öçen yäşim bu dönyada
Min yalgızmın: sinsez min haman.
İnde niçek tüzär gaşık canım
Utlarında gına min yanam.

Kuşımta:
Çüllär kiçik, aykap dönya yögen
Bergä yözik olı dönyada.
Min ay bulam, ä sin zöhrä yöldız
Diñgez öslärendä yılgada.

Ber ser bulıp kala almadıkmı?
Mindä sineñ küzeñ karası.
İzge uyım ak saf bähet ezli
Niçek itep sine tabası.?

Kalırbız gel yaş bulıp

Räüf Bagautdinov süz.

Yöräk nigä yarsıysıñ sin
Kükrägemdä dulkını
Küñelem haman sine ezli
Eçtä sagış upkını.

Kuşımta:
Oçam köndä yannarıña
Kanatlarım ak bolıt.
Kartaymabız bergä bulsak
Kalırbız gel yaş bulıp.

İskä töşep sagındırdı
Bez ikäü yörgän bolın
İñ berençe mähäbbätem
Şatlıkta ütkän urın.

Kvışırga yazsın gına
Salkın cil tidermämen.
Söyep ütsen,söyelep ütsen
Kalgan bar gomerlärem.

Sin izge can - şaulıy torgan
Uradıñ yörägemne
Onıta almıym maturım dip
Yaratam digäneñne.

Cırım büläk

Räüf Bagautdinov süz.

Cırım büläk cırlıyk äle
Küñelemnän hisemä.
Toygılarım sineñ öçen
Tınmıy moñnaar hiç kenä.

Kuşımta:
Uyımda cırım tirbälä
Sin bulmasañ moñ basa.
Kilmäs idem yannarıña
Canda söyü bulmasa.

Üzem uynıym, üzem cırlıym
Härkemgä nasıyp tügel.
Äydä kuşılıp bergä cırlıyk
Şatlıkka tulsın küñel

Sineñ belän min bähetle
Betmäs bezneñ söylär süz
İke yöräk parlap tipsä
Salkın timäs göllär bez

Kanatım sin.

Räüf Bagautdinov süz.

Havalarda oçıp baram
Kanatlıday min haman
Nigä bolay sagınam ikän,
Betär mikän ber zaman.

Sine sagınıp tibä yöräk
Oçam min sineñ ezdän.
Yaşerä almıym söyüemne
Yäş tama minem küzdän.

Oçam, ezlim, hiç tabalmıym
Talpına gel kanatım.
Hvalarda oçıp baram.
Kanat birde yaratu.

Miña tiyeş mähäbbätä
Kanatım sin tiñ yarım.
Sinnän başka toralmıymın
Tik beläm min sin barın.
7.03.2014

Sine ezlim

Räüf Bagautdinov süz.

Yazgı cillär täräzäne kaga
Saf söyüem oçkan tornalar.
Sinsez gomerem torna tavışları.
Yañgır bulıp yäşne koyalar.

Kuşımta :
Bügen kilep menä ezlim sine
Mährüm itteñ oçar kanattan
Kilçe tagı, kilçe, mähäbbätem
Häm küklärgä kütär kabattan!...

Kiçä genä yannarımda ideñ
Havalarga oçtıñ biyekkä.
Kullarımne küpme suzsamda min
Ölgermädem sine söyep tä

Nilär öçen miña şundıy gazap.
Üpkäläplär ällä kaldıñmı?
Ällä yaman küzlär, artık kürep
Yörägemnän tartıp aldımı?
9.03.2014

Sez kaylarda duslarım

Räüf Bagautdinov süz.

Bügen tönlä töşläremdä kürdem
Üzemnän dä yakın duslarnı.
Yakın duslar belän yazga kerdem
Öşemiçä üttem kışlarnı

Kuşımta:
Duslık hise ul gomerle ikän
Maktıy -maktıy cırlar cırladım.
Cırladım da ezläp duslarımnı,
Yaşeren genä üksep yıladım..

Oçraşırbız äle, küreşerbez äle
Hıyalıbız oçar koş bulsa.
Ämmä ükenerbez, küpme yıllar uzıp
Küñel küzlärebez buş bulsa

Sez kaylarda yakın duskaylarım
Tıngı belmi yöräk sızlanıp.
Yaz çişmäse yarsıp yılıy kebek.
Sez duslarnı ezläp uyanıp.
10.03.2014.

