Latin
Süzlärneñ gomumi sanı 2771
Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1788
14.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
23.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
28.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
ads place
ﻳﯧﻨﯩﺶ ﯞە ﺗﻪﻗﺪﯨﺮﮔﻪ ﺑﻮﻳﺴﯘﻧﯘﺵ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻗﻮﻟﻐﺎ ﻛﯩﻠﯩﺪﯗ.
ﺷﯘﻧﻰ ﺑﯩﻠﯩﺶ ﻛﯧﺮەﻛﻜﻰ ،ﺋﺎﻟﻼﻫﻨﯩﯔ ﺋﯩﺮﺍﺩﯨﺴﻰ ﯞە ﺗﻪﻗﺪﯨﺮﻯ
ﺑﯩﻠﻪﻥ ﮔﯘﻧﺎﻫ ﺋﯩﺸﻼﺭﻏﺎ ﻫﯚﺟﺠﻪﺕ ﻛﻪﻟﺘﯜﺭﯛﻟﻤﻪﻳﺪﯗ ­ ،ﭼﯜﻧﻜﻰ

147

ﺋﺎﻟﻼﻫ ﮔﯘﻧﺎﻫ ﺋﯩﺸﻼﺭﻧﻰ ﻫﺎﺭﺍﻡ ﻗﯩﻠﺪﻯ ­ ﺑﯩﺮﺍﻕ ﻣﯘﺳﯩﺒﻪﺗﻠﻪﺭﮔﻪ
ﻫﯚﺟﺠﻪﺕ ﻛﯚﺭﺳﯩﺘﯩﻠﯩﺪﯗ.

ﺋﯚﺯﺭﯨﺴﻰ ﻫﻪﻗﯩﻘﻰ ﻗﯘﺑﯘﻝ ﻗﯩﻠﯩﻨﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﻛﯩﺸﻰ ﻛﯩﻢ؟

ﺋﯩﻨـــﺴﺎﻧﻨﯩﯔ ﻗﯩﻠﯩـــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﯩـــﺸﯩﻠﯩﺮﻯ ﻳـــﺎﻛﻰ ﺟﯩﻨـــﺎﻳﻰ
ﻗﯩﻠﻤﯩﺸﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺑﯘﺭﯗﻥ ﺗﻪﻗـﺪﯨﺮﺩە ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﻪﻧﮕﯩﻨـﻰ ،ﺋﯩﻨـﺴﺎﻧﻐﺎ
ﺋﯚﺯﺭە ﺑﺎﻳﺎﻥ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﭘﯘﺭﺳﯩﺘﯩﻨﻰ ﺑﯩﺮەﻟﻤﻪﻳﺪﯗ.
ﻫﻪﻗﯩﻘﻰ ﺋﯚﺯﯨﺮﻟﯩـﻚ ﺋـﺎﺩەﻡ ﻗﯩﻠﻐـﺎﻥ ﺋﻪﻣﻠﯩﻨﯩـﯔ ﻫـﯚﻛﻤﯩﻨﻰ
ﺑﯩﻠﻤﯩﮕﻪﻥ ﻳﺎﻛﻰ ﺋﯩﺮﺍﺩﯨﺴﻰ ﯞە ﻗﯘﺩﯨﺮﺗﻰ ﺑﻮﻟﻤﯩﻐﺎﻥ ﻳﻪﺗﻤﯩـﮕﻪﻥ
ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﺪﯗﺭ.
ﻣﻪﺭﯨﭙﻪﺕ ﺳﺎﻻﻫﯩﻴﺘﯩﮕﻪ ﺋﯩﮕﻪ ﺑﻮﻻﻟﻤﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﻛﯩﭽﯩﻚ ﺑـﺎﻻ،
ﺳﺎﺭﺍﯓ ﯞە ﺋﯩﺴﻼﻡ ﺩەﯞﯨﺘﻰ ﻳﻪﺗﻤﯩﮕﻪﻥ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻼﺭﺩﯗﺭ.
148

