Latin
Süzlärneñ gomumi sanı 3550
Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2122
12.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
21.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
26.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
ads place
ﺩﺍﻣﻮﻟﻼ ﺳﺎﺑﯩﺖ ﺋﯩﺒﻨﻰ ﺋﺎﺑﺪﯗﻟﺒﺎﻗﻰ

ﺷﯩﺮﯨﻦ ﻛﺎﻻﻡ
ﺗﻪﺭﺟﯩﻤﯩﻬﺎﻝ ﻣﯘھﻪﻣﻤﻪﺩ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴﺴﺎﻻﻡ

ﻧﻪﺷﺮﯨﮕﻪ ﺗﻪﻳﻴﺎﺭﻟﯩﻐﯘﭼﯩﻼﺭ
ﺗﯘﺭﻏﯘﻧﺠﺎﻥ ﺋﺎﻻۋﯗﺩﯗﻥ
ﺕ .ﺷﻪھﯩﺪﻯ
ﻣﯘھﻪﺭﺭﯨﺮﻯ :ھﺎﺟﻰ ﺋﺎﺑﺪﯗﻟﺠﯧﻠﯩﻞ

ﺑﯘ ﻛﯩﺘﺎﺑﻨﯩﯔ ﻧﻪﺷﺮﻯ ھﻮﻗﯘﻗﻰ ﭼﻪﻛﻠﻪﻧﻤﻪﻳﺪﯗ ،ﺧﺎﻟﯩﻐﺎﻥ ﺗﻮﺭ ﺑﯧﺘﯩﮕﻪ ﻛﯚﭼﯜﺭﯛپ ﺋﺎﻟﺴﯩﯖﯩﺰ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ.

1


ﻣﯘﻗﻪﺩﺩﯨﻤﻪ
ﺍﻟﺤﻤﺪ ﷲ ﺍﻟﺬﻯ ﺍﺭﺳﻞ ﺍﻟﺮﺳﻞ ﺍﻟﻜﺮﺍﻡ ،ﻭﻓﻀﻞ ﻋﻠﻴﻬﻢ ﻣﺤﻤﺪﺍ ﻋﻠﻴﻪ ﺍﻟﺼﻼﺓ ﻭﺍﻟـﺴﻼﻡ ،ﻭﺍﻧـﺰﻝ ﻋﻠﻴـﻪ ﻛﺘﺎﺑـﺎ ﻣﻌﺠـﺰﺍ ﺑـﺪﻳﻊ ﺍﻟﻨﻈـﺎﻡ،
ﻭﺑﻴﻦ ﻓﻴﻪ ﻗﺼﺺ ﺍﻻﻧﺒﻴﺎء ﻭﺍﻟﺮﺳﻞ ﻟﻴﺘﻨﺒﻪ ﺍﻻﻧﺎﻡ ﻣﻦ ﺍﻟﻤﻨﺎﻡ ،ﻭﺍﻟـﺼﻼﺓ ﻭﺍﻟـﺴﻼﻡ ﻋـﻼ ﺧﻴـﺮ ﺍﻻﻧـﺎﻡ ﻭﻋﻠـﻰ ﺍﻟـﻪ ﻭﺍﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻧﺠـﻮﻡ ﺍﻟﻈـﻼﻡ،
ﻣﺎﺑﻜﺖ ﻋﻴﻮﻥ ﺍﻟﺴﺤﺎﺋﺐ ﻭﺿﺤﻜﺖ ﻭﺟﻮﻩ ﺍﻻﻧﺠﺎﻡ ،ﺍﻣﺎ ﺑﻌﺪ:
ﻣﻪﻧﻜﻰ ،ﺩﯨﻨﻰ ﺋﯩﻠﯩﻢ ۋە ﻣﻪﺭﯨﭙﻪﺗﺘﻪ ﺋﻪڭ ﺗـﯚۋەﻥ ،ﺋﯩﻠﯩـﻢ ـ ھـﯧﻜﻤﻪﺕ ﺋﯩﮕﯩﻠﯩﺮﯨﻨﯩـﯔ ﺋﯩﭽﯩـﺪە ﺋﻪڭ ﭘﯧﻘﯩـﺮ ﺑﻮﻟﻐـﺎﻥ ﺳـﺎﺑﯩﺖ
ﺩﺍﻣــﻮﻟﻼ ﺋﯩﺒﻨــﻰ ﺋﺎﺑــﺪﯗﻟﺒﺎﻗﻰ ﺩﯨﻴــﺎﻧﻪﺕ ۋە ھﻪﻗﻘــﺎﻧﯩﻴﻪﺕ ﺋﯩﮕﯩﻠﯩــﺮﯨﮕﻪ ﺷــﯘﻧﻰ ﺑﺎﻳــﺎﻥ ﻗﯩﻠﯩﻤﻪﻧﻜــﻰ ،ﺩﯨﻨﯩﻤﯩﺰﻧﯩــﯔ ﺗﻪﻟﯩﭙــﻰ ۋە
ﺋﯧﺘﯩﻘﺎﺩﯨﻤﯩﺰﻧﯩــﯔ ﺗﻪﻗﻪﺯﺯﺍﺳــﻰ ﺑــﻮﻳﯩﭽﻪ ﺋﻪھﻠــﻰ ﺋﯩــﺴﻼﻣﻨﯩﯔ ﻧﻪﺯﯨﺮﯨــﺪە ﺋﻪڭ ﻳﯜﻛــﺴﻪﻙ ﺩەﺭﯨﺠﯩــﺪە ﺋﯘﻟــﯘﻍ ۋە ﻣــﯚھﺘﻪﺭەﻡ
ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺯﺍﺕ ﭘﻪﺧﺮﻯ ﻛﺎﺋﯩﻨﺎﺕ ﻣـﯘھﻪﻣﻤﻪﺩ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴـﺴﺎﻻﻣﺪﯗﺭ .ﭼـﯜﻧﻜﻰ ﺋـﯘ ﺯﺍﺕ ﺋﯩﻨـﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﻰ ﺋـﺎﺯﻏﯘﻧﻠﯘﻕ ﺯﯗﻟﻤﯩﺘﯩـﺪﯨﻦ
ھﯩﺪﺍﻳﻪﺕ ﻧﯘﺭﯨﻐﺎ ﭼﯩﻘﺎﺭﻏﺎﻥ ،ﺋﯘﻻﺭ ﺟﺎھﺎﻟﻪﺕ ۋە ﻏﻪﭘـﻠﻪﺕ ﺩەﺭﻳﺎﺳـﯩﺪﺍ ﻏﻪﺭﻕ ﺑﻮﻟـﯘﺵ ﺧﻪۋﭘـﻰ ﺋﺎﺳـﺘﯩﺪﺍ ﻗﺎﻟﻐـﺎﻥ ﭼﺎﻏـﺪﺍ ،ۋەﺯ ـ
ﻧﻪﺳـﯩﻬﻪﺕ ﻛﯩﻤﯩﻠﯩـﺮﻯ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋـﯘﻻﺭﻧﻰ ﺋﯩﻠﯩــﻢ ـ ﻣﻪﺭﯨــﭙﻪﺕ ﻗﯩﺮﻏﺎﻗﻠﯩﺮﯨﻐـﺎ ﺋﯧﻠﯩــﭗ ﭼﯩﻘﻘـﺎﻥ ،ﺷــﯘﻧﺪﺍﻗﻼ ﺋـﯘﻻﺭﻧﻰ ﺩﯗﻧﻴــﺎ ۋە
ﺋﺎﺧﯩﺮەﺗﺘﻪ ﺋﻪﺑﻪﺩﯨﻲ ﺳﺎﺋﺎﺩەﺗﻜﻪ ﺋﯧﺮﯨﺸﺘﯜﺭﯨﺪﯨﻐﺎﻥ ﺳﯩﺮﺍﺗﻰ ﻣﯘﺳﺘﻪﻗﯩﻢ )ﺗﻮﻏﺮﺍ ﻳﻮﻝ( ﻧﻰ ﺋﺎﻟﻼھﻨﯩـﯔ ﻳـﺎﺭﺩﯨﻤﻰ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﻛـﯚپ
ﺗﯩﺮﯨﺸﭽﺎﻧﻠﯩﻖ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﺋﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ﻛﯚﺭﺳﯩﺘﯩﭗ ﺑﻪﺭﮔﻪﻥ ،ﻳﺎﺧﺸﻰ ﺋﯩﺶ ـ ھﻪﺭﯨﻜﻪﺕ ۋە ﮔﯜﺯەﻝ ﺋﻪﺧﻼﻗﻘﺎ ﺑﺎﺷﻠﯩﻐﺎﻥ.
ﻣﺎﻧﺎ ﺷﯘ ﺟﻪھﻪﺗﺘﯩﻦ ﺑﯘ ﻣﯘﻗﻪﺩﺩەﺱ ۋەﺯﯨﭙﻪ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻣﯘﺷﻪﺭﺭەپ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴﺴﺎﻻﻣﻨﯩﯔ ﻛﯩـﻢ ﺋﯩﻜﻪﻧﻠﯩﻜﯩﻨـﻰ
ﺑﯩﻠﯩــﺶ ۋە ﺗﻪﺭﺟﯩﻤﯩﻬﺎﻟﯩــﺪﯨﻦ ﺋــﺎﺯﺭﺍﻕ ﺑﻮﻟــﺴﯩﻤﯘ ﺧﻪۋەﺭﺩﺍﺭ ﺑﻮﻟــﯘﺵ ھﻪﺭ ﺑﯩــﺮ ﻣﯘﺳــﯘﻟﻤﺎﻧﻐﺎ ﺋﯩﻨﺘــﺎﻳﯩﻦ ﺯﯙﺭﯛﺭ ﺋﯩﻜﻪﻧﻠﯩﻜــﻰ
ﻛﯚﺭﯛﻧــﯜپ ﺗﯘﺭﯨــﺪﯗ .ﺷــﯘﻧﯩﯔ ﺋﯜﭼــﯜﻥ ﺑــﯘ ﺯﺍﺗﻨﯩــﯔ ﺗﻪﺭﺟﯩﻤﯩﻬــﺎﻟﯩﻨﻰ ﻗﯩــﺴﻘﯩﭽﻪ ﻗﯩﻠﯩــﭗ ﺋــﯚﺯ ﺩﯨﻴــﺎﺭﯨﻤﯩﺰﺩﺍ ﺋﯩــﺴﯩﺘﯧﻤﺎﻝ
ﻗﯩﻠﯩﻨﯩﯟﺍﺗﻘــﺎﻥ ﺗــﯜﺭﻛﯩﻲ ﺗﯩــﻞ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﻗــﻮﻟﯩﯖﯩﺰﺩﯨﻜﻰ ﺑــﯘ »ﺷــﯧﺮﯨﻦ ﻛــﺎﻻﻡ« ﻧــﺎﻣﻠﯩﻖ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــﺴﺎﻻﻣﻨﯩﯔ
ﺗﻪﺭﺟﯩﻤﯩﻬﺎﻟﻰ ھﻪﻗﻘﯩﺪﯨﻜﻰ ﻛﯩﺘﺎﺑﭽﯩﻨﻰ ھﯘﺯﯗﺭﯗﯕﻼﺭﻏﺎ ﺳﯘﻧﺪﯗﻡ.
ﺑﯘﻛﯩﺘﺎﺑﭽﯩﺪﯨﻦ ﻛﯩﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﻗـﯘﺩﺭﯨﺘﻰ ﻳﯧﺘﯩـﺸﯩﭽﻪ ﭘﺎﻳـﺪﯨﻠﯩﻨﯩﭗ ،ھﻪﻗﯩـﻘﻪﺕ ﻣﯧﯟﯨﻠﯩﺮﯨـﺪﯨﻦ ﺑﻪھـﺮﯨﻤﻪﻥ ﺑﻮﻟﯘﺷـﻠﯩﺮﯨﻨﻰ
ﺋﯜﻣﯩــﺪ ﻗﯩﻠﯩــﻤﻪﻥ .ﺟﯜﻣﻠﯩــﺪﯨﻦ ﺋﯩﻠﯩــﻢ ﺋﻪﺭﺑﺎﺑﻠﯩﺮﯨﻨﯩــﯔ »ﺗــﯜﺭﻛﯩﻲ ﺗﯩﻠــﺪﺍ ﺋﯩﻜﻪﻧﻐــﯘ« ﺩەپ ﺋﯧﺘﯩﺒﺎﺭﺳــﯩﺰ ﻗﺎﺭﯨﻤــﺎﻱ ،ﺋﻮﻗــﯘپ
ﻛﯚﺭﯛﺷــﯩﻨﻰ ﻣــﯘھﯩﻢ ﺩەپ ﺑﯩﻠﯩــﻤﻪﻥ .ﻣﻪﻧـﺎ ﮔــﯚھﻪﺭﻟﯩﺮﻯ ﻗﺎﻳــﺴﻰ ﺯﺍﻣــﺎﻥ ۋە ﻗﺎﻳــﺴﻰ ﻣﺎﻛﺎﻧﻨﯩــﯔ ﺳــﺎﻧﺪﯗﻗﻠﯩﺮﯨﺪﺍ ﺳﺎﻗﻼﻧــﺴﯘﻥ
ﻗﯩﻤﻤﯩﺘﻰ ﺑﺎﺭﺍۋەﺭ ﺩەپ ﻗﺎﺭﺍﻳﻤﻪﻥ .ﺑﯩﺮ ﺗﯩﻠﺪﯨﻦ ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩﺮ ﺗﯩﻠﻐﺎ ﻳﯚﺗﻜﯩﻠﯩﺶ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻣﻪﺯﻛﯘﺭ ﮔﯚھﻪﺭﻧﯩـﯔ ﺑﺎھﺎﺳـﯩﻐﺎ ﻧﯘﻗـﺴﺎﻥ
ﻳﻪﺗﻤﻪﻳﺪﯗ .ﺳـﻪۋەﺏ ،ﮔـﯜﺯەﻝ ھﯚﺳـﻦ ـ ﺟﺎﻣـﺎﻝ ۋە ﺷـﺎﻥ ـ ﺷـﻪﺭەﭘﺘﻪ ﻛﺎﻣـﺎﻟﻪﺗﻜﻪ ﻳﻪﺗـﻜﻪﻥ ﺑﯩـﺮ ﻣﻪھﺒﯘﺑﻨﯩـﯔ ﺋﻪﺭەﺏ ﺑﻮﻟﻤـﺎﻱ
ﺑﺎﺷﻘﺎ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﺘﯩﻦ ﺑﻮﻟﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ﺋﯘﻧﯩﯔ ﮔﯜﺯەﻝ ﺟﺎﻣﺎﻟﻰ ۋە ﺋﺎﻟﯩﻲ ﺷﺎﻥ ـ ﺷﻪﺭﯨﭙﯩﮕﻪ ﻧﯘﻗﺴﺎﻥ ﻳﻪﺗﻜﯜﺯەﻟﻤﻪﻳﺪﯗ...
ﺋﻪﮔﻪﺭ ﺋﯩﻠﯩﻢ ـ ﻣﻪﺭﯨﭙﻪﺕ ﺋﻪﺭﺑﺎﺑﻠﯩﺮﻯ ﺑﯘ ﻛﯩﺘﺎﺑﭽﯩﺪﺍ ﺗﻪھﺮﯨـﺮ ۋە ﺗﻪﺭﺟﯩـﻤﻪ ﺟﻪھﻪﺗـﺘﻪ ﺧﺎﺗـﺎﻟﯩﻖ ﻛـﯚﺭﯛپ ﺗـﯜﺯﯨﺘﯩﺶ ﺑﻪﺭﺳـﻪ،
ﺋــﯘﻻﺭ ﺟﺎﻧــﺎﺑﻰ ھﻪﻕ ﺋﺎﻟﺪﯨــﺪﺍ ﺑﯜﻳــﯜﻙ ﺋﻪﺟــﺮﯨﮕﻪ ﺋﯧﺮﯨــﺸﻜﯜﺳﻰ .ﭼــﯜﻧﻜﻰ ﺋﯩﻨــﺴﺎﻥ ﺧﺎﺗــﺎﺩﯨﻦ ﺧــﺎﻟﯩﻲ ﺋﻪﻣﻪﺱ ،ﺋﯘﻧﺘﯘﻳــﺪﯗ ۋە
ﺳﻪۋەﻧﻠﯩﻚ ﺋﯚﺗﻜﯜﺯﯨﺪﯗ .ﺷﯘﯕﺎ ﻛﯩﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻠﯩﺮﯨﻤﯩﺰﺩﯨﻦ ﺑﯘ ﻛﯩﺘﺎﺑﭽﯩﺪﺍ ھﻪﺭﻗﺎﻧـﺪﺍﻕ ﺳـﻪۋەﻧﻠﯩﻚ ۋە ﻧﯘﻗـﺴﺎﻥ ﻛﯚﺭﺳـﻪ ﺩەﺭھـﺎﻝ
ﺗﯜﺯﯨﺘﯩﺶ ﺑﯧﺮﯨﺸﯩﻨﻰ ﭼﯩﻦ ﻗﻪﻟﺒﯩﻤﺪﯨﻦ ﺋﯚﺗﯜﻧﯜپ ﺳﻮﺭﺍﻳﻤﻪﻥ.
ﺩﺍﻣﻮﻟﻼ ﺳﺎﺑﯩﺖ ﺋﯩﺒﻨﻰ ﺋﺎﺑﺪﯗﻟﺒﺎﻗﻰ
2



