Latin
Süzlärneñ gomumi sanı 3683
Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2231
13.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
20.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
24.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
ads place
يەنە كاسااااالااااىرالردىن ئىككىنى كۆىەيتكىلى .نېمە ئامال؟ تاتىرىپ تۇرۇپ ئىككى قەغەزنى ئارەن چىقاردىم.
كى شىلەرنىڭ چوڭچىلىقلىرى ئالدىدە 200يۈئن ىۇلۇم بويۇن قى الىپ قالدى ھەقاچان ...قاندەق قىلىمەن؟ ماڭا
ھۆكۈمەت ئايدە بىر ھېالابالپ بېرىۋەتالا...
كىمگە دئرد ئوقۇۋەتىالىلە؟ۋەي ئانامەي! بۇ سىزمۇ؟ قورقۇتۇپ جېنىمنى ئالغىلى تاس قالدىڭىز ،سىز ئۆيدىمىدىڭىز؟بۇ گەىنى مەن سىزدىن سورىالام توغرە بوالر.ئايالىم ئالدىرەش تېلې وننى قويۇۋئتتى.
بۈگۈن بالدۇرال كېلىۋەىالىز ،چاي يوقمىدى؟ئايالىم ئۆىكىدئۈ قىزەردى.

20

يانغىن ئېلكىتابلىرى

ئايال )پوۋىسىت)

مەرىكە بايىال ئاخىرالشاااتى .ىاتىمەگە ساااىزنى مىجەزى يوق كېلەلمىدى ،دئپ قويدۇم ،بارمىغىنىڭىزمۇ بىرھېالااابتا ياخشااى بوىتىكەن ،ئادئمنىڭ كۆىلۈكىدئ كىم بار ،كىم يوق ئىلغا قىلغىلىمۇ بولمايدۇ ،يەڭ شااىمايالپ
تۇرغان خېلى چوڭ كاتتىالرغىمۇ قىلغىلى ئىش يوق ،بىر چەينەكنىڭ كەينىدئ تۆت ،بەشااااتىن ئادئم يۈگۈرۈپ
يۈرۈشىدۇ.
شۇندەق بولماقچىدى.ئايالىم كىيىمىنى ئالماشتۇرۇپ ،ىەشتامىنى تارتتى.
كۆڭلىڭىز نېمىگە تارتىدۇ؟ گان -گۇن تاماق قىالي.مېھمان كۈتمەۈ ئا سان ئەمەس ،ھېرىپ كەتتىڭىز ھەقاچان ،شۇڭا توڭالتقۇدىكى ئا شقان -تا شقانالر بىلەنقورساقنى گولالپ ئارەم ئالمايلىمۇ؟
ئادئمنى بىر رئللە قىلماڭە ،مۇشۇ تۇزلۇق گەىلىرىڭىزنىزئ ...مەندىن باشقا ئادئم بولالا ھەرگىز چىدىمايدۇ.شۇندەقمۇ؟ -مەن ئايالىمغا سوئال نەزئرىدئ قارىدىم - ،ئەمىالە لەڭمەن ئېتىڭال.يەنە شۇ لەڭمەن؟ئۇنى تەس كۆرسەڭال خۇدەنىڭ سۈيىگە ئۇنال چېلىڭال!ئايالىم غوتۇلدىغىنىچە ئا شخانىغا كىرىپ كەتتى .مەن سافاغا يانپا شلىنىپ تېلېۋىزررنى ئاچتىم ،لېكىن ھەرقانچە
قىلىپمۇ دىققىتىمنى يىغالمىدىم .كۆز ئالدىمدە ئىككى خىل ساااېما :بىرى ھەدېگەندئ “ئەل قاتارى ياشااااش”نى
باھانە قىلىپ ،ئېرىنى سااەىەردەش يولۇچىغا ،ئۆيىنى بولالااا قونالغۇغىال ئايالندۇرۇۋەلغان ئايالىمن يەنە بىرى 24
سائەتكە يەتمىگەن ۋەقىە ئىچىدئ كوىېرەتالىيەنىڭ ئېشىكىدئۈ قاشاڭشىپ كەتكەن ھېالالىيات قورغىنىمنىڭ ئۇلىغا
كەتمەن ئۇرۇپ ،ئىرەدئمنى تەۋرىتىپ قويۇۋەتقان ئەقىللىق چوكان ئىپارگۈل!
ئامالالااىزلىقتىن قىلىنغان بىر قېتىملىق تەۋئككۇلچىلىكتىن كېيىن ،بۆلۈمنىڭ ئىشاالىرى تېزال يۈرۈشااۈپ كەتتى.
ئەساااالىدئ ئۇالر مەن ئويلىغاندئۈ ئۇندەق ئىقتىدەرسااااىزالردىنمۇ ئەمەس ئىكەن ،مەن ئىش بەرمىگەچكە ئۇالر
قىلمىغان ،ئۆگەنمىگەن ،بىلالااىمۇ بىلمەس قاتارىغا كىرىۋەلغانىكەن .بېشااىغا ئىشااالر چىگىلىۋېدى ،ھەممەيلەن
ئۇيقۇسااااىنى ئېچىشااااتى ،بىلمىگەنلىرى ئۆگەندى ،بىلىپ تۇرۇپ بىلمەس قاتارىغا ئۆتۈۋەلغانلىرى ھۈنەرلىرىنى
چىقىرىشااقا باشاالىدى ...كاۋەۈ ئېچىلغانىدى ،شااۇ كاۋەكنى بويالپ ئىچكىرىلەپ قول سااالىدىغانال بولالااام،
بۆلۈمنىڭ ئىشاالىرىدىن ئەنالااىرئشاانىڭ ھاجىتى قالمايتتى .شااۇڭا “تۆمۈرنى قىزىقىدە سااوق” دېگەن ھېكمەتنىڭ

21

يانغىن ئېلكىتابلىرى

ئايال )پوۋىسىت)