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴﺴﺎﻻﻡ " :ﻛﯩﭽﯩﻚ ﺑﺎﻻ ﭼﻮﯓ ﺑﻮﻟﻐﯘﭼﻪ،
ﺋﯘﺧﻼﭖ ﻗﺎﻟﻐﺎﻥ ﻛﯩﺸﻰ ﺋﻮﻳﻐﺎﻧﻐﯩﭽﻪ ،ﺳﺎﺭﺍﯓ ﻫﯘﺷﯩﻨﻰ ﺗـﺎﭘﻘﯩﭽﻪ
ﺑﯘ 3ﺗﯜﺭﻟﯜﻙ ﻛﯩـﺸﯩﺪﯨﻦ ﻣﻪﺳـﺌﯘﻟﯩﻴﻪﺕ ﻛﯚﺗﯜﺭﻟـﯜﭖ ﻛﻪﺗﺘـﻰ "
ﺩﯦﮕﻪﻧﯩﺪﻯ.
ﺷﯘﻧﺪﺍﻗﻼ ﻣﻪﺟﺒﯘﺭﻻﻧﻐﺎﻥ ،ﺋﯘﻧﺘﯘﭖ ﻗﺎﻟﻐـﺎﻥ ﯞە ﺧﺎﺗﺎﻟﯩـﺸﯩﭗ
ﻗﺎﻟﻐﺎﻥ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻐﺎ ﺋﻮﺧﺸﺎﺵ ﻗﯩﻠﻤﯩﺸﯩﺪﺍ ﺋﯩﺮﺍﺩﯨـﺴﻰ ﺑﻮﻟﻤﯩﻐـﺎﻥ
ﻛﯩﺸﻰ ﺋﯚﺯﯨﺮﻟﯩﻚ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ.
ﺋﺎﻟﻼﻫ ﻗﯘﺭﺋﺎﻧﺪﺍ } :ﺳـﯩﻠﻪﺭ ﺳـﻪﯞەﻧﻠﯩﻜﺘﯩﻦ ﻗﯩﻠﯩـﭗ ﺳـﺎﻟﻐﺎﻥ
ﺋﯩﺸﻼﺭﺩﺍ ﺳﯩﻠﻪﺭﮔﻪ ﻫﯧﭻ ﮔﯘﻧـﺎﻫ ﺑﻮﻟﻤﺎﻳـﺪﯗ ،ﻟـﯧﻜﯩﻦ ﻗﻪﺳـﺘﻪﻥ
ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ ﺋﯩﺸﻠﯩﺮﯨﯖﻼﺭﺩﺍ) ﺳـﯩﻠﻪﺭﮔﻪ ﮔﯘﻧـﺎﻫ ﺑﻮﻟﯩـﺪﯗ({ﺩەﻳـﺪﯗ)،
ﺳﯜﺭە ﺋﻪﻫﺰﺍﺏ­ ­5ﺋﺎﻳﻪﺕ(.