3


ﭘﻪﺧﺮﻯ ﻛﺎﺋﯩﻨﺎﺕ ھﻪﺯﺭﯨﺘﻰ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﯩﺮﯨﻤﯩﺰ ﻣﯘھﻪﻣﻤﻪﺩ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴﺴﺎﻻﻣﻨﯩﯔ ﻧﻪﺳﻪﺑﻰ
ﭘﻪﺧـــﺮﻯ ﻛﺎﺋﯩﻨـــﺎﺕ ھﻪﺯﺭﯨﺘـــﻰ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﯩﺮﯨﻤﯩﺰﻧﯩـــﯔ ﻣﯘﺑـــﺎﺭەﻙ ﻧـــﺎﻣﻰ ﻣـــﯘھﻪﻣﻤﻪﺩ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴـــﺴﺎﻻﻡ ﺑﻮﻟـــﯘپ ،ﺋﺎﺗﯩـــﺴﻰ
ﺋﺎﺑــﺪﯗﻟﻼھﺘﯘﺭ .ﺋﺎﺑــﺪﯗﻟﻼھ ﺋﺎﺑــﺪﯗﻟﻤﯘﺗﻪﻟﻠﯩﭙﻨﯩﯔ ﺑــﺎﻟﯩﻠﯩﺮﻯ ﺋﯩﭽﯩــﺪە ﺋﻪڭ ﻛﯩﭽﯩﻜــﻰ ﺋﯩــﺪﻯ .ﺋﺎﺑــﺪﯗﻟﻤﯘﺗﻪﻟﻠﯩﭗ ﻛﻪﺑﯩﻨﯩــﯔ
ﻳﯧﻨﯩﺪﯨﻜﻰ ﻣﻪﺷﻬﯘﺭ ﺯەﻣﺰەﻡ ﻗﯘﺩﯗﻗﯩﻨﻰ ﻛﻮﻟﯩﻐﺎﻧﺪﺍ ،ﻗﯘﺭەﻳﺶ ﻗﻪﺑﯩﻠﯩﻠﯩﺮﻯ »ﺑﯘ ﻗﯘﺩﯗﻗﻘـﺎ ﺑﯩﺰﻣـﯘ ﺷـﯧﺮﯨﻚ« ﺩەپ ﺩﺍۋﺍ ﻗﯩﻠﯩـﭗ،
ﺋﯘﻧﯩﯖﻐﺎ ﺋﻪﺯﯨﻴﻪﺕ ﻳﻪﺗﻜﯜﺯﮔﻪﻥ ﭼﺎﻏﺪﺍ ﺋﺎﺑﺪﯗﻟﻤﯘﺗﻪﻟﻠﯩﭗ» :ﺟﺎﻧﺎﺑﻰ ﺋﺎﻟﻼھ ﻣﺎﯕﺎ ﺋﻮﻥ ﺋﻮﻏﯘﻝ ﺑﻪﺭﺳﻪ ،ﺋـﯘﻻﺭ ﻣﯧﻨﯩـﯔ ھﺎﻳـﺎﺕ
ۋﺍﻗﺘﯩﻤﺪﺍ ﺑﺎﻻﻏﻪﺗﻜﻪ ﻳﯧﺘﯩﭗ ،ﻣﯧﻨـﻰ ﺑﯘﻻﺭﻧﯩـﯔ ﺋﻪﺯﯨﻴﯩﺘﯩـﺪﯨﻦ ﺳﺎﻗﻠﯩـﺴﺎ ،ﺷـﯘ ﺋـﻮﻥ ﺋﻮﻏﯘﻟﻠﯩﺮﯨﻤﻨﯩـﯔ ﺑﯩﺮﯨﻨـﻰ ﺋـﺎﻟﻼھ ﺋﯜﭼـﯜﻥ
ﻛﻪﺑﯩﻨﯩﯔ ﺋﺎﻟﺪﯨﺪﺍ ﻗﯘﺭﺑﺎﻧﻠﯩﻖ ﻗﯩﻠﯩﻤﻪﻥ« ﺩەپ ۋەﺩە ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ.
ﺩﯦﮕﻪﻧﺪەﻙ ،ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺋﻮﻥ ﺋﻮﻏﻠﻰ ﺑﻮﻟﯘپ ،ﺋﯘﻻﺭ ﺑﺎﻻﻏﻪﺗﻜﻪ ﻳﯧﺘﯩﭗ ،ﺋﯜﻣﯩـﺪﻯ ھﺎﺳـﯩﻞ ﺑﻮﻟﻐـﺎﻥ .ﺋﺎﺑـﺪﯗﻟﻤﯘﺗﻪﻟﻠﯩﭗ ﺋﯩﻠﮕﯩـﺮﻯ
ﺋﺎﻟﻼھﻘﺎ ﻗﯩﻠﻐـﺎﻥ ۋەﺩﯨـﺴﯩﻨﻰ ﺑﺎﻟﯩﻠﯩﺮﯨﻐـﺎ ﺋﯧﻴﺘﻘـﺎﻥ .ﺑـﺎﻟﯩﻠﯩﺮﻯ ﺋﯘﻧﯩﯖﻐـﺎ ﺋﯩﺘـﺎﺋﻪﺕ ﻗﯩﻠﯩـﺪﯨﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺑﯩﻠﺪﯛﺭﯛﺷـﻜﻪﻥ.
ﺷــﯘﻧﯩﯔ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋﺎﺑــﺪﯗﻟﻤﯘﺗﻪﻟﻠﯩﭗ »ھــﯘﺑﻪﻝ« ﻧــﺎﻣﻠﯩﻖ ﺑﯘﺗﻨﯩــﯔ ﺋﺎﻟﺪﯨــﺪﺍ ﺑﺎﻟﯩﻠﯩﺮﯨﻨﯩــﯔ ﺋﺎﺭﯨــﺴﯩﺪﺍ ﭼﻪﻙ ﺗﺎﺷــﻠﯩﻐﺎﻥ .ﭼﻪﻙ
ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﯩﺮﯨﻤﯩﺰﻧﯩــﯔ ﺋﺎﺗﯩــﺴﻰ ﺋﺎﺑــﺪﯗﻟﻼھﻘﺎ ﭼﯩﻘﻘــﺎﻥ .ﺋﺎﺑﺪﯗﻟﻤﯘﺗﻪﻟﻠﯩــــﭗ ﺋــﻮﻏﻠﻰ ﺋﺎﺑﺪﯗﻟﻼھﻨــــﻰ ﻗﯘﺭﺑﺎﻧﻠﯩـــﻖ ﻗﯩﻠﯩــﺶ
ﺋﯜﭼــــﯜﻥ »ﺋﻪﺳﺎﻑ« ۋە »ﻧﺎﺋﯩﻠﻪ« ﺩەپ ﺋﺎﺗﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﯘﺗﻼﺭﻧﯩﯔ ﻳﯧﻨﯩﻐﺎ ﺋﯧﻠﯩﭗ ﺑﺎﺭﻏﺎﻥ.
ﺋﻪﺭەﺑﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺋﯧﺘﯩﻘﺎﺩﯨﭽﻪ »ﺋﻪﺳﺎﻑ« ﺑﯩﺮ ﻳﯩﮕﯩـﺖ ۋە »ﻧـﺎﺋﯩﻠﻪ« ﺑﯩـﺮ ﻗﯩـﺰ ﺑﻮﻟـﯘپ ،ﺑـﯘ ﺋﯩﻜﻜﯩـﺴﻰ ﻛﻪﺑﯩﻨﯩـﯔ ﺋﯩﭽﯩـﺪە ﺯﯨﻨـﺎ
ﻗﯩﻠﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺗﺎﺷﻘﺎ ﺋﺎﻳﻠﯩﻨﯩﭗ ﻛﻪﺗﻜﻪﻧﻤﯩﺶ .ﺋﻪﻣﻤﺎ ﺋﯘﻻﺭﻧﯩﯔ ﺋﯘﻟﯘﻏﻠﯘﻗﻰ ﻳﻮﻗﺎﻟﻤﯩﻐـﺎﻥ ﺋﯩـﻜﻪﻥ .ﺋـﯘ ﺋﯩﻜﻜـﻰ ﺑـﯘﺕ
ﺯەﻣﺰەﻡ ﻗﯘﺩﯗﻗﯩﻨﯩﯔ ﻳﯧﻨﯩﺪﺍ ﺑﻮﻟﯘپ ،ﻛﯩـﺸﯩﻠﻪﺭ ﻗﯘﺭﺑـﺎﻧﻠﯩﻘﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺑـﯘ ﺋﯩﻜﻜـﻰ ﺑﯘﺗﻨﯩـﯔ ﻳﯧﻨﯩـﺪﺍ ﻗﯩﻼﺗﺘـﻰ .ﺋﺎﺑـﺪﯗﻟﻤﯘﺗﻪﻟﻠﯩﭗ
ﺋـﻮﻏﻠﻰ ﺋﺎﺑـﺪﯗﻟﻼھﻨﻰ ﻗﯘﺭﺑـﺎﻧﻠﯩﻖ ﻗﯩﻠﯩـﺶ ﺋﯜﭼــﯜﻥ ﺋـﯘ ﺑﯘﺗﻼﺭﻧﯩـﯔ ﻳﯧﻨﯩﻐـﺎ ﺋﯧﻠﯩــﭗ ﺑﺎﺭﻏـﺎﻥ .ﺷـﯘ ﺋﻪﺳـﻨﺎﺩﺍ ﻛﻪﺑﻪ ﺋﻪﺗﺮﺍﭘﯩــﺪﺍ
ﺋﻮﻟﺘﯘﺭﻏــﺎﻥ ﻗــﯘﺭەﻳﺶ ﺋﺎﻗــﺴﺎﻗﺎﻟﻠﯩﺮﻯ ﺋﺎﺑــﺪﯗﻟﻤﯘﺗﻪﻟﻠﯩﭙﻨﻰ ﻛــﯚﺭﯛپ ،ﺋﯘﻧﯩﯖﺪﯨــــﻦ» :ﺳــﻪﻥ ﻧــﯧﻤﻪ ﺋﯩــﺶ ﻗﯩﻠﻤــﺎﻗﭽﻰ؟« ﺩەپ
ﺳــﻮﺭﯨﻐﺎﻥ .ﺋﺎﺑــﺪﯗﻟﻤﯘﺗﻪﻟﻠﯩﭗ ﺋﯘﻻﺭﻏــﺎ» :ﺋﻮﻏﻠــﯘﻡ ﺋﺎﺑــﺪﯗﻟﻼھﻨﻰ ﻗﯘﺭﺑــﺎﻧﻠﯩﻖ ﻗﯩﻠﯩــﻤﻪﻥ« ﺩەپ ﺟــﺎۋﺍﺏ ﺑﻪﺭﮔﻪﻥ .ﺋــﯘﻻﺭ:
»ﺋﯘﻧﺪﺍﻕ ﻗﯩﻠﻤﺎ ،ﺳﻪﻥ ﺋﯘﻧﺪﺍﻕ ﻗﯩﻠﺴﺎڭ ،ﺑﯘ ﺋﯩﺶ ﺋﻪﺭەﺑﻠﻪﺭﮔﻪ ﺋـﺎﺩەﺕ ﺑﻮﻟـﯘپ ،ﺑـﺎﻟﯩﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﻗﯘﺭﺑـﺎﻧﻠﯩﻖ ﻗﯩﻠﯩـﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﻮﻟـﯘپ
ﻗﺎﻟﯩﺪﯗ ،ﺋﻪﮔﻪﺭ ﻣﺎﻝ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺳﯧﻨﯩﯔ ﺑﯘ ۋەﺩەﯕﻨﻰ ﺋﺎﺩﺍ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﻣﯘﻣﻜﯩﻦ ﺑﻮﻟﺴﺎ ،ﺑﯩﺰ ﻣﺎﻝ ﺑﯧﺮەﻳﻠﻰ« ﺩەپ ﺋﺎﺑـﺪﯗﻟﻤﯘﺗﻪﻟﻠﯩﭙﻜﻪ
»ھﯩﺠﯩـــﺮ« ﺩﯦـــﮕﻪﻥ ﺟﺎﻳـــﺪﯨﻜﻰ ﺑﯩـــﺮ ﻛـــﺎھﯩﻦ ﺋﺎﻳﺎﻟﻨﯩـــﯔ ﻳﯧﻨﯩﻐـــﺎ ﺑﯧﺮﯨـــﭗ ﻣﻪﺳـــﻠﯩﻬﻪﺕ ﺳـــﻮﺭﺍپ ﻛﯧﻠﯩـــﺸﯩﻨﻰ ﺋﯧﻴﺘﻘـــﺎﻥ.
ﺋﺎﺑﺪﯗﻟﻤﯘﺗﻪﻟﻠﯩﭗ ﺋﯘﻻﺭ ﺩﯦﮕﻪﻥ ﺑـﻮﻳﯩﭽﻪ ﺋـﯘ ﻛـﺎھﯩﻦ ﺋﺎﻳـﺎﻟﻨﻰ ﺗﯧﭙﯩـﭗ ﺋﯘﻧﯩﯖﻐـﺎ ﺋﻪھـﯟﺍﻟﻨﻰ ﺑﺎﻳـﺎﻥ ﻗﯩﻠﻐـﺎﻥ .ﻛـﺎھﯩﻦ ﺋﺎﻳـﺎﻝ
ﺋﺎﺑﺪﯗﻟﻤﯘﺗﻪﻟﻠﯩﭙــﻜـــﻪ» :ﺳــﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺭەﺳــﻤﯩﻴﯩﺘﯩﯖﻼﺭﺩﺍ ﺑﯩــﺮ ﺋﺎﺩەﻣﻨﯩــﯔ ﺩﯨﻴﯩــﺘﯩﮕﻪ ﻗــﺎﻧﭽﻪ ﺗــﯚﮔﻪ ﺗﯚﻟﻪﻳــﺴﯩﻠﻪﺭ؟« ﺩەپ
ﺳﻮﺭﯨﻐﺎﻥ .ﺋﺎﺑﺪﯗﻟﻤﯘﺗﻪﻟﻠﯩﭗ ۋە ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺑﯩﺮﮔﻪ ﺑﺎﺭﻏﺎﻧﻼﺭ» :ﺋﻮﻥ ﺗﯚﮔﻪ« ﺩەپ ﺟـﺎۋﺍﺏ ﺑﻪﺭﮔﻪﻥ .ﺋـﯘ ﺋﺎﻳـﺎﻝ» :ﺳـﯩﻠﻪﺭ
ﻳﯘﺭﺗﯘﯕﻼﺭﻏﺎ ﺑﯧﺮﯨﭗ ﺋﻮﻥ ﺗﯚﮔﻪ ﺋﯧﻠﯩﭗ ﻛﯧﻠﯩﭗ ﺋﺎﺑﺪﯗﻟﻼھ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺷﯘ ﺋـﻮﻥ ﺗﯚﮔﯩﻨﯩـﯔ ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﯨـﺴﯩﺪﺍ ﺋـﯚﺯ ﺭەﺳـﻤﯩﻴﯩﺘﯩﯖﻼﺭ
ﺑــﻮﻳﯩﭽﻪ ﭼﻪﻙ ﺗﺎﺷــﻼﯕﻼﺭ ،ﺋﻪﮔﻪﺭ ﭼﻪﻙ ﺋﺎﺑـــﺪﯗﻟﻼھﻨﯩﯔ ﻧﺎﻣﯩــﺪﺍ ﭼﯩﻘـــﺴﺎ ﻳﻪﻧﻪ ﺋــﻮﻥ ﺗــﯚﮔﻪ ﺋﯧﻠﯩـــﭗ ﻛــﯧﻠﯩﯖﻼﺭ ،ﺗـــﺎﻛﻰ
ﭘﻪﺭۋەﺭﺩﯨﮕــﺎﺭﯨﯖﻼﺭ ﺭﺍﺯﻯ ﺑﻮﻟﻐﺎﻧﻐــﺎ ﻗﻪﺩەﺭ ﺷــﯘ ﺗﻪﺭﺯﺩە ﺋﯩــﺶ ﻗﯩﻠﯩﯖــﻼﺭ« ﺩﯦــﮕﻪﻥ .ﺷــﯘﻧﯩﯔ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋﺎﺑــﺪﯗﻟﻤﯘﺗﻪﻟﻠﯩﭗ ۋە
ﺋﯘﻧﯩﯔ ھﻪﻣﺮﺍھﻠﯩﺮﻯ ﻣﻪﻛﻜﯩﮕﻪ ﻗﺎﻳﺘﯩﭗ ﻛﯧﻠﯩﭗ ،ﺋﺎﺑﺪﯗﻟﻼھﻨﻰ ﺑﯩـﺮ ﺗﻪﺭەﭘـﺘﻪ ۋە ﺋـﻮﻥ ﺗـﯚﮔﯩﻨﻰ ﺑﯩـﺮ ﺗﻪﺭەﭘـﺘﻪ ﻗﻮﻳـﯘپ ﭼﻪﻙ
ﺗﺎﺷــﻠﯩﻐﺎﻥ .ﭼﻪﻙ ﺋﺎﺑــﺪﯗﻟﻼھﻨﯩﯔ ﻧﺎﻣﯩــﺪﺍ ﭼﯩﻘﻘــﺎﻥ .ﺋــﯘﻻﺭ ﻳﻪﻧﻪ ﺋــﻮﻥ ﺗــﯚﮔﯩﻨﻰ ﻗﻮﺷــﯘپ ﭼﻪﻙ ﺗﺎﺷــﻠﯩﻐﺎﻧﺪﺍ ،ﭼﻪﻙ ﻳﻪﻧﻪ
ﺋﺎﺑﺪﯗﻟﻼھﻨﯩﯔ ﻧﺎﻣﯩﺪﺍ ﭼﯩﻘﻘـﺎﻥ .ﺷـﯘﻧﺪﺍﻕ ﻗﯩﻠﯩـﭗ ﺗـﺎﻛﻰ ﺗـﯚﮔﯩﻠﻪﺭ ﻳـﯜﺯﮔﻪ ﻳﻪﺗﻜﻪﻧـﮕﻪ ﻗﻪﺩەﺭ ﭼﻪﻙ ﺋﺎﺑـﺪﯗﻟﻼھﻨﯩﯔ ﻧﺎﻣﯩـﺪﺍ
ﭼﯩﻘﯩﯟەﺭﮔﻪﻥ .ﺗﯚﮔﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺳﺎﻧﻰ ﻳﯜﺯﮔﻪ ﻳﻪﺗﻜﻪﻧﺪﯨﻦ ﻛﯧﻴﯩﻦ ،ﭼﻪﻙ ﺗﯚﮔﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﻧﺎﻣﯩﺪﺍ ﭼﯩﻘﻘﺎﻥ.
4