Sagışlı miläş

Räüf Bagautdinov süz

Közge salkınnarnıñ kilgän mäle
Tuktalganday buldı agım su.
Miläşlär dä bügen yarsıp yılıy
Bulıp kitte kinät yamansu.

Başın igän miläş tälgäşläre
Salkınnarda koyaş batkanda.
Gel koyaşlı gına tormıy könnär
Küz yäşläreñ taşıp aksada.

Nilär söyli kızıl tälgäşläreñ
Aydan yakta töşä iñemä.
Kemnär öçen ürelep çäçkä attıñ
Kuanıçım, açım sin genä.
Miläşem, sin açım, sin genä
11.03.2014

Saumı duslar!

Räüf Bagautdinov süz.

Häyerle kön! Saumı duslar!
Küreşep yılmaegız.
Çäçkä atkan göllär kebek
Çakıram uyanıgız.

Kuşımta:
Sandugaçlar sayramasa
Turgaylar cırın suzsın.
Könnärebez bergä ütsen
Şatlıklar salıp uzsın.

Häyerle kön! Saumı duslar!
Yörägem dulkınnarı.
Sez duslarım yäşlegemneñ
Salkını, yalkınnarı.

Häyerle kön! Saumı duslar!
Duslar dip yäşi küñel.
Küñellärdän şatlık taşa.
Cırlamıy mömkin tügel.
11.03.2014.

Kalmaş suı

Räüf Bagautdinov süzläre.

Kalmaş suı talgın aga,
Sandugaç tallarında.
Bala çagım kaldı anda
Tora küz allarımda.

Kuşımta:
Yarlarında koşlar moñı,
Salkın çişmä, eçäm su.
Tınıp kal sin, akkan suım,
Ayırılışu yamansu.

Akkan sular çıñlap kuya,
Başın iyä kamışlar.
Çüt-çüt itep sayrıy koşlar,
Cırlap tuymas sagış bar.

Küzläremnän yäş koyıla
Baş iyä miña kayın.
Kalmaş suı köy çıgara
Çelteräp akkan sayın.
12.03.2014.

Ütkän tıñnarım

Räüf Bagautdinov süz.
Flürä Şäripova köye

Ütkän tañnar bähet tañı ide
Bügengese sinsez nik atkan?
Şul tañnarnı ezläp gomerem ütä
Ul tañnarnı ezläp kem tapkan.

Yöräk! Yöräk! Nigä yarsıysıñ sin
Yarsularıñ siña kiräkme?
Äytü ansat, Niçek ışandırıym
Söyü sataştırgan yöräkne.

Küzläreñneñ nurı tanış ide
Şul küzlärne sagınıp ezlädem.
Miña bulgan söyü utlarınıñ
Küptän süngänlegen belmädem.

Ellar özde ömet yafrakların
Yullar bulgan urau, bormalı.
Gomer buyı sine ezlägänmen
Kıygılarga gına uradı.
13 mart 2014.

Garmunçı

Räüf Bagautdinov süz.

Tönge tınlık.Yoklap kitkän dönya,
Cäy gamnäre birep cannarga.
Tik üksede garmun gına yılap,
Bäğıremne telep tañnarda.

Garmun moñı cıllär bulıp iste,
Bolıt yallarına uralıp.
Sin tılsımlı sagış! - Iñgıraşma,
Küñelemä kerep sarılıp.

Garmun uynıy, bärgälänä yöräk,
Garmunnar bit bulmıy küreksez.
Şul bähetne koçıp moñnar alam,
Saklar belän soklar kebek bez.

Tonık tavış tıngı birmi haman,
Canga şäreh moñdır - sagıştır.
Kem kiräk soñ siña, ih, garmunçım?
Ul siherle, serle yazmıştır.
15 mart 2014.

Muyıl çäçägedäy

Räüf Bagautdinv süz.

Tüzemsezlek belän yazlar köttem
Muyıllar da bügen aktan-ak
Ğaşıyqlar da yaz könenä oşıy
Saf söyüdän çäçkä atkan çak

Sineñ yözlär haman küz aldında
Muyıl çäçägedäy söykemle.
Minem küñelemdä nilär barın
Tik muyıllar belä şikelle.

