Şiğırlär - Rifkat Mannapov

ÄTİYEM VASIYATE
(şiğırlär)

Vasıyät

Äti­äni – ike izge keşe,
Üsterdegez mine ulım dip.
Kürsättegez miña tormış yulın,
Menä şuşı barır yulıñ, – dip.

Çiksez bähet bit ul cirdä yäşäü,
Allahınıñ olı büläge.
Kaya barsam, nişläsäm dä, mine
Yörtä äti­äni teläge.

Min burıçlı sezgä, äti­äni,
Meñ kat rähmät äytäm kön sayın.
İñ berençe bulıp ürnäk aldım
Sinnän, äniyem, minem küz nurım.

Min häterlim, äti, bügengedäy
Sineñ belän uzgan çagımnı.
Kaytıp sine kürgän kebek bulam,
Kürgän sayın tugan yagımnı.

Tiñdäşsez sez, äti­äni, miña,
Öyrättegez cirneñ här seren.
Tırışlıgım, härber kılgan eşem
Sezneñ öçen tügel yäşeren.

Maksatlarga ireşergä, äti,
Yärdäm itä sineñ kiñäşlär.
Balalarıñ, onıklarıñ tuar,
Bezneñ näsel cirdä meñ yäşär.

Sin öyrätteñ, äni, küp närsägä,
Äräm itmim könneñ minutın.
Gönah, diyep äytä ideñ miña,
Zaya uzsa ägär ber könem.

Vasıyateñ, äti, kolagımda,
Min ütärgä anı burıçlı.
İke tapkır miña gomer birdeñ,
Minem öçen küpme tırıştıñ.

Sez tügelme, diyep karap toram,
Par kügärçen oça havada.
Min alardan üzemä köç alam,
Alar yörägemä däva da.

Avılım

Avılım, sin cäyelgänseñ
Uramnı ike yaklap.
Könçıgışta biyek tavıñ
Tora davıldan saklap.

Tau sırtında katnaş urman,
Agaçları bik yuan.
Mondagıday imännärne
Taba alırsız kaydan?

Tau sırtında cir ciläge
Saban tuyına peşä.
Rus çokırı ciläkläre
Haman isemä töşä.

Çiyälär peşä kızarıp
Takıya­tau iñendä,
Tauga menep, aska karap
Utırgan bar minem dä.

Cäyge köndä tauga mensäñ,
Äylänmäsen başlarıñ.
Tau astınnan yılga aga
Töptä küräm taşların.

Takıya­tau aryagınnan
Koyaş çıga allanıp.
Uyana halık yokıdan,
Bez dä yoklap kalmadık.

Yılga buyında üsälär
Gacäyep matur tallar.
Oya kora şunda koşlar,
Sayrap tora bılbıllar.

Takıya­taudan yul ala
Kömeş sulı saf çişmä.
Çişmäbezneñ suı salkın,
Ulakka yatıp eçmä.

Yırak tügel Zöyä aga,
Kuşıla Ülämägä.
Bergä­bergä ike yılga
Koya olug İdelgä.

Avıldaşlar räncemäsen,
Yazmıym uñgan ulların.
Ber yakta da oçramaslık
İfrat sılu kızların.

Ägär cirdä cännät bulsa,
Buraştadır märkäze.
Rähmät yausın meñ märtäbä,
Bar da Hoday büläge.

Tugan tufrak

İsänmesez, tugannarım, duslar,
Kayttım äle sezgä tagın min.
Küz aldımda tora härberegez,
Çın ihlastan sezne sagındım.

Avıl, tamır cäygän imän kebek,
Küñelemä kerep urnaştıñ.
Takıya­tau tübäsenä menep
Küzätäsem kilä Buraşnı.

Hıyallarnı yalgap ber­bersenä
Çittä bähet ezläp yöredem.
Yaktı kiläçäkkä citäm diyep
İke ülep, ike tereldem.

Tugan tufrak, minem izge cirem,
Sindä kaldı ruhi azıgım.
Sine onıtsam min, yazık bulır,
Eşli almıym eşneñ yazıgın.

Rähmät sezgä, gaziz avıldaşlar,
Sez yäşisez tugan ciremdä.
Avılıma bulgan mähäbbätem
Çäçäk ata küñel türendä.

Avılım çişmäse

Kayçan, çişmä, sineñ tugan köneñ?
Kolagıma gına äyt, çişmä.
Min tuganda inde aga ideñ,
Meñ kat rähmät siña, yat itmä.

Babaylar da sine maktap söyli,
Bala­çaga siña söyenä.
Avıl halkı sineñ sunı eçep
Niçä ğasır inde kinänä.

Korı bulıp kilgän cäylärdä dä
Suıñ betmi sineñ, haman mul.
Sineñ yannan halık hiç özelmi,
Kömeş suıñ bigräk tämle şul.

Kaytkan çakta tugan avılıma
Siña yögrep töşäm iñ elek.
Keşe kilä cirgä, keşe kitä,
Tik çişmälär genä mäñgelek.

Çişmädän dä olı häzinäne
Kürgänem yuk minem gomremdä.
Şuña kürä sineñ alda, çişmä,
Avıl halkı kilep baş iyä.

Siña kilep, cırıñ tıñlap toram,
Küñel tula bähet­şatlıkka.
Suıñ eçsäm, tängä gayrät kayta,
Kaytkan kebek bulam yäşlekkä.

Zöyä

Urgıp, yarsıp Zöyä aga,
Dulkını yarga kaga.
Yılga matur cäyge çorda,
Koşlar sayraşa talda.

Zöyä suları çaykala
Ay kalıkkan çagında.
Kabatlanmas ber köç belän
Rähät iñä canıma.

Zöyä talları bögelä
Talgın iskän cillärdä.
Tännäremä şifa tabam
Tuıp­üskän cirlärdä.

Zöyä kamışları şaulıy
Basıp su tavışların.
Tugan yakka alıp kayttı,
Rähmätle yazmışka min.

Kaz ömäse

Halkıbıznıñ kürkäm yolası bar,
Kaz ömäse yasıy här uram.
Noyabrdä könnär salkınaytkan,
Äle başlanmagan kar­buran.

Ömä tugannarnı küreşterä,
Şatlanalar bala­çagalar.
Tämle bulıp kaz bäleşe peşär,
Bügen olı miçkä yagalar.

Uramnarga bäleş ise çıga,
Öställärgä bäleş kuyıla.
Ömäçelär kiyenep­yasanıp
Kiçke yakta tagın cıyıla.

Tatar halkı bik kunakçıl halık,
Aşka­suga mahir apalar.
Kazlarıgız simez bulgan diyep,
Ömäçelär küñel açalar.

Kaz ömäse häzer milli bäyräm,
Kötep ala halık ömäne.
Äytegezçe, duslar, kaz ömäse
Sezneñ uramga da kiläme?

Buraşım

Apas yagı yämle, matur här fasılda,
Zöyä suı, urman­kırlar ber tamaşa.
Bolınnarı göl diñgezen häterlätä,
Kübäläklär uynıy anda kaça­kaça.

Ülämäse biyek yarlı, tirän yılga,
Aprel citkäç yılga tula kar suına.
Diñgez bula, sıya almıy yarlarına,
Tüzep bulmıy yöräklärneñ yarsuına.

Kırlarında kükräp üsä arpa­boday,
Bezneñ yaknı kara cirle itkän Hoday.
Uñgan­bulgan, tırış halık yäşi bezdä,
Şuşı cirdä tuıp üstek üzebez dä.

Zöyä suı dulkınlanıp, urgıp aga,
Saf altınday kom tüşälgän yar buyına.
Äytep keşe ışanmaslık hällär bula,
Neçkä bille färeştälär su koyına.

Uñ yak yarnı totaş urman kaplap algan,
Naratları tañ kaldıra, kükkä aşkan.
Yılga buylap üsä anda küp karlıgan,
Karlıganın bez dä üstek cıyıp yäştän.

Şul güzällek urtasında ber avıl bar,
Anda yäşi bezneñ halık, yortlar salgan.
Könçıgışı biyek taulı, olug Gran,
Tau iñnären cir ciläge basıp algan.

Bihisaptır monda çişmälärneñ sanı,
Eçep tuya torgan tügel, tatlı suı.
Kaysı yortka kersägez dä çäy kuyarlar,
Çişmä suında peşkän çäy zatlı, kuyı.

Tabigate çiksez matur kışkı çorda,
Küp cänleklär yäşi bezneñ urman­kırda.
Vakıt tabıp bu töbäkkä sez kilegez,
Üz küzegez belän anı sez küregez.

Mömkinlek zur

Avılda yäşim dip hıyallandım,
Avıl ocmah bulıp toyıldı.
Şähär keşesenä tiz äyländem.
Min dä Allahnıñ ber kolı.

Miña rähät häzer şähärdä dä,
Ul öyrätte mine yäşärgä.
Mömkinleklär monda hättin aşkan,
Canıñ söygän eştä eşlärgä.

Adäm tabigate bik katlaulı,
Fikerdäşlär kiräk, iptäşlär.
Zur törkemnän duslar tabu ciñel,
Şuña tarta keşene şähärlär.

Takıya-tau

Tekä Takıya tavın
Kilep ber kürik äle.
Saylap ap­ak çäçäklären
Takıya ürik äle.

Takıya tavı itäge
Haman çiyälek äle.
Niçä yıllar uzsalar da,
Alar matur, yäş äle.

Takıya­tau çiyäläre
Yaltırıylar koyaşta.
Cıymıy toram çiyälären,
Yäm östilär bu yakka.

Takıya tavı tübäse,
Uynıy bolan balası.
Sagınam şul tekä taunı,
Ural tavı çaması.

Takıya tavı cilägen,
Kil, cıyıp kaytıyk äle.
İrennärdän kitmi täme,
Tagın ber tatıyk äle.

Äti

Äti, bäğrem, sine iskä alam,
Sin haman da minem häterdä.
İrtä kitteñ, äti, arabızdan,
Süzlär kaldı siña äytergä.

Yahşı äti buldıñ, rähmät siña,
Kiñäşläreñ haman isemdä.
Östem böten, tamagım tuk buldı,
Rähmät siña şunıñ öçen dä.

Ğailädä töpçek bala idem,
Bala çagım uzdı koçakta.
Ömet belän karıy ideñ miña,
Min keçkenä idem ul çakta.

Gomreñ buyı, äti, sin eşlädeñ,
Urnıñ buldı algı sızıkta.
Faşistlarnı tar­mar itep kayttıñ,
Min ışana almıym sin yukka.

Äti, sine sagınıp iskä alam,
Ürnäk alam sinnän bügen dä,
Balaçaknıñ hatiräse tirän
Señep kalgan kersez küñelgä.

Minem öçen, äti, sin ilahi,
Hodaydan kala sin ikençe.
Min Hodaydan sorıym, äti, şunı:
Sineñ biyeklekkä citimçe!

Hatirä

Bala çagım iskä töşkän çakta
Sine uylap, äni, yuanam.
Bu arada nikter yış keräseñ,
Töşläremdä kürep uyanam.

Bar da yahşı, äni, sin borçılma,
Telä miña saulık­isänlek.
Bireşmim min, äni, kaygılarga,
Ruhi köçem minem citärlek.

Bala çakta mine uyatkanda
Äytä ideñ nazlı süzläreñ.
Mäktäpkä ozatıp kalgan çakta
Täräzädä ide küzläreñ.

Äniyem, sin ägär isän bulsañ,
Küzlär ideñ kaytır yulımnı.
Şatlıgıñnan yılap alır ideñ,
Kükrägeñä kısıp ulıñnı.

Bala çagım hatiräse itep
Kiñäşläreñ saklıym häterdä.
Yäşim alga kuyıp zur maksatlar,
Tagın siña närsä äytergä?

Rähmät sina, äni, çın yöräktän,
Min sagınam sine älbättä.
Tik ber genä teläk telim, äni,
Urınıñ bulsın sineñ cännättä.

Krıymov

Avtornıñ tuganı Mansur Kärim ulı Krıymovnı
NKVD hezmätkärläre 1938 yılnıñ 1 avgustında
Ufa törmäsendä atıp üterälär. Kabere bilgesez.

Bik küp yıllar ütte sinnän başka,
hezmätläreñ sineñ yugaldı.
Bar köçeñne kuyıp eşläsäñ dä,
Yasadılar halık doşmanı.

Bu süzlärne yazıp utırganda,
İskä töşte kartlar süzläre.
Saf küñelle, izge ide dilär,
Sagınalar sine üzläre.

Gönahsızga sine räncettelär,
Kurkak cannar özde gomreñne.
Zur ädiptän halık mährüm buldı,
Onıtmıylar fäqat cırıñnı.

Onıtmıybız, Mansur aga, sine,
Mäktäp yörtä sineñ isemne.
Yarsıp cırladıñ sin gomer buyı,
Danga kümdeñ gadi halıknı.

Baş iyämen, Krıymov, sineñ alda,
Üzgärtä almıym tik täqdirne.
Açulanma, kaynar yäşlär tükmim,
Sin yasama andıy täqdimne.

Borçılmıyça gına tınıç yokla,
Taşlamam min sine dogamnan.
Rähmät, Krıymov, siña çın küñeldän,
Bez barabız sineñ yulıñnan.

Apama

Sälimä apaga bagışlıym

Apam, bäğrem, minem iñ yakınım,
Sinnän yahşı keşe kürmädem.
Saf küñelle, izge keşe ideñ.
Bigräk kıska buldı könnäreñ.

Betär mikän minem moñ­zarlarım,
Sinsez sınık, apam, küñelem.
Ahirättä oçraşırbız äle,
Tınıç yokla, apam, qaderlem.

Bergä uzgan yıllar iskä töşä,
Yaktı, nurlı çagı gomremneñ.
Rähmät äytsäm, beläm, bik az bulır,
Sin bit mine karap üsterdeñ.

Sineñ alda mäñge min burıçlı,
Nilär kılıym häzer min menä?
Apam, bäğrem, zinhar kiçer mine,
Mömkin bulsa tazalık telä.

Roza

Çäçäklärneñ iñ zatlısı diyep
Roza gölen atap yörtälär.
Güzällege, tatlı ise öçen
Bik küp cırlar icat itälär.

Kız balanıñ kaysıberlärenä
Roza diyep isem birälär.
Göllär patşasına tiñlär öçen
Tugan çakta säbäp kürälär.

Aksubaynıñ gacäp ber cirendä
Roza apa yäşi, Şärbändä.
Üze ziräk, uñgan, eş söyüçän,
Küplärgä ul itä yärdäm dä.

Küp yäşägän apa cir yözendä,
Sigez bala ilgä üstergän.
Här balası ürnäk yäş buınga,
Cimeşläre anıñ ölgergän.

Uzgan apa avır yıllar aşa,
Vatan sugışın da kiçergän.
Hezmät itkän üzen ayamıyça,
Avırlıklarnı ul küp kürgän.

Bügen dä ul äle bezneñ safta,
Bal kortları anıñ kulında.
Alma kebek onıklar üstergän,
Alar olı tormış yulında.

Gorurlanam, apa, sineñ belän,
Sagnıp kaytam bik yış yanıña.
Kaygı krmä, yäşä şatlık belän,
Ozak yıllar yäşä tagın da.

Babay belän yäşä tigezlektä,
Rähäten kür härber balañnıñ.
Nurlı iman yuldaş bulsın siña,
Ak bähetlär teläp kalamın.

Räyhanä

Tormış iptäşem Räyhanägä

Räyhanä dip sine atagannar,
Cännät gölenä tiñläp bilgele.
Rähmät yausın isem kuşuçıga,
Söyü bakçasınıñ sin göle.

Kemgä genä sine tiñlim ikän,
Siña tiñne äle kürmädem.
Ğaşıyq siña baş­ayagım belän,
Çit­yatlarga sine birmädem.

Tanışuga utız biş yıl uzdı,
Äle kiçä genä şikelle.
Sin haman da minem öçen matur,
Bigräklär dä inde söykemle.

Sine kürgän könnän min ikençe,
Saf şatlıkka koyınıp yäşimen.
Barlık kılgan eşem alga bara,
Sineñ belän söyenep yäşimen.

Rähät miña, ägär sin şatlansañ,
Kanat üskän kebek his itäm.
Bähet kilsä şulay bula ikän,
Sandugaçtay sayrıym kiç­irtän.

Eşeñdä dä sine hörmätlilär,
Halık sine ihlas yarata.
Bik tıngısız eşeñ, nık katlaulı,
Hörmätem zur siña karata.

Sin tabasıñ eştän ihlas läzzät,
Kaydan kilä siña köç­kuät?
Tırışlıgıñ sineñ çiksez hörmät,
Sabırlıgıñ miña gıybrät.

Arıganıñ sizdermiseñ miña,
Alıp barçı diseñ bakçaga.
Göllär arasına keräseñ dä,
Äylänäseñ gölgä, Räyhanä.

Küz timäsen, irkäm, bakçabızga,
Kulıñ tisä üsä här ciläk.
Uñaylıklar eşlim az bulsa da,
Sin, Räyhanä, minnän dä kübräk.

Balalar da bezneñ tırış buldı,
Ukıdılar alar bişlegä.
Öçese dä altın medal aldı,
Karamadı ğailä işlegä.

Rähmät siña zur hezmäteñ öçen,
Büläk itteñ miña öç bala.
Alar inde ukıp keşe buldı,
Sineñ tırışlıgıñ, Räyhanä.

Siña telim, irkäm, sälamätlek,
Balalarnıñ kürik rähäten,
Şatlık belän ütsen härber köneñ,
Çın ihlastan yaza Rifkateñ.

Kunak

Arslan kilde kunakka,
Torıp bastım ayakka.
Onıgım üskän, kür äle,
Yäle bişne bir äle.

Bik sagıngan äbise,
Biyep tora babası.
Äbi koçaklıy, übä,
Arslan ulım kölä.

Babay onıgın söyä,
Äbise söt kiterä.
Äni kiräk dip Arslan
Ürle­kırlı sikerä.

Anası yögerep kayta,
Çukınıp kitsen eşe.
Arslan bezgä qaderle,
Üstersen tapkan keşe.

Arslan kön dä üsä,
Annan mäktäpkä kitä.
Tırışıp belem alır,
Täüfıyklı bala bulır.

Äminä

Cir yözendä törle şatlık bula,
Bik zurısı, diñgez çaklısı.
Bala tuu äytep betergesez
Ak bähetneñ biyek noktası.

Atna­un kön elek onık tudı,
Äminä dip kuştık isemen.
Şatlıgımnıñ taşıp akkan çagı,
İseñ kitär, kürsäñ cisemen.

Balakayım bähet belän üssen,
Dürt sanı da bulsın sälamät.
Cil­davıldan saklap üstererbez,
Barıbız bergä kilep cämäğat.

Ence kızım, siña rähmät yausın,
Gel uñ bulsın yörgän yullarıñ.
Onık öçen siña şähsän rähmät,
Tigezlektä ütsen yıllarıñ.

Min kanäğat, kızım, sin bit bezgä
Gel şatlıklar gına kiterdeñ.
Tümgäkkä dä mengänem yuk ide,
Onık tugaç, ayga sikerdem.

Çulpan

Tön karañgı bulgan sayın
Küktä yoldız işleräk.
Çulpan digän yaktı yoldız
Balkıp yana köçleräk.

Çulpan yoldız, yan yaktırak,
Nurlarıñ sürelmäsen.
Barlık yoldızlardan da sin
Nurlırak kürenäseñ.

Kızım minem, zur ömetem,
Yaktılık östä ilgä.
Kürsät yulnı keşelärgä,
Adaşkan bulsa cirdä.

Dävala sin hastalarnı
Yaktı yözeñ belän dä.
Avırular tazarsın dip,
Tırışıp eşlä kön dä.

Bulsa da üzeñä avır,
Tüz sin, minem yoldızım.
Halık siña rähmät äyter,
Minem yaratkan kızım.

Väsimä

Minzälä yakları yämle,
Urman­suga bay töbäk.
Şul yaklar iskä töşkändä
Aşkınıp tibä yöräk.

Anda tuıp üskän kızlar
Gayät çibärlär ikän.
Utlarında yandıralar,
Sular sibälär mikän?

Yaman küzdän saklan, kızıy,
Küz timäsen üzeñä.
Soklanmıyça mömkin tügel
Sineñ matur yözeñä.

Üzeñ tabip, üzeñ çibär,
Şulay da bula ikän.
Ägär tabip dävalasa,
Yäşlegem kaytmas mikän?

Väsimägä bähet telim,
Sau­sälamät yäşäsen.
Eşendä häm tormışında
Gel şatlıklar kiçersen.

Mäshut abzıyga

Mäshut abzıy, siña altmış tuldı,
Tugan köneñ bulsın möbaräk.
Uzgan gomreñ matur, rähät uzdı,
Kiläçägeñ bulsın tügäräk.

Bügen sineñ iñ bähetle köneñ,
Gomreñ uzdı tınıç hezmättä.
Kulıñ altın, sineñ härber eşeñ
Layık, abzıy, olı hörmätkä.

Hıyallarıñ haman çäçäk atsın,
Şatlık belän tulsın küñeleñ.
Tugannarnıñ kadren beläseñ sin,
Küräm küñeleñneñ kiñlegen.

Sineñ akıl töple, tirän akıl,
Sin bit, abzıy, bezgä häzinä.
Sineñ kiñäş bezgä kön dä kiräk,
Yuraganıñ härçak yuş kilä.

Hezmäteñneñ cıy sin cimeşlären,
İgeleklärne küp eşlädeñ.
Eş betmi ul, kayçak yal da kiräk,
Bormıyça tor tormış küçären.

Rähmät siña yaktı yözeñ öçen,
Gomer bakıy yakın küräseñ.
Fäüziyä belän tınıç, tatu yäşä,
Sezne bergä kilä küräsem.

Kaytıyk avılga

Äydä, abzıy, kaytıyk tugan yakka,
Sagıngannar bezne Buraşta.
Bügen sine üzem alıp kaytam,
Maşinaga caylap urnaş ta.

Anda bezneñ tuıp­üskän tufrak,
Anda yäşi bezneñ tugannar.
Anda uzdı därtle, güzäl yäşlek,
Anda kaldı yäşli söygän yar.

Häter bit ul – çiksez olı baylık,
Ülçäp kenä bulmıy häterne.
Töşläremä kerä tugan avıl,
Bar kitkännär kire kaytırmı?

Avıl kendegenä bez berekkän,
Babaylar yäşägän Buraşka.
Kaytıyk, abzıy, kaytıyk Sabantuyga,
Bälki katnaşırbız köräştä.

Äti­äni, kayttık tugan yakka,
Koşlar sayrap tora tiräktä.
Rähmät, änkäy, tudırganıñ öçen,
Sin qaderle bezgä bigräk tä.

Menä, ätiyem, kildek sineñ yanga,
Doga ukır öçen ziratka.
Belmim alda küpme gomer barın,
Gomer küp birelmi ir­atka.

Mödärris babay

Çallı kalasınnan kotlar öçen
Kayttık belep sineñ kötkänne.
Ğayeplämä, ozak yördegez dip,
Onıt äle, babay, üpkäñne.

Tugan köneñ, babay, kotlı bulsın,
Ozak yäşä cirdä därtlänep.
Tigezlektän Hoday ayırmasın,
Gomer it sin ihlas şatlanıp.

Ak säğadät, babay, telim siña,
Äbi belän bergä atlagız.
Halık sezdän ilahi nur ala,
Bähetegezne sez saklagız.

Tugan ilne doşmannardan saklap,
Zur sugışlar aşa uzgansıñ.
Sugış kırlarında kanıñ koyıp,
Tirän yaralarga tüzgänseñ.

Uyladıñmı sugış kırlarında
Gacäp matur könnär kiläsen?
Öställäreñ niğmät belän tulı,
İtağatle genä köläseñ.

Kuanıçıñ, babay, bik zur sineñ,
Ğailäñ, kür, tatu häm nıklı.
Mäñge yäşär cirdä sineñ näsel,
Barlık balalarıñ täüfıyklı.

Namusıñ saf sineñ il aldında,
Hörmät itä sine cir şarı.
Faşistlarnı ciñep kayttıñ, babay,
Nurlı yözeñ kürmäsen kaygı.

Böyek Ciñü köne – bäyräm bügen,
Mondıy danlı bäyräm yuk tagın.
Yau kırında kalgan yegetlärneñ
Ciñel bulsın avır tufragı.

Moñ

Äshät abzıy, tavışıñ moñlı,
Kaydan alasıñ moñnı?
Gomreñ buyı söydeñ cırnı,
Halık yaratıp tıñlıy.

Zur sähnälär sine üz ittelär,
Sähnälärgä menü küñelle.
Sineñ ismeñ, abzıy, ozak yäşär,
Cır ozayta dilär gomerne.

Cırga­moñga bulgan mähäbbäteñ
Küçä bara häzer yäşlärgä.
Alar cırlıy sinnän ürnäk alıp,
Yäşärgä dä siña, yäşärgä.

Tuganda uk keşe moñlı tua,
Sıgıp alıp bulmıy saf moñnı.
Tavışıñ, abzıy, kitmi kolagımnan,
Cırlap cibär «Kuralar»ıñnı.

İldus

Aksubaynıñ yämle ber cirendä
Şärbän digän matur avıl bar.
Şul avılda tuıp, şunda üskän
İldus atlı mäşhür tabip bar.

Yöze açık, buy­sınnarı zifa,
Akılı da, şöker, citärlek.
Eş söyüçän bulıp üste İldus,
Aña karap islär kitärlek.

Saylap algan hezmäten yarata,
Hörmätlilär anı keşelär.
Baş tabipka häzer menep citte,
Kübräk bulsın anıñ işelär.

Küçep kitte Kazan kalasına,
Kottedc saldı menä digänen.
Ğailäse belän yäşi şunda,
Aldı öleşenä tigänen.

Barıp kürgäç anıñ yort­cirlären,
Häyran kalıp tordım, soklanıp.
Tanıştırıp çıktı barsı belän,
Yäşim anıñ öçen şatlanıp.

Sau­sälamät yäşä, dustım, dimen,
Kuanıçta ütsen könnäreñ.
Barlık hıyallarıñ çınga aşsın,
Çäçäk atsın bähet gölläreñ.

Kardäş

Aysin Rinat istälegenä

Nigä, kardäş, cir yözenä tudıñ,
Tirän ezeñ uyılıp kalmagaç?
Tırışlıgıñ, kılgan izgelegeñ
Yoldız bulıp yanıp tormagaç?

Soklanırlık matur keşe ideñ,
Nigä şundıy bulıp kalmadıñ?
Arakıdan täm häm läzzät aldıñ,
Tuktarga köç taba almadıñ.

Sin yakın da, kızganıç ta miña,
Avır miña, kardäş, bähil bul.
Turı yuldan çitkä sin taypıldıñ,
Arabızdan irtä kitteñ şul.

Yaktı bähet, bulgan tazalıgıñ
Almaştırdıñ, kardäş, hämergä.
Bagalması kebek balañ häzer
Küz yäşlären tügä kabergä.

Häzer inde beläm, soñga kaldım
Bu bäladän sine saklarga.
Ni kılganıñ Hoday gına belä,
Min cıyınmıym sine taptarga.

Saf yöräkle, ğadel keşe ideñ,
Bu dönyaga üpkäläp kitmä.
Sine sagnıp şiğır yazam menä
Eşlärem küp, mine tiz kötmä.

Haris

Haris enem, sin iske dus,
Sineñ hakta uylanam.
İnde yäşeñ uzıp bara,
Öylänmiseñ nik haman?

Üzeñ uñgan, küñeleñ saf,
Citmeş hönär beläseñ.
Miña digän kız tumagan,
Rifkat, diyep köläseñ.

Yalgız yäşäü şatlık tügel,
Şatlıkta yäşäp kara.
İskän cildäy, akkan suday
Yäş gomer uzıp bara.

Sabıylarnı yaratasıñ,
Yözeñ yaktırıp kitä.
Bala şatlıkların toyıp
Yäşäülärgä ni citä?

Yeget bulsa, şundıy bulsın,
Gomer itsen öylänep.
Öylän, dustım, sineñ tormış
Şulçak kitär köylänep.

Camaletdin

Camalineñ häle härçak äybät,
Dönya betsä dä ul kaygırmıy.
Kügärçennär belän mäş kilä ul,
Kügärçennärennän ayırılmıy.

Kügärçennär oçırırga irtän
Camali ürmäli çormaga.
Kügärçennäreneñ oçkan çagın
Täräzädän karap tormaga.

Oçraşkanda gel kügärçen söyli,
Kügärçennär anıñ şatlıgı.
Kügärçenne yaratmagan keşe
Camaligä adäm aktıgı.

Koşçıklarnı yaratırga kiräk,
Moña karşı hiçkem süz äytmäs.
Koymañ augan, kapkañ cimerelgän,
Alarnı bit kürşeñ tözätmäs.

Arkılı yatkannı buyga salıp
Kuymıysıñ bit, ällä kürmiseñ?
Könnär buyı çormadan töşmiçä
Kügärçennär kebek görliseñ.

İzah

(Äkiyät)

Zur kalanıñ artında, keçkenä ber avılda
Yäşägän di kart babay, üstergän ul ber malay.
Malay bulgan keçkenä, imeş yäşe öç kenä,
Babay anı yaratkan, sıypap kına yoklatkan.
Älli­bälli­bäü digän, äkiyätlär söylägän.
Malay yokıga kitkän, tañga qadär yal itkän.
Yaltırap koyaş çıkkan, avıl nurga koyıngan.
Babay asragan käcä, söten saugan kiç­irtä.
İzah sötne yaratkan, babay ihlas şatlangan.
Käcä sötne küp birgän, çiläk tulgan kiç belän.
İzah bargan bazarga, sötne satkan halıkka.
Kön artınnan kön uzgan, babay küp akça cıygan.
İzah ta yeget bulgan, bazarda kolın kürgän.
Kolınnı alıp kaytkan, babasına kürsätkän.
Babası bik söyengän, şatlıgınnan biyegän.
Kolınnı sıylagannar, bolında uynatkannar.
Kolın yarsıp keşnägän, bolınnı yañgıratkan.
İzahka iyäläşkän, iyärep artınnan yörgän.
Kolın üsep at bulgan, annan eşkä öyrängän.
Atı bulgaç, cir kiräk, atlı keşelär siräk.
Bolar tagın kiñäşkän, cir alırga kileşkän.
Cirne satıp algannar, atnı cigep sörgännär.
İzah eşlägän kunıp, aşlık üskän mul bulıp.
Aşlık uñgaç, yäşibez, yaña yortlar tözibez.
Ber cäyne İzah yeget tözegän taştan kibet.
Onıtmagan kır eşen, taşlamagan bazarın.
Sata ikän söt irtän, çaba ikän ul peçän.
İzah üskän eş belep, öyläner çagı citkän.
Yaratkan güzäl kıznı, kızganmagan ul naznı.
Ciläklär cıyıp birgän, çäçäklärdä yözdergän.
Kıznıñ iseme Asiyä, bar yegetlär baş iyä.
Ukıtkannar di nikah, hatınlı bulgan İzah.
Cibärmägän ul yalgış, kırda uñgan di arış.
Saldırgan İzah mäçet, halıkka kilgän bähet.
Başladı ul käcädän, kiñäş aldı babaydan.
Şat İzahnıñ ğailäse: hatını, balaları...
Kızı näq yaz çäçäge, söyep tuymassıñ anı.
Ulı uynıy, yögerä, ätise kebek üsä.
Tırışlıkka ni citä, ak bähetlär kiterä.
Bezneñ İzah çın yeget, sezgä dä birer üget.
Äkiyät şunda tämam, min beraz yoklap alam.

Mösafir

Yulıktım min ber kart mösafirga
Kaytkan çakta yırak säfärdän.
Üze argan, arkasında yançık,
Avıldanmı, ällä şähärdän?

Maşinama kerde dä utırdı,
Nider ukıy, köyli üzençä.
Biten sakal baskan, öste kerle,
Kiyeme dä tügel bezneñçä.

Berazdan mösafir telgä kilde,
Tuktat, dide, timer arbañnı.
Babay maşinadan töşep kaldı,
Kürä torıp yañgır yaugannı.

Hiçber can iyäse kürenmäde,
Yapa­yalgız kaldı. Kızgandım.
Maksatın min anıñ añlamadım,
Beraz torgaç min dä kuzgaldım.

İhtiyärsız tirän uyga çumıp
Dävam ittem yulnı berüzem.
Kırda yalgız kalgan mösafirga
İ Hodayım, birçe tüzemlek.

Küçtänäç

Äbi­babaylardan kalgan matur yola,
Aluçınıñ küçtänäçkä küñle bula.
Aldan kilä küçtänäç häm yahşı häbär,
Öläşegez küçtänäçne mömkin qadär.

Rähmät yausın küçtänäçkä, bez bik riza,
Olılaunı häm hörmätne ul añlata.
Kürkäm ğadät keşelärne oçraştıra,
Kayber çakta doşmannarnı duslaştıra.

Küçtänäçne birgän keşe äy şatlana,
Aluçı da küçtänäçkä nık kuana.
Tirä­yaklar, dönya yaktıra, nurlana.
Keşelärneñ küñelläre hozurlana.

Keşelärgä tugannarça yäşäü tiyeş,
Sugış­ızgış fayda birmi berkemgä dä.
Olı büläk­küçtänäçne kızganmagız,
Bişe belän kaytır totkan çıgımıgız.

Hoday huplıy ihtiramnı, yumartlıknı,
Canga rähät şäfkat belän miherbanlık.
Hiçkayçan da artık bulmastır küçätänäç,
Karatır ul yahşı yakka iğtibarnı.

Yaz

Yämgä törep tirä­yaknı
Yaz kilde tagın bezgä.
Karlar erep sular aktı,
Yılga kayttı ber ezgä.

İneş buyındagı tallar
Yäşel yafragın yara.
Kaytkan koşlar sayraşalar,
Oya koralar şunda.

Yarsıp sayrıy ber sıyırçık,
Kunıp öy kıyıgına.
Moñlı cırın suza­suza
Kıygaç kanatın kaga.

Bakçadagı almagaçlar
Yaktı nurga koyına.
Tabiğatneñ şundıy mäle,
Matur itep kiyenä.

Karlıgannar çäçäk atkan,
Çiyälärne kötmägän.
Sandugaçlar yulga çıkkan,
Äle kaytıp citmägän.

Bäräñge

Bäräñge – ul, zur häzinä bezdä,
Bik küp halık anı üsterä.
İkençe ikmäk dip atala ul,
Tänebezgä cılı köç birä.

Şartlar yahşı bezdä bäräñgegä,
Üsteräbez anı yıl sayın.
Bäräñgedän törle rizık peşä,
Tämle bula kuşsañ it­mayın.

Küplär anı aşap isän kaldı,
İsän kaldı açlık yıllarda.
Açka ülmäbez dip ışanabız,
Bäräñge bazında ul barda.

Közlär citkän sayın bakçalarda
Bäräñge kazuı küñelle.
Kaz kükäye qadär bäräñgelär
Üsenderep tora küñelne.

Saban tuyı

Cäyge könne nurlandırıp koyaş kölä,
Garmun tavışı yañgırıy, yäşlär kilä.
Saban tuyga cıyılgannar barça halık,
Kartlar kilä tübätäyen kıñgır salıp.

Çäçäk ata bezdä genä matur göllär,
Huş­isläre añkıp tora, isä cillär.
Härber yöräk şatlık belän taşıp tora,
Çabışka dip kilgän atlar yarsıp tora.

Babaylardan miras bäyräm – Saban tuyı
Dävam itä bezneñ yakta köne buyı.
Kaya baskanımnı belmim min üzem dä,
Olug bäyräm, danlıklı sin cir yözendä.

Äy, Sabantuy, nindi matur, izge bäyräm,
Balalarıñ uynıy­kölä äylän­bäylän.
Yegetläreñ köç sınaşa yarışlarda,
Onıtılıp tora bügen bar eşlär dä.

Koçaklaşa monda baylar häm yarlılar,
Sabantuyda kürenmilär ah­zarlılar.
Söyläşälär yılmaeşıp häm köleşep,
Hatın­kızlar serläşälär çitkä kitep.

Hezmätkä dan cırlıy halkım tugan ildä,
Tagın barmı mondıy bäyräm cir yözendä?
Şatlık belän yäşik, duslar, cırlap­biyep,
Kotlı bulsın Saban tuyı, bäyräm diyep.

Tañ

Ofıknıñ çiten kütärep
Koyaş täü nurın suza.
Çäçkä­göllär küzen aça.
Tañ sızıla. Tön uza.

Olug koyaş yaktısında
Su ösläre yaltırıy.
Tañ cilennän tal­tiräkneñ
Yafrakları kaltırıy.

Alsu tañnar atkan çakta
Rähät bula canıma.
İrtänge salkınça hava
Yegär östi tänemä.

Uçka algan çişmä suı
Küzdän yokını kua.
Küñelemdä ör­yañadan
Ömet­hıyallar tua.

Agıydel

Borıngılar yukka maktamagan,
Agıydelne kabat min kürdem.
Canga rähät birä kamışları,
Paq yılga yarında min yördem.

Agıydelne çıktım parom belän,
Yörgän taş bit tizräk şomara.
Yar buyında şomırt çäçäk atkan,
Ak nurınnan küñel kuana.

Yaz fasılı çumgan yaktı nurga,
Bödrä tallar yafrak yargannar.
Berözleksez koşlar sayrap tora,
Bu qadär moñ kayan algannar?

Utrauları äytep betergesez,
Alar mäğlüm monda küp sanda.
Yäşel keläm bulıp kalkıp tora,
Yözgän kebek, bargan uñayga.

Agıydelkäy haman urgıp aga,
Balık mıclap tora yılgada.
Yaltırıylar kömeş täñkäläre,
Sikerälär sudan havaga.

Agıydeldän güzäl yılga yuktır,
İrkäli ul ike küzemne.
Güyä tallarınıñ ber yafragı
İtep toyam monda üzemne.

Basma

Sandugaçlı yazlar kilgän çakta
İskä töşä uzgan yäşlegem.
Sin bulmasañ, häter sünär ide,
Yarıy sin bar, minem şatlıgım.

Ägär häterläsäñ, ikäü bergä
Töşä idek yögrep yılgaga.
Anda su agışın tıñlıy idek,
Tın da almıy basıp basmaga.

Sayrıy ide koşlar tañga qadär,
Häteremnän alar çıkmıylar.
Sagınsak ta, yäşlek kire kaytmas,
Sular da bit ürgä akmıylar.

Rähmät yausın, dustım, yullarıña,
Büläk itteñ nazlar, irkälär.
Kaytkan sayın şul basmaga kiläm,
Monda şul uk kiçlär, irtälär.

Tönge säfär

Tönge küktä yöz meñ yoldız yana,
Cem­cem itep balkıp toralar.
Baş oçında berse gacäp yaktı,
Kayan şulay yaktı nur ala?

Kıybla yaktan ciläs cillär isä,
Tirbälderep yäşel ülänne.
Ayak astındagı yäşel çiräm
Häterlätä hätfä kelämne.

Ay da bügen yaña gına çıktı,
Ni säbäptän şulay kiçekkän?
Kötep algan kunak şat yılmaep
Şulay kilep kerä işektän.

Yomşak nurı cirgä qadär töşkän,
Töşep ärekmängä tayangan.
Ayga karap Zöhrä kıznı küräm,
Anı koyaş kürgän, ay algan.

Yulnı karıy­karıy alga atlıym,
Aşıktıra sagnu hisläre.
Yul çitendä kömeş çişmä aga,
Çişmäbezneñ suı bik tämle.

Suın eçep, kulnı­bitne yugaç
Menep bastım kaytır yulıma.
Monda alıp kilep bu çişmäne
Kürsätäse bulır ulıma.

Cırlap yäşä

Sızılıp atkan tañnı karşıladık,
May ayında, yılga buyında.
Tabiğatneñ şau çäçäktä çagı,
Sandugaçım sayrıy kuyında.

Yılga tındı sin cırlagan çakta,
Koşçıklar da sabır ittelär.
Tañ cilläre sineñ cırlarıñnı
Yıraklarga alıp kitelär.

Çibär tutaş, ğaşıyq buldım siña,
Min gomergä sine yarattım.
Cırlap yäşä minem yannarımda,
Cırıñ belän mine karattıñ.

Moñlı tavışıñ äsir itte mine,
Ütep kerde küñel türenä.
Häteremnän çıkmas ahrı ber dä,
İskä töşteñ menä bügen dä.

Nazlı gölem

Ber matur göl, äy, sibä nur,
Küñelemneñ mayına
Hasil itä gölbakçası
Ömetem tugayında.

Buy citmäslek dip uyladım,
Borılıp kitep bardım.
Miña iyärep kilüeñ
Kürdem dä, häyran kaldım.

Güzäl söyü mizgellären
Yaudırasıñ sin miña.
Kön dä küreşüne kötäm,
Tiñnär yuk, tutaş, siña.

Kabatlanmas sılulıgıñ
Cälep itä küñelne.
Nikadärle tırışsam da
Aça almıym sereñne.

Alsu yözeñ balkıp tora,
Bilkäyeñ neçkä­neçkä.
Koçasım kilä üzeñne,
Tüzäm min köçkä­köçkä.

Bas yänäşä

Bas sin, irkäm, yänäşä,
Nur sibäseñ bar cirgä.
Küñelemne ereterlek
Nazlı süzläreñ söylä.

Bas sin, irkäm, yänäşä,
Ohşap nur sipkän gölgä.
Nur östenä nur çäçäseñ,
Sihät biräseñ tängä.

Bas sin, irkäm, yänäşä,
Şatlan äydä, köl äydä.
Alsu yözeñ här kön sayın
Balkıp torsın tirämdä.

Bas sin, irkäm, yänäşä,
Söyeklem bul gomergä.
Utlarımda yandırırmın,
Äyländermäm kümergä.

Bas sin, irkäm, yänäşä,
Mine kürmiçä ütmä.
Bezgä ak bähetlär teläp,
Yoldızlar yana küktä.

Bas sin, irkäm, yänäşä,
Alga bergä kitik bez.
Olı tormış yulınnan
Citäkläşep ütik bez.

Yılama

Sabır it sin, irkäm, kaytam tizdän,
Cirdä yörim äle, min isän.
Işanırsıñ mikän süzläremä,
Sine genä söyäm min disäm?

Yuk, sünmäde minem mähäbbätem,
Hislärem saf siña karata.
Yörägemdä bulgan sagışlarnı
Cillär alıp kitep tarata.

Yılama sin, yazmış karşı kilsä,
Söyü utın sakla, sünmäsen.
Nasıyp bulsa, oçraşırbız äle,
Häm yäşärbez ikäü iñgä­iñ.

Änä, zäñgär küktä koyaş balkıy,
Nurların ul tigez öläşä.
Tigezlektä, bähet­şatlık belän
Yäşärbez bez Hoday teläsä.

Kara urman

Telefonnan kemder şaltırattı,
İsememne äytep söyläşä.
Tavışınnan tanıy almıy tordım,
Tanır idem, bulsa yänäşä.

Äümäkläşep üskän yakın dustım
Çak­çak yazdırmadı huşımnan.
Avılga kaytasın häbär itte,
Kalışmaska buldım dustımnan.

Bez kaytası könne yañgır yaudı,
Ber ay ütkän yaumıy torganga.
Ber äylänep kaytıyk äle diyep,
Çıgıp kittek cäyäü urmanga.

Kara urman şaulap karşı aldı,
Kayttıgızmı, diyep, kunakka.
Törle koşlar bezneñ yanda gına
Sayradılar kunıp kuakka.

Turı bardık Gabi alanına,
Alan şau çäçäkkä kümelgän.
İkebez dä tañ­häyranga kaldık,
Bez kiläsen kayan ul belgän?

Kilmägängä niçä yıl uzgandır,
Şul sorauga cavap tapmadım.
Mäşäqatlär bik küp buldı diyep
Min üzemne şunda akladım.

Häter häzinäsen aktarganda
İskä aldık härber tugannı.
Töne buyı ikäü kerfek kakmıy
Söyläştek bez küñel bulgançı.

Ber­berebezne şundıy sagınganbız,
Sizelmäde tönneñ ütkäne.
Koyaş çıgıp, al nurların sibep
İrkäläde kara urmannı.

Yaratam min tınıç äñgämäne
Ak çäçäklär üskän alanda.
Bertuktamıy koşlar sayraganda,
İstäleklär çornap alganda.

Tezde dustım üzeneñ häl­ähvälen,
Onıkların söyläp utırdı.
Tormışımnı kürep kitärseñ dip
Üzenä kunakka çakırdı.

Köz kilgäç

Tugan yakka altın köz dä kilde,
Soklanamın karap urmanga.
Nindi matur töslär bizi sine,
Tüzep bulmıy, keräm araña.

Kayın yafrakları bigräk matur,
Ällä manılganmı altınga?
Yükä yafrakları koyılgannar
Tüzä almıy közge salkınga.

Sentyabrneñ nazlı koyaş nurı
Sıypap ütä härber kuaknı.
Salkın cillär bitne çemetälär,
Cäylär taşlap kitä bu yaknı.

Çırşı belän narat üzgärmilär,
Kar yavamı, yañgır yavamı.
Salkınnardan alar kurıkmıylar,
Yaratalar törle havanı.

Öräñge, sin barsın uzdırgansıñ,
Alsu­kızıl töskä çumgansıñ.
Çäçäk kebek matur yafraklarıñ,
Kızlar kebek güzäl bulgansıñ.

Urmannan da matur urın yuktır,
Barlık töslär monda tabigıy.
Här kön sayın siña kiler idem,
Vakıt kına minem çamalı.

Berençe kar

Berençe kar yaudı yaña gına,
Ap­ak buldı böten cir yöze.
Täüge karnı härkem kötep ala,
Täüge kar östendä kem eze?

Berençe kar bäyräm balalarga,
Balalarga şatlık kiterä.
Balalarga şatlık kına tügel,
Tugan yakka aklık kiterä.

Ak karlarga karap küz kamaşa,
Küzlär iyäläner ak karga.
Yaktı nurlar belän balkıy ak kar,
Alıp kayta bala çaklarga.

Kışkı fasıl saf havalı bula,
Gacäp rähät, ciñel sularga.
Alıştırmam tugan ciremne min,
Cılı yakka, diñgez­sularga.

Kübäläklär kebek şayarışıp,
Yava karlar urman­kırlarga.
Berençe kar digän moğcizaga
Kiräk mädhiyälär cırlarga.

Kışkı urman

Kış ta kilde gaziz tugan yakka,
Körtlär öyep kuydı ak kardan.
Urman eçlärendä karlar tirän,
Yuldagı kar şaktıy taptalgan.

Botaklarnı ence kar uragan,
Urman eçe yahşı kürenä.
Kışkı urman açık kapka kebek,
Här tarafta yaktı kürenä.

Mamık kebek yomşak karnı yırıp,
Kaya baram, belmim üzem dä.
Yulnı taşlap nigä monda kerdem?
Nik kerdeñ, dip sorıy ezem dä.

Urman tıp­tın, yuk ber can iyäse,
Tavış birmi hätta pesnäklär.
Cäylär citkäç, ägär monda kilsäñ
İşetäseñ törle hikmätlär.

Äy, sin, urman, bigräk karlı ikän,
Kerep çumdım sineñ eçeñä.
Kölep tora çırşı malayları,
İnde tayan, diyep, köçeñä.

İmeş urman eçenäräk kerep,
Sulap kaytam çista havasın.
Şulay bula bit ul, küräçäkne
Ayak belän ezläp tabasıñ.

Hıyal

Sine uylap hıyallanam min kiçen­irtän,
Kötäm sinnän cılı häbär, sin güzäldän.
Söyenäm­kauşıym, yuanam, irkäm, sine kürgäç,
Kısıla can, sinsez kalsam, min tüzälmam.

Hıyalım yaktı, nurlı minem sin bulganda,
Öndi haman yugarıga, zur dönyaga.
Sıymıy hisem, ömetlärem kükrägemä,
Yardan taşıp akkan suday kön­tön aga.

Hıyallar tua yäş yöräktä törle çakta,
Kaynar hislär biläp algan mizgellärdä.
Rähmät, yazmış, büläk itteñ asıl çäçkä,
Söyü hise ak bähetkä yul kürsätä.

Yaktı hıyal eretä bar kaygılarnı,
Uyata ul küñellärdä zur şatlıknı.
Saf mähäbbät, därt östiseñ yörägemä,
Täüge söyü matur ğamäl häm aklıknı.

Nigä miña sinsez küz kürmägän hıyal,
Duçar bulsam can ärnetkeç yalgızlıkka?
Onıtalmam, irkäm, sine min mäñgegä,
Sindäy güzäl kürgänem yuk cir yözendä.

Kaytır idem

Kaytıp bulsa güzäl yäşlegemä,
Kaytır idem ike uylamıy.
Sine genä, irkäm, sine genä
Söyärgä, bernigä karamıy.

Sin isemä töşsäñ kinät kenä,
Därtem arta, yöräk aşkına.
Nigä ikän, irkäm, nigä ikän,
Küñelem siña taba talpına?

Onıtalmam, ahrı, berkayçan da,
Küz aldıma kilep basasıñ.
Kaysı ildä, irkäm, kaysı ildä,
Kaysı yakta yäşäp yatasıñ?

Äle haman biläp torasıñ sin
Küñelemneñ iñ küp öleşen.
Nik bulmadıñ, irkäm, nik bulmadıñ
Öleşemä tigän kömeşem?

Yılgalarnı kire borıp bula,
Borıp bulmıy vakıt agışın.
Kaya kuyıym, irkäm, kaya kuyıym
Yörägemneñ açı sagışın?

Tañ atkanda

Urman aryagınnan koyaş çıga,
Cir östen irkäli nurları.
Kır yagınnan işetelep tora
Turgaylarnıñ därtle cırları.

Alsu tañnıñ yomşak nurlarınnan
Yaltırıy çık yäşel çirämdä.
Ber moğciza kürgän kebek bulam,
Yaña kön tugannı küräm dä.

Koyaş nurın uçlarıma cıyıp
Büläk itär idem, söyeklem.
Arabızga tuzan töşermiçä
Yäşär idem sine söyep min.

Kır turgayı, därtle cırıñ belän
Yuat minem moñsu küñelne.
Meñ gölgä dä almaştırmas idem,
Almaştırmas idem ber gölne.

Aşıkkansıñ

Närsä buldı, eşkä soñga kaldıñ?
Tutaş, käyefeñ naçar kürenä.
Küñleñ sıngan, kem räncette sine?
Küzläreñnän yäşlär tügelä.

Ber noktaga karap utırasıñ,
Kemgä, tutaş, läğnät süzläreñ?
Alsu yözeñ aksıl töskä kergän,
Nur çäçmilär serle küzläreñ.

Uy­fikereñ sineñ bik yırakta,
Çumgansıñ sin tirän uylarga.
Yeget halkı, señlem, şoma bula,
Aña kiräk fäqat uynarga.

Aşıkkansıñ, tutaş, yar söygändä,
Belmägänseñ anıñ taşların.
Çın ihlastan sine söygän bulsa,
Tükmäs ideñ kaynar yäşläreñ.

Dönya bit ul gel kürsätmi aldın,
Avır bulsa da tüz, yılmay kiñ.
Bäheteñneñ tañı atsın öçen
Akılıñ alga kuyıp yäşä sin.

Yaratunı berkem kire kakmıy,
Çın yöräktän bulsa hisläreñ.
Köräşmiçä, bähet tatıp bulmıy,
Tik sünmäsen, tutaş, ömeteñ.

Yarıñ kiler berkön sineñ yanga,
Gafu it, dip başın ul iyär.
Olı hörmät belän, qaderlem, dip,
Yullarıña göllär ul sibär.

Yäşlekne sagınu

Tormış sukmagınnan atlaganda,
Hıyallarıñ çınga aşkanda,
Häter häzinäsen açasıñmı,
Sızlıp alsu tañnar atkanda?

Çiksez baylık häter digän närsä,
Yarıy ul bar diyep kuanam.
Ütkännärne uylap uyga çumam,
Güzäl yäşlegemne sagınam.

Yäşlegemdä kaldı söygän yarım,
Saf hislärem, rähät könnärem.
Küñel bakçam äle taptalmagan,
Şau çäçäktä äle göllärem.

Nazlarıña mine törmäsäñ dä,
Aña karap ruhım sınmadı.
Hälem naçar tügel, yäşlek, minem
Ömetlärem haman sünmäde.

Uylanıgız

Cılı yaktan iskän yomşak cillär
Kütärälär minem küñelne.
Hava yarıp oçkan küçmä koşlar
Tugan yakka kayta tügelme?

Tezeleşep oça kır kazları,
Kilä kıygıldaşkan tavışlar.
Sezne kötä kömeş küllärdäge
Neçkä bille, zifa kamışlar.

Kır kazları, ozın yıllar ütep
Tugan yakka kaytıp kiläsez.
Häteregez yahşı bulsa kiräk,
Kaytır yulnı tögäl beläsez.

Kay adämnär, änä, kitälär dä,
Onıtalar tugan cirlären.
Kayda rähät, şunda gomer itä,
Kürgänem bar kaysıberlären.

Yäşi alar tik üzläre öçen,
Tik üzlären genä söyälär.
Tugan tellären dä onıtalar,
Närsägä ul bezgä, diyälär.

Tugan avıl beräü genä bula,
Uylanıgız anıñ turında.
Kıl da kıymıldatmıy utıralar,
Utıralar cılı urında.

Küper

ZAGStan çıkkan yäşlärgä
Karap küzlär kamaşa.
Küper turısına citkäç
Yasıylar zur tamaşa.

Yeget kütärgän käläşne,
Küperdän atlap kilä.
Käläşe avırdır ahrı,
Çaykalıp, çak­çak kilä.

Käläş çibär, alsu yözle,
Yılmaya bezgä karap.
İke metrlı yegetneñ
Yıgılsa, eşe harap.

Şulay uylap ölgermädem,
Yegetebez sörtende.
Yeget öçen hurlanudan
Timer küper selkende.

Ak külmägen cilferdätep
Käläş kitte tägäräp.
Bar da şunda yögerdelär
Yärdäm itärgä teläp.

Yegetkä äytäse kilä,
Ägär citmäsä köçeñ,
Citäkläşep yöregez, dip,
Kabat hur bulmas öçen.

İhlas söyü

Un yıl elek Varis bardı zur kiçägä,
Oçratı ul ber tutaşnı şul kiçädä.

Varisıbız kıznı kürep häyran buldı,
Cayın tabıp kızga kilep süz dä kuştı.

Kıyulandı Varis, hiç tä kauşamadı,
Ber kürüdän söyälärme dip soradı.

Ni diyärgä belmi tutaş tınıp tordı,
Bulmas­bulmas, yegetkäyem, digän buldı.

Menä şunnan söyü hise hasil buldı,
Gıyşık utı kabınuın Varis toydı.

Kızıksınıp Färidä dä tıñlap tordı,
Beraz şayan bu yegetkä ğaşıyq buldı.

Ber ay vakıt uzdı mikän, kavıştılar,
Zur töbäkne mul tuy belän şaulattılar.

Tirä­kürşe, tanış­beleş soklandılar,
Tugannarı, agay­ene şatlandılar.

Avılda da matur itep yort tözelde,
Törle­törle gıylemleklär üzläşterde.

Ber­ber artlı balaları dönya kürde,
Küñel bulıp Färidäne irkäläde.

Şunnan başlap Varis olan nık üzgärde,
Söyü hise, mähäbbäte tiränäyde.

Ciñ sızganıp, izü çişep dönya kudı,
Kazan kalasında zur yort satıp aldı.

Küñelenä märkäz anıñ bik huş kilde,
Üz yortınnan yırak tügel angar saldı.

Kolaç cäyep şunnan torıp säüdä itä,
Eştäge kıyınlıklarnı ciñep kilä.

Şundıy hezmät Varisnı nık çınıktırdı,
Zur hörmätlär, ihtiramnar ul yauladı.

İhlas söyü Variska da bik kileşte,
Buy citmäslek biyeklekkä ul ireşte.

Çişmä yanında

Çiläkläreñ asıp köyäntägä
Här tañ sayın suga kiläseñ.
Çişmä sukmagına küz yögertep
Kemne, señlem, kemne sagnasıñ?

Çiläkläreñ kuyıp taş östenä
Ber mizgelgä tuktap kalasıñ,
Berençe kat kilgän keşe kebek,
Çişmä cırın tıñlap torasıñ.

Arkañ teräp çişmä tallarına
Moñlı ber köy kön dä cırlıysıñ.
Cırlıysıñmı, ällä yılıysıñmı,
Beler häl yuk, närsä uylıysıñ?

Ber tın şul halättä torasıñ sin,
Äytçe, señlem, kemne kötäseñ?
Çilägeñä çişmä suın alıp,
Kilgän yuldan kaytıp kitäseñ.

Bähetle keşe

Kiçä kürşe hatın kilep kerde,
Kıyafäte citdi kürenä.
Utır, digäç, basıp toram dide,
Karamadı minem yözemä.

Şayartsam da, yöze açılmadı,
Üpkälägän kebek söyläşä.
Yöze boyık, üze berni äytmi,
Näfisägä bulgan ni­närsä?

Baytak kına berni äytmi tordı,
Yomışıñnı, didem, sin söylä.
Ällä berär närsä buldı mikän,
Üze äytmägäçten, kem belä?

Üzeñ yahşı bulgan öçen diyep,
Süz başladı gorur Näfisä.
Kabul itsäñ, häbär kiterdem di,
Ber hat kuydı minem östälgä.

Serle hatnıñ konvertına karıym,
Mäğlüm tügel kemnän kilgäne.
Başın iyep Näfisä çıgıp kitte,
Kemnän kilüen ul belgänder!

Hatnı ukıp çıkkaç, eh, min äytäm,
Birä almadım hätta söyençe.
Qaderle hat söygänemnän kilgän,
Min bähetle keşe, bähetle.

Bala kilä

Sukmak buylap ber kız bala kilä,
Kullarına kurçak totkan da.
Küzläremä kaynar yäşlär kilde,
Kayçak şulay bula yuktan da.

Sukmak buylap ber kız bala kilä,
Äyterseñ lä näni kübäläk.
Kız balanıñ äle şundıy çagı,
Dönya matur, dönya tügäräk.

Sukmak buylap ber kız bala kilä,
Sipkelläre kölä yözendä.
Ällä närsä buldı küñelemä,
Yäş aralaş köläm üzem dä.

Bähetle bul, kızım Äminä!

Yaz tañı

Yaz kilgändä könnär ozınaya,
Küñel küze şulçak yaktıra.
Küktä koyaş kölä nurlar sibep,
Yaz göllären çäçäk attıra.

Huş kiläsez, yazgı ömetlärem,
Yäşellänä bolın­tugaylar.
Bakçalarda, igen kırlarında
Sayraşalar bılbıl, turgaylar.

Här yıl sayın yaznı kötep alam,
Kötep aluları küñelle.
Sagnıp kayttım siña, tugan yagım,
Sagışlarım sindä kimede.

Tugan cirdä yaz da üzgä kilä,
Härber kuak monda qaderle.
Şäfäq matur, tañnar maturrak,
Kürmi yördem moña qadärle.

Çit cirlärdä ozak yäşäsäm dä,
Küñel ber rähät tä tapmadı.
Tañnar ata tugan yakta gına,
Çittä miña tañ da atmadı.

Hıyalıy

Hıyalıy ul diyep kimsetmägez,
Hıyal bulgan canda ömet bar.
Yäşlektäge yarlar äytä kebek,
Ägär bik sagınsañ, kilep al.

Yäş vakıtta tua küp hıyallar,
Hıyal alıp menä küklärgä.
Hıyal aça bähet işeklären,
Par kanatlar kuya küplärgä.

Tik hıyalıy keşelärneñ genä
Görläp bara dilär här eşe.
Ägär hıyal aşsa çınbarlıkka,
Çiksez şatlık toya här keşe.

Karlı irtä

İrtän irtük torıp tışka çıksam,
Täñkä karlar yava tın gına.
Halık yoklıy, äle uyanmagan,
Karga çıgıp bastım min genä.

Ak çäçäklär kebek karlar yava,
Bu berençe genä kar äle.
Balalarnıñ Kış Babay kilgän dip
Söyenäseläre bar äle.

Yomşak kar tüşälgän sukmaklarda,
Kölep yata ap­ak ezlärem.
Ap­ak karnı, malay çaktagıday,
Avızıma kaptım, tüzmädem.

Karlı tañnı yaratam min küptän,
Canım­tänem belän yal itäm.
Alnı göllär, gölne allar itäm,
Barısın da ciñel häl itäm.

Teläk tua

Nigä şulay bula minem belän,
Bala çagım kerä töşemä?
Şatlık tulı şayan hatirälär
İyärep lä kilä eşemä.

Rähät bula miña, çiksez rähät,
Kaytıp kiläm güyä ütkängä.
Açulanmagız la, sılu kızlar,
Töşläremdä sezne üpkängä.

Kügem urtasında koyaş balkıy,
Küzläremä karap ul kölä.
Teläk tua balkıp şul mizgeldä,
Ozak­ozak yäşise kilä.

Keçkenä avılda

Mähmüt dustım belän ikäü bergä
Kuzgaldık bez yırak säfärgä.
Bar da yahşı ide, kötmägändä
Nider buldı bezneñ timergä.

İhlas tırışsak ta tözälmäde,
Maşina bälagä äylände.
Kiç tä buldı, kük yözendä änä
Berençe yoldızlar şäylände.

İrtä kiçtän häyerleräk diyep,
Şul halättä eşne tuktattık.
Uyıbızda ber mäsälä genä,
Gaziz başnı kayda yoklatıyk.

Yakın gına ber avıl kürenä,
Suga diyep kittem avılga.
Avıl matur, üze cıynak kına,
Matur bulıp yılga da aga.

Monda här tarafta yäşelleklär,
Urman kebek avıl uramı.
Yulıktım min şunda ber abzıyga,
Yöze açık, üze imanlı.

Yomışımnı äytep birgännän soñ
Karap abzıkaynıñ yözenä.
Bezneñ hälebezne belgännän soñ
Çakırdı ul bezne üzenä.

Kuna kaldık gacäp bu avılda,
Käyeflänep aldık yarıysı.
Het çukınıp kitmi diyep şunda,
Onıtıldı timer kaygısı.

Kunak bulsañ, tıynak bulu kiräk,
Şul säbäple artık eçmädem.
Abzıynıñ min güzäl kızın kürgäç,
Eçmäsäm dä, ällä nişlädem.

Tutaş güzäl, gacäp sılu ide,
Talçıbıktay neçkä bile dä.
Güzällege äytep betergesez,
Şuña östäp tämle telle dä.

Häterlämi, iserek dip söylilär,
Bu süz yalgan ikän, safsata!
Keçkenä avılda, dip, matur kızlar,
Yokı aralaş Mähmüt sataşa.

İrtän maşinanı tözättek tä,
Meñ rähmätlär äytep kuzgaldık.
Tagın oçraşunı ömet itep
Bez avıldan kitep yugaldık.

Kitep bardık, yalkın sürelmäde,
Kıznı kürep hätta tuymadım.
Anıñ isemen dä belmi kittem,
Sorarga min nikter kıymadım.

Sandugaç

Moñlı ber cır tıñladım min,
Ütep kerde küñel türenä.
Uyandılar hislär, toygılarım,
Şifa bulıp yarsu küñelemä.

Cır tıñlagaç, güyä yäşärdem min,
Cirlär, küklär gacäp yämlände.
Moñ iyäsen kürep häyran kaldım,
Meñ­meñ rähmät äytäsem kilde.

Cırçı kön dä tumıy dilär,
Döres bulsa kiräk şuşı süz.
Tavışı ütep kerä yöräklärgä,
Timäsen lä aña yaman küz.

Sılu kız

Küzem töşte gacäp sılu kızga,
Min söyenmim, yatlar söyenä.
Anıñ uyı başkalarda ahrı,
Canım­tänem şuña köyenä.

Kız küñelen yaulıy almam kebek,
Söylägän süzlärem kileşsez.
Döres kagılmasam, añlamasa,
Min bähetsez kalam, sılusız.

Täqdiremä ni yazılgan bulsa,
Şul aldıma kilmäs disezme?
Şuña kürä kıyulıgım cıyıp,
Söylädem min kızga hisemne.

Sılu tutaş mine tıñlap tordı,
Barsın äytep birü yaradı.
Serle itep, eçke ber nur belän
Minem küzläremä karadı.

Oçkın çäçte zäñgär küzkäyläre,
Yöze çäçäk kebek açıldı.
Bu süzeñne küptän köttem diyep
Kaynar koçagıma atıldı.

Çibär zat

Maşinada kaytıp baram, küñelem şat,
Karıym uñga, basıp tora ber çibär zat.
Olı yulga nigä bolay yalgız çıkkan?
Yulga yalgız çıga keşe çara yuktan.

Tuktattım min maşinanı täväkälläp,
Üzem kıznı küzätäm min bik centekläp.
Kızıy çibär, härnärsäse urınında,
Kürep toram, tugan kızıy yaratırga.

Kaya bolay sin barasıñ, äy çibär kız?
Kürsätermen barıp citkäç, dide yatsız.
Tiz utırdı maşinaga bu azgın zat,
Kittek kaytıp, ul miña yat, min aña yat.

Azrak bargaç bu çibär zat telgä kilde,
Yulda yörep «eşlägänen» söyläp birde.
– Tı poprobuy, ponravitsya, – digän bula,
Avız yırıp, kaş sikertep kölgän bula.

Kızıy peşkän alma kebek, kızıgırsıñ,
Kükräkläre kalkıp tora, abınırsıñ,
Alsu yöze balkıp tora, bette tüzem,
Küz karaşı siherläde, çıkmıy süzem.

Tuktattım min maşinanı caylap kına,
Çibär kızıy utırıp tora tınıç kına.
Sin töş didem, bu yulda min bik küp yördem,
Gomeremdä täüge tapkır fäheş kürdem.

Töşmi genä, toyam sihri küz karaşın,
Söyli taslap, kürsätäm di söyü nazın.
Tämle telle densez kızıy sata tänen,
Tatıtam di mähäbbätneñ tatlı tämen.

Harap bula yazdım, duslar, bu minutta,
Töşep kaldı küñelemä salıp kotkı.
Kabat kızlar utırtmam dip antlar ittem,
Bütän macara kürmiçä kaytıp cittem.

Ak kayın

Bolın urtasında ap­ak kayın,
Botakları cirgä salıngan.
Yäşel yafrak yara ul yaz sayın,
Yazlarnı ul bigräk sagıngan.

İrtän alsu tañnar atkan çakta,
Toman çornap ala bolınnı.
Çık cemeldi hätfä yafraklarda,
Tañ cile irkäli kayınnı.

Koşlar sayrıy kayın botagında,
Tavışları kitä yırakka.
Alsu tañda karıym ak kayınga,
İrkämne sagıngan ber çakta.

Berkem belmi, berkem äytä almıy,
Kem utırtkan monda kayınnı.
Ap­ak kayın şaulap tora cildä,
Yämgä törep yäşel bolınnı.

Bolın urtasında yalgız kayın,
Soklanadır aña här adäm.
Şunda baram vakıt bulgan sayın,
Töplärenä yatıp häl alam.

Şulkadärle yakın miña kayın,
Ällä yalgız bulıp üskängä?
Ällä matur alkaları belän
Küñelemne cälep itkängä?

Bähet işekläre açıla

Täväkälläp küçtem yaña eşkä,
Ayakka dip şunda basarmın.
Hoday nasıyp itsä, yaña eştä
Bähet işeklären açarmın.

Eşläp yörim zur ömetlär belän,
Ükengän çaklarım yuk äle.
Hezmät itäm häzer mödir bulıp,
Däräcäm dä häzer yugarı.

Şulay öç ay vakıt uzıp kitte,
Eşkä baram teläp, şatlanıp.
Härber yaña könne kötep alam,
Ömetlärem kilä aklanıp.

Berkön şulay kötmägändä genä
Ber güzäl çäçkägä yulıktım.
Ällä närsä buldı, min üzemneñ
İsememne hätta onıttım.

Büläk itte yazmış asıl çäçkä,
Küñlem tuldı tatlı rähätkä.
Mömkin tügel anı yaratmaska,
Tugandır ul minem bähetkä.

Ozatıp kuyam eştän kaytkan çakta,
Ayırıla almıym añardan.
Yöze balkıp tora tulgan ayday,
Kim tügel ul alsu tañnardan.

Ul söyä mine, hörmät itä,
Birä miña yöräk cılısın.
Anıñ öçen yäşär idem cirdä,
Taptım mähäbbätneñ olısın.

Küñelemnän moñlı cır agıla,
Kullarım tiyä dä kulına.
Mäñge bergä diyep bir kulıñnı,
Göllär sibäm yörgän yulıña.

Kazanım

Bik sagındım Kazanımnı,
Şunda ütte yäş çagım.
Ägär yäşlek kabat kilsä,
Kaytırmın siña tagın.

Kazan yulları tup­turı,
Kırıyında Layış bar.
Kiler idem märkäzemä,
Vakıtım gına bik tar.

İdel buylap yörgän çakta
Piramida kürenä.
Rähmät yausın tözüçegä,
Kürgäç küñel söyenä.

Kazannıñ näq urtasına
Küper salgannar ikän.
Matur bulsın Kazanım dip,
Saylap algannar mikän?

Yañarasıñ, gel üsäseñ,
Mömkin tügel tanırga.
Kaydan gına akça aldıñ
Biyek yortlar salırga?

Kazan, Kazan dip söylilär,
Kayda ikän kazanı?
Ber kalaga almaştırmam,
Bigräk moñlı azanı.

Kem kodräte belän siña
Nigez salgan, Kazanım?
Meñ yıl vakıt uzıp kitkän,
Mäñge yäşä, tatarım.

Tukay da bit sine maktap yazgan,
Moñlı, nurlı diyep atagan.
Tirä­yakka, böten cir şarına
Danıñ sineñ yırak taralgan.

Ägär barsañ çit illärgä,
Kazan digäç belälär.
Üzläre dä Kazanıma
Kunak bulıp kilälär.

Balıkçı

Balıkçılar su buyında
Alsu tañnar atkanda.
Tännärendä därt uyana
İrtän balık kapkanda.

Yuaş kına aga yılga,
Özleksez sayrıy koşlar.
Tönneñ çarşavı açıla,
Sünä soñgı yoldızlar.

Tañ cilläre uyanmagan,
Cäyelä sıyık toman.
Nurlar sibep, yämnär östäp
Koyaş çıga ofıktan.

Yar buyında kuak­ülän
Yäm­yäşelgä törengän.
Çäçkälärneñ hisabı yuk,
Yılga yarı bizälgän.

Çumıp rähät hislärenä
Uçak yaga balıkçı.
Uçagında balık peşä,
Tarala mullık ise.

Maturlıklar här tarafta,
Agıydel kiñlegendä.
Añlatırga süzlär citmi,
Kiräk barıp kürergä.

Maşina aldım

Yaña maşina aldım kiçä genä,
Ğailäbez ihlas söyende.
Buyavı da yılık­yılık kilä,
Gacäp maturlıkka tiyendem.