ﻛﯧﻴﯩﻦ ﺋﺎﺑﺪﯗﻟﻤﯘﺗﻪﻟﻠﯩﭗ» :ﭼﻪﻛﻨﻰ ﺋﯜچ ﻗﯧـﺘﯩﻢ ﺗﺎﺷـﻼﻳﻤﯩﺰ ،ھﻪﺭ ﻗﯧﺘﯩﻤـﺪﺍ ﺗﯚﮔﯩﻠﻪﺭﻧﯩـﯔ ﻧﺎﻣﯩـﺪﺍ ﭼﯩﻘـﺴﺎ ﺋﺎﻧـﺪﯨﻦ ﻣﯧﻨﯩـﯔ
ﻛﯚﯕﻠــﯜﻡ ﺋــﺎﺭﺍﻡ ﺗﺎﭘﯩــﺪﯗ« ﺩەپ ،ﻳﻪﻧﻪ ﺋــﯜچ ﻗﯧــﺘﯩﻢ ﺗﻪﻛــﺮﺍﺭ ﭼﻪﻙ ﺗﺎﺷــﻠﯩﻐﺎﻥ .ﭼﻪﻙ ھﻪﺭ ﻗﯧــﺘﯩﻢ ﺗﯚﮔﯩﻠﻪﺭﻧﯩــﯔ ﻧﺎﻣﯩــﺪﺍ
ﭼﯩﻘﻘﺎﻥ .ﺷﯘﻧﯩﯔ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺗﯚﮔﯩﻠﻪﺭ ﻗﯘﺭﺑﺎﻧﻠﯩﻖ ﻗﯩﻠﯩﻨﯩﭗ ،ﺋﺎﺑﺪﯗﻟﻼھ ﺳﺎﻕ ﻗﺎﻟﻐﺎﻥ.
ﺑــﯘ ﻗﯩﺴﯩــﺴﯩﺪﯨﻜﻰ »ﺋــﯚﺯ ﺭەﺳــﻤﯩﻴﯩﺘﯩﯖﻠﻪﺭ ﺑــﻮﻳﯩﭽﻪ ﭼﻪﻙ ﺗﺎﺷــﻼﯕﻼﺭ« ﺩﯦــﮕﻪﻥ ﺟــﯜﻣﻠﯩﻨﻰ ﺑﯩــﺮ ﺋــﺎﺯ ﺋﯩــﺰﺍھﻼﺵ ﺯﯙﺭﯛﺭ
ﺑﻮﻟﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ﺋﯜﭼﯜﻥ ،ﺗﯚۋەﻧﺪە ﺑﯘ ھﻪﻗﺘﻪ ﺑﯩﺮ ﺋﺎﺯ ﺗﻮﺧﺘﯩﻠﯩﭗ ﺋﯚﺗﯩﻤﯩﺰ:
»ھﯘﺑﻪﻝ« ﻧﺎﻣﻠﯩﻖ ﺑﯘﺕ ﺋﻪﺭەﺑﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺑﯘﺗﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺋﯩﭽﯩﺪە ﺋﻪڭ ﭼﻮﯕﻰ ﺋﯩﺪﻯ .ﺑﯘ ﺑﯘﺗﻨﯩﯔ ﻳﯧﻨﯩﺪﺍ ﻳﻪﺗﺘﻪ ﺩﺍﻧﻪ ﺋﻮﻕ ﺑﻮﻟـﯘپ،
ھﻪﺭ ﺑﯩﺮ ﺋﻮﻗﻘﺎ ﺑﯩﺮ ﺳﯚﺯ ﻳﯧﺰﯨﻘﻠﯩﻖ ﺋﯩﺪﻯ .ﺋﯘﻻﺭﻧﯩﯔ ﺑﯩﺮﯨﮕﻪ »ﺩﯨـﻴﻪﺕ« ﺩەپ ﻳﯧﺰﯨﻠﻐـﺎﻥ ﺑﻮﻟـﯘپ ،ﻣﯘﺑـﺎﺩﺍ ﺩﯨـﻴﻪﺕ ھﻪﻗﻘﯩـﺪە
ﺑﯩﺮەﺭ ﺋﯩﺨﺘﯩﻼپ ﻳﯜﺯ ﺑﻪﺭﺳﻪ ﻣﻪﺯﻛﯘﺭ ﺋـﻮﻗﻼﺭﻧﻰ ﺗﺎﺷـﻼﻳﺘﺘﻰ ،ﺩﯨـﻴﻪﺕ ﺩﯦـﮕﻪﻥ ﺋـﻮﻕ ﻛﯩﻤـﮕﻪ ﭼﯩﻘـﺴﺎ ﺩﯨـﻴﻪﺕ ﺷـﯘ ﻛﯩـﺸﯩﻨﯩﯔ
ﺋﯜﺳﺘﯩﮕﻪ ﭼﯜﺷﻪﺗﺘﻰ .ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩﺮ ﺋﻮﻗﻘﺎ »ھﻪﺋﻪ« ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩﺮﯨﮕﻪ »ﻳﺎﻕ« ﺩەپ ﻳﯧﺰﯨﻠﻐـﺎﻥ ﺋﯩـﺪﻯ .ﺋﻪﮔﻪﺭ ﺑﯩـﺮ ﻛﯩـﺸﻰ ﺳـﻪﭘﻪﺭﮔﻪ
ﭼﯩﻘﻤﺎﻗﭽﻰ ﻳﺎﻛﻰ ﺋـﯚﻳﻠﻪﻧﻤﻪﻛﭽﻰ ﻳـﺎﻛﻰ ھﻪﺭﻗﺎﻧـﺪﺍﻕ ﻣـﯘھﯩﻢ ﺑﯩـﺮ ﺋﯩـﺸﻨﻰ ﻗﯩﻠﻤـﺎﻗﭽﻰ ﺑﻮﻟﻐﺎﻧـﺪﺍ ﺋـﯘ ﺋـﻮﻗﻼﺭﻧﻰ ﺗﺎﺷـﻼﻳﺘﺘﻰ،
ﺋﻪﮔﻪﺭ »ھﻪﺋﻪ« ﺩەپ ﻳﯧﺰﯨﻠﻐﺎﻥ ﺋﻮﻕ ﭼﯩﻘﺴﺎ ﺷﯘ ﺋﯩﺸﻘﺎ ﻗﻪﺩەﻡ ﻗﻮﻳﺎﺗﺘﻰ» .ﻳـﺎﻕ« ﺩەپ ﻳﯧﺰﯨﻠﻐـﺎﻥ ﺋـﻮﻕ ﭼﯩﻘـﺴﺎ ﻗﯩﻠﻤـﺎﻗﭽﻰ
ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ ﺋﯩــﺸﯩﺪﯨﻦ ۋﺍﺯ ﻛﯧﭽﻪﺗﺘــﻰ .ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩــﺮ ﺋﻮﻗﻘــﺎ »ﺳــﯩﻠﻪﺭﺩﯨﻦ« ،ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩــﺮ ﺋﻮﻗﻘــﺎ »ﭼﺎﭘﻼﺷــﻘﺎﻥ« ،ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩــﺮﯨﮕﻪ
»ﺳــﯩﻠﻪﺭﺩﯨﻦ ﺋﻪﻣﻪﺱ« ﺩەپ ﻳﯧﺰﯨﻠﻐــﺎﻥ ﺑﻮﻟــﯘپ ،ﺑﯩــﺮ ﻛﯩــﺸﯩﻨﯩﯔ ﻧﻪﺳــﻪﺑﯩﺪە ﺋﯩﺨــﺘﯩﻼپ ﺑﻮﻟــﯘپ ﻗﺎﻟــﺴﺎ ،ﺋــﯘ ﺋــﻮﻗﻼﺭﻧﻰ ﺑﯩــﺮ
ﻗﺎﭼﯩﻐﺎ ﺳﯧﻠﯩﭗ ﺋﺎﺭﯨﻼﺷﺘﯘﺭﯗپ ،ھﯧﻠﯩﻘﻰ ﻧﻪﺳﻪﺑﯩﺪە ﺷﻪﻙ ﺑﺎﺭ ﻛﯩﺸﯩﮕﻪ ﺋﺎﻟﺪﯗﺭﺍﺗﺘﻰ .ﺋﻪﮔﻪﺭ »ﺳـﯩﻠﻪﺭﺩﯨﻦ« ﺩەپ ﻳﯧﺰﯨﻠﻐـﺎﻥ
ﺋﻮﻕ ﭼﯩﻘﺴﺎ ،ﻣﻪﺯﻛﯘﺭ ﻛﯩﺸﻰ ﺋﯘﻻﺭﺩﯨﻦ ھﯧﺴﺎﺑﻠﯩﻨﺎﺗﺘﻰ .ﻣﯘﺑﺎﺩﺍ »ﺳﯩﻠﻪﺭﺩﯨﻦ ﺋﻪﻣﻪﺱ« ﺩەپ ﻳﯧﺰﯨﻠﻐﺎﻥ ﺋـﻮﻕ ﭼﯩﻘﯩـﭗ ﻗﺎﻟـﺴﺎ
ﺋﯘﻻﺭﺩﯨﻦ ﺋﻪﻣﻪﺱ ،ﺑﻪﻟﻜﻰ ﻗﻮﺷـﻨﺎ ﻗﻪﺑﯩﻠﯩﻠﻪﺭﻧﯩـﯔ ﺑﯩﺮﯨـﺪﯨﻦ ﺋﯩـﻜﻪﻥ ﺩەپ ﻗـﺎﺭﺍﻳﺘﺘﻰ» .ﭼﺎﭘﻼﺷـﻘﺎﻥ« ﺩەپ ﻳﯧﺰﯨﻠﻐـﺎﻥ ﺋـﻮﻕ
ﭼﯩﻘﺴﺎ ﻧﻪﺳﻪﺑﻰ ﻧﺎﻣﻪﻟﯘﻡ ﺋﺎﺩەﻡ ﺩەپ ﺑﯩﻠﯩـﺸﻪﺗﺘﻰ .ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩـﺮ ﺋﻮﻗﻘـﺎ »ﺳـﯘ« ﺩەپ ﻳﯧﺰﯨﻠﻐـﺎﻥ ﺑﻮﻟـﯘپ ،ﺑﯩـﺮەﺭ ﺋـﺎﺩەﻡ ﻗـﯘﺩﯗﻕ
ﻛﻮﻟﯩﻤﺎﻗﭽﻰ ﺑﻮﻟﺴﺎ ﺷﯘ ﺋﻮﻗﻼﺭﻧﻰ ﺗﺎﺷﻼﻳﺘﺘﻰ» ،ﺳﯘ« ﺩەپ ﻳﯧﺰﯨﻠﻐﺎﻥ ﺋﻮﻕ ﭼﯩﻘﺴﺎ ﻗﯘﺩﯗﻕ ﻛـﻮﻻﻳﺘﺘﻰ .ﺑـﯘ ﺋـﻮﻗﻼﺭ ﻛـﯚﭘﯩﻨﭽﻪ
»ھﯘﺑﻪﻝ«ﻧﯩﯔ ﻳﯧﻨﯩﺪﺍ ﺑﻮﻻﺗﺘﻰ .ھﯘﺑﻪﻟﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷﻘﺎ ﺑﯘﺗﻼﺭﻧﯩﯔ ﻳﯧﻨﯩﺪﯨﻤﯘ ﺗﺎﺷﻠﯩﻨﺎﺗﺘﻰ .ﺑﯘ ﺋﯩﺸﻼﺭﻧﯩﯔ ﺑﺎﺗﯩﻞ ﺋﯩﻜﻪﻧﻠﯩﻜﯩﻨـﻰ
ﺳﯚﺯﻟﻪپ ﺋﻮﻟﺘﯘﺭﯗﺷﻨﯩﯔ ھﺎﺟﯩﺘﻰ ﻳﻮﻕ .ﭼﯜﻧﻜﻰ ﺋﯩﺴﻼﻣﺪﺍ ﺑﯘ ﺋﯩﺸﻼﺭ ﻣﻪﻧﺌﻰ ﻗﯩﻠﯩﻨﯩﭗ ،ﻗﯘﺭﺋﺎﻥ ﻛﻪﺭﯨﻤﺪﯨﻜﻰ» :ﺟـﺎھﯩﻠﯩﻴﻪﺕ
ﺩەۋﺭﯨــﺪﯨﻜﻰ ﭘــﺎﻝ ﺋﯜﭼــﯜﻥ ﺋﯩــﺸﻠﯩﺘﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﻳﺎﻏــﺎﭼﻼﺭ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﭘــﺎﻝ ﺳﯧﻠﯩــﺸﯩﯖﻼﺭ ھــﺎﺭﺍﻡ ﻗﯩﻠﯩﻨــﺪﻯ ،ﺑﯘﻧــﺪﺍﻕ ﻗﯩﻠﯩــﺶ
ﮔﯘﻧﺎھﺘﯘﺭ« ﺩﯦﮕﻪﻥ ﺋﺎﻳــﻪﺕ ﺑﯩﻠﻪﻥ» :ﺋﻰ ﻣﯚﺋﻤﯩﻨﻠﻪﺭ! ھﺎﺭﺍﻕ ﺋﯩﭽﯩﺶ ،ﻗﯩﻤﺎﺭ ﺋﻮﻳﻨﺎﺵ ،ﺑﯘﺗﻼﺭﻏﺎ ﭼﻮﻗﯘﻧﯘﺵ ،ﭘﺎﻝ ﺋـﻮﻗﻠﯩﺮﻯ
ﺑﯩﻠﻪﻥ ﭘﺎﻝ ﺳﯧﻠﯩﺶ ﺷﻪﻳﺘﺎﻧﻨﯩﯔ ﺋﯩﺸﯩﺪﯗﺭ« ﺩﯦﮕﻪﻥ ﺋﺎﻳﻪﺗﻠﻪﺭ ﺋﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ﺋﺎﻟﻼھ ﺗﺎﺋﺎﻻ ﺑﯘﻻﺭﻧﻰ ھﺎﺭﺍﻡ ﻗﯩﻠﺪﻯ.
ﺑﯘ ۋەﻗﻪﺩﯨﻦ ﻛﯧﻴﯩﻦ ﺋﺎﺑﺪﯗﻟﻤﯘﺗﻪﻟﻠﯩﭗ ﺋﻮﻏﻠﻰ ﺋﺎﺑﺪﯗﻟﻼھﻘﺎ ۋەھﺒﯩﻨﯩﯔ ﻗﯩﺰﻯ ﺋـﺎﻣﯩﻨﻪﻧﻰ ﺋﯧﻠﯩـﭗ ﺑﻪﺭﺩﻯ .ﺋـﺎﻣﯩﻨﻪ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣـﺒﻪﺭ
ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــﺴﺎﻻﻣﻐﺎ ھﺎﻣﯩﻠﯩــﺪﺍﺭ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ ﭼﺎﻏــﺪﺍ ﺋﺎﺑــﺪﯗﻟﻼھ ﻳﯩﮕﯩــﺮﻣﻪ ﺑﻪﺵ ﻳﺎﺷــﺘﺎ ﺋﯩــﺪﻯ ،ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩــﺮ ﺭﯨــﯟﺍﻳﻪﺗﺘﻪ ﺑﺎﻳــﺎﻥ
ﻗﯩﻠﯩﻨﯩــﺸﯩﭽﻪ ،ﺋﺎﺑــﺪﯗﻟﻼھ ﻳﯩﮕﯩــﺮﻣﻪ ﺳــﻪﻛﻜﯩﺰ ﻳﺎﺷــﺘﺎ ﻣﻪﺩﯨــﻨﻪ ﻣــﯘﻧﻪۋۋەﺭەﺩە ۋﺍﭘــﺎﺕ ﺑــــﻮﻟﯘپ» ،ﻧــﺎﺑﯩﻐﻪ ﺟﻪﺋــﺪﻯ« ﺩﯦــﮕﻪﻥ
ﻳﻪﺭﮔﻪ ﺩەﭘﻨﻪ ﻗﯩﻠﯩﻨﻐﺎﻥ.
ﺋﺎﺑﺪﯗﻟﻤﯘﺗﻪﻟﻠﯩﭙﻨﯩﯔ ﺋﻪﺳﻠﻰ ﺋﯩﺴﻤﻰ ﺷﻪﻳﺒﻪ ﺋﯩﺪﻯ .ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺋﺎﺗﯩﺴﻰ ھﺎﺷﯩﻢ ﺑﻮﻟـﯘپ ،ﺋﺎﻧﯩـﺴﻰ ﺋﻪﻣـﺮ ﺋﯩﺒﻨـﻰ ﺯەﻳـﺪﻧﯩﯔ ﻗﯩـﺰﻯ
ﺳــﻪﻟﻤﺎ ﺋﯩــﺪﻯ .ھﺎﺷــﯩﻢ ﺷــﺎﻣﻐﺎ ﺗﯩﺠــﺎﺭەﺗﻜﻪ ﺑﯧﺮﯨــﭗ ﻗﺎﻳﺘﯩــﭗ ﻛﯧﻠﯩــﺸﯩﺪە ﻣﻪﺩﯨــﻨﯩﮕﻪ ﻛﯧﻠﯩــﭗ ﺑﻪﻧــﻰ ﻧﻪﺟﺠــﺎﺭﺩﯨﻦ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ
ﺧﻪﺯﺭەﺝ ﻗﻪﺑﯩﻠﯩﺴﯩﮕﻪ ﻣﻪﻧﺴﯘپ ﺯەﻳﺪﻧﯩﯔ ﺋﻮﻏﻠﻰ ﺋﻪﻣﺮﯨﻨﯩﯔ ﺋﯚﻳﯩﮕﻪ ﻣﯧﻬﻤﺎﻥ ﺑﻮﻟﯘپ ﭼﯜﺷﻜﻪﻥ .ﺷﯘ ﺋﻪﺳﻨﺎﺩﺍ ﺋـﯘ ﺳـﻪﻟﻤﺎﻧﻰ
ﻛﯚﺭﯛپ ،ﺋﯘ ﻗﺎﭼـﺎﻥ ﻳﻪﯕﮕﯩﻤﻪﻛﭽـﻰ ﺑﻮﻟـﺴﺎ ﺋﺎﺗـﺎ ـ ﺋﺎﻧﯩـﺴﯩﻨﯩﯔ ﺋﯚﻳﯩـﺪە ﻳﻪﯕﮕﯩـﺶ ﺷـﻪﺭﺗﻰ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺋﯘﻧﯩﯖﻐـﺎ ﺋـﯚﻳﻠﻪﻧﮕﻪﻥ.
5


ھﺎﺷــﯩﻢ ﺗﻮﻳــﺪﯨﻦ ﻛﯧــﻴﯩﻦ ﺳــﻪﻟﻤﺎﻧﻰ ﻣﻪﻛﻜﯩــﮕﻪ ﺋﯧﻠﯩــﭗ ﻛﻪﻟــﮕﻪﻥ .ﺳــﻪﻟﻤﺎ ﺋــﯘﺯﺍﻕ ﺋــﯚﺗﻤﻪﻱ ھﺎﻣﯩﻠﯩــﺪﺍﺭ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ .ھﺎﺷــﯩﻢ
ﻳﯘﻗﯩﺮﯨﻘﻰ ﺷﻪﺭﺕ ﺑﻮﻳﯩﭽﻪ ﺋﯘﻧﻰ ﻣﻪﺩﯨﻨﯩﮕﻪ ﺋﺎﭘﯩﺮﯨـﭗ ﻗﻮﻳـﯘپ ﺋـﯚﺯﻯ ﺷـﺎﻣﻐﺎ ﺗﯩﺠـﺎﺭەﺗﻜﻪ ﺑﯧﺮﯨـﭗ ﻗﺎﻳﺘﯩـﺸﯩﺪﺍ ﻏﻪﺯﺯە ﺩﯦـﮕﻪﻥ
ﻳﻪﺭﮔﻪ ﻛﻪﻟﮕﻪﻧﺪە ۋﺍﭘﺎﺕ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ.
ﺳﻪﻟﻤﺎ ﺋﺎﺑﺪﯗﻟﻤﯘﺗﻪﻟﻠﯩﭙﻨﻰ ﺗﯘﻏﯘپ ﺋﯘﻧﯩﯖﻐﺎ ﺷﻪﻳﺒﻪ ﺩەپ ﺋﺎﺕ ﻗﻮﻳﻐﺎﻥ .ﺋﺎﺑﺪﯗﻟﻤﯘﺗﻪﻟﻠﯩﭗ ﻳﻪﺗﺘﻪ ﻳﺎﺷﻘﺎ ﻛﯩﺮﮔﻪﻧـﺪﯨﻦ ﻛﯧـﻴﯩﻦ
ﺋـــﯘﻧﻰ ھﺎﺷـــﯩﻤﻨﯩﯔ ﺋﯩﻨﯩـــﺴﻰ ﻣﯘﺗﻪﻟﻠﯩـــﭗ ﻣﻪﻛﻜﯩـــﮕﻪ ﻳﺎﻧـــﺪﯗﺭﯗپ ﻛﻪﻟـــﮕﻪﻥ .ﻣﯘﺗﻪﻟﻠﯩـــﭗ ﺋـــﯘﻧﻰ ﺋﯧﺘﯩﻨﯩـــﯔ ﺋﺎﺭﻗﯩـــﺴﯩﻐﺎ
ﻣﯩﻨﮕﻪﺷﺘﯜﺭﯛپ ﻣﻪﻛﻜﯩﮕﻪ ﻗﺎﺭﺍپ ﻛﯧﻠﯩﯟﺍﺗﻘﺎﻧﺪﺍ ﺋﻪﺭەﺑﻠﻪﺭ» :ﺑﯘ ﻛﯩـﻢ« ﺩەپ ﺳﻮﺭﺍﺷـﻘﺎﻥ .ﻣﯘﺗﻪﻟﻠﯩـﭗ »ﺑـﯘ ﻣﯧﻨﯩـﯔ ﻗﯘﻟـﯘﻡ«
ﺩەپ ﺟﺎۋﺍﺏ ﺑﻪﺭﮔﻪﻥ .ﺷـﯘﻧﯩﯖﺪﯨﻦ ﺋﯧﺘﯩﺒـﺎﺭەﻥ ﺋـﯘ ﺋﺎﺑـﺪﯗﻟﻤﯘﺗﻪﻟﻠﯩﭗ )ﻳﻪﻧـﻰ ﻣﯘﺗﻪﻟﻠﯩﭙﻨﯩـﯔ ﻗـﯘﻟﻰ( ﺩەپ ﺋﺎﺗﯩﻠﯩـﭗ ﻗﺎﻟﻐـﺎﻥ.
ﺋﺎﺑﺪﯗﻟﻤﯘﺗﻪﻟﻠﯩﭙﻨﯩﯔ ﺋﺎﺗﯩﺴﻰ ھﺎﺷﯩﻤﻨﯩﯔ ﺋﻪﺳﻠﻰ ﺋﯩﺴﻤﻰ ﺋﻪﻣﺮﻯ ﺋﯩﺪﻯ .ﺋﻪﻣـﺮﻯ ﻣﻪﻛـﻜﻪ ﺋﻪھﻠـﻰ ﻗﻪھﻪﺗﭽﯩﻠﯩﻜـﻜﻪ ﺩﯗﭼـﺎﺭ
ﺑﻮﻟﻐﺎﻧﺪﺍ ،ﺋﯘﻻﺭﻏﺎ ﻧﺎﻥ ھـﺎﺯﯨﺮﻻپ ﺯﯨﻴـﺎﭘﻪﺕ ﻗﯩﻠﯩـﭗ ﺑﻪﺭﮔﻪﻥ .ﺷـﯘﻧﯩﯔ ﺑﯩـﻠﻪﻥ »ھﺎﺷـﯩﻢ« ﺩەپ ﺋﺎﺗﯩﻠﯩـﭗ ﻗﺎﻟﻐـﺎﻥ .ھﺎﺷـﯩﻢ
ﺩﯦﮕﻪﻥ ﺳﯚﺯ ﺋﻪﺭەﺏ ﺗﯩﻠﯩﺪﺍ »ﺋﻮﺷﺘﯘﻣﺎﻕ« ﺩﯦﮕﻪﻥ ﻣﻪﻧﯩﺪە ﻛﯧﻠﯩﺪﯨﻜﻪﻥ .ﭼﯜﻧﻜﻰ ﺋﻪﻣﺮﻯ ﺋﯘﻻﺭﻏﺎ ﻧﺎﻧﻨﻰ ﺋﻮﺷـﺘﯘپ ﺷـﻮﺭﭘﯩﻐﺎ
ﭼﯩﻼپ ﺑﻪﺭﮔﻪﻧﻠﯩﻜﻰ ﺋﯜﭼﯜﻥ ھﺎﺷﯩﻢ ﺩەپ ﺋﺎﺗﯩﻠﯩـﭗ ﻗﺎﻟﻐـﺎﻥ ﺋﯩـﻜﻪﻥ .ھﺎﺷـﯩﻢ ،ﺋﺎﺑـﺪﯗ ﻣﻪﻧﻨﺎﻓﻨﯩـﯔ ﻣﯘﺭﺭەﺗﯘﻟﻤﻪﺳـﻠﻪﻣﻪﻧﯩﯔ
ﻗﯩﺰﻯ ﺋﺎﺗﯩﻜﻪ ﺩﯦﮕﻪﻥ ﺋﺎﻳﺎﻟﯩﺪﯨﻦ ﺗﯘﻏﯘﻟﻐﺎﻥ ﺑﺎﻟﯩﺴﻰ ﺋﯩﺪﻯ .ﺋﺎﺑﺪﯗ ﻣﻪﻧﻨﺎﻓﻨﯩﯔ ﺋﻪﺳﻠﻰ ﺋﯩﺴﻤﻰ ﻣـﯘﻏﯩﺮە ﺑﻮﻟـﯘپ ،ﺑـﯘ ﻛﯩـﺸﻰ
ﭼﯩﺮﺍﻳﻠﯩﻖ ﺑﻮﻟﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ﺋﯜﭼﯜﻥ »ﻗﻪﻣﻪﺭ« ﺩﯦﻴﯩﻠﻪﺗﺘﻰ .ﺋﺎﺑﺪﯗ ﻣﻪﻧﻨﺎﻑ ،ﺋﺎﺑـﺪﯗﻟﺌﯘﺯﺯﺍ ۋە ﺋﺎﺑـﺪﯗﺩﺩﺍﺭﻻﺭ ﻗﯘﺳـﻪﻳﻨﯩﯔ ﺋﻮﻏـﯘﻟﻠﯩﺮﻯ
ﺋﯩﺪﻯ .ﺑﯘﻻﺭﻧﯩﯔ ﺋﺎﻧﯩﺴﻰ ﺧﻪﻟﯩﻞ ﺋﯩﺒﻨﻰ ھﻪﺑﻪﺷﻨﯩﯔ ﻗﯩﺰﻯ ھﯘﺑﻪﻱ ﺩﯦﮕﻪﻥ ﺋﺎﻳﺎﻝ ﺋﯩﺪﻯ .ﻗﯘﺳﻪﻳﻨﯩﯔ ﺋﻪﺳـﻠﻰ ﺋﯩـﺴﻤﻰ ﺯەﻳـﺪ
ﺑﻮﻟــﯘپ ،ﺑﯘﻧﯩــﯔ ﻗﯘﺳــﻪﻱ ﺩەپ ﺋﺎﺗﯩﻠﯩــﭗ ﻗﯧﻠﯩــﺸﯩﺪﯨﻜﻰ ﺳــﻪۋەﺏ ،ﺋﯘﻧﯩــﯔ ﺋﺎﻧﯩــﺴﻰ »ﭘــﺎﺗﯩﻤﻪ ﺑﯩﻨﺘــﻰ ﺳــﻪﺋﺪ« ﻧــﻰ ﺋﺎﺗﯩــﺴﻰ
ﻛﯩﻼﺑﺘﯩﻦ ﻛﯧﻴﯩﻦ ﺭەﺑﯩﺌﻪ ﺋﯩﺒﻨﻰ ﺩەﺑﺒﻪ ﺩﯦﮕﻪﻥ ﺋﺎﺩەﻡ ﻧﯩﻜﺎھﯩﻐﺎ ﺋﯧﻠﯩﭗ ،ﺷﺎﻣﺪﯨﻜﻰ ﺑﻪﻧﻰ ﺋﻪﺯﺭە ﺩﯨﻴﺎﺭﯨﻐـﺎ ﺋﯧﻠﯩـﭗ ﻛﻪﺗـﻜﻪﻥ
ﺋﯩﺪﻯ .ﺋﯘ ﭼﺎﻏﺪﺍ ﻗﯘﺳﻪﻱ ﺗﯧﺨﻰ ﻛﯩﭽﯩﻚ ﺑﻮﻟﻐﺎﭼﻘﺎ ﺋﺎﻧﯩﺴﻰ ﺋﯘﻧﻰ ﺋﯚﺯﻯ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺑﯩـﺮﮔﻪ ﺋﯧﻠﯩـﭗ ﻛﻪﺗـﻜﻪﻥ .ﺑـﯘ ﺳـﻪۋەﺑﺘﯩﻦ
ﺋﯘ ﻗﯘﺳﻪﻱ ﺩەپ ﺋﺎﺗﯩﻠﯩﭗ ﻗﺎﻟﻐﺎﻥ .ﻗﯘﺳﻪﻱ ﺩﯦـﻤﻪﻙ ،ﺋﻪﺭەﺏ ﺗﯩﻠﯩـﺪﺍ »ﻳﯩـﺮﺍﻕ« ﺩﯦـﮕﻪﻥ ﻣﻪﻧﯩﻨـﻰ ﺋﯩﭙﺎﺩﯨﻠﻪﻳـﺪﯗ .ﻗﯘﺳـﻪﻱ ﺋـﯚﺯ
ﺋﺎﺗﯩﺴﯩﻨﯩﯔ ﺩﯨﻴﺎﺭﯨﺪﯨﻦ ﻳﯩﺮﺍﻗﻼپ ﻛﻪﺗﻜﻪﭼﻜﻪ ﺋﻪﺭەﺑﻠﻪﺭ ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺋﻪﺳﻠﯩﺪﯨﻜﻰ ﺯەﻳﺪ ﺩﯦﮕﻪﻥ ﺋﯩﺴﻤﯩﻨﻰ ﺗﺎﺷﻼپ ﻗﯘﺳـﻪﻱ ﺩەپ
ﺋﺎﺗﯩﺸﯩﯟﺍﻟﻐﺎﻥ.
ﻗﯘﺳﻪﻱ ﺑﻮﻟﺴﺎ ﻛﺎﺗﺘﺎ ﺑﺎﻱ ،ﺳﯧﺨﻰ ۋە ﻳﯜﺯ ﺋﺎﺑﺮﯗﻳﻠﯘﻕ ﺋﺎﺩەﻡ ﺋﯩﺪﻯ .ﻛﻪﺑﯩﻨﯩﯔ ﺋﯩﮕﯩـﺪﺍﺭﭼﯩﻠﯩﻘﻰ ﻗﯘﺳـﻪﻳﻨﯩﯔ ﻗﯧـﻴﯩﻦ ﺋﺎﺗﯩـﺴﻰ
ﺧﯧﻠﯩﻞ ﺋﯩﺒﻨﻰ ھﻪﺑﻪﺷﯩﻠﺨﺎﺯەﺋﯩﻨﯩﯔ ﻗﻮﻟﯩـﺪﺍ ﺋﯩـﺪﻯ .ﺋﺎﻛﯩـﺴﻰ ۋﺍﭘـﺎﺕ ﺑﻮﻟـﯘﺵ ﺋﺎﻟﺪﯨـﺪﺍ ﻛﻪﺑﯩﻨﯩـﯔ ﺋﯩﮕﯩـﺪﺍﺭﭼﯩﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﻗﯩـﺰﻯ
ھﯘﺑﻪﻳﮕﻪ ۋەﺳﯩﻴﻪﺕ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ .ھﯘﺑﻪﻱ» :ﻣﻪﻥ ﻛﻪﺑﯩﻨﯩﯔ ﺋﯩﺸﯩﻜﯩﻨﻰ ﺋﯧﭽﯩـﭗ ـ ﺋﯧﺘﯩـﭗ ﺑﻮﻻﻟﻤﺎﻳـﺪﯨﻜﻪﻧﻤﻪﻥ« ﺩەپ ﺋﯚﺯﯨﻨﯩـﯔ
ﺋﻮﻏﻠﻰ ﻣﯘھﺘﻪﺭەﺷﻜﻪ ﺋﯚﺗﯜﻧﯜپ ﺑﻪﺭﮔﻪﻥ .ﺑﯘ ﺋﺎﺩەﻡ ﺋﻪﺑﯘ ﻏﯩﺒﺸﺎﻥ ﺩەپ ﺋﺎﺗﯩﻼﺗﺘﻰ .ﺋﯘﺯﯗﻥ ﺋـﯚﺗﻤﻪﻱ ﻗﯘﺳـﻪﻱ ﺑﻪﻳﺘﯘﻟﻼھﻨﯩـﯔ
ﺋﯩﮕﯩﺪﺍﺭﭼﯩﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﺑﯩﺮ ﺗﯘﻟـﯘﻡ ھـﺎﺭﺍﻕ ۋە ﺑﯩـﺮ ﺭﺍۋﺍﺑﻘـﺎ ﺳـﯧﺘﯩﯟﺍﻟﻐﺎﻥ .ﺷـﯘ ﺳـﻪۋەﺑﺘﯩﻦ ﺋﻪﺭەﺑـﻠﻪﺭ ﺳـﻮﺩﯨﺪﺍ ﺋﯘﺗﺘـﯘﺭﯗپ ﻗﻮﻳﻐـﺎﻥ
ﻛﯩــﺸﯩﻨﻰ» :ﺋﻪﺑــﯘ ﻏﯩﺒــﺸﺎﻧﺪﯨﻨﻤﯘ ﺑﻪﻛــﺮەﻙ ﺯﯨﻴــﺎﻥ ﺗــﺎﺭﺗﻘﯘﭼﻰ« ﺩەپ ﺋﺎﺗﺎﻳــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ .ﺋﻪﺑــﯘ ﻏﯩﺒــﺸﺎﻥ ﻛﻪﺑﯩﻨﯩــﯔ
ﺋﯩﮕﯩﺪﺍﺭﭼﯩﻠﯩﻖ ھﻮﻗﯘﻗﯩﻨﻰ ﺳﺎﺗﻘﺎﻧﺪﯨﻦ ﻛﯧـﻴﯩﻦ ،ﺑﻪﻧـﻰ ﺧـﯘﺯﺍﺋﻪ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﻗﯘﺳـﻪﻳﻨﯩﯔ ﺋﺎﺭﯨـﺴﯩﺪﺍ ﭼـﻮڭ ﻣـﺎﺟﯩﺮﺍ ﻳـﯜﺯ ﺑﻪﺭﮔﻪﻥ.
ﻟﯧﻜﯩﻦ ﺋﺎﺧﯩﺮﯨﺪﺍ ﺋﻪﻣﺮ ﺋﯩﺒﻨﻰ ﺋﻪۋﭘﻨﯩﯔ ﻳﺎﺭﺍﺷﺘﯘﺭﯗپ ﻗﻮﻳﯘﺷﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻛﻪﺑﯩﻨﯩﯔ ﺋﯩﮕﯩﺪﺍﺭﭼﯩﻠﯩﻖ ھﻮﻗﯘﻗﻰ ﻗﯘﺳـﻪﻳﻨﯩﯔ ﻗﻮﻟﯩـﺪﺍ
ﻗﯧﻠﯩﯟەﺭﮔﻪﻥ.
ﻗﯘﺳﻪﻱ ﻛﯩﻼﺑﻨﯩﯔ ﺋﻮﻏﻠﻰ ﺑﻮﻟﯘپ ،ﻛﯩﻼﺏ ﻣﯘﺭﺭەﻧﯩﯔ ﺳﻪﺭﯨﺮ ﺋﯩﺒﻨﻰ ﺳـﻪﺋﻠﻪﭘﻨﯩﯔ ﻗﯩـﺰﻯ ھﯩﻨـﺪ ﻧـﺎﻣﻠﯩﻖ ﺋﺎﻳﺎﻟﯩـﺪﯨﻦ ﺑﻮﻟﻐـﺎﻥ
ﺋﻮﻏﻠﻰ ﺋﯩﺪﻯ .ﻣـﯘﺭﺭە ﻛﻪﺋﺒﯩﻨﯩـﯔ ﺷـﻪﻳﺒﺎﻥ ﺋﯩﺒﻨـﻰ ﻣﯘھﺎﺭﯨﭙﻨﯩـﯔ ﻗﯩـﺰﻯ ﻣﻪھـﺸﯩﻴﻪ ﺋﯩـﺴﯩﻤﻠﯩﻚ ﺋﺎﻳﺎﻟﯩـﺪﯨﻦ ﺑﻮﻟﻐـﺎﻥ ﺋـﻮﻏﻠﻰ
6