149

ﺗﻪﻗﺪﯨﺮﻧﻰ ﻣﯘﺩﺍﭘﯩﺌﻪ ﻗﯩﻠﻐﯩﻠﻰ ﺑﻮﻻﻣﺪﯗ؟

ﺑﻪﺯﻯ ﻛﯩﺸﻠﻪﺭ ﺗﻪﻗﺪﯨﺮ ﻣﯘﺩﺍﭘﯩﺌﻪ ﻗﯩﻠﯩﻨﻤﺎﻳﺪﯗ) ﻳﻪﻧـﻰ ﻗﺎﺭﺷـﻰ
ﺗﯘﺭﻏﯩﻠﻰ ﺑﻮﻟﻤﺎﻳﺪﯗ ﺩەﭖ ﺋﻮﻳﻼﻳﺪﯗ( .ﺷـﯘﻧﯩﯔ ﺋﯜﭼـﯜﻥ :ﺋـﺎﻟﻼﻫ
ﻛﯩﻤﻨﯩﯔ ﻛﻪﻣـﺒﻪﻏﻪﻝ ﺑﻮﻟﯘﺷـﯩﻨﻰ ﺗﻪﻗـﺪﯨﺮ ﻗﯩﻠﻐـﺎﻥ ﺑﻮﻟـﺴﺎ ﺋـﯘ
ﻛﻪﻣﺒﻪﻏﻪﻝ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ ،ﻛﯩﻤﻨﯩﯔ ﺑﺎﻱ ﺑﻮﻟﯘﺷـﯩﻨﻰ ﺗﻪﻗـﺪﯨﺮ ﻗﯩﻠﻐـﺎﻥ
ﺑﻮﻟﺴﺎ ﺑﺎﻱ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ.
ﻛﯩﻤﮕﻪ ﺧﺎﺗﯩﺮﺟﻪﻣﻠﯩﻚ ﺗﻪﻗﺪﯨﺮ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ ﺑﻮﻟـﺴﺎ ﺋـﯘ ﺷﻪﻛـﺴﯩﺰ
ﻫﺎﻟﻪﺗﺘﻪ ﺧﺎﺗﯩﺮﺟﻪﻡ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ ،ﻛﯩﻤﮕﻪ ﻛﯩﺴﻪﻝ ﺑﻮﻟﯘﺷـﻨﻰ ﺗﻪﻗـﺪﯨﺮ
ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ ﺑﻮﻟﺴﺎ ﺋﯘ ﺷﻪﻛﺴﯩﺰ ﻛﯩﺴﻪﻝ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ ﺩەﭖ ﻗﺎﺭﺷﯩﺪﯗ.

150

ﺷﯘ ﺳﻪﯞەﭘﺘﯩﻦ ﺑـﯘﻻﺭ :ﺩﯗﺋـﺎ ﻗﯩﻠﻐﺎﻧﻨﯩـﯔ ﭘﺎﻳﺪﯨـﺴﻰ ﻳـﻮﻕ،
ﭼﯜﻧﻜﻰ ﺩﯗﺋﺎ ﺗﻪﻗـﺪﯨﺮ ﻗﯩﻠﯩﻨﻐـﺎﻥ ﻧﻪﺭﺳـﯩﻨﻰ ﺋﯚﺯﮔﻪﺭﺗﻪﻟﻤﻪﻳـﺪﯗ
ﺩﯨﻴﺸﯩﺪﯗ.
ﺑﯘﻻﺭﻏﺎ ﺩەﻳﻤﯩﺰﻛﻰ:
ﺋﺎﻟﻼﻫﻨﯩﯔ ﻧﯩﻤﯩﻨﻰ ﺗﻪﻗﺪﯨﺮ ﻗﯩﻠﻐﯩﻨﻨﻰ ﺑﯩﺰ ﺑﯩﻠﻤﻪﻳﻤﯩـﺰ .ﺋـﯘﻧﻰ
ﭘﻪﻗﻪﺕ ﺋــﺎﻟﻼﻫ ﺑﯩﻠﯩــﺪﯗ ،ﺑﯩــﺰ ﺋــﯚﺯﯨﻤﯩﺰﮔﻪ ﺗﻪﻗــﺪﯨﺮ ﻗﯩﻠﯩﻨﻐــﺎﻥ
ﻧﻪﺭﺳﯩﻨﻰ ﺋﻪﻣﻪﻟﯩﻴﻪﺗﺘﻪ ﺳـﺎﺩﯨﺮ ﺑﻮﻟﻐﺎﻧـﺪﯨﻦ ﻛﯩـﻴﯩﻦ ﺋﺎﻧـﺪﯨﻦ
ﺑﯩﻠﯩﻤﯩﺰ ،ﺋﻪﻣﻪﻟﯩﻴﻪﺗـﺘﻪ ﺳـﺎﺩﯨﺮ ﺑﻮﻟﯘﺷـﺘﯩﻦ ﺋﯩﻠﮕﯩـﺮﻯ ﻗﺎﻧـﺪﺍﻕ
ﺑﻮﻟﯘﺷﯩﻨﻰ ﺑﯩﻠﻤﻪﻳﻤﯩﺰ.
ﺷــﯘﻧﯩﯔ ﺋﯜﭼــﯜﻥ ﺋﯩﻠﮕﯩــﺮﻯ ﻫﯧﭽﻘﺎﻧــﺪﺍﻕ ﻧﻪﺭﺳــﻪ ﺗﻪﻗــﺪﯨﺮ
ﻗﯩﻠﯩﻨﻤﯩﻐﺎﻧﺪەﻙ ﻫﻪﻕ ﺳﯚﺯ ﯞە ﻳﺎﺧﺸﻰ ﺋﻪﻣﻪﻟـﻠﻪﺭﮔﻪ ﻳـﯜﺯﻟﯩﻨﯩﺶ
ﻻﺯﯨﻢ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ.
151

