Şular Eşe Gena

(yumoreska)
Avılga oça torgan tälinkä töşkän digän häbärne gaybätçe Mäftuha halıkka köne-säğate belän citkerde. İmeş, tönlä, klubtan kızın ozatıp kaytkanda pocarnik Hänäfineñ olı ulı NLO kürgän. Ul - tübänoç Gıylmenisättäyneñ bakça başına töşep kunaklagan da, yartı säğatläp uzgaç, kabat oçıp kitkän.

Süz dä yuk, Könkürmäs avılı keşeläre öçen bu zur vakıyga. Soñgı yıllarda avıl halkı nindi gacäp hällär genä kiçermäsen, ä menä oça torgan tälinkäne berkemneñ dä kürgäne yuk ide äle. Şuñadır, keşelär kötü kuıp, irtänge eşlären tämamlagaç, Gıylmenisättäyneñ bakça başına cıyıldılar. «Inılo»dagılar berär närsä onıtıp kaldırmagannarmı, yänäse. Tik küpme genä ezläp azaplanmasınnar, tälinkä töşkän, dip farazlangan cirdän bernindi ğadäti bulmagan närsä dä tapmadılar. İnde gaybätçe Mäftuhanı aldakçıga isäpläp, kul seltäp öylärenä taralışmakçılar ide, cirle üzidarä Sovetı räise Mönip üzeneñ «yalkınlı çıgışı» belän avıldaşların tuktattı.

- Cämäğat, uzgan töndä avılga ınılo töşkän,- dip başladı ul üzeneñ süzen.- Yagulık äräm itep, yukka-barga yögerä torgan zaman tügel. Könkürmäskä dä tikmägä genä kilmägännärder mälgunnär. Berär etlek eşlärgä yörüläreder. Gazeta-curnallardan ukıp, radio-televideniyedän işetep beläsez. Soñgı vakıtta bik azındılar andagılar, äyber urlau diseñme, hayvannarda gına tügel, keşelär östendä dä eksperiment ütkärü diseñme, hatın-kızlar belän gıyşık-mıyşık uynau diseñme, bersennän dä tayçınmıylar ikän mörtätlär. Äle berkönne televizordan söyläp tordılar. Cir yözendä tugan balalarnıñ 2 protsentı şul ınılo muciklarınnan ikän...

Bolarnı işetkäç, şundagı hatın-kızlar «ah» ittelär. Aradan berse:

- Känişne, üzebeznekelär eçep yörgäç,- dide.

Aña ikençese dä kuşıldı:

- Ästäğfirulla, bar ikän küräselär.

Öçençese isä:

- Yış töşälär mikän soñ içmasam ul ınılodagılar,- dip, avır suladı.

Alarnıñ süzlären şunda yänäşädä genä basıp torgan zimagur Zarif bülde:

- Mönip döres äytä, yukka gına töşmägännär alar bezneñ Könkürmäskä. Bernindi ezlären dä tapmadık bit. Ez yäşerälär ikän, dimäk, kıyık yulda yörüläre...

Zarif tagın nider äytmäkçe ide, tik cirle üzidarä Sovetı räise üzen bülderüne oşatıp citkermäde bulsa kiräk, tegeneñ yagına açulı karaş taşladı da, süzen dävam itte.

- İnde, cämäğat, tälinkädägelärneñ berençe vizitları gına da tügelder. Elegräk tä kilgälägän bulsalar kiräk. Avılda tiktomaldan gına yugalıp ta, oçı-kırıyı tabılmagan äyberlär citärlek...

Mönip, inde äytergäme-yukmı digändäy, tamagın kırgalap aldı da, karaşın avıldaşlarınnan çitkäräk borıp:

- Avıl Sovetı idarä yortına remont yasau öçen kaytartılgan ber maşina menä digän hvaya takta ezsez yukka çıktı. Bikle skladtan kem algandır dip beläsez? Çit planetadagılar gına buldıra andıynı...

Şulçak urtaga zavferma Ähmi çäçräp çıgıp bastı:

- Känişne, şular eşe,- dip hupladı ul Mönipneñ süzlären. - Häterlisezder, avıldaşlar, fermadan ike sıyır yugalgan ide. Täki şularnıñ oçına çıga almadık bit. Sez äle, suyıp satkan, dip, mine nahakka ğayepläp tä yörgän idegez. Menä häzer beldegezme inde sıyırlarnı kemnär aşaganın?!

Zur eş başkarganday, kanäğat kıyafättä halık arasına kerep yugalgan Ähmineñ urının mehanik Fäsähetdin alıştırdı.

- Zapçastlar yuk, maşina-traktor parkınnan timer-tomır yukka çıga, dip mine bitärlisez. Min ul timerlär belän nişlim? Anı da şul ınılodagılar gına urlıy, cämäğat!

Yuaş kına bulsa da, agronom Şäyeh tä endäşmiçä kala almadı. Halık arasında basıp torgan urınnan gına:

- Ambardagı ikmäk, furac turında da onıtmagız. Atu gel yuktan gına minnän şiklänäsez,- dide dä, oyalıp kına başın tübän ide...

Şulay, yartı säğat uzdı mikän, avıl halkı tayak tıgıp bolgatkan umarta küçe şikelle göcli başladı. Härkem üzeneñ zarın belderergä aşıktı. Uynaştan bala tabarga cıyına ikän, digän danı taralgan irdäükä Hädiçä dä, korsagın kiyeräräk töşep, urtaga çıktı häm üzeneñ balaga uzuına näq menä «tegendägelär» ğayeple ikänen belderde. Bu süzlär belän anıñ avıldaşları aldında beraz avtoritetı üsep kitkän kebek buldı. Hätta, bügen äle eçärgä ölgermägän aynımas Ramay da, şeşenep betkän küzlären ua-ua:

- Uzgan yıl tires tügä torgan sänägem yukka çıktı. Ni ezläp tä taba almadım. Şul sbalıçlar eşe genä bulgandır. Yugıysä, ber yäbe genä sıngan, kalgan öçese menä digän ide,- dip äñgämägä kuşıldı. Ul sänägen salgan baştan yalgışlık belän üze ük tires astına kümep kaldırganın onıtkan ide şul...

Koyaş töşkä avışkandarak halık taraldı. Könkürmäslelärneñ härberseneñ eçendä näfrät utı kaynıy ide. Kayandır, çit planetadan kilep, alarnıñ tınıçlıgın alıp, avıllarında kıñgır eşlär maytarıp yörüçe ärsez zatlarga üpkäläre zur ide könkürmäslelärneñ.

Click or select a word or words to search the definition