Şikländergeç süzeñ bula kalsa
Aşıkma sin anı äytergä.
Dalalarda bügen gel çäçkädä
Muyıllarnı al sin hätergä.

Sagışlarga mine sala kürmä
Sagış yulı bezgä tiñ tügel.
Ğaşıyq canım sineñ nazga susap
Ayırılmıyça yäşi gel küñel.
13 mart 2014

Bergä bulıyk äle

Räüf Bagautdinov süz

Sineñ öçen yäşim bu dönyada
Min yalgızmın: sinsez min haman.
İnde niçek tüzär gaşık canım
Utlarında gına min yanam.

Kuşımta:
Çüllär kiçik, aykap dönya yögen
Bergä yözik olı dönyada.
Min ay bulam, ä sin zöhrä yöldız
Diñgez öslärendä yılgada.

Ber ser bulıp kala almadıkmı?
Mindä sineñ küzeñ karası.
İzge uyım ak saf bähet ezli
Niçek itep sine tabası.?

Tüzçe canım

Räüf Bagautdinov süz.

Tüzçe canım, yıllarımnıñ
Su bulıp aguına ..
Şul sularda yözep baram
Sin birgän yazmışıma

Kuşımta:
Alıp kitmä yäşlegemne
Agışlarıña salıp
Tik cırlarım kire kaytır.
Ütkän gomremne tabıp.

Bälki yılgam sez äytersez
Yäş çaklarım kay yakta
Kürälmiçä tüzep kara
Yözep baram şul yakka.

İh ber barıp urar idem
Yäşlegem yannarına
Nik akçarlak tügelmen min
Yazmışım allarında?!

Yäş çaklarım suga kuşılıp
Moñnar bulıp sirpelde.
Nigä kitteñ, mine taşlap
Kır kazları şikelle.
17.03.2014.

Sorama söyüemne

Räüf Bagautdinov süz.

Sorama sin minem söyüemne
Söyulärem sagış küñeldä.
Koyaş belän taular köçe anda
Ğaşıyq canım yöräk türendä.

Kuşımta:
Ak päygambär bulıp kerdeñ töşkä
Söyüemne ällä sizdeñme?
Cillär bulıp bitläreñnän üptem
Koyaş bulıp yandım kürdeñme?

Sorama sin minem söyüemne
Tönnäremdä yokısız kalganın
Yansa yöräk bastım yäşem belän,
Kem sınagan sagış baskanın.

Sorama sin minem söyüemne
Söyüemne suga salmadım.
Ul öşesä örep cılıttım min
Mamık yurgannarda sakladım
Yöräk türlärendä sakladım
18.03.2014.

Min bähetle

Räüf Bagautdinov süz.

Dulkınlanam sine uylap
Özelep sine yarattım?
Burannarda karlar yırıp
Bergä ütär yul açtım

Kuşımta:
Bergä bulıyk bu dönyada
Bul sin miña çın yuldaş.
Min bulırmın siña teräk
Küktäge yaktı koyaş

Yörägemdä urın siñä
Küñelemdä sandugaç
Sinnän başka yäşi almıym
Mähäbbätem sin bulgaç.

Täräzlärdä ay nurları
Nurın sibep yılmaya.
Äldä sin bar yannarımda
Min bähetle dönyada
18.03.2014.

Saf söyüem...

Räüf Bagautdinov süz.

Koş buranı söyulärem
Minem yöräk talpına.
Läysän yañgır bulıp kunıym
Ğaşıyq canıñ karşına

Kuşımta:
Hiskä tulıp dulkınlanıp
Oçıp siña barışım,
Hisläremne bäyli yöräk
Kükrägemdä sagışım.

Kuşımta: şul uk.
Rähmätlemen yazmışıma
Bähetemä endäşäm.
Ak-koş kebek min yäşimen
Kuyınıñda söyläşäm

Min üzemne sineñ belän
Kanatlıday his itäm.
İrkälim min cillär bulıp
Saf söyüne üz itäm.
17.03.2014.

Söyulärem

Räüf Bagautdinov süz.

Min bit sinnän häbär kötäm
Nazlı hislär uyatıp.
Oçam köndä yannarıña
Kerfegemne çılatıp.