ﺑﯩـﺰ ﺋﺎﻟﻼﻫﻨﯩـﯔ ﻧﯧﻤﯩﻨـﻰ ﺗﻪﻗـﺪﯨﺮ ﻗﯩﻠﻐﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻐـﺎ ﻗﺎﺭﯨﻤـﺎﻱ،
ﺋﺎﻟﻼﻫﻨﯩـــﯔ ﻗﺎﻧـــﺪﺍﻕ ﺋﯩـــﺸﻼﺭﻧﻰ ﺑـــﯘﻳﺮﯗﭖ ،ﻧﯩﻤﯩﻠﻪﺭﻧـــﻰ
ﭼﻪﻛﻠﯩﮕﻪﻧﻠﯩﻜﯩﮕﻪ ﻗﺎﺭﺍﻳﻠﻰ .ﺑﯩﺰ ﻣﯘﺷﯘﻧﻰ ﻗﯩﻠﯩﺸﻘﺎ ﻗﺎﺩﯨﺮ ،ﺋﯘ ﺑﯩﺰ
ﺋﯜﭼﯜﻥ ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﯩﻘﺘﯘﺭ.
ﺷــﯘﻧﯩﯔ ﺋﯜﭼــﯜﻥ ﺩﯗﺋﺎﻏــﺎ ﺋﯧــﺴﯩﻼﻳﻠﻰ ،ﺋــﯘ ﺷــﻪﺭﯨﺌﻪﺕ
ﺭﯨﻐﺒﻪﺗﻠﻪﻧﺪﯛﺭﮔﻪﻥ ﺑﯩﺮ ﺋﯩﺶ ،ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺋﯜﺳـﺘﯩﮕﻪ ﺋـﺎﻟﻼﻫ ﺋـﯘﻧﻰ
ﺩﯗﻧﻴﺎ ﯞە ﺋﺎﺧﯩﺮەﺗﺘﻪ ﻳﺎﺧﺸﯩﻠﯩﻘﻨﯩﯔ ﺳﻪﯞەﭘﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺑﯩﺮ ﺳﻪﯞەﭖ
ﻗﯩﻠﯩــﭗ ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﯩــﺪﻯ .ﺷــﯘﻧﺪﺍﻗﻼ ﺋــﯘﻧﻰ ﺩﯗﻧﻴــﺎ ﯞە ﺋــﺎﺧﯩﺮەﺗﺘﻪ
ﻳﺎﻣﺎﻧﻠﯩﻖ ﯞە ﺑﻪﺧﯩﺘـﺴﯩﺰﻟﯩﻜﻨﻰ ﻣـﯘﺩﺍﭘﯩﺌﻪ ﻗﯩﻠﯩـﺪﯨﻐﺎﻥ ﻗﯩﻠﯩـﭗ
ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﯩﺪﻯ.
ﭘﻪﻳﻐﻪﻣــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــﺴﺎﻻﻡ ":ﺗﻪﻗــﺪﯨﺮﻧﻰ ﺩﯗﺋــﺎﺩﯨﻦ
ﺑﺎﺷﻘﯩــﺴﻰ ﺗﻮﺳــﺎﻟﻤﺎﻳﺪﯗ ،ﺋﯚﻣــﯜﺭﻧﻰ ﻳﺎﺧــﺸﻠﯩﻘﺘﯩﻦ ﺑﺎﺷﻘﯩــﺴﻰ
152