ررھى بويىچە ئىككى كۈن ۋەق ىە سااااەرپ قىل ىپ ،بۆلۈم خادىملىرىن ىڭ ئەڭ ئىنچىكە بول غان ئىش ئورنى
مە سئۇلىيەت دەئىرى الىنى بېكىتىپ ،كى شى بې شىغىچە ئەمەلىيلە شتۈرۈۋەلدىم .ماڭا ئىش ئورۇنال شتۇرۇش بىلەن
تامامالنغان خىزمەتلەرنى ،يېزىلغان ماتېرىيالالرنى ئۈسااااتىدىن كۆرۈشااااال قالغانىدى ،بۇنىڭ بىلەن خىزمەت
مىقدەرىم ئازىيىپ ،ئارەم ئېلىشقىمۇ ئازەدئ ۋەقىە چىقىرەاليدىغان بولدۇم.
ئىپارگۈلنىڭ ئۇچۇرلىرى ئۈزۈلمەيتتى .ئۇچۇر مەزمۇنى ئا سا سەن ئەھۋەل سورەش ،ساالمەتلىك ساۋەتى ،كىتاب
ئوقۇش تەسااىرەتى دەئىرىالااىدئ بوالتتى .بەزىدئ تەنھالىق ۋئ تەقەززەلىق ھېالااالااىياتى يوشااۇرۇن ئىپادىلەنگەن
ئۇچۇرالرمۇ ئاندە -ساااااندە كېلىپ قاالتتى .بۇندەق چاغدە مەن ھېچنېمىنى بىلمىگەن قىياىەتكە كىرىۋېلىپ،
گەىنى باشااقا ياققا بۇرەشااقا تىرىشاااتتىم ،ئۇچۇرالرنىڭ جۈملىلىرى چىڭ ،ئىمالسااى توغرە بولۇپ ،يوللىغۇچىنىڭ
كىتابنى كۆپ ئوقۇغان كىشى ئىكەنلىكىدىن دەاللەت بېرىپ تۇرەتتى .كېيىنچە بىز QQغا كۆچۈۋەلدۇق .ۋەقىە
تاىالاااقال QQدە ىارەڭلىشاااتتۇق. QQدە ىارەڭلىشااىش قول تېلې وندە ئۇچۇر يولالشااقاندىن كۆپ قوالي بولۇپ،
ۋەقىتتا ئۇتقىلى ،ھېالالىياتنى بىۋەسىتە ئىپادىلىگىلى ،تېخىمۇ ئېچىلىپ ىارەڭالشقىلى بوالتتى.
بىز بىر -بىرىمىزگە ئۈن الىز باغلىنىپ كېتىۋەتاتتۇق ،بىرئر كۈن ئۇچۇرال شمى الاق ياكى QQدە ىارەڭال شمى الاق،
بىر نەرسەمنى يوقۇتۇپ قويغاندئۈ ئارەمالىزلىناتتىم ،تۇرۇىال خۇيۇم تۇتۇپ سارەڭنىڭ ئۆزىگىال ئايلىنىپ قاالتتىم.
مۇشااۇ كۈنلەردئ ئايالىمنىڭ ئادىمىگەرچىلىك ئىشاالىرى بارغانالااېرى كۆىىيىپ كېتىۋەتاتتى .كۈندۈزىغۇ ئارەملىق
يوق ،كەچتىمۇ دەسااتىخان قولتۇقالپ كېچە بىر مەھەلگىچە ئۆيمۇ ئۆي ،رېالااتورەنمۇ -رېالااتورەن سااوكۇلدەپ
يۈرئتتى .بالدۇررەق كەلگەن كۈنلىرىدىمۇ ۋەقىتنى باغاق ساااااناش ،رئتلەش ،تېلې وندە باغاق تارقىتىش ،چاي
خەۋىرىنى يەتكۈزۈش ،ئاللىكىملەرنىڭ دەساااتىخاندىكى چۈىەيلىكلىرى ئۈساااتىدىن دەدالش دېگەندئۈ ئەرزىمەس
ئىشالر بىلەن ئۆتكۈزئتتى ...ئېرىم نېمىش قىلىۋەتىدۇ ،نېمىلەرنى قىلماقچى؟ ئېھتىياجى نېمە؟ نېمە يەيدۇ ،نېمە
كىي ىدۇ ،بالىالرچۇ؟ دېگەنلەرنى خى يالىغىمۇ كەلتۈرۈپ قوي مايتتى .بۇ ئۇن ىڭ ئەشااااەددىي ئاجىزلىقى بولۇپ،
ئىپارگۈل دئل مۇ شۇ نۇقتىدىن قول سالغان ئىدى .بۇغدەي نېنى بولمى الىمۇ ،بۇغدەيدئۈ تاتلىق گەىلىرى بىلەن
ئاشااۇ بوشاالۇقنى تولدۇرۇپ ،كۆڭلۈمنى ئىگىلەپ بارماقتا ئىدى .ئەگەر مۇشااۇ بويىچە مېڭىۋېرىدىغان بولالاااق،
كۆڭۈل قورغۇنۇم ئىپارگۈل تەرىپىدىن تولۇق بىتچىە قىلىنىپ ،ئايالىمغا ئاشااااىدىغىنى ئەرزىمەس تېنىمال بولۇپ
قالىدىغانلىقى قاچىدىكى ئاشتەۈ ئېنىق بولۇپ قالغانىدى .مەن بۇندەق بولۇشىنى ئەسال خالىمايتتىم.
مەن بىلىپ -بىلمەي يار ئېغىزىغا كېلىپ قالغانىدىم ،سااەلال بىخەسااتەلىك قىلالااام تېگى يوق ھاڭغا چۈشااۈپ
كېتەتتىم .ئۇ چاغدە مېنى كۈتۈۋەتقىنى ئىككىنچى قېتىملىق قاباھەت بوالتتى...

22

يانغىن ئېلكىتابلىرى

ئايال )پوۋىسىت)

مېنى بۇ قاباھەتلىك تەقدىردىن ىەقەت ئايالىمال قۇتۇلدۇرۇپ قاالاليتتى .ئەىالااۇس ،مىڭ ئەىالااۇس! شااۇنچە
تەقەززەلىق بىلەن كۈتكەن بولالاممۇ ،ئايالىمدىن بۇ ھەقتە بىرئر ئىنجا كېلىدىغاندئۈ قىلمايتتى.
خىيال بىلەن ئولتۇرەتتىم ،تېلې ونۇمغا ئۇچۇر كەلدى ،مەن تەقەززەلىق ئىلكىدئ كۆزنەككە كۆز يۈگۈرۈتتۇم ،ئۇچۇر
ئىپارگۈلدىن كەلگەنىدى.
تۇغۇلغان كۈنىڭىزگە مۇبارئۈ بولالۇن!مەن تۇرۇىال قالدىم .توغرە ،بۈگۈن - 10ئايغا توققۇز ،مېنىڭ يورۇق دۇنياغا تەۋئللۇت قىلىنغان قۇتلۇق كۈنۈم!
تۇرمۇش قىزىقچىلىقلىرىدە تۇغۇلغان كۈنۈمنىمۇ ئۇنتۇپ كەتكەن ئىكەنمەن .ئىپارگۈلنىڭ ئۇچۇرى مېنى قايتىدىن
تۇغۇلدۇرغاندئۈ ئالەمچە خۇشاااالۇق ئاتا قىلدى .شااااۇ ھامان ئايالىم كۆز ئالدىمغا كەلدى .يېڭى توي قىلغان
ۋەقىتلىرىمىزدە ،ئۇمۇ مۇشۇندەق ئىشالرغا بەۈ كۆڭۈل بېرئتتى .ھەر قېتىم تۇغۇلغان كۈنۈم كەلگەندئ ئۇنىمىغىنىمغا
ئۇنى ماي ىارچە -ىۇرەتالردىن دەسااااتى خان تەي يارالپ ،كۈدئ لەڭمىنى ئېت ىپ ،تۇغۇل غان كۈنۈمنى ئۆتكۈزۈپ
بېرئتتى ،خاتىرئ بۇيۇمى تەقدىم قىالتتى.
ئۆمرىڭىز لەڭمەندئۈ ئۇزەق بولالااۇن دئپ ئاتايىن كۈدئ لەڭمىنى قىلدىم ،ئىككى قاچا يېمىالااىڭىز بولمايدۇ، دئپ قوياتتى ئۇ ھەر قېتىم ئوخشىغان لەڭمىنى ئالدىمغا كەلگەندئ.لەڭمەن كۆز ئالدىمغا كېلى شى بىلەن ئېغىزىمغا سېرىق سۇ كەلدى .بىر خىل ئىنتىزەرلىق تۇيغۇ سىدە ئى شىككە
بويۇندەپ قارەپ قويدۇم .نېمىدېگەن ئېالاااىل چاغالر ئىدى -ھە؟ ئەىالاااۇس ،ئايالىمنىڭ بۇندەق كۆڭۈللۈۈ
ئادئتلەرنى ئۇنتۇپ كەتكىنىگە خېلى يىلالر بوىقالغانىدى .ھازىر ئۇ شۇ دئرىجىدئ ئاڭقاۋلىشىپ كەتكەن ئىدىكى،
مەن تۈگۈل ئىككى بااالىنىااڭ تۇغۇلغااان كۈنىنىمۇ ،ھەتتااا توي خاااتىرئ كۈنىمىزنىمۇ تااامااامەن ئەسااااتىن
چىقىرىۋئتكەنىدى .بەزىدئ ئۆزىنىڭ تېلې ون نومۇرىنىمۇ يادقا دئپ بېرئلمەي مېنىڭ كۆزۈمگە قارەيتتى.
ئۇ تامامەن تۇرمۇشاااتىكى ئادئمگە ئايلىنىپ قالغانىدى .كۆڭۈل ،ئەر -خوتۇنلۇق ھېالاااالاااىيات ،ررمانتىك
مۇھەببەت ،كۆيۈم ،بىر -بىرىن ىڭ ھالى غا يېتىش ،كۆڭلىنى ئۇتۇش ...دېگەنلەر ئۇن ىڭ لۇغەت تەركىب ىدىن
تامامەن كۆتۈرۈلۈپ كەتكەنىدى .ئەگەر ئۇ ۋەقتىدە ئەقلىنى جورىتىپ ،مېنى يار لېۋىدىن قايتۇرۇپ كەتمىالااااە،
ھەممە ۋئيرەن بوالتتى .ئۇ چا غدە بۇ ىاجىئەن ىڭ باش سااااەۋئب كارى ئېنىقكى ئا يالىم بولۇپ چى قاتتى .مەن
شااۇندەق ئوياليتتىم :ئەگەر ئايالىم ئاياللىق مەجبۇرىيىتىنى تولۇق ئادە قىلالااا ،ماڭا كۆيۈنالااە ،ھەر ئىشااتا مېنى
ئويلى الا ،مېنى سەىەردەش يولۇچى ئەمەس ،ئۆمۈرلۈۈ ھەمرەھى قاتارىدە كۆرۈپ ئى شلىرىمغا كۆز -قۇالق بولۇپ
تۇرساااا ،ساااۆز -ھەرىكىتىمگە دىققەت قىلىپ ،دئردىمگە دئۋە ،رئنجىمگە شاااىپا بواللىالاااا ،باھانە بولغۇدئۈ
ھېچقاندەق يوچۇق قويمىالا ،سىرتتىن كۆڭۈل ئىزدئپ يۈرىدىغانغا سارەڭمۇ مەن؟!