ﺋﯩﺪﻯ .ﻛﻪﺋﺐ ﻟﯘﺋﻪﻳﻨﯩﯔ ﻛﻪﺋﺐ ﺋﯩﺒﻨﻰ ﺋﻪﻟﻘﻪﻳﺴﻨﯩﯔ ﻗﯩﺰﻯ ﻣﺎﺭﯨﻴﻪ ﺋﯩﺴﯩﻤﻠﯩﻚ ﺋﺎﻳﺎﻟﯩﺪﯨﻦ ﺑﻮﻟﻐـﺎﻥ ﺋـﻮﻏﻠﻰ ﺋﯩـﺪﻯ .ﻟـﯘﺋﻪﻱ
ﺑﻮﻟــﺴﺎ ﻏﺎﻟﯩﭙﻨﯩــﯔ ﻳﻪﺧﻠــﯘﺩ ﺋﯩﺒﻨﯩﻨﻨﻪﺯﯨﺮﻧﯩــﯔ ﺋــﺎﺗﯩﻜﻪ ﺋﯩــﺴﯩﻤﻠﯩﻚ ﺋﺎﻳﺎﻟﯩــﺪﯨﻦ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ ﺋــﻮﻏﻠﻰ ﺋﯩــﺪﻯ .ﻏﺎﻟﯩــﭗ ﺑﻮﻟــﺴﺎ
ﻓﯩﻬﺮﯨﻨﯩــﯔ ھــﺎﺭﯨﺲ ﺋﯩﺒﻨــﻰ ﺗﻪﻣﯩﻤﻨﯩــﯔ ﻗﯩــﺰﻯ ﻟﻪﻳــﻼ ﺋﯩــﺴﯩﻤﻠﯩﻚ ﺋﺎﻳﺎﻟﯩــﺪﯨﻦ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ ﺋــﻮﻏﻠﻰ ﺋﯩــﺪﻯ .ﻣﺎﻧــﺎ ﺷــﯘ ﻓﯩﻬــﺮﻯ
»ﻗــﯘﺭەﻳﺶ« ﺩەپ ﺋــﺎﺗﯩﻼﺗﺘﻰ .ﻗــﯘﺭەﻳﺶ »ﻗﯩــﺮﺵ« ﺩﯦــﮕﻪﻥ ﺳــﯚﺯﻧﯩﯔ ﻛﯩﭽﯩﻜﻠﯩــﺘﯩﻠﮕﻪﻥ ﺷــﻪﻛﻠﻰ ﺑﻮﻟــﯘپ ،ﺋــﯘ ﺩﯦﯖﯩــﺰﺩﺍ
ﻳﺎﺷﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ھﺎﻳﯟﺍﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ھﻪﻣﻤﯩﺴﯩﺪﯨﻦ ﻛﯜﭼﻠﯜﻙ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺑﯩﺮﺧﯩﻞ ھﺎﻳﯟﺍﻧﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﻤﻰ ﺋﯩﻜﻪﻥ .ﻓﯩﻬﺮﯨﻤﯘ ﺑﺎﺷـﻘﯩﻼﺭﺩﯨﻦ
ﻛﯜﭼﻠﯜﻙ ﺩﯦﮕﻪﻥ ﻣﻪﻧﯩﺪە ﺑﻮﻟﻐﺎﭼﻘﺎ ﻗﯘﺭەﻳﺶ ﺩەپ ﺋﺎﺗﯩﻠﯩﭗ ﻗﺎﻟﻐﺎﻥ ﺋﯩﻜﻪﻥ.
ﻓﯩﻬﺮﻯ ﻣﻪﻛﻜﯩﺪﯨﻜﻰ ﺋﻪﺭەﺑﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﻛﺎﺗﺘﯩﯟﯦـﺸﻰ ﺋﯩـﺪﻯ .ﺑﻪﺯﻯ ﺗﺎﺭﯨﺨـﺸﯘﻧﺎﺳﻼﺭﻧﯩﯔ ﺋﯧﻴﺘﯩـﺸﯩﭽﻪ ،ﻳﻪﻣﻪﻧﻨﯩـﯔ ﻛﺎﺗﺘﯩﯟﯦـﺸﻰ
ھﻪﺳﺴﺎﻥ ﺩﯦﮕﻪﻥ ﺋﺎﺩەﻡ ھﯩﻤﻴﻪﺭ ﻗﻪﺑﯩﻠﯩﺴﻰ ۋە ﺋﯘﻧـﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷـﻘﺎ ﺑﯩـﺮ ﻧﻪﭼـﭽﻪ ﻗﻪﺑﯩﻠﯩﻠﻪﺭﻧـﻰ ﺑﺎﺷـﻼپ ﻛﻪﺑﯩﻨﯩـﯔ ﺗﺎﺷـﻠﯩﺮﯨﻨﻰ
ﻳﻪﻣﻪﻧﮕﻪ ﺋﯧﻠﯩﭗ ﻛﯧﺘﯩﻤﯩﺰ ﺩەپ ﻣﻪﻛﻜﯩﮕﻪ ﻳﯜﺭﯛﺵ ﻗﯩﻠﯩﭗ ،ﻧﻪﺧﻠـﻰ ﺩﯦـﮕﻪﻥ ﺟﺎﻳﻐـﺎ ﻛﯧﻠﯩـﭗ ﭼﯜﺷـﯩﺪﯗ .ﺑﯘﻧﯩﯖـﺪﯨﻦ ﺧﻪۋەﺭ
ﺗﺎﭘﻘﺎﻥ ﻗﯘﺭەﻳﺶ ﻗﻪﺑﯩﻠﯩﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﻛﻪﻧﺎﻧﻪ ،ﺧﯘﺯەﻳﻤﻪ ،ﺋﻪﺳﻪﺩ ،ﺟﯘﺯﺍﻡ ﻗﺎﺗﺎﺭﻟﯩﻖ ﺑﯩﺮ ﻧﻪﭼﭽﻪ ﻗﻪﺑﯩـﻠﻪ ﺑﯩﺮﻟﯩـﺸﯩﭗ ھﻪﺳـﺴﺎﻧﻐﺎ
ﻗﺎﺭﺷﻰ ﺋﯘﺭﯗﺵ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ .ﺑﯘ ﺋﯘﺭﯗﺷﺘﺎ ﻳﻪﻣﻪﻧﻠﯩﻜﻠﻪﺭﻧﯩـﯔ ﻛﺎﺗﺘﯩﯟﯦـﺸﻰ ھﻪﺳـﺴﺎﻥ ،ﻣﻪﻛﻜﯩﻠﯩﻜﻠﻪﺭﻧﯩـﯔ ﻛﺎﺗﺘﯩﯟﯦـﺸﻰ ﻓﯩﻬـﺮﻯ
ﺋﯩــﺪﻯ .ﺑــﯘ ﺋﯩﻜﻜــﻰ ﺗﻪﺭەپ ﺋﺎﺭﯨــﺴﯩﺪﺍ ﺯﻭﺭ ﺋــﯘﺭﯗﺵ ﻳــﯜﺯ ﺑﻪﺭﮔﻪﻧــﺪﯨﻦ ﻛﯧــﻴﯩﻦ ،ﻳﻪﻣﻪﻥ ﺗﻪﺭەپ ﻣﻪﻏﻠــﯘپ ﺑﻮﻟــﯘپ ،ھﻪﺳــﺴﺎﻥ
ﺋﻪﺳــﯩﺮﮔﻪ ﭼﯜﺷــﻜﻪﻥ .ھﻪﺳ ـﺴﺎﻥ ﻣﻪﻛﻜﯩــﺪە ﺋــﯜچ ﻳﯩــﻞ ﺋﻪﺳــﯩﺮﺩە ﺗﯘﺭﻏﺎﻧــﺪﯨﻦ ﻛﯧــﻴﯩﻦ ،ﺑﯩــﺮ ﺑﺎھــﺎﻧﻪ ـ ﺳــﻪۋەﺏ ﺑﯩــﻠﻪﻥ
ﻣﻪﻛﻜﯩﻠﯩﻜﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﻗﻮﻟﯩﺪﯨﻦ ﺳﺎﻻﻣﻪﺕ ﻗﯘﺗﯘﻟﯘپ ﭼﯩﻘﯩﭗ ﻣﻪﻛﻜﻪ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻳﻪﻣﻪﻧﻨﯩﯔ ﺋﺎﺭﯨـﺴﯩﺪﯨﻜﻰ ﺑﯩـﺮ ﺟﺎﻳﻐـﺎ ﻛﻪﻟﮕﻪﻧـﺪە
ۋﺍﭘﺎﺕ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ .ﺑﯘﺭﯗﻧﺪﯨﻦ ﺗﺎﺭﺗﯩﭗ ﺑﻪﻳﺘﯘﻟﻼھ ۋە ﺋﯘ ﻳﻪﺭﺩﯨﻜﻰ ﺧﻪﻟﻘﻘﻪ ﻳﺎﻣﺎﻥ ﻏﻪﺭەﺯﺩە ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ھﻪﺭﻗﺎﻧـﺪﺍﻕ ﻣﯩﻠـﻠﻪﺕ ﻳـﺎﻛﻰ
ھﻪﺭﻗﺎﻧﺪﺍﻕ ﺷﻪﺧـﺴﻨﯩﯔ ﺋـﺎﻗﯩﯟﯨﺘﻰ ﻳﺎﺧـﺸﻰ ﺑﻮﻟﻤﯩﻐـﺎﻥ .ﻣﺎﻧـﺎ ﺑـﯘ ھﻪﺳـﺴﺎﻥ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﻓﯩﻬﺮﯨﻨﯩـﯔ ﺋﺎﺭﯨـﺴﯩﺪﺍ ﺑﻮﻟـﯘپ ﺋـﯚﺗﻜﻪﻥ
ۋەﻗﻪﻧﯩﯔ ﻗﯩﺴﻘﯩﭽﻪ ﺑﺎﻳﺎﻧﻰ.
ﻓﯩﻬﺮﻯ ﺑﻮﻟﺴﺎ ﻣﺎﻟﯩﻜﻨﯩﯔ ﺋـﺎﻣﯩﺮ ﺋﯩﺒﻨـﻰ ھﺎﺭﯨـﺴﻨﯩﯔ ﻗﯩـﺰﻯ ﺟﻪﻧـﺪەﻟﻪ ﻧـﺎﻣﻠﯩﻖ ﺋﺎﻳﺎﻟﯩـﺪﯨﻦ ﺑﻮﻟﻐـﺎﻥ ﺋـﻮﻏﻠﻰ ﺑﻮﻟـﯘپ ،ﻣﺎﻟﯩـﻚ
ﻧﻪﺯﯨﺮﻧﯩــﯔ ﺋﻪﺩۋﺍﻥ ﺋﯩﺒﻨــﻰ ﻗﻪﻳــﺲ ﺋﻪﻳﻼﻧﻨﯩــﯔ ﻗﯩــﺰﻯ ﺋــﺎﺗﯩﻜﻪ ﺋﯩــﺴﯩﻤﻠﯩﻚ ﺋﺎﻳﺎﻟﯩــﺪﯨﻦ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ ﺋــﻮﻏﻠﻰ ﺋﯩــﺪﻯ .ﻧﻪﺯﯨﺮﻧﯩــﯔ
ﺋﻪﺳــﻠﻰ ﺋﯩــﺴﻤﻰ ﻗﻪﻳــﺲ ﺑﻮﻟــﯘپ ،ﺋــﯘ ﻧﺎھــﺎﻳﯩﺘﻰ ﭼﯩﺮﺍﻳﻠﯩــﻖ ﺑﻮﻟﻐﺎﭼﻘــﺎ ﻧﻪﺯﯨــﺮ )ﻳﻪﻧــﻰ ﭼﯩﺮﺍﻳﻠﯩــﻖ( ﺩﯦــﮕﻪﻥ ﺋﯩــﺴﯩﻢ ﺑﯩــﻠﻪﻥ
ﺗﻮﻧﯘﻟﻐــﺎﻥ .ﺑﻪﺯﯨــﻠﻪﺭ ﺋﻪﻧﻪ ﺷــﯘ ﻧﻪﺯﯨﺮﻧــﻰ ﻗــﯘﺭەﻳﺶ ﺩەپ ﺋــﺎﺗﯩﻼﺗﺘﻰ ﺩەﻳــﺪﯗ .ﻧﻪﺯﯨــﺮ ﺧﯘﺯەﻳﻤﻪﻧﯩــﯔ ﺳــﻪﺋﺪ ﺋﯩﺒﻨــﻰ ﻗﻪﻳــﺲ
ﺋﻪﻳﻼﻧﻨﯩﯔ ﻗﯩﺰﻯ ﺋﻪۋﺍﻧﻪ ﺋﯩﺴﯩﻤﻠﯩﻚ ﺋﺎﻳﺎﻟﯩﺪﯨﻦ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺋﻮﻏﻠﻰ ﺋﯩﺪﻯ .ﺧﯘﺯەﻳﻤﻪ ﻣﯘﺩﺭﯨﻜﻨﯩـﯔ ﺋﻪﺳـﻠﻪﻡ ﺋﯩﺒﻨـﻰ ﺋﻪﻟﻬﺎﭘﻨﯩـﯔ
ﻗﯩﺰﻯ ﺳﻪﻟﻤﺎ ﺋﯩﺴﯩﻤﻠﯩﻚ ﺋﺎﻳﺎﻟﯩﺪﯨﻦ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺋﻮﻏﻠﻰ ﺋﯩﺪﻯ .ﻣﯘﺩﺭﯨﻚ ﺑﻮﻟﺴﺎ ﺋﯩﻠﻴﺎﺳـﻨﯩﯔ ھﻪﻟـﯟﺍﻥ ﺋﯩﺒﻨـﻰ ﺋﯩﻤﺮﺍﻧﻨﯩـﯔ ﻗﯩـﺰﻯ
ﻟﻪﻳﻼ ﻧﺎﻣﻠﯩﻖ ﺋﺎﻳﺎﻟﯩﺪﯨﻦ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺋﻮﻏﻠﻰ ﺋﯩﺪﻯ .ﻣﯘﺩﺭﯨﻜﻨﯩﯔ ﺋﻪﺳﻠﻰ ﺋﯩﺴﻤﻰ ﺋﻪﻣـﺮﻯ ﺑﻮﻟـﯘپ ،ﺑﯩـﺮ ﻛـﯜﻧﻰ ﺋﯘﻧﯩـﯔ ﺋﺎﺗﯩـﺴﻰ
ﺋﯩﻠﻴﺎﺱ ﺗـﯚﮔﯩﻠﻪﺭﻧﻰ ﻛـﯚﺯﺩﯨﻦ ﻛﻪﭼـﯜﺭﯛﺵ ﺋﯜﭼـﯜﻥ ﻳﺎﻳﻼﻗﻘـﺎ ﻛﻪﻟﮕﻪﻧـﺪە ﺗﻮﺳـﺎﺗﺘﯩﻦ ﺑﯩـﺮ ﺗﻮﺷـﻘﺎﻥ ﭼﯩﻘﯩـﭗ ﻛﯧﻠﯩـﺪﯗ ـ ﺩە
ﺗﯚﮔﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ھﻪﻣﻤﯩﺴﻰ ﺋﻪﺗﺮﺍﭘﻘﺎ ﺗﺎﺭﺍپ ﻛﯧﺘﯩﺪﯗ .ﻣﯘﺩﺭﯨﻚ ﺩەﺭھﺎﻝ ﺑﯧﺮﯨﭗ ﺗـﯚﮔﯩﻠﻪﺭﻧﻰ ﺗﯧﭙﯩـﭗ ﻛﯧﻠﯩـﺪﯗ .ﺷـﯘﻧﯩﯔ ﺑﯩﻠـــﻪﻥ
ﺋﺎﺗﯩﺴﻰ ﺋﯘﻧﻰ ﻣﯘﺩﺭﯨﻚ )ﺗﺎﭘﻘﯘﭼﻰ( ﺩەپ ﺋﺎﺗﯩﻐﺎﻥ .ﻛﯧﻴﯩﻦ ﻛﯩﺸﯩﻠﻪﺭ ﺋﺎﺭﯨﺴﯩﺪﺍ ﺑﯘ ﺋﯩﺴﯩﻢ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺗﻮﻧﯘﻟﯘپ ﻗﺎﻟﻐﺎﻥ.
ﺋﯩﻠﻴﺎﺱ ۋﺍﭘﺎﺕ ﺑﻮﻟﯘپ ﻛﻪﺗﻜﻪﻧﺪە ،ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺋﺎﻳﺎﻟﻰ ﺋﯩﻨﺘﺎﻳﯩﻦ ﻗﺎﻳﻐﯘﺭﯗپ ﺋﯘ ۋﺍﭘﺎﺕ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺟﺎﻳﺪﯨﻦ ﺋﻪﺳﻼ ﻣﯩـﺪﯨﺮﻟﯩﻤﺎﻱ ﺩەﺭﺩ
ﺗﺎﺭﺗﯩﭗ ﺋﯚﻟﯜپ ﻛﻪﺗﻜﻪﻥ .ﺷﯘ ﺳﻪۋەﺑﺘﯩﻦ ﻗﺎﺗﺘﯩﻖ ﻣﺎﺗﻪﻡ ﺗﯘﺗﻘﺎﻥ ﻛﯩﺸﯩﻨﻰ ﺑﯘ ﺋﺎﻳﺎﻟﻐﺎ ﺋﻮﺧﺸﯩﺘﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﺎﺩەﺕ ﺷـﻪﻛﯩﻠﻠﯩﻨﯩﭗ
ﻗﺎﻟﻐﺎﻥ .ﺋﯩﻠﻴﺎﺱ ﻣﯘﺯەﺭﻧﯩﯔ ﺟﯘﻧﺪﯗپ ﺋﯩﺒﻨﻰ ﻣﻪﺋﺪﯨﻨﯩﯔ ﻗﯩﺰﻯ ﺭەﺑﺎﺏ ﺋﯩﺴﯩﻤﻠﯩﻚ ﺋﺎﻳﺎﻟﯩﺪﯨﻦ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺋﻮﻏﻠﻰ ﺋﯩـﺪﻯ .ﻣـﯘﺯەﺭ
ﻧﯩﺰﺍﺭﻧﯩﯔ ﺋﻪﻛﻜﯩﻨﯩﯔ ﻗﯩﺰﻯ ﺳﻪۋﺩە ﺋﯩﺴﯩﻤﻠﯩﻚ ﺋﺎﻳﺎﻟﯩﺪﯨﻦ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺋـﻮﻏﻠﻰ ﺋﯩـﺪﻯ .ﻧﯩﺰﺍﺭﻧﯩـﯔ ﺗـﯚﺕ ﺋـﻮﻏﻠﻰ ﺑﻮﻟـﯘپ ،ﺑﯩـﺮﻯ
7