ﺋﺎﺷــﯘﺭﺍﻟﻤﺎﻳﺪﯗ" ﺩﯦــﮕﻪﻥ .ﺗﻪﻗــﺪﯨﺮﻧﻰ ﺗﻮﺳــﯩﺪﯗ ﺩﯦﮕﻪﻧﻠﯩــﻚ
ﺳـــﻪﯞەﭘﻠﻪﺭ ﺳـــﻪﯞەﭖ ﻗﯩﻠﯩﻨﻐـــﯘﭼﻰ

)ﻧﻪﺗﯩﺠﯩـــﻠﻪﺭ(

ﻧﻪﺭﺳﯩﻠﻪﺭﻧﻰ ﺗﻮﺳﻘﺎﻧﺪەﻙ ﺗﻮﺳﯩﺪﯗ ﺩﯦﮕﻪﻧﻠﯩﻚ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ.
ﺋﯩﻨﺴﺎﻥ ﺋﺎﻟﻼﻫ ﻳﻮﻟﯩﺪﺍ ﺟﯩﻬـﺎﺩ ﻗﯩﻠﯩـﺸﻘﺎ ،ﺋﯩﺘـﺎﺋﻪﺕ ﺋﯩـﺸﻼﺭ
ﺑﯩﻠﻪﻥ ﮔﯘﻧﺎﻫ ﺑﻮﻟﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﯩﺸﻼﺭﻏﺎ ﻗﺎﺭﺷﻰ ﺗﯘﺭﯗﺷﻘﺎ ﺑﯘﻳﺮﯗﻟﻐﺎﻥ.
ﺋﯩﻨــﺴﺎﻥ ﺋــﺎﻟﻼﻫ ﺋﯜﭼــﯜﻥ ﺑﯘﻳﺮﯗﻟﻐــﺎﻥ ﺗﻪﻗــﺪﯨﺮ ﺑﯩــﻠﻪﻥ
ﭼﻪﻛﻠﻪﻧﮕﻪﻥ ﺗﻪﻗﺪﯨﺮﮔﻪ ﺋﯘﺭﯗﺵ ﺋﯩﻼﻥ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ.
ﻗﻮﺭﺳــﺎﻕ ﺋﯧﭽﯩــﺸﻨﯩﯔ ،ﺋﯘﺳــﺴﺎﭖ ﻛﯩﺘﯩــﺸﻨﯩﯔ ﺋﯚﺯﯨﻤــﯘ ﺑﯩــﺮ
ﺗﻪﻗﺪﯨﺮ ،ﺑﯩﺰ ﺑﯘ ﺗﻪﻗـﺪﺭﯨﮕﻪ ﺗﺎﻣـﺎﻕ ﻳﯧـﻴﯩﺶ ﯞە ﺋﯘﺳـﺴﯘﺯﻟﯘﻗﻨﻰ
ﻗﺎﻧﺪﯗﺭﯨـﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﯩﭽﯩﻤﻠﯩﻜﻠﻪﺭﻧـﻰ ﺋﯩﭽﯩــﺶ ﺋـﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ﻗﺎﺭﺷــﻰ
ﺗﯘﺭﺍﻻﻳﻤﯩﺰ .ﺋﯘﻣﯘ ﺗﻪﻗﺪﯨﺮ ،ﺑﯘﻣﯘ ﺗﻪﻗﺪﯨﺮ.