Kuşımta:
Dalalarga sin keräseñ
Huş-iskä kümeläseñ,
Sine ezlim, gölgä karıym,
Kilä ber söyeläsem

Sine kürep kalırga dip
Ayda iyelgän tösle.
Saf söyüem, mähäbbätem
Cil davıldan da köçle

Par akkoşlar bulıykçı bez
Kuyınıñda söyläşäm
Cannarıbız yöräklär dä
Ber bersenä endäşä.

Yörägemdä urın aldıñ
Sin gölemdä gel küñel.
Yannarıñda kaldır mine
Küz nurlarıma kümel
.15.03.2014

Bergä bulıyk

Räüf Bagautdinov süz.
Filyus Berket köye.

Eget:: Yazgı koyaş cirne nazlaganday,
Nazlıy mine sineñ küzläreñ.
Kerfegeñä ällä göllär üskän,
Koş moñıday sineñ süzläreñ.

Kız:Mähäbbättä min dä tıngısız yan
İñ saf canlı matur bulsalar
Mindä sine özelep gel söyärmen
Küz nurlarıñ sünmi torsalar:

Eget belän kız:
Gomerlärne cırlap ikäü ütik
Häterlärdän torgan yazmış ta.
Berdäm bulıp, bergä yäşik äle
Şuşı matur bezneñ tormışta.
12.02.2014

Sin bähetle itteñ

Räüf Bagautdinov süz.

Eget: Sihri güzälektä sineñ küzlär
Koyaş kebek birä cılısın.
Soklanam min sineñ güzällekkä
Bähetemneñ birdeñ zurısın

Kız:Can cılımnı biräm min dä
İñ yaratkan çäçkä gölemne.
Maturladıñ minem gomeremne,
Min ahırı taptım üzemne.

Eget: Min dä sine söyäm yar bulganga
Hıyallarım siña göl genä
Yöräk kıllarınnan yullar üräm,
Vägdä biräm siiña kil genä

Kız: Könnäreñä östär idem yämnär
Küktä yözgän aydan nur atıp.
Küz nurıñda küñel közgese bar
Koyaş bulıp yöri ozatıp.

Kız belän yeget:
Gomer yulın ikäü ütik äle
Ciñel tügel yäşäü hamanda.
Bergä tartıyk tormış arbaların
Ut davıllı kıtlık zamanda
18.03.2014

Tugan avılım Kalmaşım

Räüf Bagautdinov süz.
Kompozitor Filyus Berketkä

Yaratam min avılımnıñ
Berket oçkan tau başın.
Nindi güzäl cir disägäyez
Ul bit minem Kalmaşım.

Monda minem Ätkäm -Änkäm
Atlap kitkän yul başım.
Çelter-çelter akkan çişmäm
Moñ tudırgan Kalmaşım.

Bişek cırın toya yöräk
Küñeldä bala çagım.
Äldä avılım bar äle
Zarıgıp kaytkan çagım

Kiläçägem siña bäyle
Kaytam sagınıp yıl sayın
Yöräk kıllarına salıp
Moñ birdeñ Kalmaşkayım
19.03.2014.

Yalgız itmä

Räüf Bagautdinov süz.

Eget: Yazgı köndäy açık yözeñ
Küzläremä nurlar öräseñ.
Yörägemä koyaş nurı bulıp
Sagındırıp töşkä keräseñ

Kız:Ayda karıy nurlar çäçep
Tañ yoldızın yaratıp.
Ozata kil gomeremne
Mähäbbättä adaşıp.

Eget: Sine kötäm kön sayın min
Kilä yögrep barasım.
Niçek yakınaytırga soñ
İke yöräk arasın?

Kız: Koyaşım bul nurlar sirpep
Cılısın bir canıma.
Barırmın min taşkın bulıp
Dulkınnanıp yanıña.

Eget belän kız:
Bergä bulsak bu dönyada
Bul sin miña çın yuldaş.
Min bulırmın siñä teräk
Küktäge yaktı koyaş.
18.03.2014.

Duslarıma

Räüf Bagautdinov süz.

Sez duslarım bergä yäşik
Ber yöz gomer ütäyek.
Gomerlär ber mizgel genä
Cırlar cırlap kitäyek..

Kuşımta:
Sez duslarım sezne sagınam
Härçak küñelem türendä.
Cırım büläk,cırlıym äle
Küñelem sezgä ürelä.