ﻣﯘﺯەﺭ ،ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩـﺮﻯ ﺋﻪﻳـﺎﺩ ﺩەپ ﺋـﺎﺗﯩﻼﺗﺘﻰ ۋە ﺑـﯘ ﺋﯩﻜﻜﯩـﺴﻰ ﺑﯩـﺮ ﺋﺎﻧﯩـﺪﯨﻦ ﺋﯩـﺪﻯ .ﻗﺎﻟﻐـﺎﻥ ﺋﯩﻜﻜﯩـﺴﻰ ﺩەﺑﯩـﺌﻪ ۋە ﺋﻪﻧﻤـﺎﺭ
ﺑﻮﻟﯘپ ،ﺑﯘ ﺋﯩﻜﻜﯩﺴﯩﻨﯩﯔ ﺋﺎﻧﯩﺴﻰ ﺑﯩﺮ ﺋﯩﺪﻯ .ﺑﯘﻻﺭﻧﯩﯔ ﺋﺎﻧﯩﺴﻰ ۋەﺋﻼﻧﻨﯩﯔ ﻗﯩﺰﻯ ﺟﻪﺩﺍﻟﻪ ﺋﯩﺴﯩﻤﻠﯩﻚ ﺋﺎﻳـﺎﻝ ﺋﯩـﺪﻯ .ﻧﯩـﺰﺍﺭ
ۋﺍﭘﺎﺕ ﺑﻮﻟﯘﺵ ﺋﺎﻟﺪﯨﺪﺍ ﺑﺎﻟﯩﻠﯩﺮﯨﻐﺎ ﻣﺎﻝ ـ ﻣﯜﻟﻜﯩﻨﻰ ﺗﻪﻗﺴﯩﻢ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﻣﯘﻧﺪﺍﻕ ﺩەپ ۋەﺳﯩﻴﻪﺕ ﻗﺎﻟـﺪﯗﺭﻏﺎﻥ» :ﺋـﻰ ﺋﻮﻏـﯘﻟﻠﯩﺮﯨﻢ،
ﺑﯘ ﻗﯩﺰﯨﻞ ﺑﻮﻳﺎﻟﻐﺎﻥ ﻗﯘﺑﺒﻪ ۋە ﺷﯘﻧﯩﯖﻐﺎ ﺋﻮﺧﺸﺎﺵ ﻗﯩﺰﯨﻞ ﺭەﯕﺪﯨﻜﻰ ﻧﻪﺭﺳﯩﻠﻪﺭ ﻣﯘﺯەﺭﻧﯩﯔ ﺑﻮﻟﺴﯘﻥ) ،ﺑﯘ ﺳﻪۋەﺑﺘﯩﻦ ﻣـﯘﺯەﺭ
»ﻗﯩﺰﯨﻞ ﻣﯘﺯەﺭ« ﺩەپ ﺋﺎﺗﯩﻼﺗﺘﻰ( ﺑﯘ ﻗﺎﺭﺍ ﭼﯧﺪﯨﺮ ۋە ﺋﯘﻧﯩﯖﻐﺎ ﺋﻮﺧـﺸﺎﺵ ﻗـﺎﺭﺍ ﺭەﯕـﺪﯨﻜﻰ ﻧﻪﺭﺳـﯩﻠﻪﺭ ﺭەﺑﯩﺌﻪﻧﯩـﯔ ﺑﻮﻟـﺴﯘﻥ،
ﺑﯘ ﺧﯩﺰﻣﻪﺗﻜﺎﺭ ۋە ﺋﯘﻧﯩﯖﻐﺎ ﺋﻮﺧﺸﺎﺵ ﻧﻪﺭﺳﯩﻠﻪﺭ ﺋﻪﻳﺎﺩﻧﯩﯔ ﺑﻮﻟﺴﯘﻥ ،ﺑﯘ ﻛﯩـﻴﯩﻢ ـ ﻛـﯧﭽﻪﻙ ۋە ﻣﻪﻥ ﺋﻮﻟﺘﯘﺭﻏـﺎﻥ ﺋﯚﻳـﯟﺍﻗﯩﻼﺭ
ﺋﻪﻧﻤﺎﺭﻧﯩﯔ ﺑﻮﻟﺴﯘﻥ« ﺩﯦﮕﻪﻥ .ﺑـﯘ ﺗﻪﻗـﺴﯩﻤﺎﺗﺘﯩﻦ ﻛﯧـﻴﯩﻦ ﻧﯩـﺰﺍﺭ ﺋﻮﻏﯘﻟﻠﯩﺮﯨﻐـﺎ ﺧﯩﺘـﺎﺏ ﻗﯩﻠﯩـﭗ» :ﺋﻪﮔﻪﺭ ﺑـﯘ ﺗﻪﻗـﺴﯩﻤﺎﺗﻘﺎ
ﺭﺍﺯﻯ ﺑﻮﻟﻤــﺎﻱ ﺋﯩﺨــﺘﯩﻼپ ﻗﯩﻠﯩﺸــﺴﺎﯕﻼﺭ ﻧﻪﺟﺮﺍﻧــﺪﯨﻜﻰ ﺋﻪﻓﺌﺎﺋﯩﻠﺠﯘﺭھــﺎﻣﻰ ﺋﯩــﺴﯩﻤﻠﯩﻚ ھﻪﻛﯩﻤﻨﯩــﯔ ﻳﯧﻨﯩﻐــﺎ ﺑﯧــﺮﯨﯖﻼﺭ«.
ﺩﯦﮕﻪﻥ.
ﻧﯩﺰﺍﺭ ۋﺍﭘﺎﺕ ﺑﻮﻟﻐﺎﻧﺪﯨﻦ ﻛﯧﻴﯩﻦ ﺩﯦﮕﻪﻧﺪەﻙ ﺋـﯘﻻﺭ ﺋﺎﺭﯨـﺴﯩﺪﺍ ﺗـﺎﻻﺵ ـ ﺗـﺎﺭﺗﯩﺶ ﻳـﯜﺯ ﺑﻪﺭﮔﻪﻥ .ﺋﺎﺧﯩﺮﯨـﺪﺍ ﺩﺍﺩﯨـﺴﻰ ﺋﯧﻴﺘﻘـﺎﻥ
ھﯧﻠﯩﻘﻰ ھﻪﻛﯩﻤﻨﯩﯔ ﻳﯧﻨﯩﻐﺎ ﺑﯧﺮﯨﭗ ﻣﻪﺳﯩﻠﯩﻨﻰ ھﻪﻝ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺗﯚﺕ ﺋﻮﻏﯘﻝ ﺑﯩﻠﻠﻪ ﻳﻮﻟﻐﺎ ﭼﯩﻘﻘﺎﻥ.
ﺋﯘﻻﺭ ﻣﯧﯖﯩﭗ ﺑﯩﺮ ﺋﻮﺕ ـ ﭼﯚﭘﻠﯜﻛﺘﯩﻦ ﺋﯚﺗﯜپ ﻛﯧﺘﯩﯟﯦﺘﯩﭗ ،ﺋـﯘ ﻳﻪﺭﺩە ﺋـﻮﺗﻼپ ﻳـﯜﺭﮔﻪﻥ ﺑﯩـﺮ ﺗﯚﮔﯩﻨﯩـﯔ ﺋﯩﺰﯨﻨـﻰ ﻛـﯚﺭﮔﻪﻥ.
ﺋﯘﻻﺭﻧﯩﯔ ﺋﯩﭽﯩﺪﯨﻦ ﻣﯘﺯەﺭ» :ﺑﯘ ﺗﯚﮔﯩﻨﯩﯔ ﺑﯩﺮ ﻛﯚﺯﻯ ﻛﯚﺭﻣﻪﻳﺪﯨﻜﻪﻥ« ﺩﯦﮕﻪﻧﺪە ،ﺭەﺑﯩـﺌﻪ» :ﺑـﯘ ﺋﺎﻗـﺴﺎﻕ ﺗـﯚﮔﻪ ﺋﯩـﻜﻪﻥ«
ﺩەﻳﺪﯗ ،ﺋﻪﻳﺎﺩ» :ﻗﯘﻳﺮﯗﻗﻰ ﻛﯧﺴﯩﻚ ﺗﯚﮔﻪ ﺋﯩﻜﻪﻥ« ﺩﯦﮕﻪﻧـﺪە ،ﺋﻪﻧﻤـﺎﺭ» :ﻗﺎﭼﻘـﺎﻥ ﺗـﯚﮔﻪ ﺋﯩـﻜﻪﻥ« ﺩەﻳـﺪﯗ .ﺑـﯘﻻﺭ ﺷـﯘﻧﺪﺍﻕ
ﺩﯦﻴﯩــﺸﯩﭗ ﺑﯩــﺮ ﺋــﺎﺯ ﻣﺎﯕﻐﺎﻧــﺪﯨﻦ ﻛﯧــﻴﯩﻦ ،ﺑﯩــﺮ ﺋــﺎﺩەﻡ ﺋــﯘﭼﺮﺍپ ﺗﯚﮔﯩــﺴﯩﻨﻰ ﻗــﺎﭼﯘﺭﯗپ ﻗﻮﻳﻐــﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﺋﯧﻴﺘﻘــﺎﻥ .ﻣــﯘﺯەﺭ
»ﺗﯚﮔﯩﻨﯩﯔ ﺑﯩﺮ ﻛﯚﺯﻯ ﻛﻮﺭﻣﯩﺪﻯ؟« ﺩەپ ﺳﻮﺭﯨﻐﺎﻧﺪﺍ ،ھﯧﻠﯩﻘﻰ ﺋﺎﺩەﻡ »ﺷـﯘﻧﺪﺍﻕ« ﺩەپ ﺟـﺎۋﺍﺏ ﺑﻪﺭﮔﻪﻥ .ﺋﺎﻧـﺪﯨﻦ ﺭەﺑﯩـﺌﻪ
»ﺗــﯚﮔﻪ ﺋﺎﻗــﺴﺎﻗﻤﯩﺪﻯ؟« ﺩﯦﮕﻪﻧــﺪە ،ﻳﻪﻧﻪ »ھﻪﺋﻪ ﺷــﯘﻧﺪﺍﻕ ﺋﯩــﺪﻯ« ﺩەپ ﺟــﺎۋﺍﺏ ﺑﻪﺭﮔﻪﻥ .ﺋﺎﻧــﺪﯨﻦ ﺋﻪﻳــﺎﺩ »ﻗــﯘﻳﺮﯗﻗﻰ
ﻛﯧﺴﯩﻜﻤﯩﺪﻯ؟« ﺩﯦﮕﻪﻧﺪە ،ﻳﻪﻧﻪ »ھﻪﺋﻪ ﻗﯘﻳﺮﯗﻗﻰ ﻛﯧﺴﯩﻚ ﺋﯩﺪﻯ« ﺩﯦـﮕﻪﻥ .ﺋﻪﻧﻤـﺎﺭ »ﻗﺎﭼﻘـﺎﻥ ﺗﯚﮔﯩﻤﯩـﺪﻯ؟« ﺩﯦﮕﻪﻧـﺪە
»ﺷﯘﻧﺪﺍﻕ ﻗﺎﭼﯘﺭﯗپ ﻗﻮﻳﻐﺎﻥ ﺋﯩﺪﯨﻢ« ﺩﯦﮕﻪﻥ .ﺋﺎﻧﺪﯨﻦ ھﯧﻠﯩﻘـﻰ ﺋـﺎﺩەﻡ ﺋﯘﻻﺭﻏـﺎ» :ﺳـﯩﻠﻪﺭ ﺗـﯚﮔﻪﻣﻨﻰ ﻛﯚﺭﯛﭘـﺴﯩﻠﻪﺭ ،ﻣﺎﯕـﺎ
ﻳﺎﺭﺩەﻡ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﻣﯧﻨﻰ ﺗﯚﮔﻪﻣﻨﯩﯔ ﻳﯧﻨﯩﻐﺎ ﺋﺎﭘﯩﺮﯨﭗ ﻗﻮﻳﺴﺎﯕﻼﺭ« ﺩﯦﮕﻪﻧﺪە ،ﺋـﯘﻻﺭ» :ﺑﯩـﺰ ﺗﯚﮔﻪﯕﻨﯩـﯔ ﺋـﯚﺯﯨﻨﻰ ﻛﯚﺭﻣﯩـﺪﯗﻕ«
ﺩەپ ﻗﻪﺳﻪﻡ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﺑﻪﺭﮔﻪﻥ ﺑﻮﻟﺴﯩﻤﯘ ﺋﯘ ﺋﺎﺩەﻡ ﺋﯘﻻﺭﻧﯩﯔ ﻗﻪﺳﯩﻤﯩﮕﻪ ﺋﯩﺸﻪﻧﻤﻪﻱ ،ﺋﺎﺧﯩﺮﻯ ﺋـﯘﻻﺭ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺑﯩـﺮﮔﻪ ﻧﻪﺟـﺮﺍﻥ
ﺩﯦﮕﻪﻥ ﺟﺎﻳﻐﺎ ﻛﻪﻟﮕﻪﻥ .ﺋﯘﻻﺭ ﺋﻪﻓﺌﺎﺋﯩﻠﺠﯘﺭھﺎﻣﻰ ﺩﯦﮕﻪﻥ ھﯧﻠﯩﻘﻰ ھﻪﻛﯩﻤﻨـﻰ ﺳـﻮﺭﺍپ ﺗﯧﭙﯩـﭗ ﺋﯘﻧﯩـﯔ ﻳﯧﻨﯩﻐـﺎ ﻛﯩﺮﮔﻪﻧـﺪە،
ھﯧﻠﯩﻘﻰ ﺗـﯚﮔﻪ ﺋﯩﮕﯩـﺴﻰ ھﻪﻛﯩﻤـﮕﻪ ﻣﻪﺯﻛـﯘﺭ ۋەﻗﻪﻧـﻰ ﺳـﯚﺯﻟﻪپ ﺋـﯚﺗﻜﻪﻥ .ھﻪﻛﯩـﻢ ﺋﯘﻻﺭﻏـﺎ» :ﺳـﯩﻠﻪﺭ ﺗـﯚﮔﯩﻨﻰ ﻛـﯚﺭﻣﻪﻱ
ﺗــﯘﺭﯗپ ﻗﺎﻧــﺪﺍﻕ ھﯚﻛــﯜﻡ ﻗﯩﻠــﺪﯨﯖﻼﺭ؟« ﺩەپ ﺳــﻮﺭﯨﻐﺎﻧﺪﺍ ﻣــﯘﺯەﺭ» :ﺗــﯚﮔﻪ ﺑﯩــﺮ ﺗﻪﺭەﭘــﺘﯩﻦ ﺋﻮﺗﻼﭘﺘــﯘ ،ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩــﺮ ﺗﻪﺭەﭘــﺘﯩﻦ
ﺋﻮﺗﻠﯩﻤﺎﭘﺘـﯘ ،ﺷﯘﯕﺎ ﺑﯩﺮ ﻛﯚﺯﻯ ﻛﻮﺭ ﺋﯩﻜﻪﻥ ﺩﯦﺪﯨﻢ« ﺩەﻳﺪﯗ .ﺭەﺑﯩﺌﻪ »ﺗﯚﮔﯩﻨﯩﯔ ﺋﺎﻟﺪﻯ ﺋﯩﻜﻜﻰ ﭘﯘﺗﯩﻨﯩـﯔ ﻳﻪﺭﺩﯨﻜـﻰ ﺋﯩـﺰﻯ
ﺑﯩﺮﻯ ﺋﯧﻨﯩﻖ ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩﺮﻯ ﺋﺎﻧﭽﻪ ﺋﯧﻨﯩﻖ ﭼﯜﺷﻤﯩﮕﻪﻥ ﺋﯩﻜﻪﻥ .ﺷﯘﻧﯩﯖﻐﺎ ﻗﺎﺭﺍپ ﺋﺎﻗﺴﺎﻕ ﺗﯚﮔﻪ ﺋﯩﻜﻪﻥ ﺩﯦﺪﯨﻢ« ﺩەﻳـﺪﯗ .ﺋﻪﻳـﺎﺩ
»ﻣﺎﻳــﺎﻗﻠﯩﺮﻯ ﻳﻪﺭﮔﻪ ﻏــﯘژﻣﻪﻙ ﭼﯜﺷــﻜﻪﻧﻠﯩﻜﯩﮕﻪ ﻗــﺎﺭﺍپ ﻗــﯘﻳﺮﯗﻗﻰ ﻛﯧــﺴﯩﻚ ﺗــﯚﮔﻪ ﺋﯩــﻜﻪﻥ ﺩﯦــﺪﯨﻢ« ﺩەﻳــﺪﯗ .ﺋﻪﻧﻤــﺎﺭ:
»ﻗﺎﺭﯨﺴﺎﻡ ﺋﻮﺕ ـ ﭼﯚﭘﻠﯩﺮﻯ ﺗﺎﺯﺍ ﻳﺎﺧﺸﻰ ﺟﺎﻳﺪﯨﻦ ﺋﻮﺗﻠﯩﻤﺎﻱ ،ﺋﻮﺕ ـ ﭼﯚپ ﺋﺎﻻ ﻳﻪﺭﻟﻪﺭﺩﯨﻦ ﺋﻮﺗﻼﭘﺘﯘ ،ﺷـﯘﯕﺎ ﻗﺎﭼﻘـﺎﻥ ﺗـﯚﮔﻪ
ﺋﯩـــﻜﻪﻥ ﺩەپ ﺋﻮﻳﻠﯩـــﺪﯨﻢ« ﺩەﻳـــﺪﯗ .ﺑﯘﻻﺭﻧﯩـــﯔ ﺳـــﯚﺯﻟﯩﺮﯨﻨﻰ ﺋﺎﯕﻠﯩﻐـــﺎﻥ ﺋﻪﻓﺌـــﺎ ﺩەۋﺍﮔﻪﺭﮔﻪ »ﺑـــﯘﻻﺭ ﺳـــﯧﻨﯩﯔ ﺗـــﯚﮔﻪﯕﻨﻰ
ﻛﯚﺭﻣﻪﭘﺘﯘ« ﺩەپ ﺟﺎۋﺍﺏ ﺑﻪﺭﮔﻪﻥ .ﺋﻪﻓﺌﺎ ﺋـﯘﻻﺭﺩﯨﻦ» :ﺳـﯩﻠﻪﺭ ﻗﺎﻳـﺴﻰ ﻗﻪﺑﯩﻠﯩـﺪﯨﻦ ﺑﻮﻟﯩـﺴﯩﻠﻪﺭ؟« ﺩەپ ﺳـﻮﺭﯨﻐﺎﻧﺪﺍ ،ﺋـﯘﻻﺭ:
»ﺑﯩــﺰ ﻧﯩﺰﺍﺭﻧﯩــﯔ ﺋﻮﻏــﯘﻟﻠﯩﺮﻯ« ﺩەپ ﺟــﺎۋﺍﺏ ﺑﻪﺭﮔﻪﻥ .ﺋﻪﻓﺌــﺎ ﺋﯘﻻﺭﻏــﺎ» :ﻳﺎﺧــﺸﻰ ﻛﻪﭘــﺴﯩﻠﻪﺭ ،ﺳــﯩﻠﻪﺭ ﺑــﯘ ﺋﻪﻗﯩــﻞ ـ
8