Kürşe külännär dä häyran kaldı,
Algansıñ dip bigräk cillene.
Äydä, rähäten kür, diyeştelär,
Şulay kütärdelär küñelne.

Maşina ul fäqat timer genä,
Minem artık isem kitmäde.
Hätta tiyennärsez kalgangamı,
Bik bähetle mine itmäde.

Hatınga ni, haman käyeflänä,
Akça yagı anı borçımıy.
Dönyada ber yäşibez bit diyep
Tagın nider şunda bıtıldıy.

Zur maşina küp yagulık sorıy,
Aldım şuña da min karamıy.
Häl citmäsä satıp cibärermen,
Artık borçılırga yaramıy.

Berdäm bulıyk

Härber keşe yaratadır fäqat üzen,
Akıllılar yakın itä tugannarın.
Üzem tatar, min yaratam tatar halkın,
Ämma läkin hörmät itäm kalgannarın.

Tatar halkı ifrat uñgan, tırış halık,
Eşçänlege hiçkemgä tügel yañalık.
Şul halıknıñ ber ğadäte bik tä naçar,
Bersen berse kürä almıy könçe tatar.

Betär mikän bu yaman çir, äytü kıyın,
Ğayepleder moña bälki albastı­cen.
Gaziz halkım, yäşäp kara şäriğatçä,
Fän kuäten eşkä cigep, yegetlärçä.

Şunsız bezgä kotılu yuk bu hurlıktan,
Häm dä komsız, nık şökätsez cen­ubırdan.
Kemgä eşli halkım haman, mäğlüm küptän,
Berdäm bulıp yäşämäsäk, kaytmas iman.

Şundıy matur tatar telen saklıyk cirdä,
Monıñ öçen yäşäü kiräk azat ildä.
Hodaynıñ asıl büläge – ana tele,
Bez tiyeşbez saklarga ul güzäl telne.

Ansız bezne olug Hoday gafu itmäs,
Bezneñ halık kiläçäktä rähät kürmäs.
Bu eş tügel ayırım ber keşe eşe,
Bu, tugannar, barlık bolgar halkı eşe.

Çıpçık

Bik küp koşlar cılı yakka kitä,
Cäylär uzıp, salkın köz citkäç.
Çıpçık taşlap kitmi tugan yagın,
Kurıkmıy ul açı cil iskäç.

Batır koşçık, tuñmıysıñ sin niçek,
Zur­zur koşlar kurka salkınnan?
Şatlanasıñ, çırkıldıysıñ tañda,
Sälam äytep çıpçık halkınnan.

Batır gına tügel, bik tırış sin,
Çıpçık, sineñ kadreñ belmilär.
Çeben­çerki totıp aşıysıñ sin,
Şul säbäple çirlär kimilär.

Sineñ faydañ äytep betergesez,
Kayçan siña häykäl kuyılır?
Menä utıram sezgä cimlek yasam,
Çıpçık halkı cimgä cıyılır.

Yäşä, koşçık, yaratabız sine,
Cılı yakka oçıp kitmä sin.
Kar östendä çırık­çırık kilep
Bik bähetle bezne itäseñ.

Sarbay

Minem Sarbay bik akıllı,
Añlıy yartı süzemnän.
«Ni kuşasıñ, hucam?» – diyep,
Küzen almıy küzemnän.

Tanıy bezneñ koş­kortlarnı,
Mal­tuarnı da tanıy.
Barsın da saklap torunı
Burıçı itep sanıy.

Kürşe­külän kergän çakta
Şayarıp örgän bula.
Yortka çeben kergänne dä
Ul inde kürgän bula.

Yatlarnı yıraktan sizä,
Usallana örüe.
Kapkaga yatnı kitermi,
Mömkin tügel kerüe.

Sarbay oyası yanında
Üsä bödrä ak kayın.
İsän bulsın tugrı dustım,
İsän bulsın Sarbayım.

İke tunlı kuyan

(Äkiyät)

İgen üsä torgan kırda
Yäşägän di ber kuyan.
Almagaç bakçalarına
Yasamagan ul zıyan.

Kış kilügä ak tun kigän,
Kar kebek ap­ak bulgan.
Açküz tölke totmasın dip,
Ak bulsa da, sak bulgan.

Karlar erep, sular akkaç
Sala di ul ak tunın.
Yokısınnan cir uyangaç
Kiyä di sorı tunın.

Bügen sorı tunın kigän,
Kiçä yörde dip aktan,
Ber kuyanga ike tun dip,
Barlık cänlek şakkatkan.

Şul säbäptän bulsa kiräk,
Ayu cıyılış cıygan.
Barlık cänlek häm canvarlar
Zur alanga cıyılgan.

Urman hucası bularak,
Kübräk Ayu söylägän.
Kuyan kebek här canvarga
İke tun kiräk digän.

Bu teläkne bar canvarlar
Yahşı dip huplagannar.
Tunnı niçek tegäseñ dip
Kuyannan soragannar.

Kuyan barsın söyläp birgän,
Beraz gına arttırgan.
Barısı da avız açıp
Kuyannı tıñlap torgan.

Büre Ayuga äytkän di,
Elek miña teksen ul!
Üz faydasına digändä
Tölkedän dä ütken ul.

Canvarlar kiñäşep algaç
Karar da çıgargannar.
Berençe tun büregä dip
Kenägägä yazgannar.

Büre moña bik söyengän,
Şatlıktan biyep algan.
Büreneñ bu kılanışı
Miña çın, sezgä yalgan.

Kuyan bürene bastırıp
Ülçägän iñen­buyın.
İke dä, öç tä ülçägän
Tun tegü tügel uyın.

İske tunnı salıyk diyep
Kulına kayçı totkan.
Hällär bolayga äylängäç,
Büreneñ kotı oçkan.

Dulap urmanga yögergän,
Çıtırmanlık eçenä.
Bügen dä şunda yöri di,
Kilä almıy isenä.

Barlık canvarlar kurıkkan,
Ayu da şürläp kalgan.
Büreneñ hälen belim dip,
Karurmanga yul algan.

Şunnan birle bar canvarlar
Ber tun kiyep yörilär.
Kır kuyanı berüzenä
İke tunlı, şat dilär.

Kart belän Akbay

Bik yırak ber avılda,
Uraltau aryagında
Yäşi di ber kart babay,
Beryalgızı di şulay.

İseme di Miñnulla,
Miñnulla küpne kürgän.
İptäşkä et asragan,
At kebek cigep yörgän.

Et bulgan zur gäüdäle,
Tartkan ul olı yökne.
Tönlä saklagan öyne,
Babay maktıy di etne.

İseme Akbay ikän,
İple ikän ğadäte.
Babaynı bik yaratkan,
Yä, äytegez, gacäpme?

Akbay çapkan bolında,
Cänlek kugan ul kırda.
Totkan çaya kuyannı,
Cildän citez bolannı.

Küp di etneñ hönäre,
Açkan yabık kapkanı.
Tanıgan koşnı­kortnı,
Kötügä kugan malnı.

Babay sıyır asragan,
Yoldız dip isem kuşkan.
Akbay anı saklagan,
Bolınnan alıp kaytkan.

Akbay barısın añlagan,
Tele genä bulmagan.
Et kartka nık bulışkan,
At şikelle tırışkan.

Etkä küplär kızıkkan,
Kürgän keşe soklangan.
Danı yırakka kitkän,
Sat dip kilälär ikän.

Babay etne satmagan,
Aña bäyä yuk digän.
Et tä başın selkegän,
Hup, babay, bik hup digän.

Sızılıp tañ atkanda
Cikkän etne çanaga.
Çıgıp kitkän urmanga,
Utın kiräk bulganga.

Bargaç etne tuargan,
Bar, ber yörep kayt digän.
Minem tanış büregä
Kürsäñ sälam äyt digän.

Babay eşne caylagan,
Korı utın saylagan.
Utınıñ bulsa korı,
Öyeñ dä bula cılı.

Töyägän ul utınnı,
Nıklap bäylägän yökne.
Akbay gına yugalgan,
Babay kaygıga kalgan.

Etne ozak çakırgan,
Urmannı yañgıratkan.
Et bik yırakta yörgän,
Ana bürene kürgän.

Babay nişlim digändä,
Akbay yögerep kilgän dä,
Gafu ütengän karttan,
Çananı öygä tartkan.

Akbay tiz kaytıp citkän,
Urmanga kire kitkän.
Ezläp tapkan bürene,
Büre dä etne kötkän.

Et bürene yaratkan,
Babaynı ul onıtkan.
Büre belän yäşägän,
Kırgıy cänlek aulagan.

Salkın kış ütep kitkän,
Karlar da erep betkän.
Akbay öygä kaytmagan,
Babay ezläp tapmagan.

Agaçlar yafrak yargan,
Koşlar suzıp sayragan.
Büre biş bala tapkan,
Urman kön­tön şaulagan.

Akbayga eş kübäygän,
Tönnären auga yörgän.
Törle cänleklär totkan,
Balaların aşatkan.

Balalar tiz üskännär,
Et artınnan yörgännär.
Közlär ütkän, kış citkän,
Ber yıl ütep tä kitkän.

Bürelär zur üskännär,
Auga bergä yörgännär.
Ostargannar härberse,
Totkannar küp cänlekne.

Akbay avılga kaytkan,
Babaynı ul sagıngan.
Açıp kergän kapkanı,
Koçaklagan babaynı.

Babay bik nık söyengän,
Şatlıgınnan yılagan.
Et tä söyeneçennän
Büre kebek ulagan.

Öydä utın kalmagan,
Yış bargannar urmanga.
Kartnıñ häle möşkel bulgan,
Salkın öydä torganda.

Tamak tuk di, öy cılı,
Yanında Akbay dustı.
Babaynıñ eşlär hutta,
Rähmät yausın Hodayga.

Akbay yäşi avılda,
Miñnulla kart yanında.
Ana büre urmanda
Ulıy di karap ayga.

Poşi

Duçar buldım elek harap hälgä,
Şul vakıyga çıkmıy häterdän.
Menä bügen tagın kötmägändä
Küçergän kük buldım küñeldän.

Onıtmadım, Şähit, sineñ belän,
Yaktı küldä kötü kötkänne.
Açı tañnan torıp, atka atlanıp
Kül buyına barıp citkänne.

Kül yaltırıy koyaş nurlarında
Zöbärcät sipkän sıman.
Berözleksez koşlar sayrap tora,
Kütärelä küldän ak toman.

Kül tiräli yäşel ülän
Ayırım töskä bizälgän.
Çäçäklärneñ isäbe yuk,
Här tarafka sibelgän.

Kül kırıyı kuyı kamış,
Biyek bulıp üsälär.
Beläk yuanlık balıklar
Arasında yözälär.

Esse köndä rähätländek
Su koyınıp şul küldä.
Atlar bezdän kalışmadı,
Yözde külneñ eçendä.

Yırak tügel yaktı küldän
Üsä şaulap zur urman.
Agaçlar töz, suzılıp üskän,
İsemnän çıkmıy haman.

İke cäydä kötü köttem şunda,
Unike­unöç yäşlek çaklarda.
Mondagı yäm, çiksez maturlıklar
Tätede mikän kaysı yaklarga?

Belmim, nişläp yalgız idem ikän,
Eştän kaytam atnı yuırtıp.
Hava talgın, kiçke yarau töşkän,
Atnı tıyıp kittem atlatıp.

Cäy urtası ahrı yakınlaşa,
Ciläk peşkän urman buyında.
Huş isläre yıraktan añkıp tora,
Tuktadım ber imän yanında.

Sikerep töştem attan, ciläk aşıym,
Içkındırmıy kuldan tezgenne.
Nider toyıp ber mizgeldä atım
Poşkıra­kurka, tarta ciñemne.

Atılıp torıp karıym tirä­yaknı,
Tr­r­r dim atka, yuatıp kaşkanı.
Tıpırçına kaşka, haman örki,
Sizep aldım nider bulgannı.

Küräm, poşi çaba miña taba,
Yöze yavız, küzläre tongan.
Yäşen tizlege belän yaldan totıp,
Atlandım atka kurkıp poşidan.

Oçtım kaşka belän basu buylap,
Kayırılıp karıym artıma.
Bastırıp poşi arttan kua kilä,
Hiçkem dä yuk tirä­yagımda.

Biş minutlap kırgıy kuıp bardı,
Annan akrınayttı tizlegen.
Tıyıp kına bulmıy, kaşka yarsıy,
Teşläp çaba timer özgenne.

Ber sekundtan kuıp tota ide,
Aran­bälän kaçıp kotıldım.
Kürgänem yuk minem mondıy hälne,
Attan artık üzem kurıktım.

Ülämägä qadär çaptı kaşka,
Yılgada min tuktap yuındım.
Avıl buylap kayttım akrın gına,
İsän kaluıma kuandım.

Kaytıp kergäç, äni nider sizep,
Çirlägänseñ diyep borçıldı.
Söyläp birgäç bulgan vakıyganı,
Miña taba kapılt borıldı.

Sıypap­sıypap söyde äni mine,
Yalgız barma, dide, urmanga.
Balalı poşi bulgandır ul, diyep,
Miña kuştı sagrak bulırga.

Poşi kırgıy hayvan, ni disäñ dä,
Minem kotnı aldı, häyersez.
Aşamadım ul kiç bernärsä dä,
Uzdı kiçem nikter küñelsez.

Şunnan başlap atka hörmät arttı,
Şikär belän kön dä sıyladım.
Berkön şulay kürgäç ohşaş atnı
Kaşkayımnı özelep sagındım.

ŞAĞIYR YaZMIŞI
(poema, äkiyät, şiğırlär)

Şağıyr yazmışı.
(Poema)
Şoñgatıdan bezgä biş çakırım,
Änä sulda “Avıl” urmanı.
İskä töşte bala vakıtımda,
Yögrä-yögrä urak urganım.

M.Krıymov

Yegerme öçençe yılnıñ cäye.
Mansur kaytıp töşte Mäskäüdän.
Böten avıl bergä, yäşe-kartı
Söyendelär ihlas yöräktän.

Mansur gadi şağıyr genä tügel,
Gorurlıgı ide avılnıñ.
Avılnıkı disäm azrak bulır,
Zur şagıyre ide halıknıñ.

Tugan-tumaçalar şatlandılar,
Çiratlaşıp kunak ittelär.
Rayondagı ölkän citäkçelär,
Hälen belep, kilep kittelär.

Tik şulay da iñ şatlangan keşe
Şağıyr öçen Gaziz bulgandır.
Yätim bala neçkä şağıyr küñlen,
Tiräneräk itep toygandır.

Mansur şiğırlären Gaziz küptän
Bar närsädän artık yarattı.
Şiğırdäge matur küreneşlär,
Açı sagışların tarattı.

Gaziz yätim bulgaç, yalgız ide,
Fatıyh abzasında yäşäde.
Açı tañnan kara töngä tikle
Zurlar belän kırda eşläde.

Beraz gına vakıt buldı isä,
Gaziz Mansurlarga yögerde.
Cäyge esse cannı alcıtsa da,
Şağıyr ukırga da ölgerde.

Kunak aşı kara-karşı bula,
Mansur da malaynı yarattı.
Ara-tirä avıl uramına,
Başkalanıñ danın tarattı.

Malaydan kürkäm keşe çıgasın,
Şağıyr küñele başta uk sizde.
Malaynı alıp kitü telägen,
Torgan sayın açıgrak kürde.

Kitäse kön yakınlaşa töşkäç,
Gazizgä telägen belderde.
Mansur şulay itep malay küñlen,
Başkalaga taba künderde.

Malay eçendäge kuanıçın,
Fatıyh abzasına söyläde.
Ä abzası, kötelmägän hälne,
Canı-täne belän söymäde.

Unöç yäşlek malay eşkä yarıy,
Şul säbäple eçe sızladı.
Mäskäü kalası kusañ da kaçmas,
Fatıyh şundıy uylar uyladı.

Kinättän Fatıyh aga Gazizdän,
Minnän tuydıñmı dip soradı.
Malay haman Mansurnı maktagaç,
Artık süz kuyırtıp tormadı.

Fatıyh sabır, iple keşe ide,
Şağıyrlärgä taba atladı.
Malaynıñ üzemä kiräk çagı,
Näfeseñ suzma diyep katladı.

Mansur kardäşeneñ ah-zarların,
Zur iğtibar belän tıñladı.
Malay küñlen barber añlıy almas,
Harap itär diyep uyladı.

Mansurnıñ teläge başkalada
Belem birü ide Gazizgä.
Bu ğamälne tormışka aşıru
Ciñel tügel ide şağıyrgä.

Mäskäü-kala avıl malayına,
Äkiyättäge kebek kürende.
Kreml sarayların kürü belän,
Saf şatlıkka küñele törende.

Mansur Gazizgä yañadan-yaña,
Yahşı kättä kiyem kiderde.
Malay töşendä dä kürmägän,
Törle rähät hislär kiçerde.

İke ay çaması vakıt uzgaç,
Gaziz rusça söyli başladı.
Avılnı sagnu hisen ireksez,
Küñelennän çıgarıp taşladı.

Tabigate belän eş söygängä,
Eşçe yegetlärdän könläde.
Kitap ukısa da, yal itsä dä,
Ul üzenä käsep ezläde.

Berkön şulay ber iptäşe belän,
Mäskäü yılgasına yulıktı.
Yılga buylap yözgän köymälärgä,
Bar hıyalı belän kızıktı.

Yılga nikter yal itkän şikelle,
Ğadättän tış moñsu, tın ide.
Koyaş nurlarında köymä eze,
Yılık-yılık yaltırıy ide.

Mäskäü yılgasında ul vakıtta,
Adım sayın küper yuk ide.
Yılga kiçü halık teñkäsenä,
Şähär üskän sayın nık tide.

Ber yardan ikençe yarga qadär,
Köymä belän yözep çıktılar.
Hälle keşelär uz köymäse belän,
Keşe taşıp käsep kıldılar.

Yılga, köymä, balık- hämmäse dä,
Cälep itte Gaziz küñelen.
Şuña östäp tere akça ise,
Tämam kızıktırdı zihenen.

Yaña uy-fikeren ber cay tabıp,
Gaziz söyläp birde şağıyrgä.
Tiz arada Mansur ütä häybät,
Köymä alıp birde Gazizgä.

Üz köymäse bulgaç, zur därt belän,
Gaziz tizräk eşkä kereşte.
Köndez eşläp, kiçen ukısa da,
Matur uñışlarga ireşte.

Şul zamanda Gaziz ber yegettän,
Garmon uynarga da öyrände.
Mansur agay belän yal itkändä,
Milli köylär uynap cibärde.

Mäktäp tämam bulgaç, Gaziz berdä,
Hönär saylap başın vatmadı.
Aldan uylap kuygan plan belän,
Maksatına taba atladı.

Yegerme cidençe yılda şofer,
Häzerge letçikka tiñ ide.
Yap-yäş kileş ukırga elägü,
Zur däräcä, olug eş ide.

Ber genä hönär yeget keşegä,
Barıber dä azrak kürende.
Haman-haman bar hıyalı belän,
Gaziz zur belemgä ürelde.

Gadi şofer bulıp eşläsä dä,
Kiçke tehnikumda ukıdı.
Beleme zurnıñ-bähete zur, dip,
Mansur aga bik yış tukıdı.

Gazizne metroda eşlägändä,
Fäqat maktap telgä aldılar.
İncener däräcäsenä mengäç,
Dus-işläre häyran kaldılar.

Un yıl gomer bähet-şatlık belän,
Un kön kebek uzdı da kitte.
Gazizneñ yöräge şatlık toyıp,
Zur därt belän aşkınıp tipte.

Ällä tagı, küze töşep mikän,
Gaziz söyde çibär Annanı.
Gadi süzlär genä citep betmäs,
Adäm söygän kebek Havanı.

Mansur aga fatıyhası belän,
Gaziz söygänenä öylände.
Bähet kilsä, şulay bula bit ul,
Tormış böten yaktan köylände.

Läkin bähet az gomerle buldı,
Krıymovnı kulga aldılar.
Barlık duslar hiçni añlamıyça,
Häsrät söremendä kaldılar.

Yartı yıldan Mansur aga çıktı,
Tik şulay da iregen aldılar.
NKVD digän oyışmaga,
Atna sayın çakırıp aldılar.

Ezläp-ezläp ğayep tabalmagaç,
Başkaladan çitkä sördelär.
Ber fatirda yäşädegez diyep,
Gazizne dä doşman kürdelär.

Mansur aga Mäskäü kalasında,
Tatarça gäcittä eşläde.
Tatar halkın berdäm itär öçen,
Çın irlärçä yäşnäp yäşäde.

Şağıyr üze yazgan şiğırlärdän,
Yegermeläp kitap çıgardı.
Partiyägä ihlas ışanganga,
Kommun tösle bulıp kızardı.

Partiyäneñ planı nigezendä,
Krıymovka yala yaktılar.
Artık tatar canlı buldıñ diyep,
Kütläk ber şahit ta taptılar.

Utız sigezençe yılda Krıymovtan,
İkençe ber ğayep taptılar.
Aşık-poşık sud kämäşe yasap,
Bergayıpsez kileş attılar.

Menä şulay olı şähes ülde,
İseme isän, gomren özdelär.
Krıymovnıñ yazmışın cämgıyatkä,
Ber yıldan soñ gına äyttelär.

Mansur aga artınnan Gazizne dä,
Mäskäü kalasınnan sördelär.
Böyek Vatan sugışı betkäç kenä,
Doşman digän ismen sörttelär.

Sugıştan soñ Gaziz başkalada,
Üz gayläsen taba almadı.
Häläl cefeten dä, balasın da,
Ezlämägän şähär kalmadı.

Bu vakıyga minem yörägemne,
Äle dä bulsa haman yaralıy.
Bähetsezlek adäm balaların,
Härber adım sayın sagalıy.

Şağıyr ülde, tormış tuktalmadı.
Ütkän zaman yañadan kaytmas.
Tugan ildä üz halkıñnı söyü,
Kiläçäktä ğayep sanalmas.

Ayırılu.

Dulkınlana, dulkınlana,
Dulkınlana agımsu.
Tugan cirdän kitkän çakta,
Küñel bigräk yamansu.

Parohodnıñ dulkınnarı,
Yarga çıgıp citärme?
Küñelne törle uy bili,
Söygän yarım kötärme?

Kay illärgä ilter mine,
Täqdir birgän yazmışım.
Çal dulkınnar arasınnan,
İşetäm irkäm tavışın.

İdelsunıñ kiñlegendä,
Uynıy koyaş nurları.
Tizdän oçraşunı teläp,
Zıñlıy küñel kılları.

03.02.13 yıl.

Yal yortında.

Koyaş niçekter aşıgıp,
Yaktırıp çıktı bügen.
Kük gömbäze aksıl-zäñgär,
Söyenep tuymıy küñel.

Yöräktä ömet çatkısı,
Kinät balkıp kabındı.
Äyterseñlä olı bähet,
Kötmägändä tabıldı.

Koşlar da ayaz havanı,
Ällä kaydan tanıylar.
Ayıruça moñlı itep,
Barsı bergä sayrıylar.

Koyaşka karşı Çulmansu,
Berözleksez yıltırıy.
Şayan dulkınnar östendä,
Koyaş nurları uynıy.

Küptörle maturlık monda,
Bergä kuşıla sıman.
Kütärelep ber karauga,
Küzne irkäli urman.

Maturlıklar ireksez,
Küñeldä därt kuzgata.
Şuña östäp ber çibärkäy,
Hisläremne dulata.

23.02.13 yıl.

Döyü.

Töştä mine döyü kudı,
Uç töbenä kilde can.
İmanıñ tartıp alam di,
Min imeş danlı işan.

Bar köçem belän çapsam da,
Ayaklarım tıñlamıy.
İçmasam çapkan yulımda,
Can iyäse oçramıy.

Şul räveşçä çaba torgaç,
Cirneñ çitenä cittem.
Kıya biyek baş äylänä,
Kurkıp aska sikerdem.

Döyü tuktap ta tormıyça,
Minem arttan sikerde.
Bar ğalämne yañgıratıp,
Bik ilämsez ükerde.

Tirä yagım kuyı toman,
Üzem oçam da oçam.
Gayät kızu oçkan häldä,
Zur imängä yabışam.

Döyü päriye vıcıldap,
Oçıp uzdı yanımnan.
Kürmädeme, başka mikän,
Bolay bulsa kotılam.

Ber zaman aska karasam,
Döyü yata tägäräp.
Tustıgan çaklı küzläre,
Oçkın çäçä zähärläp.

Laç itep ber tökerdem dä,
Döyü yanınnan kittem.
Ulım tor digän tavışka,
Kinät uyanıp kittem..

26.02.13 yıl.

Santıy.

Cäncal çıga kürmäsen dim,
Nider sizenä yöräk.
Täñkäneñ ikençe yagın,
Äyländerergä kiräk.

Bik bitsez, oyatsız närsä,
Işanırga yaramıy.
Gadi keşene berkayçan,
Adäm itep sanamıy.

Haman alu yagın karıy,
Biräçägen uylamıy.
Miña karaganda üzen,
Ber başka östen sanıy.

Kaydan kilep çıktı kahär,
Çamasız santıy adäm.
Gelän-gelän bolay barsa,
Üzäkkä ütär tämam.

Yazmışmı, ällä yalgışmı,
Çaranı maksat aklıy.
Sudka birmi bulmas ahrı,
Gadi süzne añlamıy.

28.02.13 yıl.

Oyatka kaldım.

Zur matur kibetkä kerep,
Min kostyum satıp aldım.
Yahşı äyber taptım diyep,
Çın küñeldän kuandım.

Yaña kostyumımnı kiyep,
Bargan idem kunakka.
Kostyum brak bulır diyep,
Karamadım uylap ta.

Töse matur, häybät yata.
Çina digän yazulı.
Bäyäse dä kıymmät tügel,
Şäp toyıldı fasonı.

Cillänep biyegän çakta,
Ciñe özelep töşte.
Kıtayda çıkkan äyberdän,
Şunnan küñelem bizde.

12.04.13 yıl.

Ber ni eşli almadım.

Böten könem sudta uzdı,
Bik yaman katı ardım.
Ayaklarım tartmasa da,
Dustım çakırgaç bardım.

Hatını belän ayrıldı,
Utız biş yıl yäşägäç.
Çamasız zur bähetsezlek,
Tormış tämam köylängäç.

Berençe sudları tügel,
Nihayät ayırdılar.
Fäqat ayırı yäşäüne,
Härberse kayırdılar.

Başı tüngän keşe kebek,
Başta däşmi utırdım.
Mondıy uk küñelsez hälgä,
Berençe kat yulıktım.

Utız biş yıl bergä yäşä,
Ayırıl, keşe kölderep.
Gıybrätle häl söyläsäm dä,
Hiç bulmadı künderep.

12.04.13 yıl.

Sizger politsay.

Şartlar, kıtlık yıl şikelle,
Gel kire kilep tora.
Küñelsez hällär häyersez,
Haman östälep tora.

Berkön eştän kaytkan çakta,
Ber säyer häl kotırdı.
Ölkän yäştäge hatın-kız,
Avtobuska utırdı.

İke tuktalışnı uzgaç,
Hatın kinät akırdı.
Nikter üzenä yärdämgä,
Ber ir-atnı çakırdı.

Ugrılar imeş hatınnıñ,
Akçasın urlagannar.
Ber tiyen dä kaldırmıyça,
Kesäsennän algannar.

Voditel tuktap tormıyça,
Politsiyägä elderde.
Beregez dä avtobustan,
Çıkmıysız dip belderde.

Barlık halık tınıp kaldı,
Ugrı kem bulır dilär.
Bu tügel mikän karak dip,
Ber-bersenä karıylar.

Urlangan akça küläme,
Utız biş meñ sum bulgan.
Kaysı gına imansızı,
Şul akçanı şudırgan.

Keçkenä äyber tügel bit,
Hatın tuktausız yılıy.
Halık hatınnı kızganıp,
Yärdäm itärgä teli.

Ber aranı öç politsay,
Avtobuska kerdelär.
Bar keşene baştanayak,
Centekläp tikşerdelär.

Akça barıber tabılmadı,
Vakıtımnı kızgandım.
Akçanı urlagan keşe,
Sızgan diyep uyladım.

Mondıy häl mömkin tügel di,
Işanmıy ber politsay.
Hatınnıñ üzen tikşerä,
Nider sizenä bugay.

Hatınnıñ ike sumkasın,
Buşatırga boyırdı.
Hatın hälne añlamıyça,
Yözen-kaşın cıyırdı.

Yukka intekteräseñ dip,
Hatın hafaga töşte.
Ber sumkadan törgäk belän,
Akça tägäräp töşte.

Halık bärelä-sugıla,
Öylärenä taraldı.
Yäş politsayga karata,
Hörmät hisem yaraldı.

15.04.13 yıl.

Teläkne ciñä almıym.

Sayrar koşlar belän yazlar kilde,
Tik sin genä irkäm kilmädeñ.
Sagnularım ahır çikkä citte,
Hälläremne haman belmädeñ.

Artık küpne sinnän ömet itmim.
Tik ber tapkır kilsäñ, min riza.
Üz-üzemne kayçak añlıy almıym,
Sine kötep könnärem uza.

Söyäm diyep äytkän süzläreñä,
Işanasım kilä, bik kilä.
Här süzeñne häteremdä saklıym,
Küñelemä bigräk huş kilä.

Sine kürü telägen ciñä almıym,
Yöräk sine genä sagına.
Az bulsa da söysäñ ber kil äle,
Yalgız ay kük yäşim moñ gına.

17.04.13 yıl.

Yaña dus.

Kayberäülär zamanaga,
Bik tiz yaraklaşalar.
Bulası hälne kayçakta,
Aldan sizep alalar.

Menä şundıy beräü belän,
Şaktıy yakın tanıştım.
Fikereneñ yünäleşen,
Añlarga min tırıştım.

Anı añlau ciñel tügel,
Fikeren alıştıra.
Karaşı ber ük närsägä,
Haman üzgärep tora.

Haklık cene kagılgan dip,
Ul mine yış orışa.
Keşelärne tiz tanırga,
Öyrätergä tırışa.

Tatar hisle ziräk adäm,
Şuña di hörmät itäm.
Anıñ kiñäşläre belän,
Küp mäsälälär çişäm.

22.04.13 yıl.

Satuçılar.

Min belgändä satuçını,
Yaratmıy ide halık.
Akçañ bulsa da äyberne,
Bulmadı ansat alıp.

Ägär tanışıñ bulmasa,
Kiyem alırmın dimä.
Häzer ni teläsäñ şul bar-
Akça teläkne ciñä.

Elektä bar ide kiyem,
Skladta ide biktä.
Kiyemne türälär bülde,
Şundıy häl ide ildä.

Satu itkän här keşene,
Häyläkär diyep yördem.
Här satuçınıñ yözendä,
Astırtın çalım kürdem.

Satuçılarnıñ östendä,
Yaña kiyemnär ide.
Gadi halık bez üskändä,
İske-moskını kide.

Satuçınıñ döresen äytsäm,
Zur gayıbe bulmagan.
Älbättä alar da keşe,
Üz-üzen onıtmagan.

İske ğadät kanga señgän,
Bu häl hiç rähät tügel.
Satuçını kürgän çakta,
Şiklänep karıy küñel.

23.04.13 yıl.

Hıyalda gına kaldı.

Akça yäşäü çıganagı-
Küplär şulay uylıylar.
Ni genä ala başlama,
Şul närsäne sorıylar.

Kahär töşkän gel şul akça,
Bütän närsä belmilär.
Barlık äyberneñ kıymmäten,
Şunıñ belän ülçilär.

Akçañ bulsa, sin şäp keşe,
Artıñnan da tanıylar.
Akçañ yuklıgın sizsälär,
Borılıp karamıylar.

Beräü akça cıygan bulgan,
Öç million çaması.
Bar närsä dä äzer bulgan,
Kalgan fatir alası.

Üzeneñ malayı röhsätsez,
Akçanı alıp torgan.
İke tapkırga arttırıp,
Kire kuyası bulgan.

Akça uynap yäş cilkençäk,
Ahrısı artık kızgan.
Ber-ike säğat eçendä,
Öç million ottırgan.

Bu qadärle zur hurlıktan,
Dusta näfrät kabardı.
Cirdä iñ yakın keşesen,
Öydän kuıp çıgardı.

Gomer buyı kötkän fatir,
Hıyalda gına kaldı.
İptäşne gaziz balası,
Kara kaygıga saldı.

Elek kartlar balalarnı,
Çaga diyep äytkännär.
Çagu şuşı buladır ul-
Bigräk döres äytkännär.

Akçanıñ närsä ikänen,
Menä häzer añlarsız.
Kayberegez akça süzen,
Kürä almıy başlarsız.

Akça küplärgä kileşmi,
Hıyalların kotırta.
Zihennäre çualganda,
Töp başına utırta.

24.04.13 yıl.

Yarıy äle alar bar.

İrtänge koyaş nurında,
Kübäläklär şayara.
Şatlanırga irek birmi,
Yörägemdäge yara.

Ozın yulıñda min sineñ,
Yuldaşıñ bulalmadım.
Yäş vakıttagı yalgışnı,
Soñga kalıp añladım.

Ömetem haman da sünmi,
Hıyallarnı uyata.
Hätirälär genä häzer,
Küñel türen yuata.

Yarıy äle alar bar dim,
Nişlär idem bulmasa.
Kavışkan urınga baram,
Beraz vakıt bulsa da.

25.04.13 yıl.

Duska.

Sin söyäseñ, şaşıp-şaşıp,
Hisläreñne kem añlıy?
Söygäneñ barber alarnı,
Tufrakka salıp taptıy.

Avır dustım, avır siña,
Häleñ bigräk ayanıç.
Kara-karşı his bulmasa,
Berdä kalmıy ışanıç.

Söyü, mäğlüm-böyek ğamäl.
Barlık histän köçleräk.
Söygändä dä çama kiräk,
Bähet bit qaderleräk.

Vöcdanıñ saf hiseñ kebek,
Tuzan mazar kunmagan.
Üz işeñne sin tabarsıñ,
Äle yäşlek uzmagan.

25.04.13 yıl.

Yöräk riza tügel.

Yıllar agımsu şikelle,
Aktılar da aktılar.
Gomreñ uza, kadren bel dip,
Äytep tä tormadılar.

Kiläçäkkä karıymın da,
Yaña hıyallar tumıy.
Yulım tübän bargan sıman,
Şuña küñel aşkınmıy.

Gomerneñ davıllı çagı,
Belmim kayadır kitkän.
Kabat-kabat karasam da,
Küzlärdä yalkın süngän.

Yöräk moña riza tügel,
Yazmış belän tartışa.
Cirdä mäñge yäşär ide,
Här ömetkä yabışa.

26.04.13 yıl.

Maktagannı yarata.

Ber iptäşne hörmät itäm:
Kulınnan küp eş kilä.
Hiç belmägän keşese yuk,
Häcät gel şuña töşä.

Ni citte genä zat tügel,
Zur urında utıra.
Çübek başlı adäm tügel,
Ni sorasañ buldıra.

İhtiyärlı köçle keşe,
Kazıy hezmäten uynıy.
Talaş-ızgış çıkkan çakta,
Barsı da anı tıñlıy.

Sälätle keşe bulsa da,
Maktagannı yarata.
Ägär maktarga onıtsañ,
Yaman danıñ tarata.

05.05.13 yıl.

Yalgışnı tiz kürälär.

Härber keşe azmı-küpme,
Eştä yalgış cibärä.
Keçkenä häl citä kayçak,
Kinät artka tibärgä.

Yalgışnı bik tiz kürälär,
Ahmak başlar şatlana.
Hatanı törtep kürsätep,
Citäkçegä zarlana.

Tik üzeñä ber läm-mim süz,
Bik avır halät tua.
Eştän oçu ihtimalı,
İreksez şıplap tula.

Bilgesezlek cannı borçıy,
Citäkçe närsä uylıy.
Yalgışnı gafu itkänme?
Hälne hiç belep bulmıy.

Andıy çakta kuştannarnıñ,
İñ gadiyen saylıysıñ.
Citäkçeneñ fikeren,
Şul keşedän sorıysıñ.

Ütken kuştan belmim diyä,
Monı aldan sizäseñ.
Saf döres hälne ğadättä,
Berkatlıdan beläseñ.

Citäkçe akıllı bulsa,
Eş hakında da uylıy.
Eşkä kiräk keşe bulsa,
Ber yalgış öçen kumıy.

08.05.13 yıl.

Ziräklär akıllını saylıy.

Mähäbbät hise älbättä,
Kürer küzgä kürenmi.
Şul säbäple mähäbbätkä,
Kayber keşe söyenmi.

Mañgay küzenä ışanıp,
Öylänüçelär bula.
Ğadättä çibär kızlarga,
Kiyäü dä tiz tabıla.

Haläl cefeteñ çibär bulsa,
Älbättä, naçar tügel.
Söygäneñ belän kuşılsañ,
Rähät kiçerä küñel.

Ber iptäşem yäş çagında,
Gacäyep çibär ide.
Kızlar aña ğaşıyq bulıp,
İyärep kitälär ide.

Şul yeget üz gomerendä,
Fäqat ber kıznı söyde.
Kızda ber kem dä kürmägän,
Kürkäm sıyfatlar kürde.

Yegetne kız ällä niçek,
Siherlägän didelär.
Bik küp kızlar anıñ öçen,
Küz yäşläre tüktelär.

Hatını karap torırga,
Gadi genä kürenä.
Ägär söyläşä başlasañ,
Kerä küñel türenä.

13.05.13 yıl.

Mähäbbätsez yäşäü avır.

Ber tutaşnı beryulı,
İke yeget yarattı.
Şul säbäple däräcäse,
Küzgä kürenep arttı.

Kız yörägen yaular öçen,
Här ikese tırıştı.
Söykemle söyäge bardır-
Küp ir-atlar kızıktı.

Yäşlekneñ taşuı şuldır,
Kız ozak baş vatmadı.
Qadere tulı vakıtta,
Bay yegetne sayladı.

Zur kalanı şaulatıp,
Tuy uynatıp aldılar.
Dönya kürer öçen ahrı,
Säyähätkä bardılar.

Kızdan mährüm kalgan yeget,
Hälne avır kiçerde.
Ni eşlärgä dä belmiçä,
Şaktıy hämer töşerde.

Ul tikle katı yaratkaç,
Akıldan da şaşarsıñ.
Söygän keşeñne yugaltsañ,
Yatıp tufrak aşarsıñ.

Tıştan bähetle bulsa da,
Yäş hatın tiz boyıktı.
Öç aydan soñ bay kiyäüne,
Nigäder taşlap çıktı.

Mähäbbätsez yäşäü avır,
Kız şul hälne añladı.
Korı baylık belän genä,
Canı rähät tapmadı.

Ocmahnı kaldırdı digän,
Küp gaybätlär taraldı.
Yaña gaylä cimerelgäç,
Küplär häyranga kaldı.

Näümiz kılgan yarlı yeget,
Hälne belep şatlandı.
İke dä uylap tormıyça,
Söygänenä öylände.

Bu gayläne yahşı beläm,
Balalar üsterälär.
Mähäbbät hisläre kaynar,
Bersen-berse söyälär

15.05.13 yıl.

Şäfäq yaktısında.

Tabiğat tın, cäyge talgın kiçtä,
Kükkä karap çalkan yatamın.
Kük gömbäze yaktı açık zäñgär,
Tatlı uyga kerep batamın.

Cirdä inde küptän koyaş battı,
Çal bolıtlar nurda koyına.
Turgay cırı tatlı çişmä kebek,
Çıltır-çıltır cirgä koyıla.

Tirä-yündä kuyı yäşel ülän,
Çäçäklärdän huş is börkelä.
Ber kaya da kuzgalasım kilmi,
Tugan cirem minem ber genä.

Şäfäq yaktısında çal bolıtlar,
Yalkın tösle kızıl kürenä.
Küñel ofıklarım canga rähät,
Kabatlanmas yämgä törenä.

Tirän uylar akrın gına mine,
Bala çakka kualap kertälär.
İskä töşä canga señep kalgan,
Alsu tañlı sihri irtälär.

16.06.13 yıl.

Takıya tau.

Tugan cirgä kabat kayttım,
Yaktı hıyallar ürep.
Maturlıklar här tarafta.
Tuyalmam ahrı kürep.

Tau itägenä utırıp,
Çişmä şavın tıñladım.
Şul çak üzem dä sizmiçä,
Ber gacäp cır cırladım.

Takıya tau, takıya tau,
Siña äyter süzem bar.
Bersen-berse söygän yarlar,
Nigä bergä bulmıylar?

Köy suzıp ozak utırdım,
Çäçäklär arasında.
Çişmä şavı däva buldı,
Yörägem yarasına.

27.06.13 yıl.

İsem.

Ber iptäş kiyäven tirgi,
Aldan dikqat birmädem.
Gaylä eçendä ni bulmas,
Olı yazık kürmädem.

Kiyäü keşe üz balasın,
Robert diyep atagan.
İptäş isem oşatmıyça,
Tirän häsrätkä talgan.

Kafer iseme kuşkansıñ di,
Pır tuzdıra kiyäüne.
Bigräk mıskıl itkänseñ di,
Gönahısız balanı.

Bälki iptäşem haklıdır,
Sabıyga bähet teli.
Kiyäügä katgıy räveştä,
Ul tik näsihät söyli.

Ölkän keşe tikkä kızmas,
İsemne möhim sanıy.
Küp yäşägäç, küpne kürgän,
Hälne tirännän añlıy.

İmeş isem täñgäl kilsä,
Küp bäladän aralıy.
Süzneñ mäğnäsen belmiçä,
İsem kuşu yaramıy.

02.07.13 yıl.

Sineñ öçen yäşim.

Kara ciläk sezneñ yakta,
Börlegän dip atala.
Küz kürmägän çit cirlärdä,
Söygänem yatka kala.

Utın kiräk bulgan sayın,
Sütä almıym çitänne.
Kulım seltäp kitär idem-
Söyä almıym bütänne.

Niçek kenä tırışsam da,
Tıya almıym hisemne.
Sineñ şikelle beräü dä,
Yuatalmıy küñelne.

Söyäm sine, söyäm sine,
Uylarıma uralıp.
Cirdä yäşim sineñ öçen,
Yoldızlardan nur alıp.

08.07.13 yıl.

Mählük.

Bula bertörle keşelär,
Yıraktan ber ni kürmi.
Keşedän närsä alsa da,
Kire kaytarıp birmi.

Minem şundıy tanışım bar.
Gel gozer belän kilä.
Sin zapaslı keşe diyep,
İhlas yılmaep kölä.

Birmi kalu mömkin tügel,
Bik matur itep sorıy.
Yalvargan küzläre belän,
Üzäkkä ütep karıy.

Andıy adäm tagın barmı?
Äyterseñ ul yäş bala.
Añardan üz äybereñne,
Yullap alırga kala.

Holkın belsäñ, avır tügel,
Barasıñ da alasıñ.
Kitergänen kötep yatsañ,
Bernärsäsez kalasıñ.

Aña äyber birep torsañ,
Vatılmıy siräk kala.
Kulı eşkä yatmasa da,
Mañgayınnan tir aga.

Kara eçle keşe bulsa,
Söyläşep tormas idem.
Anıñ berkatlı ikänen,
Min inde küptän beldem.

Berkatlı, yünsez keşene,
Ugrıga tiñ diyälär.
Menä şundıy mählüklär,
Teñkägä küp tiyälär.

08.07.13 yıl.

Gölüsä.

Ürep salgan tolımnarıñ,
Siña bigräk kileşä.
Tılsım belän tulgan küzlär,
Sindä genä, Gölüsä.

Siña bulgan hisläremne,
Niçeklär söylim ikän.
Sabır töbe –sarı altın,
Az gına tüzim mikän.

Närsä disäñ dä diyärseñ,
Aldıy almıym üzemne.
Tükmi-çäçmi söylim äle,
Siña bulgan hisemne.

Uylarıñ bulsa başkada,
Äyt döresen, tüzärmen.
Tormış yulın ahırgaça,
Yalgız gına ütärmen.

08.07.13 yıl.

Akıl say.

Kayber adäm yahşılıknı,
Tiz arada onıta.
Andıy zatnı kürgän çakta,
Üzaldına alcıta.

Andıy zat minem gomerdä,
Tik ber tapkır oçradı.
Berkönne yulıma oçrap,
Cir yotkanday yugaldı.

Anıñ arkasında bulgan,
Faciga iskä töşte.
Bar avırlık ul vakıtta,
Minem östemä töşte.

Ber tamçı kanımnı kızgan,
Diyep miña yalvardı.
Şul çakta minem arkada,
Anıñ yöze agardı.

Gayıbe bulıp ta aña,
Cil häm yañgır timäde.
Hätta küñel hakı öçen,
Rähmät-fälän dimäde.

Häzer anıñ tähete nık,
Deputat yärdämçese.
Yünlelär safında yöri,
Ğalämät hätär keşe.

Mine gel äylänep uza,
Nikter betermi önäp.
Nigä keşedän kurkırga?
Akıl say anda dimäk.

12.07.13 yıl.

Karun.

Bezneñ eştä ber adämgä,
Barda karun diyälär.
Anıñ saran ikänlegen,
Eşçelär dä belälär.

Kış köne kar alıp bulmıy,
Şul däräcädä saran.
Ber genä uñay yagı yuk,
Eşçelär tüzä aran.

Beleme azrak bulsa da,
Mödir bulıp sanala.
Kıñgır eşlärdän çirkanmıy,
Könnän-kön usallana.

Kirägen dä kiräkmäsen,
Barıp hucaga söyli.
Anda et sizgerlege bar,
Gadi eşçene söymi.

Başın ahmaklıkka salgan,
Hiç tıya almıy telen.
Bar keşegä karaganda,
Akıllı sanıy üzen.

Eşçelär añardan tuyıp,
Öç yöz imza cıydılar.
Eşkä zarar kiterä dip,
Cıyılışka kuydılar.

Huca hälneñ çualganın,
Ällä sizmiçä kaldı.
Bar eşçelär taläp itkäç,
Karunnı eştän aldı.

Halık ciñel sulap kuydı,
Öç kön bäyräm ittelär.
Yaña därt, yaña köç belän,
Yahşı eşläp kittelär.

13.07.13 yıl.

Çişmäle tau.

Tau astında çıltır-çıltır,
Çişmä aga çıltırap.
Kiñ bolınga su cäyelä,
Saf kömeştäy yıltırap.

Akrın-akrın sizdermiçä,
Tarala alsu toman.
Atıp kilgän tañ nurında,
Moñ gına şaulıy urman.

Çıltır-çıltır akkan çişmä,
Küñelemne yuata.
Yalgız bıtbıldık kıçkırıp,
Balaların uyata.

Tau tübäsenä karasañ,
Kükkä tigän şikelle.
Bolıtlar tau kuyınına,
Cıyılgannar şikelle.

Tau iñnärenä sıyınıp,
Bolıtlar yal itälär.
Çirat belän beräm-beräm,
Alar yözep kitälär.

Ak çitle küksel bolıtlar,
Zäñgär küktä yözärlär.
Yal itkändä kürgännären,
Kaysı ildä söylärlär.

Alar söylär serle taudan,
Kömeş çişmä akkanın.
Äkiyät ilendäge sıman,
Alsu tañnar atkanın.

Çişmäle tau sine mäñge,
Kürep tuyalmam inde.
Min bulmasam serläreñne,
Kemgä söylärseñ inde.

21.07.13 yıl.

Tön karşılaganda.

Şäfäq yagın kızgılt nurga kümep,
Koyaş battı urman artına.
Mäñgelekkä tügel, vakıtlıça,
Küñel äzer Hoday şartına.

Akrın gına cirdän äylänägä.
Karañgılık iñä özleksez.
Tonık zäñgär eñger täesirendä.
Ayırım hozur toyam ireksez.

Karañgılık arta bargan sayın,
Tirä-yünem serle kürenä.
Agaç-kuak, yäşel hätfä ülän.
Kara kuçkıl bulıp kürenä.

Tön kiläsen aldan belgänlektän,
Canda tınıç halät saklana.
Alsu tañnı irtän kabat küräm,
Üzaldına küñel şatlana.

11.08.13 yıl.

Ser açu.

Här açışnıñ nigezendä,
Azmı-küpme ser yata.
Ber ser öçen kayberäülär,
Gomer buyı baş vata.

Dönyada törle zurlıkta,
Serlär härkön açıla.
Ser açunıñ rähäte,
Könküreştä çagıla.

Telefonnı gına alsak-
Halık haman söyenä.
Bügen cirdä ansız yäşäü,
Mömkin tügel toyıla.

Tabiğatneñ küp serlären,
Açtı adäm balası.
Açık serlär, bar serlärneñ,
Meñnän bere çaması.

Ser açu avır, katlaulı
Tırışlık taläp itä.
Serlär açarga keşene.
Mohtaclık mäcbür itä.

Açılgan serlär, älbättä,
Ser buludan tuktala.
Härber serneñ açılganın,
Cämgıyät kötep ala.

Ser açunı fän telendä,
Açış yasau diyälär.
Serne yaman yakka yurap,
Teñkägä dä tiyälär.

Gomumän alsak, här serneñ,
Keşegä bar hacäte.
Siräk keşegä nasıybdır,
Ser açunıñ läzzäte.

15.08.13 yıl.

Niçek tä äytep bulmıy.

Alsu-zäñgär töslär belän,
Ofıkta al tañ uynıy.
Dımlı yañgır ise kilä,
Niçek tä äytep bulmıy.

İhtıyarsız tıñlap toram,
Kolaklarnı torgızıp.
Cir ananıñ kuyınınnan,
Çişmä çıga urgılıp.

Çişmä cırlıy yarsıp-yarsıp,
Küñelne kuandıra.
Cır şatlık belän törengän,
Cannı tınıçlandıra.

Härber mizgelneñ rähäten,
Qaderlärgä tırışam.
Ällä nidän yokı basa,
Üz-üzemne orışam.

18.08.13 yıl.

Patşa kızı.
(Äkiyät)

İmeşter borın zamanda,
Danlı patşa yäşägän.
Dönyada berençe bulıp,
Altın akça yasagan.

Patşa köysezlänä bargan,
Kartlıgı baskan sayın.
Kızına kiyäü ezlägän,
Beraz cay çıkkan sayın.

Patşa kartırak bulsa da,
Kızı bik sılu bulgan.
Anı kürgän härber ir-at,
İreksez häyran bulgan.

Keşe karap tuyalmaslık.
Kız gacäp güzäl ikän.
Atap yasap kuygan kebek,
Ğalämät kürkäm ikän.

Olug hannar, bay soltannar,
Kızga ğaşıyq bulgannar.
Patşa kızın ber kürergä,
Yırak cirdän kilgännär.

Patşa bar närsädän artık,
Cirdä kızın yaratkan.
İñ ziräk irgä biräm dip,
İlgä häbär taratkan.

Kıznı söyäm digän irne,
Sorau birep tikşergän.
Ägär soraunı belmäsä,
Köçläp telen kistergän.

Säyer holıklı patşadan,
Firgaven dä şürlägän.
Älbättä telsez adämgä,
Patşa kıznı birmägän.

Serle sorau eçtälegen,
Berkem dä añlamagan.
Telsez adämnär berse dä,
Yünläp söyli almagan.

Öylänergä teläüçelär,
Barsı kurkuga kalgan.
Patşa şuña karamastan,
Berkemne kızganmagan.

Patşanıñ kızı hakında,
Ber yäş kötüçe belgän.
Telsez kalgan biçaranı.
Üz küze belän kürgän.

Kötüçe kürgän telsezne,
Yözdä ber täülek rättän.
Törle ısullar kullanıp,
Söyläşergä öyrätkän.

Kullar-ımnar yärdämendä,
Telsez söyli başlagan.
Şunnan başlap patşa kızın,
Kürä almıy başlagan.

Kötüçe yegetkä soraunı,
Telsez añlatıp birgän.
Şatlıgınnan yäş kötüçe,
Kükkä qadär sikergän.

Kötüçe sorau östendä,
Şaktıy ozak baş vatkan.
Tırışa torgaç, nihayät,
Çın döres cavap tapkan.

İñenä yançıgın asıp,
Patşa karşına bargan.
Yul gayät ozın bulganga,
Kötüçe beraz arıgan.

Fäqıyr kötüçene kürep,
Böten saray şakkatkan.
Artık yarlı yeget kürep,
Kart patşa uyga batkan.

Şuşı hälne kötkän yeget,
Nihayät telgä kilgän.
Patşa kızın hatın itep,
Alırga väğdä birgän.

Tähetkä utırgan patşa,
Kötüçene küzätkän.
Gorur yegetkä tekälep,
Hup diyep, ber süz äytkän.

Kötüçe fäqıyr bulsada,
Gayät ziräk kürengän.
Patşa yegetneñ akılın,
Sınap karıysı kilgän.

Ziräklegeñ isbatla dip,
Serle soravın birgän.
Cavap uylarga nibarı,
Öç minut vakıt birgän.

Danlı patşa karşısında,
Kötüçe kıznı kötkän.
Kızıgız bire kilsen dip,
Berdänber şartın äytkän.

Patşanıñ niyäten añlap,
Baş väzir çıgıp şılgan.
Sihri kük kızı şikelle,
Kız kinät päydä bulgan.

Tiñsez güzällekne kürep,
Yegetneñ küñele bulgan.
Teläsä nindi sorauga,
Başayak riza bulgan.

Telsezneñ süzläre belän,
Sorau bik täñgäl kilgän.
Äzer cavapnı kötüçe,
Häybätläp söyläp birgän.

Döres cavapnı işetkäç,
Kart patşa önsez kalgan.
Başı äölänep tähettän,
Yıgılıp töşä yazgan.

İskitärlek tögäl cavap,
Kıznıñ hisenä tigän.
Bu yegetneñ härber süze,
Meñ altın tora digän.

Beraz uftanıp utırgaç,
Patşa da cayga kilgän.
Başıñ yahşı eşli diyep,
Yegetkä kıznı birgän.

Kötüçe yeget bersüzsez,
Yazmışı belän küngän.
Patşa kızın şul minuttan,
Yöräge belän söygän.

Patşa häzrätläre şulay,
Telägenä ireşkän.
Küñele tulıp kiyäü belän,
Kul kuşırıp küreşkän.

Äcäle citep kart patşa,
Fani dönyadan kitkän.
Kiyäüne üler aldınnan,
Patşa dip, iğlan itkän.

Kötüçe patşa kızına,
Menä şulay öylängän.
Tähetkä niçek mengänen,
Berkayçan söylämägän.

Yäş patşa imeş küptin-küp,
İzge ğamällär kılgan.
Tel kisü kebek hällärne,
Berençe könnän tıygan.

Serle sorau eçtälege,
Haman da mäğlüm tügel.
Minsiñaytim, patşa bulu
Bügen dä ciñel tügel.

25.08.13 yıl.

Eñger.

Ofık sargılt-kızıl töstä,
Yıraklarga cäyelgän.
Yañgır yavarga çamalıy,
Bolıtlar tübän töşkän.

Yılgadan urmanga taba,
Akrın gına cil isä.
Näq eñger töşkän vakıtta,
Moñsu ihtimal üsä.

Taşıp tulıp akkan yılga,
Aşıga da aşıga.
Yämle tabiğatkä karap,
Avır uylar basıla.

Beraz gına dımlı hava,
Gäüdäne basıp tora.
Tik salmak tirbälgän toman,
Matur täesir kaldıra.

27.08.13 yıl.

Kilerseñ şikelle.

Oçradıñ yulımda, gölbakça yanında,
Ğaşıyq buldım siña yäşlegem tañında.
Kitteñ dä yugaldıñ beryalgız kaldırıp,
Söyügä susagan yöräkne yandırıp.

Sagınıp, sargayıp kötämen gel sine,
Kayçan da bulsa kilerseñ şikelle.
Tavışım kaygılı, uylarım sagışlı,
Yäşärgä telimen tözätep yalgışnı.

Yullarga karıym min küzlärem talgançı,
Kayçakta kötäm min al şäfäq batkançı.
Könnärem bertösle şögeldä uzalar,
Kiçlärem yamansu sagınıp uzalar.

Küñeldä cilkenä iñ soñgı ömetem,
Dönyada sin genä can söygän yegetem.
Ömetkä ışanıp aşkına yörägem,
Bik akrın ireksez talpına hislärem.

07.09.13 yıl.

Ford saklagan.

Ber iptäşem-şäp sunarçı,
Au disäñ dä atlıga.
Yal könnären kötä-kötä,
Ğadättän tış aşkına.

Min üzem yalnı kötsäm dä,
Kulga mıltık almadım.
Bik möhim eş arkasında,
Auga bara almadım.

İptäşem yalgızı kitkän,
Yaña dcibı belän.
Maşinadan cänlek atu,
Caylı ikänen beläm.

Elek cäyäü yöri idek,
Zamanalar üzgärde.
Maşina kürsä kaçalar,
Cänleklär dä üzgärde.

Maşinanıñ kem äytmeşli,
Yaman yakları da bar.
Yulsız cirdän çapkan çakta,
Kisken hällär tualar.

İptäşem artık mavıgıp,
Tirän çokırga oçkan.
Üze yarıysı kürenä,
Dcip urtalay sıngan.

Ğalämät zur kuyan kürep,
İptäşem kızu çapkan.
Döm karañgı tön bulganga,
Çokırnı kürmi kalgan.

Yarıy äle üze isän,
İptäş zararlanmagan.
İptäşne açı ülemnän,
Yaña fordı saklagan.

İptäşem kuyannı tirgi,
Kahär töşkän kuyan di.
Biş minutlık rähät öçen,
Öç milllion zıyan di.

09.09.13 yıl.

Tañ aldınnan.

Tañ aldınnan tön karañgı,
Küzgä törtsäñ kürenmi.
Küñelne yokı bilägän,
Şuña yırak ürelmi.

Anda-sanda kük yözendä,
Vak yoldızlar cemeldi.
Aları da yırak sıman,
Yaktı nurlar tügelmi.

Bakçadagı almagaçlar,
Cil uñayına şaulıy.
Uhu-hu dip ber yabalak,
Ahrı kiyek koş aulıy.

Äçe cille, salkın hava,
Kırau töşä ahrısı.
Sukmaklarga ak bäs sargan,
Küzgä töşä yaktısı.

Änä ofık alsulana,
Tañ atar ozaklamıy.
Oktyabr ayı küñelsez,
Ömetlärne aklamıy.

19.09.13 yıl.

Moñsu hava.

Könneñ bula salkını da,
Yañgırlısı da bula.
Küñel özgeç moñsu hava,
Köz aylarında bula.

Uramda oktyabr abzıy,
Yañgırların yaudıra.
Ayak astında bıkırdık,
Tämam häldän taydıra.

Tabiğat bozılıp kitte,
Bolıtlar aktarıla.
İrtän yañgır tuktasa da,
Kuyı toman sarıla.

Dımlı salkın canga ütte,
Saruımnı kaynata.
Tik hıyalım kügendä,
Sızlıp alsu tañ ata.

Naçar hava bulmıy imeş,
Belmim ni diyärgä dä.
Tabiğatneñ üz zakonı,
Buysınmıy beräügä dä.

14.10.13 yıl.

Şatlık.

Şatlıknı yäşerep bulmıy,
Şatlık yözgä cäyelä.
Küzlärdän nurlar börkelä,
İlahi his köyenä.

Şatlık kiçergän mizgeldä,
Küzlär söyep karıylar.
Küñeldä nilär yatkanın,
Ber süzsez dä añlıylar.

Yöräk özleksez talpına,
Şatlıknı ülçäp bulmıy.
Küzlär küñelle yılmaya,
Şatlık tiktän-tik tumıy.

Şatlık çäçkän keşelärgä,
Karıymın gel soklanıp.
Hıyallar çınga aşkanda,
Tuya almıym şatlanıp.

06.01.14 yıl.

Urmanda tañ.

Urman uyçan gına yokımsırap,
Karşı aldı nikter moñayıp.
Beräm-beräm botak yabaldaşlar,
Talpındılar kinät uyanıp.

Urmanda tañ, alsu sihri irtä,
Ak kayınnar yafrak koyalar.
Oktyabrneñ täüge yarauların,
Lälä çäçäkläre toyalar.

Karurmannıñ yırak türlärenä,
Meñ törle nur, toman cäyelä.
Usak yafrakları şaulıy-şaulıy
Şom tarata cillär köyenä.

Koyaş nurlarında çık suları,
Asıl taştay cem-cem uynıylar.
Kart imännär tañ häyranga kalıp,
May ayların sagnıp yılıylar.

07.01.14 yıl.

Işanma.

Işanma, dustım, ışanma,
Ul onıtkan disälär.
Kölep kara yözlärenä,
Yörägeñä tisälär.

Tılsımlı mähäbbät hisen
Söymägännär, belmilär.
Ber-berebezgä bulgan histän,
Alar beraz könlilär.

Min tik sine genä söyäm,
Ber şigeñ dä bulmasın.
Küñel bakçañdagı göllär,
Berkayçan da sulmasın.

Sinnän başka berkemgä dä,
Yörägemne açmadım.
Köt, maturım, köt, kilermen,
Sagındıra başladıñ.

12.02.14 yıl.

Şängäräy.

Vät bu zaman içmasa,
Äylänä dä ber basa.
Zamannıñ öske katında,
Şängäräy dus läbasa.

Vakıt akkan su kebek,
Şängäräy ziräk yeget.
Mäşhür buldı da kuydı,
Berezovskiy kebek.

Yäş hatınnan ul uñdı,
Hörmätle keşe buldı.
Bay Alsuga öylänep,
Tigänäktän göl buldı.

Ul da kebek, tügel dä,
Şatlık uynıy yözendä.
Şängäräy dusnıñ eşläre,
Görläp bara bügen dä.

04.03.14 yıl.

İke bähet bergä kilmi.

Kilmi ikän, ni kılsañ da kilmi,
İke bähet bergä beryulı.
Menä şulay inde fani dönya,
Kaya karasañ da ser tulı.

Bu süzne min äytmim, tik işetäm,
Monı söyli miña küñelem.
Törle hällär söyli miña küñel,
Kayvakıtta kiräk tügelen.

Zarlanmıyça bolay gına äytäm,
Bähet mine siräk üzsende.
Äytkän idem bugay, saran yazmış,
Niçä tapkır minnän küpsende.

Bügen bulsa, bälki kabat bulmas,
Bähetne dim azrak tatıdım.
Yalganlamıym, tik beraz arttıram,
Zur bähetneñ işegen şakıdım.

04.03.14 yıl.

Tıñlarga turı kilä.

Ber hanım här comga sayın,
Tota da söt kiterä.
Cıyılıp kilgän kaygısın,
Zarın söyläp üterä.

Arttırıp, kuyırtıp söyli,
Bitläre al timgelle.
Üzen-üze cällätergä,
Yasap kuygan şikelle.

Karaşın totarmın dimä,
Küzläre uynap tora.
Yöze härvakıt tıngısız,
Häsräte sarkıp tora.

Tabigate artık moñsu,
Yukka-barga da köyä.
Bölüneñ soñgı çigenä,
Kilep teräläm diyä.

Öyänägem kuzgala di,
Ni kılsa da ükenä.
Anıñ zarın säğat buyı,
Tıñlarga turı kilä.

Äyterseñ ber aña avır,
Yılarga küp soramıy.
Küz yäşlären kütäralmıym,
Yörägemä yaramıy.

06.03.14 yıl.

Oçraşu.

Çiksez bähetle yılmaep,
Karşı aldıñ sin mine.
Uyın eş meni mähäbbät,
Şigem yuk tügel ide.

Keçkenä, zur şatlıklarnı,
Bergä iskä töşerdek.
Kıska gına vakıtta da,
Küp kuanıç kiçerdek.

Mondıy bähet kön dä kilmi,
Şatlanmaska tırıştım.
Mölderäp tulgan hisemne,
Min tıyarga tırıştım.

Çiklävek tösle küzläreñ.
Cem-cem balkıp yandılar.
Kerfegeñnän kaynar yäşlär,
İreneñä tamdılar.

15.03.14 yıl.

Yat zaman.

Nişlätim soñ yörägemne, nişlätim?
Menä bügen tagın aña üpkälim.
Ber süzemä kolak salmıy aşkına,
Hälläremne añlamıyça talpına.

Kemgä açıym yörägemne, yuk keşem.
Alda buşlık, bilgesezlek yuk köçem.
Kaya barsam iyärep yöri ber sagış,
Üç itkändäy tıngı birmi bu yazmış.

Berdä färman birep bulmıy yöräkkä,
Ömet belän yangan çakta bigräk tä.
Tormış tügel cafa çigü, yat zaman.
Uzgan çorga kaytıp bulmıy yañadan.

Mölderäp tulgan hisläremne söylim,
Vakıt-vakıt üz-üzemne min söymim.
Ni kılsañ da üzgärmi ikän zaman,
Kiläçäkneñ ömete belän yanam.

25.03.14 yıl.

Turı yul.

Turı yuldan taypılma dip,
Miña akıl sattılar.
Gacäp matur turı yulnı,
Az keşelär taptılar.

Yullar gel turı bulalmıy,
Cir iç su öste tügel.
Biyek taularnı kiçärgä,
Künegep citmi küñel.

Sayıskannar turı oça,
Borıla almagan öçen.
Borılmalarnı uzarga,
Küp kitä minem köçem.

Namus belän yäşä diyep,
Neçkäläp eytmädelär.
Turı yul çatında mine,
Zarıgıp kötmädelär.

25.03.14 yıl.

Toygı.

Eçpoşırgıç ber toygı,
Teñkägä tiyä haman.
Beraz yugalıp tora da,
Hasil bula yañadan.

Ni öçender şul toygıdan,
Kotılırga irenäm.
Bälki kiräge çıgar dim,
Hisläremä bireläm.

Yuksa toygınıñ zararın,
Küñelem belän añlıym.
Siña gına küp kiräk dip,
Kayçakta tirgäp taşlıym.

Toygı irekkä omtıla,
Ber dä belmi çamanı.
Yöräk belergä telämi,
Küñeldäge havanı.

26.03.14 yıl.

Cämiläkäy.

Ber minut çaması haman,
Tekälep karap tordım.
Aralar yırak bulsa da,
Berdänberem sin buldıñ.

Ällä töş, ällä ön dideñ,
Buy sınıma karagaç.
Ürelep bitemnän üpteñ,
Cil çäçemnän taragaç.

Beryulı böten cireñ dä,
Äsir itälär mine.
Härvakıt köläç yözeñne,
Kürep tuyalmam inde.

Cämiläkäy, siña Hoday,
Mul salgan söyü hisen.
Yannarımda sin bulganda,
Dönyalar yämle diseñ.

26.03.14 yıl.