Yalgız bulsañ dus häm yuldaş
Ozata barır moñnarım
Sırhau bulsañ däva östär
Bagışlagan cırlarım

Cırlarımnı sezgä cırlıym
Yöräk utın yandırıp
Yaşär öçen därt - köç birä
Tormış yämen arttırıp..
20.03.2014

Tüzçe canım
Räüf Bagautdinov süz.

Tüzçe canım, söyüemneñ
Su bulıp aguına ..
Şul sularda yözep baram
Sin birgän yazmışıma

Kuşımta:
Bälki yılgam sez äytersez
Söygän yarım kay yakta
Kürälmiçä tüzep kara
Yözep baram şul yakka.

İh ber barıp urar idem
Akkan su yarlarına
Nik akçarlak tügelmen min
Yazmışım allarında?!

Ğaşıyq canım suga kuşılıp
Yarlarınnan sirpelde.
Yugalma sin, söygän yarım
Moñsız kıllar şikelle.
17.03.2014.

Yarala moñ, yarsular

Bagautdinov Räüf süz.

Yöräk nigä yarsıysıñ sin,
Kükrägemdä – dulkınıñ.
Küñelem haman ber moñ saklıy,
Eçtä sagış upkını.

Kuşımta:
Küñelemnän cır moñ bulıp
Taşıp aga kar sular
Min haman da sine ezlim,
Yarala moñ, yarsular.

Tañ çıgıday yäşlär kunıp
Kerfeklärdä sulkılday
.Kükrägemne aykıy moñnar
Diñgezdäge dulkınday.

Küñelemdä moñ avazı
Kitä cannı cılıtıp
Çornap algan hästärlärne
Kuygan kebek yıgıltıp.

Bu dönyada yäşäü därten
Moñ-cır birgän içmasam
İke yöz yıl yäşäsäm dä
Ülmäm kebek hiç kayçan

.Sizdeñme

Räüf Bagautdinov süz.

İsemeñne yazdım ap-ak karga
Betmäs mäñge.Betmäs ezläre.
Aşkınamın, tua minem hislär
Äytelmägän söyü süzläre.

Cillär bulıp bitläreññnän üptem,
Yalkın bulıp dörlim salkında.
Koyaş bulıp irkälädem sine
Minem yöräktäge yalkında.

Tañ cilläre bulıp täräz kaktım,
Çäçkä diyep beldem üzeñne.
Gomer tañnarıbız urtak diyep,
Sine köttem, söydem sizdeñme?
7.02.2014

Küñeldä ber çäçkä

Räüf Bagautdinov süz.

Dala bolınnarı gel çäçkädä
Nigä äle saylap,
Siña diyep miñä özmäskä?!
İñ maturım diyep
Sine iskä alam
Çäçkälären özep
Koçagıma salam,
Çönki sin üzeñ dä -ber çäçkä.

Üstek çäçkä kebek, kemnär öçen?
Nigä äle üstek,
Yäşlek qaderlären belmäskä?!
Min bit sin dip yanam
Siña gına baram
Siñe genä söyäm
Söyäm sine haman
Çönki sin üzeñ dä- ber çäçkä.

Bezneñ çäçkä töşär, ber mäl bäs tä
Nigä äle özelep.
Özelep-şaşıp bezgä söymäskä?!
Salkınnardan kaplap,
Çit - yatlardan saklap
Can cılısın alıp
Koçagıma alam
Çönki sin üzeñ dä -ber çäçkä.

Kaytam tugan yaklarıma

Räüf Bagautdinov süz.

Tugan yaklarıma kaytıp baram
Kar suları yugan sukmaktan.
İstä malay çagım - siña atlıym
Yaşlegemä kaytam yıraktan.

Kuşımta:
Töştä küräm tugan yortımnı da
Gaziz nig(e)zen, açık işegen.
Oçraştırıp bezne ayırgan da
Sabıy çaktan kalgan bişegem.

Mine tanıp avılım säläm birde
Ällä kayttıñmı dip kabattan.
Kısıp, kısıp söygän ana kebek
Nazlı uylar belän yılatkan.

Här ber yortı kapkaların açıp
Suza kebek miña kulların.
Mine tanıp sandugaçlar sayrıy
Äytä kebek :"Uñsın yullarıñ".