ﭘﺎﺭﺍﺳﯩﺘﯩﯖﻼﺭ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻣﯧﻨﯩﯔ ﻳﯧﻨﯩﻤﻐﺎ ﻛﯧﻠﯩﺸﯩﯖﻼﺭﺩﯨﻜﻰ ﺳﻪۋەﺏ ﻧﯧﻤﻪ؟« ﺩەپ ﺳﻮﺭﯨﻐﺎﻥ .ﺑﯘ ﺋﻪﺳﻨﺎﺩﺍ ﺗﺎﺋـﺎﻡ ھـﺎﺯﯨﺮ ﺑﻮﻟـﯘپ،
ﺩﺍﺳﺘﯩﺨﺎﻥ ﺳﯧﻠﯩﻨﻐﺎﻥ .ﺗﺎﺋﺎﻣﺪﯨﻦ ﻛﯧﻴﯩﻦ ﻣﯘﺯەﺭ» :ﻣﻪﻥ ﺑـﯘ ھـﺎﺭﺍﻗﺘﻪﻙ ﻳﺎﺧـﺸﻰ ھـﺎﺭﺍﻕ ﺋﯧﭽﯩـﭗ ﺑﺎﻗﻤﯩﻐـﺎﻥ ﺋﯩـﺪﯨﻢ ،ﻟـﯧﻜﯩﻦ
ﻗﻪﺑﺮﯨــﺴﺘﺎﻧﻠﯩﻘﺘﺎ ﻳﯧﺘﯩــﺸﻜﻪﻥ ﺗﺎﻟﻨﯩــﯔ ﺋﯜﺯﯛﻣﯩــﺪﯨﻦ ﺳــﯩﻘﯩﻠﻐﺎﻥ ھــﺎﺭﺍﻕ ﺋﯩــﻜﻪﻥ« ﺩﯦــﮕﻪﻥ .ﺭەﺑﯩــﺌﻪ» :ﻣﻪﻥ ﺑــﯘ ﮔﯚﺷــﺘﻪﻙ
ﻣﻪﺯﺯﯨﻠﯩﻚ ﮔﯚﺷﻨﻰ ﻳﻪپ ﺑﺎﻗﻤﯩﻐﺎﻥ ﺋﯩﺪﯨﻢ ،ﺋﻪﻣﻤﺎ ﺑﯘ ﻗﻮﻱ ﺋﯩﺖ ﺳﯜﺗﻰ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺑﯧﻘﯩﻠﻐـﺎﻥ ﻗـﻮﻱ ﺋﯩـﻜﻪﻥ« ﺩﯦـﮕﻪﻥ .ﺋﻪﻳـﺎﺩ:
»ﻣﻪﻥ ﺑﯘ ﺋﺎﺩەﻣﺪەﻙ ﺋﯧﺴﯩﻞ ﺋﺎﺩەﻣﻨﻰ ﻛﯚﺭﻣﯩﮕﻪﻥ ﺋﯩـﺪﯨﻢ ،ﺋﻪﻣﻤـﺎ ﺋﻪﺳـﻠﻰ ﺋﺎﻧﯩـﺴﻰ ﺑﺎﺷـﻘﯩﻜﻪﻥ« ﺩﯦـﮕﻪﻥ .ﺋﻪﻧﻤـﺎﺭ» :ﻣﻪﻥ
ﺑﯩﺰﻧﯩﯔ ﻣﻪﻧﭙﻪﺋﯩﺘﯩﻤﯩﺰ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺑﯜﮔﯜﻧﻜﯩﺪەﻙ ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﯩﻖ ﺳﯚﺯ ﺋﺎﯕﻠﯩﻤﯩﻐﺎﻥ ﺋﯩﺪﯨﻢ« ﺩﯦـﮕﻪﻥ .ﺋﻪﻓﺌـﺎ ﺑﯘﻻﺭﻧﯩـﯔ ﺳـﯚﺯﻟﯩﺮﯨﻨﻰ
ﺋﺎﯕﻼپ ،ﺑﯘ ھﻪﻗﺘﻪ ﺗﻪﻛـﺸﯜﺭﯛﺵ ﺋﯧﻠﯩـﭗ ﺑﺎﺭﻏﺎﻧـﺪﺍ ،ﺩەﺭۋەﻗﻪ ھﻪﻣﻤﯩـﺴﻰ ﺋﯘﻻﺭﻧﯩـﯔ ﺩﯦﮕﯩﻨﯩـﺪەﻙ ﭼﯩﻘﻘـﺎﻥ .ﺋﻪﻓﺌـﺎ ﺋﯘﻻﺭﻏـﺎ:
»ھﺎﺟﯩﺘﯩﯖﻼﺭﻧﻰ ﺋﯧﻴﺘﯩﯖﻼﺭ« ﺩﯦﮕﻪﻧﺪە ،ﺋﯘﻻﺭ ﺋﯚﺯﻟﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﻣﯩﺮﺍﺱ ﺑﯚﻟﯜﺷﯜﺷﺘﻪ ﺑﯩﺮ ـ ﺑﯩﺮﻯ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻛﯧﻠﯩـﺸﻪﻟﻤﯩﮕﻪﻧﻠﯩﻜﯩﻨﻰ
ﺋﯧﻴﺘﯩﺸﻘﺎﻥ .ﺋﻪﻓﺌﺎ ﺑﯘﻧﻰ ﺋﺎﯕﻠﯩﻐﺎﻧﺪﯨﻦ ﻛﯧﻴﯩﻦ ،ﻗﯩﺰﯨﻞ ﻗﯘﺑﺒﻪ ،ﺗﯩﻠـﻼ ۋە ﻗﯩﺰﯨـﻞ ﺗـﯚﮔﯩﻠﻪﺭﻧﻰ ﻣـﯘﺯەﺭﮔﻪ ،ﻗـﺎﺭﺍ ﭼﯧـﺪﯨﺮ ،ﻗـﺎﺭﺍ
ﺋﺎﺕ ۋە ﻳﯩﻠﻘﯩﻼﺭﻧﻰ ﺭەﺑﯩﺌﻪﮔﻪ ،ﭼﺎﻝ ﺧﯩﺰﻣﻪﺗﻜﺎﺭ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﺎﻻ ﻣﺎﻟﻼﺭﻧﻰ ﺋﻪﻳﺎﺩﻗﺎ ،ﻳﻪﺭ ـ ﺯﯦﻤﯩﻦ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺗﻪﯕﮕﯩﻠﻪﺭﻧـﻰ ﺋﻪﻧﻤﺎﺭﻏـﺎ
ﺑﯘﻳﺮﯗپ ﺑﻪﺭﮔﻪﻥ.
ﻣﯘﺯەﺭ ﻧﯩﺰﺍﺭﻧﯩﯔ ﺋﻪﻛﻜﯩﻨﯩـﯔ ﻗﯩـﺰﻯ ﺳـﻪۋﺩە ﻧـﺎﻣﻠﯩﻖ ﺋﺎﻳﺎﻟﯩـﺪﯨﻦ ﺑﻮﻟﻐـﺎﻥ ﺋـﻮﻏﻠﻰ ﺋﯩـﺪﻯ .ﻧﯩـﺰﺍﺭ ﻣﻪﺋـﺪﯨﻨﯩﯔ ﺟﺎﺷـﻪﻡ ﺋﯩﺒﻨـﻰ
ﺟﯘھﻤﻪﻧﯩﯔ ﻗﯩﺰﻯ ﻣﻪﺋﯘﻥ ﺋﯩﺴﯩﻤﻠﯩﻚ ﺋﺎﻳﺎﻟﯩﺪﯨﻦ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺋـﻮﻏﻠﻰ ﺋﯩـﺪﻯ .ﻣﻪﺋـﺪﻯ ﺋﻪﺩﻧﺎﻧﻨﯩـﯔ ﻟﻪھﯩـﻢ ﺋﯩﺒﻨـﻰ ﺟﻪﻟﻬﻪﺑﻨﯩـﯔ
ﻗﯩﺰﻯ ﻣﻪھﺪە ﻧﺎﻣﻠﯩﻖ ﺋﺎﻳﺎﻟﯩﺪﯨﻦ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺋﻮﻏﻠﻰ ﺋﯩﺪﻯ .ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﯩﺮﯨﻤﯩﺰ ﻣﯘھﻪﻣﻤﻪﺩ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴﺴﺎﻻﻣﻨﯩﯔ ﻧﻪﺳﻪﺑﻰ ﻣﺎﻧـﺎ ﺷـﯘ
ﺋﻪﺩﻧــﺎﻧﻐﯩﭽﻪ ﺋﯩﺨﺘﯩﻼﭘــﺴﯩﺰ ﺳــﺎﺑﯩﺖ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ .ﺋﯘﻧﯩﯖــﺪﯨﻦ ﺋﯩﻠﮕﯩﺮﯨﻜﯩــﺴﯩﺪە ﺋﯩﺨــﺘﯩﻼپ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻧﻠﯩﻘﺘﯩﻦ ﻗﺎﻳــﺴﯩﻨﯩﯔ ﺗــﻮﻏﺮﺍ
ﺋﯩﻜﻪﻧﻠﯩﻜﯩﻨﻰ ﻣﯘﺋﻪﻳﻴﻪﻧﻠﻪﺷﺘﯜﺭﯛﺵ ﺗﻪﺱ .ﺑﻪﺯﻯ ﺗﺎﺭﯨﺨﭽﯩﻼﺭ ﺋﻪﺩﻧـﺎﻥ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺋﯩـﺴﻤﺎﺋﯩﻞ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴـﺴﺎﻻﻣﻨﯩﯔ ﺋﺎﺭﯨﻠﯩﻘﯩـﺪﺍ
ﺗﯚﺕ ﺋﻪۋﻻﺩ ﺑﺎﺭ ﺩەﻳﺪﯗ ،ﺑﻪﺯﯨﻠﻪﺭ ﻗﯩﺮﯨﻖ ﺋﻪۋﻻﺩ ﺑﺎﺭ ﺩەﻳـﺪﯗ .ﺋﻪﺩﻧﺎﻧﻨﯩـﯔ ﻳﯘﻗﯩﺮﯨـﺴﯩﺪﯨﻜﻰ ﺋﻪﺟـﺪﺍﺩﻻﺭﻧﯩﯔ ﺳـﺎﻧﯩﺪﺍ ﺋﯩﺨـﺘﯩﻼپ
ﺑﻮﻟﻐﺎﻧﺪەﻙ ،ﺋﯘﻻﺭﻧﯩﯔ ﺋﯩﺴﯩﻤﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻤﯘ ﺋﯩﺨﺘﯩﻼپ ﺑﻪﻙ ﻛﯚپ .ﺷـﯘ ﺳـﻪۋەﺑﺘﯩﻦ ﺋﻪﺩﻧﺎﻧﻨﯩـﯔ ﻳﯘﻗﯩﺮﯨـﺴﯩﺪﯨﻜﻰ ﺋﻪﺟـﺪﺍﺩﻻﺭﻧﻰ
ﺑﯘ ﻛﯩﺘﺎﺑﺘﺎ ﺑﺎﻳﺎﻥ ﻗﯩﻠﻤﯩﺪﯗﻕ.
ﭘﻪﺧــﺮﻯ ﻛﺎﺋﯩﻨــﺎﺕ ﻣــﯘھﻪﻣﻤﻪﺩ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــﺴﺎﻻﻡ ﺋﻪﺭەﺑﻠﻪﺭﻧﯩــﯔ ﺋﯩﭽﯩــﺪﯨﻜﻰ ﻣﻪﺷــﻬﯘﺭ ﻗــﯘﺭەﻳﺶ ﻗﻪﺑﯩﻠﯩــﺴﯩﺪﯨﻦ ﺑﻮﻟﻐﺎﭼﻘــﺎ
ﺋﻪﺭەﺑﯩــﺴﺘﺎﻥ ﺯﯦﻤﯩﻨﯩﻨــﻰ ۋە ﺋﻪﺭەﺑﻠﻪﺭﻧﯩــﯔ ﺋﯩــﺴﻼﻣﺪﯨﻦ ﺋﯩﻠﮕﯩﺮﯨﻜــﻰ ﺋﻪھــﯟﺍﻟﯩﻨﻰ ﻗﯩــﺴﻘﯩﭽﻪ ﺑﺎﻳــﺎﻥ ﻗﯩﻠﯩــﺸﻨﻰ ﻣﯘﻧﺎﺳــﯩﭗ
ﻛﯚﺭﺩﯗﻕ.
ﺋﻪﺭەﺑﯩــﺴﺘﺎﻥ ﺋﺎﺳــﯩﻴﺎ ﻗﯩﺘﺌﻪﺳــﯩﮕﻪ ﺟﺎﻳﻼﺷــﻘﺎﻥ ﻳﯧــﺮﯨﻢ ﺋــﺎﺭﺍﻝ ﺑﻮﻟــﯘپ ،ﺷــﯩﻤﺎﻝ ﺗﻪﺭﯨﭙﯩــﺪە ﺳــﯜﺭﯨﻴﻪ ،ﭘﻪﻟﻪﺳــﺘﯩﻦ ۋە ﻓﯩــﺮﺍﺕ
ﺩەﺭﻳﺎﺳــﻰ ،ﺷــﻪﺭﻕ ﺗﻪﺭﯨﭙﯩــﺪە ﭘــﺎﺭﯨﺲ ﻗﻮﻟﺘــﯘﻗﻰ ،ﺟﻪﻧــﯘﺏ ﺗﻪﺭﯨﭙﯩــﺪە ﺋﻪﺩەﻥ ﻗﻮﻟﺘــﯘﻗﻰ ۋە ﺋﻪﺭەﺏ ﺩﯦﯖﯩــﺰﻯ ،ﻏﻪﺭﺏ ﺗﻪﺭﯨﭙﯩــﺪە
ﺑﺎﺑﯩﻠﻤﻪﻧﺪﯨﭗ ﺑﻮﻏﯘﺯﻯ ۋە ﻗﯩﺰﯨﻞ ﺩﯦﯖﯩﺰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺗﯘﺗﺎﺵ ﻛﻪﯕﺮﻯ ﺯﯦﻤﯩﻨﻨـﻰ ﺋـﯚﺯ ﺋﯩﭽﯩـﮕﻪ ﺋﺎﻟﯩـﺪﯗ .ﺋﻪﺭەﺏ ﺯﯦﻤﯩﻨـﻰ ﻳﻪﻣﻪﻥ،
ﺗﻪھﺎﻣﻪ ،ھﯩﺠﺎﺯ ،ﻧﻪﺟﺪە ۋە ﻳﻪﻣﺎﻣﻪ ﻗﺎﺗﺎﺭﻟﯩﻖ ﺑﻪﺵ ﻗﯩﺴﯩﻤﻐﺎ ﺑﯚﻟﯜﻧﯩﺪﯗ .ﻳﻪﻣﻪﻥ ﺋﻪﺭەﺑﯩـﺴﺘﺎﻧﻨﯩﯔ ﺟﻪﻧـﯘﺑﯩﻲ ﻗﯩـﺴﻤﻰ ﺑﻮﻟـﯘپ،
ﺳﻪﻧﺌﺎ ،ﻣﻪﺋﺮﯨﺐ ،ﺳﻪﺑﻪﺉ ،ﺋﻪﺩەﻥ ،ﺯﯨﭙﺎﺭ ،ھﻪﺯﺭەﻣﻪۋﺕ ،ﻣﻪھﺮە ،ﻧﻪﺟﺮﺍﻥ ﻗﺎﺗﺎﺭﻟﯩﻖ ﻣﻪﺷﻬﯘﺭ ﺷﻪھﻪﺭﻟﻪﺭﻧﻰ ﺋﯚﺯ ﺋﯩﭽﯩﮕﻪ ﺋﺎﻟﯩـﺪﯗ.
ﻗﯘﺭﺋﺎﻥ ﻛﻪﺭﯨﻤﻨﯩﯔ »ﺋﻪھﻘﺎپ« ﺳﯜﺭﯨﺴﻰ ) 46ـ ﺳﯜﺭە( ھﻪﺯﺭەﻣﻪۋﺗﺘﯩﻜﻰ ﺋﻪھﻘـﺎپ ﻗﯘﻣﻠﯘﻗﯩﻨﯩـﯔ ﻧـﺎﻣﻰ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺋﺎﺗﺎﻟﻐـﺎﻥ.
ﻣﻪﺷﻬﯘﺭ »ﺋﻪﺳﯟەﺩﻯ ﺋﻪﺑﻪﺱ« ﻳﻪﻣﻪﻧﻨﯩـﯔ ﺳـﻪﻧﺌﺎ ﺩﯦـﮕﻪﻥ ﺷـﻪھﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺋﯩـﺪﻯ .ﺑـﯘ ﺋﺎﺩەﻣﻨﯩـﯔ ﺋﻪﺳـﻠﻰ ﺋﯩـﺴﻤﻰ ﺋﻪﻳـﻬﻪﻟﻪ
ﺋﯩﺒﻨﻰ ﻛﻪﺋﺐ ﺋﯩﺒﻨﻰ ﺋﻪۋﭘﺘﯘﺭ .ﺋﻪﻣﻤـﺎ ﺋﻪﺳـﯟەﺩ )ﻗـﺎﺭﺍ( ﺩەپ ﺋﺎﺗﯩﻠﯩـﭗ ﻗﯧﻠﯩـﺸﯩﻨﯩﯔ ﺳـﻪۋەﺑﻰ ﺋﯘﻧﯩـﯔ ﻳـﯜﺯﻯ ﻛﯚﻣـﯜﺭﺩەﻙ ﻗـﺎﺭﺍ
ﺋﯩﺪﻯ .ﺑﯘ ﺑﻪﺗﺒﻪﺧﺖ »ﺯﯗﻟﻬﯩﻤـﺎﺭ« )ﻳﻪﻧـﻰ ﺋﯧـﺸﻪﻙ ﺋﯩﮕﯩـﺴﻰ( ﺩەﭘﻤـﯘ ﺋـﺎﺗﯩﻼﺗﺘﻰ .ﭼـﯜﻧﻜﻰ ﺋﯘﻧﯩـﯔ ﺑﯩـﺮ ﺋﯧـﺸﯩـﻜﻰ ﺑﻮﻟـﯘپ،
9


