Kemgä Öylänim?

(yumoreska)
Änkäy karçık bügen tagın totıp sükte. Kiç belän klubtan kärt sugıp kaytkannı yoklamıyça kötep torgan da, çäpçime çäpçi. Avıznı açarga da irek birmi:

- Kartaygan könemdä minem dä kilen rähäte küräsem kiläder bit inde. Onıklarımnı tez östenä utırtıp üçti-üçti sikertäsem kiläder bit. Minnän oyalmasañ keşelärdän oyalır ideñ. Utız biş yäşeñä citep yortka kilen töşermiçä kart anañnı tilmertäseñ...

Kitte tezep, tüzep kenä tor! Aptıragaç, kultık astına ber mendär häm iske bişmät kıstırdım da, sänderägä çıgıp yattım. Tübä yarıgınnan kürenüçe ayga karap uylanıp yatam şulay. İ-ih, äni, äni... Kemgä öylänim soñ min? Ber dä tiñ bulırlıkların tapmıym bit. Küzem töşkän kızlar mine yaratmadı, mine yaratkannarın üzem oşatmadım.

Häterliseñder, äni, tege kürşe kızın. Äye, şul Sälähi abzıynıñ töpçege Halisä inde. Kürşe dä bulgaç, ber klassta ukıp, parta arasında da bergä utırgaç, bez anıñ belän ayırılmas duslar idek. Agılıyga tagılıy şikelle gel bergä yöri idek. Halisäneñ änise Äsma apa da bezgä karap: «Bigräklär dä ber-bersenä iyäläşkän inde bu balalar, üskäç başlı-küzle itärbez üzlären»,- dip, yarım şayarıp, yarım çın itep söylänergä yarata ide.

Mine armiyägä dä şul kürşebez Halisä ozattı. Soñgı tapkır saubullaşkanda sipkelle biten minem irennärgä teräp: «İnsaf, min sine bik sagınıp kötärmen», - dip pışıldagan ide. Armiyä hezmätemne tutırıp kaytkanda, bala arbası tirbätep yöri ide inde. Min kitügä çulak Häyrullanıñ törmädän amnistiyä belän kaytkan malayına kiyäügä çıgıp kuygan. Ber kız üsterälär ikän.

Ul könnärdän birle küpme sular aktı inde, änekäyem, ä tübän oç kılıy Zarifnıñ urtançı kızı Fäniyä belän ike atna yörgän idem. Tuce yäş çakta inde. Ul kaşı diseñme, ul kerfekläre diseñme, uymak qadär genä avızı diseñme - barısı da kileşep tora üzenä. Het ber kaşık suga sal da, yot ta cibär. Tik ayakları gına... üzläre at kamıtı kebek käkrelär, üzläre yabık, östävenä yöntäs. Şularnı kürsätmäs öçen Fäniyä gel ayak yözennän ozın yubka kiyep yöri ide. Avıldagı böten kız «mini» yubka kiyäm dip, uzışa-uzışa itäk kıskartkanda niçek itep urta ğasır hatın-kızları kebek idän seberep yörüçe itäk kigän kız belän yörmäk kiräk. Taşladım. Häyer, Fäniyä minem suıngannı sizep, közen avılga, bäräñge alışırga kilgän ber student yegetkä öç atna tagılıp yörde häm kiyäügä dä çıgıp kuydı. Häzer änä bersennän-berse käkreräk sıyraklı öç kız iyärtep kunakka kaytkalıy. Tatu yäşilär, di bugay.

Bervakıt tıkrık başı batrak Hismineñ känsälärdä hisapçı bulıp eşläüçe kızı Räzinägä küzem töşep yörgän ide. Öy türebezdän däräcäsen belep, vak-vak kına atlap ütkänen berniçä kön karap torgan idem, üleplär ğaşıyq buldım bit üzenä, kahär. Töşläremä kerä başladı. Ber könne tüzmädem, klubtan ozata kaytırga buldım üzen. Ozattım... İkençe könne ozata almadım. Silaç Borhan ozatıp yörgän ikän monı. Räzinäkäyneñ artınnan kaytkanımnı citkergännär bit moña. Kürşe rayonda «şabaşka» eşläp yatkan cirennän şundagı brigadirnıñ kara aygırına atlanıp, tönge berdä avılga kaytıp kergän. Mine öydän çakırıp çıgarıp, aldagı ike teşemne sugıp sındırdı. Räzinä artınnan kabat barmadım. Yuk, teş sınudan kurkıp tügel. Täk, küñelem suındı. Ällä kemnärdän kalgan kızlar belän yörergä İnsaf cülärme ällä? Annan soñ çäçe dä «metes» bärän yonı şikelle bödrä, yörgändä kükräkläre dä cilene tulgan sıyırnıkı şikelle selkenä-selkenä yöri. Yuk, andıy hatınıñ bulgançı, bulmavı häyerleräk.