Tugan cirem, diyep endäşüem
Üze ber zur gomer şikelle.
Yazmışımnı sin bähetle itteñ
Küñelem tulı bigräk söykemle.
18.03.2014.

Ber yılmaysañ yugalma

Räüf Bagautdinov süz.

Töşläremdä siña sukmak salam
Sin kaytırsıñ beläm kabattan
Sin bit minem özelep söygän yarım
Küzläremne üzeñe karatkan.

Kükrägemneñ işekläre açık
Terägem bul, bul sin kanatım.
Min bit sine, tiñem itep kürep
Niçek bulsañ şulay yarattım.

Ber könem yuk sine sagınmagan
Küñellärem sineñ koçakta.
Şul koçaklar bigräk kaynar ide
Haman yanam sineñ uçakta

Ğaşıyq canım sine haman ezli
Sataştırıp canga uralma.
Ömetlänep kötkän yoldızım sin
Ber yılmaygaç - kabat yugalma.
19 mart 2014.

Sinsez yäşi almam

Räüf Bagautdinov süz.

Eget:Köläç yözeñ yaz nurları
Hisemä üreläseñ.
Küz karaşıñ tañ yldızı
Çäçkägä kümeläseñ.

Kız:Koyaş nurı karaşlarıñ
Açtıñ küñelneñ bigen.
İnde häzer saf -söyüdän
Yörägem yarsıy bügen.

Eget:Yalkınlangan yörägemä
Sin şatlıgım börtegem.
Akkoş külen häterlätä
Zäñgär küzeñ, kerfegeñ.

Kız:Söyuläreñ çınnan bulsa
Sine sagınıp kötärmen.
Yörägemdä oya kordım
Bik bähetle itärmen.

Eget:Tañnar ata uyan irkäm
Küñelem sinnän nazlana.
Sinsez hiç tä yäşi almam
Ber mizgelgä, azga da.

Eget belän kız;
Bergä bulsak bu dönyada
Bul sin miña çın yuldaş.
Min bulırmın siña teräk
Küktäge yaktı koyaş.

Duslarıma

Räüf Bagautdinov süz.

Sez duslarım bergä yäşik
Ber yöz gomer ütäyek.
Gomerlär ber mizgel genä
Cırlar cırlap kitäyek..

Kuşımta:
Sez duslarım sezne sagınam
Härçak küñelem türendä.
Cırım büläk,cırlıym äle
Küñelem sezgä ürelä.

Yalgız bulsañ dus häm yuldaş
Ozata barır moñnarım
Sırhau bulsañ däva östär
Bagışlagan cırlarım

Cırlarımnı sezgä cırlıym
Yöräk utın yandırıp
Yaşär öçen därt - köç birä
Tormış yämen arttırıp..
20.03.2014

Söygänemä...

Räüf Bagautdinov süz.

Tañ sarısın yarıp tañnar ata
Ällä sinme koyaş nurları
İrtä tañda nurlı yözeñ kürep
Kükkä tabınam, suzıp kullarım.

Kuşımta
Tañ nurları bulıp sin yılmaep,
Talpınıplar kilçe yögerep.
Ak färeştäm bul küñelemdä
Nurlı yazlarımnı citkerep.

Yugaltmamın sine mäñgegä dä
Küñeleñä bizäk äzerläp
Bergä ütik tatlı mizgellärne
Akkoş yözgän külne häterläp

Hisläremneñ ihlas kaynarlıgın
Tañ cilläre iltsen tornalar
Sagış kükrägemdä sine yörtäm
Yörägemdä oya koralar.

Adaştırma söyüemne

Räüf Bagautdinov süz.

Cir yözeneñ böten maturlıgın
Kilä siña büläk itäsem.
Dönyadagı iñ matur süzlärneñ
"Söyäm sine"- diyep äytäsem.

Kuşımta:
Telägem ber alma yazmışımnan
Yäşlegemneñ söyü tamgasın
Adaştırma minem söyüemnän
Dulkınlanıp moñım talmasın

Yazgı köndäy açık, yaktı yözeñ
Küzläremä nurlar öräseñ.
Sin tereltkän kaynar söyüemnän
Töşläremä kilep keräseñ.