23

يانغىن ئېلكىتابلىرى

ئايال )پوۋىسىت)

مەن ئۆزۈممۇ سااەزمىگەن ھالدە تېلې ون كۆزنىكىگە يەنە بىر قېتىم كۆز يۈگۈرۈتۈپ چىقتىم .بۇ ئۇچۇر ئىپارگۈلدىن
ئەمەس ،ئالمىرئدىن كەلگەن بولالااااا ،نەقەدئر ياخشااااى بوالتتى -ھە؟ مەن بىر خىل تەقەززەلىق ئىلكىدئ
ئالمىرئگە تېلې ون قىلدىم.
ۋئي.مەن ئەزىمەت.بىلدىم .بىرئر ئىش بارمىدى؟مەن تۇرۇىال قالدىم.
ياق!ئەمىالە...تېلې ون بېالىلىپ كېتىپتۇ.
ئالمىرئ تېلې وننى ئۈزۈۋئتتى.
مەن شۇنچە زرر ئۈمىد كۈتكەن ئادىمىدىن ئورۇن الىز دئككى الىنى يېگەن بىتەلەيدئۈ بىچارئ ھالەتتە الى الىيىپال
قالدىم.
سۇ چوڭقۇرغا ئاقىدۇ ،كۆڭۈل كۆڭۈل بەرگەنگە.
بەۈ خۇش بولدۇم ،رئھمەت سىزگە ،- ...دئپ ئۇچۇر يوللىدىم ئىپارگۈلگە.شۇ ئەسنادە ئىشىك چېكىلىپ ،بىر قۇچاق گۈلنى كۆتۈرگىنىچە ئېگىز بويلۇق ئىككى قىز كىرىپ كەلدى.
ياخشىمۇسىز ،سىز ئەزىمەت ئەىەندى بوالمالىز؟ -دئپ سورىدى باشتا كىرگەن قىز كۈلۈمالىرىگىنىچە.ھەئە ،مەن شۇ.تۇغۇلغان كۈنىڭىزگە مۇبارئۈ بولالۇن!-رئھمەت!

24

يانغىن ئېلكىتابلىرى

ئايال )پوۋىسىت)
بۇ يەرگە قول قويۇپ بېرىڭ.مەن قىزنىڭ كۆرسەتمىالى بويىچە گىرەفىگە ئىالمىمنى يېزىپ بەردىم.

قىزالر تەكەللۇپ ،كۈلكىلىرى بىلەن ئىشاااخانىدىن ئايرىلدى .مەن شاااىرئ ئۈساااتىدئ ھۆىپىدئ ئېچىلىپ تۇرغان
گۈللەرگە قارەپ تۇرۇىال قالدىم...
چۈشاااالۈۈ دئم ئېلىشااااتا ئۆيگە قايتتىم .ررھىم سااااۇلغۇن ئىدى .ئۇ گۈللەرنى ئىپارگۈلنىڭ قولىدىن ئەمەس،
ئالمىرئنىڭ قولىدىن ئالغان بولالام ،نېمىدىگەن ياخشى بوالتتى -ھە!
چۈ شلۈۈ تاماققا گاڭپەن قىلىنغانىدى .ئايالىمنىڭ ررھى سۇلغۇن بولۇپ ،ماڭا قارەرغا كۆزىمۇ يوق ئىدى .شۇڭا
ررھالااىز ھالدە تامىقىمنى يېدىم .گۈرۈن تازە ىىشاامىغانمۇ ياكى باشااقا سااەۋئب بارمۇ ،ھەر قېتىم ئېغىزىمدىكى
ئاشنى يۇتقاندە كانىيىمدە بىرسى شاخ سۆرىگەندئۈ ئارەمالىزلىناتتىم.
چۈشااتىن كېيىن ررھىم چۈشااكەن ھالدە ئىشااخانىغا كەلدىم .ئىشااخانا ئىچىنى ئەتىرگۈلنىڭ خۇش ىۇرىقى بىر
ئالغانىدى .مەن ماغدۇرسااىز ىۇتلىرىمنى تەسااتە يۆتكىگىنىمچە ئورنۇمغا كېلىپ ئولتۇردۇم ھەمدئ ئالدىمدە يورۇق
يۇلتۇزالردئۈ نۇر چېچىپ تۇرغان گۈللەرگە قارىغىنىمچە خىيالغا كەتتىم.
تۇيۇقالىز تېلې ون جىرىڭالپ كەتتى .مەن چۆچۈپ تۇرۇىكىنى قولۇمغا ئالدىم.
ۋئي.ئەزىمەتجانما؟مەن شۇ.مەن غوىۇر.مەن تۇرۇىال قالدىم.
ئېالىڭىزدىن كۆتۈرۈلۈپ كېتىپتىمەن -ھە؟ درستلۇق كۆچىتىنى دەۋەملىق ىەرۋىش قىلىپ تۇرمىالا ،ئاشۇندەقىەرسۇدئ بولۇپ كېتىدۇ .مەن درختۇرخانىدىكى غوىۇر ئاكىڭىز!
-ۋەي غوىۇركامما؟ قاندەق ئەھۋەلىڭىز ،ئوبدەن تۇرغانالىز؟

25

يانغىن ئېلكىتابلىرى

ئايال )پوۋىسىت)
ياخشى .قاندەق ،بۈگۈن كەن ۋەقتىڭىز باردۇ؟-بار.

ئەمى الە كەن سائەت ئالتىدئ ھېلىقى خانىغا كېلىڭ ،يالقۇننىمۇ ئالغان كېلىڭ .در ستلۇق كۆچىتىگە بىرلىكتەىەرۋىش قىلىمىز.
ماقۇل.ئەمىالە خوش.غوىۇركام تېلې وننى قويۇۋئتتى.
غوىۇركام بولىدىغان ئادئم - ،دېدىم ئىچىمدئ - ،گېپى ئاز ،لېكىن ساااااز ،مېغىزلىقن مىجەزى كەسااااكىن،
خىزمەت قىلى شنىمۇ ،يا شا شنىمۇ بىلىدۇ .مۇ شۇندەق ئادئم بىلەن در ستلى شىش ئادئمگە ئامەت ئېلىپ كېلىدۇ.
شۇنىڭ بىلەن نەچچە ئايدىن بېرى غوىۇركامغا بىرئر قېتىم بول الىمۇ تېلې ون قىلىپ ئەھۋەل سورەپ قويمىغىنىمغا
ىۇشايمان قىلىپ قالدىم.
ئىدەرئ باشاالىقى ماڭا ئامرەق ئىدى .ئۇ ھەر قېتىم ئايرىم ئۇچرەشااقىنىمىزدە“ :سااىز ئەقىللىق ،مەساائۇلىيەتچان،
خىزمىتىڭىزدىن چاتاق چىقمايدۇ ،لېكىن مۇناسىۋئتكە بوش .مۇشۇ تەرئىتىكى ئىشالرنى يۈرۈشتۈرۈپ كېتەلىالىڭىز
خېلى بىر يەرلەرگە كۆرسەتكىلى بوالتتى سىزنى .ھەر قېتىم كادىرالر مەسىلىالىنى مۇزەكىرئ قىلغاندە شۇجى مۇشۇ
جەھەتتىكى ئاجىزلىقىڭىزغا ئې الىلىۋېلىپ ئېغىز ئاچقۇزمايدۇ .ئەمەلىيەت شۇندەق بولغاچقا ،مېنىڭمۇ تىلىم قى القا
كېلىپ قالىدۇ .تەبە س الۇمغا ىۇل كەتمەيدۇ ئۇكام ،قول ئۇزەتقانالرغا ھە دئىال قوي الىڭىز بىر يېرىڭىزمۇ كەملەپ
كەتمەس ئىدى ”...دئپ تەنبىھ بېرئتتى .مانا ھازىر ئىدەرئ باشاااالىقىنىڭ دېگەنلىرى كۆز ئالدىمدە ىاكىتلىق
ئايان بولدى ،دېگەندئۈ مەن خىزمەتتە بەجانىدىل بولغىنىم بىلەن مۇناسااىۋئتكە بوش ئىكەنمەن .ھەممە ئادئم
باشااالىق بىلەن درختۇردىن تونۇش ئىزدئۋەتقان مۇشاااۇ كۈنلەردئ ،ئۆز ئايىغى بىلەن ئالدىمغا كەلگەن ئامەتكە
تەتۈر قارىۋەلغىنىم نېمىالى؟
كەچتە يالقۇن بىلەن ئىككىمىز دېگەن مۆھلەتتە “ئەل قارەر”غا يېتىپ كەلدۇق .غوىۇركامنىڭ مېھمانلىرىمۇ كېلىپ
بولغااانىكەن ،قىزغىن كۆرۈشااااتۇق .بۈگۈن ئىپااارگۈل مېغىزرئڭ كوىتااا كىيىااپ ،چېچىنى چىرەيلىق
تۈرمەكلىۋەلغانىكەن ،كۆزۈمگە باشقىچە چىرەيلىق كۆرۈنۈپ كەتتى.
غوىۇر كام بۇرۇنق ىدئكال قىزغىن ھەم چە بدئس ئ ىدى ،ھەممىگە يېتىشاااا ىپ ئۈلگۈرئتتى .بىزنى كۆرۈپ ياش
بالىالردئۈ چەبدئسلىك بىلەن لىككىدئ ئورنىدىن تۇرۇپ كەتتى.