ZÄÑGÄR ÇÄÇÄKLÄR
(şiğırlär)

Taşkın
Dulap yarlardan çıgalar
Ülämäneñ suları.
Yazgı taşkın şaulaganın
Haman tıñlap tuymadım.
Köçle taşkın iltep kuydı
Zur bozlarnı kırlarga.
Taşkın şavın köygä salıp
Sezgä kayttım cırlarga.
Kükräp, şaulap aktı taşkın
Yarlarga sıyalmıyça.
Vakıt kısa, kitäm inde
Karap ta tuyalmıyça.
Boz tauları yapan kırda
Tın gına yılap kaldı.
Kar suları belän tulgan
Ülämä agıp kaldı.
10.04.2013

Urmanda
Urmanga kerdem kaytışlıy
Koşlar cırın tıñlarga.
Tanış sukmaklardan yörim,
Kaytsam tugan yaklarga.
Urman şaulıy, koşlar sayrıy,
Keräm matur dönyaga.
Yazgı urmannan da yämle
Tagın ni bar dönyada.
Sukmagım dim, borma-borma
Tübän töşä dä menä.
Äkiyättäge yullar sıman
Çitläre çäçäk kenä.
Änä küke avaz saldı,
Siskände kart imännär.
Alar haman öskä ürli,
Bolıtlarga tigännär.
Tüm-tügäräk zur alanda
Uynıy ide par bolan.
Buy-sınnarı şundıy näfis,
Çäçäk sabagı sıman.
Yulım şunda tuktap kaldı,
Örkerlär dip uyladım.
Allı-gölle çäçäklärgä
Min basarga kıymadım.
16.12.2014

Yañgır
Yañgır yausa, ciñel sulap cir uyana,
Bäräkätle bulsın diyep il kuana.
Yañgır kübräk yaugan sayın ikmäk uña,
Ahak kebek boday belän ındır tula.
İkmäk bulsa, tamak ta tuk, ös tä böten.
Aylar buyı yañgır yaumıy torsa, çiten.
Yañgır suı tabiğatkä can öräder,
Cirneñ östen yäşel töskä ul töräder.
Yañgır – şatlık, yañgır – saflık,
yañgır – baylık,
Şunsı da bar: yañgır yausa, arta saulık.
Bar cirgä dä yañgır yaumıy tigez itep,
Kayvakıtta hällär betä yañgır kötep.
Kuanabız, söyenäbez, yañgır yausa,
Yañgır yau, yau, yau, sibälä, hiç bulmasa.
12.06.2014

Elek başkaçarak ide
Bügen cilneñ atamanı kilgän,
İrtädän ük dulıy, sızgıra.
Kiçä genä yaugan az-maz karnı
Törle taraflarga tuzdıra.
Atna buyı torgan yaktı dönya
Karañgılanıp kaldı, nihayät.
Cil haman da köçäyä bara kebek,
Bulmas kebek kabat tın häyät.
Vakıt-vakıt cil davıllıy başlıy,
Kükkä öyermälär suzıla.
Canda-tändä avır moñsu halät,
Üzaldına käyef bozıla.
Tübän töşkän zur şämähä bolıt
Buran belän bergä kuşıla.
Ğadättän tış häl kürgängä ahrı,
Kilalmıyça toram huşıma.
Bolıt kar apkilde bulsa kiräk,
Bar tirä-yün akka törende.
Ul da tügel, kıska ber arada
Koyaş kölgän kebek kürende.
Koyaş bayışınnan iskän cillär
Ğadättä yış buran kiterä.
Ällä min üzgäräm, ällä dönya,
Buran başka törle ükerä.
5.12.2014

Romaşkalar
Romaşkalar tañ cilennän
Moñ gına tirbälälär.
Äyterseñ lä alar şulay
Tın gına serläşälär.
Ap-ak kigän çäçäklärdän
Tatlı huş is börkelä.
İhtıyarsız birelämen
Bay tabiğat irkenä.
Monda bar da elekkeçä,
Şuña canım şatlana.
Çäçäklärgä karasam da,
Küñel kügem saflana.
Koyaşnıñ täüge nurları
İrkäli çäçäklärne.
Ozaklap tuktap küzätäm
Çuar kübäläklärne.
Çäçäklärdä cem-cem uynıy
Ence çık tamçıları.
Turgay cırına kuşılıp
Cırlıy küñel kılları.
Nigä şulkadär yakın soñ?
Ala almıym küzemne.
Bala çakka kaytkan kebek
His itämen üzemne.
28.11.2014

Väğdä
Ni belän yuanırga soñ?
Kürenep torgan eşem yuk.
Ällä nindi moñsu tınlık,
Serem söylär keşem yuk.
Yaña hıyal yaralmasa,
Nikter ruhlanmıy küñel.
Zihen yırakka yünälgän,
Bu häl tikmägä tügel
Küptänge ber iske väğdäm
Kılt itep iskä kilde.
Vak eşkä aldanıp yörep
Soñga kalmasam inde.
Bilgele ki, här väğdäne
Tizräk ütärgä kiräk.
Haman mömkinlek bulmadı,
Ozaka kitte bigräk.
Bu ğamälne bulmas eş dip
Kırıyga kuygan idem.
Äytkän süz – atkan uk, digän
Katgıy kararga kildem.
Väğdä bulgaç, soñ bulsa da
Ber ütälergä tiyeş.
Onıtsam, namus agaçım
Birmäskä mömkin cimeş.
Ğamälne başkarıp çıksam,
Olı şatlık kötelä.
Tıngısız küñel beräüne
Söyenderäse kilä.
28.11.2014

Ätiyeñ tösle ikänseñ
Töşme dimen, yuk, bu ön şikelle,
Küzgä ällä nilär kürenä.
Häl-vakıyga şundıy kinät buldı,
Kermi tora küñel türenä.
Akıl tügel, küñel ikelänä,
Mömkin tügel diyep sanıymın.
Yalgışmaska teläp baştanayak
Tirän dikqat belän karıymın.
Berençe küz taşlau belän, yaktaş,
Min, älbättä, sine tanıdım.
Şundıy zur kızıksınu kuzgaldı,
Sikerep torıp siña atıldım.
Mömkin qadär ihlas tavış belän:
– Tiñdäş, sinme? – diyep soradım.
Eçkä tulgan hislär yaktısında
Uyçan küzläreñä karadım.
Kötmägändä tanış çalım kürep
Karap kattıñ minem yözemä.
Keçkenä genä moñsu küzläreñnän
Tanıganıñ açık sizelä.
Yözeñ haman kırıslana bardı,
Karaşıñnan şomlanıp kuydım.
İrennäreñ der-der kaltıradı,
Haläteñne bersüzsez toydım.
Zur şatlıktan ber mäl hälem kitte.
– Sin ikänseñ, ay, rähmät, – didem.
– Uyın meni, niçä zaman uzdı,
Köç-häl belän tanıdım, – didem.
Yäşli iregeñnän mährüm kalgaç,
Tugan cirgä bütän kaytmadıñ.
Hurlandıñmı, oyaldıñmı – belmim,
Kaytır säbäp, ahrı, tapmadıñ.
Dus bar, doşman küp digändäy,
Töz yul saylap döres itkänseñ.
Sine tanımagan bulır idem,
Näq ätiyeñ tösle ikänseñ.
Artık töpçenergä min cıyınmıym,
Küräm – aru kileş-kilbäteñ.
Söyenderdeñ, yaktaş, hatınnı da
Saylagansıñ uñgan, äybäteñ.
5.12.2014

Hatirälär belän yäşim
Hatirälär uylap yuanır çak,
Yäş vakıtnı bulmıy kaytarıp.
Hıyallarım kanat kakkan çakka
Kaytasılar kilä cay tabıp.
Hatirälär uylap yuanır çak,
Haman yäş çak kerä töşlärgä.
Yäşlek şulay bik tiz uzameni?
Uyga çumam aylı kiçlärdä.
Hatirälär uylap yuanır çak,
Onıtkanmın rähmät diyärgä.
Zäñgär külmägeñne haman saklıym,
Sineñ töseñ itep kiyärgä.
Hatirälär uylap yuanır çak,
Uylar kayta tugan yaklarga.
Yıraktan da cannı cılıtasıñ,
Şuşı hisne telim saklarga.
7.12.2014

Mahinur
Çäçläreñne salıp cil irkenä
Küñel bakçasına keräseñ.
Söyü şulay bula mikän ällä,
Sine här kön kilä küräsem.
İrennäreñ tulıp peşkän çiyä,
Küzläreñdä sineñ yaktı nur.
Dus dip yörep ğaşıyq bulganımnı
Sizmi kaldım siña, Mahinur.
Üz hälemne üzem añlıy almıym,
Yokılarım kaçtı tügelme?
Sagınam da sine, yuksınam da,
Biläp aldıñ barlık küñelne.
Bolay gına hisne basa almam,
Cay çıguga kiläm, köt mine.
Küñel belän tügel, yöräk belän
Söyäm, Mahi, söyäm min sine.
12.12.2014

Zur şau-şunı kütäralmıym
Kontsertlarga, teatr-fälännärgä
Bervakıtta aldan barmadım.
Barsam da şul ihlas avız yırıp,
Ozın-ozak utıra almadım.
Koyıp yaugan cäyge yañgır kebek
Därtem tiz kabına, tiz tına.
Küñel haman gıybrätle häl ezli,
Yugarıga karap aşkına.
Zur maturlık karıy bulsa kiräk,
Bertösle köy anı tuydıra.
Nişlätim soñ, küñel neçkä bulgaç
Asıl köylär genä sıydıra.
Köçle tavış häzer kütäralmıym,
Tınıçlık söyär vakıt citkänder.
Yanar yöräk haman aşkınsa da,
Güzäl yäşlek uzıp kitkänder.
Uzsa uzsın, äydä, uza birsen,
Kaygı-häsrät kilep totmasın.
Täqdirdän iç barıber uzıp bulmıy,
Atar tañnar mine kotlasın.
15.12.2014

Beler-belmäs nilär diim
Här keşeneñ anası bar,
Häm dä atası bula.
Ata-anasın belmäüçe
Kayber keşelär bula.
Süz iyärä süz çıga iç,
Şundıy beräü oçradı.
Döresen äytsäm, bu turıda
Uylaganım bulmadı.
Üz başına töşsä genä
Añlıy adäm balası.
Kem bulsa da, bu yegetneñ
Hiçşiksez bar anası.
Yazmışı hakında başta
Sabır gına söyläde.
Minem närsä uylagannı
Ul, älbättä, belmäde.
Härhäldä ul üzen-üze
Bähetle dip sanamıy.
Tik ber üzenä ışana,
Beräügä dä tayanmıy.
Ütä tapkır, belemle zat,
Ber kıza, ber yahşıra.
Başka teldä söyläşkän kük
Aptıraşta kaldıra.
Anañ, bälki, ğayepsezder,
Bügennän ezlä didem.
Yeget küñelendä şaktıy zur
Saf his barlıgın sizdem.
Yalgış kagıldım, ahrısı,
Başın yöztübän ide.
Äti-änine belmäsäm,
Meñ tapkır yahşı dide.
Yegetneñ yöräge yuktır,
Bulsa da, yanıp betkän.
Beler-belmäs tagın ni dim?
Anı yazmış räncetkän.
15.12.2014

Moğciza
Moğcizalar bulmıy dilär,
Bula ul, nik bulmasın?
Bälki min anı kürermen,
Tik ömetem sünmäsen.
Änä şulay uylıymın da,
Şulay kebek toyıla.
Kaysı yaktan kilsä dä ber,
Şatlık hise cıyıla.
Gel matur hällär uylasañ,
Küñel dä saflana iç.
Moğciza kürsäñ, hiçşiksez,
Häterdä saklana iç.
Tabiğatneñ serläre küp,
Belep bulmıy gomerdä.
Bähetle keşegä genä
Nasıyp bula belergä.
Dönyanıñ törle cirendä
Bula alar çınlap ta.
Üzeñ çäçmägän orlıklar
Uñış birä kayçakta.
Belem zurrak bulgan sayın
Häl ğadäti kürenä.
Kayber gap-gadi närsälär
Moğciza kük kürenä.
14.12.2014

Serle häl
Ber hälne hiç uylarga yaratmıym,
Yazmış başka yakka yulladı.
İskä töşkän sayın küñel sıza,
Can telägän nasıyp bulmadı.
Kötelmägän ber häl arkasında
Maksatıma bara almadım.
Hälne töşenergä kiräklegen
Torgan sayın nıgrak añladım.
Tanış cirgä kabat yulıksam da,
Küñel kügem nikter karañgı.
Tıştan karaganda matur cirlär,
Yaktı hıyal şunda yaraldı.
Ul hıyalnıñ häzer kiräge yuk,
Yörägemne genä kuzgata.
Bula iç kayçak avır minutlar,
Sulık-sulık cannı sızlata.
Döresen äytsäm, hıyal matur ide,
Biläp algan ide küñelne.
Närsä soñ bu, hiç töşenä almıym,
Ütkän halät kayta tügelme.
Äytkän idem bugay, kiräge yuk,
Ükenü hise talıy bäğırne.
Bar bit dönyada äkämät hällär,
Kotırtıp tora nider häterne.
Küñel töyeren ber çişäsem kilä,
Zaman aru kebek yarıysı.
Ällä kayçan uzgan serle hälneñ
Eçenä kerep kilä karıysı.
Mömkinme soñ ğamäl, ällä yukmı,
Mömkin qadär isäp kerergä.
Kemneñ kulı uynagan soñ monda,
Akıl teli şunı belergä.
12.12.2014

Ber malay mähäbbäte
Kibetçe Gölşat apanıñ
Här barmak sayın yözek.
Gadi yözeklär tügel şul,
Härberse altın yözek.
Beräü, ikäü, öçäü, dürtäü,
Sigez bula barısı.
Malalaylar da kızıgalar,
Bigräk matur sarısı.
Äni äytä äle miña,
Kızlar kararga irtä.
Cenem söymi şul süzlären,
İmeş, min artık irkä.
Nişlätim soñ, yözekläre
İreksez kızıktıra.
Tüşenä askan muyınsa
Özleksez yanıp tora.
Zur kızıl çäçäk şikelle,
Ansın kayan algandır.
Bälki asıl taş ta tügel,
Saf pıyala yalgandır.
Närsä bulsa da barıber,
Abau da matur inde.
Beräüne dä bu qadärle
Yaratkanım yuk ide.
Şunsı naçar, ber yeget bar,
Bik gayrätlänep yöri.
Karap torırga uk usal
Tübän oçtan Gapteri.
Şul cen kilsä, Gölşat apa
İhlas yılmaep-kölä.
Mönäsäbätläre yagımlı,
Şuña açuım kilä.
Tegeläy dä uylıym, bolay da,
Belmim nişlärgä inde.
Açudan öygä kaytmadım,
Änidän elägä inde.
Beraz üssäm, Gapterineñ
Kirägen biräm äle.
Kibetçesen äyter idem,
Mindä yuk ber dä game.
10.12.2014

Avıl halkın talıylar
Köçsezlärne kimsetü – naçar ğamäl,
Gönahası gına ni tora.
Kayda karasañ da ğadelsezlek,
Karşı toru hise tudıra.
Berkatlı zat, mäğlüm, gadi bula,
Az äybergä ihlas kuana.
Tik şulay da ipsez kagılganda,
Yoklap yatkan canı uyana.
Doşmanlıknı önämägän öçen,
Küp vakıtta däşmi kalabız.
Komsızlarga urlaşırga yulnı
Üz kulıbız belän açabız.
Äytik, härkön kiräk sötne alıyk,
Unöç-undürt sumga satabız,
Oçsız ikänlegen belä torıp,
Telebezne biktä totabız.
Şul uk sötne komsız maltabarlar
İlle sumnan kimgä satmıylar.
Mondıy hälgä halık küpme tüzär,
Teşen kısıp namus saklıylar.
Avıllarda häzer küp keşelär
Oçın-oçka köçkä yalgıylar.
Häläkätne tögäl belsälär dä,
Avıl halkın haman talıylar.
Gayıbeñ bulsa, däşmi kalu yahşı,
Bulmaganda nigä kurkırga?
Ğadelsezlek toysañ, bu turıda
Berözleksez kiräk tukırga.
6.12.2014

Här närsäneñ çige bar
Här närsäneñ çige bula,
Ğalämneñ dä bar dilär.
Çiksez närsä bulsa bulır
Fäqat ber kaygı dilär.
Bälki kaygınıñ da bardır,
Tik bez belmibez genä.
Kaygı eçkä sıymaganda,
Kan-yäş bulıp tügelä.
Kahär töşkän kayber kaygı
Böten gomergä citä.
Andıy zatlar üzen-üze
Bähetsez dip his itä.
Kaygı hise iñ yaman his,
Keşeneñ ala önen.
Tübänleklärgä töşärseñ
Şul histän kaçu öçen.
Bar närsäneñ çige bulgaç,
Berär çara tabılır.
Berzaman kaygı işege
Mäñgelekkä yabılır.
30.11.2014

Hatınıñ yünsez didem
Bügen hiç uylamaganda
İske dus kilep kerde.
Kıyafäte şäptän tügel,
İşekle-türle yörde.
Nık kızganıç tavış belän
Sıkrap, moñayıp söyli.
Ul, ahrı, bezneñ ğailädän
Aşıgıç yärdäm ezli.
Dustımnıñ hatını kitkän,
Şuña küñele boyık.
Berzaman yılap cibärde
Hiç bulmıy gına tıyıp.
Üzen kuıp çıgarmagan,
Eçtän şatlanır ide.
Üksi-üksi çıgıp çaptı
Hafaga salıp mine.
Yuatunıñ faydası yuk,
Hatınıñ yünsez didem.
Köçläp yarattırıp bulmıy,
Yalınma, kitsen didem.
Häläl cefetem «ah» itte,
– Ällä sagınamı? – di.
– Hatın kitkän öçen genä
Şulay kaygıramı? – di.
Içkınmasın diyep kurkam,
Şuña da katı tordım.
Dusnıñ küñelendä nindider
Säyer üzgäreş toydım.
Häzer üzem çıgıp kitäm,
Beläm yulım uñasın.
Beraz yal itärgä kiräk,
Başı uydan buşasın.
29.11.2014

Arttırmagız!
Bigräk tä kayber keşelär
Arttırırga hirıslar.
Keşe küñelen kızıktıra
Vakıtlıça uñışlar.
Beraz arttıra belmäsäñ,
Rät yuk inde diyälär.
Döres süz belän yalgannı
Ber ük küçkä öyälär.
Yalgan süzlärdän yarala
Kayber bäla-kazalar.
Hak süzgä tügel, yalganga
Keşelär ışanalar.
Döres süz belän yalgannı
Hiç ayıra almıylar.
Belem az bulganga, ahrı,
Hälne añlıy almıylar.
Arttıru belän aldaşu
Ber-bersenä tugannar.
Ber ük äyber bulmasa da
Zur şik belän tulgannar.
Toznı gına artık salsañ
Äräm bula rizıgıñ.
Malnı sarıf itü bula
Artıp kitä yazıgıñ.
Dörläp yanıp kitü hätta
Söygändä dä yaramıy.
Çak sızıgın uzıp kitsäñ,
Saf, matur his yaralmıy.
Härber ğamäl başkarganda
Çama kiräk älbättä.
Äñgämägä yalgan kersä
Äverelä gaybätkä.
27.11.2014

Äühädi
Adäm balası bayısa,
Kaysı masaya başlıy.
Äühädi hiç andıy tügel,
Bervakıtta sataşmıy.
Üz köçe belän dip äytim,
Bayıp kitte Äühädi.
Kürdegezme digän kebek,
Kükräk kiyerep yöri.
Häbär inde ällä kayçan
Şähär buylap taraldı.
Zur abruylı zat bulganga
İmeş-mimeş yaraldı.
Elek yahşuk sala ide,
Äühädi küptän eçmi.
Häzer ul yärdämçe tügel,
Baş sudya bulıp eşli.
Cirdä ällä arakı bar,
Ällä yuk diyep söyli.
Tagın ber sıyfatın äytim:
Hatın-kız halkın söymi.
Eşlär sudka barıp citsä,
Mömkin qadär kimetä.
Ğailä eşlären härçakta
İr-at yaklı häl itä.
Anıñ üz kanunnarı bar,
Zakonnarga karamıy.
İmeş hatın-kız halkına
Işanırga yaramıy.
Ul elek öylängän ide,
Ğailäsen hiç yuksınmıy.
Gomumän, hatın-kız belän
Bötenläy kızıksınmıy.
Äühädi dusnıñ ahrısı
Ömet kanatı sıngan.
Canı astan öskä qadär
Avır his belän tulgan.
2.11.2014

Don Cuan
Ber ir-at bar. Yäşe-kartı
Mıyıkbay dip atıylar.
Ni atlıdır, Hoday belsen,
Anı barısı tanıylar.
Şunsı gacäp – zur mıyıkka
Kızlar kızıga ikän.
Mıyıgı sumala tösle,
Ällä buyata mikän.
Ul buydak ir tirä-yündä
Başlık kebek sanala.
Ni hikmätter, hatın-kızlar
Tıngı birmilär aña.
Berse kitep tä ölgermi
İkençe kızıy kilä.
Ber iptäşem Mıyıkbaydan
Don Cuan diyep kölä.
Bezneñ bistä yegetlären
Ul bersüzsez örketä.
Mıyıkların tırpaytıp
Gel gorur uzıp kitä.
Büre kebek usal yözle,
Karaşı ütä salkın.
Ahrı, kurkıtıp söyderä
Güzäl hatın-kız halkın.
26.10.2014

Urlap kitär çikkä citäm
Sine kürsäm küñel kügem
Mähäbbät belän tula.
Urlap kitär çikkä citäm,
Şundıy mizgellär bula.
Küzläremä karıysıñ da,
Şayarma, dip köläseñ.
Küñeleñdä urın barmı,
Şunı kilä beläsem.
Tutaş, siña ğaşıyq buldım,
Böten barlıgım belän.
Berkön sezne bergä kürdem,
Yegeteñ barın beläm.
Härber kürgängä ışanma,
Ägär dä söysäñ, diseñ.
Sine söymi mömkin tügel,
Can yaratkan cimeşem.
26.10.2014

Zimagur mähäbbäte
Drama ber bülektä
Katnaşalar:
Vil – «Zimagur» kuşamatlı yeget;
Gölkäy – avıl kızı.
Vakıyga ber tatar avılında bara.
Vil:
Kaytalmıyça tämam häldän taydım,
Ülä yazdım sine sagınıp.
Çıdasa da yöräk çıdar ikän,
Cay çıguga kayttım atılıp.
Gölkäy:
Äyt döresen, aldaşasıñ iç sin,
Monı belü miña bik kiräk.
Sarı sagışlarga salıp kitteñ,
Siña minnän tagın ni kiräk?
Beraz pauza.
Gölkäy:
Bolay ikäneñne belgän bulsam,
Häyer, belmim, sine söydem min.
Ul çakta yäş, täcribäsez idem,
Kersez hisläremne beldeñ sin.
Vil:
Beldem, Gölkäy, sagnıp kildem siña,
Miña ciñel diyep uylama.
Ul çaktagı hatalarım öçen
Äle dä bulsa yöräk sızlana.
Az gına pauza.
Vil:
Min dä söydem, haman söyäm äle,
Hälemä ker, kiçer, appagım.
Tugan cirdän yırak yäşäsäm dä,
Yörägemdä sine sakladım.
Gölkäy:
Ällä sin bar häzer, ällä sin yuk,
Caysız yomış belän kilgänseñ.
Yazmış miña märhämätle buldı,
Par taptım min üzemä sinnän soñ.
Vil:
Koçak cäyep karşı almassıñnı
Belmäsäm dä, azrak sizendem.
Sine kürep kabat häyran buldım,
Şuña yüne yuktır süzemneñ.
Gölkäy:
Üz-üzeñne aklar öçen, canım,
Bik bäläkäy säbäp tapkansıñ.
Sin kitkängä öç yıl vakıt uzdı,
Belmim, kaya kaçıp yatkansıñ.
Vil:
Häleñ niçek diyep soramıysıñ,
Töşläremdä sine ezlädem.
Yazmış yaman cirgä taşlasa da,
Ömetemne sinnän özmädem.
Gölkäy:
Yöräk sine kabul itä almıy,
Küptän vakıt nokta kuyarga.
Ber kiskän ikmäk kire yabışmıy,
Nigä kabat mine buyarga?
Vil:
Buıymmı soñ, sine buıymı soñ?
Ala almıym hätta küzemne.
Sinsez kalsam, yäşäü nigä kiräk,
Yalgız his itärmen üzemne.
Gölkäy:
Sin çınlap ta batır yeget bulsañ,
Kitep bar tiz yahşı çagında.
Zimagur dustım bar ide, diyärmen
Sine iskä algan çagımda.
Vil:
Alay katı kagılmäle, Gölkäy,
Avırttırasıñ söygän yöräkne.
Sine kütäräm dä, kaytıp kitäm,
Beläseñ iç minem ğadätne.
Beraz pauza.
Vil:
Kitär öçen kilmädem min bire,
Puç «zimagur» diyep kölsennär.
Kiräk bulsa, häzer razboy salam,
Niçek söygänemne belsennär.
Tavışın kütärep dävam itä.
Vil:
Cir yözendä sin bulganıñ öçen
Böyek rähmätemne belderäm.
İsän bulsam, sine şuşı könnän
Zur bäheteñ eçendä yözderäm.
Gölkäy:
Suga töşkän kebek yukka çıktıñ,
Hat yaz ideñ, kaytıp bulmasa.
Appagım, dip sinnän häbär alsam,
Küñelem bulır ide içmasa.
Az gına pauza.
Gölkäy:
Här süzeñä ışanasım kilä,
Kötep uzdı öç yıl gomerem.
Hiseñ sünep tagın yugalırsıñ,
Şuña sızlıy teñkä-bägırem.
Kız yılıy.
Vil (kıznı koçıp söyli):
Kemne-kemne, sine aldıy almıym,
Sin berdänber gomer yuldaşım.
Ni kürsäk tä, ikäü bergä kürik,
Hoday bezgä bähet yullasın.
Gölkäy (yılıy-yılıy söyli,
yegetkä sarıla):
Sagışım sin minem, şatlıgım sin,
Bütän artık süzeñ kiräkmi.
Yaratmasam, kötär idemmeni?
Miña başka berkem kiräkmi.
Yeget kıznı koça.
Şul häldä sähnä yabıla.
27.10.2014

Hatınga bulmıy yarap
Minsiñaytim, hatın yalda çakta
Kunak kilep töşte avıldan.
Yalgız küñel ciñel sulap kuydı,
Yakın keşem hatın yagınnan.
Aş-suga min üzem mahir tügel,
Kunak hatın miña bulıştı.
Atlap tügel, biyep kenä yöri,
Rähmät yausın, ihlas tırıştı.
Bäleş, şängä, tagın ällä nilär –
Töne buyı rizık peşerde.
Gacäp däräcädä uñgan hatın,
Canım-tänem rähät kiçerde.
Miña gına tügel, kunagıma
Kälçe-mölçe ifrat oşadı.
Bigräk tä käbestä kälcemäsen
Tämle, diyep maktap aşadı.
Şulay çökerdäşep çäy eçkändä
Hatın kaytıp kerde berzaman.
Ällä kayçan bulgan vakıyganı
Äle dä bulsa onıtmıy haman.
Nigä şulkadärle borçıladır,
Ällä nilär yurap beterde.
Ni pıçagıma kundırasıñ diyep,
Kolak iten aşap beterde.
Min iç inde gadi, berkatlı zat,
Kerü belän däştem tabınga.
Kuıp çıgarsam, cülär diyär ide,
Yarap bulmıy, duslar, hatınga...
28.10.2014

Mäcbür bulam
Avır, küñelsez uylarnı
Eçtän kuasım kilä.
Ber öyrängän tärtiptä
Tınıç yäşise kilä.
Bälame, ällä bütänme,
Häzergä äytä almıym.
Şikne alıp taşlap bulmıy,
Hälne yakınça añlıym.
Üz-üzemne ışandıru
Nikter avır birelä.
Häzerge yaña närsälär
Naçar bulıp kürenä.
Yärdämçel altınçı toygım
Haman däşmi utıra.
Şunnan tugan moñsu tınlık
Canda borçu tudıra.
Can söymägän yañalıknı
Niçek çınga kertergä.
Min ireksez mäcbür bulam
Başkaça eş yörtergä.
Cıyılıp kilgän fikerne
Kiräk cayga salırga.
Elekke ülçäü yaramıy
Häzer ğamäl kılırga.
Ul kompyuter digänenä
Ber dä künegep bulmıy.
Başka tör çara bulmagaç,
Öyränmiçä dä bulmıy.
2.11.2014

Sazlık
Taunıñ urta ber cirennän
Saf çişmä bärep çıkkan.
Küñelem rähät kiçerä
Eçkä tulgan şatlıktan.
Mul sulı mähabät çişmä
Çıltırap şaulap aga.
Berözleksez şaulanganga
«Küñelle» dip atala.
Çişmä suı cir östennän
Çakrım yarım yul ütä.
İñkülekkä citü belän
Zur sazlık hasil itä.
Sazlık dip tä bulmıy anı,
Küllär sanı berniçä.
Hämmäsen dä yazıp tormıym,
Işanmassız, kürmiçä.
Bu sazlıknıñ yaman danın
Halık törleçä yurıy.
Balık totu monda avır,
Ayırım ostalık sorıy.
Külneñ eçen häm çitlären
Kuyı kamış kaplagan.
Döres bulsa, bu tirälär
Üzgäreşsez saklangan.
Yalgan bulmasın, sazlıknı
Tik ber çişmä sugara.
Küldäge işle kondızlar
Säyer tavış çıgara.
Monda sandugaçlar tügel,
Akçarlaklar kıçkıra.
Alar da balık aulıylar,
Sazlık tirbälep tora.
5.11.2014

Yukka kitteñ Kazanga
Keşeneñ hälenä kerä beläm,
Bu maktana diyep uylama.
Başkalada halık ärsez bula,
Zarıgıp kötälär dip uylama.
Sine, dustım, ihlas hörmät itäm,
Gel faydalı kiñäş biräseñ.
Sineñ belän küpme aş-su kürdek,
Rähmät yausın, yakın küräseñ.
Äytik, ägär sin kitmägän bulsañ,
Macaralar söylär ideñ iç,
Şayarıp söylägän süzläreñnän
Baytak şiğır yazar idem iç.
Minem hälem haman elekkeçä,
Yuanır öçen şiğırlär yazam.
Sine belmim, nişläp yatasıñdır,
Eş bulmasa, min şaşa yazam.
Vakıtıñnı niçek uzdırasıñ?
Kazan iç ul siña yat kala.
Şaulıy iç ul, berözleksez kaynıy,
Kazan diyep şuña atala.
Berençe şäpkä siña başkalada
Beraz moñsu bulır älbättä.
Sin Çallıda zur möhtäräm ideñ,
Kazan hälen belmim älbättä.
Nindi ömet belän kitkänseñder,
Sin bit äle şaktıy tıynak ta.
Zur kalada hava çista bulmıy,
Vakıt tapsañ, kayt sin, kunakka.
Sineñ kebek ber täväkkäl iptäş
Bıltır kitkän ide Mäskäügä.
Teträndergeç häbär aldım berkön
Ülep harap bulgan Mäskäüdä.
Ölkän yäştä stress nık zararlı,
Tınıç yäşäü şuña mäslihät.
Bik sagınsañ, kire kayt Çallıga,
Çirläp kitä kürmä sin, Midhät.
6.11.2014

Yokım kaçtı
Uzgan tönne şik eçendä
Gazap belän ütkärdem.
Tañ aldınnan yartı säğat
Yokı belän çikländem.
Kiç yatkaç, ällä niçä kat
Ayak öste kalıktım.
Tıngısız küñel aşkına
Häldän tayıp yalıktım.
Ul gına da tügel äle,
Tirän dulkın kiçerdem.
Aptırap yödi başlagaç,
İşekle-türle yördem.
Tagın ber kön, fäqat ber kön
Tüzärgä turı kilä.
Annarı soñ, Hoday kuşsa
Zur vakıyga kötelä.
Şul bulası vakıygaga
Matur ömetlär baglıym.
Aldagı kiläçäk öçen
Ähämiyätle sanıym.
Küptänge yaktı hıyalım
Ğamälgä aşar tösle.
Gomumän, tuası könnär
Häyerle bulır tösle.
7.11.2014

Väkil kilergä tiyeş
Bügenme, yäki irtägä
Väkil kilergä tora.
Eşkä niçek bäyä birer,
Hälem añardan tora.
Enäsennän cebenä qadär
Bar närsäne belä ul.
Üz öyenä kaytkan sıman
Häbär itmi kilä ul.
Menä-menä kiler kebek,
Berkaya kitep bulmıy.
Anıñ fikeren belmiçä
Minem küñelem tınmıy.
Eşne şäp başkardık bugay
Nık ta, matur da kebek.
Üz eşen berkem hurlamas,
Ni diyär väkil yeget.
Ul beraz vakçıl älbättä,
Şulay da döres äytä.
Ägär dä eşne oşatsa,
Bezne yaña eş kötä.
Miña änä şunsı kıymmät,
Eş bulmasa küñelsez.
Väkilne küptän belsäm dä,
Ni diyäse bilgesez.
Ni citte keşe tügel ul,
Ministr yärdämçese.
Üzenä dä, här keşegä
Gayät tälapçän keşe.
Väqaläte dä citärlek,
Kazna akçasın tüli.
Kiläçäge matur bulır –
Haman yugarı ürli.
9.10.2014

Ärsezlek tä kiräk
Yäş kenä ber hatın mine
İntekterep beterä.
İşektän kuıp çıgarsam,
Täräzä aşa kerä.
Bigräk ärsez, ütken çäçbi,
Bulsa da bulır ikän.
Ällä mäytäm, soraganın
Birep kotılıym mikän.
Anıñ näfese az tügel,
Fatirga akça sorıy.
Eştän alsa, faydalı iç,
Kredit alganga karıy.
Tabigaten söyläp tormıym,
Kerdele dä çıktılı.
Tagın äle zur kük toyam
Anıñ häylä kapçıgı.
Ber kat yomşaklık kürsätsäm
Teñkägä tiyär dimen.
Üzem eçtän kua almıym
İhlas kızganu hisen.
Hatın-kızlarnı cäberläü
Zur yegetlek tügel iç.
Şöker äle üzebezdä
Yarıysı kiñ küñel iç.
Mohtaclarga bulışunı
Kitap ta huplıy dilär.
Yärdäm kulın suza belsäñ
Küñelne şatlık bizär.
Yalgızı ozak tülärme
İre dä yuk içmasa.
Tagın ber kat uylarbız da,
Birerbez hiç bulmasa.
9.11.2014

Sorıym sineñ kulıñnı
Cete ak külmägeñ kiyep
Kaya kitteñ, çibärkäy?
Sine kürgäç, kütärelde
Başımdagı tübätäy.
Çü, güzälem, ul qadärle
Özderep karamäle.
Sine kötep kötek buldım,
Hälemne soramale.
Yaratam mikän, söyämme –
İkeneñ berse inde.
Siña şundıy süz äytergä
Küptän cıyınam inde.
Söyü şatlık yäki gazap –
Araları ber adım.
Yarıy äle sin, çibärem,
Yullarıma oçradıñ.
Rähmät siña, üzeñ belän
Saf şatlık alıp kildeñ.
Mähäbbätne äkiyät dip
Ömetem özgän idem.
Görlätep yäşärbez äle,
Sin bötenläy ikençe.
Uf, telemne şaytan butıy:
Sin älbättä berençe.
Açulanma, ni diim soñ,
Äytep biralmıym hisne.
Gadi süzlär belän äytsäm:
Eçkersez söyäm sine.
Härkön küñel cılıñ toyam,
Yaktırtasıñ yulımnı.
Gomerlek yarım bulırga
Sorıym sineñ kulıñnı.
10.11.2014

Sayrap betersen inde
Küz bäylängäç çişmägä kil,
Çişmä cırın tıñlarbız.
Cırnıñ köyen ota alsak
İkäü bergä cırlarbız.
Çişmä sukmagın sanadım,
Tögäl uncide ikän.
Tagın kemnär çişmälärdä
Yarların söyde mikän?
Änä, irkäm, işetäseñder,
Sandugaçlar uyana.
Mondıy cirdän kitälärme,
Ofık allanıp yana.
Çü, maturım, tañı nindi,
Çüt kenä tıñlıyk inde.
Sandugaç sineñ hörmätkä
Sayrap betersen ide.
11.11.2014

Uylap beterep bulmıy barsın da
Kalgan eşkä karlar yava dilär,
Bu süzgä min kabat inandım.
Häl itelergä tiyeşle eşne
Vakıtında eşli almadım.
Äyterseñ lä bügen mäğlüm buldı,
Aldan uylamadım azagın.
Kiläçäkne hällär kürsäter dip
Beraz vagrak eşkä sanadım.
Vak sanalgan eşlänmägän ğamäl
Ber täülektä kinät zuraydı.
Çönki zur türälär tarafınnan
Ayırım iğtibarga uraldı.
Beräü bulsa uylamas ta ide,
Niçek inde açu kilmäsen.
Artıp torgan mäşäqatlär belän
Uylap beterep bulmıy hämmäsen.
Eşlär bügen min kötkänçä tügel,
Başka yünäleştä kittelär.
Şäp närsä çiyertergä torganda
Hällär beraz çualıp kittelär.
Belä idem: vak ğamällär bulmıy,
Bar eşlär dä möhim, kiräkle.
Kurkınıçnı aldan küralmadım
Ütämädem, ahrı, taläpnı.
Ber yulıga Hoday kiçerer dip
Kiçekterep kildem härvakıt.
Eşne vakıtında tögälläsäm,
Min utırmas idem baş vatıp.
Bar eşemne taşlap, kiçekmästän
Mäcbür bulam plan ürergä.
Eş hiçşiksez eşlänergä tiyeş,
Tizräk kiräk çara kürergä.
Hällär şayarmıylar bulsa kiräk,
Yazmış cile isä karşıga.
Hoday kargagan cirgä yulıkkanmın,
Şuña kire kilä barsı da.
14.11.2014

Koyaşlı irtä
İrtänge koyaş nurında
İrkälänäsem kilä.
Tugan cirneñ tufragında
Cäyäü yörisem kilä.
İskitkeç tañ! Täüge nurlar
Cannı-tänne irkäli.
Koyaş minem niyätemne
Kürä kebek ütäli.
Yäşel ülännär koyaşta
Zöbärcät kebek uynıy.
Bar tabiğat huş is belän,
Yäş häyät belän sulıy.
Zäñgärsu küktän yaktılık,
Saflık, çistalık börki.
Tirbälep akkan ak toman
Avılga karap ürli.
Tiz arada kuyı toman
Kiñ bolınnı kapladı.
Bar tirä-yün koşlar cırı,
Şatlık belän baglandı.
Turgay cırı ilahi ber
Olı kodrätkä iyä.
Beräm-beräm küñeldäge
Barlık kıllarga tiyä.
Kıllar berdäm tibrängändä
His-toygılar kübäyä.
Yäşise kilü teläge
Berniçä kat köçäyä.
14.06.2014

Här bilämçe gaybätçeme?
Uynap tügel, uylap äytäm –
Bilämçelär dä kiräk.
Tik şulay da bu fikerne
Huplauçı keşe siräk.
Bilämçelär yuk-bar söyläp
Täm vä läzzät alalar.
Küp vakıtta cämgıyätkä
Baytak zıyan salalar.
Gaybät süz borın zamannan
Gönahıga sanalgan.
Elek cavapka tartkannar
Yalgan artsa çamadan.
Tabigate belän alar
İğtibarlı bulalar.
Şul säbäple vakıt-vakıt
İgelek tä kılalar.
Keçkenä üzgäreşne dä
Bilämçelär kürälär.
Menä şunıñ nigezendä
Gaybätlären ürälär.
Şundıy bilämçe hatınnıñ
Miña faydası tide.
Alar gel gaybät söylämi,
Häbäre döres ide.
Ülçäügä salsañ zararmı,
Ällä fayda basamı?
Bilämçe buldırmıy kala
Kayber bäla-kazanı.
Kemder belergä tiyeş iç,
Dönyanı şulay añlıym.
Gamsezlek tä zarar sala,
Bilämçelärne yaklıym.
15.11.2014

Yalkau citäkçe
Kötä-kötä kötek buldım,
Şundıy ozak toyıldı.
Şaktıy olı niyätemneñ
Ber öleşe kıyıldı.
Kötkändä vakıt tuktala,
Tämam zarıgıp bettem.
Üz-üzemne berkemgä dä
Kiräksez dip his ittem.
Eşkä soñga kalgan zatnı
Gomer buyı yaratmıym.
Kem buluga karamastan
Yalkau keşegä sanıym.
İnde kitäm dip torganda
Kötkän äfände kilde.
Çiksez zur şatlık belderep
İhlas yılmaep-kölde.
Rifkat dustım, sin ikänseñ,
Kürsäm dä söyenäm, di.
Siña yärdäm itä almıym,
Şul hälgä köyenäm, di.
Yalkau ikänen sizgäç tä,
Kitäse kalgan ikän.
Tuzga yazmagannı söyli,
Vakıtnı äräm itäm.
Ber böktär alyuminiyen
Alışmadı bakırga.
Biş kullap alalar anı,
Turı kiler satarga.
Üzen gorur, bäysez tota,
Şaktıy şomargan adäm.
Bulışırga isäbe yuk,
Ülsä dä, itmäs yärdäm.
Şunda maktanıp ölgerde,
Eşem yahşı bara, di.
Menä, malay, minem öçen
Halık ülep tora, di.
Yagımlı tavışı belän
Nık katıga utırttı.
Üze minem yanga kilü
İhtimalın onıttı.
İçmasam, väğdä birmäsä,
Yörägem yanmas ide.
Küzgä karap aldaşuı
Önsez kaldırdı mine.
Ürdägenä kaz kuyarmın,
Mıskıl itte imansız.
Bakır küpkä kıymmät yöri,
Şunı da belmi, başsız!
16.11.2014

Saylap aldım
İrkäm, sine saylap aldım
Küp kızlar arasınnan.
Kaya baskanımnı belmim
Yagımlı karaşıñnan.
Gomerneñ yazı dip sanıym,
Toygı eçendä kaldım.
Moñarçı hiç tatımagan
Söyü utında yandım.
Sindäy söykemle tutaşnı
Niçä yıllar ezlädem.
Ber karauda ğaşıyq itte
Sineñ köläç küzläreñ.
Şundıy matur yılmayasıñ,
Dönyaga şatlık çäçep.
Miña sineñ dustıñ bulu
Üze genä dä bähet.
25.11.2014

Kız urlau yolası
Hodavändä nigä kildeñ,
Nindi yaman eş kıldıñ?
Açkan avızıñnı yabıp,
Su kapkan kebek tındıñ.
Yäle-yäle iskä töşer,
Siña äytäm läbasa.
Kötkändä mizgel dä gazap,
Söyläp kürsät içmasa.
Hätta tıñlarga kurkınıç,
Ser belän söyläşäseñ.
Avır bulsa da tüzärmen,
Kırıylap äylänäseñ.
Artık kuyırtasıñ bugay,
Hätta süzlär karala.
Küñelneñ yırak çitendä
Duslık hise tarala.
Min sine döres añlasam,
Matur kız urlagansıñ.
Divana malay äytmeşli,
Başayak pıçrangansıñ.
Zur mäşäqat çıgargansıñ,
Yola dip söylänäseñ.
Nindi başsız baş buldıñ sin,
Hayvança öylänäseñ.
Bähillärgä turı kiler,
Bulası bulgan inde.
Ägär çarasın kürmäsäk,
Yabıp kuyarlar sine.
Hıyal citmi, niçek kenä
Sine yolıp kalırga.
Uyın eş meni kız urlau,
Eşeñ sıymıy akılga.
Mähäbbät hise – iñ saf his,
Sin hisne taptagansıñ.
Kırgıy alım kullanıp,
Namusın taplagansıñ.
Kıznı tiz caylarga kiräk,
Cävit itep kuymasın.
Häzer äle söymäsä dä,
Bälki söyär tuydan soñ.
20.04.2014

Küräsem kilep tora
Ber şayan kızga soklanıp
Küz kerfeklärem tala.
Niçä kilsäm, yöze açık,
Yılmaep karşı ala.
Küz karaşları tılsımlı,
Sihri güzäl tös birä.
Söyü hise taşkın bulıp
Yörägemä yögerä.
Kıznı ozak kürmägändä
Küñel külem dulkınlıy.
Kabat kavışunı uylap,
Yöräk çite sulkıldıy.
Bolay bulsa yarsu yöräk
Tuktausız söyär inde.
Kaydan aldıñ şundıy köläç
Siherle küzläreñne.
20.04.2014

Päri kürgän
Munçada päri kürdem dip,
Sin häbär taratkansıñ.
Barlık dindar keşelärne
Avızıña karatkansıñ.
Bulır-bulır, dönya bit ul,
Munçada närsä bulmas.
Hoday kargagan cir bulsa,
Munça pärisez bulmas.
Sin bälki, tege, kem äle,
Söyärkäñne kürgänseñ.
Karañgıda beler-belmäs
Päri diyep belgänseñ.
Ul söyärkäñ bolay da bit
Älläni çibär tügel.
Anı päri dip aldanu
Köndez dä gacäp tügel.
Sineñ üzeñneñ canıña
Meñ şaytan oyalagan.
Azdıñ malay, kara anı,
Söyläşerbez yañadan.
21.04.2014

Kibet
Hiçber maksatsız uramda yördem,
Berniçä törkem yäşlärne kürdem.
Şau-gör köleşep yannan uzdılar,
Zamana belän alar uñdılar.
Kibet karşına barıp utırdım,
Dikqatne tuplap küzätep tordım.
Yanıma kilep beräü utırdı,
Yaman is belän cannı tutırdı.
Tuktale dimen, bu nişli tagın,
Lıkıngan bugay, cuyamın añım.
Kit birän, digäç, kitte yanımnan,
Akıllı fiker kilde soñınnan.
Kem salgan diyep, sorıym küñeldän,
Monı tözärgä küp köç tügelgän.
Kibetne äytäm, zur da, matur da,
Närsä dä bulsa uylıym alırga.
Telär-telämäs kerdem kibetkä,
Kızıgıp tordım karap işekkä.
Yanına bardım, işek açıldı,
Min kerü belän üze yabıldı.
Şulhätle kürkäm bizälgän kibet,
İdän yaltırıy näq közge kebek.
Monda ireksez häyran kalasıñ,
Tayıp yıgılsañ – başıñ yarasıñ.
Canıñ ni teli, hämmäse äzer,
Almas cireñnän alasıñ hämer.
Berkatlı küñel niçek çıdasın,
Soñgı akçañnı birep çıgasıñ.
31.05.2014

Üpkälämä
Kiläm äle, kiläm sineñ yanga,
Artık tüzär hälem kalmadı.
Bolay bulsa, yöräk yanıp betär,
Niçek söyärmen soñ annarı.
Beläseñme, siña bulgan hisne
Gomer buyı telim saklarga.
Söygän öçen miña üpkälämä,
Birä almıym sine yatlarga.
Sin yugında serläremne söylim
Su buyında üskän tallarga.
Dustanä ber karaş kürgän idem,
Yörägeñne telim yaularga.
Yöräk haman sineñ yanga tarta,
Çäçäk cıyam kilgän uñayga.
Belmim niçek karşı alasıñnı,
Özelep söyäm sine şulay da.
3.06.2014

Eş betmi ul
Çü, sabır it, tıy üzeñne,
Yukka-barga kuanma.
Ibır-çıbır eşlär belän
Haman-haman yuanma.
Sabırlık digän sıyfatnı
Üzläşterergä vakıt.
Gelän-gelän eş dimägän,
Yal itärgä şäp vakıt.
Kaya barsañ şunda citteñ,
Yäşise dä yäşise.
Sin ireşkän uñışlarga
İreşä siräk keşe.
Härhäldä alay yaramıy,
Mal diyep kitmi iseñ.
Barı tik avır hezmättän
Rähätlär tabam diseñ.
Yal itüne söymi torgan
Keşe dä bula ikän.
Betmägän eşne sagınıp,
Gomereñ ütä mikän.
Köç-kuät kaydan alasıñ,
Yarıy, citär dimiseñ.
Bar keşelär tigez bulmıy,
Keşe eşen söymiseñ.
Sine yakın itep äytäm,
Bulgansıñ sin, uñgansıñ.
Avır eş vata keşene,
Annarı soñ bulmasın.
4.06.2014

İserekkä sälam birmä
Küñeldä yaman his kaynıy,
Tışka çıgam dip tora.
Ber totınsa, tına belmi,
Artık katı kotıra.
Kayçakta ber ahmak başnı
Özep atasım kilä.
Bik küptänge ber häl öçen
Küzgä karap sügenä.
Ütkän eşlärgä salavat,
Zinahar onıt didem.
Sakalıñnı totıp alıp
Akıl öyrätäm didem.
Ütkännärne, sütkännärne
Haman iskä töşerä.
Gafu it dip sorasam da,
Doşman belmi kiçerä.
Eçte isä, akılı kalmıy,
Şır tilegä äylänä.
Kemnän başlarga digändäy
Teläsä kemgä bäylänä.
Üze şulay mäğnäsezme,
Ällä arakı mikän.
Kartayıp akılga tuymas,
Keşelär bula ikän.
5.06.2014

Cıyılışta
Min sugan satkan arada
İske dus türä bulgan.
Halık aña taba ava,
Möhtäräm bulıp kuygan.
Ber cıyılışta dustımnı
Kürergä turı kilde.
İnde cäyelep utırgan,
Näq general şikelle.
Yaña tösle hislär tudı
İske duska karata.
Uyga kilmäslek üzgärgän,
Döreslekne yarata.
İhtiyärsız is kitüdän
Yıgılıp kitä yazdım.
Küñele belän yahşırgan
Elgäre ata azgın.
Nık citdi töslär çıgarıp,
Gayät osta söyläde.
Älege dä bayagı şul,
Kanunnarnı söymäde.
İmeş hökümät yäşlärne
Ber genä dä uylamıy.
Salım cıyarga yarata,
Şunnan arı uylamıy.
Tagın ul kisken räveştä
Hezmät hakın azsındı.
Pensiyäne ike tapkır
Arttırırga talpındı.
Ul söylägänneñ soñında
Halık ozak kul çaptı.
Möhtäräm bulmıy häle yuk,
Dustım hiçşiksez haklı.
Şunıñ belän bette-kitte,
Cıyılış tämam ide.
Menä hikmät tänkıyt süze
Anıñ üzenä tide.
7.06.2014

Mizgel
Ber kıska mizgel isemnän çıkmıy,
Şundıy tılsımlı, añlatıp bulmıy.
Tirän soklanıp gel iskä alam,
Ozak uylasam min häyran kalam.
Häl miña haman ser tulı sıman,
Ni bulsa bulgan, yuk ide toman.
Töşme ide dim, tögäl ön ide,
Köz bulsa da, kön çalt ayaz ide.
Bik tiz arada bulıp kuygan häl,
Ber kötmägändä döres bulgan häl.
Cirneñ astınnan çıktı şikelle,
Bu färeştäneñ üze tügelme?
Tänem ireksez çımırdap kuydı,
Cıyalmıy tordım kiräkle uynı.
Çirek minuttan surät yugaldı,
Moğciza kürep zihen çualdı.
Işansañ – ışan, ışanmasañ – yuk,
Sezne aldarga cıyınganım yuk.
Ni barın yazdım ihlas küñeldän,
Süzlärne aldım yöräk türennän.
14.06.2014

Şäfäğat
Berkavım önsez utırdım
Ğadäti genä çaknı.
İseme cisemenä yatmıy,
Küñel sizenä yatnı.
Ällä dim Hoday söymägän,
Ber häyersez kön buldı.
Teñkä-bäğır böten köye
Saf ärnü belän tuldı.
Beräü kilgän yomış belän,
Büre kebek usal zat.
İseme kürkäm bulsa da,
Kızu kanlı ber ahmak.
Ber närsä dä kaldırmıyça,
Tülämiçä, nitmiçä,
Maşina alırga kilgän,
Akça kilep citmiçä.
Akça kilgäç, alırsız dip
Kırt kistem äñgämäne.
Yöze kara köyep çıktı,
Tizräk aluda game.
Kötä-kötä kötek buldım,
Öç täülek vakıt uzdı.
Şäfäğat atlı yat adäm
Şıpırtın gına sızdı.
Akça haman da kilmäde,
Añlaşıldı isäbe.
Mine aldarga cıyıngan
Ber Şäfäğat kisäge.
15.06.2014

Niçek kiräk – şulay kürälär
Keşelär ber ük närsäne
Törle töstä kürälär.
Här äyberne ayırım açık
Kürä imeş türälär.
Şulay tiyeş, şulay sıman,
Ällä yalgışam mikän.
Yaratmıyça karap torsañ,
Ak tös karala ikän.
Yaratıp karagan çakta,
Böten dönya yämlänä.
Gadi genä närsälär
Saf zatlıga äylänä.
Küñel küzläreñ kürmäsä,
Koyaşnı kürep bulmıy.
Käyef kırılgan vakıtta
Ber matur his tä tumıy.
Halättän küp närsä tora,
Älbättä, his yugalmıy.
Küñel küzläreñ kürmäsä,
Kızıksınu uyanmıy.
Kiñäş birergä caylı da,
Başıña töşsä kıyın.
Küzle keşelär kürmäsä,
Kemgä çın, kemgä uyın.
Küz bulgaç, kürergä tiyeş
Kürsägez – söyenegez.
Tik aknı kara kürüdän
Härhäldä, tıyılıgız.
18.06.2014

Aldadıñ
Bolay ikäneñne belgän bulsam,
Niçek itep açu kilmäsen.
Naçar itkänseñ sin, ifrat naçar,
Agay-ene hälne belmäsen.
Ni öçender, belmim, ütämädeñ
Işandırıp kalgan eşeñne.
Kızganıçka karşı döres ikän,
Belep bulmıy kayber keşene.
Borçılma dus, väğdä – iman dideñ,
Zur kisäkle süzlär söylädeñ.
Ällä eşne, ällä, belmim, mine
Ni öçender, dustım, söymädeñ.
Yalgış kına bulgan ber häl diseñ,
Alay bulsa tözät hatañnı.
Olı säbäplär artına posıp,
Tirgämä sin yaña zamannı.
Väğdä bozu matur ğamäl tügel,
Kiläçäktä siña ışanmam.
Ägär sin sorasañ, min üzem dä
Zur ğamällär inde kılalmam.
19.06.2014

Bul miña yuldaş
Küñel kügemdä yoldızlar balkıy,
Alar beryulı cemeldi başlıy.
Aylı kiçlärdä battım hislärgä,
Sin kayda, irkäm, miña nişlärgä?
Kölä tulgan ay, tirä-yak serle,
Sagınıp kötäm bayadan birle.
Şulay da miña bik rähät häzer,
Küpme bulsa da, kötärgä äzer.
Änä ofıkta sızıla al tañ,
Sineñ barlıknı belmädem aldan.
Tatlı hıyallar äydäp baralar,
Yakın, bik yakın bezneñ aralar.
Hisemne siña niçek añlatıym,
Sine ğalämdä iñ güzäl sanıym.
Tagın ni diim, söykemle tutaş,
Sin bulçı miña gomerlek yuldaş.
20.06.2014

Bulsa närsä dä, bulmasa närsä
Ber keşe äytsä, keşe ışanmas,
Yomrı tek, yomrı, vät içmasam baş.
İmeş Halit bay fäqıyr biç bulgan,
Yıl äylänäse uramda kungan.
Bulsa närsä dä, bulmasa närsä,
Niçek baygan dip sorıy Hämätşa.
Min kaydan belim, tapkan dim cayın,
Yamanlap bulmıy zur tatar bayın.
Halit buldıra, yaña ür yaulıy,
Anıñ hakında böten il şaulıy.
Fälän dä tögän, könläşä Hämät,
Halitnı nikter betermi önäp.
Eşläp bit, – diyä, – bayu ikele,
Halit tiz baygan, Morgan şikelle.
Bälki tapkandır kisäkle altın,
Hiç añlıy almıym Hämätneñ holkın.
Çın hakıykatne tögäl belsäm dä,
Hämätkä äytmäm, kinät ülsäm dä.
Eşeñ tügel dim, karışam haman,
Könçe keşeneñ niyäte yaman.
Sin iç dus-äşnä Halit belän, – di,
Menä kür dä tor, barber beläm, – di.
Karaşı kırku, yazmas ta idem,
Ul-bu bulmasın Halitkä dimen.
Hätär häl sizep açıldı yaram,
Hämät astırtın, kotıçkıç saran.
Hoday yazmasın barırga sorap,
Halit bulırga aña bik yırak.
21.06.2014

Vät rähmät
Siña gına äytä torgan
Bik möhim süzlärem bar.
Yäşräk çakta belmi-nitmi
Kılgan yazıklarım bar.
Üzemne üzem şeltälim,
Kiläçäktä nişlärgä?
Kiñäş birsäñ yarar ide,
Haman töşä islärgä.
İstä kalgan qadäresen
Siña söylärmen häzer.
Küñelgä señgän taplarnı
Üzem yuarga äzer.
Ozın süzemneñ kıskası –
Şunı äytergä kiräk,
Agay-ene arasında
Sine sanıylar ziräk.
Süz belän añlatıp bulmıy,
Küñel agarsın dimen.
Nık his itäm, yärdäm itär
Asıl fikereñ sineñ.
Ayak taysa – baş ğayeple.
Zinhar añlarga tırış.
Siña aldan äytep kuyam,
Keşedän almıym burıç.
Yahşı ğamällär dä buldı,
Bizmängä salganım yuk.
Kaysı östen çıgar mikän,
Mäkkägä barganım yuk.
Säbäplär artına kaçmıym,
Ansın sin dä beläseñ.
Ällä mögez üskänme soñ?
Küzgä karap köläseñ.
«Bez hämmäbez dä yazıklı,
Yukka kitmäsen iseñ.
Bolay bulgaç häleñ alda.
Küñleñ saflana», – diseñ.
Vät äytep tä kuyasıñ sin,
Bar yazıknı yotıymmı.
Şundıy avır toygı belän
Kiläçäkkä barıymmı.
Alla birsa, fäqıyrlärgä
Sädaka öläşermen.
Aldakçı cannarga karşı
Rähimsez köräşermen.
Monsı bismillası gına,
Plannarım tagın bar.
Näzer ütälergä tiyeş,
Yasıym kıyu adımnar.
Rähmät dustım, rähmät siña,
Hälem beraz yahşırdı.
Nider bulır kebek tora,
Küñel kügem yaktırdı.
22.06.2014

Barsı toman eçendä
Küñelneñ yırak türendä
Tatlı ber his tirbälä.
Bügen dimim, ni dä bulsa
Bulır kebek irtägä.
Tıngısız yöräk aşkına
Bilgesez serle yakka.
Güzäl yäşlek iskä töşä,
Sine uylagan çakta.
Şatlık ta kebek, tügel dä,
Hıyal gel sineñ belän.
Küñel nilär kiçergänen
Tik üzem genä beläm.
Nigä soñ sin, nigä, irkäm,
Bolay yakın küñelgä.
Ällä küptän kürmägängä
Barsı toman eçendä.
25.06.2014

Başkort kızı
Yullar ozın, yullar ozın,
Uylar yullardan ozın.
Tik ber genä tapkır kürgän
Sagınam başkort kızın.
Yatlarga biräsem kilmi,
Uylar tudırgan toygı.
Böten dönyam maturaygan,
Bayıgan sıman buldı.
Gacäp serle, tılsım katış
Anıñ mähäbbät hise.
«Min yaratkan kebek yarat,
Minem kebek söy», – dide.
İskitkeç täesir yasadı
Nazlı, şayan süzläre.
Söyärgä mäcbür itälär
Sihri, köläç küzläre.
26.06.2014

Yalkau sin
Äydä, enem, zinhar tiz mıştırda,
Baskan köye yoklap yöriseñ.
Ütä sülpän moñsu tavış belän
Aşıkmagız, eş kaçmıy, diseñ.
Yünle eş planıñ bulmaganga,
Gel faydasız kiñäş biräseñ.
Sineñ öçen kaygırgannı belsäñ!
Kön aralaş töşkä keräseñ.
Sineñ kebek taza ir-yegetlär
Cil uynatıp kön-tön eşlilär.
Qaderle vakıtnıñ minutın da
Uñgan irlär sarıf itmilär.
Ällä şunda zur yegetlek sanap
Eşeñ taşlap härkön çabasıñ.
Kit, äkämät, şulay yarıymıni?
Hatın-kız dip erep tamasıñ.
Matur imeş, gacäp çibär imeş,
Ziräk bulsa, ber häl içmasa.
Anıñ çibärlege uñış birmäs,
Uñgan bulsa äybät läbasa.
Ğayep itmä, enem, açulanma,
Başka tüzär hälem kalmadı.
Barlı-yuklı bulgan hörmät hisen
Korı sızlau, ärnü kapladı.
26.06.2014

Bozılıp kitte hava
Minsiñaytim mondıy cäyne
Küptän kürgän bulmadı.
Kar erügä vatılıp bette
Şähär eçe yulları.
Yamau salu, yul tözätü
Ber çamadan artmadı.
Küñelsez hälgä östälde
Köysez hava şartları.
Koyaş bik siräk yılmaya,
Bolıt artına kaçtı.
Canımnı üzem belmägän
Avır ber toygı bastı.
Totaş öç atna çaması
Salkın yañgırlar yava.
May ayı cılı bulsa da,
Bozılıp kitte hava.
Tönlä belän bigräk salkın,
İke gradus cılılık.
Piçkä yakmıy bulmas ahrı,
Al tañ ata sızılıp.
Ni disäñ dä, koşlar sayrıy,
Cäy ikäne belenä.
Küktä yaña ay kalıkkan,
Urak qadäre genä.
Tik şulay da kügem aru,
Ber bolıt ta kürenmi.
Kügemneñ näq urtasında
Tañ yoldızı cemeldi.
30.06.2014

Küñel sıza başlasa
Härhäldä sin kiler ideñ,
Minem şikelle söysäñ.
Başım kükkä tiyär ide,
Haman yaratam disäñ.
Sine kötep utıram da,
Arıp, uramga çıgam.
Başka kızlar da betmägän,
Nikter sine sagınam.
Küñel bik sıza başlasa,
Sine onıtıp toram.
Betkän baş – betkän, diyäm dä,
Söymägän kızga baram.
Kızıy ber dä kire kakmıy,
Yanımda sayrap tora.
Ber sine genä söyärmen,
Tagın kil, – dip çakıra.
28.06.2014

Şik
Bu arada şaktıy avır ber şik
Haman borçıp tora küñelne.
Uynı ällä kaya alıp kitä,
Yazmış birgän şeltä tügelme?
Berözleksez, yaman bizgäk sıman
Bili bara gaziz canımnı.
Bäğrem ärni, hiç akılım citmi,
Kuyı toman kaplıy añımnı.
Nindi ısul, nindi alım belän
Ber kiräksez şikne kuarga?
Tau qadärle zur şik basıp alsa,
Akılnı da mömkin cuyarga.
Mondıy hälgä töşkänemne belmim,
Ber min genä kebek bähetsez.
Vakıt uzgan sayın şik zuraya,
Ügi ana kebek rähimsez.
Ällä kaydan, ber dä kötmägändä
Yaktı fiker kilde başıma.
Küptän kötkän böyek bähet üze
Kilgän kebek buldı karşıma.
Ber kemnän dä kiñäş soramıyça,
Hiçşiksez min katı yalgıştım.
Yaktı fiker köç häm kuät birä,
İke kullap şuña yabıştım.
4.07.2014

Esse köndä
Alpan-tilpän atlap beräü kilä,
Kem bulır bu, dilär hämmäse.
Kem bulsa da barber tügelmeni,
Avıp-avıp kitä gäüdäse.
Hava börkü, tın aluı avır.
Sabır itik, kötik didelär.
Karşı barsak bigräk yahşı bulır,
Häle möşkel kürenä, didelär.
Kızu sukkan bulsa kiräk dimen,
Därräü kubıp çaptık karşına.
Yeget tämam älseräp häldän taygan,
İhlas kızgandılar barsı da.
Tele körmäklängän, söyli almıy,
Böten täne buylap tir aga.
İrennäre köygän, ä küzläre
Döm sukırday mäğnäsez baga.
Su eçertep, başın-biten yugaç,
Yeget beraz söyli başladı.
Ozak-ozak çapkan bulsa kiräk,
Ber iptäşem şulay añladı.
Cülär tügel digen bu yegetne,
Här yort sayın ikeşär maşina.
Kayber keşe ni kılganın belmi,
Yaman fiker kersä başına.
Yanıp ülär däräcägä citkän,
Närsä mäcbür itkän çabarga?
Yäşlek kayçak tüzemsez dä bula,
Tırışmadım säbäp tabarga.
Hava sürän bulsa ber häl ide,
Kön bik esse, kızu çül kebek.
Cil dä bügen nikter tınıp kalgan,
Şomlı häbär algan il kebek.
Yeget şaktıy kızgan bulıp çıktı,
Mömkin tügel ide tıyarga.
Ul-bu bulmasın dip kurku bastı,
Turı kilde iltep kuyarga.
15.07.2014

Galävi
Kiçä kiç Galävi kerep
Ozak söyläde zarın.
Üze sizä bulsa kiräk,
Yakın ihtimal barın.
Biçara keçe malayın
Küz yäşe belän kötä.
Malayım kaytıp kürensä,
Cibärmim dip ant itä.
Töpçegennän ber häbär yuk,
Çukıngan zaman diyä.
Haman sugış, haman ızgış,
Dönya – kabähät, diyä.
Tavışı iserek kebek,
Yöze kotıçkıç boyık.
Ällä niçek säyer karıy,
Bar ihtiyärın cıyıp.
Karaşı yöräkkä töşte,
Hätta siskänep kittem.
Galävine kızganudan
Şundıy halätkä cittem.
Kaytır, kaytır, hafalanma,
İsännär kayta, didem.
Hodaydan tazalık sora,
Üzeñne sakla, didem.
Ul malayın beraz beläm,
Ber vak hönärçe ide.
Bähet ezläp öçençe yıl
Sebergä kitkän ide.
Şulay söyläşep torganda
Hatını şaltırattı.
Galävetdin däşmi-tınmıy
Tabanın yaltırattı.
Aptırap artınnan çıktım,
Şul töpçek malay kaytkan.
Östävenä çibär genä
Ber kız iyärtep kaytkan.
Hatını bulırga kiräk,
Şulayırak añladım.
Galäü yaman tuzınsa da,
Min malayın yakladım.
Nu cülär dä bu Galävi,
Çamadan tış holıksız.
Dönya qadär bähet audı,
Ä ul dulıy, akılsız.
Nigä häbär birmädeñ dip,
Pır tuzdıra töpçegen.
Bet kat kürgän kız aldında
Atıp bärde küpçegen.
Anıñ öçen min oyaldım,
Yahşı tügel läbasa.
Rähmät äyter ide, yünsez,
Az bulsa da añlasa.
Yäşlärne tıñlıysı kilmi,
Annan malay ğayeple.
Äytergä kiräk, malayı –
Şäp däräcädä iple.
Kara anı, bolay bulsañ,
Töpçegeñ bizär, didem.
Ulıñ suygan da kaplagan,
Taç üzeñ ikän, didem.
Galävi beraz suındı,
Moña ihlas şatlandım.
Kunaklar kaytkan hörmätkä
Yahşı gına sıylandım.
2.10.2014

Açı bal
Berkön Rafisnıñ berdänber ulın
Soldatka ozatırga bardım.
Şatlık digän hisneñ äsäre yuk,
Şuña beraz aptırap kaldım.
Öy eçe tın, mäyet çıkkan kebek,
Halık şıpırt kına söyläşä.
Cannı-tänne avır toygı bili,
Kunak-töşem ihlas kölmäsä.
Dönya tınıç tügel, şul säbäple
Armiyägä teläp barmıylar.
Soldat ozatu häzer şatlık tügel,
Cırlap-biyep küñel açmıylar.
Cännät niğmätläre, ni genä yuk,
Bar da alda, şöker Hodayga.
Kaklagan kaz, kürkä çıgardılar,
Tabın tulı ide bolay da.
Hämer eçü haram bula, diyep
Şeşälärne cıyıp aldılar.
Ul da tügel, zur-zur bokallarga
Huş isle açı bal saldılar.
Şul açı bal yuaş toyılsa da,
Tora-bara başka yögerde.
Ballı şärab häläl sanalsa da,
Barlık plannarnı cimerde.
Çıgıp kitkän çakta aru idem,
Kayta-kayta bastı açı bal.
Ayaklarım yörmäs hälgä citte,
Şaşa yazdım şulçak açudan.
Açı bal ul arakıdan yaman,
Şaytan suı budı zihenne.
Rafislarda uzgan serle kiçä
Haman tırnap tora küñelne.
4.10.2014

Turı süzgä üpkälämä
Yäş hatınga çat yabıştıñ,
Bu sinme soñ, Yarulla?
Oyatın kaya kuyarsıñ,
Tagın ber tapkır uyla.
Altmış yäşlek başıñ belän
Yäş kızga öylängänseñ.
Niçek disäm dä az bula,
Sin, dustım, üzgärgänseñ.
Sezne berkön kürgän çakta
Bigräk öşängän ideñ.
Şunnan birle yöräk sıza,
İhlas kızgangan idem.
Hatınıñ artistka ikän,
Kaya barıp citärseñ.
Ul cilbäzäk kızıy belän
Niçek tormış itärseñ.
İllä mägär nık kapkansıñ,
Hoday yärdämnär birsen.
İnde, dustım, yäşeñ ölkän,
Başıña akıl iñsen.
Sineñ elekkege hatınıñ –
Altın tavı läbasa.
Sin dip can atıp yäşäde,
Ber hälen bel içmasa.
6.10.2014

Söy mine şuşı kileş
Äle dä bulsa onıta almıym,
Şundıy serle, yagımlı ideñ.
Yörägemne ägär yaulıy alsañ,
Sine genä söyärmen dideñ.
Yakın itep, ällä bolay gına,
Kükrägemä kerep sıyındıñ.
Härhäldä sin miña ul minutta
Bigräk tä qaderle toyıldıñ.
Yullarıña gölçäçäklär sipsäm,
Çäçkä tizdän şiñär, güzälem.
Torgan sayın küñel koyaşımnıñ
Siña borıluın sizämen.
Niçek itep yaulıym yörägeñne?
Naz-fälängä min mahir tügel.
Söysäñ söy sin mine şuşı kileş,
Sineñ yanga min kiläm bügen.
4.10.2014

Könlämä
İke arada mönäsäbät
Bolay bulsa köylänmäs.
Sin keşe süzen tıñlama,
Doşmannar ni söylämäs.
Tavış-tınsız gına yılap
Sagışlarga salasıñ.
Kaysıber könne bigräk tä
Salkın karşı alasıñ.
Cıyın yuk-barga ışanma,
Ğadätemne beläseñ.
Dus-işlärdän dä könläşep,
Bägıremne teläseñ.
Ägär ber kön soñga kalsam,
Tırt itep üpkäliseñ.
Ällä çınlap, ällä yüri,
Ömetem sünä diseñ.
Yanıp söyäse urınga
Gayrätne çigeräseñ.
Bu gorur kilbäteñ belän
Nindi yazmış üräseñ.
Teläsä kemne söyärgä
Mine kem diyep beldeñ?
Beläseñ kilsä, sine genä
Gomerem buyı söydem.
Bolay bik avır bulaçak,
Siña zur minem üpkäm.
Kunakka kilgän dönyadan
Bähet tatımıy kitäm.
7.10.2014

Kabat kürermen
Sagındıñmı, sagındıñmı,
Sagındıñmı, diyälär.
Sagınırga vakıtım yuk,
Bägıremä tiyälär.
Yalgan bulmasın, ayırım
Beräüne dä sagınmıym.
Ä menä tugan ciremne
Min ülsäm dä onıtmıym.
Can kıypılçıgım şul cirdä
Töşep kalgan, ahrısı.
İskä alu rähätenä
Birelgän bar yarıysı.
Bähet – törle-törle bula,
Şundıy minem uylarım.
Tugan cirne iskä alsam
Zıñlıy küñel kıllarım.
Äle dä bulsa hıyalımda
Boz akkan çaknı küräm.
Yarsunı basarga teläp
Yaz sayın ömet üräm.
Yazgan bulsa, ber kürermen
Kabat bozlar akkanın.
Takıya tavı artınnan
Alsu tañnar atkanın.
Yıllar yazgı taşkın sıman
Şaulap-kaynap aktılar.
Yañadan yaña hıyallar
Uzıp aldan çaptılar.
11.10.2014

Şäfkatlelek
Alga taba bargan sayın şigem arta,
Töngä karşı yat kalaga yazmış tarta.
Küñelsez uylar zihenemne telgäli,
Bolıtlı tönneñ küzläre cemeldämi.
Ber yılmaep karadı da, ay da kaçtı,
Cannı-tänne şaktıy avır toygı bastı.
Gönah-şomlık, üç itkändäy, cil dä karşı,
Kiräk çakta miña arkan tora barsı.
Östävenä toman kaplıy tirä-yünne,
Kürgänem yuk bu qadärle kara tönne.
Kuyı toman tizlek belän tängä sara,
Barası yul yakın tügel, yırak ara.
Adaşırga küp kiräkmi mondıy çakta,
Moñsu bula uylasam da min bu hakta.
Minem kulda gayät avır timer ärcä,
Küzgä törtsäñ, kürep bulmas hiçber närsä.
Maksatıma ireşäm dip çıkkan idem,
Üzemçä min izge niyät kılgan idem.
Çara yuktan tuktap kaldım yat ber cirdä,
Bolay bulgaç, soñga kalam barır cirgä.
Tañ belengäç, tiz cıyınıp alga kittem,
Älbättä min soñga kalıp barıp cittem.
Kükrägemä şomlı uylar sarıldılar,
Kaysı berse kaytır yakka borıldılar.
Kiräk keşemene taba almıy yödädem,
Vöcdan aldında aklanırga telädem.
Tirän sagışlanıp yörgän ber arada,
Bar ömetlär buyalgan çak çem karaga,
Beräü kilep miña yärdäm kulın suzdı,
Yämsez uylar beräm-beräm barsı tuzdı.
Üzennän-üze yahşıra bardı hälem,
Rähätkä çumıp çımırdap kuydı tänem.
Tiktomalga yat kalada yatmadım min,
Hiç maktanmıym, buş kul belän
kaytmadım min.
Min kötkännän könem küpkä yahşı ütte,
Öydä mine kütärgesez şatlık kötte.
Älege dä bayagı, tanışlar kiräk,
Kañgırap yörsäk, yäşärgä avır bigräk.
Şuña östäp şul yegettä kunak buldım,
Az da tügel, küp tä tügel, häyran buldım.
Kürer küzgä ul gap-gadi tıynak yeget,
Yäş buluga karamastan ziräk yeget.
Üzem kürdem, şäfkatlelek isän äle,
Bolay bulgaç fani dönya yäşär äle.
8.10.2014