Monnan un yıllar elek üzebezneñ avıldan öç çakrım yıraklıkta urnaşkan kürşe avılnıñ ber kızına ğaşıyq bulgan idem. Viläsäpitkä atlanıp här könne anıñ yanına çaba idem. Nu ätçäyni ide dä soñ üze. Minnän başka ber yegetne yanına kitermäde. «İnsaf kilsä kilsen, bütännäregez yakın yörmägez»,- dip kenä ciffärä tege. Tik ber yagı oşamadı. Kulınnan totarga ölgermiseñ, borın tişeklären kiñäytep, mış-mış sularga totına, borın oçına ere-ere tir börtekläre bärep çıga. Ä üze närsäder ömet itkändäy, küzlären bägräytep miña tekälä.

Yu-u-u-k inde, mäytäm, kulına kagıluga şulay cebegän kıznı übä-koça başlasañ närsä bulır? Seläüsän şikelle östeñä sikerer dä, bärep tä yıgar. Anıñ belän dä ozak yörmädem. östävenä, viläsäpitneñ kamerası da tişelde. Kön sayın altı çakrım cäyäü yörergä durak ştoli?

İh, yazmış digen... Ber çaknı tübän oç Rähimättäygä şähärdän kunakka kaytkan ber kıznı (Galyamı, Valyamı şunda, isemen dä rätläp belä almadım) ozata kaytkan idem. Şul ber kiçtä genä ozattım min anı. Biyegändä niçekter, minem yakka karap, küz-kaşların sikertkän kebek bulgaç, berär törle «namek» yasavıdır, dip uylagan idem. Kapka töbenä citkäç, kerep kitmiçä azapladı iblis. Aptıragaç, üzen bit oçınnan «päp» itep algan buldım. «U nas tak ne tseluyutsya, vot kak nado», - digän bulıp, irennäremne ällä unbiş minut suırıp tordı şunda. Avızım cide yıllık şöpşä çakkan şikelle şeşep çıktı. İke kön buyı rätläp söyläşä dä, aşıy da almadım. Bütän ozatmadım üzen. Äy, äni, andıy kilenne üzeñ dä oşatmas ideñ şul.

Äni, sineñ tugannan tugan apañ Rähilä apanıñ ügi kızı Nailä belän dä yörep mataşkan idem min. Nu buyanırga, sörtenergä yarata ide dä soñ üze. Nindi töslär genä yuk anda. Präme salavat küpere diyärseñ. Başındagı çäçeneñ artı zäñgär bulsa, aldın kızılga, çigälären sarıga buyıy. Kaşlarına da ällä nindi yäşelle-zäñgärle, karalı töslär sılap beterä. İrene kürşeläre Mäçtürä ciñgineñ kelät tübäsendäge kalay tutıgı şikelle kıp-kızıl. Ul duhilarnı da çemetep kenä sipmi, flakonı belän tondıra ahrısı. Tönlä belän üzen kürmäsäñ dä, isennän tabarga bula. Anıñ belän dä ozak yuanmadım. Kolaksız Camali malayı Näcipkä kärt uynap ottırgaç, ul ozata başladı. Häzer änä Näciptän dä otıp algannar di bugay. Şabaşkaga kilgän ber ärmän otkan di.

İh, äni, äni. Menä şulay itep halastuy kileş utıznı uzıp kittem inde min. Äni, äle berkönne sin: «Öylän inde, öylän. Änä uñ yak kürşebez Ğalimä kemnän kim soñ? Tös-bite dä yamanlarlık tügel, eşkä dä kulı bara. Äle şuşı yäşenä citep ir-egetlär kulı da timägän üzenä»,- dip söylänep torgaç, sagalap torıp, üze kürmägändä Ğalimäneñ artınnan iyärep munçaga kergän idem. İsäbem ni ide... Ni dip, şul inde. Yegetlär kulı tigänme-yukmı ikänen belü ide. Annan soñ bite şadra buluına karap tormıym, mäytäm, totam da öylänäm. Kilep kerüem buldı, miç aldında torgan kaynar sulı çuyın savıtnıñ töbe belän mañgayıma kiterep utırtuı buldı. Küzlärdän utlar kürende mal-lay. Çuyın töbenän kalgan «...skiy meh. z-d» digän tügäräk keläymä eze mañgayımda äle haman betmi. Ğalimäne oçratkan sayın oyaludan kızaram da, keläymä tagın da açıgrak belenä başlıy...

Şularnı uylap yata torgaç, yokıga kitkänmen. Töşemä dä älege kızlar kerep sataşıp bettem. İmeş, tirä-yagıma tezelep baskannar da, kaysı kästrül kapkaçı, kaysı tagın ällä nindi timer-tomırlar şakıldatıp, bii-bii minem tirämdä äylänälär ikän. Ä min alar urtasında kaya barırga belmi basıp toram, imeş. Şul vakıt Ğalimä zur gına timer savıt kütärde dä, yözen yämsez genä çıtıp, ätäç bulıp kıçkıra-kıçkıra östemä kilä başladı. Häzer mañgayga kundıra berne. Salkın tirgä batıp uyanıp kittem. «Ki-kri-kük» - ketäklektä ätäç kıçkıra ikän. İh, äni, äni bu töşne siña söyläsäm, tagın naçarga yurarsıñ. Söylämim inde. Çilägenä kürä kapkaçı tabılır. Öylänermen äle bervakıt.

Click or select a word or words to search the definition