26

يانغىن ئېلكىتابلىرى

ئايال )پوۋىسىت)

كېلىڭالر ئۇكىلىرىم ،بەۈ كەم دىدەر بولۇپ كەتتىڭال ،بېشىڭلىدىن ياغان ئۇشتۇۋېتەيمۇ يە؟غوىۇركام ئۇزەق مەزگىل كۆرۈشمىگەن كونا ئاغىنىلەردئۈ ئىككىمىز بىلەن قۇچاقلىشىپ كۆرۈشتى.
ئۆتكەنكى سورۇندىن بېرى يوقالپ قويايمۇ دېمىدىڭال .يولۇڭلىغا كۆپ قارىدىم ،ئاخىر بولماي ئۆزۈم ئوتتۇرىغاچىقتىم.
نېمىمۇ دېيەلەيتتۇق .غوىۇركامنىڭ تەنبىھلىرىگە ھە ،ھە دئپ باش لىڭشىتقان قامالشمىغان ھەرىكەتلىرىمىز بىلەن
ۋەقىە ئۆتكۈزۈشكە مەجبۇر بولدۇق.
تاماقالر تارتىلدى ،ھايالشىماي ئالدىمىزدىكى ررمكىالرغا لىقالپ ھارەقالر قۇيۇلدى.
ئارتۇق گەپ ئېشااەككە يۈۈ ،شااۇڭا گەىنىڭ ىوسااكاللىالااىنىال دئي - ،غوىۇركام قولىغا ررمكىالااىنى ئېلىپھەممەيلەنگە تەك شى قارەپ چىقتى - ،بۈگۈنكى سورۇنىمىزنىڭ مەق الىتى كۆڭۈل ئېچىش ،ھاردۇق چىقىرىش !
نەچچە كۈندىن بېرى ئېشەكتەۈ ئىشلىدۇق ،ئەمدى شاھالردئۈ ياشايمىز .سورۇننىڭ چىقىمى مەندىن ،يارىشىقى
سىلىدىن ،بۈگۈن ھەر قاندەق تەلەىلەر شەرتالىز ئورۇندىلىدۇ ،قېنى خوش!
ھەممەيلەن غوىۇركامغا جۆر بولدۇق.
بىر مەسااالىھەت بار ئىدى ،كالالم ئوڭ چاغدە دئۋەالي - ،غوىۇركام يالقۇن بىلەن ئىككىمىزگە ئاالھىدئ كۆزتاشااالپ قويۇپ سااۆزىنى ئۇلىدى“ - ،ھايۋەن تۈرى بىلەن ئادئم خىلى بىلەن ياشااايدۇ” ،دئيدىغان گەپ بار.
مەن يېقىندىن بېرى جەمئىيەتنىڭ كىشااااىلىك مۇناسااااىۋئت قاتلىمىغا ئاالھىدئ دىققەت قىلىپ كېلىۋەتىمەن،
ھاسىالتىم شۇكى ،ماددىي جەھەتتىكى تەرئققىيات زرر ،ئۆزگىرىش چوڭ ،لېكىن مەنىۋى جەھەتتە چېكىنىشمۇ ئاز
ئەمەس .ھازىر ئادئملەر ئىلگىرىكى ئىدەرئ -جەمئىيەتنى ئاساااس قىلىپ كۆڭۈل خاھىشااى بويىچە ياشاااشااتىن
تۇغقانلىرىنى ئاساااس قىلىپ بېكىنمە ھالەتتە ياشاااشااقا قارەپ كېتىۋەتىدۇ .ئويالپ بېقىڭالر ،ئىلگىرى ھېيتلىرىمىز
قاندەق ئۆتەتتى؟ دە ستىخىنىمىز بەۈ مول بولمى الىمۇ ،مېھمىنىمىز كۆپ ئىدى ،ئۈن كۈنلۈۈ ھېيتتا كەم دېگەندئ
03ئائىلىلىك مېھمان كۈتەتتۇق .ھازىرچۇ؟ ھېيە ۋەقتى ئۇزەق ،گۆش -ىۆ شتىن قى الىلچىلىقىمىز يوق ،لېكىن
بىزدئۈ باشااقا يۇرتتىن كېلىپ خىزمەت قىلىۋەتقانالرنىڭ كۈتەي دېالااەۈ مېھمىنىمىز يوق! باشااقىالرنى ھېيتاليلى
دې الەۈ ،ئى شىكلەر تاقاق ياكى ئۆيدئ لىق مېھمان ،ھەممەيلەن توپ -توپ بولۇ شۇپ تۇغقانلىرىنىڭ ئۆيلىرىگە
چېپىشااىۋەتقان .بۇ يىل قۇربان ھېيتتا بۆلۈمدىكىلەر تۈگۈل بىر كورىۇسااتىكىلەرمۇ ھېيتلىشااالمىدۇق .بۇنىڭدىن
كۆڭلۈم بەۈ يېرىم ،ھەي ...نېمە دېمەكچى بولۇۋەتقىنىمنى ھېس قىل ىپ بو لدۇڭالر ،تەلىپىم شااااۇكى ،ئەگەر
خالىالاڭال مۇشۇ سورۇندە ئولتۇرغانالر ئايدە بىر يىغىلىپ گۇڭ -مۇڭ قىلىشالاق.

27

يانغىن ئېلكىتابلىرى

ئايال )پوۋىسىت)
شۇندەق قىاليلى زەدى.-مەن قولاليمەن.