İşek
Söyläşkändä, bar da äybät,
Rähim itep al, dilär.
Satuçılarnıñ süzenä
Işangan keşe cülär.
Älege dä bayagı gel
Väğdä belän sıylıylar.
Hiçbernärsä bulmaganday,
Dikqat belän tıñlıylar.
Akçanıñ zur ber öleşen
Birgän idem içmasa.
Kire suksam, birgän akça
Äräm bula läbasa.
Yuk, min aşıkmas ta idem,
Öy işegem biklänsä.
Cıyılıp kilgän mäşäqatlär
Şunıñ belän çiklänsä.
Ul işek işek bulmadı,
Äyterseñ, saf altınnan.
Miña takta işek kiräk
Saklıy torgan salkınnan.
Bigräk tä hatın borçıla,
Tönnären yoklıy almıy.
Vatık işek arkasında
Fatirdan çıga almıy.
Çınlap ta ozak yasıylar,
Hatın da döres söyli.
Ul da näq minem şikelle
Timer işekne söymi.
İke-öç täülek eçendä
Kuyabız, dip äyttelär.
Käğazlärgä şulay yazıp,
Möher sugıp kittelär.
«Äyttem bit inde min siña,
Yuk-bar belän yödätmä.
Äzer bulgaç ta kuyarlar,
Yağni, bar dip isäplä».
Vakıt-vakıt menä şulay
Yuatam min hatınnı.
Kaytıp kersäm, gel şul işek
İntekterä canımnı.
Menä yaña işek bulgaç,
Teläsä kayda barır.
Fatirda kübräk utırsa,
İşekne vatmıy açır.
13.10.2014

Sabırlıgım citmäde
Artık däräcädä önsez kaldım,
Çep-çi yalgan ide süzläre.
Şuña ohşaş hälne kürgänem bar,
Äle yarıy halık sizmäde.
Bälki bu qadär totaş yalgannıñ
Sere bardır diyep uyladım.
Äydä, ber kılanıp kalsın äle,
Büldermiçä beraz tıñladım.
Şul oyatsız zatnı tıñlıy-tıñlıy,
Açu katış näfrät uyandı.
Gomer buyı saklap kilgän namus
Äyterseñ lä sazga buyaldı.
Çi yalganga ahrı tüzalmıyça
Yakasına barıp yabıştım.
Vakıtlıça sabırlıgım cuyıp,
Älbättä, min beraz yalgıştım.
Karap torırga uk imanı yuk,
Yöräk yılıy ide süzennän.
Küzep açıp yomgan ber arada
Yukka çıktı mörtät küzemnän.
Şunsı gacäp: üz yalganına ul
Üze dä ışana ide bugay.
Küptän inde kinät kızganımnı
Sizgänem yuk ide min bolay.
Bu qadärle olı çi yalgannı
Uylap ta tabarga kiräk iç.
Hiçşiksez, ul şaktıy osta aldıy,
Andıy zatlar cirdä siräk iç.
Sälätne kaysı yakka yünältsäñ dä,
Şunda kitep bara ahrısı.
Akılına zıyan-fälän kilep,
Namusın da cuygan ahrısı.
Härhäldä ul zur sälätle keşe,
Tik säläten korım kaplagan.
Tarih andıylarnı şaktıy kürde,
Kem äytmeşli, Hoday kargagan.
14.10.2014

Avıllarnı saklarga kiräk
Avıl iseme istän çıga yazgan,
Häter yalgışmasa Köpşätal.
Äydük tugan, huş kiläsez, diyep,
Karşı aldı bezne aksakal.
Avıl dimäsäñ, hätere kalır,
Halkı bik az, yulları naçar.
Urta ber urında, kalkulıkta,
Şaktıy iske olı bina bar.
Bu binanı kayçan salgannardır,
İnde kıyşaya da başlagan.
Elek mäşhür bina bulsa kiräk,
Keşe-fälän küptän basmagan.
Aksakalnıñ yortı şuña karşı,
Yäşi birä yapa-yalgızı.
Bina mäktäp bulgan ahrı digäç,
Kartnıñ yöze tämam alcıdı.
Bina dörestän dä mäktäp bulgan,
Yözdän artık bala ukıgan.
Avılda balalar yuk säbäple,
Mäğnä yuk di mäktäp totudan.
Köpşätalda yäşlär kalmıy ikän,
Bulgannarı kitkän kalaga.
Elek görläp torgan zur avılda
Häzer tumıy sıñar bala da.
Eş bulmagaç anda nişläsennär,
Bähet ezläp çitkä kitälär.
Köpşätalda yaña yort tözelmi,
Tözegänne genä sütälär.
Kartnıñ süzlärenä karaganda
Başta betergännär mallarnı.
Cirle halıktan soramıy-nitmi
Kemder satkan çäçkän kırlarnı.
Kart şul inde, kem satkanın belmi,
İmeş şundıy ämer ireşkän.
Kolhoz da yuk, satkan akça da yuk,
Cirsez kalgan halık bireşkän.
Mondıy ahmaklıknı kem başkargan,
Kem bulsa da, başsız keşe, di.
Äzläsäm dä, oçın tabalmadım,
Härhäldä bu doşman eşe, di.
Kartnıñ härber süze döres kebek,
Avıllarnı kiräk saklarga.
İlsez kalu ihtimalı yanıy,
Cirebezne satsak yatlarga.
15.10.2014

Mirza aga
Mirza aga, Mirzahan,
İstän çıkmıysıñ haman.
Hoday kuşsa, nasıyp bulsa,
Küreşerbez ber zaman.
Däşhätle sugışlar kürdeñ,
Moña tuktalıp tormıym.
Bu turıda küp söylände,
Başka manerga cırlıym.
Sine ihlas hörmät itäm,
Üzem belmim ni öçen.
Yäşäü köçeñ taşıp tora,
Tuksannan arttı yäşeñ.
Hoday sineñ küñeleñä
Gel kürkäm sıyfat salgan.
Gomer bakıy ğadel buldıñ,
Äytep kuyam iñ aldan.
Uzgan gomerne aktaram,
Ser sıyarlık keşe sin.
Ğamäleñ imanıñ sıman
İnsaflı, paq keşe sin.
Ölkän eşlärdä çınıgıp
Täcribä tuplagansıñ.
Avır zamannar kiçkändä
Namusıñ tıñlagansıñ.
Rähmät siña, dus yäşädek,
Yöz yäşägän aksakal.
Zur hörmätkä layıklı sin,
Rähätlänep yäşäp kal.
İñ matur süzlärne ezlim,
Korı süzlär çepuha.
Eh, Mirzabıy, dönya yämle,
Gomer genä tiz uza.
İhlas kiñäşläreñ mine
Algı safka çakıra.
Sineñ belän ber söyläşü
Üze ber gomer tora.
6.07.2014

İzge närsä ğadellek
Härber adäm balasında
Üzençä ayırım holık.
Döres bulsa, Cir şarında
Cide milliard halık.
Beraz gına fiker yört tä
Şunnan çıgıp çamala:
Kaysı uñgan, kaysı ziräk,
Kayseberse alama.
Dönya bäyäse keşe bar,
Soklanıp tuyıp bulmıy.
Yahşı da kebek, tügel dä,
Kaybersen añlap bulmıy.
Keşe bar yaktan da kilmi,
Şunı äytmäkçe bulam.
Min gomer buyı üzemne
Üzem tärbiyä kılam.
Dönya digäneñ öyrätä,
Menä siña tärbiyä.
Yazmış haman nazlap tormıy,
Maksatıña bar, diyä.
Başıña töşsä, barasıñ,
İzge närsä ğadellek.
Döreslek bulmagan cirdä
Kaydan kilsen kamillek.
Borçılmagız, bälki tizdän
Sez kötkän könnär citär.
İrtäme, soñmı – barıber
Haklık tantana itär.
7.07.2014

Yazmışım üz kulımda
Tabiğatneñ kanunnarın
İstän çıgarıp bulmıy.
Hıyal çınga aşmasa da,
Bötenläy yukka çıkmıy.
Şulhätle olı koyaşnı
Tamçı su çagıldıra.
Tamçıdan çäçrägän nur,
Küzemne çagıldıra.
Vakıt bigräk qaderle şul,
Mömkinlek kenä çikle.
Barsın da beläse kilä,
Kayber mäğlümat şikle.
Yöz kat häbär işetkänçe,
Ber kat kürsäñ yahşırak.
Ütkän yulımnan häzerge
Bargan yulım yaktırak.
Zaman digän närsä bar şul,
Barlık närsädän köçle.
Hıyalım alga yünälgän,
Anda nider bar tösle.
Üzem sizäm – nindider köç
Küñelne aşkındıra.
Şunsın äytim: şatlıgım zur,
Telägem taşıp tora.
İrtägä nilär bulasın
Özep äytü bik çiten.
İlgä ni bulsa, şul yarıy,
Küñelem küge irken.
Beräügä dä burıçım yuk,
Yazmışım üz kulımda.
Şulay uylap, şulay yurap
Yuanam hiç yugında.
Dönyada adäm balası
Ber gönahısız bulmıy.
Nişlätäseñ, kayber teläk
İhtiyärga buysınmıy.
Dönyanıñ törle cirendä
Gölbakçalarnı kürdem.
Tik ber üzem genä belgän
Zur şatlıklar kiçerdem.
Haman da açık his kılam,
Bähet kötäder kebek.
Hoday birgän kıska gomer
Zayaga uzmas kebek.
10.07.2014

Olı Finat
Bakçada bezneñ uramda
Bahadir gäüdäle zat
Här äytkän süzgä ışana,
İseme – Olı Finat.
Häl belergä kildem diyä,
Anı-monı soraşa.
Göl dä tüzmi tizdän kora,
Ul soklanıp karasa.
Nindi sort, fälän dä tögän,
Töpçenä dä töpçenä.
Küze katı häyersezneñ,
Ahrı eçtän küpsenä.
Ul kilsä yä agaç sına,
Yä kort töşä tütälgä.
Min anı belep beterdem,
Yuramıym da bütängä.
Ayak astında butala,
Nişlätäseñ bit anı.
Töp huca şikelle yöri,
Äyterseñ min tuganı.
Çiyägez zur üsäme, di,
İrtän su sibä idem.
Yodrık qadär genä üsä,
Zurrak üsmäsä, didem.
Hodavändä ışangan bu,
Teñkägä tigäç äyttem.
Şundıy sort çiyä taptıra,
Nik äytkänemä töştem.
10.06.2014

Rubis
Haman da tasma tellänep
Tägärilär eşläreñ.
Yañgır da timi, cillär dä,
Enem bügen nişlädeñ.
Eşne izge sanıym iç, dip
Küzgä karap aldıysıñ.
Tik ber yagıñ yahşı sineñ –
Yartı süzdän añlıysıñ.
Siña mondıy zur ziräklek,
Belmim, kaylardan kilgän.
Cavabıñ härvakıt äzer,
Torasıñ totaş teldän.
Biş-un minut ütä mikän,
Väğdäñne onıtasıñ.
Ul da tügel, yañabaştan
Söylärgä totınasıñ.
Tıştan karaganda üzeñ
Zararsız kürenäseñ.
Cen kebek taza bulsañ da,
Eşlärgä irenäseñ.
Tasma zur teleñ bulmasa,
Karga apkitär ide.
Yalgış häl arkasında dip
Yumalıysıñ sin mine.
Yuk bar söyläp aldaşıp,
Äräm itäseñ köçeñ.
Aldasañ da hörmät itäm,
Tapkır bulganıñ öçen.
Rubis, sine bolay da bit,
Etep-tartıp yörtäbez.
Kara anı, bolay bulsañ,
Kommunistka kertäbez.
14.07.2014

Kitap satılmıy
Bu kitapnıñ bäyäse yuk,
Bar dönya malı citmäs.
Sineñ inde çal başıña
Artık zur akıl iñmäs.
Mondıy kitap tagın barmı,
Anıgın äytä almıym.
Şundıy qaderle närsäne
Satıp cibärä almıym.
Borçıma da, yalınma da,
Yuk dip sana kitapnı.
Kitap ukıp yualmassıñ,
Küñeleñdäge tapnı.
Kitapnıñ mul eçtälege –
Azık minem ruhıma.
Mäñegelekkä kitep barsam,
Kaldırırmın ulıma.
Tigänäk kebek yabışma,
Sin soñ nindi tokımnan?
Gadi süzne añlamıysıñ,
Yazdıñ mällä akıldan?
Kirebetkän zat ikänseñ,
Näfeseñ çikne belmi.
Bu kitapnı añlar öçen
Sineñ belemeñ citmi.
17.07.2014

Teläk
Eçemdäge köçle yalkın
Çıgam-çıgam dip tora.
Teläk akılnı tıñlamıy,
İkençe kön kotıra.
İhtiyärnıñ faydası yuk,
Canga yuanıç birmi.
İñ möhime: şul teläkne
Namus önäp betermi.
Teläkne faydalı sanap
Küñelgä salgan idem.
Oçraklı häl arkasında
Yalgış kılganım beldem.
Küñelne berketep kuygaç,
Arınu avır ikän.
Küpme köç-kuät tügelde,
Ömet özelmäs mikän.
Teläk şaktıy zur bulganga,
Aran belän karışam.
Nervlarga katı suga,
Näfesemne orışam.
Min bit şomarıp betkän taş,
Yäş-cilkençäk tä tügel.
Tik şuña da karamastan
Nikter oçına küñel.
Ni citte teläk tügel şul,
Un teläkkä birgesez.
Küräzälek itep bulmıy,
Näticäse bilgesez.
İrtä kiçtän häyerleräk,
Başka vakıtka kalsın.
Annarı soñ niçek bula,
Küñel töbendä yatsın.
Niçek tä tıyarga kiräk,
Cir yözendä betmi mal.
Ägär teläkkä buysınsam,
Köç kilüe ihtimal.
24.07.2014

Haklık tabular avır
Gacäp tügel, üz kullarım belän
İzge ğamäl kilä kılasım.
Karşılıklı hislär biläp aldı,
Belep bulmıy nilär bulasın.
Çep-çi yalgan süzlär küp işettem,
Çıga almıym hätta çutına.
Cirdä haman yäşi timer kanun,
Eş bulmasa, küñel tutıga.
Yaña zaman yaña maksat kuya,
Bik taläpçän häzer türälär.
Ruhıma da, böten häyätemä
Olug eşlär rizık birälär.
Haklık ezläp kayçak häldän tayam,
Küp ğamällär şikle kürenä.
Zur mäşäqat belän kılgan ğamäl
Turı kerä küñel türenä.
Bu dönyada min yalgızım tügel,
Başkalar bar minem tirämdä.
Härber keşe üz maksatın kuya,
Yöräk sıza aldau küräm dä.
Süzdä matur, ğamäl kiresençä,
Niçek şulay eşli alalar?
Şundıy hälne sizsäm, canım tüzmi,
Yalgançılar şeltä alalar.
28.07.2014

Tuktap tıñlıy agımsu
Şäfäq batsa, härkön baram
Almagaç bakçasına.
Atlap tügel, çabıp töşäm
Agımsu basmasına.
Su buyınnan sandugaçlar
Almagaçka oçalar.
Tañ atkanda, sayrıy-sayrıy
Bersen-berse koçalar.
Almagaçlar çäçäk ata,
Atmaganı ber genä.
Sagınganda ayga karıym,
Yörägemdä sin genä.
Almagaç çäçäge alsu,
Sinsez bigräk yamansu.
Sin yugında yalgız cırlıym,
Tuktap tıñlıy agımsu.
28.07.2014

Söygänemä büläk
Küñeleñ kaysın huş kürsä,
Şunsın rähim itep al.
Başka çakta mömkin bulmas,
Bar bit şundıy ihtimal.
Dönyanıñ asıl taşları
Sineñ öçen cäl tügel.
Keçkenä genä büläkne
Mäñgegä saklıy küñel.
Sarı gäräbä muyınsa
Siña sihri tös birä.
Cem-cem itep uynap tora,
Häyran itär kemne dä.
Zöbärcät taşlı beläzek
Kileşep tora yözeñä.
Äytep betergesez asıl,
Küz timäsen üzeñä.
Kızıl yakut yözek kiyep
Imsındırasıñ mine.
Äle dä bulsa niçä yıllar
Söyep tuyalmıym sine.
Zäñgär firüzä alkalar
Sineñ küzläreñ tösle.
Şulhätle zatlı näfislär,
Atap yasalgan tösle.
Alkalarnı kürü belän,
Ah diyep soklandıñ sin.
Sineñ öçen sıluım, irkäm
Könozın şatlandım min.
20.07.2014

Saklık hisen yugaltsañ
Beräü kürşesen orışa,
Häldän tayıp arıgan.
Kürşese kartnıñ yulına
Tirän çokır kazıgan.
Gaybät tıñlarga yaratmıym,
Çıgıp kitep tä bulmıy.
Kart keşeneñ yarsuı
Nigäder ozak tınmıy.
Salpı yagına salamnı
Ara-tirä kıstıram.
Döresen genä äytkändä
Süzen cöpläp utıram.
Gönahşomlık, üç itkändäy,
Şul adäm kilep kerde.
Gäüdäse äzmäver qadär,
Ügez kebek ükerde.
Tıñlap torgan ahrı doşman –
İserekkä salışa.
Köräk çaklı kulı belän
Belägemä yabışa.
Karaşında imanı yuk,
Turı küzenä karıym.
Urtak tel tabarlık tügel,
Tayu yagın çamalıym.
Minsiñaytim, kotım oçtı,
Kulım sındı dip toram.
Aran niçek çıgıp kaçtım,
Äle dä bulsa borçılam.
Biş kat kahär töşkän adäm,
Monı maktap bulamı.
Çınlap ta cirängeç ikän,
Tile sıman uladı.
Gomer kürmägänne kürdem
Saksızlık arkasında.
Kaldım da kuydım duslarım
İke ut arasında.
1.08.2014

Beräü öylänä
Can kisägem, vakıt kısa,
Cä inde, yalındırma.
Ällä kem kebek ul qadär
Kötterep zarıktırma.
Sine kalaga apkitäm,
Äytkän ide diyärseñ.
Yañadan yañanı gına
Yıfäk külmäk kiyärseñ.
Beläseñ kilsä, mondıy teläk
Miña küptännän kilde.
Şäp garmunçı başım belän
Sine huş küräm inde.
Ägärenki riza bulsañ,
Tuy uynatıp alırbız.
Canıñ kaya teläsä dä,
Säyähätkä barırbız.
Menä rähmät, yaratasıñ,
Şul süzne kötkän idem.
Min üzem dä sineñ kebek
Ber sine genä söydem.
Yaratu şul väğdä inde,
Yegetne saylıy beldeñ.
Riza bulasıñnı, canım,
Üzeñnän alda beldem.
23.07.2014

Ezem kalsın
Yuk, ışanmıym, altın yäşlek
Şulay uk tiz ütteme?
Berkayçan da kaytmas öçen
Mäñgelekkä kitteme?
Yäşlegemneñ istä tora
Vagı da, töyäge dä.
Ütkän zamannı nigäder
Onıta almıym äle dä.
Yäşlek kaytmıysın belsäm dä,
Kaytır şikelle toyam.
Yöräk aşkınsa da, köçem
Kimi barganın toyam.
Altın yäşlek kaytıp kersä
Nilär kılır idem soñ?
Koyaşım sünep betsä dä,
Cirdä ezem kürensen.
10.08.2014

Aldan söyläşergä öyrän
Beräü üzen östen sanap
Söyläşergä yarata.
İzge burıçlar hakında
Miña fälsäfä sata.
İzge eşlärgä yärdämne
Kızganmaska kiräk, di,
Kızganıçka karşı häzer
Yumartlar bik siräk, di.
Mine yäşärgä öyrätä,
Belmägän başı belän.
Kemgä küpme tamızasın
Üzem dä yahşı beläm.
Can bizdergeç suık adäm,
Çeben kebek sarıla.
Soragan zatnı yaratmıym,
Bägıremä kagıla.
Yarlı çakka turı kildeñ,
Maya cıymadım, didem.
Sineñ asıl ğamäleñä
Kuşıla almıym didem.
11.08.2014

Sere bardır
Ber buydak bar säyer adäm,
İrle hatınnar söyä.
Ägär kızlarga karasam,
Başım äylänä, diyä.
Yuaştan yuan çıga di,
Üze avıl malayı.
Akçası bua buarlık,
Ataklı Çallı bayı.
Tılsımı bar çukınmışnıñ,
Bigräk tiz söyländerä.
Çibär genä ber hanımnıñ
Başkayın äyländerä.
Keşelärneñ tormışların
Cimerep yöri, zatsız.
Başın kisep atkan caydak
Genri şikelle başsız.
Hatınnarga timä didem,
Süzeñ söylä taşka, di.
Kızlar işe genä tügel,
Malay, bolar başka, di.
Hämmäse dä başka alar,
Läkin keşe hatını.
Parsız kızlar da betmägän,
Yuk bernindi akılı.
Gelän alay bulmas ide,
Ber sere bardır inde.
Kızlardan kurka ul dilär,
Şul süz dörester inde.
12.08.2014

Şamakay
Berkön Hälil dustım belän
Pasport alırga bardım.
Çıksam, Hälilem yugalgan,
Ber mäl uylanıp tordım.
Üzemne beleştermiçä
Törle yakka küz atam.
Uzıp kitkän keşelärne
Beräm-beräm ozatam.
Änä beräü basıp tora,
Ul gına belsä belä.
Kemne sez yugalttıgız dip, –
Minem karşıga kilä.
Politsiyä alıp kitkän,
Beraz salmıtdin ide.
Tege beräü nık borçıla,
Tizräk keregez dide.
Politsiyägä kilep kersäm,
Hälil çitlek eçendä.
Köl şikelle agarıngan,
Häsrätle tös yözendä.
Aran niçek alıp çıktım,
Ştraf akça kaldırıp.
Un minut vakıt uzgandır,
Hälil yöri çaptırıp.
Hälilne tiz aynıtkannar,
Nigä aldılar dimen.
Hälne açık añlasam da,
Tıñlıysı kilä süzen.
Kıltıy-mıltıy atlıysız dip
Politsay bäylände di.
Soñgı vakıt minem tormış
Gazapka äylände di.
Maşinadan töşmä diyep
Äyttep kittem läbasa.
Hämer eçmä, zaman sine
Yat keşegä sanasa.
Üzeñ büre avızına
Barıp kergänseñ didem.
Şundıy şamakay ikänen
Beraz çamalıy idem.
12.08.2014

Taular matur kürenä
Alsu-zäñgär töslär belän
Ofık buylap tañ uynıy.
Yakın da kebek, yırak ta,
Ap-açık añlap bulmıy.
Könçıgışka karap atlıym,
Äyterseñ kemder däşä.
Hıyalga şul gına kiräk,
Küñel belän serläşä.
Ülämäneñ aryagında
Yäşel bolın cäyelgän.
Äyterseñ berençe küräm,
Bar tabiğat söyengän.
Bürek qadärle bolıttan
Vak kına yañgır yava.
Beraz dımsu, iskitkeç saf,
Sulap tuygısız hava.
Çäçäklärdä ence sıman
Yañgır suı yaltırıy.
Kuyı kamış arasınnan
Läk-läk tavışı yañgırıy.
Ay inde yünläp kürenmi,
Koyaşta eri sıman.
Cirgä tiyär-timäs kenä
Tirbälä aksıl toman.
Tauga yakın kilgän sayın
Tirä-yagım yämlänä.
Çäçäklärneñ huş isennän
Beraz başım äylänä.
İrtän koyaş çıkkan çakta
Taular matur kürenä.
Küñel türlärenä qadär
Şatlık hise ürelä.
Kanatların kakmıy gına
Havada oça tilgän.
Bayadan birle küzätäm,
Taulardan biyek mengän.
Arada taunıñ biyege
Käpäç tau dip atala.
Menmäs idem gorur tauga,
Canım-tänem köç ala.
15.08.2014

Niçek röhsät alırga
Häl itelergä tiyeşle ber eş
Tıngı birmi minem yöräkkä.
Uy-hıyallar şul noktaga citkäç,
Avır bula miña bigräk tä.
Şaktıy biyek alda ber kirtä bar,
Küñel çitem sıkrıy başladı.
Yazmış mine nikter ber dä yukka
Yat keşegä sanıy başladı.
Küñel haman tınıçlana almıy,
Şul eşemne tämam itmiçä.
Bolay katlaulı ikänen sizsäm,
Adarınmas idem belmiçä.
Ägär eşlär kire taba kitsä,
Tuktatırga kiräk älbättä.
Eş kaçmıy ul diyep, kul seltäsäm,
Kerä başlar dimen ğadätkä.
Başka vakıt bulsa, bälki äle
Kırt borılıp kitär idem min.
Röhsätegez üzeñä bulsın diyep,
Uñaylı cay kötär idem min.
Üç itkändäy vakıt kısa kilä,
Caynı kiräk tizräk tabarga.
Monıñ öçen bik az gına tügel,
Zur kirtäne kiräk vatarga.
Şartlar salgan kirtälärne vatu
Ciñel tügel bezneñ zamanda.
Tagın ber kat uylap karıym äle,
Röhsät birmi beräü haman da.
17.08.2014

Surät
Küz allarıma kilä dä,
Surät mine küzätä.
Ansına tüzär idem dä,
Töşkä kerep yödätä.
Tanış ta kebek, tügel dä,
Läkin ber süz endäşmi.
Kit dip kugan çaklar bula,
Barber minnän çitläşmi.
Teläsäm, telämäsäm dä,
İskä töşä dä tora.
Tılsımlı karaşı belän
Üz yanına çakıra.
Şundıy serle, şundıy nazlı,
Arttan iyärep yöri.
Gel yılmaep, söyep karıy,
Ällä çın, ällä yüri.
Berkön kürgän şayan kızıy
Şul üze tügelme soñ?
Minem belän nider buldı,
Min söyäm tügelme soñ!
20.08.2014

Bolay da çibär
Ber hanım bar, atna sayın
Kosmetologka bara.
Minemçä, ul iñ sılu kız,
İñ güzäl kız kalada.
Säğat yarım bizänmiçä,
Öydän çıgıp kitmim di.
Bizänmäsäm hatın-kız dip,
Üzemne his itmim di.
Üz närsäse kaldı mikän,
Här äybere yasalma.
Kotoçarlık çibär kahär,
Bit urtası bagalma.
Hatınıñ kaysı salonga
Yöri diyep soradı.
Bik möhim süz äytkän kebek,
Kızıksınıp karadı.
Ber genä kat uyladım da,
Şundıy fikergä kildem.
Ber kaysı salonga yörmi,
Bolay da çibär didem.
Söyli belmäsäñ, şulay ul
Hanım kilmi yanıma.
Min şundıy yämsezmeni dip,
Üpkäläp kitte miña.
25.12.2014

Yalgız çäçkä
Yalgız çäçäk üskän kiñ bolında,
Kalgan göllär barsı şiñgännär.
Közge açı cilgä çıdamıyça,
Sarı çikmännären kigännär.
Karlı yañgır dimi, kırau dimi,
Üsä birä yalgız gölçäçäk.
Ozaklamas, menä-menä tizdän,
Ap-ak karlar anı kümäçäk.
Yañabaştan bardım min bolınga,
Kiçer, didem, çäçkä, tirgämä.
Açı cilgä yalgız çıdamassıñ,
Alam sine cılı bülmämä.
25.12.2014

Açı cillär
Açı cillär isä, açı cillär,
Küçmä koşlar bezdän kitälär.
Ak kayınnar yafrakların koya,
Moñsu közgä kuıp kertälär.
Açı cillär isä, açı cillär,
Eñger töşsä, kabat köçäyä.
Şomlı tavış belän şaulıy başlıy,
Kanatların kara tön cäyä.
Açı cillär isä, açı cillär,
Tañ belensä, ber mäl tınalar.
Tınsalar da moñsu häbär belän
Küñelemä kerep tulalar.
Açı cillär isä, açı cillär,
Künegalmam ahrı min sezgä.
Bıyıl menä koşlar kitkän yakka,
Baram diyep toram diñgezgä.
25.12.2014

Kafeda
Bähetle parlar kerde kafega,
Şat kıyafätle bay surätendä.
Küñele bulıp yäş ofitsiant
Böterelep yöri par tiräsendä.
Hanım tüşendä balkıy asıltaş,
Çiklävek qadär yäşel zöbärcät.
Yaltırap uynıy, küz yavın alıp,
Min häyran buldım – bigräk çibär zat.
Hatını bulmas, şulay sizelä,
Härkem omtıla yarın tabarga.
Muzıka uynıy, kafe gör kilä,
Monda kerälär küñel açarga.
Härber asıltaş – baylık bilgese,
Ofitsiant parnı tiz kürep aldı.
Min ozak köttem rizık kilgänen,
Yäş yeget mine onıttı ahrı.
Söygän yarlarnı hörmät itälär,
Başların iyep sälam birälär.
Gacäp häl tügel – dönyası şundıy,
Bähetle parnı monda belälär.
26.12.2014

Yäşenle yañgır
Kara tufrakka tamadır
Ere yañgır tamçısı.
Bolıttan cirgä suzıla
Utlı yäşen kamçısı.
Kük urtalay yarıla kük,
Hävef-hätär bulmasın.
Yaramagan cirgä sugıp
Yaman eşlär kılmasın.
Çatır-çotır yäşen ata,
Köçle cil çıktı kinät.
Zur oyankene audardı,
Ällä nişli tabiğat.
Davıl ber dulap aldı da,
Çak tına yazıp kaldı.
Ere yañgır tamçıları
Ğadäti bulıp kaldı.
Yañgır koya-koya arıp,
Vak sibäli başladı.
Här tarafta aunıy ide,
Sıngan botak başları.
Kük tınıçlana ahrısı,
Akrın gına döberdi.
Yañgır başındagı kebek
Bar köçenä ükermi.
Küz aldımda haman tora
Köçle davıl räseme.
Mondıy däşhät siräk bula
Kotnı aldı yäşene.
10.07.2014

Min közlärgä ğaşıyq
Baytak kürdem moñsu irtälärne,
Altmış ber köz uzdı tügelme.
Közlär belän miña ilham kilä,
Keçek şatlık aça küñelne.
Köz könnären ihlas kötep alam,
Şul vakıtta ällä tuganga.
Altın közgä kaytam hıyalımda,
Ärle-birle yazmış kuganda.
Altın közgä min çınlap ta ğaşıyq,
Hälne küñel küptän añladı.
Bähet miña şul arada kiler,
Ul könnärgä yırak kalmadı.
27.08.2014

Min barın onıttıñ
Kayınnar yafraklar koyalar,
Kisken cil iskänen toyalar.
Tik siña, tik siña, tik siña
Äylänep kaytalar hıyallar.
Altınsu yafraklar havada,
Çit-yatlar kerdelär araga.
Nişlim soñ, söyeklem, sagındım,
Küñelem sin söygän kalada.
Sarıdan kiyengän kayınnar,
Yullarnı ayıra yazmışlar.
Al tañda birelgän väğdäne
Kapladı tügelme yalgışlar.
Yafraklar, çäçäklär şikelle
Canıma sin genä söykemle.
Min barın onıttıñ, şulay da
Yılmaep kilerseñ şikelle.
29.12.2014

Äydä sızdır
Kız uynıy talyan garmunda,
Moñ dulkını tarala.
Karaşı ütä tılsımlı,
Yörägemä kadala.
Ber moñayıp, ber därtlänep
Citkän kız talyan uynıy.
Belsäñ ide şul minutta
Nilär hakında uylıy.
Uyna, uyna, äydä sızdır,
Bala çak iskä töşä.
Talyan garmun uynaganda
Ciläk kızarıp peşä.
Menä şulay biyep alıyk,
Küñel koştay atıla.
Moñnıñ köçe iksez-çisez,
Kaygılar onıtıla.
30.12.2014

Räysä señlemä
Bügen Räysä küptän uyansa da,
İrkälänep yata koyaşta.
May ayınıñ täräzläre açık,
Bigräk tatlı hava Buraşta.
Uka nurlar sibep koyaş kölä,
Torma, señlem, matur yatasıñ.
Däü änkäñneñ yaran göle kebek,
Söbhanalla, çäçäk atasıñ.
Min yaratam sine, çın ikmäkter,
Yörägemnän şatlık tügelä.
Minem hislär cılı läysän bulıp
Tulsıñ sineñ küñel küleñä.
Şau çäçäkle tür bakçaga bagıp,
Tagın nindi hıyal üräseñ.
Min härvakıt sine bügengedäy
Bähetle itep kilä küräsem.
Buraş, 9.05.2014

Zäñgär çäçäklär
Zäñgär çäçäklärne nazlıy-nazlıy
Bibisara cıya çäçäklär.
Öygä kaytkaç, anı maktıy-maktıy
Däü änise sıypar, çäbäklär.
Çäçäklärneñ zäñgär çuklarınnan
Çık suları cirgä koyıla.
Alar miña koyaş nurlarında
Ence-märcän bulıp toyıla.
Bibisara, citär, özmä kızım,
Kiläçäkkä kalsın çäçäklär.
Altın közlär kilgäç orlıkların
Şayan cillär cirgä çäçärlär.
Här yıl sayın yämle yazlar kiler,
Zäñgär çäçäk atar kiñ bolın.
Koşlar sayrar, çık suları uynar,
Çäçkä cıyar monda onıgıñ.
15.07.2014

Umaç
Tämle diyep maktıy-maktıy aşıy,
Yuan Cälil sallı umaçnı.
Anıñ kızıl yöze bu minutta
Häterlätä ide komaçnı.
Küptän şulay umaç aşaganda,
Rähätlänä anıñ bar canı.
Ere umaç kürep häyran buldım,
Şayan Cälil maktıy marcanı.
Hucabikä üze açık yözle,
Uynap söylägänne sizmäde.
Här yal sayın umaç peşergänen
Zur hikäyä itep söyläde.
Monda tagın tämleräge bar dip
Cälil duska umaç östäde.
Kisäkläre yodrık çaklı bulır,
Sıylanıgız diyep kıstadı.
Rizıknı hurlarga tel äylänmi,
Şıpırt kına köldem eçemnän.
Mondıy umaç kürgänem yuk ide,
Şul vakıyga çıkmıy isemnän.
01.01.2015.

Öç tau
Bezneñ öyneñ karşısında
Öç tübäle ber tau bar.
Yäşe-kartı şunda bara
Ägär dä yausa karlar.
Çana belän, çañgı belän
Taudan şuıp töşäbez.
Kayçakta kar belän tula
Bezneñ çalbar kesäbez.
Taunıñ urta ber cirenä
Bez yasadık sikertmä.
Oçasıñ kilsä, şunnan şu,
Yalgış yıgılıp kitmä.
Vät içmasam kızık bula,
Karga kerep çumabız.
Öç taudan şugan vakıtta
Koyılmasın ukagız.
1.01.2014

Gölsara
Kister-mister, talgın kiçter,
Suga bara Gölsara.
İrennäre yılmayalar,
Küñelgä şatlık sara.
Kavkaz uram çirämnäre
Çişmälärgä citäme.
Gölsaraga küplär ğaşıyq
Kemne saylar bit äle.
Şayan cillär Gölsaranıñ
Bödrä çäçen tarata.
Kem bähetenä üste mikän,
Könnän-kön çäçäk ata.
Bu güzälne kürä torıp
Yatlarga birep bulmıy.
Dönyalardan ezläsäm dä,
Mondıy sılu tabılmıy.
2.01.2015.

Şifa ezlim
Yörägemä bügen şifa ezlim,
Yärdäm kötäm küñel kügennän.
Barlı-yuklı aldan bulgan şatlık,
Ällä kaya belmim tügelgän.
Tapkır telle beräü mäzäk söyli,
Şayan cillär därtle cır suza.
Tirän dikqat belän tıñlıy almıym,
Sulık-sulık yörägem sıza.
Moñsu küñel ber cayga da yatmıy,
Eşlim disäm, eş tä muyınnan.
Yarım açu, yarım ärnü baskan
Haman arınalmıym uyımnan.
Häyätemne kıl urtalay bülä,
Kayda ilter mine yazmışım.
Bägıremne telgälägän hata,
Bulsa ide soñgı yalgışım.
2.01.2015.

Närsä buldı?
İrennäreñ kıymı-kıymıl kilä,
Ällä inde dustım yılıysıñ.
Närsä buldı siña, närsä buldı,
İkençe kön avır sulıysıñ.
Ükenäseñme, ällä tirgiseñme,
Hälläreñne mägär belmädem.
Nigä äle sineñ moñsu karıy
Nur balkıtıp torgan küzläreñ?
Hıyal dönyasında yöriseñ sin,
Adaşkansıñ kitep yırakka.
Küzkäyläreñ zarıgıp kötkän kebek
Tekäldelär zäñgär ofıkka.
Änä niçek matur tibrändelär
Sızılıp kitkän neçkä kaşlarıñ.
Bolay bulgaç, ruhi häleñ kaytır,
Süzläremne işetä başladıñ.
3.01.2015.

Yahşı tipkän idem
KAMAZ zavodında eşlägän çak,
Kiräk ide aşıgıç kitärgä.
Annan çıgar öçen röhsät kiräk
Ällä niçä kapka ütärgä.
Köpä-köndez, töş vakıtı bulır,
Kulga totkan idem käbestä.
Ber kapkada yuan gına marca,
Kapşıy mine zatsız räveştä.
Ällä kıtık kilep, ällä açu,
Törtep yıktım zatsız marcanı.
Yäşen tizlege belän çıgıp çaptım,
Kürde mikän kemder arkanı.
Ul könem huş, yarıy, äybät uzdı,
Onıtıldı yämsez zavod ta.
Monıñ belän genä eşlär betmi,
Tagın barası bar zavodka.
Nigä ikänlegen äytmi genä,
Ul zavodtan mine kudılar.
Marca orden algan bulsa kiräk,
Şunıñ belän barsı tındılar.
Min marcaga haman rähmät ukıym,
Tämam tuygan idem zavodtan.
Hiç ükenmim annan kitüemä,
Yahşı tipkän idem şatlıktan.
3.01.2015.

Kış
Menä bügen inde öçençe kön
Täñkä-täñkä yomşak kar yava.
Fatirga hiç keräselär kilmi,
Şundıy rähät talgın saf hava.
Kar yauganga beraz hätere kalıp,
Koyaş kaçkan bolıt artına.
Häyläkär cil nider kötkän kebek
Ber köçäyep isä, ber tına.
Här fasılnıñ üzeneñ maturlıgı,
Ak kar sargan härber tarafka.
Şaktıy ärsez körän bürekle koş
Miläş çukıy kunıp agaçka.
Cillär yatıp yulnı seberälär,
Kayber cirgä citmi köçläre.
Keçek taular yulda hasil bulgan,
Läkin moña kitmi isläre.
Yazga qadär ara yırak äle,
Ap-ak karlar baytak yavaçak.
Bala-çaga tauda çana şua,
İke kilmi şaulı balaçak.
Körtlär yırıp yördem köne buyı,
Ällä barıp çañgı alırga.
Minem küñel inde küptän teli
Urman buylarına barırga.
Serle urman – minem yaratkan cir,
Min küp buldım kışkı urmanda.
Anda rähät, gel maturlık kına,
Bulmıy anda köçle buran da.
5.01.2015.

Vät içmasam köç
İlham belän uylap utırabız,
İşek aldı tulı büränä.
Büränäne yuldan alu zarur,
Bezneñ uylar şuña terälä.
Monıñ öçen kran kiräk dibez,
Kıymıldatıp bulmıy, avırlar.
Ber kırıyga taslap öyep kuysak,
Hämmäse dä häyran kalırlar.
Şulay fiker yörtep utırganda
Beräü kerde ahşam çagında.
İsänlek-saulık soraşkannan soñ,
Süz kuyırıp kitte tagın da.
Min söylädem aña belgänemne,
Rähmät äytte ihlas küñeldän.
Gruzin buldı mikän, başka mikän,
Kavkaz çalımı añkıy yözennän.
Üz näübätemdä min soraular birdem,
Sezdä kran barmı, yänäse.
Tülär idek, fälän-tögän dimen,
Tärtip bulır dimen hämmäse.
Yılmaydı da gruzin küsäk aldı,
Ciñ sızganıp eşkä başladı.
Tiz arada barlık büränäne
Ber yalgızı öyep taşladı.
İkebez dä bergä önsez kaldık,
Huşka kildek beraz soñınnan.
Vät içmasam köç vä kuät dimen,
Bu keşe soñ nindi tokımnan.
İlham diyä, nindi keşe bulsın,
Cen ide di, keşe surätle.
Bulır-bulır, enem, kaydan beldeñ,
Ul çınlap ta tiñsez kuätle.
5.01.2015.

Hıyal
Hıyal küñelne yaktırtıp,
Uyga kilä dä tora.
İrtä dimi, eñger dimi,
Ällä kaya çakıra.
Minem böten küñelemne
Üzenä cälep itä.
Beraz yugalıp tora da,
Yañadan kilep citä.
Beräm-beräm tänem buylap
Cılı dulkınnar uza.
Elek şäp, yahşı sanalgan
İske hıyallar tuza.
Üzemä dä oşıy kebek
İlahi dim hıyalnı.
Tıngı birmäsä dä tüzäm,
Sanap tormıym zıyannı.
Yaktı hıyal täesirennän
Tau işärlek köç sizäm.
Hıyalıma nigezlänep,
Ör-yaña plan tözäm.
Zihen beraz çualsa da,
Moña iğtibar birmim.
Ällä ber sataşu inde,
Kalgan eşlärne kürmim.
Vakıt-vakıt min çınlap ta
Hıyalıma bireläm.
Hıyalda rähät bulsa da,
Nigäder tiz süreläm.
18.08.2014

Batırlık
Bezneñ törkem arasında
Çın möhtäräm beräü bar.
Yazmış davılların ciñgän
Işanıçlı teräü bar.
Kartlık ğalämäte mikän,
Zur cıyınnarnı söymi.
Añlamassıñ, ber totınsa,
İrkenläp tämläp söyli.
Dönyanı küp gizgän adäm,
Belmägän närsäse yuk.
Min – bähetle keşe, – diyä,
Üzeneñ ğailäse yuk.
Avır mällärne küp kürgän
Razvedçik dip uylıybız.
Äkämät hällär hakında
Tın almıyça tıñlıybız.
Gomere çit ildä uzgan,
Yäşe citmeş çaması.
Häzer ul layıklı yalda,
Hörmätle il agası.
Şunı da äytergä kiräk:
Sigez-tugız tel belä.
Kiräge çıgasın belep
Öyrängänmen, dip kölä.
Çista-pöhtä ir-at kürsäm,
Şul tügelme dip karıym.
Küptän tügel tanışsak ta,
Yakın dustıma sanıym.
Busın äytim mikän, yukmı,
Ul fäqıyr-yarlı bulgan.
Yulına yahşı keşelär
Özleksez oçrap torgan.
Bu süzlärne ul söyläde,
Min tik yazuçı gına.
Tagın ber närsäne äytim:
Allahıga tabına.
Yärdäm belän genä alay
Yırak kitalmas ide.
Tırış bulmasa, çit tellär
Öyränä almas ide.
Menä içmasam batırlık,
Şul agayga soklanam.
Ul üze hakında tügel,
İl hakında uylagan.
19.08.2014

Nider bulgan
İçmasam küñel öçen dä
Berkem hälem soramıy.
Kiçä genä şäp sanalgan
Bügen inde yaramıy.
Ön dä kebek, töş tä kebek,
Tön çıkkançı ni bulgan?
Minem öçen bik kiräkle
Ber turı yul yabılgan.
Bälki yalgış, bälki atap,
İkeneñ berse inde.
Barsı yukka çıgar mikän,
Planım yahşı ide.
Kiçä genä planımnı
Küplär huplap tordılar.
Bügen alar minem yannan
Däşmi-tınmıy uzdılar.
Ni bulsa da bulgan inde,
Çara yuktan can ärni.
Yukka-barga borçılma, dip
Ber dustım belep ärli.
Ütersälär dä añlamıym,
Bik moñsu bulıp kaldı.
Küñelne yuatkan plan
Tik hıyal bulıp kaldı.
21.08.2014

İgezäklär
Haman-haman kürgän sayın
Tämam häyranga kalam.
İke tamçı su şikelle
İgezäklär oşagan.
Hamis belän Hafizga
Kemnär genä soklanmıy.
İkesen bergä kürgändä
Cansız gına şatlanmıy.
Äniläre tösle dilär,
Kem kemgä oşata bit.
Balalarnı küp keşelär
Özelep yarata bit.
Kemgä oşasalar da ber,
Taza-sau yäşäsennär.
Üsep citkäç tä şulay
Saf şatlık öläşsennär.
İñ yaktı yoldız astında
Tugannar bulsa kiräk.
Tfu-tfu, küz timäsen,
Mondıy balalar siräk.
29.08.2014

Möhim vakıyga
Küñel kügemdä ömet çatkısı,
Tañım çınlap ta ata ahrısı.
Kilde kötkän mäl, şäfkatle zaman,
Nigä soñ küñel ışanmıy haman?
Tik üzem belgän saf şatlıgım bar,
Altınnan kıymmät zur baylıgım bar.
Möhim vakıyga bulırga tora,
Küzgä kürenep könem yaktıra.
Mondıy uñay cay kaydan kilde soñ,
Täqdim itälär törle-törlesen.
Härhäldä moña künärgä kiräk,
İke mömkinlek tua bik siräk.
31.08.2014

Ber sıyla, Kıyam!
Uyın eş tügel, yoklama Kıyam,
Aldan uk sine kisätep kuyam.
Kürmiseñmeni, üzgärde zaman,
İske manerga eşliseñ haman.
İñ äväl, enem, kiräk belergä
Yaña hucaga yakın kilergä.
Sineñ urınga teläüçelär bar,
Çıgırdan çıgıp könläüçelär bar.
Min äytte dimä, çıkmasın gaybät,
Alga ırgılma, urtada äybät.
Avır bulsa da, yılmaep söyläş,
Härber tanışka kuanıç öläş.
Çama toygısın bervakıt cuyma,
Ärlän şikelle artıgın cıyma.
Yaña hucadan sin kiñäş sora,
Yärdäm itärgä atlıgıp tora.
Yarıy sin buldıñ, dip rähmät belder,
Keşe küñelle bik tirän külder.
Cayı çıkmasa caynı tap uylap,
Avırsınmıyça sıyla ber cıynap.
Süzem tıñlasañ cil-yañgır timäs,
İyelgän başnı kılıç ta kismäs.
Ber sarık suysañ bezgä şul citä,
Tizräk mıştırda, iptäşlär kötä.
3.09.2014

Altın hätär ul
Bezneñ il bik zur, beläsez mikän,
Keşe basmagan cirlär bar ikän.
Ber iptäş kayttı yırak Seberdän,
Eşe töşemle – bayıp simergän.
Töp-tögäl äytsäm, Yakut cirennän,
İntegä bugay altın çirennän.
Kışı salkınça Seber cirendä,
Altmışka citä suık kimendä.
Suıkka, malay, bula tüzärgä,
Ällä miña da şunda kitärgä?
Ber närsä gacäp – cäy esse dilär,
Andıy tabiğat bütän yuk dilär.
Üze bik esse, üze bik salkın,
Havası kırıs, tufragı altın.
Hava şartına çıdarlık dide,
Altın kazırga çakıra mine.
Tufrak tek tufrak, maktıy üterep,
Döreskä tartım misal kiterep.
Kıstıy uñ kulın salıp cilkämä,
Bergä kitik dip tide teñkämä.
Arbuzlar üsä Yakutta imeş,
Aldaşma, didem kürmägän kileş.
Küräse kilä, inde nişlärgä?
Ällä berär yıl kitep eşlärgä...
Turı äytkändä, şiklänä küñel.
Yuk, kitmim monnan, min cülär tügel.
Altın hätär ul, aldıy yaltırap,
Altınlı keşe yäşi kaltırap.
1.09.2014

Mähäbbät tuadırber genä
İdeldä sızılıp tañ ata,
Küñelem irtälär yarata.
Ber kızu, ber salmak iskän cil
Bäylänçek uylarnı tarata.
Sagışım barıber basılmıy,
Kem genä söygänen sagınmıy.
Ezlämä sin anı, ezlämä,
Başka ber mähäbbät tabılmıy.
Tirämdä tiräklär şaulıylar,
Äyterseñ ber-bersen yaulıylar.
Yörägem, tınıçlan, soñardım,
Hıyallar gel sine daulıylar.
Bılbıllar sayrıylar tiräktä,
İdeldä tañ matur bigräk tä.
Mähäbbät tuadır ber genä,
Haman da köç birä yöräkkä.
6.09.2014

Sagınıp yäşimen
Süzläreñ isemä töşsä dä,
Küñelsez toygılar yugala.
Söyärgä susagan yörägem
Mähäbbät ilenä yul ala.
Könozın min sine kürmäsäm,
Nigäder küñelne moñ basa.
Yuksınıp zarıkmas idem kük,
Sin barın belmäsäm içmasa.
Soñ inde, barsı da soñ inde,
Bähetem tik sineñ irkeñdä.
Yılmayu uynagan yözeñne
Sagınıp yäşimen här köndä.
Hıyalım kügemdä kürämen
Atası tañımnıñ yaktısın.
Ägär dä kiräksä, sin diyep
Canımnıñ birermen yartısın.
10.09.2014

Belep bulmıy
Döres, kıybla saylau ansat tügel,
Kürgän buldı avır tormışnı.
Bähet tatırga telägem böten,
Cenem söymi açı yazmışnı.
Belmim nigäder üzem turında
Neçkäläp uylamıy başladım.
Tagın ber hälne äytergä kiräk,
Yaman ğadätlärne taşladım.
Yazmış digänne ciñeläytü öçen
Elek zaman hätsez uyladım.
Härber adımnı yasar aldınnan
Namusımnıñ süzen tıñladım.
Gönahasız keşe bulmıy dilär,
Belmi kılgan eşlär bulmasın.
Telägänçä yäşäp kalıym äle,
Belep bulmıy nilär bulasın.
11.09.2014

Ayunı da öyrätälär
Peşmägän ikänseñ, enem,
Yomşak yaklarıñ şaktıy.
Minem ulım uñgan diyep,
Sine äniyeñ maktıy.
Kiterep kıskaç, ğayepne
Başkalarga taşlıysıñ.
Çitlektäge koş şikelle
Tıpırçına başlıysıñ.
Anañ gayät bala canlı,
Sin diyep yana, köyä.
Bar ömetem şul balamda –
Ulım buldıra, diyä.
Ulı çınlap ta buldırsa,
Biredä yörmäs ide.
Balaga kagılmagız dip
Başkayın imäs ide.
Tagın küpme tüzärbez soñ,
Halık därräü zarlana.
Az sälätle keşelär dä
Ahır çiktä çarlana.
İsemeñ atap yazmadım,
Anañnan yahşı tügel.
Bu oçrakta ana süzen
Urınlı sanıy küñel.
Yeget, bu köygä eşläsäñ
Bik kıybatka töşäseñ.
Sin halıknıñ eşläp tapkan
Häläl malın kisäseñ.
Küñel haman ömetlänä,
Bälki cayga yatarsıñ.
Här eşne möhim sanasañ
Üz yulıñnı tabarsıñ.
14.09.2014

Mavıgu bulmagan
Küñel türendä qaderläp saklıym
Yäşlek çorındagı irkämne.
Mavıgu gına diyep yörgän idem,
Oçratmadım sindäy kürkämne.
Eçkersez saf mähäbbätneñ genä
Ozın bula dilär gomere.
Kemnär belsen, bälki irkämneñ dä
Sıza bulır teñkä-bägıre.
Yuk, min beläm, häzer soñga kaldım,
İskä algan sayın sagınam.
Ükenügä ohşaş toygı bili,
Yöräk yarasına kagılam.
Här närsäneñ başı, ahırı bula,
Yarıy sin bar minem bähetkä.
Ezläsäm dä, barber taba almam
Kayta torgan yulnı yäşlekkä.
18.09.2014

Söyäm dip beldem
Ah, vallahi, ayanıç häl,
İhlas söyäm dip beldem.
Menä häzer sinsez yäşäp
Rähät irkenlek sizdem.
Siña bulgan hislär başta
Şundıy saf kürendelär.
Ber talpınıp aldılar da,
Nikter tiz süreldelär.
Ägär oçraşmagan bulsak,
Niçek şäp bulır ide.
Oçraklı häl arkasında
Sagışka saldım sine.
Mähäbbät yugın belsäñ dä,
Sin haman da tınmıysıñ.
Kit içmasam, yugalıp tor,
Küñelne cılıtmıysıñ.
20.09.2014

Çıdar hälem kalmadı
Sineñ belän avır miña,
Kön dä bäyräm, kön dä tuy.
Sine mäñge añlıy almam,
Eçkä tula häsrät uy.
Altın kebek vakıtımnı
Min zayaga uzdıram.
Härkön sayın restoranda
Hätsez akça tuzdıram.
Siña şulay oşıy ikän –
Cırla, biye, küñel aç.
Tik ber närsäne onıtma,
Dönya bit bu, küzeñ aç.
İrtägä närsä bulasın
Berkem dä belmi, kızıy.
Barmakka barmak sukmıyça
Niçek yörägeñ çıdıy.
Tormış gel bäyrämnän tormıy,
Oşamıy miña bolay.
Eş belän vakıt uzdırsam,
Küp märtäbägä kulay.
Gomerneñ härber mizgelen
Äräm itmäskä isäp.
Sagış kebek açı toygı
Canımnı kilä biläp.
Yalgış ber his arkasında
Küpme gazap kiçerdem.
Häzer üter, äytä almıym,
Niçek min sine söydem.
Kiçekmästän aralarnı
Özärgä turı kilä.
Sarıf itkän vakıt öçen
Küñel ärnep ükenä.
21.09.2014

Ber dä kötmägän vakıtta
Sineñ utlı karaşlarıñ
Küñelne du kiterä.
Kullar birep küreşkändä
Astın-öskä kiterä.
Käz-käz basıp kilgän çakta
Çäçeñ cilgä sibelä.
Küzne sinnän alıp bulmıy,
Nazlap söyäse kilä.
Şomırttay kara küzläreñ
Söyü belän tulışkan.
Buy-sınıñnı äytep tormıym,
Färeştälär bulışkan.
Därtle matur köy şikelle
Härkön uyga kiläseñ.
Küñelemne ımsındırıp
Şat yılmaep köläseñ.
Şayan ziräk süzlär belän
Küñelne biläp aldıñ.
Ber dä kötmägän vakıtta
Söyü utına saldıñ.
22.09.2014

Agava
Mimıldap torgan ber marca
Härkön bala uynata.
Ahrı yünläp baga belmi,
Balasın yış yılata.
Min dä onıknı citäkläp
Şul tirägä bargalıym.
Hanım bik kättä kiyenä,
Şuña yıraktan tanıym.
Küpçelek min ul hanımnı
Kürmämeşkä salışam.
Küptän tanış bulsak ta,
Söyläşmäskä tırışam.
Marca hanımga yulıksam,
Söyläp teñkägä tiyä.
Balanıñ balasın bagu –
Bezneñ burıç iç, – diyä.
Süzen cöplämiçä bulmıy,
Hak söylisez, dip toram.
Üzem niçek sızarga dip
Eçemnän plan koram.
Berözleksez söylänsä dä,
Üze yalgan söylämi.
Äçkeltem is kilä diyep
Et-mäçene önämi.
Kayvakıtta fälsäfäse
Çäçäklärgä kagıla.
Kayber faydalı süzläre
Kolagıma yagıla.
Agava digän üsemlek
İmeş ber tapkır ata.
Soklangıç matur çäçäge
Tatlı huş is tarata.
Agava çäçäk atkanın
Az keşe kürä ikän.
Çäçägen koysa üsemlek
Sagıştan ülä ikän.
Tabiğattä ni genä yuk,
Bigräk kızganıç, didem.
Bu qadär açı yazmışın
Belmägän idem, didem.
Hanım saf neçkä küñelle,
Bite buylap yäş aktı.
Çäçäkne ihlas kızganıp
Tirän sagışka battı.
23.09.2014

Auçı Ähät
Bulmas, bulmas, arttırasıñ, dustım;
Sine tıñlap utıru rähät.
Hıyalnı yırakka alıp kitäseñ,
Auga kayçan barabız, Ähät?
Sin haman da, danlı auçı sıman,
Açık avızlarnı cıyasıñ.
Öydän çıkmasañ da, bayagınak
Kürdem, diseñ, büre oyasın.
Alar sineñ arttırgannı belä,
Şuña kürä ket-ket kölälär.
Tik şulay da, sine hörmät itep,
Mäzäk tıñlar öçen kilälär.
Citär, Ähät, tuktat macarañnı,
Siña kildem häbär söylärgä.
Büre ürçep kitkän bulsa kiräk,
Atap kildem auga öndärgä.
Kiçä Yappar ike büre kürgän,
Meca aşa uzıp kitkännär.
Çikuşlarnıñ cirän alaşasın
Pır tuzdırıp kuıp yörgännär.
Eñger töşkäç, büre yulga çıga;
Aldan barıp saklap yatarbız.
Sukmakların belgäç, avır bulmas,
Hiçbulmasa bersen atarbız.
İkesen bergä alsak, yahşı bula;
Büre azsa, harap läbasa.
Annarı soñ siña maktanırga
Şäp säbäp tä bula, läbasa.
25.09.2014

Soklandıra äle haman da
Tugan cirem buylap atlap baram,
Üz uylarım belän söyläşep.
Ärämädä ber sandugaç sayrıy,
Şul koşçıktan kuydım könläşep.
Söyäseñme, ällä sagınasıñmı,
Äytçe, koşçık, barmı moñ-zarıñ.
Kemnän ottıñ mondıy matur cırnı,
Bigräk därtle sineñ cırlarıñ.
Sayra, koşçık, äydä sayra, koşçık,
Şatlık belän tulsın küñelem.
Änä nindi alsu bezdä tañnar,
Monda gına minem üz ilem.
Bügengedäy serle irtälärne
Min küp kürdem elek zamanda.
Bik häterlim, häyran kala idem,
Karap tuyganım yuk haman da.
31.09.2014

Onıta almıym
Çişmälärgä härkön bargan çakta,
Ak kayınga söylim seremne.
Nişlärgä dä belmim, niçä aylar
Onıta almıym berdän-beremne.
Küzdän yugalgançı karap kaldım,
Kulıñ izäp kitteñ kalaga.
Kemnär kerde, dustım, kemnär kerde,
Kemnär kerde bezneñ araga?
Menä-menä kaytıp kilerseñ kük,
Häbär kötäm sinnän kön sayın.
Siña bulgan söyü hisläremne
Belsä belä bödrä ak kayın.
Söyü – bähet, söyü – şatlık, dilär;
Ä min ber dä şatlık sizmimen.
Yannarıña oçıp barır idem,
Torgan cireñ sineñ belmimen.
15.10.2014

Häyerlegä bulsın
Küz aldına kiteralmıym,
Nindi ikän sin, irkäm.
Ber tapkır da kürmäsäm dä,
Töşemä kerdeñ irtän.
Kunak kızı karşısında
Sınatırga yaramıy.
Bezneñ kavışkan minutnı
Barı ber kön aralıy.
Gadi genä tutaş tügel,
Taç mulatka, didelär.
Güzälgä birgesez äybät,
Içkındırma, didelär.
Tanıştıram dip torganda,
Nigä karşı kilergä.
Härhäldä ul çibärkäyne
Kiräk bulır kürergä.
Siña şäp kız taptık diyep,
Ber-ber artlı çabalar.
Nigä alar minem öçen
Şulkadärle yanalar?
Küñel töbendä özleksez
Şuña ber şik kıymıldıy.
Häyerlegä bulsın inde,
Nigäder haman tınmıy.
Yagımlı, köläç kız bulsa,
Canıma rähät birer.
Bälki äle şul bilgesez
Miña bähet kiterer.
15.10.2014

Gäptelhäy
Elek bulsa, monıñ öçen
Rähmät äytmäslär ide.
Çın zakonlı nikah belän
Kotlıym Gäptelhäy sine.
Ber hatınıñ bar östenä
İkençene algansıñ.
Vät içmasam çibär hatın,
Bigräk şäben tapkansıñ.
Şäriğat buyınça üze
Dürt hatın da küp tügel.
Äle sin yäş, ölgererseñ,
Ğailä bäyrämeñ bügen.
Küñeldä ikesenä dä
Urın citärlek diseñ.
Minsiñaytim, arta bara
Sineñ mähäbbät hiseñ.
Yäş hatınga öylänep,
Yahşı itkänseñ, nanım.
Berençese, ni disäk tä,
Ğadäti genä hanım.
Baylık yagı sindä citä
Biş hatın totarga da.
Eçeñ poşsa, yal itärgä
Çit ilgä oçarga da.
Şunsı bik şäp, dönyanı da
Onıtıp betermiseñ.
İñ berençe hatınıña
Kimçelek kitermiseñ.
Küz timäsen, yäş hatınıñ
Hur kızı sıman äybät.
Ğaşıyqlarnı kavıştırırga
Mäcbür itä mähäbbät.
Doşmannarnıñ borınına
Çiyertteñ sin, Gäptelhäy.
Äydä yansın yöräkläre,
Buldıralmıylar sindäy.
Yöräk bar ikän üzeñdä,
Moña qadär belmädem.
Siña, dustım, bähet telim,
Rähät ütsen könnäreñ.
17.10.2014

Mömkinlektän faydalanıyk
Tukta, niçek dip äytälär äle,
Bikä bizängänçe, tuy uzar.
Timerne vakıtında sugalar,
Ozak mıştırdasañ – eş uzar.
Vakıtnıñ bähase härçak kıymmät,
Kire kaytıp bulmıy ütkängä.
Mömkinlektän faydalanu hacät,
Yazmış cile nazlap iskändä.
Caylı mizgel härçak tuıp tormıy,
Kayçak härber minut isäptä.
Uñaylı cay bälki kabat bulmas,
Küz yäşläre belän kötsäk tä.
Mömkinlektän faydalanmıy kalsak,
Karşılıklar sala kirtäsen.
Bilgele ki, andıy çakta şatlık
Urap uza ömet bistäsen.
Här küñelneñ yırak poçmagında
Ayanıç hällär istä kalalar.
Kayber hatalarnı tözätep bulmıy,
Şuña ärni iske yaralar.
Içkıngan cay cannı tırnap torsa,
Tirän señgän bula hätergä.
Annan şäbräk cay tabarga kiräk,
Şunı telim sezgä äytergä.
21.10.2014

Ostalıgıñ citmägän
Härber gölneñ üz çäçäge bula,
Härber eşneñ bula ostası.
Buy citmäskä ürelmäskä kiräk,
Yahşı dilär süzneñ kıskası.
Täväkkällek – üze yahşı ğadät,
Ansız ireşep bulmıy maksatka.
Hezmäteñneñ näticäsen kürmim,
Ber ay artık kötep torsak ta.
Ostalık digän matur süz barın
Ällä onıttıñmı, Comagul?
Ägär beläseñ kilsä, üz eçenä
Törle küp ısullar ala ul.
Monı beläm diyep totıngansıñ,
Kaydan aldıñ şundıy ışanıç?
Kaş yasıym dip beräü küz çıgargan,
Näticäse bulgan ayanıç.
Bar eşne dä belep beterep bulmıy,
Härber eşneñ bula serläre.
Keşe kölkesenä kalgansıñ iç,
Yarıy äle yatlar kürmäde.
22.10.2014

Yalgız tuyra
Tañ cilennän uyanıp
Yafraklar cilferdilär.
Çık tamçıları özleksez
Koyaşta cemeldilär.
Yabaldaşlar tañga karşı
Yugarıga ürlägän.
Çık sargan yalgız tuyranı,
Äyterseñ ul tirlägän.
Yafraklardan dulkın-dulkın
Tatlı huş is börkelä.
İhtiyärsız birelämen
Yalgız tuyra irkenä.
Siherlängän keşe kebek
Tıñlıymın tuyra şavın.
Yuka ak toman astına
Yäşerengän kiñ bolın.
Ber yalgızı kiñ bolında
Cäyelep üskän tuyra.
Belmim, ällä läzzät alam,
Sagınıp kiläm şunda.
23.06.2014

Aşıktırma ulıñnı
Malayım öylänmi, diyep
Haman ber süz söyliseñ.
Vakıt citkäç tä öyläner,
Nigä anı köçliseñ?
Öylänü söylänü tügel,
Mähäbbäten tapmıydır.
Bälki yugaltkan söygänen
Yörägendä saklıydır.
Kırık yäşlek hanım belän
Kavıştıramın diseñ.
Kem bulsa da yarıy siña,
Tizräk öylänsen diseñ.
Kırık yäşlek hanım, dustım,
Sineñ üzeñä taman.
Häzer irtä öylänmilär,
Üzgärep tora zaman.
Sineñ malayıñ tärtiple,
Alay disäm, sin dä dus.
Aşıkkan aşka peşkän di,
Akılıñnı eşkä kuş.
Goref-ğadätlär buyınça
Hatın-kız yäşräk äybät.
Gomumän, kayber ir-atka
Soñlap kilä mähäbbät.
Närsä, ällä babaylarnı
Ahmak bulgan diseñme?
Ulıñ yäş kızga öylänep
Cibärer ber iseñne.
23.10.2014

Nasıybım minem şuldır
Sin nişliseñ, enem, dilär,
Agaylar küzgä karap.
Teñkä, bäğırgä tiyälär
Şähsi hälemne sorap.
Yahşı bulıp citeşmägän
Hatınnar söymä dilär.
Ul sine yuldan yazdıra,
Azgın nämärsä dilär.
Nindi tamga taksagız da,
Söyäçäkmen min anı.
Kürmägänne söylämägez,
Gaybät söyläü – gönahı.
Sez mine yakın kürsägez,
Minem yarnı maktagız.
Ütkän eşlärgä salavat,
Yaman danın satmagız.
Andıy güzäl zat kürmädem,
Nasıybım minem şuldır.
Hanımnı bähetle itü –
Berdänber turı yuldır.
Güzällekkä kem soklanmas,
Karaşı şundıy serle.
Bar kaygılarım yugaldı,
Kıznı kürgännän birle.
25.10.2014

Tukayım
Tukay, Tukay, dahi böyek Tukay!
Bügen dä sin bezneñ yöräktä.
Yıllar uzgan sayın danıñ arta,
Şuña ahrı yakın bigräk tä.
Menä tagın tugan köneñ buldı,
Matur uzdı gomer bäyrämeñ.
Sineñ şiğırläreñ ukıdılar,
Cıygan alar cirneñ bar yämen.
Bıyıl nikter siña atap yazgan
Şigıremne ukıy almadım.
Tik şulay da sineñ häykäleñä
Çäçäklärneñ tezdem alların.
Nişlätim soñ? Minem dä bit beraz
Sineñ ezdän uza yulkaem.
Sin halkımnıñ iñ ataklı ulı,
İñ söyekle ulı, Tukayım.
27.04.2014

İsemnän çıkmas inde
Yılga buylap köymä kilä,
Utırsañ ide şuña.
Sagışlarım agıp kitä,
Karasam agımsuga.
Hislär yazgı taşkın kebek,
Kerep tula küñelgä.
Hätirälär baş kalkıta,
Ägär kilsäm İdelgä.
İdelsu buyları yämle,
Sagnıp yäşim ilkäyne.
İdeldän dä nıgrak sagnam
Yäşli söygän irkämne.
Yangan yöräk söygän yarın
Kürmiçä tınmas inde.
Zäñgärsu şayan küzläre
İsemnän çıkmas inde.
27.04.2014

Tügäräk kül
Kötep algan tagın yazlar kilde,
Yäşärälär agaç-kuaklar.
Kül tiräsen totaş hätfä kebek
Kaplap algan yäşel kıyaklar.
Külgä bügen ällä närsä bulgan,
Beläk buyı balıklar uynıy.
Yaña şıtıp çıkkan çäçäklärdä
Ärsez çikertkälär çırıldıy.
Hava tatlı, sulap tuyıp bulmıy,
Yahşı şärab kebek isertä.
Küñel türen biläp algan hislär
Tänem buylap dulkın yögertä.
Dulkınnarga tiyär-timäs kenä
Kül östendä yözä ak toman.
Ägär yalgış kına küzem yomsam,
Bar maturlık yugalır sıman.
Can äyterseñ märtkä kitä monda,
Vakıt agışları belenmi.
Tügäräk kül koyaş nurlarında
Firüzädäy sihri cemeldi.
29.04.2014

Kiçädän kaytam
Canım çistarıp saflanıp kaldı,
Duslar yanında hislärem kaldı.
Zihen här caynı börtekläp cıya,
Küñel kiñ bulsa, bar his tä sıya.
Huş isle hava kükräkkä tulgan,
Baramın alga bormalı yuldan.
Ber kön belän dä yäşärgä riza,
Kilmädem cirgä yazıp gariza.
Söyenep tuymıym – vak läysän yava,
Cil tınıp kalgan – tımızık hava.
Üz uylarıma uralam haman:
Ber dä tik tormıy üzgärä zaman.
Beraz sabır it, zaman-altınkay,
Tagın ber yılmay nazlı hatınday.
Bargan yulımnı göllär bizäsen,
Ütkän zamana kulın izäsen.
Yaktılık börki zäñgärsu küktän,
Mondıy kiçäne kürmädem küptän.
Artık şau-şunı gomumän söymim,
Seremne sezgä berençe söylim.
Küñel tiz yomşıy, kartayam bugay,
Yöräk haman da aşkına şulay.
Tik üzem belgän maksatka baram,
Karşıga iskän cillärne yaram.
Şatlıktan cırlıy minem küñelem,
Kırıyga taşlıym kiräk tügelen.
Tön uzgan inde, hälem yarıysı,
Kilä, bik kilä bähet tatıysı.
24.04.2014

Şiğır yazıp buşanam
Berkayçan da uf dimädem,
Şakşı kiyem kimädem.
Üzemnän kim karşında
Gorur başım imädem.
Keşegä karamadım,
Ber yärdäm soramadım.
Turı süzle bulganda
Keşegä yaramadım.
Seremne söylämädem,
Yavızlık köylämädem.
Kuştan yalagaylarnı
Gomerdä önämädem.
Keşeneken almadım,
Hur bulasın añladım.
Baş väzirneñ bulsa da
Can dustı bulalmadım.
Zur plannar kormadım,
Ozak uylap tormadım.
Avır hälgä yulıkkanda
Yılamadım, cırladım
Can atıp kaynamadım,
Taralıp aunamadım.
Mömkinlegem bulsa da,
Artıgın yaulamadım.
Tintäk ğamäl kılmadım,
Namusımnı tıñladım.
Ara-tirä namus saklap
Maksatıma soñladım.
Gel matur töskä tördem,
Törle-törlesen kürdem.
İke külmägemneñ bersen
Yarlı-fäqıyrgä birdem.
Uzgannan ürnäk aldım,
Üz köçemä ışandım.
Toygılar çiktän aşkanda
Şiğır yazıp buşandım.
Duslarımnı yakladım,
İsemnären paqladım.
Tugan tufrak cılısın
Ahırgaça saklarmın.
2.05.2014