153

ﺩﯨــﻤﻪﻙ ﺳــﻪﯞەﭖ ﺋــﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ﺗﻪﻟﻪﭖ ﻗﯩﻠﯩﻨﯩﯟﺍﺗﻘــﺎﻥ ﻧﻪﺭﺳــﻪ
ﻫﺎﺳﯩﻞ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ ،ﺳﻪﯞەﭖ ﻗﯩﻠﻤﯩﺴﯩﯖﯩﺰ ﺋﯩﺰﺩەﯞﺍﺗﻘﺎﻥ ﻧﻪﺭﺳـﯩﯖﯩﺰﮔﻪ
ﺋﯩﺮﺷﻪﻟﻤﻪﻳﺴﯩﺰ.
ﺋﻪﻗﯩﻠﻠﯩﻖ ﺋﯩﻨﺴﺎﻥ ﺗﻪﻗﺪﺭﮔﻪ ﺗﻪﻗﺪﯨﺮ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻗﺎﺭﺷـﻰ ﺗﯘﺭﯨـﺪﯗ
ﯞە ﻗﺎﻳﺘﯘﺭﯨﺪﯗ .ﺋﯩﻨـﺴﺎﻥ ﺳﻪﯞەﭘـﺴﯩﺰ ﻳﺎﺷـﯩﻴﺎﻟﻤﺎﻳﺪﯗ .ﻗﻮﺭﺳـﺎﻕ
ﺋــﯧﭽﯩﺶ ،ﺋﯘﺳــﺴﯘﺯﻟﯘﻕ ،ﻗﻮﺭﻗــﯘﺵ ﺗﻪﻗــﺪﯨﺮﻧﯩﯔ ﻗﺎﺗﺎﺭﯨــﺪﯨﻦ
ﺳــﺎﻧﯩﻠﯩﺪﯗ ،ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﻼﺭ ﺑــﯘ ﺗﻪﻗــﺪﯨﺮﮔﻪ ﺑــﯘ ﺗﻪﻗــﺪﯨﺮﻻﺭﻧﻰ
ﺗﻮﺳــﺎﻟﯩﻐﯘﺩەﻙ ﺗﻪﻗــﺪﯨﺮ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﻗﺎﺭﺷــﻰ ﺗﯘﺭﯗﺷــﻘﺎ ﻫﻪﺭﯨــﻜﻪﺕ
ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ.
ﺋﺎﻟﻼﻫ ﻣﯘﯞەﭘﭙﻪﻗﯩﻴﻪﺕ ﺋﺎﺗﺎ ﻗﯩﻠﻐـﺎﻥ ﺋﯩﻨـﺴﺎﻥ ﺋﺎﺧﯩﺮەﺗﻨﯩـﯔ
ﺟﺎﺯﺍﺳﯩﺪﯨﻦ ﺋﯩﺒﺎﺭەﺕ ﺗﻪﻗﺪﯨﺮﮔﻪ ﺗﻪﯞﺑﻪ ﻗﯩﻠﯩﺶ ،ﺋﯩﻤﺎﻥ ﺋﯧﻴﺘﯩﺶ

154

ﯞە ﻳﺎﺧﺸﻰ ﺋﯩﺸﻼﺭﻧﻰ ﻗﯩﻠﯩﺸﺘﯩﻦ ﺋﯩﺒﺎﺭەﺕ ﺗﻪﻗﺪﯨﺮ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻗﺎﺭﺷﻰ
ﺗﯘﺭﯨﺪﯗ.
ﺩﯗﻧﻴﺎ ﯞە ﺋﺎﺧﯩﺮەﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﻼﻫﻰ ﺑﯩﺮﺩﯗﺭ ،ﺋﯘﻧﯩﯔ ﻫﯩﻜﻤﯩﺘﯩﻤﯘ
ﺑﯩﺮﺩﯗﺭ ،ﺑﻪﺯﯨﺴﻰ ﺑﻪﺯﯨﺴﯩﮕﻪ ﺯﯨﺘﻠﯩﺸﯩﭗ ﻗﺎﻟﻤﺎﻳﺪﯗ.