مەن ئىپارگۈلگە يەر تېگىدىن قارىدىم ،ئۇمۇ ماڭا قارەپ تۇرغانىكەن ،كۆزلىرىمىز ئۇچرىشاااىپ قالدى .مەن باش
لىڭشىتىپ غوىۇركامنىڭ تەكلىپىگە ئەگىشىش ئىرەدئمنى بىلدۈرۈپ قويدۇم.
ئادئم ئادئمنىڭ كىرىنى ئالىدۇ ،دئيدىغان گەپ بار - ،ئويلىمىغان يەردىن ئىپارگۈل سااۆز قېتىپ قال−دى، بۇ يەردئ ئولتۇرغانالرنىڭ ۈ−ۆپ قىالااامى ۈ−ئساااىپدەش ،ۈ−ئساااىپدەش بولمىغانالرمۇ ق−ئلبدەش- ،ئى پارگۈل ئۆزىچە قىزىر ىپ كەتتى - ،مىجەزىمىز كېلىشاااا ىدۇ ،غوىۇر كام ئو بدەن تەكل ىپ بەردى ،مەن ئۇنى
001%لىك ئاۋەز بىلەن قولاليمەن!
ھە -ھۇ بىلەن غوىۇركامنىڭ تەكلىپى قارەر تاىتى.
ئەمىالە يېڭى ھەمكارلىقىمىز ،يېڭى مەنزىلىمىز ئۈچۈن خوشە!غوىۇركام قولىغا ررمكىنى ئالدى ،ھەممەيلەن ئورنىمىزدىن تۇردۇق.
سورۇن يۇقىرى كەيپىياتتا باشالنغانىدى ،شۇڭا كەيپىيات بىردئمدىال بىرەقال كۆتۈرۈلۈپ كەتتى.
مۇزىكا باشااالندى ،ئىپارگۈلنىڭ كۆزى مەندئ ئىدى ،مەن تارتىنىشاانى بىر ياققا قايرىپ قويۇپ ئۇنى تانالااىغا
تارتتىم.
تۇغۇلغان كۈنىڭىزگە مۇبارئۈ بولالۇن!قول تۇتۇشىشىمىزغا ئىپارگۈلنىڭ يېنىك نەىىالى قۇلىقىمغا ئۇرۇلدى.
رئھمەت ،مېنى بەۈ خۇش قىلىۋئتتىڭىز.ئىپارگۈل جاۋەبەن تەبەسالۇم قىلدى.
سىزنى خۇش قىاللىغان بولالام ،مەنمۇ خۇش.ئۇنىڭ قولى چوغدئۈ ئى ال الىق ئىدى ،بەدىنىدىن ئىپار ھىدى كېلەتتى .مەن بىر خىل مە ستخۇ شلۇق ئىلكىدئ
مۇزىكا رىتىمىگە ماس ھالدە تېز -تېز ىىرقىرەشقا باشلىدىم.

28

يانغىن ئېلكىتابلىرى

ئايال )پوۋىسىت)

غوىۇركامنىڭ قىزىق چاقچاقلىرى بىلەن بېلىق كۆزى قىلىپ قۇيۇلغان ررمكىلىرى ئۈزۈلمەيتتى .قانچىلىك ۋەقىە
ئۆتتىكىن بىلمىدىم ،بىر چاغدە بېشااااىم قېيىپ ،ىۇتۇم كالۋەلىشااااىشااااقا باشاااالىدى .مەن ئورنۇمغا كېلىپ
ئولتۇرۇۋەلدىم .بۇ چاغدە غوىۇركام بىلەن يالقۇن قىزىپ قالغانىدى ،باشاااقا ئەرلەرمۇ كۆڭۈل خاھىشاااى بويىچە
تانالىغا چۈشۈۋەلغانىدى ،مەن ئىپارگۈلگە قارىدىم ،ئىپارگۈل سورۇنغا بىر قۇر كۆز يۈگۈرۈتۈپ چىققاندىن كېيىن،
مېۋئ شەربىتى قۇيۇلغان ئىالتاكاننى ئېلىپ يېنىمدىكى ئورۇندۇققا كېلىپ ئورۇنالشتى.
قاندەقرەق؟ياخشىغۇ؟مەن ئىپارگۈلگە يۈزلىنىپ ئۇنىڭ قىزىلگۈلدئۈ ئېچىلىپ كەتكەن سۈزۈۈ چىرەيىغا تويماي باقتىم.
مېۋئ شەربىتىنى ئىچىۋېلىڭ ،ھارەقنى كېالىدۇ.كېالىپ قاندەق قىلىمەن ،ئارەن كەيپ بولغان تۇرسام.مەن مېۋئ شەربىتىگە قول ئۇزەتتىم.
رەستتىنال يېشىلگىڭىز يوقمۇ؟يوق - ،مەن ئىپارگۈلگە مۇھەببەتلىك نەزئردئ قارىدىم - ،كەيپتىن بىرال يېشاااىلالاااەم ھەممە ئەسااالىگەقايتىدۇ.
ئىپارگۈلنىڭ كۈلگۈن چىرەيىدە غەم بۇلۇتلىرى ىەيدە بولۇشقا باشلىدى.
سىز شۇندەق ئويالمالىز؟مەن باش لىڭشىتتىم .ئىپارگۈل جىم بولۇپ قالدى.
سااااىز ئۆتكە ندئ “بەزى ئىشااااالرنى كېيىن دئپ بېرىمەن” دېگەن ئ ىدىڭىز ،لېكىن تا ھازىرغىچە زۇۋەنسۈرمىدىڭىز.
ئىپارگۈل ماڭا ئۇزەق قارەپ چىقتى.
-سىز سورىمىغان تۇرسىڭىز.

29

يانغىن ئېلكىتابلىرى

ئايال )پوۋىسىت)
ئەمدى مەن جىم بولۇپ قالدىم.
قەلب جارەھىتىڭىز بولۇپ قالالا تاتىلىماي دېدىم.ئوبدەن قىلدىڭىز.لېكىن ھازىر تۇرۇىال تاتىالپ باققۇم كېلىپ قالدى.ئىپارگۈل بىردئم ئۈنالىز تۇرغاندىن كېيىن ماڭا يۈزلەندى.
گېپىڭىزنىڭ قايالىالى رەسە؟ھەر ئىككىلىالى!-گەىدەنلىقىنى.

بىرئر سائەتلىك قەلب چۈ شەندۈرۈ شلەردىن كېيىن سورۇن ئاخىرال شتى .ھەممەيلەن چاىان -سەرىايىلىرىمىزنى
كىيىشىپ سىرتقا چىقىشتۇق.
يالقۇنمۇ جىق ئىچىۋەلدى ،مەن سىزنى ئاىىرىپ قويىمەن!بۇ ئىپارگۈلنىڭ ئاۋەزى ئىدى .قۇلىقىمغا ئىشەنمەي ئەترەىقا قارەپ قويدۇم.
سىز مېنى ئەمەس ،مەن سىزنى ئاىىرىپ قويىمەن!ئىپارگۈل جىم بولۇپ قالدى.
كەيپلىكتە كىم بىلەن كىمنىڭ كارى .مەن ئەىلىك ىۇرسااااەتتە ئىپارگۈل بىلەن كۆز بېقىشااااىۋەلغاندىن كېيىن
رې التورەن ئالدىدىكى تارچۇقتا بىر -بىرى بىلەن توختاۋ سىز خو شلى شىۋەتقان ئاالمانالر توىىدىن غىپپىدئ چىقىپ
كەتتىم.
رېالااتورەننىڭ سااول تەرىپىدىكى ئوق يول ئىپارگۈلنىڭ ئۆتەر يولى ئىدى ،يولنىڭ ئىككى تەرىپى سااۆگەتزەرلىق
بولۇپ ،سااااۇس چىرەغ يورۇقىدە قارىيىپ كۆرۈنەتتى .مەن چوڭ بىر تۈپ سااااۆگەتنىڭ يېنىغا كېلىپ ئوبدەن
جايلىشىۋەلغاندىن كېيىن تاماكامغا ئوت ياقتىم.

30

يانغىن ئېلكىتابلىرى

ئايال )پوۋىسىت)

ھاۋە ئوبدەنال سوۋۇغانىدى ،ئاندە -ساندە ئۆتۈپ قالىدىغان كىچىك ما شىنىالرنىڭ يورۇقىدە شامالدە ئۇچۇ شۇپ
يۈرگەن غازەڭالرنى ئېنىق كۆرگىلى بوالتتى .مەن خۇددى كېچىالى ئۇيقۇسى بۇزۇلغان ئوغرى مۈشۈكتەۈ ئەترەىقا
نەزئر تاشاالىغىنىمچە ئىپارگۈلنىڭ كېلىشااىنى كۈتەتتىم .قېرىشااقاندئۈ ئىپارگۈلدىن ھېچ شااەىە يوق ...ۋەقىە
ئۇزەرغانالااېرى سااەل ئەساالىمگە كېلىپ ئەترەىقا ئەمەس ،ئۆزۈمگە نەزئر سااېلىشااقا باشاالىدىم :مەن نېمە بولدۇم؟
خوتۇن -بالىالااى بار ئادئم تۇرۇپ كوچىدە تىمىالااقىالپ يۈرگۈنۈم نېمىالااى؟ ۋەقىە بىر يەرگە بېرىپ قالغاندە
ئۆزۈم يالغۇز كەن كۈز شامىلىغا تالىنىپ كىمگە ساقاليمەن ۋئ نېمىگە ئېرىشىمەن؟
دئل شۇ چاغدە تېلې ونۇم سايرەپ قالدى .مەن تېلې ون ئېكرەنىغا ئالدىرەش كۆز يۈگۈرۈتتۈم .تېلې ون ئىپارگۈلدىن
كەلگەنىدى.
ۋئيمەن ئىپارگۈل.سىز نەدئ؟مەن ئۆيگە كېلىپ بولدۇم.مەن تۇرۇىال قالدىم.
غوىۇركامدىن ئاجرىيالمىدىم .ئۇ بەۈ سااااەزگۈر ئادئم ،مەمەتجانغا كۆڭلىنى يېقىن تۇتىدۇ ،ئىككىمىزنىڭىارىڭىدىن بىرئر شەىىنى سېزىپ قالغان چېغى ،كۆزۈمگە كىرىشىپال قالدى.
بىلدىم.سىز نەدئ؟مەن...مەن ئەترەىقا كۆز يۈگۈرۈتتۈم .نېمىمۇ دېيەلەيمەن؟ رېالااتورەننىڭ يېنىدىكى سااۈگەتلىكتە سااىزگە ساااقالۋەتىمەن،
دېگىلى بوالتتىمۇ؟
مېنى كەچۈرۈڭ.-ھېچقىالى يوق.