Garmun
Küptän inde, ber yıl gına bardır,
Tugan avıl, sindä bulmadım.
Bolay gına, yakın itep äytäm,
Sagındıra başlıy duslarım.
Yäşlär üsä, ä min kartayamın;
Dikqat ilä karıym yäşlärgä.
Yäş yörägem äle bulsa teli,
Yäşlär kebek haman yäşnärgä.
Kömeş tavış belän cırlıy-cırlıy
Yäşlär uzdı uram buylatıp.
Yuk, bulmadı bu, tik hıyal ikän,
Elekkeçä garmun uynatıp.
İşetmädem garmun tavışların,
Belmim, ällä artık arıylar.
Ällä yäşlär talyan-bayannarga
İske närsä diyep karıylar.
Garmun tavışı – sihri, moñlı tavış,
Äytep birä hisne-toygını.
Ber närsäne äytmi kaldırganmın:
Onıttıra sagış-kaygını.
2.05.2014

Tatarstan kitap näşriyätına
Berençe may bäyräm arasında
Min avılga kayttım sagınıp.
Şuşı könnän başlap moñsu küñel
Tämam kitte minem açılıp.
Ezlägänne taptım tugan cirdä,
Krıymovnıñ taptım kitabın.
Şatlıgımnan şul çak yañabaştan
Tugan kebek buldım min tagın.
Vät matur da yazgan Mansur aga,
Halık mährüm mondıy baylıktan.
Krıymovnı ukıgan bulsak bälki
Küptän çıgar idek sazlıktan.
Küzläremä kaynar yäşlär kilä,
Ukıganda şağıyr kitabın.
Ber börtek tä arttırmıyça äytäm,
Attı minem bügen al tañım.
Berkayda yuk anıñ kitapları,
Belmilärme, ällä başkamı...
Halık küñelen yabıp kuyıp bulmıy,
Sezgä söylim, ällä taşkamı?
Bastıralar Tukay, Taktaşlarnı,
Bu eş öçen ihlas söyenäm.
Krıymovnı nikter bastırmıylar?
Canım belän ärnim, köyenäm.
Mansur Krıymov – danlı böyek şağıyr,
Taktaşlardan ber dä kim tügel.
Anıñ kebek bay icatlı kem bar?
Şuña sızlıy minem kiñ küñel.
Olı şağıyrlärne bez onıtsak,
Kaya qadär barıp çıgarbız.
Krıymov kük şağıyr kön dä tumıy,
Mondıy hälgä küpme çıdarbız.
Kem soñ söysen bezne, tatarlarnı,
Üz-üzebezne ägär söymäsäk?
Yaktı bulır halkım kiläçäge
Döres hällär genä söyläsäk.
Namus borçıganga kaläm aldım,
Ällä çittä genä torıymmı.
Äle dä bulsa tugan töbägendä
Sagınalar Mansur Krıymnı.
5.04.2014

Törlesennän
Eşläp kem soñ bayıgan?
Sineñ çüpräñ oyıgan.
Äle sin monda meni?
Su alasıñ koyıdan.
Miron ikän sarıgıñ,
Eştän çıgıp arıdım.
Dus, şulay yarıy meni
Miña birdeñ arıgın.
Utır äle köymägä,
Uñıştan baş äylänä.
Batır yegetlär genä
Matur kızga öylänä.
Sineñ dä bar kodaça,
Minem dä kodaça.
Kamil belän Minnegol
Könozın küñel aça.
Eh, zamana-zamana,
Urtasında bagana.
Hällär kaya sikerde,
Ni bulasın çamala.
Ällä inde kılana,
Küzen yomıp uylana.
Tırışlıknı ğadät it,
Bulmas hälne uylama.
Bolay bulsa üsäseñ,
Şakşı kullar übäseñ.
Tuk türälär karşında
Yöz suıñnı tügäseñ.
İdäneñ – zatlı keläm,
Häleñne yahşı beläm.
Här ömetkä yabışma
Teşeñ-tırnagıñ belän.
Cillär bulıp isälmim,
Minnän östen ikän sin.
Karış çaması üsteñ,
Häzer dustım bütän sin.
Bigräk moñsu közläreñ,
Cemeldämi küzläreñ.
Kara töndä ni öçen
Tañ yoldızın ezlädeñ.
Sin iç minem yülärem,
Matur teläk telädem.
İñ biyek ürne yaula,
Kabul bulsın telägem.
Kızık bügengä citär,
Atu artıkka kitär.
Barsın beryulı yazsam,
Danım yırakka kitär.
5.05.2014

Cäyen
Işansañ – ışan, ışanmasañ – yuk,
Buşka häm yukka min küptännän tuk.
Häyerle mäldä çıkkanmın yulga,
Hava torışı kilmäde uyga.
Küñelne açar keşem yuk ide;
Ul-bu sizelmi, yılga tın ide.
Küzlärem kükkä karap soklandı,
Gomumän äytsäm, canım şatlandı.
Kanatlı cillär bulmıy dip yördem,
Metr yarımlı dulkınnar kürdem.
Kinät kuptı cil nurlı irtädä,
Kaplana yazdım dürt-biş märtäbä.
Ğalämät zur eş maytardım bügen,
Beraz arttıram, hiç yalgan tügel.
Zur cäyen tottım bişle karmakka,
Biisem kilä härber takmakka.
Cil çıksa, balık eläkmi dilär,
Çi yalgan süz bu, balıklar kölär.
Balık oyasın nihayät taptım,
Mondıy uñışnı cide yıl tottım.
Yar kırıyına söyräp çıgardım,
Altı pot bulır, niçek turarmın.
Bügen şatlıgım şunnan gıybärät,
Bälki cideder, saklıymın ädäp.
Vakıt uzdırır öçen barmadım,
Käyef zerä şäp, tamçı armadım.
Agıydel dulap dulkınlap kaldı,
Bar duslar kürep häyranga kaldı.
7.05.2014

Mäskäü kala
İñ şäp vä matur kala
Mäskäü diyep atala.
Rossiyägä genä tügel,
Evropaga baş kala.
Baş bulmaska çarası yuk,
Urını gacäp caylı.
Yılga buyına utırgan,
Här yaktan da uñaylı.
Yılga digännän, Yauzanı
Elek yavız digännär.
Mäskäü kalanı berençe
Tatarlar tözegännär.
Tözegännär disäm az bula,
Başlap nigez salgannar.
Zamanında kala kürep,
Bar da häyran kalgannar.
Häzer dä Mäskäü soklangıç,
Haman da çäçäk ata.
Yäşe ölkän, zur bulsa da,
Härber keşe yarata.
Mäskäügä urın saylagan
Ärbät isemle tatar.
Bügen dä äle başkalada
Arbat digän uram bar.
Tatarlarnıñ kulı tisä
Här närsä äybät bula.
Mäskäüdä bezneñ öleş zur,
Yäşe meñ yäşkä tula.
2.04.2014

Ällä nilär birer idem
Çişmägezneñ tiräsenä
Küksel çäçäklär üskän.
Teläsäm-telämäsäm dä,
İrkäm çıkmıysıñ istän.
Çişmägezneñ suın eçtem
Yörägem basır öçen.
Yansa-yansın, äydä yansın,
Yöräk ul yanar öçen.
Çişmägä kiläseñ dä sin,
Söykemle yılmayasıñ.
Çäçäklärdän küzeñ almıy,
Ah, diyep soklanasıñ.
Sin karıysıñ çäçäklärgä,
Min karıym küzläreñä.
Ällä nilär birer idem
Ah, digän süzläreñä.
3.04.2014

Kıyu ğamällär kiräk
Bez – bez mikän, bez kem mikän?
Menä närsädä hikmät.
Buldırabız dip şaulıybız,
Ägär dä uñsa ikmäk.
Bar dönyanı, äle dä bulsa,
Şakkattırıp bulmadı.
Ziräk halık sanalsak ta,
Moradıbız uñmadı.
Töşep kalgan kavem tügel –
Bez tatar balaları.
Haman-haman cay kötäbez,
Annarı da annarı.
Kuş yöräkle batırlar
Tualar häzer siräk.
Ber närsä mäñgelek tügel,
Kıyu ğamällär kiräk.
Kayçan bezneñ mämläkättä
Almış han tagın tuar.
Ul tusa tatar kavemen
Berböten itep cıyar.
6.04.2014

Üpkälädem
Küzgä ak-kara kürenmi,
Artık aşkına küñel.
Ür artınnan yaña ürlär
Yaulavı ansat tügel.
Tagın närsä citmi siña?
Küz karaşlarıñ salkın.
Bik beläseñ kilsä enem –
Bulalmıy kömeş altın.
Korı isäp, azgın teläk
Kotırttı ziheneñne.
Bähet ezläp tıyalmadıñ
Aşkıngan küñeleñne.
Ber genä dä kotı yuk dip,
Eşeñne sin söymädeñ.
Kayda bez yuk, şunda yahşı,
Sin şul hälne belmädeñ.
Zerä hätär yulga kerdeñ,
Niçek yäşärseñ inde.
Gomer ber genä birelä,
Hoday saklasın sine.
Başka yullar da bar ide,
Kötep tilmerä canım.
Nigä kitkäneñ äytmiçä,
Döres itmädeñ, nanım.
Kayda atış, kayda sugış –
Sin şunda atlıgasıñ.
Menä üter, añlıy almıym,
Sugışnı sagınasıñ?
Siña üpkälädem, enem,
Totmadıñ kiñäşemne.
Sin mine sanga sukmıysıñ,
Het kızgan iptäşeñne.
7.04.2014

Küñelem tik sine yarata
Min sine ezlädem urmannan,
Soradım koşlardan, bolannan.
Yalgızım yamansu, yamansu
Hıyallar ürämen tomannan.
Avılda, kalada? sin kayda?
Sagınıp uyanam al tañda.
Çıgam da ay belän serläşäm,
Süzlärem gel sineñ hakıñda.
Koyaşım kabına kügemdä,
Süzläreñ haman da isemdä.
Zur şatlık küräsem bulganda
Gel sine kürämen töşemdä.
Cırlarım tik siña karata,
Sagışnı tañ cile tarata.
Eçkersez hisläreñ hakına
Küñelem tik sine yarata.
10.04.2014

Tırışırga turı kilä
İrtä uñmagan kiç uñmas,
Kiç uñmagan hiç uñmas.
Tormış yulları bormalı,
Gel bez digänçä bulmas.
Başıñnı taşka orsañ da,
Bulmasa bulmıy dilär.
Ömet özärgä yaramıy,
Yazmış öç sınıy dilär.
Sabırlık digän sıyfatnı
Üzläşterü mäslihät.
Can barında ömet sünmi,
Yuanırga bula dimäk.
Moradıña ireşü öçen
Ütken sizgerlek kiräk.
Här teläkkä ireşep bulmıy,
Bulsañ da ütä ziräk.
Şomlı şik kıymıldaganda
Küñeldän sagış kitmi.
Çama belü – timer kanun,
Berkayçan zıyan itmi.
Öleşkä urın kalmasa,
Tik utırıp ta bulmıy.
Ägärenki soñga kalsañ,
Yulıñ täğaen uñmıy.
Üz başına töşsä genä
Añlıy adäm balası.
Sabırlık altın bulsa da,
Anıñ da bar çaması.
Üz öleşeñ alganda da,
Uñaylı forsat kiräk.
Şul mizgelne kötä-kötä
Zarıgıp tibä yöräk.
Forsattan faydalanmasañ
Haman yaña cay bulmas.
Bähet koyaşıñ bayısa,
Yaktı matur kön tumas.
Kaysı yaktan karasañ da,
Tırışırga turı kilä.
Zarlanudan ber fayda yuk,
Bähet kötterep kilä.
11.04.2014

Gorur börket
Kiläçäkne kürmi genä
Gürlärgä kerep bulmıy.
Sindäy kakşamas yegetlär
Cirdä kön sayın tumıy.
Sineñ çiksez hıyallarıñ
Kiläçäkkä ürelgän.
Küñel bakçañ allı-gölle
Çäçäklärgä törengän.
Döresen äytsäm, üzeñ kebek
Fikerläreñ söykemle.
İzge yullarda yöriseñ,
Gorur börket şikelle.
Hör zamana kiläçägen
Sin berençe añladıñ.
Bar duslarnı şakkattırıp,
Döres kıybla sayladıñ.
Mäñge betmäs köç-kuäteñ
Yıraktan börkep tora.
Därtle süzläreñ küñelne
Ömet belän tutıra.
Zinnätle asıltaş kebek
Ayırılıp torasıñ.
Yahşı süzgä mohtaclık bar,
Nindi plan korasıñ.
İñ qaderle närsä – vakıt,
Öndämäñne iğlan it.
Buldırsañ, sin buldırasıñ,
Bigräk kulay zaman bit.
Hoday siña olı kodrät,
Zur uñışlar äydäsen.
Yar Çallı kalası tizdän
Gölbakçaga äylänsen.
14.04.2014

Çama belsäñ kurkınıç yuk
Et simersä, üz hucasın
Tota da talıy dilär.
Sizep kalıp, nık sıptırsañ,
Ayagıñ yalıy dilär.
Hatın belän et halkına
Işanma dip äytem bar.
Bu äytemneñ haklıgına
Ber keçkenä şigem bar.
Ägär öygä kaytmıy kalsañ,
Hatın-kız ükeräçäk.
Etkä çabata kidertsäñ,
Ul anı kimeräçäk.
Etne çılbırga bäyläsäñ,
Et öyne saklayaçak.
Hatın-kıznıñ cayın tapsañ,
Ul sine satmayaçak.
Etne artık küp aşatsañ,
Hiçşiksez simeräçäk.
Hatın-kıznı eşlätmäsäñ,
Tik torıp tileräçäk.
Här närsäneñ çaması bar,
Az da, küp tä yaramıy.
Çama belü – böyek ğamäl,
Bar bäladän aralıy.
14.04.2014

Miña dimägäye
Min kötmägän çakta kilep kerde
Tüm-tügäräk yözle ber adäm.
Ahrı agay-ene arasında
Olı däräcäle möhtäräm.
Bar da ayak öste torıp bastı,
Ber min kaldım türdä utırıp.
Tüm-tügäräk miña karap kattı,
İke ala küzen tutırıp.
Küp utırgan avtoritet ikän,
Kaydan belim barlık keşene?
İlämsez töse belän bulsa da,
Kurkıta ul bezneñ işene.
Kälä-mälä süzen añlap bulmıy,
Ällä nindi cargon öläşä.
Tüm-tügäräk nikter riza tügel,
Min belmägän teldä söyläşä.
Yat itep karaunı toyu avır,
Çıgıp sızdım tämam aptırap.
Avtoritet arttan kölep kaldı,
Altın teşe belän yaltırap.
Tüm-tügäräk deputat ta ikän,
Bulmagayı, şunda çukınsın.
Annan yırak toru häyerleräk –
Miña dimägäye, cen bulsın.
17.04.2014

İmännär şaulıy
Tau itägendä imännär şaulıy,
İmängä kunıp sandugaç sayrıy.
Çişmä çıltırıy, min yapa-yalgız,
Bar da iskeçä, tön genä aysız.
Küktä yoldızlar yaktı yanalar,
Barsı beryulı cirgä bagalar.
Ay bulmaganga alar moñsular,
Çişmägä tuktıy argan yulçılar.
Monda tiz genä yal itä küñel,
Ber sere bardır, tikmägä tügel.
Tege kilgändä altın köz ide,
Tau itägendä ak toman ide.
Bügen yaz äle, cäy başı gına.
Kitep barışım Ural yagına.
Sandugaç sayrıy, tañ atar inde,
Çulpan yoldızı yugarı mende.
Yırak yoldızdan nur sirpep tora,
Bakırday kızıl ayırılıp tora.
Änä Cidegän tañga karagan,
Kükneñ çitendä uynıy acagan.
Matur urınnar bar tugan ildä,
Can rähät çigä yoldızlı töndä.
Tau itägendä imännär şaulıy,
İmängä kunıp sandugaç sayrıy.
Tañ atkan çaknı kilä küräsem,
Çişmä yanınnan kilmi kitäsem.
Telär-telämäs sünä uçagım,
Bu güzäl cirgä kilermen tagın.
17.06.2014

Küñelle buldı
Tel oçında tora, äytep bulmıy,
Küñel belän hälne çamalıym.
İrtän bar da istä kebek ide,
Kiräk süzne häzer tabalmıym.
Ällä kartlık kilep citä inde,
Vakıt-vakıt häter alama.
Beraz gına zihen açılmasmı,
Çıgıp yörim äle havaga.
Gacäyep töş kürdem, duslar, bügen:
Baytal atta ide abzagız.
Sölek kebek almaçuar ide,
Hälläremne şunnan añlagız.
Ber yalgızım tañga karap çaptım,
Soklangıç şäp atka atlanıp.
İfrat yahşı töş bulırga kiräk,
Uyandım min şuña şatlanıp.
Kayda barganımnı häterlämim,
Bik küñelle buldı şulay da.
Baytal bulgaç, yäş at bula inde,
Häyerlegä yurıym şuña da.
18.11.2014

Cülärlekneñ barmı çikläre
Karurmannıñ kırıyı bulgan kebek,
Diñgezneñ dä bula çitläre.
Cirdä kayçan bulsa cülärlekneñ
Bulır mikän kırıy-çikläre.
Küp yıldan soñ cirgä kilgän buın
Pır tuzdırıp bezne sügerlär.
Ul gına da tügel, bälki äle
Kırgıy bulgannar dip kölerlär.
Kölsälär dä yäki süksälär dä,
Alar haklı bula hiçşiksez.
Zamandaşlar mine gafu itsen,
Kemgä bulsa kagılsam ipsez.
Vähşilekne küñel kütäralmıy,
Hätta zihen moña çuala.
Şunsı gacäp – cirdä sugış çıksa,
Kayberäülär ihlas kuana.
Yakın Könçıgışta, Donbass tiräsendä,
Afrikada ülä keşelär.
Bügengeneñ açı hakıykaten
Kıska gına şigırem söylär.
Donbass bulsın, Yakın Könçıgışmı –
Här ikese bay cir sanala.
Bähetsezme, ällä şäfkatsezme
Turı kilde bezgä zamana.
Kayber halık haman irek daulıy,
Buysınası kilmi çitlärgä.
Üzenä möstäkıyl däülät tözep,
Könküreşen teli iplärgä.
Möstäkıyllek yäki baylık öçen
Sugışıp yäşi adäm balası.
Üz ileñne saklap koral totsañ,
İzge ğamäl bula yänäse.
Sugış, mäğlüm, bik kurkınıç närsä,
Häzer koral ğalämät köçle.
Ber atuda küp keşene kıra,
Näq elekke çuma-çir tösle.
Bügen ata torgan koraldan tış,
Tagın da bar başka korallar.
Alarnı kullana başlasalar,
Küp tapkırga arta korbannar.
Bilgele ki, keşelär üterü
Cir yözendä iñ zur gönahı.
Sugış vakıtında şahit kitsäñ,
Gafu itä, imeş, Allahı.
Keşe üzen ziräk sanasa da,
Tuktatalmıy bäla-kazanı.
Adäm balaları sugışalar,
Say bulganga akıl kazanı.
Beräügä dä sugış fayda birmi,
Tırnıy minem teñkä-bäğırne.
Zur cülärlek eşläp kuymasınnar,
Şunnan kurkıp yazam şiğırne.
21.11.2014

Yaña hıyal yahşı
Vakıt uzgan sayın ak hıyallar
Ällä kayda kaldı, yugaldı.
Tormış diñgezeneñ dulkınnarı
Barsı bergä därräü kuzgaldı.
Zuraya häm kızulana barıp
Yıraklarga alıp kittelär.
Dulkınnarga karşı köräşkändä,
Baytak yıllar uzıp kittelär.
İske hıyalımnı taba almıym,
Häzer başka hıyal korırmın.
Yullarımda karşılıklar tusa
Sabır itep kötep torırmın.
Vak eşlärgä zur hıyallar baglap
Yırak kitalmamın barıber.
Yaña yaktı hıyal dulkınında
Yözep karıym äle tagı ber.
Yaña tugan hıyal üzaldına
Canda-tändä ömet uyata.
Tiñsez olı bähet kötä kebek
Küñel türen hätta yuata.
Elek şäp kürengän uy-fikerlär
Zamanaga yarap betmilär.
Biläp algan yaña his toygılar
Tılsım kebek matur serlelär.
Zäñgär räşälärgä aldalanıp
Häzer inde çittä yörimen.
Üzem sizäm, böten ruhım belän –
Tugan cirdän bähet ezlimen.
Häl tudırgan şatlık rähätennän
Härber küzänäktä köç toyam.
Küñel kügem saflangan şikelle,
Menä niçek dönya dip kuyam.
23.10.2014

Küñel sine ezläde
Yäşlegemdä kiçergän his
İskä töşä dä tora.
Küptän tugan ber hıyalım
Yäşlegemä çakıra.
Özleksez sagınıp yäşäü
Bigräk avır läbasa.
Sineñ yanga kaytıp kiläm
Bormalı yullar aşa.
Kön dimäde, tön dimäde,
Küñel sine ezläde.
Küpme genä karışsam da,
Ahır çiktä tüzmäde.
Ütkän-sütkändä bulsa da,
Sine kürermen dimen.
Sin haman da tormışımda
Küñel koyaşım minem.
Söygän öçen açulanma,
Hislär siña ürelgän.
Sinsez yäşäü yäşäü meni?
Can sagışka törengän.
25.11.2014

Ğamäleñ yaman ikän
Sin ikänseñ, sin ikän,
Süzeñ äkiyät ikän.
Küp eş maytardım dideñ,
Ğamäleñ yaman ikän.
Äydük dip karşı aldıñ,
Kürep häyranga kaldım.
Öç kön eçendä mine
Kara kaygıga saldıñ.
Kötep zarıktım dideñ,
Siña ışangan idem.
Çik sızıgın uzgansıñ,
Hälläreñ möşkel, enem.
Barmı soñ beraz añıñ,
Siña ni kiräk tagın?
Kuäteñ taşıp tora,
Tırışıp eşlär çagıñ.
Eçeñdäge cennäreñ,
Urlap uza tönnäreñ.
Çukınıp kit alaysa,
Yoklap uza könnäreñ.
Hätär yulga baskansıñ,
Akrın-akrın şaşkansıñ.
Sin käsepkä çıgasıñ,
Härkön kiçke aştan soñ.
Çittän sine küzlädem,
Kötmä maktau süzlären.
Sin minem dustım tügel,
Kürenmäsen ezläreñ.
8.05.2014

Apasça äñgämä
Berençe hatın:
Malay canım, karale,
Minem öydä kal äle.
Barasım bar Apaska,
Keşem yuk sinnän başka.
Balalarnı kararsıñ,
Kıznıñ çäçen tararsıñ.
Ere bäräñge peşer,
Näüräptä bezneñ kişer.
Balalarım yagımlı,
Alar sine sagındı.
Balalarga söt eçer,
Sıyırga peçän töşer.
Ber närsä äytim tagın,
İpineñ tura agın.
Tamakların tuydır da,
Kıznı ozat ukırga.
Ulım äle keçkenä,
Anıñ yäşe öç kenä.
Uynarga bik yarata,
Sagışlarnı tarata.
Ahirät dim, annarı,
Ulımda han kannarı.
Üzeñ tışta çagında
Uynap yörsen yanıñda.
Can kisägem, ahirät,
Sindäy keşelär siräk.
Niçek bulsa da caylap
Ulımnı beraz yoklat.
Busın gına söylim dä,
Yul hästären köylim dä,
Kızım kaytır sabaktan,
Bäleş peşer kabaktan.
Däreslären ukısın,
Kabat-kabat tukısın.
Cır bulsa da yatlasın,
Tagın yoklap yatmasın.
Yarıy äle sin buldıñ,
Sineñ belän min uñdım.
Berkayçan karışmadıñ,
Üzemnän kalışmadıñ.
Ozaklamam, kaytırmın,
Küçtänäç apkaytırmın.
Bergäläp çäy eçärbez,
İrkenläp yal itärbez.
Ahirät, rähmät yazsın,
Äcere siña ausın.
Üzem dä bulışırmın,
Kötüeñ kuışırmın.
İkençe hatın:
Härber süzeñ isemdä,
Ul qadärle özelmä.
Ahirät, sin digändä,
Ayaklarım idändä.
Barsın bergä bagarmın,
Sıyırıñnı savarmın.
Bulışam menä, ikmäk,
Şul da buldımı hikmät.
Härçak häleñä keräm,
Sine bik yakın küräm.
Eşeñne eşläp beter,
Bar da Allaga şöker.
Balalarıñ mähabät,
Berse bersennän äybät.
İrtägä irtä tañda
Min kitärmen Kazanga.
Sin kalasıñ öyemdä,
Açkıç abzar çöyendä.
Bayadan birle uylıym,
Haman söyenep tuymıym.
11.05.2014

Äytkän süz – atkan uk
Ber adäm minnän soraşa,
Niçek tä niçek diyä.
Kırıkmasa kırık tapkır
Teñkä-bäğırgä tiyä.
Tiz kartayıp kitmäsen dim,
Küp belmi torsın äle.
Artık katı kızıksına,
Tirängä kitkän game.
Niyäte miña bilgesez,
Töse üzbäkkä tartım.
Yahşılar da kayber çakta
Kürsätep kuya artın.
Üzbäge dä, başkası da
Kayçak katı teşlilär.
Yuaş kına yörilär dä,
Äşäkelek eşlilär.
Annarı mä kiräk bulsa,
Kürmägäneñ kürerseñ.
Bar bulgan duslık hislären
Cir astına kümerseñ.
Äytkän süz atkan uk sımak,
Oçıp barıp kadala.
İsem kitä, kayber süzlär
Bigräk tä tiz tarala.
11.05.2014

Avılım
Sagındım, avılım, sagındım
Küñelle Sabanlı tuylarıñ.
Yarlardan çıgarga omtılgan
Yaz sayın taşıgan sularıñ.
Yaz kilä dä, kabat cäy kilä,
Ülämä suları tın aga.
Äyterseñ ul taşıp akmagan,
Yörägem şuñadır yış kaga.
Avılnı töşemdä kürsäm dä,
Canımnı nigäder moñ basa.
Mäñge dä häterdän yugalmas
Yäş çaklar kitälär läbasa.
Yaratkan yöräklär sagına,
Küp hällär isemdä saklana.
Avılga yaz sayın kaytsam da,
Küzlärem haman da soklana.
12.04.2014

Yul ezlim
Bügenge eş, bälki, yarap betmäs,
Tön uzar da, kabat kön tuar.
İskerä başlagan hıyallarnı
Yaña tugan hıyallar kuar.
Häl kürsäter, kaysı yünäleştä
Miña yulnı dävam itärgä.
Dönya hälen ber dä belep bulmıy,
Turı kiler bälki kötärgä.
Beraz gına kötärgä dä bula,
Ägär inde bik şäp disälär.
Akrın iskän nazlı tañ cilläre
Yahşı häbär alıp kilsälär.
Min küp kürdem matur irtälärne,
Ahrı mäñge karap tuymamın.
Ul gına da tügel, äle dä bulsa
Koşlar cırın tıñlap tuymadım.
Nişlätim soñ şundıy bulıp tugaç,
Maturlıkka taba agılam.
Häteremnän çıkmas tugan yagım,
Yoldızların hätta sagınam.
Alsu tañnar belän bergä torıp
Tabiğatne härkön küzlimen.
Hava kebek hällär üzgärälär,
Yäşär öçen töz yul ezlimen.
13.05.2014

Ülçämiçä yaramıy
Cide kat ülçä – ber kat kis,
Sin yarıysı ziräk iç.
Ansına da, monsına da
Ölgerergä kiräk iç.
Ansat kına: cide tapkır
Vakıt bulsa ülçärseñ.
Aşıgıç eş kuıp kilsä,
Çama belän kisärseñ.
Kul yalgışsa, baş ğayeple:
Döres kiñäş birmägän.
Gönah şomlık, kiräk çakta
Zihen çara kürmägän.
Ülçämiçä, kırt kiskändä
Añ belän şik talaşa.
Cide tügel, un kat ülçä,
Olı yalgış yanasa.
Vakıt kua, eşlär kötä,
Aşarga cim soramıy.
Hällär katı kıssalar da,
Aşıgırga yaramıy.
22.05.2014

Añla şunı
Nigä kaçtı tösläreñ,
Şık-şık itä teşläreñ?
Kinät kenä tuktap kalgan
Görläp bargan eşläreñ.
Bolay itik alaysa,
Yözeñ saran yılmaysa,
Ömet belän tulgan küzeñ
Ozın-ozak moñaysa,
Üz yalgışıñnı bel sin,
Gadi halätkä kil sin.
Kisken hällär kısıp alsa
Avır bulsa da, köl sin.
Niçek sine saklarga,
İsemeñne aklarga.
Doşmannarga irek birmä
Namusıñnı taptarga.
Doşmannar ozak kötmäs,
Kiñäşem zıyan itmäs.
Tiyeş goşerne birmäsäñ,
Şik-şöbhäläreñ kitmäs.
Malnı sin küp tabasıñ,
Çabuın da çabasıñ.
Keşegä kalsın dimiseñ,
Kırıp-seberep alasıñ.
Alay uk tiyeş tügel,
Ciñel sulasın küñel.
Sin bit äle Hodaynıñ
Kaşka täkäse tügel.
Zakonnı önämiseñ,
Naloglar tülämiseñ.
Hodavänä, añla şunı,
Tiyeşen ütämiseñ.
Ğadel bulırga tırış,
Yarlı-fäqıyrgä bulış.
Tik namus belän yäşäsäñ,
Sin cıyırsıñ mul uñış.
23.05.2014

Tuyıp toram
Karap tuyalmaslık üzeñ güzäl,
Küz karaşıñ sineñ yagımlı.
Min sagınam haman, min yuksınam
Şat küñelle köläç çagıñnı.
Yukka-barga nigä üpkäliseñ,
Mañgayıma salkın tir çıktı.
İnde niçä könnär minem küñel
Sine genä kötep zarıktı.
Urtak fiker barber tabalmabız,
Yanar yöräk tizdän suınır.
Sagış beraz iyärep yörer dä,
Vakıt cile belän koyılır.
Mondıy hällär tagın kabatlanmas,
Küreşmäsäk, çınlap ta äybät.
Canım ardı, şatlık hisen toymıym,
Tuyıp toram sinnän, mähäbbät.
17.05.2014

Başkalarnı tıñlıy bel
Närsä äle yözeñ sıtık,
Tagın kürdeñ mällä töş.
Vallahi gazim dip äytäm,
Citär inde, cirgä töş.
Yäle, yäle, añlatıp bir,
Üpkälädeñ ni öçen?
Yaña zaman, yaña taläp,
Buşka tügäseñ köçeñ.
İske ülçäü barmıy häzer,
Köçlelär dä sıgıla.
Ägär ozak mıştırdasañ,
Hällär kire borıla.
Häzer ärsezlär zamanı,
Teläsäñ kaydan teşlä.
Äytkänne kötmiçä genä
Sin üzeñ belep eşlä.
Başkalarnı da tıñlıy bel,
Tupaslanmasın canıñ.
Minnän gayre kemeñ bar soñ,
Süzemne tıñla nanım.
Min äytmäsäm, kemnär äyter?
Kirelegeñne sındır.
Bälki sineñ yul çınlap ta
Berdänber turı yuldır.
Tırışkan – tapkan, digännär,
Kötmä yazmış kararın.
Ni teläsäñ, şunı eşlä,
Namus kuşkan qadären.
Sin kılgan matur ğamällär
Här yaktan yaltırasın.
Aldıngı bul, täüfiklı bul,
Doşmannar kaltırasın.
İr keşegä un hönär az,
Härkön arttır belemeñ.
İkelätä tatlı bulır
Tapkan härber telemeñ.
Köçle keşe berne yıksa,
Belemle – meñne yıgar.
Kuygan maksatıña citsäñ,
Yangan yörägeñ tınar.
27.05.2014

Toman
Zäñgärsu-kügelcem toman
Urmannı tomalagan.
Cil uñayına agıla,
Bolınga sıyalmagan.
Bolıt ta yuk kebek ide,
Küktän läysän sibäli.
Toman uylarga urala,
Haman cirgä çügäli.
Koyaş toman arasınnan
Moñsu gına yılmaya.
Ällä tomannı yatsınıp
Yalgız turgay moñaya.
Cılı hava ğadättän tış
Huş is belän kuyırgan.
Tomannan kurkıp kargalar
Tau başına cıyılgan.
Moñsu da, rähät tä kebek,
Niçek tä äytep bulmıy.
Küñelem belän kötsäm dä,
Yaña hıyallar tumıy.
28.05.2014

Annarı soñ niçek bulır
Min kiçä bazarga bardım.
Ayaz, matur kön ide.
Yulda oçrap ber tanışım!
«Nigä kilmiseñ», – dide.
Bolay gına äytte mikän,
Çakıru dip añlıymmı.
Härhäldä häl belü yarıy,
Ällä bügen barıymmı?
Oçramagan bulsa bälki
Yahşırak bulır ide.
Kayber kıtırşı süzläre
Bäğır çitemä tide.
İkençe vakıtka kalsın,
Yuk, bügen barmıym äle.
Annarı soñ niçek bulır,
Ber şiğır yazıym äle.
Kırıkmasa, kırık tapkır
Kürgän bar ul iptäşne.
Üze belä, tik şulay da
Minnän sorıy kiñäşne.
Sınau mikän, saklanumı,
Añlamassıñ anıkın.
Gäp satarga ifrat osta,
Hiç kızganmıy vakıtın.
Akıl birergä totına,
Belmägän başı belän.
Äydük dip karşı alsa da,
Yomşak yakların beläm.
İrtägä eştän kaytışlıy
Kersäm kerermen äle.
Kermäsäm tagın üpkäli
Närsädä ikän game.
29.05.2014

Ätine sagınam
Ber garmunçı yeget uynıy
Miña qaderle köyne.
Tılsımlı köy tıñlıy-tıñlıy
Uzıp kitkänmen öyne.
Ätigä citkermäsä dä,
Özderep uynıy yeget.
Miña kalsa Räyhan köyen
Ätiyem uynıy kebek.
Niçek yakın, niçek gaziz,
Küñel ireksez cırlıy.
Hätirälär uyanalar,
Moñ yörägemdä zıñlıy.
Şuşı gacäp cır şikelle
Ozak yäşise ide.
Räyhan köyen işetkändä
Sagınam min ätine.
24.04.2014

Şayan hällär
Gabdulla Tukaynıñ Yar Çallıda
Tugan könen bäyräm ittek bez.
Haman-haman zaman üzgärsä dä,
Bäyräm uzmıy bezdä iteksez.
Aydar Hälim Räkit eşmäkärdän
Kiyez itek sorap yödätte.
Väğdäñ belän bergä itegeñ dä
Tuzalar dip akıl öyrätte.
Şundıy olı bäyräm könendä dä
Kiyez itek nigä kiräkkän?
Allabirde[1] siña bu itekne
Büläk itär ihlas yöräktän.
Aydar aga, zinhar kaygırmıy tor,
Uramda – yaz, şatlık – yözlärdä.
Kiyez itek häzer kiräk tügel,
Bu kaygıñnı kaldır közlärgä.
26.04.2014
[1] Allabirde, Räkit – ikese ber keşe.

Yäşim söyenep
Keşe yazmışı bigräk katlaulı,
Eh tä itmiçä, kiçtem taş-taunı.
Şatlık hisläre üste, küperde,
Küräseñ niçek hällär sikerde.
Ömet zuraya, küzgä kürenep,
Uñışnı cıyam çak-çak ürelep.
Hıyalım citmi şatlık uylarga,
Kaytıp barışım Saban tuylarga.
Turıdan-turı äyter süzlärem,
Küzgä kürenmi tatlı hislärem.
Küñel baylıgın cillär örmäsen,
Hoday Täğalä küp dip kürmäsen.
Bik açık ilä his itäm hälne,
Qaderlim üzem här tugan mälne.
Yuk-bar häsrätkä tormıym köyenep,
Gomumän äytsäm, yäşim söyenep.
Zäñgärsu eñger töşä başladı,
Kürenä äle Gran taşları.
Kaytıp citärgä küp tä kalmadı,
İsänme dilär Tabar talları.
Älhämdülillah, bik isän äle,
Kiräk çagında taş kisäm äle.
Yamansularga yuk minem vakıt,
Koyılıp töşmim uylarga batıp.
Kıyın kürsäm dä, sıkrap yäşämim,
Tiktomalga hiç kinät yäşnämim.
Tatlı toygılar tängä tarala.
Tugan tufrakta hıyal yarala.
Äüvälge kebek tatlı is añkıy,
Urak qadärle yaña ay balkıy.
Huş kiläsez dip karşı aldılar,
Kunakka kayttı sezgä çallılar.
26.04.2014

Zäñgär çäçäklär: şiğırlär. – Yar Çallı: 2015.





SERLE DÖNYa
(şiğırlär)

Zur bähetne kiräk tözergä
Bähet kilsä, äydä, kilä birsen,
Koçak cäyep karşı alırmın.
Cıynau kilsälär dä ber süzem yuk,
Betä yazdı kötep sabırım.
Kötelmägän yaktan kilä kalsa,
Qaderlärmen, ihlas zurlarmın.
Bähet diñgezendä yözgän çakta
Şatlık belän tula cırlarım.
Ğadel cillär iskän ber irtädä
Miña bähet kiler şikelle.
Karıymın da uzgan-bargannarga,
Bähetlelär härçak söykemle.
Haman-haman kötep kenä bulmas,
Zur bähetne kiräk tözergä.
Hayatemne mömkin bulgan qadär
Olug eşlär belän bizärgä.
13.03.2015.

Yöräk haman yäş
Hıyallarım alsu töstä çaklar
Bügengedäy äle isemdä.
Ni hikmätter, kiläçäkne tügel,
Yäş çagımnı küräm töşemdä.
Kuätemne kaya kuyarga da
Belmi yörgän çagım bar ide.
Ömet miña, yüri bulsa kiräk,
Köç berkayçan betmi ul dide.
Aldaladı ömet, aldaladı,
Yegär kimep, kullar arıdı.
Ayaklar da şıgır-şıgır itä,
Mayı betkän, şaytan algırı.
Yöräk kenä haman, elekkeçä
Sin yäş diyep hisne uyata.
Böyek akıl sabır tavış belän
Bar da şäp dip cannı yuata.
09.04.2015.

Tugan yakka kaytsam
Sandugaçlar oya ürä
Ülämä tallarına.
Şunda kaytsam, söygän yarım
Kilä küz allarıma.
Tañ atkanda irtä torıp
Baram su buylarına.
Teläsäm-telämäsäm dä
Haman sin uylarımda.
Äle haman yalgız çakta
Yuanam sine uylap.
Citäkläşep yörgän idek
Sandugaç cırın tıñlap.
Koşlar, irkäm, haman sayrıy,
Sin genä yuk yanımda.
Şatlık ta bar, sagış ta bar
Sandugaçlar cırında.
16.06.2015.

Apasta
Küktä tonık kına ay kalıktı,
Cem-cem balkıy ide yoldızlar.
Su buyında därtle sandugaçlar
Tugan cirne maktap cırlıylar.
Ay haman da yugarıga ürli,
Mengän sayın arta yaktısı.
Mondıy çakta yoklap bulameni,
Uzgan inde tönneñ yartısı.
Tabar salmak kına aga tora,
Ay nurında uynıy dulkınnar.
Ber kayda yuk moñlı sandugaçlar,
Bezdägedäy sayrıy torgannar.
Min dä şunda täesirlänep kitep
Töne buyı kontsert tıñladım.
Cäyge tön bit artık ozın bulmıy,
Sizmädem dä tönneñ uzganın.
Apas, 17.05.2014.

Yaña cır
Küñel haman sineñ yannan kitmi,
Ällä mäytäm yazmış sınıymı?
İyärep bargan tulgan ay şikelle
Yaktırtasıñ barır yulımnı.
Hıyal yullarımnıñ azagında
Şau çäçäkle ber yul kürämen.
Uylarımda sine iskä alsam,
Şatlık belän tula yörägem.
Hislär östen minem ihtıyardan,
Özelep söyäm bälki şuñadır.
Menä tagın hıyal kanatında
Kinät kenä tudı yaña cır.
Mömkin bulsa, bar dönyamnı onıtıp
Sineñ yanga oçar idem min.
Hisläremne berkem kakşatalmas,
Yazmış birgän berdänberem sin.
01.05.2015.

Sagına başlıym
Sine kürep ahrı tuya almam,
Böten yözeñ belän balkıysıñ.
Yöräk söygän ber sin genä bulgaç,
Küñel türlärenä yakınsıñ.
Beläseñme, dönya matur miña
Sin yanımda minem bulganda.
Sineñ hakta gına uylasam da,
Barlık kaygılarım yugala.
Häter däftärenä yazıp kuydım
Söyäm digän nazlı süzeñne.
Sineñ yannan kitep ölgeralmıym,
Sagına da başlıym üzeñne.
Mine küräseñ dä, yılmayasıñ,
Häleñ niçek, bäğrem, diyäseñ.
Şul süzeñnän şundıy küñel bula,
Yögerep kilep kilä übäsem.
03.07.2015.

Kayt, canıyım
Yalgız küñel yamansulıy,
Bigräk moñsu kiçlärem.
Gölbakçasına keräm dä
Sizäm çäçäk islären.
İrtä dimi, kiçen dimi,
Küñel sine sagına.
Üzem cırlıym, üzem yılıym,
Şundıy çaklarım bula.
Gölbakçanıñ urtasında
İmän üsä isemsez.
Kayt, canıyım, kayt yanıma,
Sin bulmagaç küñelsez.
Tañ sayın imängä kunıp
Koşlar sayrıy özderep.
Şul koşlarnı ikäü bergä
Tıñlıy idek bez elek.
08.07.2015.

Ğaşıyq buldı ber yeget
Çü, küñelem, aşıkmıy tor,
Tıñla äle yöräkne.
Hällär citdi tös alalar,
Onıt iske ğadätne.
Yul buyındagı kayınnar
Ap-ak karga bizälgän.
Köyäntä-çiläk asıp ber kız
Kaytıp kilä kizläüdän.
Kirtläç-kirtläç taular öyä
Şayan cil yomşak kardan.
Sılu kıznıñ kerfegenä
Kömeş tösle bäs sargan.
Karaşı şundıy yagımlı,
Uramda yazdır kebek.
Menä şulay ak buranda
Ğaşıyq buldı ber yeget.
26.12.2014.

Nigä übep ozattıñ
Söygäneñne ber kürergä
Zarıgıp yäşä inde.
Söygän yöräk bertuktamıy
Sagınıp kötä sine.
Minem öçen utka-suga
Keräm diyep süz birdeñ.
Sin kilmägäç, ireksezdän
Yäş tügälär küzlärem.
Berençe kat, täüge tapkır
Yöräk süzen tıñladım.
Ansında da yalgış kitte,
Söyäseñ dip uyladım.
Yörägeñ belän söymägäç,
Nigä übep ozattıñ?
Şunnan birle onıta almıym,
Ber sin küñelgä yakın.
12.09.2015.

Mineke bulasıñmı?
Sin bulganda kiläçägem
Zäñgär toman eçendä.
Sindäy sılu kürgänem yuk,
Birgän väğdäm köçendä.
Äy, maturım, äyt üzemä,
Mineke bulasıñmı?
Yagımlı küz karaşlarıñ
Äyländerde başımnı.
Süz berketep kuyıyk, irkäm,
Väğdäbez şuşı bulsın.
Här ikebezneñ yöräge
Mähäbbät belän tulsın.
Tılsım belän şıgrım tulı
Küzlärne kaydan aldıñ?
Niçek itsäm dä min sine
Cil-davıldan saklarmın.
11.02.2015.

Sagındım
Häyran kalam, tatlı hislär
Tomalıylar kügemne.
Äytçe, irkäm, äyt üzemä,
Bu mähäbbät tügelme?
İrkäm, şulay yarıymeni,
İsemä töşmi yördeñ.
Menä iskä töşü belän
Sineñ yanga yögerdem.
Karama, söyep karama,
Ğaşıyq bulasıñ diseñ.
Alay bulsa, naçar bulmas,
Sin barsın da belmiseñ.
Sine onıtıp bulameni,
Min bit, irkäm, şayardım.
Dulkın-dulkın agıp torgan
Çäçläreñne sagındım.
08.05.2014.

Tañ yoldızım
Sine, irkäm, bik yış iskä alam
Üzem genä yalgız kalganda.
Söygän yöräk bälki ber basılır,
Yoldız kebek yanar-yanar da.
Aldaşalar aynı yalgız diyep,
Ay yanında Çulpan yoldız bar.
Sineñ yanga oçıp barır idem,
Komaçaulıy iske yalgışlar.
Baş oçımda tulgan aynı kürsäm
Ayga söylim yöräk seremne.
Aynıñ yaktı yöze moñsulansa,
Añlarsıñ sin şunnan hälemne.
Çulpan yoldız cem-cem balkıp tora,
Anıñ yöze härçak söyengän.
Yıllar uzgaç häzer şunı beldem,
Tañ yoldızım minem sin ikän.

Yöräk yılıy
Sine söydem saf yörägem belän,
Matur süzläreñä ışanıp.
Min yäşädem cirdä mäñge sünmäs
Söyü hisläremnän köç alıp.
Mähäbbätsez yäşäü – yäşäü meni,
Añlaşıla inde bolay da.
Kilgän sayın söyäm diyä ideñ,
Küñelem bula ide şuña da.
Kötkän çakta vakıt akrın uza,
Sagınam ägär sine kürmäsäm.
Bu qadärle avır bulmas ide
Aldaganıñ ägär belmäsäm.
Miña kiçä häbär kiterdelär,
Öylängänseñ iske dustıma.
Mähäbbäteñ çın bulmagan sineñ,
Yöräk yılıy şuña tın gına.
06.01.2015.

Tanımadım
Nişläp ikän sine tanımadım,
Bu hälgä ükenäm, älbättä.
Üz-üzemne häzer aklar öçen
Taba almıym sıñar säbäp tä.
Ükenüneñ tamçı faydası yuk,
Kabat andıy mömkinlek tumas.
Yarnı artık söymä ikän anı,
Küñel külem tiz genä tınmas.
Hayatemne al tomanga törgän
Şul kız ide elek zamanda.
Üze üzgärsä dä, üzgärmägän
Holkı gorur äle haman da.
Üzeñ kilep miña sälam disäñ,
Ber söyläşer idek argançı.
Yäş çaktagı sıman ikebezgä
Alsulanıp tañnar atkançı.
16.03.2015.

Ägär dä dus sanasañ
Ber-berse belän serläşep
Üsä bödrä par kayın.
Yagımlı karaşıñ toyam
Sine oçratkan sayın.
Nigä aldan oçramadıñ,
Uzgan yäşlek yazlarım.
Ällä söyäm inde şunda
İkelänä başladım.
Küñel kılıma tiyälär
Sineñ äytkän süzläreñ.
Sine kürsäm kanat üsä,
Tagın küpme tüzärmen?
Zinhar, nazlap karamäle
Ägär dä dus sanasañ.
Siña tınıç karıy almıym,
Küzläreñdä adaşam.
16.02.2015.

Tagın ber yılmay äle
Utırasıñ da utırasıñ
Üz-üzeñä soklanıp.
Közge yanınnan kitmiçä
Yazmışıña şatlanıp.
Küzläreñ mölderäp tulgan,
Özleksez yılmayalar.
Vakıt-vakıt ihtıyarsız
Nigäder sagayalar.
Sineñ yaktı hıyallarıñ
Kükkä qadär ürelgän.
Alda barası yullarıñ
Şau çäçäkkä törengän.
Yılmay äle, şatlık kabat
Balkısın yözläreñdä.
Sineñ böten güzällegeñ
Zur zäñgär küzläreñdä.
06.02.2015.

Mäñge telim saklarga
İşek aldıñ yäşel çiräm,
Minem hislärem tirän.
Kürgänemä ber kön dä yuk,
Nik bolay yakın küräm?
Tau başına mengän idem,
Tübäse ciläk kenä.
Şunı beldem, üskänseñ sin
Gel minem bähetemä.
Çişmä şavın tıñlap tordım
Moñnarın otar öçen.
Gacäp moñlı cır işettem,
Siña cırlarmın kiçen.
Yılga buylarında yördem
Sandugaçlı tañnarda.
Siña bulgan söyü hisen
Mäñge telim saklarga.
06.01.2015.

Yarıy sin bar
Çişmägezneñ suı aga
Haman da ciz ulaktan.
Rähmät siña, küñelemne
Cılıtasıñ yıraktan.
Yuanırga yarıy sin bar,
Uylıym da häyran bulam.
Sine ber küräsem kilep
Haman äle aşkınam.
Teläsäm, telämäsäm dä
İskä kön dä kiläseñ.
Küzläremä karıysıñ da,
Häleñ niçek diyäseñ.
Çişmä cırın tıñlaganda
Ciñel toyam küñeldä.
Änä ber kız suga kilä,
Sin dä kebek, tügel dä.
10.01.2015.

Söylä serläreñne
Söygän yarın kürgän yäş kız kebek
Şatlık belän tulgan küzläreñ.
Sine kürsäm sagışlarım eri,
Nigä, irkäm, mine ezlädeñ?
Onıtkandır inde dip uylama,
Sin haman da minem bergenäm.
Mine şulay söyendergän öçen
Böyek rähmätemne belderäm.
Yöräkkä bit färman birep bulmıy,
Närsä mäcbür itte kilergä?
Turıdan äytkän öçen açulanma,
Küñelemnän şatlık tügelä.
Utır, irkäm, utır yannarıma,
Ayaklarıñ sineñ talmasın.
Söylä cıyılıp kilgän serläreñne,
Küz yäşläreñ, zinhar, tammasın.
06.06.2015.

Sine söyep mäñge yäşärmen
Ahrı kürep tuymam,
Sin gölçäçäk sıman.
Hiç kitäsem kilmi yanıñnan.
Küñel cılıñ sizäm,
Küz nurıñda yözäm,
Kürmi torsam sine sagınam.
Sine genä, irkäm,
Bigräk yakın itäm.
Ällä inde yanıp söygängä.
Nurlı irtä ide,
Ğaşıyq itteñ mine
Sine täüge tapkır kürgändä.
Nazlı gölçäçägem,
Nurlı kiläçägem
Kürengän kük buldı şul çakta.
Koşlar siña atap,
Sine genä maktap
Sayradılar yäşel kuakta.

Yöräk yana haman,
Sinsez yäşi almam,
Maturım dip siña däşärmen.
Näni genä serem,
Çäçkä atkan gölem,
Sine söyep mäñge yäşärmen.
30.05.2015.

Küñel tuldı
Tabiğatneñ şundıy matur çagı,
Ap-ak çäçäk atkan landışlar.
Çäçäklärgä ber kat karau belän
Yukka çıktı bulgan sagışlar.
Kuak sayın moñlı koşlar sayrıy,
Küñel tuldı sihri moñ belän.
Bakça eçe iksez-çiksez yämgä,
Yazgı güzällekkä törengän.
Ruhım belän kaytam ütkännärgä,
Kürgän çakta tugan yagımnı.
Şuşı yäşkä citep häterlämim
Bolay täesirlängän çagımnı.
Buraş, 20.06.2015.

İñ zur şatlıgım
Kön tugan sayın ihlas söyenäm,
İske takmakka başka biyemäm.
Ber kıznı söyäm, yagımlı bigräk,
Äytergä kiräk, andıy kız siräk.
Hälem al da göl, här süze istä.
Ber kön kürmäsäm, kürämen töştä.
İrkämne här kön küräsem kilä,
Nihäl maturım, diyäsem kilä.
Özelep söyü nindi şäp ğadät,
İñ zur şatlıgım şunnan gıybarät.
Kız açık yözle, koyaştay balkıy,
Küz karaşınnan mähäbbät añkıy.
Sılunı berkön oçraklı kürdem,
İhlas küñeldän çäçäklär birdem.
Andıy batırlık kaydan kilgänder,
Şundıy akıllı, kayda üskänder?
20.03.2015.

Çişmäle tau buyları
Ber dä isemnän çıkmıylar
Çişmäle tau buyları.
Yılnıñ-yılı şunda uza
Yämle sabantuyları.
Ni hakında cırlıy ikän
Tau buyı çişmäläre?
Çişmä cırın tıñlap üsä
Buraşnıñ imännäre.
Şatlık belän sugarılgan
Çişmälärneñ cırları.
Kuşıla çişmä cırına
Sandugaçlar moñnarı.
Hiç arttırmıym, ber kayda yuk
Bezdägedäy çişmälär.
Çişmälärne ber kürergä
Yıraklardan kilälär.
Çişmälär baylık bilgese,
Şunı beläsez mikän?
Buraş, siña Cir-Anabız
Tiñsez zur büläk birgän.
18.05.2015.

Soñ inde
Sin häterlä matur mizgellärne,
Läysän yaugan yazgı kön ide.
Töşläremä çakırmıyça kerep,
Nigä gazaplıysıñ sin mine?
Şatlık ide härçak küzläreñdä,
Ällä mine häter aldıymı?
Ällä küñel sine haman äle
Bar keşedän kürkäm sanıymı?
Hisläremne tıyar öçen üzem
Barlık köçem belän tırışam.
Uyanam da, sine uylıy-uylıy
Kabat hıyalımda adaşam.
Kermä kabat, kermä töşläremä,
Imsındırıp moñsu küñelne.
Sin şatlıgım minem, tik şulay da
Soñ iç inde, irkäm, soñ inde.
10.01.2015.

Çäçäkle yaz
Kiçä genä nazlı koyaş kölde,
Ällä inde häter yalgışa.
Bügen tagın ap-ak karlar yava,
Kış kitäse kilmi, karışa.
Salkın cillär soñgı köçen cıyıp
Bolıtlarnı kuıp kiterde.
Yaz haman da kilmi bezneñ yakka,
Cannı zarıktırıp beterde.
Kış belän yaz haman köräşälär,
Cepşek karlar yava yulıma.
Kar yausa da, küktä turgay cırlıy
Göl çäçäkle yazlar turında.
İrtägäme, yäki berseköngä
Zäñgär küktän koyaş köläçäk.
Küñel belä, çiksez şatlık alıp
Çäçäkle yaz tizdän kiläçäk.
23.04.2015.

Şat küñelle güzälem
İrkämneñ, hay, bile neçkä,
Tallar kebek bögelä.
Moñayırga irek birmi,
Ber şayara, ber kölä.
Beraz gına yılmaysa da
Küñelemne eretä.
Kiçen kürsäm, şunı beläm,
Könnärem matur ütä.
Borılıp akkan su buyında
Sıgılma tallar üsä.
Alar da könläşep kala
İrkäm yılgaga kilsä.
İrkäm dä mine söyäm di,
Äytmäsä dä sizämen.
Bez ikebez par kilgänbez,
Şat küñelle, güzälem.
13.08.2015.

Üzemçä matur cırlıym
Küzaldına kiteralmıym
Cırsız uzgan könemne.
Cırlamıyça buldıralmıym
Kürsäm tugan ciremne.
Nişlätim soñ, küñel neçkä,
Yaratam çişmä şavın.
Ber kürergä sagnıp kaytam
Çişmäle Gran tavın.
Çişmälärdä kömeş sular
Çıltır-çıltır agalar.
Gomer kıska, bez kitärbez,
Ä çişmälär kalalar.
Cırlıymın şuña, duslarım,
Söyämen ilne-könne.
Äytergä kiräk, üzemçä
Matur cırlıym şikelle.
20.06.2015.

Şomırt
İrtän torıp tışka çıksam
Şomırt kiyengän aktan.
Böten bakçamnı yaktırtıp,
Kotırıp çäçäk atkan.
Huş isläre añkıp tora,
Üze şundıy söykemle.
Karasam küñel söyenä,
Ul yäş kilen şikelle.
Ap-ak şomırt tirä-yakka
Kabatlanmas yäm birä.
Şatlık hise yörägemnän
Tirä-yakka çäçelä.
Niçek inde söyenmiseñ,
Bakçada bäyräm bügen.
Kötep algan maturlıkka
Soklanmıy mömkin tügel.
07.05.2015.

Kayın belän imän
Kiñ bolında citäkläşep üsä
İmän belän zifa ak kayın.
Haman, haman söyenep tuya almıym,
Şul bolınga här bargan sayın.
Nazlı kızday kayın çäçen cilpep,
Yafrak yara saban tuyına.
Açı cillär saksız kagılganda
İmän koçagına sıyına.
Ber kaygısız kayın üsä birä,
İmän saklıy anı davıldan.
Şıbır-şıbır nider serläşälär,
Yırak tügel alar avıldan.
İmän belän kayın kilgän sayın
Şaulıy-şaulıy karşı alalar.
Kitkän çakta beraz moñsulanıp,
Başın iyep ozatıp kalalar.
25.05.2015.

Krestyan kanı kuzgala
Çulmanda tañ cile uynıy,
Dulkınnar yarsıgannar.
Ber yardan ikençe yarga
Ber-ber artlı çabalar.
Kuyı tallık arasında
Nindider koş sızgıra.
Şayan cillär cirgä yatıp
Yafraklarnı tuzdıra.
Kala yagı küksel-zäñgär,
Tuzan mikän, yañgırmı?
Anda kaytsam açı töten
Kaplap ala canımnı.
Akrın-akrın kala minem
Ofıgımnan yugala.
Küpçelek bakçada yäşim,
Krestyan kanı kuzgala.
05.10.2015.

Äytmä äle şul süzeñne
Äytmä äle, zinhar, şul süzeñne,
Kire kaytmıy diyep, gomer dä.
Çın ir yeget biş barmagı kebek
Babaların tiyeş belergä.
Äytmä äle, zinhar, şul süzeñne,
Ber zamannı sin dä tuyarsıñ.
Karañgı häl, üter, añlıy almıym
Ütkäneñne kaya kuyarsıñ?
Äytmä äle, zinhar, şul süzeñne,
Vakıt kalmıy dönya kuarga.
Ütkäneñne belü yärdäm itär
Zamananıñ ruhın toyarga.
Äytmä äle, zinhar, şul süzeñne,
Şähärläşte diyep, küñelem.
Goref-ğadät kanga señgän bulsa,
Sineñ belän riza tügelmen.
16.01.2015.

Akkoşlar
Sad-bakçaga bargan çakta
Gacäp matur ber kül bar.
Här yaz sayın zäñgär külgä
Kayta ap-ak akkoşlar.
Kül buyları hätfä ülän,
Çitläre kamış kına.
Su öste közge şikelle
Küzlärne çagıldıra.
Akkoşlar ap-ak bulsa da,
Balaları küksellär.
Bala-çaga härbersenä
Kuşa törle isemnär.
Yış baram min su buyına,
Soklanamın koşlarga.
Sular tuñgaç, alar kitä
Cılı yakka, kışlarga.
Su tuñmasa alar bezdän
Ber dä kitmäslär ide.
Boz eregäç tugan yakka
Alar kaytalar kire.
04.06.2015.

Çıpçık belän sıyırçık
Çırık-çırık irtä torıp
Ber çıpçık oya saylıy.
Kayın botagına kunıp
Üzençä matur sayrıy.
Ul da tügel, cılı yaktan
Oçıp kayttı sıyırçık.
Äye, äye, şul üze bit,
Uzgan yılgı sıyırçık.
Kitte talaş, kuptı ızgış,
Kem soñ huca oyaga.
Çıpçık kua sıyırçıknı
Barlık köçen cıya da.
Bik katı bäreleş buldı
Kıska gına arada.
Çıpçıknıñ sorı yonnarı
Oçıp kaldı havada.
Nikadärle köçen tükte
Ötek çıpçık zayaga.
Tagın bıltırgı sıyırçık
Huca buldı oyaga.
01.04.2014.

Karga yañgırı
Tomanlı irtä moñsu toyıla,
Yafraklar cildä cirgä koyıla.
Közge tañ äle yünläp atmadı,
Karga kötüe kükne kapladı.
Koşlar kuzgala yañgır aldınnan,
Dımlı cil isä kıybla yagınnan.
Yausa yausın soñ, yañgır da kiräk,
Cildä çaykala mähabät tiräk.
Kürenep tora tiräk yıraktan,
Anda çişmä bar, aga ulaktan.
Zur duga yasap aga da aga,
Sok digän yılga şunnan başlana.
Şatlıgım arta çişmälär kürsäm,
Küñel kuşıla tabiğat belän.
Tämle närsä yuk çişmä suınnan,
Çümeç bulsa da eçäm uçımnan.
Şulay itkändä tämleräk kebek,
Zihen açıla şifası tiyep.
Karga yañgırı kinät başlandı.
Kit digän sıman koya başladı.
Telär-telämäs kitäm çişmädän,
Sorı bolıtlar kükne bilägän.
Küñel saflandı, kitsäm dä bula.
Yulım tup-turı kayta Çallıga.
08.10.2015.

Dulkınnar
Dulkınnar, dulkınnar, dulkınnar
Sikerep çıgalar yarlarga.
Yaratam yılgalar şaulavın
Yalgızım utırıp tıñlarga.
İlahi eşläre bar kebek
Dulkınnar yarlarga aşıga.
Kaysısı taşlarga sugılıp
Tamçılar çäçrätep vatıla.
Dulkınnar, dulkınnar, dulkınnar
Cil iskän uñayga çabalar.
Ber-bersen totarga tırışıp
Çalt ta çolt yarlarga kagalar.
Dulkınnar uzalmıy yarlardan,
Yılgaga çigenä yañadan.
Här sunıñ ahrısı üz moñı,
İdelneñ şaulavın sagınam.
19.05.2015.

Şarlavık
Yä moñsu aga, yä yarsıy,
Yılga bertörle akmıy.
Zur-zur taşlarga bärelep
Şarlavıkta su şaulıy.
Küzne ansat alıp bulmıy
Sikerep akkan sulardan.
Havada salavat küpere
Yarala tamçılardan.
Şarlavıktan tirä-yakka
Tarala aksıl toman.
Yılga şavı täesir itä
Därtle muzıka sıman.
Şunda kilsäm eçke dönyam
Bayıgan kebek bula.
Karap tuymaslık küreneş –
Kaygılar onıtıla.
15.07.2015.

Kavkaz
Yırakta zäñgärsu bulıp
Tau sırtları kürenä.
Akrın-akrın kuyı toman
Tau başına ürelä.
Barlık yullar ürgä taba
Borgalanıp menälär.
Zur, bik zur mäşäqat belän
Kavkaz tavın kiçälär.
Biyektä küksel bolıtlar
Tuktausız aktarıla.
Kaya agarga belmiçä
Kıyalarga sarıla.
Bolıtlarga tiyär-timäs
Havada oça börket.
Beraz elenep tora da
Kanatın ala cilpep.
Kuaklar yüeş tomannan
Suga mançılgan kebek.
Min haman yugarı ürlim
Berär moğciza kötep.
Aksıl tomannı kısrıklap
Cil köçäyä başladı.
Çaykalıp kuyganday buldı
Gorur Kavkaz tauları.
Cil tomannı kuıp kertte
Kıyalar arasına.
Ğaşıyq buldım dimäs idem
Kavkaznıñ havasına.
Ul da tügel, koyaş kölde,
Hava bik tiz cılına.
Kük bolıtlar kitep bardı
Kara diñgez yagına.
23.06.2014.

Sirtmä-koyrık
Agımsuda ber büränä yözä,
Koşçık kungan agaç östenä.
Zur koş tügel, küksel sirtmä-koyrık,
Çıpçık qadär genä, keçkenä.
Çal dulkınnar aşıgıp kilälär dä
Büränäne koçıp alalar.
Äydä tizräk-tizräk digän kebek,
Yul kürsätep aldan çabalar.
Çi agaçnı su baskanın kürep
Sirtmä-koyrık oça havadan.
Dulkın tıngaç berni bulmaganday
Büränägä kuna yañadan.
Agaç belän bergä agıp kitte
Sirtmä-koyrık minnän yırakka.
Küzdän yugalgançı karap kaldım
Baskan köye tugan tufrakka.
Sirtmä-koyrık şayaramı şunda,
Berär säbäp bardır küräseñ.
Koşçık kebek büränägä basıp
Äy yözäsem kilde, yözäsem.
Buraş. 10.09.2014.

Kart naratlar
Ni äytergä teli, ni äytergä?
Kart naratlar şaulıy urmanda.
Bügen alar ğadättän tış serle
Törengännär aksıl tomanga.
Toman arasınnan koyaş karıy,
Bügen ul da ütä yagımlı.
Tirbälä-tirbälä akkan toman
Çolgap ala tirä-yagımnı.
Kart naratlar berdäm çaykalalar,
Akrın gına iskän cillärdä.
Berse belän berse serläşälär
Toman sargan tugan illärdä.
Ni äytergä teli, ni äytergä
Yöz yäştäge gorur naratlar?
Alar mine kilgän sayın şulay
Şaulıy-şaulıy karşı alalar.
Ällä kaya citkän uylarımnı
Kart naratlar belä şikelle.
Narat urmanına şuña kerdem,
Yäşel urman mäñge söykemle.
11.10.2013.

Tönne karşılau
Kön kiçegep eñger töşep kilä,
Tübänäyep bara koyaş ta.
Tirä-yakta tınlık hökem sörä,
Tön kilergä tora Buraşka.
İke küzem bayıp bara torgan
Koyaş nurı belän tuyıngan.
Yañgırdan soñ gına bula torgan
Huş-is belän hava kuyırgan.
Yılga yarındagı ak çäçäklär
Karap tuyalmaslık yäm birä.
Äylänäne biläp algan tınlık
Canga tatlı läzzät iñderä.
Küktän yarau, cirdän cılı börki,
Ay kalıktı kıybla yagınnan.
Akrın-akrın yugarıga ürli,
Kızgılt-sarı çikmän yabıngan.
Koyaş batıp küzdän yugalsa da
İrtän çıgar äle yañadan.
Ofık yagı ällä kaya qadär
Çiyä kızıl töskä baglangan.
Zur tınlıknı bozgan ber tavış yuk,
Beräm-beräm kalka yoldızlar.
Tulgan aynıñ sihri täesirennän
Tınıp kalgan moñlı bılbıllar.
Buraş, 27.06.2013.

Urman
Şaulıy urman, şaulıy urman,
Bigräk tıngısız urman.
Vakıt-vakıt hiskä çumıp
Üz-üzen tıñlıy sıman.
Ägär tınıp kalsa urman,
Urmannı kaplıy toman.
Ber tavış ta çıgarmıyça
Alanda uynıy bolan.
Şaulıy urman, şaulıy urman,
Kayçakta häyran bulam.
Cäye-kışı urman eçe
Tirän ser belän tulgan.
Serläreñne söylä, urman,
Yotılıp tıñlap toram.
Sereñne beläsem kilep
Küñeldä dulıy buran.
16.06.2015.

Tomanlı irtä
Küzgä şulay kürenäme,
Yılga tirbälep tora.
Dulkınnar yarga kagılıp
Beräm-beräm vatıla.
Koyaş toman arasınnan
Sülpän genä yılmaya.
Bödrä tallar arasında
Ber yalgız koş moñaya.
Zifa tallar söttäy kuyı
Tomanga törengännär.
Nider küzätkän şikelle
Yılgaga iyelgännär.
Yar östendä utrau bulıp
Kızıl çäçäklär üskän.
İzge canlı zat utırtkan,
Bernärsä tügel bütän.
Baş oçımnan bolıt kebek
Koşlar oçıp üttelär.
Sıyırçıklar bulsa kiräk,
Yar östenä töştelär.
Yılga üzänendä serle
Tormış hakimlek itä.
Tansık ta kebek, rähät tä,
Tizdän altın köz citä.
08.09.2015.

Yañgırlı cäy
Can bizdergeç salkın yañgır yava,
Cäy urtası iyül bulsa da.
Bälki balkıp koyaş çıgar diyep
Moñsu küñel kötä, biçara.
Şämähä bolıtlar yortlar tübäsenä
Tiyep-tiyep alalar sıman.
Kaya taba barırga belmiçä
Uram buylap agıla toman.
Karañgı tön dimi, köndez dimi
Salkın yañgır yava da yava.
Äyterseñ dä uramga köz kilgän,
Tora-tora bozıla hava.
Başım belän yañgır sözep yördem,
Çılanmagan cirem kalmadı.
Ägercedä bozlar yaugan dilär,
Canım-tänem öşi başladı.
13.07.2015.

Moñsu sentyabr
Häterlim min cılı altın közne,
Pärävezlär oçtı havada.
Miña kalsa, uzgan tımızık köz
Dävam itä kebek haman da.
Yokısınnan yaña uyanganday
Kiçne yarau belän cil isä.
Eñger-meñger küz bäylängän çakta
Yañgır yaugan kebek çık töşä.
Yul buyında üskän ak kayınnar
Altın sarı külmäk kigännär.
Közge kıraularga bireşmiçä
Şaulap üsä yäşel imännär.
Mañgay küzem ber ayırma kürmi,
Üzänlektä toman tirbälä.
Ay da şul uk, yangan yoldızlar da,
Koyaşlı kön tuar irtägä.
Sentyabrne nikter moñsu dilär,
Matur iç ul aylı kiçlärdä.
Yazmış kına tügel, tagın äle
Kabatlana ikän közlär dä.
28.09.2015.

Berençe kar
Kiçä koyıp yañgır yaudı,
Bügen işep kar yava.
Oktyabrneñ holkı kırıs
Üzgärep tora hava.
Şundıy kinät başlandı kar,
İreksez iseñ kitär.
Kiçkä qadär bolay yausa
Yartı metrga citär.
Cepşek kar yaugan uñayga
Toman belän kuşıla.
Mondıy çakta avır bula
Säfär çıkkan yulçıga.
Berençe kar eri diyä
Kürşe kızı Kamilä.
Min monı beläm, çibär kız,
İrtä iç kış kilergä.
İke meñ unbişençe yıl
Sigezençe oktyabr.
Böten dönya ap-ak buldı
Cir dä, kük tä, bar da ber.
08.10.2015.

Buran
Vakıt tuktagan şikelle,
Öç kön rättän kar yava.
Yannarıña bara almıym,
Küñel şuña moñaya.
Tıştagı buranga karıy
Küñeldä köçle buran.
Ence karlar arasında
Sine kürgändäy bulam.
Niçek kenä dulasa da
Buran berzaman tınar.
Sineñ küzlär hıyalımda
Ahrı mäñge balkırlar.
Kavışırga küp kalmadı,
Sin köt mine, qaderlem.
Hiç bulmasa sineñ öçen
Abalanıp kilermen.
20.10.2015.

Labındız* yavıp uzdı
Dımsu hava çirkandıra,
Labındız yavıp uzdı.
Tagın ber kıyın östälä
Şuña yörägem sızdı.
Tiz arada böten dönya
Karañgılanıp kaldı.
Mäñge tınmas kebek bulgan
Cil isüdän tuktadı.
Bolıtlar tübängä töşep
Agaçlarga tidelär.
Bik siräk oçırıy torgan
Saf şämähä töslelär.
Cirneñ öste şır boz gına,
Kurkıta basarga da.
Şunsı yahşı, kiräk tügel
Katoklar yasarga da.
Tagın kabatlanmas mikän
Labındız digännäre?
Moñayıp başın igännär
Aksubay imännäre.
10.01.2013.
* Labındız – kışkı yañgır.