ﻫﯩﺪﺍﻳﻪﺕ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﯧﺰﯨﺶ ﺋﺎﺭﺳﯩﺪﯨﻜﻰ ﺋﯩﻨﺴﺎﻥ

ﻫﯩﺪﺍﻳﻪﺕ ﺩەﺭﯞﺍﺯﯨﺴﻰ ﻫﻪﻣﻤﻪ ﻛﯩﺸﻠﻪﺭﺋﯜﭼﯜﻥ ﺋﻮﭼﯘﻕ:
ﺋــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋــﺎﻻ ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﻨﯩﯔ ﺋﯚﺯﯨــﺪﯨﻦ ﺋــﯚﺯﻯ ﻣﻪﺳــﺌﯘﻝ
ﺑﻮﻟﯘﺷــﯩﻨﻰ ،ﺋﺎﻗﯩﯟﯨﺘﯩﻨﯩــﯔ ﺋــﯚﺯ ﻗﻮﻟﯩــﺪﺍ ﺑﻮﻟﯘﺷــﯩﻨﻰ ﺧﺎﻟﯩــﺪﻯ.
ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻨﯩﯔ ﻧﯩﺠـﺎﺗﻠﯩﻘﻰ ﯞە ﺑﻪﺧﺘﯩﻨـﻰ ﺋﯩﻨـﺴﺎﻧﻨﯩﯔ ﻫﻪﺭﻛﯩﺘـﻰ،
ﭼﯩﻘﺎﺭﻏﺎﻥ ﻛﯜﭼﻰ ،ﭘﺎﻛﻠﯩﻘﻨﻰ ﺋﺎﺭﺯﯗ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﯞە ﻫـﺎﯞﺍﻳﻰ ﻫﻪﯞەﺱ
155

ﺋﯜﺳــﺘﯩﺪﯨﻦ ﻫﻪﻗﯩﻘﻪﺗﻨــﻰ ،ﺋﯧــﺰﯨﺶ ﺋﯜﺳــﺘﯩﺪﯨﻦ ﺗــﻮﻏﺮﺍ ﻳــﻮﻟﻨﻰ
ﺗﺎﻟﻠﯩﺸﯩﻐﺎ ﻣﯘﻧﺎﺳﯩﯟەﺗﻠﯩﻚ ﻗﯩﻠﺪﻯ.
ﻗﯘﺭﺋــﺎﻥ ﻛﻪﺭﯨــﻢ ﻣﯘﻧــﺪﺍﻕ ﺩەﻳــﺪﯗ } :ﻛﯩﻤﻜــﻰ ﻫﯩــﺪﺍﻳﻪﺕ
ﺗﺎﭘﯩــﺪﯨﻜﻪﻥ ،ﻫﯩــﺪﺍﻳﻪﺕ ﺗﺎﭘﻘﺎﻧﻨﯩــﯔ ﭘﺎﻳﺪﯨــﺴﻰ ﺋﯘﻧﯩــﯔ
ﺋﯜﭼﯜﻧﺪﯗﺭ .ﻛﯩﻤﻜﻰ ﺋﺎﺯﯨﺪﯨﻜﻪﻥ ،ﺋﺎﺯﻏﺎﻧﻠﯩﻘﻨﯩﯔ ﺯﯨﻴﻨﻰ ﺋﯘﻧﯩـﯔ
ﺋﯚﺯﻯ ﺋﯜﭼﯜﻧﺪﯗﺭ ،ﺑﯩﺮ ﺋﺎﺩەﻡ ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩـﺮ ﺋﺎﺩەﻣﻨﯩـﯔ ﮔﯘﻧـﺎﻫﯩﻨﻰ
ﺋﯜﺳﺘﯩﮕﻪ ﺋﺎﻟﻤﺎﻳﺪﯗ{ﺩەﻳﺪﯗ )،ﺳﯜﺭە ﺋﯩﺴﺮﺍ­ ­15ﺋﺎﻳﻪﺕ(.
} ﺋﻪﮔﻪﺭ ﻳﺎﺧﺸﯩﻠﯩﻖ ﻗﯩﻠـﺴﺎﯕﻼﺭ ،ﻳﺎﺧـﺸﯩﻠﯩﻘﯩﯖﻼﺭ ﺋـﯚﺯەﯕﻼﺭ
ﺋﯜﭼﯜﻧﺪﯗﺭ ،ﻳﺎﻣـﺎﻧﻠﯩﻖ ﻗﯩﻠـﺴﺎﯕﻼﺭﻣﯘ ﺋـﯚﺯەﯕﻼﺭ ﺋﯜﭼﯜﻧـﺪﯗﺭ{)،
ﺳﯜﺭە ﺋﯩﺴﺮﺍ­ ­ 7ﺋﺎﻳﻪﺕ(.
} ﺑﻪﻟﻜــﻰ ﺋﯩﻨــﺴﺎﻥ ﺋــﯚﺯﯨﮕﻪ) ﻳﻪﻧــﻰ ﻗﯩﻠﻐــﺎﻥ ﻳﺎﻣــﺎﻥ
ﺋﯩﺸﻠﯩﺮﯨﻐﺎ( ﺋﯚﺯﻯ ﮔﯘﯞﺍﻫﺘﯘﺭ ،ﺋﯚﺯﯨﻨﻰ ﺋـﺎﻗﻼﺵ ﻗـﺎﻧﭽﻪ ﺋـﯚﺯﺭە
156