31

يانغىن ئېلكىتابلىرى

ئايال )پوۋىسىت)
بەزى ئىشالردىن خەۋئردەر بولۇش تەلىپىڭىزنى ئەتە كەچكىچە ئورۇندەشقا تىرىشىمەن.ھاجىتى بارمۇ؟ئەلۋئتتە بار.مەن جىم بولۇپ قالدىم.
ئۆيىڭىزگە كېتەلەمالىز؟ كېتەلمىگىدئۈ بولالىڭىز تاكالىدە يېنىڭىزغا بارەي.كېتەلەيمەن ،بۇ قېتىم ىولۇ ،مۇناقا يېمەيمۇ يېشىلىپ كەتتىم.مەندىن رئنجىپالىز -ھە؟ياق ،رئنجىمىدىم.رەسە گەپ قىلمىدىڭىز.مەن ئۈندىمىدىم.

ئەمىالە خوش ،ئۆيىڭىزنىڭ ئالدىغا بېرىپال ماڭا تېلې ون قىلىۋېتىڭ ،بولمىالا ئەنالىرئپ قالىمەن!مەن تېلې وننى ئۈزۈۋئتتىم .غورۇرۇم دئىالااەندئ قىلىنغاندئۈ ھېالااالااىياتتا ئۆز گۆشااۈمنى ئۆزۈم يېگۈدئۈ ئەلپازدە
ئەترەىقا كۆز يۈگۈرۈتتۈم .ئەترەپ جىمجىە ،شامال سەل ئەدىگەن ،يوىۇرماقلىرى يالىڭاچلىنىشقا باشلىغان
سۆگەت شاخلىرى مېنى مە سخىرئ قىلىۋەتقاندئۈ ھەر تەرئىكە ئىرغاڭاليدۇ .كالالم قۇىقۇرۇق ،بايىقى خۇ شلۇقتىن
ئەسەرمۇ يوق...
مەن بىنا ئالدىدىكى گۈللۈكنى ئون مىنۇتتەۈ مەقالااەتالااىز ئايالنغاندىن كېيىن ماغدۇرسااىز ىۇتلىرىمنى تەسااتە
يۆتكىگىنىمچە ئۆيگە كىرىپ كەلدىم .تېلېۋىزرر ئوچۇق ،ئايالىم سااااافادىال ئۇخالپ قاىتۇ .مەن ئۇنىڭغا بىردئم
ئۈنالااىز قارەپ تۇرغاندىن كېيىن ھاشااا چىۋىنىدئۈ تىنىمالااىز گىلىلدەۋەتقان تېلېۋىزررنى ئۆچۈرۈۋېتىپ ،ياندىكى
بوش ئورۇنغا كېلىپ ئولتۇردۇم.
ئۈن كىشاااىلىك ساااافادە ىالۋەن ساااۈىەت ياتقان ئايالىم كۆزۈمگە ناتونۇش ئادئمدئۈ كۆرۈنۈپ كەتتى .توي -
تۆكۈن ،قاتار چايالردىكى قارەرسااااىز يەپ -ئىچىشاااالەر ئۇنى ئوبدەنال سااااەمرىتىپ قويغان بولۇپ ،بۇرۇنقى
زىلۋەلىقىدىن ،ئەۋرىشاااىملىكىدىن ئەساااەرمۇ قالمىغانىدى .ۋەي خۇدەيىم ،نېمە كارەمەت بۇ؟ مەن ئۇيقۇچىلىقتا

32

يانغىن ئېلكىتابلىرى

ئايال )پوۋىسىت)

يۇمۇلۇپ كېتىۋەتقان ھارغىن كۆزلىرىمنى يوغان ئېچىپ بوش خورئۈ تارتقىنىچە غېمىدئ يوق ئۇخالۋەتقان ئايالىمغا
تەىالااىلىي قارەپ چىقتىم :ئۇسااتىخىنى توغرىالااىغا ئەت تارتقاچقا ،ىۇت -قولى كۆرۈنەرلىك قىالااقىرەپ ،گۆش
توخۇسااىغىال ئوخشاااپ قالغان ،قىزىلگۈلدئۈ ئېچىلىپ تۇرىدىغان يۇمرەن مەڭزى بولدۇرۇلغان خېمىردئۈ بۇرتۇپ
چىققان ،كۆز ئورنى كۆرۈنەرلىك كىچىكلەپ ،تىنىم الىز كۆىۈۋەتقان “خېمىر”غا ئورۇن بو شاتقان ،بوينى ىۈرۈم -
ىۈرۈم ،تىلەپ سالغاندئۈ كۆرۈنىدىغان ئالتۇن بىلەزۈكى بۆلۈنۈپ كەتكەن بېلەۈ گۆشلىرى ئارىالىدە تىن ئااللماي
قىينىلىپ كەتكەن ...ئايالىمنىڭ گالدۇڭلى شىپ قېلى شى ئا سا س الىز ئەمە سكەندئ؟ ئېغىر ئۇ تارتقىنىمچە سافا
گىرۋىكىگە باش قويدۇم.
ئەتىالااى بىر كۈن خامۇش يۈردۈم .بۇ كۈنى ئىپارگۈلدىن ھېچقاندەق ئۇچۇر كەلمىدى .بۇ خېنىم بىلەن بولغان
ئىشاااىمغىمۇ چېكىە قويۇلغان ئوخشاااايدۇ ،دئپ ئويلىدىم ئىچىمدئ .لېكىن بىر يەرلىرىم بۇ قارەرىمغا تازە قايىل
ئەمەس ،قولۇم ىات -ىات تېلې وننى تۇتۇپ قويىدۇ ،تاماخور كۆزلىرىم تېلې ون كۆزنىكىگە ىات -ىات قارەپ
قويىدۇ ...ئىككىنچى كۈنى ئەتىگەندئ ،ئىشااقا كېلىپ ئۈسااتىلىمنى تۈزئشااتۈرۈپ تۇرۇشااۇمغا تېلې وندىن ئۇچۇر
سىگنالى كەلدى.
ئىپارگۈل!بۇ ئاۋەزنىڭ ئېغىزىمدىن قاندەق چىقىپ كەتكەنلىكىنى ئۆزۈممۇ ھېس قىاللماي قالدىم.
دئرۋئقە ئۇچۇر ئىپارگۈلدىن كەلگەنىدى .مەن ئالدىرەش كۆزنەككە كۆز يۈگۈرۈتتۈم.
تېچلىقمۇ؟ QQغا ئۇچۇر قالدۇردۇم ،ئىشااااىكنى تاقاپ ئولتۇرۇپ كۆرۈڭ ۋئ كۆرۈپ بولۇىال ئۆلۈمگە ھۆكۈمقىلىۋېتىڭ!
مەن ئالدىرەش كومپيۇتېرنى قوزغاتتىم .ئىپارگۈلنىڭ ئۇچۇرى ھۆججەت شەكلىدئ يولالنغانىدى .مەن ھۆججەتنى
چۈشۈرۈپ كۆزنەكتە ساقلىۋەلغاندىن كېيىن ئىشىككە قارەپ قويدۇم .ئۇچۇرنىڭ سىغىمى چوڭ بولۇپ ،بىر نەچچە
بەت ئەترەىىدە ئىكەنلىكىدئ گەپ يوق ئىدى .مەن بىردئم ئۈنالااىز ئولتۇرغاندىن كېيىن ئىشااىكنى تاقاپ قويۇپ
ھۆججەتنى ئاچتىم .دئرۋئقە ئۇ ئۇزۇن بىر خەت ئىدى .مەن ئالدىرەش كۆز يۈگۈرۈتۈشكە باشلىدىم:
قەدىرلىك ئەزىمەت ،بۇ خەتنى بەكمۇ ئوسااال ئەھۋەلدە يېزىۋەتىمەن .نېمىشااقا دئمالااىز؟ سااىزگىمۇ ئايان ،ھەر
ئىككىمىز ئائىلى الى ،بالىلىرى بار ئادئملەر .بۇندەق ئەھۋەلدە سىزگە بۇ خەتنى يېزى شىم ،ئىن الاندەرچىلىققىمۇ،
ئادىمىيلىك ئەخالقىغىمۇ ئۇيغۇن كەلمەيدۇ .كېالااىپ ئېيتقاندە تىپىك ئەخالقالااىزلىق بولۇپ ،ئۇنى جەمئىيەتمۇ،
يارەتقان ئالال ئىگەممۇ كەچۈرمەيدۇ .شاااۇندەقتىمۇ بۇ خەتنى يازماسااالىققا ئامالىم يوق! بىز ئىنالاااانالر ئاجىز
كېلىدىكەنمىز ،ئوتى بار يەرنىڭ سااااۈيى يوق ،سااااۈيى بار يەرنىڭ ئوتى يوق ،دېگەندئۈ بىزدىكى دەۋەسااااىز