Kış babay
Mäktäpneñ näq karşısına
Bez yasadık Kar babay.
Barıbız bergä cıyılıp,
Barlıgı utız malay.
Kar babaynıñ kulına
İmän tayak tottırdık.
Yaña yıl bäyrämenä
Kış babaynı çakırdık.
Kış babay kilde bäyrämgä
Bezgä büläk kütärep.
Bersennän-berse çibärlär
Kar kızların iyärtep.
Rähmät yausın Kış babayga,
Küp büläklär apkilgän.
Bezgä nilär kiräklegen
Ul barısın kaydan belgän?
Biyedek tä, cırladık ta
Yäşel çırşı yanında.
Bergäläşep küñel açtık
Kış babay bar çagında.
Tıpır-tıpır bii-bii
Babay kitte urmanga.
Kitkändä dä buş yörmägän,
Taular öygän uramga.
31.12.2014.

Salkın timäsen
Aksıl çäçeñ cil tuzdırgan,
Sin köyäz kiyengänseñ.
Uramda suık bulsa da,
Başıña kimägänseñ.
Siña karap canım tuña,
Cil ıcgıra şikelle.
Yämsez bulam dip kurıkma,
Sin bolay da söykemle.
Tazalıgıñ sakla, kızım,
Tagın salkın timäsen.
Siña şulay toyıla dip,
Sin belmiçä köläseñ.
Suık tänneñ köçen ala,
Cılı kiyenep yöre.
Kuldan ıçkıngan saulıknı
Kaytaru avır kire.
17.02.2015.

Bezneñ ay
Arslan diñgezdä çakta
Ay kalıkkan kiç bulgaç.
Kolak salıp tıñlasa da
Sayramagan sandugaç.
Ätisennän sorıy bala,
Nigä koşlar sayramıy?
Ätise ulına äytä,
Diñgez suın yaratmıy.
Arslan ayga karıy da,
Bu bit bezneñ ay, digän.
Samoletta kürenmäde,
Niçek ul monda kilgän?
Eh, sin, Arslan, Arslan,
Aynı bulmıy küçerep.
Cirneñ härber poçmagınnan
Ay tora ul kürenep.
18.01.2015.

Ahmak büre
(Äkiyät)
Zur alanda söyläşälär
Kiç kırın, eñger vakıt,
Büre belän kurkak kuyan
Yäşel ülängä yatıp.
Koyaş batıp bara ikän,
Zäñgär ofıkka tigän.
Büre koyaşka tekälep
Kuyanga bolay digän:
– Bügen tönlä şul koyaşnı
Ezläp tabarsıñ äle,
Koyaşta nilär barlıgın
Kaytkaç söylärseñ, yäme.
Sin, kuyan, kızu çabasıñ,
Bik tiz barıp kaytırsıñ.
İrtägä kara urmannan
Mine ezläp tabarsıñ.

Kurkak kuyan niçek barsın,
Koyaş batsa, karañgı.
Kotıñ oçar yul çatında
Oçrasa at karagı.
Min urmannan çıkmıym, digän,
Kuyan katgıy räveştä.
Der-der kaltırıy başlagan
Töşep tirän sagışka.
Hällär bolayga äylängäç
Büre bulgan barırga.
Niçek bulsa da koyaşnı
Tönlä ezläp tabarga.
Büre koyaş batkan yakka
Yuırta di, özleksez.
Koyaşnı yakınnan torıp
Kürämen dip, hiçşiksez.
Çaba-çaba häldän taygaç,
Tañ sızıla başlagan.
Cirdän koyaşnı berniçek
Büre taba almagan.
Tukta, bu niçek bula soñ?
Karap bardı barsın da.
Kürmiçä uzıp kitkän bit,
Koyaş büre artında.
İrtägäsen kuyan hälne
Cänleklärgä söylägän.
Şunnan soñ ayu bürene
Ahmak, diyep tirgägän.
Koyaş bit ul cirgä töşmi
Tönlä yal itä ikän.
Kayda yoklıy dip soragaç,
Vät ansın belmim, digän.
05.02.2015.

Päri
(Äkiyät)
Cil açulana, dulıy, ükerä.
Yılga suları yarga sikerä.
Şaşıp şaulıylar agaç başları,
Kinättän genä davıl başlandı.
İke kul belän tartam karmaknı,
Totarga isäp iñ zur balıknı.
Çalt ayaz kükne kapladı tuzan,
Kurkınıç närsä kalıktı sudan.
Yılga hucası şul üze mikän,
Kotıp alınıp artıma çigäm.
Yöräk döp dä döp suga başıma,
Kauşap abındım yılga taşına.
Artımnan kilä kurkınıç närsä,
İsemem sorap miña endäşä.
Teläsä kemgä äytmim isemne,
Yılga hucası pärime-cenme?
Berençe küräm cen-päri halkın,
Çırayı kotsız, pärigä tartım.
Päri avızında kaldı karmagım,
Alırga teläp tıkkan barmagın.
Şulçak kürsägez avızın ägär,
Urta zurlıkta alaçık qadär.
Ürmäläp mendem yarnıñ östenä,
Sin kitmä diyep päri ütenä.
Kitmiçä bulmıy, vakıt yuk dimen,
Bar köçen cıyıp eşli zihenem.
Añgıra päri kapkan karmakka,
Karmak kadalgan barıp tamakka.
Katı yatsına pärine küñel,
Başında mögez, sını sın tügel.
Ayak urnına anıñ kiñ koyrık,
Pärine küzlim gacäpkä kalıp.
Häyran kaldırdı kulları mine,
Barmaklar sanı nibarı cide.

Täne yarıysı, bigräk tä tüşe,
Altınsu sarı käräkä tösle.
Päri tik tormıy, söylänä birä,
Tavışı säyer, äyterseñ kölä.
Tamak avırta, kısa sulış di,
Keşegä timim, zinhar, bulış di.
Yünläp tıñlamıym, küzätäm haman,
Päri çınnan da integä sıman.
Kart päri bugay, çäçe agargan,
Kızıl küzläre kalkıp akaygan.
Akayırsıñ da, karmak kadalsa,
Bulışır idem, şulay yarasa.
Päri tek päri, ülärseñ kölep,
İke kulında yöri sikerep.
Babay süzläre hätergä kilde,
Päri ni dimäs, ışanma dide.
Elek tä cirdä pärilär bulgan,
Alar yış kına yamanlık kılgan.
Pärigä şuña ışanıp citmim,
Şulay da yärdäm itärgä telim.
Gäüdäse olı, un pot kimendä.
Yalgızım kurkam yakın kilergä.
Ap-açık küräm, päri suda as,
Cäyäü yögersäm kuıp totalmas.
Sin, dim, sabır it, min kaytıp kilim,
Hälemnän kilmi, doktor apkilim.
Päri karışmıy, kileşä kebek,
Süzen kabatlıy, tizräk yör diyep.
Kom-tuzan aşa karıym avılga,
Öyermä dulıy avıl yagında.
Üç itkän kebek davıl sürelmi,
Yakın tirädä hiçkem kürenmi.
Min kitkän çakta karap yugarı,
Päri tın gına moñayıp kaldı.
İsemdä tora sau bul digänem,
Can iyäse bit, ihlas cällädem.

Şul toygı miña iyärep kayttı,
Ofıkta koyaş kızarıp battı.
Avılga citkäç tuktadı davıl,
Apas yagında bar şundıy avıl.
Hälne söylädem yakın duslarga,
Berse totındı üksep yılarga.
Yılıy da yılıy, iseme Yappar,
Su päriye di doktornı yotar.
Barlık malaylar şürläp kaldılar,
Urmanda imeş päri tagın bar.
Yapparnıñ belmim yöräkle çagın,
Öyenä qadär ozata bardım.
Tübän uramnan uzsa da yulım,
Doktor yanına kermäskä buldım.
Päri doktorga yasasa zarar,
Mine soñınnan namus gazaplar.
Käyef şäp tügel, äni borçılgan,
Bar eşen taşlap ezlärgä çıkkan.
Gafu it diyep äytergä ciñel,
Änine borçu yegetlek tügel.
Ul tönne ber dä yoklap bulmadı,
Başım tön buyı uylar uyladı.
İkençe könne tañ atu belän,
Yılgaga bardık ätiyem belän.
Äti kurkunı bar dip tä belmi,
Kurkak keşene gomumän söymi.
Tañ matur ide, tabiğat tıngan,
Yılga östendä tirbälä toman.
Pärigä yärdäm itä almadık,
Karmaknı kürgäç hälne añladık.
Belmim niçekter päri kotılgan,
Minem karmaknı yarda kaldırgan.
Min ul pärine başka kürmädem,
Ägär dä kürsäm sezgä söylärmen.
30.07.2015.

Ayda yaz bulamı?
Cirdän torıp tönge kükkä karıym,
Yoldızlarnıñ sanı bilgesez.
Bar yoldızlar bergä cemeldilär,
Ğaläm iç ul iksez häm çiksez.
Nindi ülçäü belän ülçim ikän
Küñel belän yoldız arasın.
Cirdän ğaläm şundıy matur sıman,
Küzläremne kilmi alasım.
Ay yılmaya minem küzgä karap,
Altın sarı kigän külmägen.
Ayda yaz bulamı dip soradım,
Şunı belü ide telägem.
Cirgä yazlar här yıl parlap kilä,
Bez bilgele bersen beläbez.
Ayda niçek mikän bu mäsälä,
Gel ber yagın gına küräbez.
08.01.2015.

Şayan Läysän
Kiçä genä Gölşat ideñ,
Bügen inde Mälikä.
Äyt äle, äyt çibär tutaş,
Küp isem siña nigä?
Mine kürep beläseñ iç,
Siña şul azmı diseñ.
Sin bit äle hisläremneñ
Hämmäsen dä belmiseñ.
İrennäreñ, äyterseñ lä,
Tulıp peşkän çiyälär.
Duslarıñ sine üzara
Şayan Läysän diyälär.
Bödrä çäçeñ tibränderep
Akrın gına cil isä.
Döresen äytsäm siña, tutaş,
Bar isem dä kileşä.
20.02.2015.

Min dä kitäm
Yamalga
Äydäle sayra, sandugaç,
Küñelem kütärelsen.
Sindäy cırnıñ asılların
Cirdä tagın kem belsen.
Kunıp sayra alsu gölgä,
Kanatlarıñ talmasın.
Cırıñ belän dävalıysıñ
Yörägemneñ yarasın.
İrkäm belän bergä çakta
Sagış barın belmädem.
Menä häzer uylar uylap
Şäplärdän tügel hälem.
Küñel niçek moñaymasın,
Söygänem yıraklarda.
Sagnu hisem basılmasa
Min dä kitäm Yamalga.
13.08.2015.

Yaratmasañ, hörmät itäseñ
Yaratmıy gına öylängän idem,
Tora bara yarattım diseñ.
Ul räveşle niçek bula soñ ul?
Äytäm cirle häsrät belmiseñ.
Alay itep härkem buldıralmıy,
Bälki härber süzeñ dörester.
Dustım, sineñ akıl-şärifläreñ
Altın bulmasa da, kömeşter.
Sin bilgele, hälne bolay gına,
Mäzäk itep kenä söyliseñ.
Äle dä bulsa häläl cefeteñä
Taşıp tora zur hörmät hiseñ.
Yäşi-yäşi söysäñ, bigräk yahşı,
Küp vakıtta bula kirese.
Häzergese köndä, his sünde dip,
Parın alıştıra kübese.
17.03.2015.

Güzäl käläş
Yäşen-kartın, dus-işlärne tuyga däştem.
Şatlık belän kötep aldım tuy säğaten.
Käläş sılu, käläş çibär dip maktıylar.
Çın kız tügel, färeştäder dip atıylar.
Üzemä oşıy, keşe süze kıybat tügel,
Tik şulay da rähät toyam, bula küñel.
Minem käläş çibär tügel, güzäl iç ul,
Bu mäclesneñ öy türendä bizäge ul.
Sabıy çakta güzällegen beräü kürgän,
Ber karauda Güzäl diyep isem birgän.
Şäp söyläde bulgan hälne şul äfände,
Güzäl anı şat yılmaep büläkläde.
Minem öçen Güzäl häzer häläl cefet,
Min yäşärmen güzälemne ihlas söyep.
Añlaşıla, tuyda käläş çibär kiräk,
Tuylar uzgaç, annarı soñ, akıl kiräk.
Tuy barganda ör-yaña cır tıñladım min,
Berençe kat küñelem bulıp cırladım min.
Şatlıklarım bolar gına tügel äle,
Güzälemä kileşep tora tuy külmäge.
Bar kunaklar bezne maktap söylädelär,
Dönya qadär olı bähet telädelär.
Mondıy çakta maktau süze sıya ikän,
Sineñ belän canım tınıç diyä irkäm.
Söygän yarıñ maktap torsa, kem şatlanmas,
Üze söyep karamagan hiç añlamas.
Güzäl tıñlıy här kunaknı küñel birep,
Min utıram aña karap hıyal ürep.
Minem hıyal söygänemä bähet birü,
Monıñ öçen kiräk beraz aldan kürü.
Söygän yar ul bula fäqat beräü genä,
Min bulganda häsrät timäs güzälemä.
13.08.2015.

Bähet söyüdä ikän
Küñel moñsu, küñel boyık,
Käyef totrıklı tügel.
Ällä sul ayaktan tordım,
Canım tıngısız bügen.
Kabırgası belän kuydı
Mäsäläne hatınım.
Min bähetsez buldım diyä,
Cuygan ahrı akılın.
Kön tudımı akça sorap
Bägıremne korıta.
Äle tagın şuña östäp,
Kitäm diyep kurkıta.
Mäsälä astında bütän
Citdi säbäp bar kebek.
Bik mesken kıyafät belän
Yılıy küz yäşen tügep.
Küz yäşenä min ışanmıym,
Zihen genä çuala.
Teläsä kaysı vakıtta
Hatın-kız yılıy ala.
Kaydan alsañ da al aña,
Näfese ber dä tuymıy.
Çın ägär, tamçı arttırmıym,
Şulay yarıy dip uylıy.
İrtä tañnan gayrät çäçep
Tik tomalga bäylänä.
Küp uylaudan üzaldına
Baş zırıldap äylänä.
Aña yä bu äyber citmi,
Yä tege närsä kiräk.
Bolay da öç urında eşlim,
Çıdasın gına beläk.
Küklärgä bik sikermiçä
Yäşärgä kiräk cirdä.
Tukay eş mökatdäs digän,
Bäyräm bulalmıy kön dä.
Alay bik buldıklı bulgaç,
Üze kerep eşläsen.
Könozın yokı simertä,
Sikermiçä nişläsen.
Şul turıda äytkän idem,
Cülärlär eşläsen di.
Söyläp añlatırlık tügel,
Gramm da eçmässeñ di.

Andıy gına kimçelegem
Bula ayga öç tapkır.
Keşeçä ber cirdä eşläsäm,
Bulır ide ber tapkır.
Bez bähetle bulalmabız,
Fikerem şundıy minem.
Kitsäñ kit soñ, täväkkällä,
Yılap kalmamın didem.
İmeş anıñ çibärlege
Üze hisapsız baylık.
Minäytäm, akıl bulmagaç,
Sindäy hatın ber aylık.
Serkäse su kütärmäde,
Üzem kitmäkçe idem.
Berniçek tä bulmıy ikän
Kuıp gorurlık çiren.
Cilfer-cilfer kitep bardı,
Artınnan karap kaldım.
Annan ni dä kötep bula,
Kire kaytmasın tagın.
Aldınnan artı häyerle,
Anıñ da yulı uñsın.
Miña da Hoday yün birer,
Baş kına isän bulsın.
Mondıy könne kürermen dip
Hiç uylamagan idem.
Menä digännär tabılır,
Keşedän yuk kim cirem.
Şul könnän soñ ni kılsam da
Küñel artık söyenmi.
Ber tapkır avızım peşkäç,
Hatın-kız kiräksenmi.
Ber yalgışım arkasında
Mihnät kürdem nihätle.
Äyterseñ küñel yoklagan,
Eştän tabam rähätne.
Maktap betergesez äybät
Ber çibär kız bar-barın.
Eştä vakıt sıydırganda
Miña söyli zarların.
Ozatıp kuyam dip äytergä
Kıyulıgım citmäde.
Unsigeze dä tulmagan
Sahra-bolın ciläge.
Aña süz katmıyça bulmas,
Gacäp tırış kürenä.
Miña ışana bulsa kiräk,
Ukıysı ide diyä.

Işanıçnı aklarga kiräk,
Äytäm bit, tutaş äybät.
Ber kilmägän cire dä yuk,
Buy-sınnarı mähabät.
İnde küptän şul tutaşnı
Küñelem yakın itä.
Küzemä özderep karıy,
Äyterseñ nider kötä.
Tagın ber kat uylarga da,
Täväkkällärgä bulır.
Däşmi-tınmıy cebep yörsäm,
Başka beräü kagılır.
Şul kıznı kulga töşersäm,
Yünle bulır hatınım.
Bälki äle ozaklamıy
Citäkläp tä kaytırmın.
Hatındır – candır digännär,
Bulgaç bulsın ide ul.
Hatınnı yaratıp yäşäü
Olı bähet inde ul.
Uñaylı caydan hiçşiksez
Faydalanırga kiräk.
Şul kız isemä töşkändä
Başkaça tibä yöräk.
Yöräkkä mähäbbät kersä
Röhsät-mazar soramıy.
Söygän yöräklärne imeş
Ayırırga yaramıy.
Tutaş küz aldımnan kitmi,
Yöräk şuña söyenä.
Könnärdän berkön kiç belän
Kittem kıznıñ öyenä.
Yäş sılunı kürü belän
Bar kaygımnı onıttım.
Ni diyärgä dä belmiçä
Kıznıñ kulların tottım.
Küzläremä karadı da,
Sez bähetleme dide.
Belep mikän, belmiçäme
Yöräk yarama tide.
Başka beräü şulay disä,
Belmim şul diyär idem.
Min barı tik sezneñ belän
Bähetle bulam didem.
Tutaş küzlären balkıtıp
İñnäremä sarıldı.
Vallahi dip äytä alam,
Taptım söygän yarımnı.

Şunnan birle söygänemne
Hiç onıta almadım.
Kız yazmışında üzemne
Cavaplı dip sanadım.
Yazgı taşkın suı kebek
Hislär taşıp aktılar.
Söyü bakçasında göllär
Şaulap çäçäk attılar.
Äytmägänem genä bulsın,
Duslar sıylaganım yuk.
Ber tapkır da ul turıda
Uylap karaganım yuk.
Mulladan nikah ukıtıp
Döres eşlädem kebek.
Kön sayın yılmaep yöri
Yanımda häläl cefet.
Min häzer üzem üzemne
Bähetle dip his itäm.
Yäşi-yäşi şunı beldem:
Bähet söyüdä ikän.
17.08.2015.

Nikah
Barırgamı, ällä barmaskamı,
Bik barasım kilä, älbättä.
Rähmät, enem, rähmät şunıñ öçen
Urın kaldırmıysıñ gaybätkä.
Käläş diseñ Särvinaz isemle,
Nindi matur, yagımlı isem.
Yäşi-yäşi goref-ğadätlärgä
Arta bara zur hörmät hisem.
Häzer yäşlär bezdän akıllırak,
Tuylar yasap küñel açmıylar.
Ber häzrättän nikah ukıtalar da
Rähätlänep yäşi başlıylar.
Tuy buldımı, eçemleksez bulmıy,
Hämer eçü olı gönahı.
Baram, enem, sezne kotlap kaytam,
Yäşäsen möselman nikahı.
10.02.2015.

Bu häl tikmägä tügel
Berençe kat ğaşıyq buldım,
Şuña oçına küñel.
Ahrı sinsez yäşi almam,
Bu häl tikmägä tügel.
Su buyındagı şomırtlar
Kigännär ak külmägen.
Ber kalada yäşäsäk tä
Sine niçek kürmädem?
Väğdälär birmim, kiräkmi,
Kimsenmäseñ küñeleñ.
Sine kürgän könnän başlap
Berdänberem sin minem.
Tiktän-tik söylämäs idem,
Kerdeñ küñel türenä.
Sineñ barlıgıñnı toyu
Bähet bulıp kürenä.
10.11.2015.

Küñel kileşmi
Yaña tormış başlıyk diseñ,
Bälki dörester süzeñ.
Korı teläk kenä citmi,
Sezgä küp äyter süzem.
Dönya da üzgärde, bez dä,
Tormış çınlap ta moñsu.
Siña min bähet biralmıym,
Küñel şuña yamansu.
Gomerdä ber tapkır söydem
Böten yörägem belän.
Döresen äytsäm, haman da
Tik sine yakın küräm.
Söyenä-söyenä yäşäsennär
Bersen-berse söygännär.
Yaña tormış başlar idem,
Tıngı birmi ütkännär.
28.10.2015.

Aliyäm
Küz aldımnan sin kitmiseñ ber dä,
Yöräk özgälänä, sagınam.
Niçek kenä itep karasam da,
Hiç tuktamıy küñeldä buran.
Bar dönyanı gizep ezläsäm dä
Sindäy güzäl tagın tabılmas.
Küzkäyläreñ ımsındırıp tora,
Güyä alar sihri asıltaş.
Totaş sine genä uylıy-uylıy,
Töngä bäyländelär könnärem.
Moña qadär tıngı birmi torgan
Söyü hise barın belmädem.
Böten canım, bar hislärem belän
Hıyal täesirenä bireläm.
Saf mähäbbät tele belän äytsäm,
Özelep söyäm sine, Aliyäm.
26.08.2015.

Sinsez küñelsez
Üzeñ süz birdeñ, üzeñ kilmiseñ,
Hälemne nigä kilep belmiseñ?
Sizäseñ bulır, avır bit bolay.
Ni kiçergänne belä ber Hoday.
Matur väğdäñä yäşim ışanıp,
Yöräk türemnän ruhi köç alıp.
Sin miña haman qaderle keşem,
Sürelde bugay mähäbbät hiseñ.
Tulgan ay töşkän kamışlı külgä,
Sandugaç sayrıy sagışlı köygä.
Ul da ahrısı yarın sagına,
Oçarga teläp kanat kagına.
Çulman yoldızı yaktı cemeldi,
Ömeteñ özmä, tizdän kiler di.
Ägär dä belsäñ, sinsez küñelsez.
Kayçan kiläseñ, haman bilgesez.
28.08.2015.

Küke
Tañ atkanda karurmanga kerdem,
Yarsıp sayrıy ide koşlarıñ.
Ak bähetneñ şundıyı da bula,
Tañ-häyranga kalıp tıñladım.
Şatlık şundıy zur häm tatlı ide,
Kaya barganımnı onıttım.
Kuyı yäşelleklär arasında
Ber çişmägä barıp yulıktım.
Yükä agaçları biyek üskän,
Koyaş nurın cirgä töşermi.
Çişmä çıltır-çıltır aga tora,
Küñel närsä genä kiçermi.
Min dä sayrıym, tıñla digän kebek
Baş oçımda küke kıçkırdı.
Kük-kü, kük-kü diyep ber ük süzne
İlle ike tapkır tukıdı.
Küke kıçkırganda, ğadät belän
İreksezdän teläk telädem.
İşetmädem başka koşlar cırın,
Bigräk zurdan ide telägem.
İlle ike täülek buyı köttem
Telägemneñ çınga aşkanın.
Kötä-kötä tämam ömet özgäç,
Kükegä ışanmıy başladım.
17.08.2015.

Bähetle bulsınnar
Cäy başında köpä-köndez
Yukka çıktı citkän kız.
Tau qadär häsrät eçendä
Anası kaldı yalgız.
Barsınnan da şunsı gacäp,
Ezläü näticä birmi.
Ägär dä küräçäk bulsa
Kaygı kürenep kilmi.
Öç täülektän mäğlüm buldı,
Kıznı barıp kürgännär.
Kötüçe belän sahrada
Yäşägänen belgännär.

Tupas köç belän kurkıtıp
Apkaytudan ni fayda?
Tabışkannar, kavışkannar,
Yäşäsennär het ayda.
Miña monda şundıy rähät
Diyep söyli kız imeş.
Kıznı barıp sez kürsägez
Näq tulıp peşkän cimeş.
Yeget kızga urlap tügel,
Nikah belän öylängän.
Anası karşı buldı dip
Kötüçe zar söylägän.
Bu oçrakta kuandırmıy
Anasınıñ kararı.
Bernindi zakonga sıymıy
Kimsetü üz balañnı.
Artka taba yullar yabık,
Mondıy çakta nişlärgä?
Avırdan soñ ciñel kilä,
Bähet telik yäşlärgä.
07.11.2015.

Saubullaşu
Kullar birep saubullaşma,
Kısıp koçaklap huşlaş.
Kabat oçraşkan vakıtta
Şatlık koçakka sıymas.
Sineñ kitäseñ belgäç tä,
Üzaldıma moñayam.
Äle kitep ölgermädeñ,
İnde sine sagınam.
Alay gına bula diyep
Sin mine yuatasıñ.
Yä köläseñ, yä yılıysıñ,
Zihenne çualtasıñ.
Ayırılular bigräk avır,
Ägär uylap karasañ.
Akıldan şaşarga mömkin
Küñel belän yaratsañ.
02.03.2015.

Çakır sin mine
Küñelem bula bergä bulganda,
Çakır sin mine şaulı uramga.
Tagın köz kilde, küñel moñaya,
Kara urman da közen sargaya.
Kayınnar şaulıy täräz karşında,
Sälam tapşıra ak kayın siña.
Salkın cil isä näq miña taba,
Eçne poşırıp vak yañgır yava.
Soklana ideñ küksel tomanga,
Söyäm digäneñ istä haman da.
Yıl fasılları alışıp tora,
Söygän yöräkkä karışıp kara.
Çakır, sin, çakır, teläsäñ kayda.
Miña barıber sin bulsañ yanda.
09.10.2015.

Minem söygän yarım bar
Tıñla, dustım, süzläremne,
Minem söygän yarım bar.
Yöräklär dä, küñellär dä
Bersen-berse añlıylar.
Sin mine söyämen diseñ,
Min dä sine yaratam.
Härber his mähäbbät tügel,
Dustım kebek yaratam.
Söygän yarımnı sorıysıñ,
Ul bit güzäl gölçäçäk.
Yörägemnän kitmiseñ di,
Mine genä söyäçäk.
Sin äle yarıñ tabarsıñ,
Ber dä kötmägän cirdän.
Siña Hoday söyä belgän
Naz tulı yöräk birgän.
08.04.2015.

Yarlı bähetlelär bula
Üzeñ dä beläseñ bulır,
Ber sine genä söydem.
Menä bügen kötmägändä
Başka fikergä kildem.
Yarlı yegetkä çıkmıym dip
Miña zarıñ söyliseñ.
Karşıña kilgän bähetne
Nigä, irkäm, kürmiseñ?
Yarlı bähetlelär bula
Disäm, barı köläseñ.
Süzläreñ matur äkiyät,
Tormış başka diyäseñ.
Ätidän miras kalmagan,
Zinhar, kırın karama.
Min dä bälki ber bayırmın,
Alga bara zamana.
15.10.2015.

Kil yanıma, bergenäm
Miña haman yaz şikelle
İrkäm iskä töşkändä.
Här kön sayın kötäm sine
Tañ cilläre iskändä.
Çişmälärgä suga bardım,
Bılbıllar tınıp kalgan.
Tuygançı ber yılar idem,
Canıma sagış sargan.
Koşlar belmi, cillär äytmi
Nigä şulay sagınam?
Kavışkan cirlärgä barsam,
Sine kürgändäy bulam.
Niçek matur cem-cem balkıy
Tañga karap Cidegän.
Tulgan ayday şat yılmaep
Kil yanıma, bergenäm.
12.10.2015.

Avır mäsälä
Ayırılganda kulıñ izäp
İke süz, sau bul dideñ.
Yörägemne üzeñ belän
Şulay da alıp kitteñ.
Sagınuga çıdar häl yuk,
Närsä eşlärgä belmim.
Bik küp halık arasınnan
Oşagan keşe ezlim.
Bar da başka, barsı da yat,
Zarga sagış östälä.
Siña ohşaş keşe tabu
Bigräk avır mäsälä.
Här keşe üzenä oşıy,
Şundıy uylar kilälär.
Yukka vakıt äräm itmä,
Tabalmıysıñ diyälär.
12.10.2015.

Könlämäm
Saf mähäbbät andıy bulmıy,
Nigä könliseñ diseñ.
Uynap äytkän süzläremä,
Zinhar, kitmäsen iseñ.
Söyüdän başım äylände,
Mine dä añla inde.
Uyga ällä nilär kilä,
Ber kön kürmäsäm sine.
Sin mine tözät, güzälem,
Tozsız süzlär äytkändä.
Barlık kılgan cülärlegem
Sine özelep söygängä.
Könlämäm, tamçı könlämäm,
Küp kalmadı kötärgä.
Tormış yulın minem belän
Riza bulsañ ütärgä.
08.10.2015.

Yarata töşäm
Siräk kilä başladıñ dip
Nigä sin üpkäliseñ?
Yuk inde, bulmagaç bulmıy,
Sagınıp betäm diseñ.
Min sine niçek yaratam,
Salıp kuy küñeleñä.
Bu dönyada ber närsä dä
Birelmi ciñel genä.
Cankisägem, şunı añla,
Gıyşık tamak tuydırmıy.
Tegese-monsı da kiräk iç,
Kön sayın kilep bulmıy.
Sin bähetle bulsın öçen
Tırışıp yörim inde.
Elekkegä karaganda
Yarata töşäm sine.
17.10.2015.

Serle tavış
Soñgı vakıt minem yannan
Yıragayasıñ kebek.
Argan yöräk ällä kayçan
Tuktadı sıman tibep.
Serle tavış äytä miña
Haman söyäseñ diyep.
Tik şulay da miña kalsa
Tavış belmider kebek.
Sineñ hakta uylaganda
Yörägemä moñ sara.
Sagışka ohşagan toygı
Küñelne urap ala.
Zamanında söyenderdeñ,
Minnän sezlärgä rähmät.
Söyü şatlık kitermäsä
Kiräk tügel mähäbbät.
04.04.2015

Nazlı gölem
Äye-äye, bik häterlim,
Bez bergä bulıyk dideñ.
Kaya şulay aşıgasıñ,
Beraz sabır it didem.
Beraz gına sabır itsäñ
Bez bergä bula idek.
Siña bulgan söyü hisem
Çäçäk ata ürelep.
Yäşlek ul tüzemsez bula,
Här ikebez yalgıştık.
Hiç uylamagan vakıtta
Menä tagın kavıştık.
Ükenäm dip äytmäs idem,
Min ir keşe läbasa.
Sagıngan çakta şulay da
Yörägemne moñ basa.
Kürep toram, üzgärmägän,
Yahşı sineñ küñeleñ.
Sin minem haman berdänber,
Tiñdäşsez nazlı gölem.
12.04.2015.

Ber könlek mähäbbät
Döresen äytsäm, min sine söydem,
İhlas söyenep biteñnän üptem.
Äyterseñ kabat dönyaga tudım,
Üzemne-üzem bähetle toydım.
Yöräktä kaynar uçak kabındı,
Şatlık hisläre kaynap agıldı.
Yäşlektä yarsu şuşıdır inde,
Mähäbbät üze biläde mine.
Koşlar bakçada şaşıp sayradı,
Neçkärgän ide küñel kılları.
Niçek moñarçı yäşälgän dideñ,
Sin dä ber kürep söyä dip beldem.
Mondıy olı his ber ezsez uzmıy,
Kaylardan ezlim, yugaldıñ, kızıy.
Sine uylasam yörägem ärni,
Ber könlek söyü bütän kiräkmi.
20.04.2015.

Añlap bulmıy
Keşe imeş üzenä bilgelängän
İşe belän tua dönyaga.
Bar akıllı keşe şul turıda
Niçänçe yıl inde uylana.
Şulay tusalar da, küp keşelär
Tabalmıylar üzeneñ işlären.
Belem yagı tübän bulganlıktan
Keşe belmi dönya serlären.
Şundıy zur dönyada üz işeñne
Niçek tapmak kiräk yalgızıñ?
Tabar ideñ, ägär yul kürsätsä,
Küktä yangan yaktı yoldızıñ.
Akılımnı cigep karasam da
Añlap bulmıy serle äytemne.
Miña kalsa, äytem yalgan tügel,
Hiçber şiksez döres şikelle.
21.02.2015.

Yahşıga yuradım
Közge irtälärdä bula torgan
Bolıt aşa sarkıy yaktılık.
Äylänämne beterep biläp ala
Canga rähät yagımlı tınlık.
Ällä barsı döreskä çıga inde,
Küräzäçe äytkän äytemnär.
Küñel şäriflärem ayıruça şat,
Kilep citä min kötkän könnär.
Beräü bulsa ikeläner ide,
Ä min artık uylap tormadım.
Andıy keşe tintäk süz söylämäs,
Yahşı yakka süzen yuradım.
Hoday kuşsa, min telägän närsä
Tizdän üzemneke bulaçak.
Küp tä ütmäs, eşlär şulay barsa,
İhatada basıp toraçak.
31.08.2015.

Onıtkanmın
Häterne, min äytäm, yalgışkalıy,
Onıtıla kayber närsälär.
Onıtırsıñ da, keçek kenä başka
Avır uylar kinät kersälär.
Menä gacäp bik kiräkle fiker
Häteremnän çıgıp yugalgan.
Törle mäşäqatlär arkasında
Vak fikerlär belän butalgan.
Vakıt andıy tügel, süz kuyırtmıym,
Yöräk yılıy, äydä, yılasın.
Barınnan da bigräk, kiläçäktä
Häter süzen küñel tıñlasın.
Küz aldına hätta kiteralmıym,
Cannı-tänne ärnü kaplagan.
Üz hälemne üzem añlıy almıym,
Ber öleşkä urın kalmagan.
Buş urınnı tutırmıyça bulmıy,
Nindi şögıl genä tabarga?
Şunı beläm, min telägän idem
Matur hislär belän yanarga.
5.01.2015.

Telem yota yazdım
Uçak yana, tönge uçak yana,
Yalkınnarın selti yugarı.
Töten isen sizep bulsa kiräk
Yırak tügel büre uladı.
Ut yanında kübäläklär oça,
Tiyär-timäs oçıp ütälär.
Şomlı tavış belän urman şaulıy,
Başın iyä cildä yükälär.
Ofık buylap serle al tañ uynıy,
Biläp kilä könçıgış yagın.
Närsä buldı ikän diyep toram,
Pış-pış sulıy yanar uçagım.
Utka karau rähät birä miña,
Oçkın çäçä utlı kümerlär.
Bäräñge ise añkıy uçagımnan,
Ciñel sulap kuya küñellär.
Bäräñgedän tämle närsä yuktır,
Keter-keter itä çikmäne.
Berkön şulay urman alanında
Telem yota yazdım bit äle.
14.08.2014.

Vakıt ezlär saklagan

Küzem töşep min közgegä karıym,
Yözem tulı ikän cıyırçık.
Cir yäşärä, yaznıñ häbärçese
Tugan cirgä kaytkan sıyırçık.
Oyasınıñ tübäsenä kunıp
Sayrıy birä kanat kagınıp.
Tugan cir ul bik qaderle bula,
Kaytkan bulsa kiräk sagınıp.
Soñgı tapkır kayçan karadım soñ,
Tür yaktagı elgän közgegä.
Surät akrın başın çaykap kuydı,
Minem moñaygannı kürde dä.
Ul vakıtta yäşräk idem bugay,
Şul könnärne küñel sagına.
Ällä inde surät üpkälägän,
Astan karap çumgan açuga.
Ber uylasañ äle genä kebek
Sezdän kitkänemä ayırılıp.
Surät haman ışanmagan kebek
Karıy birä miña kayırılıp.
Äytäm cirle mine tanımıylar,
Hätsez üzgäreşlär kürämen.
Vakıt yözgä tirän ezlär salgan,
Ärnep tibä şuña yörägem.
Sıyırçıklar ber dä üzgärmilär,
Alar ahrı cırlap yäşärä.
Hoday andıy sälät birmägän şul,
Sıyırçıktay cırlap yäşärgä.
Burnaş. 15.04.2013.

Häl isemne cibärä
Teläk artık zur bulganda
Kirese bulıp kuya.
Minsiñaytim, härber caynı
Zihen börtekläp cıya.
Bu kanun ber dä üzgärmi,
Häl isemne cibärä.
Telägem taşıy başlasa,
Avırlıklar kübäyä.
Maksatka ireşer öçen
Isullar küp, älbättä.
Şunsı da bar, härber ısul
Turı kilmi taläpkä.
Tau işäm dip totınganda
Şartlar sala kirtäsen,
Kayçakta tüzemlek citmi,
Häldän tayıp betäseñ.
Korı teläk berni tügel,
Şartlar ägär bulmasa.
Niçek yahşı yäşär idek
Karşılıklar bulmasa.
25.03.2015.

Işanmıy karap tordıñ
Teleñ kiräkmi disä dä,
Yalvardılar küzläreñ.
Mondıy sagışlı çagıñnı
Ber dä aldan kürmädem.
Menä-menä üksep-üksep
Yılarsıñ kebek ide.
Ni öçender şat-bähetle
Küräsem kilde sine.
Küñeldä siña karata
Kızganıç toygı tudı.
Kara ozın kerfegeñä,
Yäş börtege cıyıldı.
Äüväl käğazne ukıgaç
Işanmıy karap tordıñ.
Eçtälegen añlap algaç
Koyaş kebek balkıdıñ.
Döres bulsa, ber yahşılık
Meñ bäladän kotkara.
Siña kılgan igelekne
Bez kılabız yatka da.
15.03.2015.

Söylämäsäm yahşırak
Ber tirän ser küñelemne
Ürtäp, kotırtıp tora.
Älläni vakıttan birle
Haman eçne poşıra.
Serne beräügä söyläsäm,
İfrat şäp bulır ide.
Başıma uktay atılıp
Kinät şundıy uy kilde.
Ser sıyarlık keşe belän
Ciñel bulır küñelgä.
Teşläk keşe taba alsam
Citep torır bügengä.
Keşelär serlär tıñlarga
Barsı da yarata iç.
Kayberäülär küp arttırıp
Çitlärgä tarata iç.
Yuk, söylämi torıym äle,
Serne küp keşe beler.
Annarı soñ üzemä dä
Kıyınga turı kiler.
Beraz gına rähät öçen
Hiskä birelämme soñ?
Söylägän süz ser bulalmıy,
Kilmi başlıy söylisem.
15.03.2015.

Marsel dustıma
Sine kürmägängä niçä bıltır,
Çäçeñ kılgan tösle agargan.
Açulanma minem süzläremä,
Äytim didem şunı iñ aldan.
Kartayam dip, dustım, hafalanma,
Ziräklegeñ, şöker, saklangan.
Ozın yulnı yakın itep kildem,
Sine kotlar öçen kaladan.

Yazmış bezne niçek sınasa da,
Duslık hise nıgıy haman da.
Tik ber närsä östen bezneñ histän,
Kaytıp bulmıy ütkän zamanga.
Sindäy dusnı atap ezläsäm dä
Tabıp bulmas ide mögayın.
Sinnän ziräk keşe ägär bulsa,
Min bulırmın cirdä täğaen.
Bu süzemne fäqat uynap äytäm,
Härber keşe bula üzençä.
Sine niçek tärbiyä kılgannardır,
Sin iñ tıynak keşe minemçä.
Atap altın tuyga çakırgansız,
Onıtmavıñ öçen zur rähmät.
Siña tagın zurrak bähet telim,
Ozın-ozak yäşägez rähät.
30.05.2015.

Kiräk ğamäl
Kırıydan kara diyälär
Üzeñne beläseñ kilsä.
Yahşı yakka üzgärergä
Ägär telägeñ bulsa.
Gönahısız keşe bulmıy,
Şulay da kızık fiker.
Küp närsä ömet itäbez,
Berkem färeştä tügel.
Kararga yarıy älbättä,
Ansız kaydan beläseñ.
Bervakıtta da soñ tügel,
Yözgä citsä dä yäşeñ.
Üzeñ östendä eşlämäü
İr keşe öçen äcäl.
Küñelne tikşerep toru
Bersüzsez kiräk ğamäl.
20.09.2015.

Şomlı tınlık
Söyläp kenä añlatırlık tügel,
Zur kurkınıç barı sizelmi.
Tik şulay da ällä närsä sizäm,
Küñel şäriflärem söyenmi.
Ayaklarga yök askannar sıman,
Terälep toram baskan urında.
Başım uylıy ber dä oçramagan
Törle ihtimallar turında.
Miña kalsa hava avır kebek,
Tınlık hökem sörä tirämdä.
Yaña gına üzem salgan ezlär
Yarılıp yata çıklı çirämdä.
Torgınlıktan çıgu yulın ezlim,
Borılasım kilmi kiregä.
Kaydan kilgän şomlı tınlık dimen,
Töşenäsem kilä serenä.
Köç-häl belän alga atlap kittem,
Kem soñ karıy miña tekälep?
Ul gına da tügel, haman kemder
Arttan yöri kebek iyärep.
Ällä niçek kinät hälem kitep
Yal itärgä yattım çirämgä.
Serle bulıp kürengän zur uysulık
Akrın gına törende yämgä.
Çalkan yatkan köye kükkä karap
Tiz arada izräp kitkänmen.
Uyanganda karañgı tön ide,
Yoklap uzgan ber böten könem.
Bu häldän soñ üzemä dä kızık,
Dönya qadär sorau cıyıldı.
Döresen äytsäm, miña beraz gına
Çerem itkän kebek toyıldı.
06.09.2015.

Rişvät çire
Tele belän äytmäsä dä,
Küzläre şulay söyli.
Buş kul belän kilgännärne
Türä äfände söymi.
İrtädän ük eşem peşmi,
Yarıy torgan häl tügel.
Ömet özelergä tora,
Şuña borçıla küñel.
Kaylardan tabalar ikän
Şundıy oyatsız türäne.
Bar tarafka taraldılar,
Äyterseñ çüp üläne.
Türägä eşeñ töşmäsen,
Hämmäse rişvät sorıy.
Alar şul hälgä künekkän,
Şulay tiyeş dip sanıy.
Rişvät çire tamır cäyä,
Halık integä çirdän.
Bu çirne yolkırga vakıt
Töbe-tamırı belän.
07.09.2015.

Skripka
Çakırmıyça gına tanış kilde,
Karap yöri öyne centekläp.
Keşedän artık ber äyberem dä yuk,
Min cıymıymın äyberne küpläp.
Divardagı skripkanı alıp
Äyländerep karıy kulında.
Bay bulsañ da, sindä bu yuk dimen,
Tanış söyli skripka turında.
Tirän räveştä añlagan sıman
Dikqat ilä tıñlıym süzlären.
Skripkanı alırga dip kilgän,
Yarar digänemne sizmädem.
Mondıy şäpne kürgänem yuk diyep,
Skripkanı maktıy tanışım.
Nahal keşe tügel, çönki küräm
Ütenüle cılı karaşın.
Skripkada tanış yahşı uynıy,
Paganini kilgän diyärseñ.
Kitkän çakta, ber yahşılık belän
Kaytarırmın, dide, bäyäsen.
09.09.2015.

Ber kiñäş
Küp hezmät kuyarga kiräk,
Annan nişlärseñ tagın.
Nıgıtıp uylarga bula
Yartılaş töşsä hakıñ.
Töşmäsä sin dä yalınma,
Barsı üzenä bulsın.
Yäki siña karaganda
Bay aluçı tabılsın.
Yartı-yortı eşlägän yort
Ber dä yatmıy küñelgä.
Äydä, Şärif, kitim äle,
Citep torır bügengä.
Alsañ da ber ğailägä zur
Cıgıñ çıgar eş belän.
Akçañ bulsa ber häl ide,
Mömkinlegeñne beläm.
İke katlı yort närsägä,
Ber katlısı da citär.
Monı eşläp betergänçe
Gomereñ uzıp kitär.
Keşe kaldıgına kızıkma,
Yazmış öç tapkır sınıy.
Cıynak kına yaña yort sal,
Minem kiñäşem şundıy.
16.09.2015.

Kirägeñ ber tiyen
Yöräk tulı şatlık ide,
Meñ uy saldıñ başıma.
Miña tügel, zarıñ söylä
Agıydel kamışına.
Minnän kanäğat bulmasañ,
Bütänne tap alaysa.
Hiç bulmasa yalgız yäşä,
İrken dönya taraysa.
Tämam han kızı diyärseñ,
Üzeñä kürä tügel.
Barıgız da miña karşı,
Nindi kön buldı bügen.
Küñeleñä avır alma,
Sinnän çıkmıy şäp kilen.
Menä digännär tabılır,
Kirägeñ näq ber tiyen.
17.07.2015.

Kaytıp döres eşlägänseñ
Nurgali, isänme-saumı,
Sıyırmı, dim, bozaumı?
Käcä sözep berkayçan da
Audara almıy taunı.
Küñeleñä avır alma,
Kire kayttıñ kaladan.
Nigä siña yaramadı,
Başkalarga yaragan?
Äle ber kön eşlämiçä,
Akılıñ altın ikän.
Näseleñ kürmägän hayvan,
Qaderen belerseñ mikän?
Enem, başta eşläp kürsät,
Bälki annan kararbız.
Üzeñä ohşagan ärsez
Kızıl sıyır tabarbız.
Kızıl digäç açulanma,
Monı sin dä beläseñ,
İsergänçe eçmäsäñ dä,
Kızargançı eçäseñ.
Mal üzeneñ hucasına
Ohşarga tiyeş dilär.
Ohşamasa, saugan çakta
Sötle çiläkkä tibär.
Bäheteñ bar ikän, Nurgali,
Bay çakka turı kildeñ.
Işanıçnı aklarga kiräk,
Bernärsä kilmi tigen.
Keşegä yahşılık eşläü
Bezneñ öçen däräcä.
Bu mal belän başkalarnı
Kuyıp bulmıy yänäşä.
Sin üzeñneñ avılıñda,
Bälki äle, kem belä,
Bäyäsen töşep bulmasmı,
Bähet ber kölsä kölä.
Burıçlılar ülmi dilär,
Burıç bar dip kurıkma.
Ämma dä läkin bu hakta
Sin bötenläy onıtma.
Kaytıp döres eşlägänseñ,
Min tik uynap söylädem.
Üz malıñnıñ rähäten kür,
Şundıy minem telägem.
20.09.2015.

Yalkau kürşe
Ber kürşem bar, cülär sata
Ägär bakçaga kilsä.
Bakçasında çüp üläne
Cäy buyı şaulap üsä.
Bu qadär yalkau keşene
Hiç yuk ide kürgänem.
Çüp ülänen yolkı diyep
Niçä tapkır tirgädem.
Tirä-yünne şul ber bakça
Harap yämsezläp tora.
Kürşe-külän bakçaların
Çüp ülängä batıra.
Aña cavap tabıp bulmıy,
Mine süz belän kümä.
Siña alar çüp bulsalar,
Miña çäçäklär, diyä.
İmeş, barlık sandugaçlar
Anıñ bakçasın saylıy.
Bakça matur bulsa gına
Sandugaç çut-çut sayrıy.
Äle yarıy bik yış kilmi,
Ällä kaya yugala.
Şul adämne kürgän çakta
Öyänägem kuzgala.
22.07.2015.

Küp ukıp säyerlängän
Timerşaga yahşı, rähät,
Cil dä, yañgır da timi.
Cir urtalay yarılsa da,
Anıñ ise dä kitmi.
Eş diyep canga timilär,
Ber köye yäşi birä.
Kırıydan karap torırga
Bähetle üzenä kürä.
Häl belergä kergän idem,
Eş küp dip väğaz ukıy.
Üze berni eşlämiçä
Kön buyı kitap ukıy.
Niçek mömkin dönyañ onıtıp
Ukırga da ukırga?
Siña, dustım, küptän vakıt
Professor bulırga.
20.05.2015.

Gayfulla
Sin kıyblañnı tiz alıştırasıñ,
Gayfi, siña bulmıy ışanıp.
Açıktan-açık üzeñä äytäm,
Maktaganbız sine aşıgıp.
Sineñ hakta teldän äytü tügel,
Häzer uylarga da kurkıta.
Hoday bälki üze gafu itär,
Niçek, enem, sine cir tota?
İseñ kitkän kebek karap torma,
Andıy mälne küptän yaratmıym.
Süz ber äyber, eş ikençe närsä,
Yaman danıñ haman taratmıym.
Sorasañ da bälki birer idem,
Urlaşu ul karaklar eşe.
Urlagan närsäñne urnına kuy,
Sin soñ nindi añlamas keşe.
Barlık cirdä kameralar tora,
Ber dä uylap-nitep tormıysıñ.
Üz sınıñnı üzeñ tanıysıñdır,
Almadım dip äytä almıysıñ.
Urlaşmıyça ber kön toralmıysıñ,
Şul yagıñ bik sıyık, Gayfulla.
Sin bit inde bala-çaga tügel,
Az bulsa da azagın uyla.
22.02.2015.

Bar da üzeñnän tora
Min beräügä gel yahşılık kıldım,
Yahşırmasmı diyep, ışanıp.
Döresen genä äytsäm yahşı yakka
Kuymadı ul hätta kımşanıp.
Küp kaygılar kürgän can bulsa da,
Näfese haman fayda ezläüdä.
Könläü hise anda potı belän,
Yumagannar ahrı kizläüdä.
Berkön şulay ber dä kötmägändä
Beläsezme nilär eşläde?
Huşka kilalmıyça ozak tordım,
Teñkä-bägıremne teşläde.
Kayvakıtta min uylana idem,
Yazmış aña nigä rähimsez?
Beraz namusı bulsa ul, älbättä,
Bulmas ide bolay bähetsez.
10.02.2015.

Hatının satkan
Soramagaç, nigä söylim ikän,
Miña yahşı ide belmägäç.
Yarıy, tıñlap karıyk beraz gına,
Sere bardır, tikkä söylämäs.
Turıdan äytsäm, süze kuandırmıy,
Hatının satkan imeş ber adäm.
Satsa ni dä, miña, satmasa ni,
Min bit aña italmıym yärdäm.
Aluçısı bulgaç, satkan inde,
Bälki, üze riza bulgandır.
Anı nindi genä ahmak algan,
Hatını iç iskitkeç çandır.
Keşe ğailäsendä katışım yuk,
Yatsız tübänlekne buldırgan.
Satkaç, az bulsa da kerem bula,
Bötenläygä tügel, tınıçlan.
Şayara dip telem şulay söyli,
Ä ul şayarmagan küräseñ.
Yöze kinät citdilänep kaldı,
Mäcbür itsälär, di, künäseñ.
Sagış tügel, kızganu da tügel,
Küzlärendä kurku çagıla.
Satuçıga bu hayvanlık öçen
Ni disäm dä hätta az bula.
30.09.2015.

Küñel ışanmıy
Kayber hälne belmäü häyerleräk,
Borçularnı gına arttıra.
Vakıt tufragına kümelmiçä
Tirän sagışlarga batıra.
Ällä kayçan bulıp uzgan ber häl
Haman iskä töşä dä tora.
Ahrı üzem şunda bulmaganga
Şaktıy katı eçne poşıra.
Beräü üzem kürdem dip torsa da,
Nikter aña küñel ışanmıy.
Häl astında nider bar şikelle,
Ber yakka da haman kımşanmıy.
Niçek kenä tırışıp karasam da,
İsbat itä almıym kiresen.
Şik haman da üsä bara kebek,
Beler häl yuk hälneñ döresen.
24.02.2015.

Baylar da kurka
Maktap tuymaslık bar ber şäp yeget,
Baylık tuplagan küp hezmät tügep.
Akçanı kaya kuyarga belmi,
Yıl äylänäse yalanbaş yöri.
Sarannan tügel, ğadäte şundıy,
Turı kilgändä gel kiñäş sorıy.
Seren söylägäç, ışana dimäk,
Duslarsız niçek yäşämäk kiräk.
Minem öçengä zararsız adäm,
Avır çagımda itkäli yärdäm.
Karap torırga yuaş kürenä,
Bay bulsa da ul gadi kiyenä.
Arakı eçmi, kızık tapmıym di,
Allaga şöker, cülär satmıym di.
Matur yäşärgä anıñ hakı bar,
Ämma dä läkin yomşak yagı bar.
Oyat bulsa da äytmiçä bulmıy,
Yäşen yäşnäsä der-der kaltırıy.
Yämle cäy bezgä küñelle däver,
Ul kurıkkanda özelä bäğır.
Bar yaktan kilmi adäm balası,
Ozak tözälä yöräk yarası.
Bala vakıtta ul kurkıp kalgan,
Ber yäşen sugıp öyläre yangan.
Yäşen taşı ut – tisä yanasıñ,
Bäla-kazadan Alla saklasın.
4.10.2015.

Mögez
Kunakka çakırdı beräü,
Däşkäç barırga kiräk.
Keşe häzer saranlandı,
Andıy bähetlär siräk.
Öye matur, kölep tora,
Pöhtä itep cıyılgan.
Divarga elgeç urnına
Poşi mögeze kuyılgan.
Baş kiyemen şuña eldem,
Bik matur elgeç didem.
Hucanıñ auçı ikänen
Elgeçne kürgäç beldem.
Hucabikä telgä kilep
Poşi mögezen maktadı.
Mögezneñ vazıyfası küp,
Hikmätle dip atadı.
Tagın nindi vazıyfa ul,
Yuk ide dim işetkän.
Mögez kergän şaytannarnı
Sözep çıgara ikän.
Şärbän. 09.05.2014.

Elekkeçä tügel
Eşläp arıp öygä kaytsam,
Yal itü rähät ide.
Borıngılar döres äytkän,
Här çornıñ bula çige.
Äle dä bulsa berözleksez
Canım-tänem eş sorıy.
Hezmätne küñel haman da
Böyek ğamäl dip sanıy.
Yazmış bähet väğdä itte,
Barsı alda dip yördem.
Gomer yämle çorga citkäç
Başka fikergä kildem.
Söyenep ozak eşläsäm
Barlık küzänäk arıy.
Elekkeçä tügel, häzer
İke-öç täülek sıkrıy.
Dävalarga turı kilä,
Niçek bulır ahırı.
Kartlıktan kotılıp bulmıy,
Hak süz, şaytan algırı.
20.09.2015.

Cırlıy almıym
Şatlık bulsa yäki bähet kilsä
Vakıt-vakıt kilä cırlıysım.
Küñel teläsä dä, nider tota,
Cırlıy almıym, çıkmıy tavışım.
Elek ber dä bolay tügel ide,
Beryalgızım, şuña moñayam.
Aptıragannan häzer eçtän genä
İske cırlar köyläp yuanam.
Küñelle cır bulsa ber häl ide,
Gel moñsu köy kilä küñelgä.
İlham kilsä utırıp şiğır yazam,
Şulay buldı menä bügen dä.
Ällä niçek oyat kebek şunda,
Ärnep kuya teñkä-bägırem.
Avız kütärep cırlamıyça gına
Yuanırga kuşa zihenem.
13.07.2015.

Uçak yana
Su buyında tönge uçak yana,
Yalkınnarın selti yılgaga.
İkelätä miña rähät bula
İrkäm belän bergä bulganda.
Su buyında tönge uçak yana,
Tötennäre menä havaga.
Par bılbıllar kebek yäşärbez bez
Mäñge birmäm sine yatlarga.
Su buyında tönge uçak yana,
Ut şäüläse bii yılgada.
Bez kilerbez kabat sineñ belän
Bılbıllarnıñ cırın tıñlarga.
Su buyında tönge uçak yana,
Bolar haman bergä diyärlär.
Küp tä ütmäs, uçak yangan cirdä
Allı-gölle göllär üsärlär.
12.08.2015.

Äzer bulırga kiräk
Birgänne ike kullap al,
Saylap torır çak tügel.
Barın-yugın cıyıştırıp
Yäşärgä kala bügen.
Hällär, malay, üzemneñ dä
Artka taba tägäri.
İrtägäne beler häl yuk,
Şunı uçti, Äühädi.
Annarı soñ köne citkäç
Kaydan ezläp alırsıñ?
Üzeñ dä sizäseñ bulır
Zamananıñ agışın.
Kanäğat bulmıyça haman
Astan karap yörmäle.
İrtägä monsı da bulmas,
Alıp kal sin birgänne.
Kibetlärdä här kön sayın
Bäyä menä yugarı.
Hällär katlaulana bara,
Üzgärttelär dönyanı.
Bik vakıtsız kuzgalttılar
Sanktsiyä digänen.
Hiç belergä telämilär
Halıklar mänfäğaten.
Sin ayırım ber keşegä
Öymiçä tor ğayepne.
Dimäk bügen bez üzebez
Şundıy köngä layıklı.
Soñgı vakıt krizis süze
Yışaep kitte bigräk.
Avır zamannı ütärgä
Äzer bulırga kiräk.
15.07.2015.

Par kayın
Bervakıt malay çagımda
Kaydandır kayta idem.
Bezneñ uram urtasında
Hätsez küp keşe kürdem.
Şaktıy kalın tavış belän
Bähäs alıp baralar.
Aralarında minem kük
Bala-çagalar da bar.
Kolak salıp tıñlap toram
Bähäs nidän gıybarät.
Kayınnarnı kisegez dip
Ber hatın çäçä gayrät.
Kayın agaçı imeşter
Olı sagış kiterä.
Malay başım belän uylıym
Yalgan dip üzemä kürä.
Ak kayınnar kiñ cäyelep
Bödrälänep üskännär.
Yabaldaşları salınıp
Cirgä qadär töşkännär.
Kaysıdır rähimle keşe
Kayınnarnı utırtkan.
Ber yünseze kisegez dip
Şul hatınnı kotırtkan.
Kismägez dip yalvarsam da
Kayınnarnı kistelär.
Cillär dä yılagan kebek
Şıñşıy-şıñşıy istelär.
18.07.2015.

Sälim duska
Sineñ bügen tugan köneñ,
Bäheteñ tügäräk bulsın.
Kayda teli şunda oçsın
İrekle küñel koşıñ.
Sin küptänge dustım minem,
Vakıt törleçä aktı.
Eçemdägen äytep kitim,
Duslar cıyılgan çaknı.
Uñışka ireşep bulmıy
Canıñ tırış bulmasa.
Algı safta bulır öçen
Uzdıñ küp kıyın aşa.
Yazmış bezne äle alay,
Äle bolay talkıdı.
Gelän-gelän bez digänçä
Bulmıy, şaytan algırı.
Sälim, siña täväkkällek
Yärdäm itte, bilgäle.
Äle dä bulsa kürgänem yuk
Sindäy ütken keşene.
Cay çıkkanda äytep kitim,
Moda belän kiyendeñ.
Yalgan yazu belän barıp
Diplomat* algan ideñ.
Nuca babay kayçak sine
Aldarga mäcbür itte.
Bez kartaymıy kem kartaysın,
Nihätle gomer ütte.
Turı süz äytkän keşegä
Üpkäläşmilär ide.
Süzlärem oşap betmäsä,
Kiçer, orışma mine.
27.07.2015.

* Diplomat defitsit ide.

Torna
Vakıtka dim, üpkälädem äle,
Mine bügen kötep tormagan.
Säğat niçä diyep soradım min
Havadagı oçkan tornadan.
Torıyk-torıyk öç kat avaz saldı,
Bolay da min ayak östendä.
Äti süze şunda iskä töşte,
Ulım kayt digäne ikedä.
Häzer inde barber soñga kaldım,
Säğat öç ikän iç läbasa.
Torna belmi äytmäs, aşık yeget,
Kaytır yulım yırak içmasa.
Kayvakıtta vakıt akrınaya,
Menä bügen nikter aşıkkan.
Bay tabiğat urtasında yörep
Küñel tagın beraz mavıkkan.
Yul arıta, läkin barber rähät,
Kulnı-bitne yudım ineştä.
Min kaytkanda säğat näq öç ide,
Torna süze çıktı döreskä.
06.08.2015.

Işanma
Nigä şulay häleñ möşkel disäm,
Avır uydan başıñ iyelgän.
Bügen, dustım, närsä buldı siña,
Şatlık kaçkan nurlı yözeñnän.
Küzläreñdä cannı uya torgan
Kaygı katış sagış kürenä.
İkersezdän moñsu küz karaşıñ
Alıp kitä häsrät ilenä.
Söygän yarıñ siña hıyanät itkän,
Añlaşıla ide bolay da.
Beler-belmäs hafalanma, dustım,
Tagın ber kat uyla şulay da.
Gorurlıgıñ taşla ber kırıyga,
Yakın dus bar, doşman citärlek.
Şundıy saf küñelle zat turında
Naçar uylau üze tübänlek.
Könläü hise sine sukıraytkan,
Karap bulmıy moñsu yözeñä.
Yeget bulsañ, ägär ihlas söysäñ
Hiç ışanma doşman süzenä.
15.07.2015.

Velikan
Ber dustımnı iskä alam
Gel yahşı yaktan gına.
Bu eş miña avır tügel
İske duslık hakına.
Ul bulsa bolay eşlär dip
Üzaldıma söylänäm.
Küräseñ yazmış cepläre
Bezne tıgız bäylägän.
Berär şatlık hörmätenä
Duslar cıyılgan çakta,
Ul peşergän şaşlıklarnı
Küplär maktıy haman da.
Anı onıtu mömkin tügel,
Çönki ul ozın işe.
Kalada başka yuk dilär
Andıy velikan keşe.
Enä kaya taba barsa,
Cep tä bara artınnan.
Velikan da şunıñ kebek
Ber dä kalmıy hatınnan.
Tiz arada bar mölkäten
Kaldırıp ber ulına,
Velikan dus kaytıp kitte
Hatını avılına.
Dusnıñ holkın añlap bulmıy,
Nigä şulay cebegän?
Anda da kilmeşäk bula
Velikan başı belän.
13.10.2015.

Küräsem kilä
Kükräk kiyerep keşeçä
Çit ilgä barır idem.
Yakınnan küräsem kilä
Borıngı Misır ilen.
Şunda baram dip cıyınsam,
Yulga töşä karşılık.
Şuña kürä bu arada
Teläk tora basılıp.
Belmim, ällä ütämädem
Berär törle yolasın.
Şunda berçä kürer idem
Ataklı Nil yılgasın.
Nuca babay belän köräşep
Uza bügen gomerem.
Piramidalarnı kürmi
Tınmas ahrı küñelem.
17.10.2015.

Ak kuyan
Ufa kalasına bargan çakta
Kır kuyanı bülde yulımnı.
Atap mine kötep torgan sıman
Urtalayga özde uyımnı.
Şul bädbähet ak kuyanga karap
Üzaldına zihen çualdı.
Oça idem hıyal kanatında
Ural taularınnan yugarı.
Bar keşene bähetle itä torgan
Plan äzer ide yugıysä.
Menä häzer häter kazanımda
Sahradagı kebek cil isä.
Şatlık belän sugarılgan uyım
Başka kilmi nikter yañadan.
Ällä nilär kılır idem kebek
Şul uyımnıñ oçın tabalsam.
15.10.2015.

Ataman
Kayın agaçları yafrak koya,
Cil äsäre barı sizelmi.
Suıklar da ozak köttermäslär,
Urman buylap moñsu köz yöri.
Cilne hätta äytep birä almıym,
Kaysı yakka taba iskänen.
Uçagımnan töz bagana bulıp
Turı kütärelä kük töten.
Bayadan birle minem iğtibarnı
Cälep itä bik zur ber imän.
Şuña karap bar uylarım belän
Urman tormışına bireläm.
Ber isemsez barber ällä niçek,
Belmim hätta niçek diyärgä.
Uylap-uylap torgaç «Ataman» dip
İsem birdem şul kart imängä.
14.10.2015.

Kır ürdäge
Kömeştäy kül tiräsenä
Ürdäklär oya kora.
Kül ösläre tın köndä dä
Beraz dulkınlanıp tora.
Kül buyında tınıç, rähät,
Şunda barıp yal itäm.
Berkön bulgan ber vakıyga
Haman da çıkmıy istän.
Kaydan kurkınıç kiläsen
Ürdäk yöräge sizä.
Alar kamış arasında
Kül kırıyında yözä.
Ana ürdäk ber mäl ba-a-k dip
Yañgıratıp kıçkırdı.
Kıska gına ber süz belän
Bäbilären çakırdı.

Bäbkäläre barsı bergä
Su astına çumdılar.
Ällä şayaralar şunda,
Kayadır yuk buldılar.
Ul da tügel su östennän
Karçıga oçıp ütte.
Bäbkälärneñ nik çumganı
Miña da barıp citte.
28.06.2015.

Ay totılgan
Cäy avgust urtalarında
Köz yagına avışa.
Yokımnan uyanıp kittem
Kük kükrägän tavışka.
Cil zıyan itmäsen tagın,
Torıp çıktım bakçaga.
Yañgır haman yaumıy tora
Küktän yäşen atsa da.
Bakçanı urap kilgänçe
Cil kinät tınıp kaldı.
Tirä-yaknı tönge kuyı
Karañgılık kapladı.
Şulay beraz cilläde dä,
Yañgır yavıp tormadı.
Bolıtlar urman artına
Aşıgıp kitep bardı.
Ul da tügel, ay kalıktı,
Moñayıp çalkan yatkan.
Ğadätençä basıp tormıy,
Sırtın aska karatkan.
İreksez bismilla ukıym
Ul-bu bulmasın öçen.
Avır çakta Hoday kiräk,
Cu itep kuydı eçem.
İrtägäsen aynıñ hälen
Belä almıy yödädem.
Tönge berdä ay totılgan,
Min şul mälne kürgänmen.
06.11.2015.

Şuk malay
Minsiñaytim malay çakta
Söymilär ide sine.
Kemder äşäkelek kılsa
Sinnän kürälär ide.
Usal malay digän danıñ
Tirä-yakka taraldı.
Sineñ hakta uydırmalar
Kön aralaş yaraldı.
Niçekter gaybät süzlärgä
İğtibar birmi ideñ.
Küñleñ berkatlı bulganga
Uyında ide gameñ.
Gomumän sindä yaman his
Ber tamçı da yuk ide.
Çi yalgan süzlär ahrısı
Siña çiksez köç birde.
Tumıştan ziräk bulganga
Berençe başlap yördeñ.
Şuña östäp tagın äle
Beraz häyläkär ideñ.
Törle kuşamatlar tagıp
Ahmak başlar köldelär.
Üsep citkäç rätle keşe
Çıkmas diyep beldelär.
Ber süzgä dä karamıyça
Töz turı yul sayladıñ.
Bar keşene tigez kürep
Köçsezlärne yakladıñ.
Menä bügen siña karap
Häyran kala barsı da.
Şuk malaylardan ğadättä
Kürkäm keşelär çıga.
10.02.2015.

Ahırzaman
Keşelär ikegä bülenä:
Yahşılar häm naçarlar.
Soñgılar avırlık kilsä
Sineñ yannan kaçarlar.
Cirgä utırıp äylänäbez
Zur Koyaş tiräsendä.
Keşe hatalar cibärä
Bulsa da yöz yäşendä.
Gönahısız keşe bulmıy,
Çönki citeşmi belem.
Ayanıç hällär dä bula,
Vakıtsız kilä ülem.
Cirdä yäşäü däverendä
Keşe täne kartaya.
Kayberäülär äytüençä
Can utız öçtä kala.
Gomer ozaytu buyınça
Küp ğalimnär eşlilär.
Kartayunıñ töp säbäben
Äle bulsa belmilär.
Fikerne beraz bulsa da
Kiñäytep karıyk äle.
Keşe täne kartayganda
Kartaymıy kala canı.
Cannıñ miqdarı barlıgın
Küptän isbat ittelär.
Şunnan arı alga taba
Ber adım da kitmilär.
Mäsäläne bügengäçä
Çişä almıy berkem dä.
Bu hikmät tulısı belän
Hoday Täğalä irkendä.
Kiläçäktä ni bulır dip
Uylap utırganım bar.
Yörägem belän sizenäm,
Minem dä üz canım bar.
Keşe ülsä, canı çıga,
Kitä tänne kaldırıp.
Kıyamät köngä qadärle
Oça küktä atılıp.
Can digännän, kıyamättä
Kabat kubarılabız.
Yäşlärebez bar da tigez,
Utız öçtä bulabız.

Kıyamät ul – ahırzaman,
İmeşter, ber bulaçak.
Şul çak Mähşär mäydanına
Bar halık cıyılaçak.
Işanmaska nigezem yuk,
Ber närsä mäñge tügel.
Hoday karşına barabız
Nindi bulsa da küñel.
Gönahnı niçek kılasıñ,
Şunsı möhim diyälär.
Ägärenki belmi kılsañ
Yartısın kimetälär.
Hoday Täğalä rähimle,
Täübä itsäñ kiçerä.
Kabat şundıy gönah kılsañ
Utka salıp peşerä.
Kemneñ canı nindilegen
Ber Hoday gına belä.
Mähşärdän soñ yahşılar
Barsı cännätkä kerä.
Cännät bulgaç, rähät urın –
Mäñge yäşel bakçalar.
Ni teläsäñ şul närsä bar,
Kiräk tügel akçalar.
Häybät Firdäves bakçasın
İzgelär öçen dilär.
Bakça buylap hur kızları
Cırlap-biyep yörilär.
Cännät barsı sigez katlı,
Şunı da äytim tagın:
Şäbräk töşkä elägäsez
Yugarı mengän sayın.
Naçarlarnı tämug kötä,
Anda cäza birälär.
Gönah külämenä karap
Törkemnärgä bülälär.
Cäza katı bulsa kiräk,
Avır gazap çigälär.
Küp gönahlı keşelärne
Ut belän köyderälär.
Tormış bäyräm genä tügel,
Zinhar, tübän töşmägez.
Hoday kuşkan ğamällärne
İsän çakta eşlägez.
20.10.2015.

Tärbiyä köçe
Matur kiyäü ezlädelär
Berdänber kızlarına.
Kıznıñ yöräge barlıgı
Kilmäde uylarına.
Tutaş bar yaktan da kilgän,
Kaşık suga sal da yot.
Ul billäre, ul kulları
Äyterseñ yomşak mamık.
Kız ber yegetne «röhsätsez»
Yäşerten söyä birde.
Kızındagı üzgäreşne
Änise bik tiz belde.
Mondıy «ädäpsezlek» öçen
Kız anası duladı.
Ul yolkış belän nişlärseñ,
Uf, üläm dip yıladı.
Kızı änise süzennän
Çıkmıy ide bilgele.
Avır bulsa da, yegetkä
Min sezne söymim dide.
Ziräklege arkasında
Yeget kıznı añladı.
Yaratkan keşe bulganga
Däşmi genä tıñladı.
İke bit alması buylap
Aktı kıznıñ yäşläre.
Kilmä disä dä, yegetne
Här kön kötep yäşäde.
Vakıt şulay uza tordı,
Yeget tä yuk, kiyäü dä.
Küñel yuatırga bulsa da
Söyäm sine diyärgä.
Könnärdän ber kön uñay cay
Ezli torgaç tabıldı.
Mäcles bargan çakta kızga
Bay buydak ir tagıldı.
Kızga karıy, buydak irne
Kız änise oşattı.
Öygä kersä törle-törle
Tämle rizık aşattı.
Kiyäü bulsa şundıy bulsın,
Siña kem kiräk tagı?