»ﺗﯘﺭ« ﺩﯦﺴﻪ ﺗﯘﺭﺍﺗﺘﻰ» .ﻳﺎﺕ« ﺩﯦﺴﻪ ﻳﺎﺗﺎﺗﺘﻰ .ﺑﯘ ﺑﻪﺗﺒﻪﺧـﺖ ﺋـﯚﺯ ﺯﺍﻣﺎﻧﯩـﺴﯩﺪﺍ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪﺭﻟﯩـﻚ ﺩﺍۋﺍﺳـﻰ ﻗﯩﻠﯩـﭗ ،ﺋﯧـﺸﯩﻜﯩﻨﻰ
»ﺑــﯘ ﻣﯧﻨﯩــﯔ ﻣــﯚﺟﯩﺰەﻡ« ﺩەپ ﺟــﺎﺭ ﺳــﺎﻟﻐﺎﻧﺪﺍ ،ﺑﻪﺯﻯ ﺟــﺎھﯩﻠﻼﺭ ﺋﯩــﺸﯩﻨﯩﭗ ﻗﺎﻟﻐــﺎﻥ .ﺑﻪﺯﻯ ﺋﺎﻳــﺎﻟﻼﺭ ﺋﯘﻧﯩــﯔ ﺋﯧــﺸﯩﻜﯩﻨﯩﯔ
ﺗﯧﺰﯨﻜﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﯩﺴﺮﯨﻖ ﺳﯧﻠﯩﭗ ﻳﯜﺭەﺗﺘﻰ .ﺷﯘ ﺳﻪۋەﺑﺘﯩﻦ ﺑﯘ ﻗﺎﺭﺍ ﺗﻪﻟﻪﻱ »ﺯﯗﻟﻬﯩﻤـﺎﺭ« ﺩەپ ﺋـﺎﺗﯩﻼﺗﺘﻰ .ﺑـﯘ ﺋﻪھـﯟﺍﻝ ﺋـﯜچ ـ
ﺗﯚﺕ ﺋﺎﻱ ﺩﺍۋﺍﻡ ﻗﯩﻠﻐﺎﻧﺪﯨﻦ ﻛﯧﻴﯩﻦ ،ﺑﯘ ﻣﻪﻛﻜﺎﺭ ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎﻧﻼﺭ ﺗﻪﺭﯨﭙﯩـﺪﯨﻦ ﺋﯚﻟﺘﯜﺭﯛﻟـﯜپ ،ﺑـﯘ ﭘﯩﺘـﻨﻪ ﺑﯧـﺴﯩﻘﺘﯘﺭﯗﻟﻐﺎﻥ .ﻣﺎﻧـﺎ
ﺑﯘ ﺋﻪﺳﯟەﺩﻧﯩﯔ ﻗﯩﺴﻘﯩﭽﻪ ﺋﻪھﯟﺍﻟﻰ .ﻗﺎﻟﻐﺎﻥ ﻗﯩﺴﻤﯩﻨﻰ ﻣﯘﻧﺎﺳﯩﯟەﺗﻠﯩﻚ ﺋﻮﺭﯗﻧﺪﺍ ﻳﻪﻧﻪ ﺑﺎﻳﺎﻥ ﻗﯩﻠﯩﻤﯩﺰ.
ﺗﻪھــﺎﻣﻪ ﻗﯩﺰﯨــﻞ ﺩﯦﯖﯩﺰﻧﯩــﯔ ﺷــﻪﺭﻗﻰ ،ھﯩﺠﺎﺯﻧﯩــﯔ ﻏﻪﺭﺑــﻰ ،ﻳﻪﻣﻪﻧﻨﯩــﯔ ﺷــﯩﻤﺎﻟﯩﻐﺎ ﺗﯘﺗــﺎﺵ ﺑﻮﻟــﯘپ ،ﻣﻪﺷــﻬﯘﺭ ﺷــﻪھﻪﺭﻟﯩﺮﻯ
ﻣﻪﻛﻜﻪ ،ﻳﻪﻧﺒﯘﺉ ۋە ﺟﯩﺪﺩە ﻗﺎﺗـﺎﺭﻟﯩﻖ ﺷـﻪھﻪﺭﻟﻪﺭ ﺋﯩـﺪﻯ .ھﯩﺠـﺎﺯ ﻧﻪﺟـﺪە ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﻗﯩﺰﯨـﻞ ﺩﯦﯖﯩﺰﻧﯩـﯔ ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﯨـﺴﯩﺪﺍ ﺑﻮﻟـﯘپ،
ﻳﻪﻣﻪﻧــﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷــﻠﯩﻨﯩﭗ ،ﺷــﺎﻡ ﺳــﻪھﺮﺍﻟﯩﺮﯨﻐﯩﭽﻪ ﺳــﻮﺯﯗﻟﻐﺎﻥ ﺗــﺎﻍ ﺗﯩﺰﻣﯩﻠﯩﺮﯨــﺪﯨﻦ ﺋﯩﺒــﺎﺭەﺗﺘﯘﺭ .ﻳﻪﺳــﺮﯨﺐ ،ﺗﺎﺋﯩــﭗ ،ﺧﻪﻳــﺒﻪﺭ
ﻗﺎﺗــﺎﺭﻟﯩﻖ ﺷــﻪھﻪﺭﻟﻪﺭ ھﯩﺠﺎﺯﻧﯩــﯔ ﻣﻪﺷــﻬﯘﺭ ﺷــﻪھﻪﺭﻟﯩﺮﻯ ھﯧــﺴﺎﺑﻠﯩﻨﯩﺪﯗ .ﻧﻪﺟــﺪە ھﯩﺠــﺎﺯ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋﯩﺮﺍﻗﻨﯩــﯔ ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﯨــﺴﯩﺪﺍ
ﺑﻮﻟﯘپ ،ﺭﯨﻴﺎﺩ ۋە ھﺎﻳﯩﻞ ﺋﯘﻧﯩـﯔ ﻣﻪﺷـﻬﯘﺭ ﺷـﻪھﻪﺭﻟﯩﺮﯨﺪﯗﺭ .ﻳﻪﻣـﺎﻣﻪ ﻳﻪﻣﻪﻧﻨﯩـﯔ ﺷـﻪﺭﻗﯩﻲ ﺷـﯩﻤﺎﻟﻰ ۋە ﻧﻪﺟـﺪﯨﻨﯩﯔ ﺷـﻪﺭﻗﯩﺪە
ﺑﻮﻟﯘپ ،ﺋﯘﻧﯩﯔ ﭼﻮڭ ﺷﻪھﻪﺭﻟﯩﺮﻯ ﻳﻪﻣﺎﻣﻪ ۋە ھﯩﺠﯩﺮ ﻗﺎﺗﺎﺭﻟﯩﻖ ﺷﻪھﻪﺭﻟﻪﺭ ﺋﯩﺪﻯ .ﻳﻪﻣـﺎﻣﻪ ﺷـﻪھﯩﺮﻯ ﻳﻪﻣﺎﻣﻪﻧﯩـﯔ ﭘـﺎﻳﺘﻪﺧﺘﻰ
ھﯧــﺴﺎﺑﻠﯩﻨﯩﺪﯗ .ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪﺭﻟﯩــﻚ ﺩﺍۋﺍﺳــﻰ ﻗﯩﻠﯩــﭗ ﭼﯩﻘﻘــﺎﻥ ﻣﻪﺷــﻬﯘﺭ ﻣﯘﺳــﻪﻳﻠﻪﻣﻪﺗﯘﻟﻜﻪﺯﺯﺍپ ﺋﻪﻧﻪ ﺷــﯘ ﻳﻪﻣــﺎﻣﻪﺩﯨﻦ ﺋﯩــﺪﻯ.
ﺋﻪﺭەﺑﻠﻪﺭ ﺋﺎﺭﯨﺴﯩﺪﺍ ﻛـﯚﺯﻯ ﺋﯚﺗﻜﯜﺭﻟـﯜﻛﺘﻪ ﻧـﺎﻡ ﭼﯩﻘﺎﺭﻏـﺎﻥ ﺯەﺭﻗـﺎ ﺋﯩـﺴﯩﻤﻠﯩﻚ ﺋﺎﻳـﺎﻝ ﻳﻪﻣـﺎﻣﻪﺩە ﺗﯘﺭﺍﺗﺘــﻰ .ﻳﻪﻣـﺎﻣﻪ ﺯﯦﻤﯩﻨـﻰ
»ﺋﻪﺭﯗﺯ« ﺩەﭘﻤــﯘ ﺋﺎﺗﯩـــﻼﺗﺘﻰ .ﻣﺎﻧــﺎ ﺑــﯘ ﺗﯧﺮﺭﯨﺘـﻮﺭﯨﻴـــﻪ ﺋﯩـﭽﯩـﺪﯨﻜـــﻰ »ﺋﻪﺭەﺏ ﻳﯧــﺮﯨﻢ ﺋــﺎﺭﯨﻠﻰ« ﺩەپ ﺋﺎﺗﺎﻟﻐــﺎﻥ ﺯﯦﻤﯩــﻦ
ﻗﻪﺩﯨﻤــﺪﯨﻦ ﺗﺎﺭﺗﯩــﭗ ﺋﻪﺭەﺑــﻠﻪﺭﮔﻪ ﻣﻪﻧــﺴﯘپ ﺯﯦﻤﯩــﻦ ﺋﯩــﺪﻯ .ﭘﯜﺗــﯜﻥ ﻛﺎﺋﯩﻨﺎﺗﻨﯩــﯔ ﭘﻪﺧــﺮﻯ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﯩﺮﯨﻤﯩــﺰ ﻣــﯘھﻪﻣﻤﻪﺩ
ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴﺴﺎﻻﻡ ﻣﺎﻧﺎ ﺑﯘ ﺋﻪﺭەﺏ ﻳﯧﺮﯨﻢ ﺋﺎﺭﯨﻠﯩﻨﯩﯔ ﻣﻪﺷﻬﯘﺭ ﺷﻪھﯩﺮﻯ ﻣﻪﻛـﻜﻪ ﻣـﯘﻛﻪﺭﺭەﻣﻪﺩە ﺗﯘﻏﯘﻟﻐـﺎﻥ ۋە ﻗﯩﺮﯨـﻖ ﻳﯧـﺸﯩﺪﺍ
ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪﺭﻟﯩﻚ ۋەﺯﯨﭙﯩﺴﯩﮕﻪ ﻣﯘﺷﻪﺭﺭەپ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ .ﺑﯘ ﺯﺍﺕ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪﺭ ﺑﻮﻟﻐﺎﻧـﺪﯨﻦ ﻛﯧـﻴﯩﻦ ﻣﻪﻛﻜﯩـﺪە ﻳﻪﻧﻪ ﺋـﻮﻥ ﺋـﯜچ ﻳﯩـﻞ
ﺗﯘﺭﯗپ ،ﺋﺎﻧﺪﯨﻦ ھﯩﺠﺎﺯﻧﯩﯔ ﻣﻪﺷﻬﯘﺭ ﺷﻪھﻪﺭﻟﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺑﯩﺮﻯ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﻳﻪﺳﺮﯨﺐ ﺷﻪھﯩﺮﯨﮕﻪ )ﻳﻪﻧـﻰ ﻣﻪﺩﯨـﻨﻪ ﻣـﯘﻧﻪۋۋەﺭە( ﮔﻪ
ھﯩﺠﺮەﺕ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ.
ﺋﻪﺭەﺑﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺗﯜﺭﻟﯩﺮﻯ
ﺋﻪﺭەﺑﻠﻪﺭ ﻧﯘھ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴﺴﺎﻻﻣﻨﯩﯔ ﺋﻮﻏﯘﻟﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺑﯩـﺮﻯ ﺑﻮﻟﻐـﺎﻥ »ﺳـﺎﻡ« ﻧﯩـﯔ ﺋﻪۋﻻﺩﻟﯩﺮﯨـﺪﯗﺭ .ﺋﻪﺭەﺑـﻠﻪﺭ »ﺑﺎﺋﯩـﺪە« ۋە
»ﺑــﺎﻗﯩﻴﻪ« ﺩەپ ﺋﯩﻜﻜــﻰ ﺗــﯜﺭﮔﻪ ﺋﺎﻳﺮﯨﻠﯩــﺪﯗ .ﺑﺎﺋﯩــﺪە — ﻗﻪﺩﯨﻤﻜــﻰ ﺯﺍﻣﺎﻧــﺪﺍ ھــﺎﻻﻙ ﺑﻮﻟــﯘپ ،ﺗــﺎﺭﯨﺦ ﺑﻪﺗﻠﯩﺮﯨــﺪە ﭘﻪﻗﻪﺗــﻼ
ﻧﺎﻣﻠﯩﺮﻯ ﻗﺎﻟﻐﺎﻥ ﺋﻪﺭەﺑﻠﻪﺭﻧﻰ ﻛﯚﺭﺳﯩﺘﯩﺪﯗ .ﺗﯚۋەﻧﺪە ﺑﯘﻻﺭﻧﯩﯔ ﺋﯩﭽﯩﺪﯨﻜﻰ ﻣﻪﺷﻬﯘﺭ ﻗﻪﺑﯩﻠﯩﻠﻪﺭﻧﻰ ﺑﺎﻳﺎﻥ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﺋﯚﺗﯩﻤﯩﺰ:
ﺑﯘﻻﺭﻧﯩﯔ ﺋﯩﭽﯩﺪە »ﺋﺎﺩ ﻗﻪﺑﯩﻠﯩﺴﻰ« ﺩﯦﮕﻪﻥ ﺑﯩﺮ ﻗﻪﺑﯩـﻠﻪ ﺑﻮﻟـﯘپ ،ﺋﯘﻻﺭﻧﯩـﯔ ۋەﺗﯩﻨـﻰ ﻳﻪﻣﻪﻧـﺪﯨﻜﻰ ﺋﻪھﻘـﺎپ ﺩﯦـﮕﻪﻥ ﺟـﺎﻱ
ﺋﯩــﺪﻯ .ﺟﺎﻧــﺎﺑﻰ ﺋــﺎﻟﻼھ ﺋﯘﻻﺭﻏــﺎ ھــﯘﺩ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــﺴﺎﻻﻣﻨﻰ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣــﺒﻪﺭ ﻗﯩﻠﯩــﭗ ﺋﻪۋەﺗﻜﻪﻧــﺪە ،ﺋــﯘﻻﺭ ﺑــﯘ ﺯﺍﺗﻨــﻰ ﺋﯩﻨﻜــﺎﺭ
ﻗﯩﻠﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ﺋﯜﭼﯜﻥ ھﺎﻻﻙ ﻗﯩﻠﯩﻨﻐﺎﻥ .ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩﺮﻯ »ﺳﻪﻣﯘﺩ ﻗﻪﺑﯩﻠﯩﺴﻰ« ﺑﻮﻟﯘپ ،ﺋﯘﻻﺭﻧﯩـﯔ ۋەﺗﯩﻨـﻰ ھﯩﺠـﺮ ﺩﯦـﮕﻪﻥ ﺟـﺎﻱ
ﺋﯩﺪﻯ .ﺋﯘﻻﺭﻏﺎ ﺟﺎﻧﺎﺑﻰ ﺋﺎﻟﻼھ ھﻪﺯﺭﯨﺘﻰ ﺳﺎﻟﯩﻬ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴﺴﻼﻣﻨﻰ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣـﺒﻪﺭ ﻗﯩﻠﯩـﭗ ﺋﻪۋەﺗـﻜﻪﻥ .ﺋـﯘﻻﺭ ﺑـﯘ ﺯﺍﺗﻨـﻰ ﺋﯩﻨﻜـﺎﺭ
ﻗﯩﻠﻐــﺎﻧﻠﯩﻘﺘﯩﻦ ﺋﯘﻻﺭﻣــﯘ ھــﺎﻻﻙ ﻗﯩﻠﯩﻨﻐــﺎﻥ .ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩــﺮﻯ »ﺋــﯘﻣﻪﻳﻢ ﻗﻪﺑﯩﻠﯩــﺴﻰ« ﺑﻮﻟــﯘپ ،ﺋــﯘﻻﺭ ﺋﯘﻣﻤــﺎﻥ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋﻪھﻘــﺎپ
ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﯨﺴﯩﺪﯨﻜﻰ ﺋﺎﺑـﺎﺭ ﺳﻪھﺮﺍﺳـﯩﺪﺍ ﻳﺎﺷـﺎﻳﺘﺘﻰ .ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩـﺮﻯ »ﺋﯘﺑﻪﻳـﻞ ﻗﻪﺑﯩﻠﯩـﺴﻰ« ﺑﻮﻟـﯘپ ،ﺋـﯘﻻﺭ ﻳﻪﺳـﺮﯨﺐ ﺋﻪﺗﺮﺍﭘﻠﯩﺮﯨـﺪﺍ
ﻳﺎﺷﺎﻳﺘﺘﻰ .ﻳﻪﻧـﻪ ﺑﯩــﺮﻯ »ﺗﻪﻣﯩـﻢ ۋە ﺟـﯘﺩەﻳﺲ ﻗﻪﺑﯩﻠﯩـﺴﻰ« ﺑﻮﻟـﯘپ ،ﺋـﯘﻻﺭ ﻳﻪﻣﺎﻣــﻪ ﺩﯦـﮕﻪﻥ ﻳﻪﺭﺩە ﻳﺎﺷـﺎﻳﺘﺘﻰ .ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩـﺮﻯ
10