33

يانغىن ئېلكىتابلىرى

ئايال )پوۋىسىت)

ھاجەتلەر بىزنى بەزىدئ ئۇدۇم -قائىدىلەرگە خىالىلىق قىلىشااااقا ،شااااۇ ئارقىلىق كەمتۈۈ يەرلىرىمىزگە ياماق
سېلىپ ،ئەل قاتارى يا شا شقا مەجبۇر قىلىدىكەن .قارەڭ ،مېنىڭ چىرەيىم ،بىر ئوبدەن خىزمىتىم ،ئۆيۈم ،ئۇماق
باالم ،سىز ھەۋئس قىلغان خۇلق -مىجەزىم بار ،لېكىن ئەردىن تەلىيىم يوق .ھەممە نەرسەم تۇرۇپ ،ھېچنېمەم
يوقتەۈ تەنھالىق ،بىچارىلىك ئىچىدئ ياشااايمەن ،سااىزمۇ شااۇندەق .كېلىشااكەن بوي -بەسااتىڭىز ،خوتۇن -
بالىلىرىڭىز ،خىزمىتىڭىز ،ھەممە ئادئم ھەۋئس قىلىدىغان ئەمىلىڭىز ،ساپ ،سەمىمىي قەلبىڭىز بار .لېكىن سىزمۇ
مەنىۋى جەھەتتىن نامرەت ،قەلبىڭىز دېڭىزدىكى تەن ھا ئارە لدئۈ قاغجىرەق! ئا يالىڭىز بىلەن كۈ ندئ بىر ئۆ يدئ
ياشايالىز ،لېكىن ئۆي تۇتۇش ئۈچۈنال ئۆي تۇتقاندئۈ كۆڭلىڭىزدئ ئارزۇ قىلغان نەرسىلەرگە ئېرىشەلمەيالىز...
43يىللىق ھاياتىمدىن شۇندەق خۇال سىگە كەلدىم :جاھاننىڭ ئى شلىرى بەكمۇ غەلىتە ئىكەن ،ئى شالر سېنىڭ
ئويلىغىنىڭدئۈ بولمايدىكەن ،تەقدىر -ىېشااااانە سااااېنىڭ رەيىڭغا باقمايدىكەن .خۇددى بىر قولدىن چاۋەۈ
چىقمىغاندئۈ ،بەزىدئ سااەن ھەر قانچە تىرىشااچانلىق كۆرسااەتكىنىڭ بىلەن ،بۇ تىرىشااچانلىقلىرىڭ ،ئەقىدئ -
ئىخالسااىڭ ،سااەن دىلخاالپ تاللىغان ،سااەن ىۈتۈن ۋۇجۇدۇڭ بىلەن كۆڭۈل بەرگەن ئاللىكىملەرنىڭ مىجەزىگە،
كۆڭلىگە ياقمىالااا ،تېگىشاالىك ئېتىبارىغا ئېرىشااەلمىالااە ،ھەممىالااى ئەكالااىچە نەتىجە بېرىدىكەن .ئويلىمىغان
يەردىن ئەقىدئ -ئىخالساالىرىڭ بىر ئۈزۈلۈىال ماالمەت تاشاالىرىغا ئايلىنىپ بېشااىڭغا شااۇ دئرىجىدئ يېغىشااقا
باشاليدىكەنكى ،سەن ئۆزۈڭنى دەلدىغا ئېلىشقىمۇ ئۈلگۈرئلمەي ساپ ئەقىدئڭنىڭ قۇربانىغا ئايلىنىپ ،قۇيرۇقىڭنى
قىالىپ جىمجىە ياشاشقا مەجبۇر بولىدىكەنالەن ،مەن شۇندەق بولدۇم.
سىز مېنى بىلىالىز ،لېكىن تازە چۈشىنىپ كەتمەيالىز .غوىۇركام دېگەندئۈ مەنمۇ ياقا -يۇرتلۇق .مۇھەببەتنى،
ساپ ئەقىدئمنى دئپ ئاتا -ئانامنى قان يىغلىتىپ تۇرۇپ بۇ يۇرتقا كەلگەن “بېشى قاتتىق قىز” ،مەن ئەسلىي
كۇچادىن بولۇپ ،ئاتا -ئانامنىڭ بىردىنبىر يۈرئۈ ىارى الى ئىدىم .دەدەم ئوقۇتقۇچى ،ئانام ما شىنىچى بولۇپ،
بىر ئائىلىلىك ئۈن كىشاااى ھۆرمەت -ئىتائەتتە خۇشاااال ياشاااايتتۇق .مەن تېببىي مەكتەىنىڭ - 3يىللىقىدە
ئو قۇۋەت قان مەزگىلىمدئ ئويلىمىغان يەردىن مەمەتجان ئىالااااىمل ىك بىر يىگىتكە كۆڭۈل بېرىپ قا لدىم .ھەممە
دىشۋەرچىلىق شۇنىڭدىن باشالندى دېالەممۇ بولىدۇ .يىگىە كېلىشكەن ،ئەقىللىق بولۇپ ،ئۇزەق ئۆتمەي مېنى
ئۆزىگە رەم قىلىۋە لدى .ئادئتتە قىزالر تۇنجى مۇھەببىتىگە بەۈ ئەق ىدئ قىل ىدۇ .ئۇ مېن ىڭ تۇنجى مۇھەببىتىم
ئىدى ،شااااۇڭا ئۇنىڭغا ىۈتۈن ۋۇجۇدۇم بىلەن باغلىنىپ قالدىم .ئۇزەق ئۆتمەي بىز ئوقۇش ىۈتكۈزدۇق .بۇ ھەر
ئىككىمىزگە نى البەتەن بىر سىناق ئىدى .ئىككىلەندىم ،كۆپ ئويالندىم .بىر تەرئىكە قارى الام مېنى بېقىپ چوڭ
قىلغان ئاتا -ئانام ،يەنە بىر تەرئىكە قارىالااام سااۆيگەن يارىم ،ماڭا ھەر ئىككىلىالااى كېرئۈ .لېكىن ھازىرقى
ۋەقىتنىڭ ئۆزىدئ بىرىنىال تاللىشىم الزىم! شۇندەق كۈنلەردئ غوىۇركام بىر توپ ئادئمنى ئەگەشتۈرۈپ مەكتىپىمىزگە
كېلىپ قالدى .ئۇالر درختۇر -سااېالااترە ئېلىشااقا كەلگەنىكەن ،مەمەتجان ئۇالرنى ئىزدئىتۇ .غوىۇركام بىلەن
كۆرۈشتۈم ،غوىۇركام شۇ چاغدىمۇ ھازىرقىدئۈ شوخ ،گەىچى ئادئم ئىكەن ،ئون مىنۇتتەۈ ىارەڭالشقاندىن كېيىن
ماڭا سااااالجىدئۈ چاىلىشااااىپال ئالدى .ئەھۋەلنى دەدەمغا ئېيتتىم .دەدەم ئىككىلىنىپ قالدى .شااااۇ كۈنلەردئ