Vät içmasam asıl yeget
Dip buydaknı maktadı.
Buydak irne eretergä
Kız üze dä tırıştı.
Yegetneñ anası belän
Atap barıp tanıştı.
Kız ütä yagımlı bulgaç,
Buydak küñele erede.
Tutaş könnän-kön buydakka
Güzäleräk kürende.
Kız buydaknı söymäsä dä
Baylıgına kızıktı.
Şuña kürä tuy mäclesen
Tizlätergä aşıktı.
Hällär uñay yakka kitkäç
Tuy ozak köttermäde.
Nazlı kızga buydak yeget
İhlas söyep öylände.
Oşatu bar, yaratu bar,
Mähäbbät yuk yänäse.
Bigräk tigez parlar inde
Diyä kıznıñ anası.
11.11.2015.

Kabul bulsın telägem
Ber kagıydä dimme, äytem dimme
Yazılmagan üze berkayda.
Yazıp vakıt äräm itmägännär
Añlaşıla inde bolay da.
Küptän inde, şaktıy küptän inde
Bulgan ber häl töşte hätergä.
Küñel sandıgında saklap yördem
Gıybrät öçen sezgä äytergä.
Ni hikmätter, kaysı keşelärgä
Ber genä kat kilmi mähäbbät.
Bar keşe dä azga riza tügel,
Gomer buyı ezli säğadät.
Barlık irlär imeş yäş hatınga
Çat yabışa digän äytem bar.
Cannıñ tamırı cide bula digän
Tagın äle serle fiker bar.

Ber tanışım cide hatın aldı,
Yäş hatının özelep sagına.
Altın tavı tapkan keşe kebek
Küzlärennän şatlık agıla.
Azgınlıgın kürep yäşäsäm dä,
Här tuy sayın bähet telädem.
Dustım yarata da belä ikän,
Täki taptı üzeneñ söygänen.
03.11.2015.

Tärbiyädän başlıyk
Sin sälamät, sin bähetle,
Ğailäñ kürkäm, söykemle.
Kül östenä oçıp töşkän
Par akkoşlar şikelle.
Keşe şulay yaratılgan,
Kübräk bähet sorıysıñ.
Siña haman nider citmi,
Sin berkayçan tınmıysıñ.
Miña kalsa, az köç tügep
Bähet işegen açtıñ.
Küñel bulır ide diseñ
Bähetle bulsa halkım.
Halıknıñ bäheten soñ sin
Närsä belän ülçiseñ?
Härber halık üze tözi
Üzeneñ könküreşen.
Başkalar ürnäk alırlık
Eşläp yäşärgä kiräk.
Uñışlarga ireşerbez,
Tatar halkı bik ziräk.
Tagın kiräk iñ berençe
Ana telen saklarga.
Yäş buınnı tatar ruhlı
Tärbiyädän başlarga.
19.04.2015.

Sanktsiyä söreme
Küz karaşıñ tagın nursız sineñ,
Uylaganıñ barıp çıkmagan.
Säbäp sorap vakıt äräm itmim,
Kıska äytsäm: yulıñ uñmagan.
Ber dä yarıy torgan eş tügel bu,
Eşlämädek ahrı kileşep.
Tözegän plan tögäl bulmaganda
Uñışlarga bulmıy ireşep.
Fälän qadär vakıt äräm buldı,
Yaman çornı niçek kiçärgä?
Sanktsiyä söreme kilep citte
Bezneñ mömkinlekne çiklärgä.
İlgä kilgän bäla inde diseñ,
Sıltau ansat barsın zamanga.
Kul kuşırıp toru olı yalgış,
Başka çara kiräk tabarga.
13.02.2015.

Yaman eşlär ayanıç
Ber akıllı keşe bolay digän:
«Yaman halık bulmıy – bulmas ta».
Saf küñelle keşe gomere buyı
Yahşı ğamäl genä kılmakta.
Belmi kılgan yaman eşlär bula,
İğtibarıñ ägär yugalsa.
Häldän faydalanıp yazmış cile
Yalgış yünäleşkä yul alsa.
Keşe öçen keşe cavap birmi,
Ayırım bändä yasıy hatanı.
Sizgerlek citmi kayvakıtta,
Aldan kürep bulmıy kazanı.
Belep kılgan yaman ğamällär bar,
Mondıy hällär bigräk ayanıç.
Törle säbäp tabıp şul ğamälne
Yaklau oçrakları kızganıç.

Gadi keşe yaman ğamäl kılsa,
Törtep kürsätüçe tabıla.
Gönahşomlık bulgan zur yazıklar
Türälärgä kilep kagıla.
Mondıy çakta gayar batırlar az,
Hämmäse dä eçtän tınalar.
Döresleklär bulmagan urında
Yaman hällär hasil bulalar.
12.01.2015.

Eşlärem küp
Eşlärem küp, haman arta bara,
Küñel belän moña söyenäm.
Küzläremnän tatlı yokı kaça,
Eş bulmasa şulay köyenäm.
Eşkä karap kına şähsi hälem
Ällä kaya yırak sikermäs.
Soñgı vakıt eş kübäyep kitte,
Çuar tavık çüpläp betermäs.
Yörägemne ärnü baskan çakta
Eştän ezläp tabam rähätne.
Ber yabışsam artık kızıp kitäm,
Ciñä almıym iske ğadätne.
Kem äytmeşli, teläk yugalmasın,
Eşlänäse äle eşlär bar.
Kul kuşırıp yatsam yazık bulır,
Äyteläse äle hislär bar.
Eş yäşätä, canga iman östi,
Avır uylar kala yırakta.
Här häräkät tänne çınıktırsa,
Näticäse: ömet uyata.
12.01.2015.

Mondıy hälne kötmägän idem
Ällä inde namus saklap
Yahşı tügel diyämme?
Yazmışıma buysınmıyça
Yukka-barga köyämme?
Bügenge halätem belän
Yöräk kanäğat tügel.
Mondıy häl kötmägän idem,
Şuña borçıla küñel.
Döresen äytsäm, yäşräk çakta
İke uylap tormadım,
Avır eşlär başkarganda
Yörägemne tıñladım.
Baş vatıp yäşämäsäm dä
Naçar kilep çıkmadı.
Yalgışkan minutlarımda
Mine Hoday sakladı.
Häzer ber dä alay tügel,
Närsäder komaçaulıy.
Çara tabarga kiräk iç,
Tikmägä yöräk yanmıy.
Uñışlarga ireşsäm dä,
Canım tantana itmi.
Ahrısı häzerge çorda
Miña kıyulık citmi.
14.01.2015.

Aldarga turı kilä
Yarım uynap, yarım citdi töstä
Beräü sorıy şähsi hälemne.
Küp häylä kiçergän keşe bugay,
Beläse kilä tirän seremne.
Ser söylärlek keşe bulmasa da,
Nälät töşkän, nider sizengän.
Şatlanırga säbäp bulmasa da,
Şatlık börki anıñ yözennän.
Döresen genä äytsäm bu adämne
Avır tügel çitkä tibärgä.
Zinaharlap soragaç riza buldım
Serne bernikadär söylärgä.
Ziräk keşe bulsa şul qadärle
Tintäk sorau birmi iç inde.
Minem başka äle tay tipmägän,
Kem dip belä mikän ul mine?
Şäp vakıyga bulsa ber häl ide,
Onıtıp bulmıy hälne bolay da.
Tanışımnıñ tämsez süzlärennän
Kalgan kebek buldım buranda.
Belmämeşkä salışu mömkin tügel,
Vakıyganı belep sukalıy.
Küñel mondıy çakta aldaşunı
Bar närsädän kulay dip sanıy.
Akrın gına hälne söyläp kittem,
Eh, minäytäm, şunda sin bulsañ.
İkelänü-mazar bulmasın dip
Ber döreskä biş yalgan kuşam.
Yalganga iç keşe tiz ışana,
Döres süzgä alay uk tügel.
Böten yöze belän balkıp tıñlıy,
Äyterseñ lä bäyräm kön bügen.
Yaman atım satıp yörmäsen dip
Hälen bordım tegeneñ östenä.
Kurkak canlı keşe bulıp çıktı,
Mine kuşma diyep ütenä.

Yaña gına kiñ yılmaygan adäm
Tınıp kaldı minut eçendä.
Ul gına da tügel, küzgä kürenep
Tirän häsrät çıktı yözenä.
Başı tüngän mesken biçaraday
Alpan-tilpän kitte yanımnan.
Monnan yaman hällär kürep bula,
Yöräk yarasına kagılsañ.
Doşmannardan saklanmıyça bulmıy,
Cannı räncetälär nahakka.
Yahşı niyät belän sugarılgan
Yalgan yärdäm itä kayçakta.
28.10.2015.

Yöräkne tıñlamıy bulmıy
Yörägemä färman birä almıym,
Birsäm dä ul barber tıñlamıy.
Yöräk yäşi üz zakonı belän,
Beräüdän dä röhsät soramıy.
İrkä dimme, ällä bik gorurmı,
Añlap citä almıym yöräkne.
Ber cilbäzäk yöräk arkasında
Namus birä minem kiräkne.
Elek ber dä alay tügel ide,
Häzer hıyallarga birelde.
Äle tagı şunsı bigräk yaman,
Eşkä digän därte sürelde.
Caylı mällär kilsä zihen teli
İzge ğamäl belän yanarga.
Yöräkkä nik şunda cir yarılmıy,
Hıyalları yakın añarga.
Hıyallanu eşkä zarar sala,
Bäğır ärni, belmim nişlärgä.
İreksezdän häzer mäcbür bulam
Yöräk belän kileşep yäşärgä.
03.04.2015.

Vakıt
Vakıt bik kıymmät bulsa da,
Kayçak uzdırıp bulmıy.
Bigräk tä kötep zarıksañ,
Küñellär yamansulıy.
Şundıy çakta säğat telen
Alga etäse kilä.
Tögäl genä belep bulmıy,
Alda närsä kötelä.
Kayçakta bula kirese,
Vakıt citkerep bulmıy.
Çara yuktan küñel sıza,
Vakıtka sıyıp bulmıy.
Tagın bula tatlı mizgel,
Kön agışı sizelmi.
Küñel şulhätle kanäğat,
Nilär genä kiçermi.
Bilgele ki, vakıt kötmi,
Aga gel ber tizlektä.
Rähät çakta dönyada ul
Bötenläy yuk kebek tä.
Ni disäm dä artka barmıy,
Haman alga tägäri.
İçmasam kiräk çagında
Yal itärgä telämi.
Vakıtnı üzgärtä belsäk,
Ütkängä kaytır idek.
Tabiğattä andıy yullar
Bezne kötäder kebek.
07.04.2015.

Miñsılu
Söykemle dä, yagımlı da,
Karap tuymaslık çibär.
Tanışlar anıñ hakında
Tılsımlı hanım dilär.
Çäçäk sabagı şikelle
Buy-sınnarıñ bik sılu.
Siña tınıç karap bulmıy,
Siherçe sin, Miñsılu.
Ällä çınlap tılsımı bar,
Monısı döm-karañgı.
Utlı karaşları belän
Siherli başkaylarnı.
Kiräk tapkan keşelärne
Bersüzsez buysındıra.
Üzem başnı cuya yazdım,
İreksez ımsındıra.
Oçraklı ber häl bulmasa
Betkän ide başlarım.
Siher bar digän süzlärgä
Min ışana başladım.
14.04.2015.

Soñga kalıp añladım
Yöz million akçası bar,
Un meñ soragan idem,
Kıçkırıp yılap cibärde,
Şundıy tamaşa kürdem.
Min bit burıçka soradım,
Buşka sorasam ber häl.
Ay-yay saran keşe ikän,
Tarihka kerer bu häl.
Keşene tirän kaygıga
Salam dip uylamadım.
Zur yalgış cibärgänemne
Soñga kalıp añladım.
Niçek yuatırga belmädem,
Çäçläre ürä tordı.
Täbegä kapkan küsedäy
Yartı säğat akırdı.
Biçaranıñ yap-yäş köye
Nervısı katı tuzgan.
Şunnan birle ul adämne
Yıraktan urap uzam.
20.10.2015.

Işanırga kiräk
Ällä üzeñne östen sanıysıñ,
İhlas süzlärgä sin ışanmıysıñ.
Mondıy sansızlık, tiskäre ğadät,
Yahşı keşegä ışanu hacät.
Nilär maytardıñ ışanmıy yäşäp,
Atlagan sayın sorıysıñ äcät.
Hiç añlap bulmıy, häleñ añlatçı,
Keşe ışanmıy bulsa yalgançı.
Yahşı niyättän aldarga yarıy,
Zarar salmasañ, yazık sanalmıy.
Telgä ni kilsä şunı söylämä,
Çep-çi yalgan süz çınga äylänä.
Şiklänep yäşäü avır läbasa,
Ber kat bulsa da ışan içmasa.
20.04.2015.

Mömkinlek kilä
Küñel türenä matur his tula,
Berkayçan kermim keşe hakına.
Zuraya bara küñeldä şatlık,
Bar diyep toyam dönyada haklık.
Kötep alganga tirännän añlıym,
Eşneñ yartısı betkän dip sanıym.
Mondıy çaklarda sabırlık kiräk,
Kauşau yaramıy, eş neçkä bigräk.
Ğadätem belän saklıymın ädäp,
Karşılık tugan, şunısı gacäp.
Yämsez näticä çıga kürmäsen,
Karşı külämen kilä beläsem.
Döres äytkännär, kemder küpsenä,
Yartı eş äle mömkinlek kenä.
Karşılıklarnı uylap tabalar,
Açıktan-açık ayak çalalar.
25.04.2015.

Bähet kilgändäy buldı
Kötä-kötä kötek buldım,
Yokı kilmi dä kilmi.
Küñel serle tavış belän
Miña fälsäfä söyli.
Änä beräü minem yanda
Rähätkä talıp yoklıy.
Ozın süzemneñ kıskası,
Barlık köçenä gırlıy.
Bähet öläşkändä şulay
Yoklap kalmaska inde.
Moña qadär kürenmägän
Başıma fiker kilde.
Avızın yartılaş açıp
Yoklap kaldı divanda.
Tüzär ämälem kalmagaç,
Çıgıp kittem uramga.
Uramda yämle cäy äle,
Tön tañga yakınlaştı.
Utıra torgaç küzläremne
Tau qadär yokı bastı.
Adäm canı ziräk bit ul,
Yoklarga cay tabıldı.
Parkta töş kürgän çakta
Bähet kilgändäy buldı.
15.08.2015.

İlgizär
Tagın sorarga kilgänseñ,
Niçek yözeñ oyalmıy?
Bayıgaç tülärmen diseñ,
Sin iskitkeç hıyalıy.
Aldan alganıñnı tülä,
Annan uylap kararmın.
Bu biräm digän süz tügel,
Belmim küñel kararın.
Berük turı süzläremä
Sömsereñ koyılmasın.
Zur fatir alır aldınnan
Närsä uyladı başıñ?
Häl belergä kilgäneñ yuk,
Eşeñ töşsä kiläseñ.
Yukka-barga borçıp yörmä,
Ğadätemne beläseñ.
08.06.2015.

Häl kapkını
Serlärebez urtak bulsın,
Bergäläp tülik äle.
Ber genä köngä bulsa da
Baylıknı bülik äle.
Abınırga küp kiräkmi,
Bäla härber adımda.
Sin üzeñ dä bulışır ideñ
Miña kıyın çagında.
Burıçlı ülmi disäñ dä,
Bäysez bulu yahşırak.
Häl kapkınına kapkansıñ,
Yäşiseñ şuña sıkrap.
Uylap-uylap utırdım da
Ahır çiktä tüzmädem.
Teldän ber süz äytmäsäñ dä,
Yärdäm sorıy küzläreñ.
Dustım nuca kiçergändä
Tınıçlap yoklıy almıym.
Banklardan kredit alıp,
Yalgışkansıñ sin, Ğalim.
Beraz yärdäm artık bulmıy,
Şäpläp sorarga öyrän.
Tüläü şartı belän tügel,
İhlas küñeldän biräm.
26.06.2014.

Krizis
Alda ni bulasın belep bulmıy,
Suga sänäk belän yazılgan.
Zur adımnar belän krizis kilä,
Ber fayda yuk yöräk yanudan.
Sanktsiyälär bik zur zarar sala,
Eşlär kebek uylar çualdı.
Bu bäladän niçek kotılırga,
Tugan belmi häzer tugannı.
Krizis agaçınıñ tamırları
Kitä bara haman tirängä.
Sanktsiyäneñ kayçan betäçägen
Özep äytä almıy beräü dä.
Uylap baksañ, krizis digäneneñ
Kemgä bulsa bardır faydası.
Bu qadärle avır bulmas ide,
Niçek aña çara tabası?
19.03.2015.

Maylı kalca
İğtibarnı arttırırga kiräk,
Hällär butalalar tügelme?
Sorau artınnan yaña sorau tua,
Avır toygı bili küñelne.
Tormış äyterseñ, futbol uyını,
Arttan kilep ayak çalalar.
Çamadan tış artık kılansalar,
Här ğamälgä karşı çara bar.
Sulu alırga da vakıtım yuk,
Nahallarça höcüm itälär.
Maylı kalca taşlamıyça bulmas,
Alar küptän şunı kötälär.
Buysınu beldermiçä hiç yaramıy,
İkelänügä urın kalmasın.
Zur näfesle ütä karun bändä
Baylık öçen sata anasın.
Kalcaga aldanıp täbegä kersä,
Annan çıga almas tiz genä.
Rossiyädä ğadel zakonnar küp,
Üpkäläsen annan üzenä.
03.02.2015.

İke täkä başı
Ber kazanga ike täkä başı
Sıymıy digän iske äytem bar.
Häzergese köndä bu turıda
Başka törle şikle fiker bar.
Bu äytemneñ köçe kimi bara,
Ällä miña şulay toyıla.
Yugıysä kazannar elekke kebek
Haman da çuyınnan koyıla.
Kazannarnıñ häzer zurları bar,
İke tügel, un baş sıyarlık.
Mölderämä tutırıp peşergändä
Rota soldat garık tuyarlık.

Tormış kazanına äle dä bulsa
İke täkä başı sıyalmıy.
Monı fäqat çagıştırıp äytäm,
Şağıyr halkı beraz hıyalıy.
Hucalar kübäyep kitkän cirdä
Tärtip, kagıydälär bozıla.
Härber huca tormış agımnarın
Bora başlıy üzeneñ yagına.
Kayber keşe vlast tämen sizsä
Teli başlıy häkim bulırga.
Tähet öçen bik yış gauga çıga,
Uylamıylar halık turında.
Menä siña ike täkä başı, –
Niçek gadi, tögäl äytelgän.
Keşelärne bähetsezlek kötä
Ğamäl kılsañ uzıp äytemnän.
04.03.2015.

Üzgärmägän
Küptän bulgan ber häl iskä töşte,
Arıp-talıp fiker alıştık.
Moñarçı Sovet ilendä bulmagan
Zur hucalık belän tanıştık.
Fabrikaga başlık sayladılar,
Teläüçelär baytak cıyıldı.
Oratorlar ozak sayradılar,
Yäşeren tavış birü tıyıldı.
Üz näübätendä tribunaga çıgıp
Beräü fabrikanı maktadı.
Partiyädän başka mondıy eşlär
Bulmas ide diyep atadı.
Şundıy yalkınlı süzlär işetep
Barlık halık häyran buldılar.
Oratornı yaña fabrikaga
Huca itep saylap kuydılar.

Sovet hakimlege vakıtında
Sälät yagı möhim bulmadı.
Ğadel bulmasañ da, raykomça bul,
Andıy keşe üste yugarı.
Şul iptäşne berkön kürgän idem,
Üzgärmägän, şundıy haman da.
Kommun bulıp cülär bulganbız di,
Yaraklaşkan yaña zamanga.
04.03.2015.

Yulbasarlar
Yullar-yullar, ozın yullar,
Çakrım sayın bagana.
Yahşı da kebek, tügel dä –
Kilde şundıy zamana.
Tıngısız küñel aşıga,
Yulım gel alga taba.
Maşinamnıñ sul yagınnan
Moñsu tulganay çaba.
Ay nider küzätä sıman,
Ä min baram da baram.
Berär kafega tuktarmın,
Hälem uzsa çamadan.
Karıym, ber kızıy tuktata.
Uylamıym ni bulasın.
Söyläşergä iptäş bulır,
Äydä tuñıp tormasın.

Alırga buldım kızıynı,
– Kaya, – dimen, – barasıñ?
Açık täräz aşa küräm
Yagımlı küz karaşın.
Şul arada kötmägändä,
Köçkä cıydım isemne,
İke ambal bar köçenä
Kayıralar işekne.
Bäla kilgänen sizenep,
Bik tiz kuzgalıp kittem.
Tönlä yulda tuktamaska
Şunnan soñ täübä ittem.
07.03.2015.

Küräzäçelär aldıy
Ütkännärne iskä alıp
Yaratabız söylärgä.
Niçek itep ansat kına
Mengän çaknı ürlärgä.
Uzgan gomer bezgä haman
Matur bulıp kürenä.
Andıy çakta cırlap kayta
Häter tugan cirenä.
Kiläçäkne yurauçı az,
Ni bulganın belmilär.
Kayberäülär beläbez dip
Bezgä yalgan söylilär.
Barsın aldan belep torsak,
Küñelle bulmas ide.
Akıl ireşmäslek hällär
Kızıksındıra mine.
Şundıy matur, irken dönya
Ser belän şıgrım tulı.
Bar ir keşelär imeşter
Adäm häm Hava ulı.
Fälän yıldan soñ dönyada
Fäsmän bulaçak imeş.
Küräzäçe halkı yurıy
Ber dä belmägän kileş.
16.01.2015.

Kıtlık zaman
Häter sandıgında ber hätirä
Kurkınıç töş bulıp saklangan.
Bügen şulay süzgä-süz iyärep
İskä töşte şul häl yañadan.
Kisken borılış çorı ide ildä,
Benzin tabıp bulmıy berkaydan.
Kara töndä barlık ğailäm beläm
Kaytıp kilä idem Apastan.
Kazan uramında benzin betep
Maşinam sünde, şaytan algırı.
Şunı yahşı beläm, bala yılıy,
Häldän tayıp hatın alcıdı.
Zapravkalar şıp-şır korgaksıgan,
Anda barıp yörü faydasız.
Kulnı suzıp telänergä kala,
Yuk başkaça bezneñ çarabız.
Belmim, küpme gomer kötkänbezder,
Kazan şomlı bulıp kürende.
Mihnät kiçergänne üzem beläm,
Onıta almam ahrı bu tönne.
Ömet özelep töşäm digän çakta
Ber uzgınçı bezne kızgandı.
Yegerme litr benzin citäme di,
Möşkel hälem süzsez añladı.
Bik rähmätle bulır idem dimen,
Mondıy çakta citmägän kaya?
Tiz arada benzin tabıp kilde,
Uzgınçı ir çınnan da çaya.
Benzinı da şäp sıyfatlı ide,
Odekolon kebek huş isle.
Şatlıgımnan oçıp kitä yazdım,
Şäbräk itep äytalmam hisne.
Bügengedäy yözeñ istä, yeget,
Şiğır ukısañ, bälki, belerseñ.
Minem şatlık yırak yıllar aşa
Siña sälam bulıp ireşsen.
13.07.2015.

Ber atnaga bulsa da
Miña kalsa hälem yahşı sıman,
Hörmät itä kebek barsı da.
Ämma läkin şatlık kimi bara,
Äverelä şul häl yarsuga.
Tıyılgısız yarsu arkasında
Küñel ällä kaya aşkına.
Cırlıysı da kilä, yılıysı da,
Törle uylar kilä başıma.
Hätirälär iskä töşkän çakta
Hıyalımda kaytam ütkängä.
Uzgan däver şundıy şäp kürenä,
Matur anda iske çitän dä.
Zur şatlıklar ahrı şunda kalgan,
Ällä mine häter aldıymı?
Ällä zaman digän köçle hakim
Yat keşegä mine sanıymı?
Min sagınam ütkän könnäremne,
Yazmış mine alga kusa da.
Yäş çagıma çabıp kaytır idem
Ber atnaga gına bulsa da.
01.04.2015.

Eçtälek
Zur bähetne kiräk tözergä
Yöräk haman yäş
Tugan yakka kaytsam
Apasta
Yaña cır
Sagına başlıym
Kayt, canıyım
Ğaşıyq buldı ber yeget
Nigä übep ozattıñ
Mineke bulasıñmı?
Sagındım
Tañ yoldızım
Yöräk yılıy
Tanımadım
Ägär dä dus sanasañ
Tagın ber yılmay äle
Mäñge telim saklarga
Yarıy sin bar
Söylä serläreñne
Sine söyep mäñge yäşärmen
Küñel tuldı
İñ zur şatlıgım
Çişmäle tau buyları
Soñ inde
Çäçäkle yaz
Şat küñelle güzälem
Üzemçä matur cırlıym
Şomırt
Kayın belän imän
Krestyan kanı kuzgala
Äytmä äle şul süzeñne
Akkoşlar
Çıpçık belän sıyırçık
Karga yañgırı
Dulkınnar
Şarlavık
Kavkaz
Sirtmä-koyrık
Kart naratlar
Tönne karşılau
Urman
Tomanlı irtä
Yañgırlı cäy
Moñsu sentyabr
Berençe kar
Buran
Labındız yavıp uzdı
Kış babay
Salkın timäsen
Bezneñ ay
Ahmak büre
Päri
Ayda yaz bulamı?
Şayan Läysän
Min dä kitäm Yamalga
Yaratmasañ, hörmät itäseñ
Güzäl käläş
Bähet söyüdä ikän
Nikah
Bu häl tikmägä tügel
Küñel kileşmi
Aliyäm
Sinsez küñelsez
Küke
Bähetle bulsınnar
Saubullaşu
Çakır sin mine
Minem söygän yarım bar
Yarlı bähetlelär bula
Kil yanıma, bergenäm
Avır mäsälä
Könlämäm
Yarata töşäm
Serle tavış
Nazlı gölem
Ber könlek mähäbbät
Añlap bulmıy
Yahşıga yuradım
Onıtkanmın
Telem yota yazdım
Vakıt ezlär saklagan
Häl isemne cibärä
Işanmıy karap tordıñ
Söylämäsäm yahşırak
Marsel dustıma
Kiräk ğamäl
Şomlı tınlık
Rişvät çire
Skripka
Ber kiñäş
Kirägeñ ber tiyen
Kaytıp döres eşlägänseñ
Yalkau kürşe
Küp ukıp säyerlängän
Gayfulla
Bar da üzeñnän tora
Hatınım satkan
Küñel ışanmıy
Baylar da kurka
Mögez
Elekkeçä tügel
Cırlıy almıym
Uçak yana
Äzer bulırga kiräk
Par kayın
Sälim duska
Torna
Işanma
Velikan
Küräsem kilä
Ak kuyan
Ataman
Kır ürdäge
Ay totılgan
Şuk malay
Ahırzaman
Tärbiyä köçe
Kabul bulsın telägem
Tärbiyädän başlıyk
Sanktsiyä söreme
Yaman eşlär ayanıç
Eşlärem küp
Mondıy hälne kötmägän idem
Aldarga turı kilä
Yöräkne tıñlamıy bulmıy
Vakıt
Miñsılu
Soñga kalıp añladım
Işanırga kiräk
Mömkinlek kilä
Bähet kilgändäy buldı
İlgizär
Häl kapkını
Krizis
Maylı kalca
İke täkä başı
Üzgärmägän
Yulbasarlar
Küräzäçelär aldıy
Kıtlık zaman
Ber atnaga bulsa da

Ädäbi-näfis basma
MANNAPOV Rifkat Gabdelgaziz ulı
SERLE DÖNYa
Şiğırlär
Ofset basma. Format 70h90 1/32.
Küläme 6,0 basma tabak. Tiracı 100 danä.







ALMA BAKÇASI
(şiğırlär)

Bakçada
İhtıyardan tış matur uy kilä,
Küñel birelä hislär irkenä.
Salmak atlıymın zur bakça buylap,
Çut-çut sayragan koşlarnı tıñlap.
Tışkı täesirgä küñel buysına,
Yaz ber dä kitmäs kebek toyıla.
Çäçäk atkannar agaç-kuaklar,
Çäçäktäy matur hislär tualar.
Tabiğat niçek güzäl şul tikle,
Hava isertä şärab şikelle.
Äyterseñ yözäm uynak dulkında,
Terälep toram baskan urında.
Bakça bermä-ber yaktırgan kebek,
Tañ-häyran bulam güzällek kürep.
18.05.2016.

Şaulıydır şikelle ak kayın
Tañnarım nurlarga törenep,
Yılmaep atalar kön sayın.
Haman da täräzä karşında
Şaulıydır şikelle ak kayın.
Ak kayın yalgızı bulsa da,
Çınnan da küñelle şaulıydır.
Sin, yeget, kayda soñ, digändäy
Täräzägä iyelep karıydır.
Üzem dä zur bähet kötkändäy
Özelep sagınam kayınnı.
Ak kayın cillärgä söylider
Hıyalıy yäşüsmer çagımnı.
02.02.2016.

Niçek söymiseñ anı
Şatlıgım zur, nasıyp buldı
Miña çın ziräk hatın.
Tagın andıy keşe yuktır,
Yöräge anıñ altın.
Çualgan uylarımnı gel
Tärtipkä salıp tora.
Küzlärem karap tuyalmıy,
Şundıy çaklarım bula.
Kayber hatın yuk-bar söyläp
Çınlap ta tiz tuydıra.
Minekeneñ küz karaşı
Üzenä tartıp tora.
Berni bulsa hatınıñnı
Maktıysıñ dide beräü.
Anıkı kebek hatınnar
Tügel iç mindä dürtäü.
Yamanlasam minem öçen
Zur hurlık bulır ide.
Hatınnı kürsäm söyenäm,
Şul häl yäşätä mine.
Kızıp kitkän çaklarımda
Yuk anıñ añ cuyganı.
Çü ätise, tınıçlan, di
Niçek söymiseñ anı?
21.06.2016.

Alma bakçası
Küptän bulgan da şikelle,
Bügen genä kebek tä.
Küktä turgay sayrıy ide
Ällä kaya biyektä.
Hätirä iskä töşkändä
Uyana şatlık hisem.
Haman da ap-açık toyam
Alma bakçası isen.
Sezne sagındım, maturım,
Küräsem kilde didem.
Küñelle cır cırlıy-cırlıy
Sin alma cıya ideñ.
Oçraklı bulgan bu hälgä
Äle dä bulsa söyenäm.
Neçkä billäreñnän koçıp
Üpkän idem biteñnän.
Yäş vakıtta kem şayarmıy,
Oyat hise sizmädem.
Ozatkanda sau bul diyep
Sin kulıñnı izädeñ.
Ayırım räveştä saklana
Häterdä bu hätirä.
Härvakıt rähät iñderep
Küñel kügemä kilä.
19.11.2016.

Yalgız koş
Könçıgışta aksıl tañ belenä,
Agaç başlarında cil şaulıy.
Çäçäk atkan almagaçka kunıp
Suzıp-suzıp yalgız koş sayrıy.
Här taraftan tatlı is börkelä,
Sulap tuyıp bulmıy havanı.
Äyterseñ lä toman aşa karıy
Ütkän könneñ serle dävamı.
Bar tirä-yün rähät yokımsırap
Yözä kebek küksel tomanda.
Tik yalgız koş kanatların kagıp,
Şatlık çäçä ak kön tuganda.
17.05.2016.

Kük toman
Tatlı kuanıç sizäm küñeldä,
Yoldızlar balkıy şähär kügendä.
Ay şundıy yaktı, şundıy yagımlı,
Ğalämdä yaña yoldız kabındı.
Küñel äüliyä siräk yalgışa,
Yoldızlar miña küzlären kısa.
Ay beraz gına çaykala sıman,
Ayda ahrısı kuzgala buran.
Kük hälen tögäl belmim çınlap ta,
Ay häm yoldızlar cirdän yırakta.
Küñel tibrätkeç havada moñ bar,
Kem irtä tora şul gına añlar.
Hıyal ceplärem yırak suzılgan,
Kük toman kürep kaytam uyımnan.
Zur tizlek belän kilä karşıma,
Ut çıkkan kebek toman aşıga.
Şähär yoklagan yal kön bulganga,
Min häyran kalıp karıym tomanga.
Kügelcem toman uradı ber mäl,
Hava kuyırdı salkın dım belän.
Toman uzganın min tınıç köttem,
Äçkeltem isle, äyterseñ töten.
Külämen artık zur dimäs idem,
Belä almadım kük toman seren.
13.11.2016.

Bıyılgı köz
Yokım kıska, bigräk kıska minem,
Soñ yatsam da toram gel irtä.
Al tañnarnı karşı algan çakta
Zur yäm küräm küñel kügendä.
Bıyılgı köz siräk bula torgan
Maturlıklar belän bizälgän.
Beraz gına sizeler däräcädä
Ülän ise kilä üzännän.
Miña kalsa, izräp yoklıy äle
Sarı sargan äylänä-tirä.
Tañ atsa da, cillär uyanmagan,
Ak kayınnar tämle töş kürä.
23.10.2016.

Kurkınıç tön
Cir öste kinät yaktıra,
tañ atkan sıman,
Yaktılıknı karañgı tön
çornıy yañadan.
Kükne urtalayga yarıp
atıla yäşen,
Kük döberdäp häbär itä
yañgır kiläsen.
Cirgä işeläder kebek
kükneñ taşları,
Çiläktän koygan şikelle,
tufan başlandı.
Yırmaklarda taşkın bulıp
agalar sular,
Cillär dä ğadäti tügel,
bigräk yarsular.
Yäşen dähşäten arttıra,
kük yäşnäp kükri,
Tirä-yaknı der selketep
cir öste tetri.
Kayadır yäşen suktı da,
cil tınıp kaldı,
Hodayım, üzeñ sakla sin,
aşam yugarı.
Ällä dogam kabul bulıp
yäşen sürelde,
Bu üzgäreş tiz kütärde
minem küñelne.
Yañgır tuktarga cıyınmıy,
yava da yava,
Akrın gına tön avışa
ak tañga taba.
Aksıl kük, toman eçendä
urman çitläre,
Talçıkkan canımnı şulçak
yokı biläde.
11.06.2016.

Mäñgelek yaz
Cäyäüle buran kiçä kiçtän birle
Dulap yöri karlar seberep.
Açı cillär soñgı köçen cıyıp
Agaçlarnı selki ürelep.
Yaz kilüne buran tuktalmıy,
Tıp-tıp tamçı tama tübädän.
Citte siña, tukta digän kebek
Üzaldına hava tirlägän.
Atıp kilgän alsu tañga karap
Sıyırçıklar sayrıy tiräktä.
Şat cırların tıñlap tuyıp bulmıy,
Alar bıyıl därtle bigräk tä.
Koyaş kölä-kölä kütärelä,
Bar keşelär şundıy söykemle.
Tugan cirgä ber dä kitmi torgan
Mäñgelek yaz kilä şikelle.
16.04.2016.

Tomanlı säfär
Tañ sızıla, urman uyga talgan,
Tönge cillär isep tuktagan.
Sıyık kına toman kütärelä
Bormalanıp bargan sukmaktan.
Bu sukmaknı kemnär saldı ikän,
Şul turıda nikter uylanam.
Usak agaçları yafrak koya,
Huş-is añkıy közge urmannan.
Kart usaklar kebek küñel şaulıy,
Uylar ber-ber artlı agıla.
Cannı aşkındırgan yaña ber uy
İreksezläp alga çakıra.
İrtä torıp ägär yulga çıksañ,
Yul uñuçan bula, yänäse.
Şuşı säfärdän soñ taralık kük
Küñeldäge toman pärdäse.
24.10.2016.

Turgaylar ozatıp kaldılar
Häterdä, äle dä häterdä
Tugan cir, avılım tañnarı.
Min kitkän vakıtta havada
Turgaylar därtlänep sayradı.
Nişlim soñ, avılım, gafu it,
Kalaga çakırdı hıyalım.
Şul tañda dönyamnı onıttım,
Turgayga kuşılıp cırladım.
Gomerem buyına därtle cır
Här bargan yulıma sibelä.
Tılsımlı muzıka şikelle
Canıma-tänemä köç birä.
İñ güzäl hätirä kürgändäy
Hıyalda kaytamın ütkängä.
Turgaylar özderep sayrıylar
Yäşlegem isemä töşkändä.
15.05.2016.

Äniyem
Karañgılı-yaktılıda torıp
Çıgasıñ da karşı alırga,
Ulım kayta diyep ömetlänep
Söyäläseñ zifa kayınga.
Kullarıñnı kuyıp kaş östenä
Tekäläseñ yulga, yırakka.
Ak kayınga sereñ söyli-söyli
Alasıñdır, äni, yılap ta.
Kötep-kötep ulıñ kürenmägäç,
Küñleñ töşä bulır, äniyem.
Bu qadärle sagınmas ta ideñ,
Yannarıñda bulsa ätiyem.
Ozaklamıy siña cıyılırbız,
Açulanma kayta dip siräk.
Zinhar öçen sakla üz-üzeñne,
Bezgä iç sin, äni, bik kiräk.
14.09.2016.

Saf mähäbbät bakçası
Şatlıgımnıñ bu qadärle
Yukka tügel taşuı.
Gomerdä berençe söydem,
Belämseñ, kızkay, şunı?
Ber-ber artlı tibrändelär
Küñelemneñ kılları.
Yokımsırap yatkan küñel
Sine kürep uyandı.
Niçek matur ikän iç ul
Saf mähäbbät bakçası.
Göllär inde börländelär
Kaldı çäçkä atası.
Ägärenki riza bulsañ,
Sin bulırsıñ yäş kilen.
Minem moñsu tormışıma
Kuanıç alıp kildeñ.
14.02.2016.

Kiler yullarıña çıgam
Bez kavışkan kiñ uramda
Haman şaulıy tiräklär.
Mäñge ayırılmas şikelle
Tipkän ide yöräklär.
Kerfekläreñne kakmıyça
Yoldızlar sanıy ideñ.
Yannarımda sin bulmagaç
Yamansu minem küñel.
Ofık yagı matur bula,
Çiyä tösle allangaç.
Kiler yullarıña çıgam
Sine özelep sagıngaç.
Alsu toman arasınnan
Kilep çıgarsıñ sıman.
Sine kabat kürä alsam
Koçagımnan çıgarmam.
05.12.2015.

Sin genä
Bar dönyanıñ yämen cıygansıñ da,
Cir östenä şatlık çäçäseñ.
Kemgä ohşap şundıy güzäl buldıñ,
Sereñ söylä, asıl çäçägem.
Äle haman karap tuya almıym,
Bügen sin bigräk tä söykemle.
Alsu irennäreñ yılmayalar
Açılıp kitkän çäçkä şikelle.
Berençe kat sine kürgän könnän
Yörägemä şatlık cıyıla.
Sineñ dustıñ bulu minem öçen
Olı bähet bulıp toyıla.
Taşkın bulıp akkan söyü hisem
İltä kebek bähet ilenä.
Miña başka berkem kiräk tügel,
Yörägemdä barı sin genä.
01.12.2015.

Zinhar sorama
Sin mine söyäseñme dip
Zinhar öçen sorama.
Şul hakta uylıy başlasam
Minem zihen çuala.
Mähäbbätne teldän äytü
Bigräk avır läbasa.
Hoday telgä ostalıknı
Azrak birgän, içmasa.
Sineñ öçen härçak äzer
Kiçärgä utnı-sunı.
Min sine niçek yaratam,
Sizmiseñmeni şunı?
Nigä kiräk artık süzlär,
Añlaşıla iç inde.
Cirdä yöz kat yäşäsäm dä,
Söyäçäkmen min sine.
18.07.2016.

Serle tutaş
Hur kızı bulıp kürendeñ,
Önsez kalam dip toram.
Zihenemne kaplap aldı
Bilgesez sihri toman.
Küz nurlarıñnıñ cılısın
Äle dä toyıp yäşim.
Kaydan aldıñ şul qadär naz,
Bigräk serle tutaş sin.
Nigä böten küñelemne
Berüzeñ biläp aldıñ?
Sin häzer minem berdänber
Özelep söygän yarım.
Elekeke söyü hislärem
Hämmäse küptän bulgan.
Sine kürgäç yörägemdä
Kuzgaldı köçle vulkan.
19.02.2016.

Yaratam
Ütä çibär bulmasa da,
Yaratam ber kızkaynı.
Töşemä kerä başladı,
Bu mavıgu uzarmı?
Närsäse bar inde şunıñ,
Diyälär dus-işlärem.
Yörägem belän sizenäm,
Arta bara hislärem.
Duslarga äytergä ciñel,
Ägär uylap karasañ.
Akıl tik yöräkne tıñlıy
Çın küñeldän yaratsañ.
Ni öçender yaratam şul,
Min monı küptän beläm.
Saf küñele tarta ahrı,
Äytep bulmıy tel belän.
21.05.2016.

Hıyalıy kız
Närsä turında uylana
Üsmer kız yalgız gına?
Uyları yırakta bugay,
Karamıy yak-yagına.
Yözendä şatlık şäüläse,
Ber basa, ber utıra.
Vakıt-vakıt ärle-birle
Kız beraz yörep ala.
Al çäçäktäy irennäre
Bähetle yılmayalar.
Kısıla töşkän küzläre,
Balkıp cem-cem yanalar.
Miña, çittän karaganda,
Kızkay serle kürenä.
Ahrısı ul yalgız şulay
Hıyalında söyenä.
11.08.2016.

Qaderlem
Küz allarıma kiläseñ,
Yözeñ härçak şat sineñ.
Ni yaz tügel, ni köz tügel,
Şayarasıñ dip beldem.
Kiläseñ dä yılmayasıñ,
Tılsım tulı karaşıñ.
Kullarıñnan totıym disäm,
Sin kitep yugalasıñ.
Yuk, şayarmıysıñ şikelle,
Söyep karıy küzläreñ.
Sagnu hisem çiktän aşkaç
Yılamıyça tüzmädem.
Belmädem bolay bulasın,
Onıtırmın diyep yördem.
Nigä hıyalıma kilep
Gazaplıysıñ, qaderlem?
11.12.2016.

Mähäbbätem sin ikän
Belmim nidän, mine kürep
Yılmaydılar küzläreñ.
Tel belän ber süz äytmädeñ,
Sineñ uyıñnı belmädem,
Bolay avır, güzälem.
Akrın iskän cil bolınnan
Huş-islär alıp kilä.
İrtänçäk tañnar atsa da,
Kiçlären koyaş batsa da,
Uylarımda sin genä.
Yörägemdä ut kabındı,
Mähäbbätem sin ikän.
Yazmışıma ışanam min,
Sine uylap yuanam min,
Bergä bulırbız irkäm.
03.05.2016.

Aklı külmäk
Körän külmäk kart kürsäter,
Aklısın kiyäm dideñ.
Ägär sinnän işetmäsäm,
Min monı belmi idem.
Yözeñä bigräk kileşä
Sineñ aklı külmägeñ.
Moña qadär sindäy sılu
Kıznı äle kürmädem.
Belep mikän, belmiçäme,
Ut saldıñ yörägemä.
Kiläçäkkä bar ömetem
Sindä, tik sindä genä.
Aklı külmägeñne kisäñ,
Sin dä kebek, tügel dä.
Sineñ çibärlegeñ kürep
Şatlık sıymıy küñelgä.
18.09.2016.

Nişlärmen
Äylänäm dä kiläm şul tirägä
Kürer öçen sine tagın ber.
Ber kürüdä ğaşıyq buldım ahrı,
Bälki dimen küzgä çalınır.
Tel tibrätep ber süz äyter öçen
Kürgänem yuk sine haman da.
Üz-üzemne şundıy yalgız sizäm
Sin bulmagaç minem yanımda.
Nişlärmen dim, yazmış karşı kilep
Oçratmasam sine ägär dä.
Kem uylagan turı kiler diyep
Şaşıp söyep, yanıp köyärgä?
Küzem yomsam, haman şat yılmaep
Küz aldıma kilep basasıñ.
Yöräk kenä tügel, can moñaya,
Äytçe, irkäm, äytçe, kayda sin?
19.09.2016.

Tartınma
Beläseñme, moñsu uza bezneñ
Kötep algan qaderle mällär.
Tik küzläreñ küzgä turı karap
Sine küptän köttem diyälär.
Ägär sine berkön kürmi torsam,
Yapa-yalgız sizäm üzemne.
Kürgäç tagın ällä niçek şunda
Taba almıym kiräk süzemne.
Ber yılganıñ ike yarı kebek
Ber-berebezgä karap torabız.
Küpme gomer şulay uzar ikän,
Yakınaymıy haman arabız.
Küñeleñä kergän şigeñ barmı,
Bulsa, söylä, tartınma minnän.
Üzemneñ dä, nikter, tel tibränmi,
Ğadättän tış ahrı söyenäm.
29.10.2016.

Bähet kilde
Belmim nidän, şuşı köngä qadär
Kürmädem kük bähet kilgänen.
Gomer buyı namus saklap yörep
Keşe öleşenä kermädem.
İrtädän ük şıksız cille hava,
Bolıtlı kön yarım karañgı.
Kötmägändä ber häl arkasında
Yaktı matur hıyal yaraldı.
Hıyal däşkän yakka kitep bardım,
Taşlap barlık dönya uyların.
Berençe bulıp küñelgä kilgän
Küñelle ber cıru cırladım.
Canım tınıç, ruhım köçle ide,
Gacäp rähät mizgel kiçerdem.
Hıyal birgän şatlık täesirennän
Küz aldıma kilde bähetem.
12.03.2016.

Kurkam
Här süzemnän yılmaerga torgan
Ütä köläç kızga yulıktım.
Ğaşıyq bulu, duslar, ciñel ikän,
Barlık kaygılarnı onıttım.
Başta rähät ide, häzer kurkam,
Kızga küz timäsen dip kurkam.
Mondıy güzäl cir yözendä yuktır,
Kürmi torsam özelep sagınam.
Ber minutka isläremnän çıkmıy,
Bigräk nazlı, rähmät yaugırı.
Kabat mondıy his kiçerep bulmas,
Tavışı da anıñ yagımlı.
Söyü bakçam minem çäçäk ata,
Ak çäçäkle gölgä kümelgän.
Kıznı kürgän könnän mähäbbätkä
Işanam min ihlas küñeldän.
05.11.2016.

Kaytmıyça kalammı soñ
Çit cirdä kaldırıp kitteñ,
Kaytmassıñ ahrı diseñ.
Berkayçan sineñ yanıña
Kaytmıyça kalammı soñ?
Bolay da sine sagınıp
Küñeldä dulıy buran.
Yannarıña çabıp tügel,
Oçıp barırday bulam.
Här könne kaytır idem min,
Aralar bigräk yırak.
Ence küz yäşläreñ tügep
Utırma, zinhar, yılap.
Ayırı yäşäü ciñel tügel,
Belämen ni ikänen.
Ber dä ber könne kaytırmın
Sin köt mine, güzälem.
18.03.2016.

Keşe bäheten bulmıy cimerep
Eçtän genä ber hanımnı söyäm,
Hisläremne belmi beräü dä.
Küzem yomsam, küz aldına kilä,
Can tırışa hisne ciñärgä.
Kaysı könne bigräk yamansulıym,
Zihenemne ärnü tomalıy.
Bilgele säbäplär arkasında
Hisne teldän äytü yaramıy.
Hanımnıñ bar ire, balaları,
Keşe bäheten bulmıy cimerep.
Söygänemne kürgän minutlarda
Canım toya rähät ciñellek.
Urmanda adaşkan keşe sıman
Yalgız çakta belmim nişlärgä.
Hoday şundıy yazmış bilgelägän,
Miña yäşeren söyep yäşärgä.
03.03.2016.

Tügäm sagış yäşlären
Söygän yarlar ber-bersenä
Karap tuyalmıy dilär.
Minem irkäm yıraklarda,
Sälam kitermi cillär.
Kötä-kötä zargıp bettem,
Hatı-häbäre dä yuk.
Söygänemä närsä buldı,
Beler ämälem dä yuk.
Yörägemne basar öçen
Tik cil bulıp ismädem.
Sagınganda, sargayganda
Tügäm sagış yäşlären.
Almagaçlar çäçäk ata,
Alması bulır inde.
Söygänemne kürmi yäşäü
Sagışka saldı mine.
23.05.2016.

Yazmışım şuldır inde
Berkön kürgän sılu kızkay
Çıkmıy minem isemnän.
Serle dä kebek, rähät tä,
Üzaldıma söyenäm.
Närsä buldı minem belän,
Bu sataşu tügelme?
Hıyalım berkayçan bolay
Oçınganı yuk ide.
Şul qadär bulmıy läbasa,
Yarsu sürelmi haman.
Küñel ni eşlärgä belmi,
Söyü utında yanam.
Yaz çäçäge kebek näfis,
Yazmışım şuldır inde.
Kıznıñ sihri küz karaşı
Çakırıp tora mine.
09.11.2016.

Açulanma
Kaysı yaktan iskän cillär sine
Alıp kilde bezneñ yaklarga?
Hisläremne teldän äytmäsäm dä,
Özelep söyäm sine haman da.
Nigä äle, nigä yaktı könem,
Küzkäyläreñ moñsu karıylar.
Änä niçek sayrıy tañ koşları,
Koşlarnıñ da söygän yarı bar.
Yılmay äle, yılmay güzäl kızkay,
Tirä-yakta küpme maturlık.
Kinät kenä koyaş çıkkan kebek
Küñel dönyam kitsen yaktırıp.
Kerfekläreñ sirpep karasañ da
Küñel bulır ide bügengä.
Ğaşıyq bulgan öçen açulanma,
Onıtasım yuk sine gomergä.
10.06.2016.

Romantiklar
Bähet törle-törle bula imeş,
Süz döres tä sıman, tügel dä.
Yörägemne şatlık biläp aldı,
Kisken borılış sizäm küñeldä.
Uy-hıyallar ällä kaya citkän,
Kuıp tota almam alarnı.
Minem yöräk kiläçäktä şulay
Söyü utlarında yanarmı?
Beler häl yuk alda ni bulasın,
Äytmäs idem bezneñ roman dip.
Şunı yahşı beläm, serlär kilä
Kızkay minem kebek romantik.
Başkalarga ber dä oşamagan,
Yagımlı nur börki yözennän.
Härbez süze küñelgä huş kilä,
Kıznı kürgänemä söyenäm.
13.11.2016.

Hıyallar
Gomer buyı hıyal bik küp tua,
Vakıt uzgan sayın yañara.
Hıyallarnıñ kaysı berse genä
Häter sandıgında saklana.
Küñel kayçak hıyallanıp kitep
Buy citmäslek cirgä ürelä.
Şul vakıtta hıyal çınga aşsa,
Olı bähet bulıp kürenä.
Ämma läkin gelän alay bulmıy,
Vakıt kötmi çaba özleksez.
Soñga kalıp çınga aşkan hıyal
Küñel öçen bula kiräksez.
Monnan da ayanıç närsä yuktır,
Yöräk ärnep tibä kükräktä.
Äytäse yuk, duslar, mondıy hälne
Kiçerülär avır bigräk tä.
11.11.2016.

Yäşlek
Güzäl yäşlek uzıp kitte,
Sizmi kaldım uzganın.
Vakıt-vakıt yäş çagıma
Kaytıp kitä uylarım.
Yäşlek çorı ozın tügel,
Kıska itep birelgän.
Suzam diyep tırışsam da,
Vakıtlı bula ikän.
Cil oçırtıp kitkän kebek
Yıllar bik tiz uzalar.
Şul arada üz eçenä
Bar hällärne cıyalar.
Yäşlekneñ kaytıp kilgänen
Küñel zarıgıp kötsä dä,
Yäşlek ike kilmi diyep
Kartlık basa ükçägä.
28.06.2016.

Çäçäk bäyläme
Kullarına ak çäçäklär totıp
Ber kız kilä uram buylatıp.
Şundıy näfis bolın çäçäklären
Koyaş nurlarında uynatıp.
İğtibarnı üzenä cälep itä
Karap tuyalmaslık küreneş.
Kötelmägän oçrak arkasında
Küzläremä tuldı söyeneç.
Kızkay cirgä basıp tormıy gına
Oçıp bara kebek havadan.
Yöze balkıy, äyterseñ lä bügen
Küptän kötkän bähet tabılgan.
Kem soñ büläk itkän çäçäklärne,
Şul keşene kilde küräsem.
Bu qadärle kız söyenmmäs ide,
Söygän yarı birgän küräseñ.
06.06.2016.

Şäp madam
Güzäl kıznıñ kimçelege bulmıy,
Kızkay minem iñ zur şatlıgım.
Kürgänemä küpme genä uzdı,
Kızkayımnı inde sagındım.
Şayarsa da, çırkıldap kölsä dä,
Ni kılansa aña kileşä.
Moña qadär kayda yörde mikän,
Ällä kemnän küñel könläşä.
Tizräk üzemneke itäsem kilä,
Kızga ğaşıyq buldım sırazı.
Äle dä bulsa haman baş äylänä,
Tılsım tulı anıñ karaşı.
Belmim kaydan kuät kilde ikän,
Min iç didem sezne yaratam.
Yaratmıyça anı mömkin tügel,
Karap tuyalmaslık şäp madam.
12.12.2016.

Oçraklı äñgämä
Yözeñ açık kına kürmäsäm dä,
Matur ide sineñ tavışıñ.
Uyga kilgän toygı äytte miña
Şuşı diyep kötkän yazmışıñ.
Şundıy yagımlı tavışlı kıznıñ
Küñele dä yahşıdır didem.
Här kön sayın söyü hisem arta,
Şatlık belän tuldı yörägem.
Sin yılmaysañ, koyaş çıkkan sıman,
Küñel kügem kitä yaktırıp.
Böten yözeñ belän balkıganda
Karap tuyalmaslık maturlık.
Kem uylagan oçraklı äñgämä
Cälep itär diyep küñelne.
Hıyalımda yörgän kıznı tabu
Üze olı bähet tügelme?
17.11.2016.

Moñsu kön
Äylänäne tınlık biläp algan,
Cil bötenläy ismi şikelle.
Koyaş şahit, yaktı kön buyına
Oçratmadım äle berkemne.
Koşlar gına oça ara-tirä,
Yamansulıy kebek agaçlar.
Äyterseñ lä barlık can iyäse
Köpä-köndez yokıga talgannar.
Härvakıtta şaulı usaklar da
Bügen tämam tınıp kalgannar.
Niçä karasam da eç poşırıp
Ber urında tora bolıtlar.
Cil ismägäç, matur, koyaşlı kön
Miña nikter moñsu toyıldı.
Hava börkü, şuña köç-häl belän
Dävam itäm bargan yulımnı.
Vakıt tuktaganmı, başka mikän,
Şul tirädä yöri uylarım.
Alcıtkanga kürä bulsa kiräk
Tizräk tön kilsen dip uyladım.
18.07.2016.

İneş buyında
İneşkä bardım kön yaralganda,
Haman yaratam tañnar kararga.
Tekälep karıym üzem yırakka,
Yäşen yaltırıy cılı könyakta.
Kükräk tutırıp sulıym havanı,
Ozak köttergän yañgır yavarmı?
Dımlı cil isä, yavarga tiyeş,
Hava üzgärä, dulkınlıy ineş.
Rähät tanış is cil belän kilä,
Üzennän-üze küñel cilkenä.
İreksez tua yaratu hise,
Yaña peşergän ak kümäç ise.
Boday basuı yänäşä dimäk,
Şundıy tatlı is yagımlı bigräk.
Bergä cıyıldı kara bolıtlar,
Böten kük yözen kaplap aldılar.
Cil açulanıp dulıy başladı,
Kotırıp şaulıy agaç başları.
Ere tamçılap yañgır başlandı,
Yaña tugan kön karañgılandı.
Bertuktamıyça kük babay kükri,
Kisätkän kebek, utırma, kit di.
Tänem toz tügel, eremäm äle,
Cannıñ yañgırnı sagıngan mäle.
Kük şayarmıy dip söyli zihenem,
Tal şalaşına torıp yögerdem.
Ozak yaumadı, yañgır basıldı,
Bolıtlı kükneñ çite açıldı.
Koyaş karadı bolıt östennän,
Balık kaygısı çıktı başımnan.
Şatlık kapladı barlık uyımnı,
Dikqatne ala koşlar çır-çuı.
Uylamıy-nitmi tizlim adımnı,
Küñelem kötte cılı yañgırnı.
Üzem dä belmim kaya bargannı,
Şatlıktan ahrı sizmim argannı.
Güzällek kürü üze ber bähet,
İneştä toman tora tirbälep.
10.07.2016.

Kügän kuagı*
Çalt ayaz, yaktı, matur kön ide,
Koyaş könızın kızdara cirne.
Bıyıl cäy esse, kış bulmas sıman,
Küñel kötsä dä yañgır yuk haman.
Börkü havada räşä tirbälä,
Urman kük tora tallık-ärämä.
Yul kaya barsa, şul yakka atlıym,
Uzıp barışlıy tallıkka karıym.
Tallıkta üskän kügän kuagı,
Küñelem şuña ciñel suladı.
Ayaklar tarttı tallık yagına,
Kügän hıyalnı kızıksındıra.
Kuaknı sırgan küksel cimeşlär,
Tulıp peşärgä tizdän tiyeşlär.
Mondıy kuakka töşä iğtibar,
Härber cimeşneñ üz vakıtı bar.
*Kügän – kırgıy sliva.
25.08.2016.

Tugan cir
Hälen belergä tuktadım
Kart ber babay yanına.
Minem kilgänne kürmäde,
Karamıy yak-yagına.
Alga karap yäşi imeş,
Birmäslärme di medal.
Bigräk döres eşlisez dim,
Alda matur ömet bar.
Kart süzläre minem öçen
Zur mäğnäle toyıldı.
Öç süzdän torgan şul cömlä
Üzgärtte ber uyımnı.
Ütkännär dä möhim ansı,
Kart östämä yasadı.
Nider iskä töşep ahrı
Sikerep kuydı kaşları.
Kaygıga ohşagan tösmer
Kartnıñ yözen biläde.
Minem taraftan süzlärneñ
Yuk ide hiç kiräge.
Artka da karıy küräseñ,
Küzläre şulay söyli.
Tavışı kaltırap çıga,
Kartnıñ yöräge yılıy.
Hälem yahşılanır ide
Şatlıktan yılasam di.
Tugan cirneñ tagın ber kat
Havasın sulasam di.
20.02.2016.

Qaderle hätirä
Maşinada cilderergä
Kem genä yaratmasın.
Qaderle ber hätiräne
Gomer yuk onıtasım.
Maşina dönya kürsätä,
Tizlege dä yarıysı.
Güzäl cirlär kürgän çakta
Kilä başlıy cırlıysı.
Kiç ide, koyaş kızarıp
Ofıkka yakınaygan.
Tirä-yaknı canga rähät
Kiçke yarau çornagan.
Kayın uram agaçları
Gorur basıp toralar.
Bezneñ belän maşinada
Böke Väliye dä bar.
Avılıbıznı çıkkan çakta
İskitärlek kül dä bar.
Zäñgär külgä ihtıyarsız
Soklanalar yulçılar.
Kül yanınnan uzgan çakta
Ap-ak ürdäklär kürdem.
Kolhoz isemle keşeneñ
Ürdäkläre dip beldem.
Kül öste ürdäklär belän
Şıgırım tulı ide.
Hiç kötelmägän küreneş
Tañ-häyran itte mine.
Miña şundıy küp kürende,
Ber kavım süzsez tordım.
Annarı soñ iskä kilep
«Dofiga» dip kıçkırdım.
Äti belän Väli abzıy
Ket-ket ozak köldelär.
Alar ahrı ikese dä
Ürdäklärne kürmilär.
Kölärgä hiçber säbäp yuk,
İreksez aptıradım.
Sez nigä köläsez diyep
Ätiyemnän soradım.
Min belmägän rusça süzne
Äti miña añlattı.
Üze haman kölä birep
Baştan sıypap yarattı.
Ätineñ mögälämäse
Miña bik yomşak ide.
Tik şulay da zatsız süzne
Kabatlıy kürmä dide.
Belmi äytkän süzem öçen
Min haman da oyalam.
Ätine iskä alganda
Rähät ciñellek toyam.
17.01.2016.

Matur hıyal
Hıyal tudı agımsuga karap,
Şatlık sizäm küñel türemdä.
Uyga kilgän hisläremne söylim
Su buyında üskän sirengä.
Sizelerlek tatlı is börkelä
Ap-ak çäçäk atkan sirennän.
Ahrı şuña hıyal täesirenä
Torgan sayın nıgrak bireläm.
Hıyalımda kiläçäkne küräm
İskitärlek açıklık belän.
Nigä aldan uyga kilmädeñ soñ,
Üz-üzemä üpkä belderäm.
Başkalardan ayırılıp tora,
Miña hıyal matur çın sıman.
Kinät kenä tugan hıyalıma
Canım-tänem belän ışanam.
04.09.2016.

Buraşım
Bala çagım bähet-şatlık belän
Sindä uzdı, gaziz Buraşım.
Ber-ber artlı yıllar uzsalar da
Küz aldımda minem torasıñ.
Kayda gına gomer kiçersäm dä,
Buraş, sine sagnam min haman.
Yämle yazlar citkäç, koşlar kebek,
Kaytırmın dim siña ber zaman.
Avılıma kaytsam karşı ala
Borıla-borıla akkan Ülämä.
Tugan cirne çiksez yämgä törep
Suın koya därya Zöyägä.
Sine kürsäm, Buraş, ihtıyarsız
Küñel koşım kanat kagına.
Niçek şatlanmıysıñ, koşlar da bit
Sagnıp kayta tugan yagına.

Çuri-Buraş tauları
Biyek tauga mengän idem,
Yanar çäçäklär üsä.
Tın könne dä canga rähät,
Monda ciläs cil isä.
Hodayga rähmät äytergä
Mondıy zur taular öçen,
Törle yakka cil tarata
Yanar çäçäklär isen.
Kızgılt-sarı çäçäklärdän
Küzem ala almadım.
Kemnär genä belmi ikän
Çuri-Buraş tauların.
Hiç artık bulmas taularnı
Töbäkneñ kürke disäm.
Yartı dönyanı küräseñ
Tau tübäsenä mensäñ.
20.06.2016.

İske mäktäp
Kön dä tügel, tön dä tügel,
eñger vakıt,
Küz bäylänä, koyaş inde
bette batıp.
Şäfäq yagı haman äle
alsu-kızıl,
Yırak tügel avaz saldı
yalgız bocır.
Äylänäne bili bara
moñsu tınlık,
Alga atlıym üz uyıma
min yotılıp.
Ülännärdän huş is börki
tirä-yakka,
Hıyallarım alıp kitte
balaçakka.
Güyä vakıt tuktaganday
buldı miña,
Kıybla yaktan cillär isä
akrın gına.
Ayaklarım kaya barsa
şunda baram,
Avıl kügen karañgılık
çornıy haman.
Menä şulay tugan cirdä
uylar da min,
İhtıyarsız kütärelep
kükkä karıym.
Änä, yaña, kük çitendä
ay kalıktı,
Tonık kına aydan cirgä
töşä yaktı.
Tukta äle, bu tirägä
nigä kildem,
Fänislärdä qaderle ber
kunak idem.
Bik häterlim, elek monda
mäktäp ide,
Häzer fäqat cil şayara,
buşlık inde.
Tugan cirem ğadättän tış
yakın miña,
Küñelemneñ ber öleşe
kalgan monda.
Mäktäbe yuk, tik şulay da
bakça isän,
Küñel cırlıy yörägemä
tulgan histän.
Serle cırga kuşılalar
sayrar koşlar,
Alar minem elekkege
yakın duslar.
Bakça şaulıy, huş kiläseñ
digän kebek,
Härber agaç sälam birä
başın iyep.
Hatirälär tezelälär
küz aldımda,
Bala çagım çabıp yöri
hıyalımda.
Buraş, 18.05.2015.

Ämir han
(Äkiyät)
Elek bulgan ber vakıyga,
Bolgar hanlık çagında.
Halık häter sandıgında
Tora äle haman da.
Kinät Bolgar tähetenä
Ämir atlı han mengän.
Menü belän yakşämbene
Yal kön diyep beldergän.
Yal kürmägän Bolgar halkı
Ciñel sulap cibärgän.
Ber säğattä gap-gadi kön
Zur bäyrämgä äylängän.
Şuña da hörmät itkännär
Täväkkäl Bolgar hanın.
Yakşämbe küñelle uzgan
Bolgarda atna sayın.
Ämir han häkim vakıtta
Keşelär bay yäşägän.
Çäy urnına kımız eçkän
Halık kömeş kasädän.

Bolgarnıñ alga kitüen
Kürşe däülätlär kürgän.
Baştan ayakka qadärle
Bolgar kiyengän künnän.
Böyek yıfäk yulı uzgan
Yämle Bolgar cirennän.
Ence-märcän, yasmık, döge
Kilgän Kıtay ilennän.
Barsınnan da bigräk yıfäk
Zatlı närsä sanalgan.
Yıfäkne fäqat altınga
Alıp bulgan bazardan.
Yıfäkneñ seren belergä
Ämir han bik tırışkan.
Ni äytsäñ dä ziräk bulgan
Bolgar hanı tumıştan.
«Kıtay halkı eşlägänne
Nik Bolgar eşlämäsen?
Tik bolgarlar tegä belä
Yök atı eşlägäsen.
Tukımanıñ närsäse bar,
Avır tügel tukırga. –

Han tagın bolay söylägän:
– Cepne kürä sukır da».
Şunnan soñ yıfäk tukıma
Bolgar eşli başlagan.
Ämma Kıtay yıfägedäy
Näfis kilep çıkmagan.
Yıfäkneñ sıyfatın kürep
Hannıñ bik eçe poşkan.
Han başında ber-ber artlı
Kisken fikerlär tugan.
«Şihuandi* ahmak tügel,
Seren satar altınga».
Kıtayga ilçe cibärgän
Serne belep kaytırga.
Ser urnına yıfäk töyäp
İlçe kaytkan Bolgarga.
Kıtaylar serne çişmägän
Bolgar çit il bulganga.
Ämir hannıñ bu häldän soñ
Söreme nık koyılgan.
İmeşter böten Kıtayda
Serlär çişü tıyılgan.

«Bigräk tar canlı kıtaylar,
Nigä serne çişmäskä?
Niçek mömkin şundıy yahşı
Bolgar halkın söymäskä?
Ber çibär kız büläk itsä,
Şul ser bärabärenä,
Bälki äle Şihuandi
Kerer Bolgar hälenä».
Avır uylarga uralgan
Ämir han aptıragaç.
Kız ezlärgä ämer birgän
Başka çara kalmagaç.
Karap tuyalmaslık güzäl
Yäş ber kıznı tapkannar.
Mahsus arbaga utırtıp
Kıtayga ozatkannar.
Güzäl kız borın zamanda
Tögäl meñ altın torgan.
Tarhan isemle avıldan
Han kıznı satıp algan.
Kıtayga ozatkan kıznıñ
Avılda yegete kalgan.

Kız kitkänneñ irtägäsen
Yeget kitep yugalgan.
Törleçä fiker yörtkännär
Ğaşıyq yeget hakında.
Hälgä mähäbbät kuşılgaç,
Gäp kuyırgan tagın da.
Bu häbär hanga ireşkän,
«Niçek ul cörät itkän?
Hannıñ röhsätennän başka
Bolgardan çıgıp kitkän».
Ğaşıyq yegetne totarga
Han un yalçı cibärgän.
«Köne-töne tuktamagız,
Ezlägez dip, Seberdän».
Yalçılar yul kırıyında
Yäşel hätfä bolında,
Yaña ber kaber kürälär
Böyek yıfäk yulında.
Kaberneñ näq urtasına
Ak märmär taş kuyılgan.
Taşka zur häreflär belän
Yeget iseme uyılgan.

Kaber yanında yalçılar
Uyga batıp torgannar.
Biçara äcälen tapkan
Diyep doga kılgannar.
Yulbasarlar eşeder dip
Uylagannar bolgarlar.
Barsı beryulı atların
Kaytır yulga borgannar.
Yartı çakrım yıraklıkta,
Çittäräk bulır yuldan,
Kua çıkkan bolgarlarnı
Yeget küzätep torgan.
Yalçılar cildäy oçkannar
Karap Bolgar yagına.
Kaberneñ yalgan ikäne
Kilmägän başlarına.
Un yalçınıñ hämmäse dä
İsän-imin kaytkannar.
Hälne olug Ämir hanga
Tasvirlap añlatkannar.
Ğaşıyq yeget vafatına
Bernindi şik kalmagan.

Zur yugaltu tügel diyep
Äytkän berse aradan.
Ber häsrätem kimede dip
Han da rähät kiçergän.
Küñel belän kızgansa da
Riza bulgan eçennän.
Yegetkä şul gına kiräk,
Kuıp totkan törkemne.
Küz küreme yıraklıkta
Kalıp bargan bilgele.
Totu ber häl, söygän yarnı
Niçek soñ kotkarırga?
Sakçılar kız tiräsennän
Kitmilär dürt adım da.
Köpä-köndez yahşı tügel
Höcüm itü törkemgä.
Yeget şuña niyät kılgan
Tañ vakıtın kötärgä.
Cäy urtasında bigräk tä
Yokı tatlı iç irtän.
Tañ atkanda ber sandugaç
Sayrıy da sayrıy ikän.

Yeget sandugaç şikelle
Bik osta sayrıy belgän.
Canga rähät cır işetep
Kız küñele söyengän.
Sakçılar yokıga talgaç,
Yeget kıznı urlagan.
Söygän yarlar kiçekmästän
Kıybla yakka yul algan.
Kız urlau borın-borınnan
Zur gonahı sanalgan.
Ğaşıyq yeget gonahını
Tamçı uylap tormagan.
Han rähmät äytmäsen belep
Yäşlär çitkä kitkännär.
Kayda da rähät yäşilär
Bersen-berse söygännär.
Şunnan başka mäğlümat yuk
Söygän yarlar turında.
Başlar isän-sau bulganda
Kalgan häsrät yırunda.
Biş keşedän torgan törkem
Kıznı ozak ezlägän.

Ezläp-ezläp tabalmagaç,
Kaygı aşkan tübädän.
Sakçılar telär-telämäs
Kaytır yulga çıkkannar.
Kaytkaç bit han karşısında
Cavap biräse da bar.
Sakçılarnı kaytu belän
Barsın kulga algannar.
İlgä hıyanät itkän öçen
Taş zindanga yapkannar.
Han hökeme şundıy bulgan,
Kaçırmasınnar ide.
Sakçılar kıznı satkannar
Digän häbärlär yörde.
Säfär uñışsız betsä dä
Han uyınnan kaytmagan.
Kıtayga keşelär cıygan
Barır öçen yañadan.
Kiräk-yarak äzer bulgaç,
Kem äytmeşli, barsı da,
Han başka tutaş cibärgän
Hörmätle Huandiga.