Soklanam min bulgan söyüemä
Mizgellärdän torgan kiläçäk.
Sünmi torgan yaktı yoldızım bul.
Söyü gölen küñelem sibäçäk.
21.03.2014.

Söyüemnän tugan cır

Räüf Bagautdinov süz.

Söygänemä kuşıp cılar cırlıym
Böten dönya balkıy, yaktıra.
Moñnar ür(e)lep yörägemä küçä
Güzällegen nazın arttıra.

Kuşımta:
Moñ iyäse-minem saf söyüem
Küñelemnän moñnar sibelä
Sagış tulı minem yörägemdä
Urın aldıñ canım sin genä

Söygänemä kuşıp cırlaularım
Yazlarına iltä könemne
Yodrık hätle tipkän yörägemne,
Borçulardan ärçi yözemne..

Saf söyüem miña kanat kuya
Kük cihanga moñnar ürlätä.
Könnäremne matur, yamgä kümä
Cır-moñnarga mine ürätä
23.03.2014.

Oç sin cırım

Räüf Bagautdinov süz.

Oç sin cırım zäñgär havalarga
Zöhräle ay kalsın könläşep.
Yäşik äle bergä cırlar cırlap
Yaşäü yämen añlap yaratıp

Minem cırlar ay köyäşka menep
Şatlık, bähet alıp kaytırlar.
Üzenä äydi moñım, cırlarım da
Cırga törenep tañnar atırlar.

Kuz şikelle köyräp küñelemnän
Cır -moñnarım oçıp çaykala.
Moñnarımnı koyaş koçıp ala.
Koşlar kuşılıp sayrıy, şatlana.

Cır moñnarım havalarga oça
Tınım belän örep taratam.
Mäğnäsendä tirän hislär yata
Şuña kürä cırnı yaratam
23.03.2014.

Oçam min biyeklekkä

Räüf Bagautdinov süz.

Min üzemne sanıym börket koşka
Oçu hıyalların künderep.
Ak bolıtlar adaştırmas äle
Maksatımnı kükkä menderep.

Oçam diyep gel talpına küñel
İñnäremä kanat kuyganday.
Talpınıplar oçu maturlıgın
Minem uylarıma küçkändäy.

Cırlap oça minem hıyallarım
Yullar yasap, ayga nur atıp...
Bolın turgayları moñın suza
Karlugaçlar kilä ozatıp.

Havlarda oçam, yoldızlarga
Ak bolıtlar yabıp östemä.
Oçuıma söyenep Änkäm miña
Elmaygandır kürep töşenä.

Oçıp baram min haman da bügen
Küñelemdä minem par kanat.
Küz küreme citmäs biyeklektä
Oçam äle, oçam min kabat.
23.03.2014.

Küñeleñä töbäp

Räüf Bagautdinov süz.

Yazgı köndäy açık, yaktı yözeñ
Yalkın kebek sarı çäçle sin.
Üzeñ çibär bar yaktan da tıynak
Yap-yaş hanım - koyaş tösle sin

Märhämätle dä sin, kiñ küñelle.
Şähsi maturlıgıñ tulganmı?
Bu sıyfatlar uynıy ezläreñdä
Söyläp minem gışıyk bulgannı.

Cir yözeneñ böten maturlıgın
Kilä siña büläk itäsem.
Dönyadagı matur süzlärneñ dä
İñ cılısın siña äytäsem.

Sineñ öçen koşlar sayrasınnar
Sine nazlap cillär issennär.
Siña atap cırlarımnı cırlıym
Küñeleñä töbäp iltsennär.

Bere gomer gomermeni

Räüf Bagautdinov süz.

Şatlıklardan, kaygılardan
Tora ikän ul gomer.
Dönya yumart kürensädä
Birmägän ike gomer.

Niçek bik tiz gomer ütkän,
Miña gınamı şulay.
Keşelärneñ gomerläre
Nigä soñ kıska bolay?

Tirä yagım ap-ak toman,
Buyala kerfeklärem.
Yañgıragan moñnarımnan
Tama yäş börteklärem.

Töşläremä kersä ide
Tagın ber yäşär gomer.
Berdä yanmıy yäşär idem,-
Yöräk eçe gel kümer

Niçek kenä yäşäsäñ dä
Citmi ikän ul gomer.

Click or select a word or words to search the definition