34

يانغىن ئېلكىتابلىرى

ئايال )پوۋىسىت)

يۇرتىمىزنىڭ تەق الىمات ئەھۋەلى تازە كۆڭۈلدىكىدئۈ ئەمەس ئىدى ،ئىش كۈتۈپ تۇرۇپ كەتكەن ئالىي مەكتەپ
ئوقۇغۇچىلىرىنىڭ سااااانىنى ئېلىپ بولغىلى بولمايتتى .دەدەم ئوقۇتقۇچى بولغاچقا ،ئامالالااااىز رېئاللىقنى قوبۇل
كۆرگەنمۇ بو لدى .لېكىن ئا نام بى چارىگە ھەر قانچە قىلىپمۇ گەپ يېگۈزگىلى بولم ىدى .ئەڭ ئاخىر ىدە ئۇ
“ئىپارگۈل يۇرتقا كېلىپ بىزنى كۆمۈۋېتىپ نەگە بار سا بار سۇن” دئپ گەپ چىقارتىپتۇ .بۇ گەىنى ئاڭالپ نېمە
دېيىشااىمنى ،نېمە قىلىشااىمنى بىلەلمەي گاڭگىرەىال قالدىم .يۇرتقا بارسااام ،ئاتا -ئانامنىڭ يېنىدە تۇرىمەن،
لېكىن خىزمەت يوق ،خىزمەتال ئەمەس مەمەتجانمۇ يوق! تۇنجى مۇھەببىتىمگە شااااۇ ۋەقىتنىڭ ئۆزىدئ چېكىە
قويىمەن ...بېشااىمنىڭ ئىچىمۇ ،تېشااىمۇ قاتتى .ئاخىر بواللماي دەدەمنىڭ Gشااەھىرىگە ياتلىق قىلىنغان ۇئۇ
ھازىر كانادەدە( سىڭلى الىغا تېلې ون قىلدىم .ئۇ تا شقى سودە شىركىتىدئ ئى شلەيتتى .ئۇ نەزئر دەئىرى الى كەڭ،
سااۆزمەن ئايال بولۇپ ،جەمەتىمىزدىكىلەرنىڭ ھەممىالااى ئۇنىڭ سااۆزىنى ئاڭاليتتى .ئەگەر مەن Gشااەھىرىگە
كەلالاەم ،ئۇنىڭغا قانات چىقاتتى ،بىر شاەھەردئ بولغاچقا ،بەۈ تۇغقانالاىرەىمۇ كەتمەيتتىم .ھامماچام گېپىمنى
ئاڭالپ شااۇندەق خۇش بولدىكى ،شااۇ كۈننىڭ ئۆزىدئ يۇرتقا بېرىپ ھەممەيلەننى قايىل قىلىپ يېنىپ كەىتۇ.
ئۇ دېدىم ،لېكىن بىر يەرلىرىم يۇرتقا ،ئاتا -ئانامغا تارتىشاااىپال تۇرىدۇ .مەندئ نېمە ئامال؟ كونىالر قىز باال
دېگەن تاالنىڭ ئادىمى دئپ بىكار ئېيتمىغانىكەن ،يىرەق بولالاااىمۇ ،يېقىن بولالاااىمۇ بەرىبىر ئۆيدىن چىقىپ،
باشقا بىرسىنىڭ خىزمىتىنى قىلىدىغان گەپ ئىكەن .ئۇنىڭ ئۈستىگە مەن كەسپىمنى بەۈ ياخشى كۆرىمەن ،ھازىر
مېنى خىزمەتكە قوبۇل قىل ماقچى بولغىنى ۋىاليەت دئرىجىل ىك چوڭ درختۇر خا نا ،يۇرت قا بارسااااام يېزىلىق
شىپاخانىدە ياللىنىپ ئى شلەيدىغان خىزمەتنىمۇ تاىالى شىم ناتايىن .سې الترەلىق دېگەن ئەمەلىي كە سىپ ،بىر -
ئىككى يىل تاشااالپ قويالااا ،ھەممىنى ئۇنتۇيدىغان ،ھەممىنى يەپ تۈگىتىدىغان گەپ - 9 .ئايدە مەن ھازىر
ئىشاالەۋەتقان درختۇرخانىغا ،مەمەتجان سااەھىيە ئىدەرىالااىگە ئىشااقا چۈشااتۇق .مەمەتجاننىڭ ئاتا -ئانىالااىمۇ
ئو بدەن ئادئملەر ئىكەن ،ئۇالر بىلەن تېزال ئېچەكىشاااا ىپ كەتتىم .تويغىچە ھام ما چامن ىڭ ئۆي ىدئ تۇردۇم،
ھامماچامنىڭ ئىشاااى كۆپ ئىدى ،كۆپ ھالالردە كاماندىررىكىدە يۈرئتتى ،ئېرى ساااودىگەر بولغاچقا ،ئۇنىڭمۇ
ئۆيدئ بولىدىغان چاغلىرى بەۈ كۆپ بولمايتتى .مېنىڭ ئۆز ئايىغىم بىلەن بۇ ئائىلىگە كىرىشاااىم ئۇالرنى قەۋئتال
خۇ شال قىلىۋئتتى .مەن ئۆيدئ بول الام ،ئىككى بالىنىڭ تامىقى ،يېتىپ -قوىۇ شىدىن ئەن الىرئ شنىڭ ھاجىتى
قالمايتتى .بىز خىزمەتكە چىقىپ بىر يېرىم يىلدىن كېيىن توي قىلدۇق .تۇرمۇشااااىمىز خاتىرجەملىك ئىچىدئ
مەنىلىك ئۆتمەكتە ئىدى .كۆزنى يۇمۇپ -ئاچقۇچە ئارىدىن بىر يىل ئۆتتى ،قورسااىقىمدىن ھېچ سااادە يوق،
ئەنە -مانا بىلەن يەنە بىر يىلمۇ ئۆتتى ،يەنە ئوخ شاش .مەن سەل جىددىيلى شى شكە با شلىدىم .تەڭتۈ شلىرىم
بىردىن بالىنى قاتارغا قوشااۇپ ئىككىنچىالااىگە مەساالىھەت قىلىشااقا باشاالىدى“ .كونىالرنىڭ بالىلىق ئۆي بازەر،
بالىالااىز ئۆي مازەر” دېگىنى رەسااە ئىكەن ،ئىككىم−ىزنىڭ مۇناسااىۋىتى بۇرۇنقىدئكال ياخشااى بولغىنى بىلەن
يەنىال بىر يەرلىرىمىز كەمدئۈ ھېس قىالتتۇق ،ئەڭ مۇھىمى نەۋرئ تەشاااانالىقىدە چوڭالرنىڭ كۆزى تۆت بولۇپ
كەتكەنىدى .گەرچە قېيىنئانام بىلەن قېيىنئاتام چىش يېرىپ بىر نەرسە دېمىگەن بولالىمۇ ،ھەر قېتىم ئۇالر بىلەن
كۆرۈشااااكىنىمدئ ئۆزۈمنى گۇناھكاردئۈ ھېس قىالتتىم .كۆپ دەۋەالندىم ،مەمەتجانمۇ دەۋەالندى .كۆز كۆرگەن،

35

يانغىن ئېلكىتابلىرى

ئايال )پوۋىسىت)

قۇالق ئاڭلىغاننىڭ ھەممىالااىنى قىلدىم .ئاھىم ئالالنى تەسااىرلەندۈرگەن چېغى ئاخىر ئالدىنقى يىلى قورساااق
Sez Uygur ädäbiyättän 1 tekst ukıdıgız.
Çirattagı - Uy - 50 - 3
  • Büleklär
  • Uy - 50 - 1
    Süzlärneñ gomumi sanı 3734
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2196
    13.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    19.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    23.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Uy - 50 - 2
    Süzlärneñ gomumi sanı 3683
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2231
    13.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    20.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    24.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Uy - 50 - 3
    Süzlärneñ gomumi sanı 3751
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2256
    13.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    20.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    24.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Uy - 50 - 4
    Süzlärneñ gomumi sanı 3673
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2011
    14.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    21.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    25.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Uy - 50 - 5
    Süzlärneñ gomumi sanı 348
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 280
    26.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    34.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    39.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.