Bu yulı galicanäpkä
Kıznı iltep birgännär.
Bolgar hanı sezne zurlap
Büläk itä digännär.
Bolgar kızın Şihuandi
Ber karauda oşatkan.
Böten Kıtaynı şaulatıp
Kırık kön tuy yasagan.
Yat cimeş bit bolay da gel
Nigäder şäp kürenä.
Söykemle kız Huandinıñ
Kergän küñel türenä.
Yäş sılu täeesire belän
Şihuandi eregän.
Yıfäk cepne keşe tügel,
Kübäläk ürä digän.
Kötelmägän süz işetep
Kunaklar tınsız torgan.
Kübäläk ürgän yıfäk cep
Kıldan neçkäräk bulgan.
Serne belgänneñ soñında
Söyengännär bolgarlar.

Bolgarda ürçeter öçen
Kübäläklär algannar.
Yıfäk kübäläge Bolgarda
Ürçep kitä almagan.
Ällä hava kileşmiçä,
Çirlägän tik tomaldan.
Kötkän näticä bulmagaç
Ämir han bik borçılgan.
Kübäläkneñ kurçakların
Ezlägän su buyınnan.
Könnärdän ber kön olug han
Kaytkan çakta daladan,
Çın yıfäk Bolgar cirendä
Tumaslıgın añlagan.
Tarihçılar baş vatalar,
Kaysı yıl buldı ikän?
Bolgar tukıma tukırga
Şul häldän soñ kereşkän.
* İskärmä: Kıtay patşası Huandi dip atalgan. Huandinıñ iseme Şi bulgan.
19.10.2016.

Äçe katık
Beräüne dä ğayeplärgä
Minem yuk hiç isäbem.
Ärmän yegete belän min
Ber bülmädä yäşädem.
Ärmän hiç uylamaganda
Ber kızga ğaşıyq buldı.
İkese dä şat yördelär,
Totışıp kulga-kulnı.
Ğaşıyq parlar citäkläşep
Teatrga bargannar.
Teatr binasında mäğlüm
Kafe kebek salon bar.
Keşe konfet algan çakta
Ällä çın, ällä yalgan,
Yeget kıznı sıylar öçen
Kafedan katık algan.
Hiç arttırmıym, kıznıñ süze
Häyran kaldırdı mine.
Çın ägär şähär katıgın
Ber dä yaratmıym dide.
Minsiñaytim, şul könnän soñ
Kıznıñ eze suındı.
Kız çıgımlagaç, yegetneñ
Käyefe nık kırıldı.
Mine yödätep beterde,
Kız artık irkä imeş.
Niçek yuatıym yegetne
Hälne belmägän kileş.
Kıznı oçraklı räveştä
Kürergä turı kilde.
Kız teatr vakıygasın
Miña tasvirlap birde.
Kızkay çınlap üpkälägän,
Küñele moñsu ide.
Mine äçe katık belän
Mäshärä itte dide.
Döresen äytsäm, bu oçrakta
Katık urınsız bulgan.
Älbättä inde bersüzsez
Kızkay baş tartkan sıydan.
06.08.2016.

Kiçerü izge ğamäl
Kiçerä alu izge ğamäl,
Monı küp keşe añlıy.
Kayberäülär añlasa da
Nikter buldıra almıy.
Küñel kiñ kiräk älbättä,
Ansız kiçerep bulmıy.
Yaman toygılar ozaklap
Yahşı keşedä tormıy.
Kiçerep bulmaslık häl bula,
Ansı başka mäsälä.
Cinayätlärgä ayırım
Yasap tormıym işarä.
Üç asragan keşeleräne
Halık küptän maktamıy.
Yahşılıknı cirgä salıp
Ber keşe dä taptamıy.
Kızganıçka karşı cirdä
Üç alu hise isän.
Küñel bermä-ber yahşıra
Kemne bulsa kiçersäñ.
13.09.2016.

Veroçka
Küz küneksä, küñel kürmi
Çäçkä atkan göllärne,
Haman güzällänä bargan
Veroçka kebeklärne.
Koş şikelle cırlap tora
Çäçäk totıp kulına,
İrkä-nazlı tavış belän
Mähäbbäte turında.
Bu nindi güzäl zat diyep
Tanımıy tordım aldan.
Könläşüdän bulsa kiräk
Koşlar da tınıp kalgan.
Moñarçı niçek kürmädem,
Şundıy söykemle kıznı.
Kükrägemä tulgan histän
Küñel ireksez sızdı.
Tuktale, yahşı çagında
Min bu tirädän kitim.
Mondıy kızga ihtıyarsız
Ğaşıyq bulırga mömkin.
10.06.2016.

Viktor
Cil yarsıy-yarsıy isä karşıga,
Belmim kaylarga şulay aşıga.
Yalgız çakta tön şomlı bolay da,
Äyterseñ cennär uynıy kurayda.
Cilneñ kemgäder açuı kilgän,
Açuın ala nigäder minnän.
Ber gonahım yuk, cilkäy, dulama,
Viktor yanına baram urmanga.
Kiräk bulmasa yul çıkmas idem,
Üç itkän kebek döm karañgı tön.
Nider yögerep uzdı şikelle,
Küräsem kilmi äle berkemne.
Ni bulır diyep sorıym küñeldän,
Tirä-yak serle töskä törengän.
Sukmagım kerde kalın urmanga,
Lıp tuktap kaldım yulnı cuyganga.
Hiçni kürenmi, kuyı karañgı,
Kötärgä digän fiker yaraldı.
Ber tanışım bar, ul olı türä,
Tönlä dä köndez şikelle kürä.
Ul monda bulsa, kürer ide dim,
Anıñ artınnan barır idem min.
Urman kırıyı totaş yükälek,
Yäş çırşılar küp, iseñ kitärlek.
Taptanıp tordım berkadär vakıt,
Diñgezdän tirän uylarga batıp.
Bertuktamıyça karurman şaulıy,
Yabalak yılıy, äyterseñ sabıy.
Küzlär künegä başladı kebek,
Niyäteñ izge, alga bar yeget.
Yul tabu avır, sukmak bormalı,
Cildä çaykala çırşı urmanı.
Min bolay gına, zarım zur tügel,
Ber daru kiräk aşıgıç bügen.
Berençe baru tügel-tügelen,
Yulım uñar kük, sizä küñelem.
Bersendä şunda bälagä tardım,
Şuña bu yulı nagannı aldım.
Usal ayular oçrıy kayçakta,
Cänleklär işle Udmurt yagında.
Urman eçendä yalgız zur yort bar,
Yortta ber ğailä yäşi – udmurtlar.
Elektr-fälän yortka kermägän,
Könküreşläre gadi köylängän.
Härberse uñgan, nider eşlilär,
Gayät yagımlı, yahşı keşelär.
Gel şatlık toyam anda barganda,
Kaytkanday bulam ütkän zamanga.
Daru kiräksä Viktordan alam,
Duslık ceplären özmimen haman.
Ul dävalasa, keşe savıga,
Simez keşelär bik tiz yabıga.
Darular yasıy Viktor bar çirdän,
Tabiğat aña zur sälät birgän.
Açulanmıy ul kayçan kilsäm dä,
Şifa bar diyä härber üländä.
20.06.2016.

Tugannar
Mäktäp balasımı, studentmı,
Bit urtası beraz sipkelle,
Yaña gına mıyık çıgıp kilä,
Tanıy almıy tordım yegetne.
Bezneñ näsel bar da kara tutlı,
Kem bulır dim üzem eçemnän.
Çittän karaganda yöze tınıç,
Yegetlärçä matur kiyengän.
Mondıy çakta ansat äytep bula,
Ber dä yukka yäş yeget kilmäs.
Şuña kürä tup-turıdan yarıp,
Ällä dimen sin bezneñ kardäş?
Yeget söyläp birgäç iskä töşte
Yakın ber tuganım barlıgı.
Öygä kilgän malay bulıp çıktı
Şul tugannıñ ölkän onıgı.
Kayçan gına sabıy bala ide,
Häzer änä niçek zur üskän.
Çınlap torıp fiker yörtkän idem,
Küreşkängä biş bıltır ütkän.
Äye, döres, başka sıymaslık häl,
Siräk oçraşabız tugannar.
Nikter ällä kaya aşıgabız,
Äyterseñ lä arttan kualar.
Tugannarnı onıtu hiç yaramıy,
Şunı sizep tipte yörägem.
Yäş yegetneñ häl belgäne öçen
Canım-tänem belän söyendem.
02.12.2016.

Satuçı
Başkalarga ohşamagan,
Gacäp sabır satuçı.
Ütä kürkäm holıklı zat –
Elekke ukıtuçı.
Tışkı bar kıyafätennän
Ğadellek börkep tora.
Ber tapkır küz taşlau belän
Aña ışanıp bula.
İhtiramlı his uyata,
Süzlärem döres ägär.
Tik şulay da mäktäptäge
Klimatka tüzmägän.
Satuçılarnı elektän
Berkadär belä idem.
Aldasalar, culiklar dip
Eçemnän sügä idem.
Yalgan süzne, aldaşunı
Küptän kütärä almıym.
Namusın cuygan keşene
Çakrım yarımnan tanıym.
Şul elekke ukıtuçı
Häläl it sata häzer.
Can telägän sıyır ite
Kayçan kilsäm dä äzer.
Eş urını çista-pöhtä,
Şuña añardan alam.
Ädäple mökämmäl keşe,
Hälem soraşa aldan.
Belem birü izge ğamäl,
Nigä ukıtmıysız dim.
Abıy canım, başka töşsä,
Başmakçı bulasıñ di.
Yaratkan eştä eşlämi,
Az meni andıy keşe?
Minem süzlärne işetkäç
Üzgärde anıñ töse.
Küñel birep fikerläsäñ
Mondıy häl gacäp tügel.
Eş taba alganım öçen
Söyenäm diyä señel.
Namuslı keşegä avır
Telägänçä yäşärgä.
Tik bähetle zatka nasıyp
Söygän eştä eşlärgä.
Señel bik ärnep söyläde,
Çıga yazgan isemnän.
Namuslı mäktäp ezlä dip
Kudılar di eşemnän.
Nişlätäseñ, zaman şundıy,
Krizis keşe küñelendä.
Gomumän alsañ, fani dönya
Şäp tä kebek, tügel dä.
03.04.2016.

Bertösle tügel halık
Biş barmak kebek bilgele,
İgelek zur ganimät.
Kübräk bulgan sayın yahşı
Küñelgä kilgän rähät.
Vakıt ni genä eşlämi
Karasañ dikqat belän.
Äkiyättäge sıman äybät
Barsı da menä digän.
Kayber adäm balsına
Oşap betmi çınbarlık.
Keşe malına suzıla,
Bertösle tügel halık.
İke keşe talaşkanda
İkese dä ğayeple.
Ğadättä yarlırak zatka
Audaralar ğayepne.
Yarlı bulu yartı bäla,
Komsız bulu bik yaman.
Küñelne katı räncetä
Gaybät süzlär häm yalgan.
12.12.2016.

Säğat
Ket-ket sekundların sanap
Säğat yöri divarda.
Hiçbervakıtta yalgışmıy,
Bar ide min tuganda.
Säğat bezneñ ğailä öçen
Ğadättän tış qaderle.
Vakıtnı gına tügel ul,
Ülçi kebek gomerne.
Säğatne German cirennän
Ätiyem alıp kaytkan.
Ulım gorurlanıp söyli,
İstälek, dip, babaydan.
Säğatkä küz taşlau belän
Ätine iskä alam.
Başta moñsu sıman bula,
Annarı şatlık toyam.
19.04.2016.

Yazmıştan uzıp bulmıy
Siräk kaytam min avılga,
Ällä nidän käyef yuk.
Mine härçak añlıy torgan
Anda häzer äni yuk.
Avır ikän Cirdä yäşäü
Äti-äni bulmasa.
Yazmıştan uzıp bulmıy şul,
Apam vafat içmasa.
Dönyam tonıklanıp kaldı,
Küñeldä kuyı toman.
Kıyın çakta tayanırga
Äni kirägen toyam.
Kaysı yakka karasam da,
Avıl tulı hatirä.
Bigräk tä apamnı sagnıp
Küzläremä yäş kilä.
23.11.2016.

Aşau möhim ğamäl
Hoday bezne berük kiläçäktä
Ayırmasın ide rizıktan.
Bügen dä kayber ildä keşelär
Cafa çigä äle açlıktan.
Cirdä yäşär öçen rizık kiräk,
Artık aşau dilär zararlı.
Beler häl yuk, adäm balaları
Turı häm töz yuldan barırmı?
Rizıktan tış bik küp närsä kiräk,
Keşe äytep keşe ışanmas.
Baylık tigez bülenmi, şuña kürä
Dönya bar keşegä oşamas.
Tukta, nigä çitkä kitäm äle,
Aşau ide minem süz başım.
Cir-Anabız tuydıra alır mikän,
Halık sanı arta kön sayın.
Döres aşau ifrat möhim ğamäl,
Yakınça bez monı beläbez.
Belä torıp, rizık sıyfatına
İğtibarnı bik az biräbez.
18.11.2016.

Tögällek
Tögällek, tögällek häm tögällek,
Süz tezmäse kilä başıma.
Vakıt tar bulganda minem küñel
Üzaldına yarsıy, aşıga.
Tögäl süze belän tärtip süze
Ber-bersenä yakın tugannar.
Işanıçlı da alar, ömetle dä,
Bu sıyfatka iyä bulgannar.
Yäş buınnı kürkäm sıyfatlarga
Öyrätälär bezdä ölkännär.
Gacäp däräcädä tögäl bula
Här minutnıñ qaderen belgännär.
Şöker äle, tögällek hise miña
Bala çaktan tanış his ide.
Şuña bulsa kiräk min tormışta
Hörmät itäm tögäl keşene.
03.02.2016.

Yokı kilmäsä uy kilä
Tuası kön bügengedän
Yahşırak bulır sıman.
Bulası ber üzgäreşne
Yörägem belän toyam.
İrtägäse kön turında
Uylarga turı kilä.
Kızıksınu bilägändä
Hıyal zur köçkä iyä.
Uylardan ozın berni yuk,
Uynıñ törlese kilä.
Küzläremä yokı kilmi,
Şul häl teñkägä tiyä.
Täräzä bakçaga karıy,
İreksez şunda bagam.
Açık täräz aşa öygä
Huş-is kerä bakçadan.
Uynıñ oçın tabıp bulmıy,
Ällä yokım kuyırgan.
Şäfäq kızıllıgı belän
Küksel toman kuşlıgan.
17.06.2016.

İrtä uyattılar
Gacäyep töş kürep yatkan çakta
Uyattılar berkön yokımnan.
Şul töşemne ahırına qadär
Kürep beterergä hakım bar.
Niçä tapkır yatıp karsam da,
Töşem nikter kermi yañadan.
Böten tirä-yaknı yañgıratıp
Beräü suga ide baraban.
Döber-döber baraban tavışı
Şik uyata minem küñeldä.
Uynauçısın ber kürgän bar kebek,
Tanış ta kük yöze, tügel dä.
Töş dävamın zarıgıp kötä-kötä
Töngä bäyländelär könnärem.
Uynauçını kabat min önemdä
Äle dä bulsa haman kürmädem.
03.02.2016.

Kunak
Zur mohtaclık kiçergän däverdä
Kunak kaytıp töşte Seberdän.
İske dusnı yulda oçratsam da,
Onıtılıp ozak söyenäm.
Kunaknı bit yahşı sıylau tiyeş,
Tatar halkı şuña künekkän.
Borçılam da, eçtän kaygıram da,
Nişlärmen dim, ihlas küñeldän.
Olı täcribämnän çıgıp beläm,
Şäp eçemlek kiräk östälgä.
Şul minutta barsın kaydan alıym,
Sukır tiyen dä yuk kesämdä.
Üzem haman ärle-birle yörim,
Suıtkıç buş, bar zapas betkän.
Ziräk dustım bik küp küçtänäçlär
Alıp kilgän miña kibettän.
İskä kilgäç kenä añlap aldım,
Artık kaygırırga yaramıy.
Mondıy hällär duslar arasında
Zur mäsälä bulıp sanalmıy.
30.11.2016.

Suflyor
Berkön yöz yıl küreşmägän
Ber dustımnı oçrattım.
Yeget çagındagı duslar
Canıma haman yakın.
Başta aymıllanıp tordım,
Ul da kebek, tügel dä.
Bu kalada nişli digän
Uylar kilde küñelgä.
Bar duslar anı yaratıp
Suflyor diyälär ide.
Ni hikmätter, ber karauda
Dustım tanıdı mine.
Kafega kerep utıdık,
Tagın kaya barasıñ?
Minem bik beläsem kilde
İske dusnıñ tormışın.
Matur kör tavışı belän
Dustım başladı süzen.
Suflyor bulıp eşläsä dä
Bähetle sanıy üzen.
Soñgı vakıtta dustımnıñ
Cırga küçkän uyları.
Süz artına süz iyärep
Suflyor ber cır cırladı.
«Podmoskovnıyı veçera»
Borıngı cır bilgele.
Yöräkkä ütkärep cırlıy,
Näq Şalyapin şikelle.
Bu hönären belmi idem,
Moñ yılga kebek aktı.
Halık ayagurä basıp
Yartı säğat kul çaptı.
Nindider küzgä kürenmäs
His belän küñel tuldı.
Tatlı hiskä çıdamıyça
Yılauçılar küp buldı.
23.11.2016.

Yal citeşmi
Bügen minem küñel uyanmadı,
Halätemne tamçı añlamıym.
Uylarga da hätta irenderä,
Akıl süzen nikter tıñlamıym.
Cirdä ber yäm, kızık kalmagan kük,
Ni kılsam da faydasız sıman.
Üzaldına canım cäfa çigä,
Hiç taralmıy cıyılgan toman.
Bar närsädän ömet özgän kebek
Yünle fiker kilmi başıma.
Vakıtlıça söymäü bula ikän,
Üz-üzemne küñel yatsına.
Vakıt digän närsä qaderle iç,
Kaydan kilde miña gamsezlek.
Moña qadär önämägän sıyfat –
Kiräk ikän beraz ärsezlek.
Arınırga telim bu halättän,
Läkin niçek, menä mäsälä.
Min bit teli idem tügelme soñ
Eş dip cirdä yanıp yäşärgä?
Yal citeşmi bulsa kiräk miña,
Canım argan, barı şul gına.
Mondıy çakta küñel açu zarur,
Şatlık sıymas bulsın kuyınga.
22.04.2016.

Eşläpäle hanım
Urta yäştä ber hanım bar,
Küptännän beläm kebek.
Yıl äylänäse başına
Yöri eşläpä kiyep.
Minsiñaytim berkönnäre
Cille eñger çak ide.
Şul hanımnıñ eşläpäsen
Cillär oçırtıp kitte.
Bernikadär cir oçtı da
Eşläpä töşte yulga.
Maşinalar tuktamıylar,
Çabalar uñga-sulga.
Ul da tügel ber maşina
Taptadı eşläpäne.
Hanım ğayeple sanadı
Soñgı uzgan OKAnı.
Min kızıksınıp kütärdem
Hanımnıñ eşläpäsen.
Tetmäsen tetkännär didem,
Tagın närsä äytäseñ.
Karasam, hanım kaygılı,
Şuña iğtibar birdem.
Matur zäñgär küzlärendä
Yäş tamçıları kürdem.
Barlı-yuklı eşläpä dip
Şul hätle borçılammı?
Andıy salam eşläpäne
Alıp bula yañanı.
Belmim nikter, yuatmadım
Hanımnı min tamçı da.
Häzer dä köläsem kilä
Oçraganda karşıma.
10.06.2016.

Yazmış büläge
İske dusnı iskä alu härçak
Çiksez matur toygı kaldıra.
Akrın gına uzgan hatirälär.
Küz aldıma kilä barsı da.
Kıyu tügel, sabır, gap-gadi zat,
Hätta yuaş kebek ul dustım.
Şuña kürä bäla-kazalarga
Duçar bulır diyep kurıktım.
Ber yuaşka ber ütken digändäy,
Kurku hisem kaçtı mäñgegä.
Yäşäü köçe yarlarınnan çıkkan
Tutaş nasıyp buldı yegetkä.
Yazmış büläkli di yuaşlarnı,
Döres bulsa kiräk bu äytem.
Yahşı keşelärgä par tabıla,
Dustım öçen ihlas söyendem.
20.05.2016.

Saylanır çak tügel
Äydük, enem, rähim itçe türgä,
Sine kilgän ide küräsem.
Söbhanalla, yeget bulgansıñ iç,
Yaman küzlär siña timäsen.
Vakıtında kilgän öçen rähmät,
Haman şunda minem uçagım.
Torgan cirem ocmah bulmasa da,
Yazmış belän şöker rizamın.
Tora-bara hällär kürsäterlär
Siña alda nilär kirägen.
Eşneñ töp öleşe tögällände,
Tınıç tibä şuña yörägem.
Sin soragan zatnı ezläp taptım,
Zurlap karşı aldı üzemne.
İgelekle keşe bulsa kiräk,
Dikqat belän tıñlıy süzemne.
Karşılık yuk, siña yullar açık,
Küñeleñdä ber şik bulmasın.
Kiläçäne tögäl belep bulmıy,
Hoday bulsın sineñ yuldaşıñ.
Tormış bez digänçä genä barmıy,
Beläseñder, zamana kırıs.
Minem siña äyter kiñäşem şul,
Döreslek yaklı bulırga tırış.
Gelän-gelän dönya bolay barmas,
Akrın gına eşkä künärseñ.
Şatlık tatımasañ, annarı soñ
Can yaratkan cirgä küçärseñ.
24.02.2016.

Üzgäreş
Başka haman matur uylar kilä,
Bu yañalık tikmägä tügel.
Küñelemdä zur üzgäreş sizäm,
İs kitärlek yaktı kön bügen.
Hälne moğciza dip äytep bula,
Küñel elek yoklagan bulgan.
Halätemä üzem dä soklanam,
Canım yaña uyandı sıman.
Äyterseñ lä yañabaştan tudım,
Barlık närsä açık kürenä.
Zihen häzer şundıy ciñel eşli,
Töşenäsem kilä serenä.
08.07.2016.

Häräkättä bäräkät
Zarlanma sin dönya şıksız diyep,
Zarlangannı berkem yaratmıy.
Üzeñ kemgä yärdäm itkäneñ bar?
Ädäplelär hiçber zarlanmıy.
Alga uzıp kitep bulmasa da,
Här yazmışnı bula üzgärtep,
Başnı eşkä kuşıp yäşägändä
Yalgış ğamällärne tözätep.
Tukta äle, min kemnän kim diyep
Üz-üzeñä kiräk ışanu.
Bertuktausız alga baru zarur,
Matdi häleñ bulsa da aru.
Tuktadıñmı – rähim-şäfkat kötmä,
Kem bulsañ da çitkä kagalar.
Bu turıda äytep kaldırgannar
Elekkege ziräk agaylar.
Tik utırıp äle berkemneñ dä
Tapkanı yuk cirdän säğadät.
Cir öste totaş köräş mäydanı,
Häräkättä genä bäräkät.
25.11.2016.

Yäşäü mäğnäse
Yäşäüneñ mäğnäse närsädä soñ,
Monı belü ällä ğayepme?
Keşelär öçen yäşägändä genä
Tabıp bulır kebek bähetne.
Şul mäsälä tıngı birmi miña
Haman-haman uylagan sayın.
Toygı belän köräşä-köräşä
Üzaldına äylänä başım.
Açık cavap taba almaganga
Açu hisem öskä kalıktı.
Çara yuktan barlık toygılarnı
Kaplap kilä ärnü bolıtı.
Vakıt bik soñ, küzlärem yal sorıy,
Yök bar kebek ike cilkädä.
Sabır itä belergä dä kiräk,
Döres fiker kiler irtägä.
04.03.2016.

Sabır itäm
Vakıt uzganın sizmiçä kalam,
Onıtıla kayber ğamällär.
Ara-tirä kanat cilpep alam
İskä töşsä küñelle mällär.
Yarsu yöräk yäşlektäge kebek
Taşkın bulıp inde aşkınmıy.
Elek şäp kürengän küp närsäne
Ni öçender küñel oşatmıy.
Üz-üzemä doşman keşe tügel,
Anıñ işe gonah yuk-yugın.
Äle dä bulsa uñ kulıma karıy
Yumartırak kebek sul kulım.
Sabır saklap mikän, namus mikän,
Oçmıy toram, kanat üssä dä.
Kiläçäktä ber oçarmın äle,
Açı cillär karşı issä dä.
03.01.2016.

Häter
Gomer buyı häter süzlärenä
Sukır küñel ihlas ışana.
Hällär kabatlanmıy, yazmış mine
Bertuktausız alga kusa da.
Törle-törle mäşäqatlär belän
Faydasızga ütä küp vakıt.
Şunsı gacäp, kayber yämsez hälne
Teläsäñ dä bulmıy onıtıp.
Möhim hälne istän çıgarganda
Ükenü hise telä bäğırne.
Soñga kalıp, hällär iskä töşsä
Tirgi başlıym yünsez häterne.
Kayber vakıygalar turıdan-turı
Ütep kerä küñel türenä.
Gıybrätle häl miña kayçan bulsa
Ber kiräger kebek kürenä.
06.01.2016.

Bähet kuganda
Avır toygılarnı tamçı sizmim,
Yöräk şatlık belän tup-tulı.
Borılıp kararga da vakıtım yuk,
Alga kua tormış dulkını.
Kuamın min serle, ak bähetne
Hıyal atlarına atlanıp.
Ğaşıyqmın min cirneñ göllärenä,
Tuya almam ahrı soklanıp.
Köç cıyarga kayçak tuktap toram,
Annan tagın kuam bähetne.
Mavıgıp kitep bähet kugan çakta
Üz-üzemne toyam bähetle.
Monıñ öçen kemgä rähmät äytim,
Ak bähetne küräm yakınnan.
Böyek bähet miña tugan tiyeş
Borıngı ber babam yagınnan.
08.01.2016.

Şayan hikäyä
Kaydan taptıñ, kaydan taptıñ,
Ansı siña närsägä?
Urta akıl belän genä
Çişelmäslek mäsälä.
Sin, duskay, mine bötenläy
Üzeñ belän tiñlämä.
Här yaz sayın yarlarınnan
Taşıp aga Ülämä.
Äytsäm äytim, sin tıñlap tor,
Här ğamäl icat, enem.
Elekkedän kilgän kanun,
Ber närsä kilmi tigen.
Sin yal itep yatkan çakta
Abzañ kön-tön tırıştı.
Üzem yahşı bulgaç, miña
Bar yahşılar bulıştı.
Işanmagan keşe kebek
Kölemseräp karama.
Döresen genä äytkändä
Ciñel tügel zamana.
Citte siña, küp yokladıñ,
Kıymıldıy başla enem.
Mökatdäs eşlär añlatır
Fani dönyanıñ seren.
Avır eşlär miña kalsın,
Sin buldıra almassıñ.
Bu qadärle yanmas idem,
Ägär eşläsä başıñ.
Bezdä hörmät kürsätälär
Eş söygän yegetlärgä.
Min tik täqdim genä itäm,
Telämim ügetlärgä.
Hıyal atıña atlanıp
Yırak kitä almassıñ.
Urtak maksat yakınayta
İke küñel arasın.
Mondıy cay ike kat kilmi,
Täväkkällärgä kiräk.
Yazmış irkälägän çakta
Çınga äylänä teläk.
10.05.2016.

Yöräkkä tiderde
Kötmägändä ber avır süz
Bäğırgä katı suktı.
Min uylagan tösle tügel,
Başkaça kilep çıktı.
Küp närsägä tüzep bula,
Ämma bu süzgä tügel.
Tögäl yöräkkä tiderde,
Şuña hurlana küñel.
Çi yalgan süzlär işetep,
Ärnü eçendä kaldım.
Ni disäm dä az bula dip
Berkadär önsez tordım.
Tavış-tınsız yöräk yılıy
Tirän gacizlek belän.
Karşı süz äytalmaganga
Soñga kalıp ükenäm.
Yalgan süzne kiçersäm dä
Tözälmi yöräk yaram.
Şunnan birle ul adämne
Gel räncep iskä alam.
11.01.2016.

Ayratçik
Kayberäülär borçılalar,
Kayberäülär aptırıy.
Härçak anıñ küz karaşı
Şatlık belän yaltırıy.
Keşelärgä märhämätle,
Bähetle üzenä kürä.
Ayrat kaygı-häsrät kürmi,
Tınıçlap eşli birä.
Ürnäk keşe diyär idem,
Salgalıy siräk-miräk.
Yalgışırga küp kiräkmi,
Eş kaldırgalıy «çirläp».
Citäkçelärgä yaragaç,
Dikqat birmi eşçelär.
Yaratıp bulırga kiräk,
Aña Ayratçik dilär.
Başka beräü şulay yörsä
Küptän kürerlär ide.
Nikadär yahşı bulsañ da,
Här çornıñ bula çige.
10.12.1016.

Hädiçä
(Ber şayarıp alıyk)
İke çabata ber kiyem,
Bik uñgan sineñ kilen.
Ägär dä häterläsäñ,
Sin annan çibär ideñ.
Sineñ däüläteñ üskän,
Dikqat kilengä küçkän.
Şunı äytergä kiräk,
Bäyä bazarıñ töşkän.
Sin iç häzer zur biçä,
Äyter süzem berniçä.
Yäş kilengä ul qadär
Mahı birmä, Hädiçä.
Ahirätläreñ kölä,
Görli äylänä-tirä.
Sine ihlas kızganıp
Minem yılıysım kilä.
İmä başıñnı tübän,
Zarlarıñ barın beläm.
Cirdä yäşä üzeñçä,
Tup-tulı bähet belän.
Gaybät süzne tıñlama,
Yaman süz tiz tarala.
Naçar yäki yahşımı, –
Sin çüteki kaynana.
İske duslık hakına
Kiñäş biräm sak kına.
Berençe bulıp yaman
Süz katkan zat ottıra.
Üz köçeñdä çagında
Ah-vah kilep kaygırma.
Hätereñä salıp kuy,
Hiçber vakıt akırma.
Beläseñder, kayçakta
Abına yurtak at ta.
Kilen nindi bulsa da
Kön dä cay tabıp makta.
Yahşılıknı bügen dä
Kire kakmıy berkem dä.
Ayak öste basıp tor,
Ciñelsäñ dä bögelmä.
Ul da keşe balası,
Bardır anıñ anası.
Cılı süzlär elektän
Tatu yäşäü çarası.
Tisälär dä bäğırgä,
Avır äytmä kilengä.
Dus yäşärsez gomerdä,
Meñ dä ber yıl, kimendä.
24.01.2016.

Tälinkälär
Yırak kaysıdır yoldızda
Tormış bar dip äytälär.
Kemnär belsen, bälki anda
Bezne küptän kötälär.
Şul yoldızdan bulsa kiräk
Cirgä oçıp kilälär.
Küp keşelär kük yözendä
Tälinkälär kürälär.
Tälinkäneñ nik kilgänen
Äle tögäl belmilär.
Yırak yoldızdan qadärle
Alar tikkä kilmilär.
Şunsı gacäp, keşe belän
Elemtägä kermilär.
Äkiyät ilendäge kebek
Ğadättän tış serlelär.
Bezgä karıy ziräk zatlar
Ğalämdä bar bilgele.
Cirdä eşlängän tälinkä
Tizdän bulır şikelle.
Tälinkälär kızu oça,
Hakıykatne belsennär.
Ozaklamıy tälinkädä
Oçıp yörer keşelär.
03.02.2016.

Yokı çülmäge
Ber tuygançı yoklar idem,
Yokı iç rähät diyä.
Yokıdan köçkä uyana
Gäräy-yalkau här irtä.
Uyatmasalar könozın
Gäräy yokı simertä.
Yokıdan da tatlı närsä
Kürgän yuk di gomerdä.
Uyatkaç ta beraz gomer
Yoklıy ul ayagurä.
Anıñ bu säyer ğadäten
Barlık dus-işlär belä.
Kasıym da belä, Nazıym da,
Hätta kızlar belälär.
Gäräy yokı çülmäge dip
Şırık-şırık kölälär.
Şulay bulmıyça häle yuk,
Gäräy multik yarata.
Televizor karıy-karıy
Här birmeş kön tañ ata.
Tönlä yoklamasañ yokı
Kemneñ soñ tuysın inde.
Vakıtında yatsa Gäräy
Üze uyanır ide.
10.09.2016.

His taşkını
Zur şatlıkka karşı toru avır,
Tatlı hislär bula yagımlı.
Küzläremä kaynar yäşlär kilde,
Häterlämim mondıy çagımnı.
Kötmägändä şundıy hälgä kaldım,
Başım şaulıy ide şatlıktan.
Küz allarım tomanlana bara
Şul ber hiskä karşı torudan.
Şatlık bilägändä bertörle dä
Ämer bire bulmıy yöräkkä.
His taşkının tıyıp bulmıy başlıy
Bähet kilgän mäldä bigräk tä.
Artık hisne tüksäñ yahşı bula,
Hiç yaramıy eçkä cıyarga.
Olı şatlık eçendä kalgan çakta
Kiräk dilär pıskıp yılarga.
26.01.2016.

Mähäbbät çire
Üzemne küralmıym diseñ,
Ul qadärle ärnemä.
Miña, zinhar, açulanma
Kergän öçen häleñä.
Nervlarıñnıñ kılları
Sineñ katı tartılgan.
Könnär buyı yuk-bar uylap
Şaşa kürmä akıldan.
Yöz yıl kırınmagan kebek
Sakal baskan yözeñne.
Sine, Zöfär, tanır häl yuk,
Şulay yarıymı inde?
Uylasañ, uylamasañ da,
Sin digänçä bulmadı.
Häzer barber soñga kaldıñ,
Şaulap uzdı tuyları.
Säriyä, bäğrem, diyä-diyä
Uza ide könnäreñ.
Çagıştırırga bulsa da
Başka kızlar söymädeñ.
Säbäp ezläp hafalanma,
Şul urında yalgışıñ.
Säriyäne tizräk onıtsañ
Ezgä töşär yazmışıñ.
Başka kızlar da betmägän,
Şunı da belmiseñme.
Bütän bernärsä tügel sin,
Mähäbbät belän çirle.
Ul çirdän daru yuk dilär,
Bälki bardır, kem belsen.
Fidakar eş üzgärtala
İr-at yöräk tibeşen.
Yäşräk kızga ğaşıyq bulsañ,
Kanatlarıñ tiz üsär.
Kaygıñ şatlıkka äyläner
Süzem tıñlasañ, Zöfär.
27.01.2016.

Tınıçlıgım yugaldı
Ber tartma asıltaşlar kütärep
Kilep kerde Hafiz Sägıyte.
Kaydan aldıñ bu närsäne digäç,
Belmim malay, sorama, dide.
Häyer, barsın belmäsäñ yahşırak,
Asıltaşlar uynap toralar.
Hiç arttırmıym, ozak karap bulmıy,
Alar küzneñ yavın alalar.
Dustımnıñ da küze oçkınlangan,
Asıltaşlar kebek yaltırıy.
Yeget çamadan tış dulkınlangan,
Tavışı da beraz kaltırıy.
Nişlärgä belmässeñ, şul qadärle
Asıltaşlar kersä kulıña.
Tumıştan öleşle keşe genä
Mondıy zur baylıkka yulıga.
Eçke ber kiyerenkelek belän
Min tıñladım dustım süzlären.
Belmim, ahrı tatar bulganlıktan
Totıp karamıyça tüzmädem.
Menä şulay altın-kömeşne dä
Yazmış mömkin büläk itärgä.
Sägıyt miña kuş uçın tutırıp
Asıltaşlar birde kitkändä.
Taşlar zöbärcät bulırga kiräk,
Kızıksınıp karap utırdım.
Küñelemneñ astı öskä kilde,
Şul qadärle katı kuandım.
Ber täülektän tämam iskä kilgäç,
Şatlık hisem kitep yugaldı.
Yahşı beläm, taşlar yärdämendä
Kütärelep bula yugarı.
Ämma läkin küñel tınıç tügel,
Nigä aldım dimen min tile.
Taşlarnıñ börtegen dä kaldırmıy
İltep birdem dustıma kire.
02.11.2016.

Tonçıga yazdım
İrtä torıp berär cirgä
Barasım bulsa ägär,
Min bötenläy yoklıy almıym,
Eşem betkängä qadär.
Karañgılı-yaktılıda
Öyemnän çıgıp kittem.
Yakup belän au hakında
Kiçtän söyläşkän idem.
Kötäm, yuk, kilmi iptäşem,
Şuña borçıla canım.
Bälki onıtkandır diyep
Yakup öyenä bardım.
Onıtmadım da, nitmädem dä,
Sırhaulap toram dide.
Kergäç tä kire borıldım,
Anda arakı çire.
Häl-ähväl sorap tormadım,
Sası is mine kudı.
Peregar dilärme äle,
Bäğırgä tide turı.
Mondıy is toygan yuk ide,
Borınnı yarıp kerä.
Küz yäşlände, süzem çıkmıy,
Hätta yöräk sikerä.
Yakup niçek tüzä mikän,
Sırhaularsıñ da monda.
Şul qadär eçälärmeni
Auga bargan çagında.
11.12.2016.

Kaban
Kiräkneñ ige-çige yuk,
Häl-ähväl soraşkan bulam.
Äñgämäne akrın-akrın
Mıltık yagına boram.
Ber kartnıñ au mıltıgı bar,
Teläsä kemgä birmi.
Küze yünläp kürmägängä
Auga küptännän yörmi.
Uyga kilsä dä, mıltıgın
Berençe kat soradım.
Kartnıñ kaltıravık tavışın
Säğat buyı tıñladım.
Bıyıl kabannar ürçegän,
Kırda igen uralar.
Berän-särän genä tügel,
Tämam mıclap toralar.
Min üzem duñgız aşamıym,
Baruımnıñ sere bar.
Kaban kötü arasında
Ğalämät zur berse bar.
Anı atmıyça yaramıy,
Ülät kırası hayvan.
Kırgıy tek kırgıy häyersez,
Äyterseñ töşkän aydan.
Andıy zur kaban duñgızın
Yuk ide min kürgänem.
Bäla-kaza bulmasın dip
Sıkrap yörde yörägem.
Öç täülek buyı urmanda
Şul kabannı sakladım.
Tözlek bar ikän üzemdä,
Ber atuda audardım.
23.09.2015.

Sayıskan
Minem bakça bar urman buyında,
İhlas yaratam, härçak uyımda.
Yaz kilsä bigräk küñel söyenä,
Cırlıysı kilä koşlar köyenä.
Bakça türendä üsä almagaç,
Alma küp birä yıl sayın agaç.
Agaçka kuydım koşlarga oya,
Häl oşamagan sayıskannarga.
Bakçaga kilsäm karıym barsın da,
Yat oya tora agaç başında.
Agaçka ürgän anı sayıskan,
Min önsez kaldım şulçak açudan.
Yämsez oyanı tiz-tiz tuzdırdım,
Vät häyersez koş, tapkan dim urın.
Şunnan bakçamnan kaçtı sayıskan,
Hoday kiçersen, ägär yalgışsam.
10.04.2016.

Kayda keşelek hiseñ
Öylängäneñä ber yıl yuk,
Kıyblañ alıştırasıñ.
Sin, enem, ğailäñ yanında
Bigräk siräk bulasıñ.
Monnan da küñelsez närsä
Yuk ide min kürgänem.
Hatınıñnı yaratmagaç,
Nigä, enem, öyländeñ?
Sineñ belän macaralar
Elek tä bit küp buldı.
Çamasız kılanışlarıñ
Çiktän aştı bu yulı.
Häläl cefeteñ zar yılıy,
Kayda keşelek hiseñ?
Fäqat min berdänberemne
Üzeñ yaratam diseñ.
Niçek äle şundıy irne
Hatınıñ itä yakın?
Beräü bulsa kuar ide,
Siña kem kiräk tagın?
01.12.2015.

Haman ber ük süz
Ällä nindi säyer keşelär bar,
Ber ük süzne söylilär haman.
Şundıy adäm minem yulga oçrıy,
Tämam tuyıp bettem min annan.
Döresen äytsäm, teşne kısıp tüzäm,
Vakıt nindi tıgız bulsa da.
Meñ söylägän hikäyäsen söyli,
Üze ket-ket kölä, biçara.
Kızık bulsa ber häl ide äle,
Hikäyäse ifrat mäğnäsez.
Başkalar da bu turıda belä,
Küñele bulsın diyep köläbez.
Kitep barsam hätere kalır kebek,
Süzlärennän küñel bolgana.
Tavışın da işetäsem kilmi,
Toz salganday bula yaraga.
Gelän ber häl söyläp yörmäs ide,
Sere bardır digän uy kilä.
Nigä salkın kanlı bula belmim,
Tüzemlegem citte çigenä.
27.09.2016.

Çegän hatını
Yäş kenä çegän hatını
Röhsät sorap tormadı,
Uçıma ber karau belän
Miña bähet yuradı.
Söygäneñ belän hiçşiksez
Bergä bulasız dide.
Minem yaktı hıyalıma
Süzläre täñgäl kilde.
Härkemgä şunı äytäme
İskitkeç serle hatın.
Hiç satulaşıp tormıyça
Birdem soragan hakın.
Söygäne belän bulırga
Bar keşe dä telider.
Beraz ışanmıyça bulmıy,
Süze bälki dörester.
10.06.2016.

Urtak serlärne sakla
Kergäneñä öç ay da yuk,
Koyrık bolgıy başladıñ.
Tora-tora kıza bugay
Eçeñdäge taşlarıñ.
Sineñ holkıñ yegetlärdä
Borçu hise uyata.
Nişlärgä digän uy kilep
İhtıyarsız uylata.
Artıgın eçäseñ, enem,
Annan da küp söyliseñ,
Avızga hämer eläksä
Bar dönyanı söymiseñ.
Eştä bulgan eştä kalsın,
Zur ışanıçnı akla.
Äytü şul, urtak serlärne
Küz karasıday sakla.
28.10.2015.

Kızıp kitü ahmaklık
Tıştan sabır kürensä dä
Beräü kızu holıklı.
Gazga şırpı sızgan sıman
Kinät dörläp kabındı.
Älbättä miña bu adäm
Yat häm säyer toyıldı.
Zatsız süzlär ireksezläp
Onıttırdı uyımnı.
Nindi tintäk keşelär bar,
Biläde avır toygı.
Yörägem berkadär vakıt
Tibüdän tuktap tordı.
Nigä min başkalar kebek
Bitaraf kala almıym?
Artık hiskä birelüne
Kimçelek diyep sanıym.
Tupas tel belän, minemçä,
Maksatka citep bulmıy.
Yahşılar da yalgışa iç,
Başım şul hakta uylıy.
20.06.2016.

Tınlık borçıy küñelne
Eçtän närsä uylagandır,
Teldän ber süz äytmäde.
Kilgän çakta üz fikeren
Äytä ide elgäre.
Ällä nindi ser kuşılgan,
Tınlık borçıy küñelne.
Ğadättän tış yöze citdi,
Miña şulay kürende.
Kuldan kilgänçä tırıştık,
Teläsä ni uylasın.
Teläk şul, rähime kilep
Namus süzen tıñlasın.
Hucanıñ şähsän färmanı
Bezneñ öçen töp zakon.
Ni kuşsa şunı eşlibez,
Tüläsä hezmät hakın.
Tülämäsä gafu itsen,
Bezneñ fiker bilgele.
Ber añarda gına tügel
Bu dönyanıñ kendege.
12.12.2016.

Ozatu mäclese
Açu bolıtlarım kuyıralar,
Yänäşädä aynık keşe yuk.
Berär şatlık hörmätenä disäm,
Tirä-yündä bäyräm töse yuk.
Sorıy torgaç säbäp mäğlüm buldı,
Naçalniknı eştän kugannar.
Şul şatlıktan barlık ir-at halkı
Därräü kubıp mäcles korgannar.
Aşık-poşık korgan tabın bulgaç,
Aşau yagı ide çamalı.
Barsınnan bigräk arakı küp,
Artık möhim tügel kalganı.
Böyek maksatka ireşkän sıman
Här eşçeneñ yöze kanäğat.
Döresen äytsäm, keçkenä genä
Min üzem dä toydım säğadät.
17.02.2016.

Baş kazıy
Minnän bulmıy andıy eşlär disäñ,
Başka keşe ezlär idek bez.
Sineñ arkada, iptäş baş kazıy,
Avır hälgä töştek ireksez.
Telsez keşe kebek tik utırdıñ,
Hakıykatne tögäl belsäñ dä.
Yukka sineñ süzgä ışanganbız,
Bik az bulır, närsä disäm dä.
Däşmi kalu, bik beläseñ kilsä,
Riza digän süzne añlata.
Ahır çiktä haklık barber ciñär,
Monı belä sabıy bala da.
Cay çıkkanda siña äytim äle,
Ürnäk keşe tügel üzeñ dä.
Säğat unda eşkä totınasıñ,
Ber tärtip yuk şuña eşeñdä.
Kırıs çırayıña karap bulmıy,
İke yözle keşe ikänseñ.
Peçtik yalgış öçen yäş keşene
Kürälätä harap itäseñ.
Yalgış cibärergä küp kiräkmi,
Zakon bezdä diyep masayma.
Yäş keşegä bulışırga kiräk,
Tärbiyä eşe şunnan başlana.
12.11.2016.

Nasıyp bulsa tabılır
Vakıt säğaten tuktatasım kilä,
Soñgı çikkä citep yarsıdım.
Soraştırıp yörep karasam da
Berkem belmi hälneñ asılın.
Töşemne dä gel şul hakta küräm,
Tau-tau uylar tuldı başıma.
Här toygını teldän äytep bulmıy,
Aldaşalar kebek barsı da.
Hiçber röhsät sorap tormıy gına
Şähsi äyberemä tigännär.
Sıñar närsäne dä kaldırmıyça
Yöge belän töyäp kitkännär.
Urlaşırga akıl kiräk tügel,
Karak keşe eşe bilgele.
Kızu kuldan ezenä töşmägändä
Tabu ihtimalı ikele.
Algaç-algaç barsın bergä alıp
Döres eşlägännär, yänäse.
Beräü şundıy tapkır süz söylägäç
Därräü köleştelär hämmäse.
Eçem katıp min dä kölä birdem,
Kızık süzdän kölmägän kayda.
Nasıyp äyber hiçşiksez tabılır,
Kaygı hise birmi ber fayda.
10.01.2016.

Yaña tanış
Üpkälämim, nigä üpkälärgä,
Sezneñ süzne inde onıttım.
Ahır çiktä urtak tel tabıldı,
Yukka-barga oçmasın kotıñ.
Ägärenki bik beläseñ kilsä
Üpkäläü – ul olı ahmaklık.
Min beläm bit bähäs vakıtında
Can yaratkan tabıla haklık.
Niçek yahşı bula, niçek naçar,
Şul närsäne añlavı avır.
Vakıt ütü belän bügenge häl
Häteremnän kitep yugalır.
Sez üzegez kiçeregez mine,
Sezne kürüemä küñel şat.
Döresen äytsäm gel sezneñ arkada
Zur mäsälä çişelde ansat.
26.11.2016.

Röhsät sorama
Nigä enem, haman-haman bolay
Röhsät sorap hälem beläseñ?
Zurlaumı bu, ällä şayarumı,
Şul turıda kilä beläsem.
Keşe hälen belü äybät ğamäl,
Tik şulay da röhsät sorama.
Teläsäk tä bez, telämäsäk tä
Alga taba bara zamana.
Küreşkändä «röhsät itegez» süze
Artık kebek miña toyıla.
Andıy tärbiyä almaganga kürä
Turı tiyä küñel kılıma.
Katı-katı itep eçem poşa
Sin bulganda minem yanımda.
Sine kürü miña şatlık birmi,
Kilep çıga totaş yırunda.
11.12.2015.

Camay
Elenke-salınkı yöriseñ
Eşlägän bulıp, Camay.
Här närsäneñ çige bula,
Tämam bozıldıñ, malay.
Eş kuşkanda, yaratmıyça
Kaş astınnan karıysıñ.
Könnär buyı tik utırıp
Ahrı artık arıysıñ.
Başıñ ahmakka salasıñ
Näq kiräk çakta gına.
Sineñ urınga kiräksä
Utız keşe tabıla.
Belemeñ arttır digändä,
Telämiseñ ukırga.
Eşlärgä därteñ bulmasa,
Urın biläp utırma.
14.01.2016.

Ayak çalma, Häsänşa
Şoma gına alga bargan eşne
Belä torıp bozdıñ läbasa.
Bulış dimim, ansı sinnän bulmas,
Ayak çalma zinhar, Häsänşa.
Nigä şulay eşlägäneñ belmim,
Ansı tön şikelle karañgı.
Bu häldän soñ sineñ belän tämam
Özmi bulmas ike aranı.
Ayaz könne yäşen sukkan kebek
Täesir itte yaman ğamäleñ.
Sineñ arkada min niçänçe kön
Can söymägän nuca çigämen.
Tagın ni dim, sine kızganam min,
Şundıy yünsez bulıp tugansıñ.
Ätiyeñ genı siña eläkmägän,
Gel yamanlık kına kılasıñ.
14.12.2015.

Pensiyä
Pensiyä akçasın berniçek
Citkerep bulmıy, malay.
Hökümät bik kısıp birä
Dip zarlana ber babay.
Şulayın-şulaydır da bit,
Miña söyläp ni fayda.
Pensiyäne bötenläy dä
Birmilär di Kıtayda.
Germaniyä küp birä di,
Bu häbär döres mikän?
Kaya kuyarga belmiçä
Yödäp betälär ikän.
Ölkän keşegä hörmät zur,
Nemets kına dimässeñ.
Bezdä küpläp birer öçen
Mömkinlek yuk, küräseñ.
14.06.2016.

Östen katlam
Kapitalizm ildä kanat cäyä,
Östen katlam barlıkka kilde.
Sotsializm çorı vakıtında
Bar keşelär bertigez ide.
Kommunizm isemle matur hıyal
Ütkän çorda kaldı, yugaldı.
Bar keşelär kön-tön baylık cıya
Tugan belmi nikter tugannı.
Can rizıgı bulgan ruhi baylık
Bik küplärgä häzer kiräkmi.
Zaman digän zur kodrätle häkim
Östennärne genä büläkli.
Sotsializm şäpme, kapitalizmmı,
Menä çagıştırıp karagız.
Uzgan zaman yahşı bula disäm
Tınıçlanır, bälki, canıgız.
16.06.2016.

Çukça kızı
Esse köndä mine ezläp taptı
Küptänge tanışım bakçadan.
Hava börkü, sulış alu avır,
Kunak keşe tämam alcıgan.
Biş stakan gına çäy eçkänder,
Bik susagan bulgan küräseñ.
İrtädän ük öyne cıyıştırdım
Belgän kebek kunak kiläsen.
Yarıy ansı püçtäk, bolay gına,
Tanışımnıñ ulı Seberdä.
Añlaşıla, şundıy esse köndä
Kilmägänder hälem belergä.
Başımdagı şariklarım barsı
Kinät häräkätkä kildelär.
Tanışımnıñ yöze ütä moñsu,
Kütärelmi şuña küñellär.
Süzgä-süz iyärep iske tanış,
Keçek kenä yomış bar dide.
Küñelsez häl barın canım sizä,
Şundıy uk his biläde mine.
Tanış imeş haman çıga almıy
Nindider zur serle bocradan.
Akıl ireşmägän närsälär bar,
Kilep çıkmıy aldan uylangan.
Başka törle uylar kerep tuldı,
Batır keşe ide läbasa.
Annan ziräk yuk şikelle ide,
Tormış ahrı anı da basa.
Oyalu hise irek birmi mikän,
Mäsäläne açmıy haman da.
Balalarga ällä nindi avır
Turı kilde dide zamana.
Tanışımnıñ Seberdäge ulı
Çukça kızı belän çualgan.
Mönäsäbätlär çik sızıgın uzgaç,
Ütken «yeget» sızgan urmannan.
Gonah şomlık kıznıñ tugannarı
«Yegetne» tiz ezläp tapkannar.
Señelebez böten Sebergä ber,
Öylänäseñ diyep kitkännär.
Äytäse yuk, küñelle häl tügel,
Şayarmıylar bulsa çukçalar.
Alardan kaçıp kotılıp bulmıy,
Hämmäse dä alar ukçılar.
Artık baş kitärlek närsä kürmim,
Çukça kızı imeş yarıysı.
Ämma läkin irneñ hatını bar,
Şul hanımnı avır caylıysı.
Mondıy çakta caylamıyça bulmıy,
Çukça halkı üçle bolay da.
Ul kırgıylar kız namusı öçen
Küp almaslar canın kıyarga.
Öylänergä turı kilä didem,
Üz hatını niçek tä añlar.
Hiç bulmasa berkadär yäşägäç
Başka törle çara tabarlar.
Tatar balasına ike hatın
Älläni küp diyep sanalmıy.
Mondıy hällär härber näseldä bar,
Artık kaygırırga yaramıy.
03.07.2016.

Şantrapa
Eşläp argaç, kara közgä hätle
Yal itärgä tuktıy ul kışın.
Kışlar buyı ayu sıman «yoklıy»,
Keşe tormışında yuk eşem.
Yarım ziräk, yarım ğadel keşe,
Holkın belgäç, eçtän tınasıñ.
Yalganga ohşagan närsä sizsä
Köt tä tor sin buran kubasın.
Anı küplär hörmät itsälär dä,
Önämilär kaysı beräülär.
Ğayeplärlek dälil bulmasa da,
Ber mihnätne annan kürälär.
Açık yöze öçen bulsa kiräk
Hatın-kızlar anı yarata.
Şular belän küñel açıp yörep
Vakıt äräm itä şantrapa.
Yeget öylänmägän, buydak üze,
Min iç diyä, äle kart tügel.
Cay çıkkanda kotlap kitim üzen –
Aña tögäl kırık yäş bügen.
İzge eş başkargan keşe kebek
Yeget yöri vals biyergä.
Küp kızlarnı oşatsa da, nikter
Söyep kitä almıy bersen dä.
28.11.2016.

Ähmädi
Dönya belän riza tügel,
Küzläre gel açulı.
Säyäsät belän mavıga,
Hiç añlıy almıym şunı.
Gomumän doşman karaşta,
Türälärgä ışanmıy.
Süz häm ğamäl arasında
Ayırma zur dip sanıy.
Soñgı Kırım vakıygasın
Olı yalgış dip söyli.
Biçara tersäk buyı da
Aldan fikerli belmi.
Anı küp söylägän öçen
Bik önäp betermilär.
Şulay da karşı kilergä
Batırçılık itmilär.
Yaktı dönyaga karaşı
Çınbarlıktan yırakta.
Miña kalsa, uy-fikere
İskergän kük çınlap ta.
Bar belgäne oçraşkanda
Çit ilne maktıy başlıy.
Üzem barıp kürdem diyep
Küzgä karap aldalıy.
Çınlasañ çit ildä ber dä
Bulganı yuktır äle.
Nik alaydır, üz ilenä
Açu saklıy yöräge.
Anıñ akıl şärifläre
Süzennän artta yöri.
Fayda itäse urında
Zarar sala Ähmädi.
13.19.2016.

Yul kagıydälären bozmaska kiräk
Avır uylarnı kuçı başıñnan,
Häsrät savıtıñ tulıp taşıgan.
Döresen äytsäm, kızu çapkansıñ,
Maşinañnı sin bärep vatkansıñ.
Borçılma, dustım, bulası bulgan,
Yözeñ yamansu kaygılı uydan.
Avır häleñne çıgarma yözgä,
Çın yeget bulsañ, bireşmä hiskä.
Küñelsez hälgä kara sin çittän,
Üzeñne-üzeñ tanırsıñ mikän?
Yämsez uyıñnan tıyılu kulay,
Çirlärgä mömkin kaygırıp bolay.
Kaygımeni bu, baş isän bulgaç,
Yañası bulır beraz bayıgaç.
Maşina ni ul, tik timer genä,
Här yalgış öçen ozak ükenmä.
Kaygırmas ideñ, süzemä ışan,
Yul kagıydäsen bozmagan bulsañ.
20.05.2016.

Tabışmak keşe
Añlıy almıym kayber keşelärne,
Yalan tän yörilär suıkta.
Beräü suık bulsa çişenep ata,
Menä digän tunı bulıp ta.
Essele-suıklı bulıp kitäm
Şul keşene yulda kürgändä.
Akrın tügel, çaba uram buylap
Yuka ber kat ıştan kiyä dä.
Salkın tiyü digän çirne belmi,
Ällä inde ul keşe tügel.
Meñ keşeneñ berse cen di imeş,
Şuña kürä şiklänä küñel.
Döresen äytsäm, kartaymıy da kebek,
Töse-bite haman bertörle.
Akılsız dip äytep bulmıy üzen,
Hurlaganın belmim berkemne.
Minem öçen ul tabışmak keşe,
Fikerläre iske zamannan.
Belgännären söylärgä yaratmıy,
Nindider ser anı çornagan.
20.02.2016.

Keşe hälenä kermibez
Küptän oçraşkanıbız yuk,
Niçek yäşiseñ diseñ.
Çir-sırhaudan Hoday saklıy,
Sau-sälamät bar töşem.
Duslık tulı bulsın öçen
Yöräk serem äytermen.
Sineñ häleñne belergä
Min üzem siña kildem.
Bulmagan häl töşkä kermi,
Ütkän çornı yış küräm.
Kiläçäkne kürä almıym,
Şuña beraz ükenäm.
Beläseñ kilsä kiläçäk
Bez telägänçä bulmıy.
Ällä hava alışına,
Küñel kıllarım zıñlıy.
Zur, keçkenä vakıygalar
Özleksez bulıp tora.
Ällä artka kaldım şunda,
Hıyal alga çakıra.
Avır mizgellär dä bula,
Yözgä genä çıgarmıym.
Andıy çakta mäsälägä
İkençe yaktan karıym.
Tabiblar maktau beldersä,
Ciñel sulap cibäräm.
Az-maz pensiyä birälär,
Anısı da olı bäyräm.
Uyga kilgän toygılarnıñ
Kaysın kuasım kilä.
Nervlar katı tartıla,
Dustım, belmiseñ genä.
Çittän karagan çagında
Hälem härvakıt yahşı.
Bähetsez keşelär kürsäm,
Uylarım kapma-karşı.
Eş baylıkta gına tügel,
Säbäpläre küp anıñ.
Uylap betermädem äle
Ber hälneñ ruhi yagın.
Kötmägändä mesken bändä
Yulda oçradı bügen.
Keşe hälenä kermibez,
Şunı äytmäkçe idem.
Tugannarı närsä karıy,
Belmim nik tübän töşkän.
Aşarına akçası yuk,
Üze arakı eçkän.
Aptıragannan eçtem di,
Yäşär urını uram.
Östenä kararlık tügel,
Karap kaldım artınnan.
Ul da bezneñ il keşese,
Kiräk çara kürergä.
Uramda kış, hava salkın,
Mömkin katıp ülärgä.
Zinhar mine döres añla,
Ber ni bulsa borçılam.
Küñel tulı şatlık ide,
Ä häzer dulıy buran.
11.12.2016.

Serle büläk
Belmägän keşedän büläk aldım,
Döres eşlädemme, tügelme?
Keçeräk kenä sarı ber töyençek
Borçıp tora minem küñelne.
Almıy kalu mömkin tügel ide,
Kaldırdı da kitte ber malay.
İke küzen çelt-çelt yoma-yoma
Karap tordı häyran bulganday.
Tartma eçendä çeltärle telefon,
Ni añlata mikän bu büläk?
Yazu-fäläne yuk, üze yaña,
Sargılt fil söyäge tösleräk.
Avırtmagan başka timer tayak,
Kemnän ikänlegen äytmäde.
Orçık qadär keçkenä ul malaynı
Kürgänem yuk ide elgäre.
Mäsäläne haman çişä almıym,
Bälki sak bulırga kiräkter.
Mondıy çakta uylamıyça bulmıy,
Malay ahrı yalgış birgänder.
01.02.2016.

Öyänäk
Sul küz kabagım tartışa,
Närsägä bulır ikän?
Äleräk kenä başlandı,
Ber ni yuk ide irtän.
Hatın äytä yañgırga di,
Bik äybät bulır ide.
Üzenä nık ışangan häldä
Kür dä tor, yava dide.
Kıyın häldä kaldım, malay,
Tartışa da tartışa.
Ansına tüzär idem dä,
Çigäne nider kısa.
Çirlämägän keşe belmi,
Mondıy häl siräk bula.
Küz yäşlärem ireksezläp,
Çäçräp çıgarga tora.
Niçek tä kotılırga dim
Rähimsez öyänäktän.
Aptıragaç ber-ber artlı
Min tämäke köyrätäm.
Öyänäktän kotılu yulın
Tabiblar da belmäde.
Yahşı konyak totıp kerde
Şul çak Häkim Gomäre.
Hiçşiksez bulışaçak di,
İmeş sınalgan adım.
Işanmıyça da bulmıy iç,
Kıstatmıy gına saldım.
Sin kür dä, min kür, şunnan soñ
Öyänägem basıldı.
Östän tau töşkän şikelle
Küz allarım açıldı.
Rähmät yausın Gomär duska,
Bik ziräk keşe ikän.
İme-tomı şul anıñ di,
Kaydan ul serne belgän?
Akrın gına minem käyef
Kütärelde annarı.
Ul da tügel, hatın äytkän
Yañgır yava başladı.
09.07.2016.

Kem buldı?
Podezd turında beräü utıra,
İğtibarımnı kızıksındıra.
Kiçä dä şunda utıra ide,
Berkaya kitmi bayadan birle.
Utıra birä kuak astında,
Uyga birelgän nider hakında.
Kürgän zat tügel, kem kiräk aña?
Tirä-yagına küz sirpep ala.
Tukta minäytäm, beleşim äle,
Närsädä ikän yegetneñ game.
Bälki ugrıdır, şiklänä küñel,
Ni uylaganı bilgele tügel.
Krizis çorında törle häl bula,
Avır uy kilde kinät başıma.
Ziräk can iç min, küplärdän ziräk,
Yegetkä däştem: sezgä kem kiräk?
Kürmäde dimäk minem kilgänne,
Böten gäüdäse bergä siskände.
Yäşkä şaktıy yäş, ul miña karıy,
Ik-mık tik tora, süzen äytalmıy.
Kırgıy cänlek kük küze yaltırıy,
Bizgäk totkanday kulı kaltırıy.
Kurka biçara adäm aktıgı,
Kulınnan nider töşep vatıldı.
Kotın alırlık ber süz äytmädem,
Tik hälen belü ide niyätem.
Berzaman tege sikerep tordı da
Medgorodokka taba elderä.
Öç-dürt sekund ütte nibarı,
Yäşen taşıday küzdän yugaldı.
Serle vakıyga şundıy tiz buldı,
Meñ törle uylar kilde beryulı.
05.03.2016.

Atau
Tik berniçä keşe belä torgan
Küñelemdä yaña uyım bar.
Kayber keşe baş-ayagı belän
Tora ahrı totaş zıyannan.
İhtıyardan başka yöräk yana,
Kalgan eşlär artka çigende.
Bar köçemne tuplıym ber urınga
Çınga aşırırga uyımnı.
Tırışmıyça gına ciñep bulmas,
Mäsälälär ütä katlaulı.
Ber adämnän halık faydasına
Tartıp alası bar ataunı.
Dönyada bit tupas zakonnar bar,
Bertuktausız alar üzgärä.
Şul häyläkär adäm atau belän
Üze genä itä idarä.
Atau matur, totaş urman gına,
Nik satkannar şundıy ataunı?
Yaña huca anda agaç kisä,
Tıñlamıy ul hätta Hodaynı.
Tabiğatne harap itä yünsez,
Şuña sızlıy teñkä-bägırem.
Çama belä torgan keşe tügel,
Aña zakon ezläp alcıdım.
19.09.2016.

Şundıy könnärem bula
İñnäremä kanat üsä
Akıllı fiker tusa.
Hıyal şunı kötkän kebek
Küñel kügemdä oça.
Barlık närsä şundıy gadi,
Bar keşelär dus sıman.
Dönya yämle, canım tınıç,
Tau işärlek köç toyam.
Buladır şundıy könnärem,
Keräm bähet ilenä.
Küñel keçek şatlıkka da
Ozın-ozak söyenä.
02.06.2016.

Hıyal süzen tıñladım
Nigä üskän buylarım,
Utırıp uylar uyladım.
Sagnam Zöyä buyların,
Yazgı Saban tuyların.
Sikältäle yullarım,
Tugan yakta bulmadım.
Şuña moñsu cırlarım,
Kuandırmıy uylarım.
Zıñlıy küñel kıllarım,
Hıyal süzen tıñladım.
Eş sorıylar kullarım,
Dönya kuıp tuymadım.
Tugan yaknıñ yulların
Küräm yañgır yuganın.
Küñelemneñ tugayın
Şatlık belän tulganın.
10.09.2015.

Ozak borçılam
Tormış mäsäläsen çişär öçen
Küñel tınıç bulırga kiräk.
Miña kalsa, bu fani dönyada
Ber kaygısız keşelär siräk.
Küñel dulkınnarım şaulıy başlıy,
Kötmägändä kilgän borçudan.
Keşe hälen keşe añlıy almıy,
Üzaldıma nikter aşıgam.
Can söymägän yämsez borçu hise
Telägänçä birmi yäşärgä.
Küzläremä bernärsä kürenmi
Küñelsez häl iskä töşkändä.
Kem belä bit, ozın täülek ütmäs,
Borçu bolıtlarım taralır.
Bälki dimen, rähime kiler dä,
Yazmış digän häkim oyalır.
21.06.2016.

Şatlık yäşläre
Mäktäptän kaytışlıy Arslan
Däü änisenä kerä.
Bişle alsa açık yöze
May koyaşıday kölä.
Onıgı öçen äbise
Çınlap torıp kuana.
Küzlärennän börtek-börtek
Şatlık yäşläre tama.
Äbise häzinäsendä
Ni dä bulsa tabıla.
Arslannıñ kesäläre
Küçtänäç belän tula.
Äbi keşe teläk teläp
Ozak söyä onıgın.
Şul çakta minem yöräkne
Bili yagımlı dulkın.
14.12.2015.

Moñaymagız
Yörägem häsrät eçendä,
Nigä soñ küñleñ boyık?
Bergä çakta rähät çigep
Şayara ideñ elek.
Min sezdän gafu ütenäm,
Sezne räncetkän bulsam.
Moñaysagız yöräk yılıy,
İhlas süzemä ışan.
Mondıy halät yäş kızlarda
Bälki ul buladır da.
Belmim, irkäm, niçek itep
Küñleñne yuatırga.
Üzemne ğayeple sanıym
Yanımda moñaysa kız.
Yöräktä sagışım erer
Ägär sez yılmaysagız.
27.06.2016.

Zamana
Barlık närsä bar şikelle,
Şundıy hör zaman kilde.
Bik ışanam, berkayçan da
Ütkän çor kaytmas kire.
Çagıştırıp karıym da,
Hakıykat näq şulay bit.
Ni teläsäñ, şul äyber bar,
Zamanalar kulay bit.
Här närsä kıymmät bulsa da
Bar iç, änä, yuk tügel.
Karap bulsa da çıgasıñ,
Şuña «söyenä» küñel.
Gadi keşegä baylıknıñ
Faydası az, bilgele.
Oçnı-oçka yalgaganda
Bötenläy yuk şikelle.
Här kön sayın bäyä üsä,
Şul häl sala borçuga.
Cıyılıp kilgän borçu hise
Äverelä açuga.
25.07.2016.

Öyränü berkayçan soñ tügel
Häbib duska bardım berkönnäre,
Açık karşı aldı şatlanıp.
Bigräk vakıtlı yöriseñ, tugan,
Kötep ardım dide şayarıp.
Dusnıñ küp kullana torgan süze,
Şulay karşı ala härvakıt.
Ozak kına kullarımnı kısıp,
Häleñ niçek dide, yaratıp.
Ällä niçek tämle tele belän
Onıttıra bulgan zarlarnı.
Sezne kürüemä bik şatmın dip,
Kiñ yılmaep kölä annarı.
Häbib belän aralaşıp yäşäü
Miña fayda birä älbättä.
Yäşem zur bulsa da, rähätlänep
Öyränämen dustan ädäpkä.
03.08.2016.

Eçtälek
Bakçada
Şaulıydır şikelle ak kayın
Niçek söymiseñ anı
Alma bakçası
Yalgız koş
Kük toman
Bıyılgı köz
Kurkınıç tön
Mäñgelek yaz
Tomanlı säfär
Turgaylar ozatıp kaldılar
Äniyem
Saf mähäbbät bakçası
Kiler yullarıña çıgam
Sin genä
Zinhar sorama
Serle tutaş
Yaratam
Hıyalıy kız
Qaderlem
Mähäbbätem sin ikän
Aklı külmäk
Nişlärmen
Tartınma
Bähet kilde
Kurkam
Kaytmıyça kalammı soñ
Keşe bäheten bulmıy cimerep
Tügäm sagış yäşlären
Yazmışım şuldır inde
Açulanma
Romantiklar
Hıyallar
Yäşlek
Çäçäk bäyläme
Şäp madam
Oçraklı äñgämä
Moñsu kön
İneş buyında
Kügän kuagı
Tugan cir
Qaderle hätirä
Matur hıyal
Buraşım
Çuri-Buraş tauları
İske mäktäp
Ämir han
Äçe katık
Kiçerü izge ğamäl
Veroçka
Viktor
Tugannar
Satuçı
Bertösle tügel halık
Säğat
Yazmıştan uzıp bulmıy
Aşau möhim ğamäl
Tögällek
Yokı kilmäsä uy kilä
İrtä uyattılar
Kunak
Suflyor
Yal citeşmi
Eşläpäle hanım
Yazmış büläge
Saylanır çak tügel
Üzgäreş
Häräkättä bäräkät
Yäşäü mäğnäse
Sabır itäm
Häter
Bähet kuganda
Şayan hikäyä
Yöräkkä tiderde
Ayratçik
Hädiçä
Tälinkälär
Yokı çülmäge
His taşkını
Mähäbbät çire
Tınıçlıgım yugaldı
Tonçıga yazdım
Kaban
Sayıskan
Kayda keşelek hiseñ
Haman ber ük süz
Çegän hatını
Urtak serlärne sakla
Kızıp kitü ahmaklık
Tınlık borçıy küñelne
Ozatu mäclese
Baş kazıy
Nasıyp bulsa tabılır
Yaña tanış
Röhsät sorama
Camay
Ayak çalma, Häsänşa
Pensiyä
Östen katlam
Çukça kızı
Şantrapa
Ähmädi
Yul kagıydälären bozmaska kiräk
Tabışmak keşe
Keşe hälenä kermibez
Serle büläk
Öyänäk
Kem buldı?
Atau
Şundıy könnärem bula
Hıyal süzen tıñladım
Ozak borçılam
Şatlık yäşläre
Moñaymagız
Zamana
Öyränü berkayçan soñ tügel

Ädäbi-näfis basma

MANNAPOV Rifkat Gabdelgaziz ulı
Alma bakçası
Şiğırlär
Yar Çal­lı, 2017