»ﺋﯩﻤﻠﯩﻖ ﻗﻪﺑﯩﻠﯩﺴﻰ« ﺑﻮﻟﯘپ ،ﺋﯘﻻﺭ ﺋﯘﻣﻤـﺎﻥ ،ھﯩﺠـﺎﺯ ،ﻧﻪﺟـﺪە ،ﺗﻪھـﺎﻣﻪ ،ﺗﻪﻳﻤـﺎﺉ ،ﺑﻪﺗـﺮﺍ ۋە ﭘﻪﻟﻪﺳـﺘﯩﻦ ﻗﺎﺗـﺎﺭﻟﯩﻖ ﻳﻪﺭﻟﻪﺭﺩە
ﻳﺎﺷﺎﻳﺘﺘﻰ .ھﻪﺯﺭﯨﺘﻰ ﻣﯘﺳﺎ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴﺴﺎﻻﻣﻨﯩﯔ ﻗﻪۋﻣﻰ ﺑﻪﻧﻰ ﺋﯩﺴﺮﺍﺋﯩﻞ ﺋﯘﺭﯗﺵ ﻗﯩﻠﯩﺸﺘﯩﻦ ﻗﻮﺭﻗﻘـﺎﻥ ۋە ﻗﯘﺭﺋـﺎﻥ ﻛﻪﺭﯨﻤـﺪە
»ﺯﺍﻟﯩﻢ ﻗﻪۋﻡ« ﺩەپ ﺋﺎﺗﺎﻟﻐﺎﻥ ﺑﻪﺳـﺘﯩﻠﯩﻚ ﺋـﺎﺩەﻣﻠﻪﺭ ﺋﻪﻧﻪ ﺷـﯘﻻﺭ ﺋﯩـﺪﻯ .ﺷـﯘﻧﯩﯖﺪەﻙ ﻗﯘﺭﺋـﺎﻥ ﻛﻪﺭﯨﻤـﺪە ﺗﯩﻠﻐـﺎ ﺋﯧﻠﯩﻨﻐـﺎﻥ
ﺟــﺎﻟﯘﺗﻤﯘ ﺷـــﯘ ﻗﻪۋﻣــﺪﯨﻦ ﺋﯩـــﺪﻯ .ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩــﺮﻯ »ﺟﯘﺭھـــﯘﻡ ﻗﻪﺑﯩﻠﯩـــﺴﻰ« ﺑﻮﻟـــﯘپ ،ﺋــﯘﻻﺭ ﻳﻪﻣﻪﻧـــﺪە ﻳﺎﺷـــﺎﻳﺘﺘﻰ .ﻣﻪﻛـــﻜﻪ
ﻣﯘﻛﻪﺭﺭەﻣﻪﮔﻪ ﻛﯚﭼﯜپ ﻛﯧﻠﯩﭗ ﺋﯩﺴﻤﺎﺋﯩﻞ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴﺴﺎﻻﻡ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻗﯘﺩﺍ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﻗﻪﺑﯩﻠﻪ ﻣﻪﺯﻛﯘﺭ ﺟﯘﺭھـﯘﻡ ﻗﻪﺑﯩﻠﯩـﺴﯩﺪﯨﻦ
ﻗﯧﭙﻘﺎﻟﻐﺎﻥ ﺋﺎﺩەﻣﻠﻪﺭ ﺋﯩﺪﻯ .ﺋﯘﻻﺭﻧﯩﯔ ﺋﯩﭽﯩﺪﯨﻦ ﻳﻪﻣﻪﻧـﺪە ھـﺎﻻﻙ ﺑﻮﻟﻐـﺎﻧﻼﺭ ﺑﯩﺮﯨﻨﭽـﻰ ﺟﯘﺭھـﯘﻡ ،ﻣﻪﻛـﻜﻪ ﻣـﯘﻛﻪﺭﺭەﻣﻪﮔﻪ
ﻛﯚﭼﯜپ ﻛﯧﻠﯩﭗ ھﻪﺯﺭﯨﺘﻰ ﺋﯩﺴﻤﺎﺋﯩﻞ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴﺴﺎﻻﻣﻐﺎ ﺗﯘﻏﻘﺎﻥ ﺑﻮﻟﻐﺎﻧﻼﺭ ﺋﯩﻜﻜﯩﻨﭽـﻰ ﺟﯘﺭھـﯘﻡ ﺩﯦﻴﯩﻠﯩـﺪﯗ .ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩـﺮﻯ
»ۋەﺑــﺎﺭ ﻗﻪﺑﯩﻠﯩــﺴﻰ« ﺑﻮﻟــﯘپ ،ﺋــﯘﻻﺭ ﻳﻪﻣﻪﻧﻨﯩــﯔ ۋەﺑــﺎﺭ ﺩﯦــﮕﻪﻥ ﻳﯧﺮﯨــﺪە ﻳﺎﺷــﺎﻳﺘﺘﻰ .ﺋﻪﺭەﺑــﻰ ﺑﺎﺋﯩــﺪە ﻣﺎﻧــﺎ ﻣﯘﺷــﯘ ﺳــﻪﻛﻜﯩﺰ
ﻗﻪﺑﯩﻠﯩﺪﯨﻦ ﺋﯩﺒﺎﺭەﺗﺘﯘﺭ.
ﺋﻪﺭەﺑﻰ ﺑﺎﻗﯩﻴﻪ ﺋﯩﻜﻜﻰ ﻗﯩﺴﯩﻤﻐﺎ ﺑﯚﻟﯜﻧﯩﺪﯗ :ﺑﯩﺮﻯ ﺑﻪﻧﻰ ﻗﻪھﺘـﺎﻥ ،ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩـﺮﻯ ﺑﻪﻧـﻰ ﺋﻪﺩﻧـﺎﻥ ﻗﻪﺑﯩﻠﯩﻠﯩـﺮﻯ .ﺑﻪﻧـﻰ ﻗﻪھﺘـﺎﻥ
ﻗﻪﺑﯩﻠﯩﺴﻰ ﺋﻪﺭەﺑﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺑﻮۋﯨﻠﯩﺮﻯ ﺑﻮﻟﯘپ ،ﺑﯘﻻﺭﻧﯩﯔ ﻧﻪﺳﻪﺑﯩﮕﻪ ھﯧﭻ ﻳـﺎﺕ ﻣﯩﻠـﻠﻪﺕ ﺋﺎﺭﯨﻠﯩـﺸﯩﭗ ﻗﺎﻟﻤﯩﻐـﺎﻥ ﺳـﺎپ ﺋﻪﺭەﺏ
ﺑﻮﻟﻐﺎﻧﻠﯩﻘﺘﯩﻦ ﺋﯘﻻﺭ »ﺋﻪﺭەﺑﯘﻟﺌﺎﺭﯨﺒﻪ« ﺩﯦﻴﯩﻠﯩﺪﯗ .ﺑﻪﻧﻰ ﻗﻪھﺘﺎﻥ ﻗﻪﺑﯩﻠﯩﺴﻰ ﺋﺎۋۋﺍﻟﻘﻰ ﺯﺍﻣـﺎﻧﻼﺭﺩﺍ ﻳﻪﻣﻪﻥ ﺯﯦﻤﯩﻨﯩـﺪﺍ ﺗـﯘﺭﺍﺗﺘﻰ.
ﺑﯘﻻﺭﻧﯩﯔ ﻧﻪۋﺭﯨﻠﯩﺮﻯ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺑﻪﻧﻰ ﺳﻪﺑﻪﺋﻨﯩﯔ ﺩەۋﺭﯨﮕﻪ ﻛﻪﻟﮕﻪﻧﺪە ﻳﻪﻣﻪﻥ ﺯﯦﻤﯩﻨﻰ ﭘﻪۋﻗﯘﻟﺌﺎﺩﺩە ﺋﺎۋﺍﺕ ﺑﻮﻟـﯘپ ،ﺩﯗﻧﻴﺎﻧﯩـﯔ
ﺟﻪﻧﻨﯩﺘﻰ ﺩﯦﻴﯩﻠﻪﺗﺘﻰ» .ﺳﻪﺩﺩﻯ ﻣﻪﺋﺮەﺏ« ﺩەپ ﺋﺎﺗﺎﻟﻐﺎﻥ ﻣﻪﺷﻬﯘﺭ ﺗﻮﺳﻤﺎ ﺷﯘﻻﺭ ﺗﻪﺭﯨﭙﯩﺪﯨﻦ ﻗﯘﺭﯗﻟﻐـﺎﻥ ﺋﯩـﺪﻯ .ﻛﯧـﻴﯩﻦ ﺳـﯘ
ﺋــﺎﭘﯩﺘﻰ ۋەﻗﻪﺳــﯩﺪە ﺑــﯘ ﺗﻮﺳــﻤﺎ ﺧــﺎﺭﺍﺏ ﺑﻮﻟــﯘپ ،ﺋﯘﻻﺭﻧﯩــﯔ ﻛﯚﭘﯩﻨﭽﯩــﺴﻰ ۋەﺗﯩﻨﯩﻨــﻰ ﺗﺎﺷــﻼپ ﻛﯧﺘﯩــﺸﻜﻪ ﻣﻪﺟﺒــﯘﺭ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ.
ۋەﺗﯩﻨﯩﻨــﻰ ﺗﺎﺷــﻼپ ﭼﯩﻘﯩــﭗ ﻛﻪﺗﻜﻪﻧﻠﻪﺭﻧﯩــﯔ ﺋﯩﭽﯩــﺪﯨﻦ ﺷــﺎﻡ ﺗﻪﺭەﭘــﻜﻪ ﻛــﯚﭼﻜﻪﻥ ﻗﯩــﺴﻤﻰ ﻏﻪﺳــﺴﺎﻥ ﻗﻪﺑﯩﻠﯩــﺴﯩﺪﯗﺭ.
ﻳﻪﺳــﺮﯨﺒﻜﻪ ﻛــﯚﭼﻜﻪﻧﻠﯩﺮﻯ ﺋﻪۋﺱ ۋە ﺧﻪﺯﺭەﺝ ﻗﻪﺑﯩﻠﯩــﺴﯩﺪﯗﺭ .ھﯩﺮﺍﺗﻘــﺎ ﻛــﯚﭼﻜﻪﻧﻠﯩﺮﻯ ﻟﻪﺧﻤــﻰ ﻗﻪﺑﯩﻠﯩــﺴﯩﺪﯗﺭ .ﻣﻪﻛــﻜﻪ
ﻣﯘﻛﻪﺭﺭەﻣﻪﮔﻪ ﻛﯚﭼﻜﻪﻧﻠﯩﺮﻯ ﺧﯘﺯﺍﺋﻪ ﻗﻪﺑﯩﻠﯩﺴﯩﺪﯗﺭ .ﻧﻪﺟﺪﯨﮕﻪ ﻛﯚﭼﻜﻪﻧﻠﯩﺮﻯ ﻛﯩﻨﺪﻯ ﻗﻪﺑﯩﻠﯩﺴﯩﺪﯗﺭ.
ﺋﻪﺩﻧﺎﻥ ﺋﻪﺭەﺑﻠﯩﺮﻯ »ﺋﻪﺭەﺑﯘﻟﻤﯘﺳﺘﻪﺋﺮەﺑﻪ« ﺩەپ ﺋﺎﺗﯩﻠﯩﺪﯗ .ﺑﯘﻧﯩﯔ ﻣﻪﻧﯩﺴﻰ »ﺋﻪﺭەﺑﻠﻪﺷﻜﻪﻥ ﺋﻪﺭەﺑـﻠﻪﺭ« ﺩﯦـﮕﻪﻥ ﺑﻮﻟﯩـﺪﯗ.
ﺋﻪﺩﻧﺎﻧﻨﯩﯔ ﻣﻪﺋﺪﻯ ۋە ﺋﻪﻛﻜﻪ ﻧﺎﻣﻠﯩﻖ ﺋﯩﻜﻜﻰ ﺋﻮﻏﻠﻰ ﺑﻮﻟﯘپ ،ﻧﻪﺳﻠﻰ ﻛـﯚﭘﺮەﻛﻰ ﻣﻪﺋﺪﯨـﺪﯗﺭ .ﻣﻪﺋـﺪﯨﻨﯩﯔ ﻧﯩـﺰﺍﺭ ۋە ﻗﻪﻳـﺲ
ﻧﺎﻣﻠﯩﻖ ﺋﯩﻜﻜﻰ ﺋـﻮﻏﻠﻰ ﺑـﺎﺭ ﺋﯩـﺪﻯ .ﻟـﯧﻜﯩﻦ ﻛـﯚﭘﯩﻨﭽﻪ ﺋﻪﺭەﺏ ﻗﻪﺑﯩﻠﯩﻠﯩـﺮﻯ ﻧﯩـﺰﺍﺭﺩﯨﻦ ﺗﺎﺭﻗﺎﻟﻐـﺎﻥ .ﻧﯩـﺰﺍﺭﺩﯨﻦ ﺗﺎﺭﻗﺎﻟﻐـﺎﻥ
ﻗﻪﺑﯩﻠﯩﻠﻪﺭ ﺑﻪﺵ ﻗﻪﺑﯩﻠﻪ ﺑﻮﻟﯘپ ،ﺋﯘﻻﺭ :ﻗﯘﺯﺍﺋﻪ ،ﻣﯘﺯەﺭ ،ﺭەﺑﯩﺌﻪ ،ﺋﻪﻳﺎﺩ ۋە ﺋﻪﻧﻤﺎﺭ ﻗﺎﺗﺎﺭﻟﯩﻘﻼﺭﺩﯗﺭ .ﻗﯘﺯﺍﺋﻪ ﻗﻪﺑﯩﻠﯩـﺴﻰ ﻣﻪﺯﻛـﯘﺭ
ﻗﻪﺑﯩﻠﯩﻠﻪﺭ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺧﯘﺩﺩﻯ ﺑﯩﺮ ﻗﻪﺑﯩﻠﯩﺪەﻙ ﺋﺎﺭﯨﻠﯩﺸﯩﭗ ﺋﯩﺘﺘﯩﭙﺎﻕ ﺋﯚﺗﯜپ ،ﺗﻪھﺎﻣﻪ ۋە ھﯩﺠـﺎﺯﺩﺍ ﻳﺎﺷـﯩﻐﺎﻥ ﺑﻮﻟـﺴﯩﻤﯘ ،ﻛﯧـﻴﯩﻦ
ﺑــﯘﻻﺭ ﻛﯚﭘﯩﻴﯩــﭗ ﺯﯦﻤﯩﻨﻠﯩــﺮﻯ ﺗــﺎﺭ ﻛﯧﻠﯩــﭗ ھﻪﻣــﺪە ﺋﺎﺭﯨــﺴﯩﺪﺍ ﭘﯩﺘــﻨﻪ ـ ﺋﯩﻐــﯟﺍ ﺗﯘﻏﯘﻟــﯘپ ،ﺑﯩــﺮﻧﻪﭼﭽﻪ ﺗﻪﺭەﭘــﻜﻪ ﻛﯚﭼﯜﺷــﻜﻪ
ﻣﻪﺟﺒﯘﺭ ﺑﻮﻟﺪﻯ .ﺋﯘﻻﺭ ﺋﯩﭽﯩﺪە ھﻪﻣﻤﯩﺪﯨﻦ ﺋﯩﻠﮕﯩﺮﻯ ﻛﯚﭼﻜﻪﻥ ﻗﻪﺑﯩﻠﻪ ﻗﯘﺯﺍﺋﻪ ﻗﻪﺑﯩﻠﯩﺴﻰ ﺋﯩـﺪﻯ .ﻗـﯘﺯﺍﺋﻪ ﻗﻪﺑﯩﻠﯩـﺴﻰ ﺑﯩـﺮ
ﻧﻪﭼﭽﻪ ﻧﻪﺳﯩﻠﺪﯨﻦ ﺋﯩﺒﺎﺭەﺕ ﺑﻮﻟـﯘپ ،ﺷـﯘ ﺗﻪﺭﺯﺩە ﺋﻮﺭﯗﻧﻼﺷـﻘﺎﻥ ﺋﯩـﺪﻯ .ﺗﻪﻳﯩـﻢ ﺑﻪھـﺮەﻳﻨﮕﻪ ،ﺗﻪﺯﯨـﺪ ﺋﯩﺒﻨـﻰ ھـﺎﻟﯟﺍﻥ ﺋﯩـﺮﺍﻕ
ﺯﯦﻤﯩﻨﯩﺪﯨﻜﻰ ﺋﻪﺑﻘﻪﺭ ﻧﺎﻣﻠﯩﻖ ﻳﻪﺭﮔﻪ ،ﺳﻪﻟﯩﺦ ﺷﺎﻡ ۋە ﭘﻪﻟﻪﺳﺘﯩﻦ ﺗﻪﺭەﭘـﻠﻪﺭﮔﻪ ،ﺋﻪﺳـﻠﻪﻡ ﻧﻪﺟـﺪە ﺗﻪﺭەﭘـﻠﻪﺭﮔﻪ ﺋﻮﺭﯗﻧﻼﺷـﺘﻰ.
ﺑــﯘ ﻗﻪﺑﯩﻠﯩــﻠﻪﺭ ﺋﯩﻠﮕﯩــﺮﻯ ۋﺍﺩﯨﻠﻘــﯘﺭﺍ ﺩﯦــﮕﻪﻥ ﺟﺎﻳﻐــﺎ ﺋﻮﺭﯗﻧﻠﯩــﺸﯩﭗ ،ﻛﯧــﻴﯩﻦ ﻧﻪﺟﺪﯨــﺪە ﻣﯘﻗﯩﻤﻼﺷــﺘﻰ .ﺗﻪﻧــﻮھ ﺋﯩﻠﮕﯩــﺮﻯ
ﺑﻪھﺮەﻳﻨﮕﻪ ،ﻛﯧﻴﯩﻦ ھﯩﺮەﮔﻪ ﺋﻮﺭﯗﻧﻠﯩـﺸﯩﭗ ﺩﯙﻟﻪﺕ ﻗـﯘﺭﺩﻯ .ﺭەﺑﺒـﺎﻥ ﺋﯩﺒﻨـﻰ ھـﺎﻟﯟﺍﻥ ﺷـﺎﻣﻐﺎ ﺋﻮﺭﯗﻧﻼﺷـﺘﻰ .ﻳﻪﺋـﻼ ۋە ﺑﻪھـﺮﺍ
ﺋﯩﻠﮕﯩــﺮﻯ ﻳﻪﻣﻪﻧــﮕﻪ ﻛﯧــﻴﯩﻦ ﺗﻪﻳﻤــﺎﺉ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﻣﻪﺩﯨــﻨﻪ ﺋﺎﺭﯨــﺴﯩﺪﯨﻜﻰ ﺑﯩــﺮ ﺟﺎﻳﻐــﺎ ﺋﻮﺭﯗﻧﻼﺷــﺘﻰ .ﻗﯘﺯﺍﺋﻪﻧﯩــﯔ ﺷــﯘ ﺗﻪﺭﯨﻘﯩــﺪە
ﺗﺎﺭﻗﯩﻠﯩﭗ ﺋﻮﺭﯗﻧﻠﯩﺸﯩﺸﻰ ﻣﯩﻼﺩﯨﻨﯩﯔ ﺑﺎﺷﻠﯩﺮﯨﺪﺍ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺑﻮﻟﺴﺎ ﻛﯧﺮەﻙ .ﺋﻪﻧﻤﺎﺭ ﺋﯩﻜﻜﻰ ﻗﻪﺑﯩـﻠﻪ ﺑﻮﻟـﯘپ ،ﺑﯩـﺮﻯ ﺳـﺎھﻪﻳﻠﻪ،
11


ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩﺮﻯ ﺟﯘﺳﺌﯘﻡ ﺋﯩﺪﻯ .ﺑﯘﻻﺭ ﺳﯩﺮۋﺍﺕ ﺗﺎﻏﻠﯩﺮﯨﻐﺎ ﺋﻮﺭﯗﻧﻼﺷﺘﻰ .ﺋﻪﻳﻴﺎﺩ ﻗﻪﺑﯩﻠﯩﺴﻰ ﺋﯩﺮﺍﻕ ﺗﻪﺭەﭘـﻠﻪﺭﮔﻪ ﺋﯚﺗـﯜپ ﻛـﯘﭘﯩﮕﻪ
ﺋﻮﺭﯗﻧﻼﺷﺘﻰ .ﻛﯧـﻴﯩﻦ ﭘﺎﺭﺳـﻼﺭ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺑﻮﻟﻐـﺎﻥ ﺋﯘﺭﯗﺷـﺘﺎ ﻣﻪﻏﻠـﯘپ ﺑﻮﻟـﯘپ ،ﺷـﺎﻡ ﺗﻪﺭەﭘـﻜﻪ ﻛﯚﭼـﯜپ ﺑﯧﺮﯨـﭗ ﺋﻮﺭﯗﻧﻼﺷـﺘﻰ.
ﺭەﺑﯩــﺌﻪ ﺑﻮﻟــﺴﺎ ﻣﻪﺋــﺪﻯ ﻗﻪﺑﯩﻠﯩﻠﯩﺮﯨﻨﯩــﯔ ﻛﺎﺗﺘﯩﻠﯩﺮﯨــﺪﯨﻦ ﺑﻮﻟــﯘپ ،ﺑﯩــﺮ ﻗــﺎﻧﭽﻪ ﻧﻪﺳــﻪﺑﺘﯩﻦ ﺋﯩﺒــﺎﺭەﺗﺘﯘﺭ .ﻣﻪﺷــﻬﯘﺭﻟﯩﺮﻯ
ﺋﺎﺑﺪﯗﻟﻘﻪﻳﺲ ،ﺑﻪﻛﯩﺮ ،ﺗﻪﻏﻠﻪپ ،ﻏﯘﺭﺭە ،ﺯەﺑﯩﺌﻪ ،ﻧﻪﻣﯩﺮ ۋە ﺋـﯘﻗﻪﻳﻠﻪ ﻗﺎﺗـﺎﺭﻟﯩﻘﻼﺭﺩﯗﺭ .ﺑـﯘﻻﺭﺩﯨﻦ ﺋﺎﺑـﺪﯗﻟﻘﻪﻳﺲ ﺑﻪھـﺮەﻳﻨﮕﻪ،
Sez Uygur ädäbiyättän 1 tekst ukıdıgız.
Çirattagı - Xirin Kalam - 02
  • Büleklär
  • Xirin Kalam - 01
    Süzlärneñ gomumi sanı 3550
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2122
    12.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    21.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    26.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Xirin Kalam - 02
    Süzlärneñ gomumi sanı 3481
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2183
    12.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    21.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    27.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Xirin Kalam - 03
    Süzlärneñ gomumi sanı 3440
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2219
    12.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    20.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    26.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Xirin Kalam - 04
    Süzlärneñ gomumi sanı 3368
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2106
    11.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    19.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    24.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Xirin Kalam - 05
    Süzlärneñ gomumi sanı 3349
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2110
    12.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    22.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    27.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Xirin Kalam - 06
    Süzlärneñ gomumi sanı 3344
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2094
    14.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    25.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    31.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Xirin Kalam - 07
    Süzlärneñ gomumi sanı 3377
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2028
    14.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    24.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    30.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Xirin Kalam - 08
    Süzlärneñ gomumi sanı 3321
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2080
    13.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    24.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    30.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Xirin Kalam - 09
    Süzlärneñ gomumi sanı 3396
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1921
    14.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    25.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    32.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Xirin Kalam - 10
    Süzlärneñ gomumi sanı 3381
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1985
    14.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    23.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    29.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Xirin Kalam - 11
    Süzlärneñ gomumi sanı 3332
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2078
    13.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    23.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    29.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Xirin Kalam - 12
    Süzlärneñ gomumi sanı 3392
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2002
    13.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    24.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    30.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Xirin Kalam - 13
    Süzlärneñ gomumi sanı 3349
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2038
    13.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    22.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    28.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Xirin Kalam - 14
    Süzlärneñ gomumi sanı 3394
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2024
    14.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    24.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    29.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Xirin Kalam - 15
    Süzlärneñ gomumi sanı 3352
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2054
    13.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    24.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    29.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Xirin Kalam - 16
    Süzlärneñ gomumi sanı 3329
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1886
    14.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    25.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    31.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Xirin Kalam - 17
    Süzlärneñ gomumi sanı 3337
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1949
    13.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    23.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    29.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Xirin Kalam - 18
    Süzlärneñ gomumi sanı 3403
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1937
    14.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    24.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    30.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Xirin Kalam - 19
    Süzlärneñ gomumi sanı 3367
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1998
    14.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    23.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    29.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Xirin Kalam - 20
    Süzlärneñ gomumi sanı 3341
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2050
    14.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    23.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    29.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Xirin Kalam - 21
    Süzlärneñ gomumi sanı 3363
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2080
    12.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    22.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    28.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Xirin Kalam - 22
    Süzlärneñ gomumi sanı 3299
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1840
    14.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    24.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    30.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Xirin Kalam - 23
    Süzlärneñ gomumi sanı 3262
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2116
    13.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    23.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    29.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Xirin Kalam - 24
    Süzlärneñ gomumi sanı 3415
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2162
    12.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    20.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    25.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Xirin Kalam - 25
    Süzlärneñ gomumi sanı 3492
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2143
    13.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    23.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    29.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Xirin Kalam - 26
    Süzlärneñ gomumi sanı 3416
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1965
    14.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    25.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    30.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Xirin Kalam - 27
    Süzlärneñ gomumi sanı 3421
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1583
    14.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    23.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    28.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Xirin Kalam - 28
    Süzlärneñ gomumi sanı 1992
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1237
    16.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    23.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    28.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.