ﺋﯧﻴﯩﺘﻘﺎﻥ ﺗﻪﻗﺪﯨﺮﺩﯨﻤﯘ) ﺋﯚﺯﺭﯨﺴﻰ ﻗﻮﺑﯘﻝ ﻗﯩﻠﯩﻨﻤﺎﻳﺪﯗ({ )،ﺳـﯜﺭە
ﻗﻴﺎﻣﻪﺕ­ ­15~14ﺋﺎﻳﻪﺕ(.
ﺋﺎﻟﻼﻫ ﻫﯧﭽﻜﯩﻤﻨﻰ ﺗﺎﻗﯩﺘﻰ ﻳﻪﺗﻤﻪﻳـﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﯩـﺸﻘﺎ ﺗﻪﻛﻠﯩـﭗ
ﻗﯩﻠﻤﺎﻳــﺪﯗ ،ﻛﯩــﺸﯩﻨﯩﯔ ﻗﯩﻠﻐــﺎﻥ ﻳﺎﺧــﺸﻠﯩﻘﻰ) ﻧﯩــﯔ ﺳــﺎﯞﺍﺑﻰ(
ﺋﯚﺯﯨﮕﯩﺪﯗﺭ ،ﻳﺎﻣﺎﻧﻠﯩﻘﻰ)ﻧﯩﯔ ﺟﺎﺯﺍﺳﻰ( ﻣﯘ ﺋﯚﺯﯨﮕﯩﺪﯗﺭ{ ) ،ﺳﯜﺭە
ﺑﻪﻗﻪﺭە­ ­286ﺋﺎﻳﻪﺕ(.
} ﺷﯘ ﻛﯜﻧﺪە ﺋﯩﻨـﺴﺎﻥ ) ﻳﺎﺧـﺸﻰ ­ﻳﺎﻣـﺎﻥ( ﻗﯩﻠﻤﯩـﺸﻠﯩﺮﯨﻨﻰ
ﺋﻪﺳﻠﻪﻳﺪﯗ .ﻗﺎﺭﯨﻐﯘﭼﯩﻼﺭﻏﺎ ﺟﻪﻫﻪﻧﻨﻪﻡ ﺋﻮﭼـﯘﻕ ﻛﯚﺭﺳـﯩﺘﯩﻠﯩﺪﯗ.
ﻛﯩﻤﻜﻰ) ﻛﯘﻓﯩﺮﺩﺍ ،ﮔﯘﻧﺎﻫﺘﺎ( ﭼﯧﻜﯩـﺪﯨﻦ ﺋﺎﺷـﯩﺪﯨﻜﻪﻥ ،ﺩﯗﻧﻴـﺎ
ﺗﯩﺮﯨﻜﭽﯩﻠﯩﻜﯩﻨﻰ) ﺋﺎﺧﯩﺮەﺗﺘﯩﻦ( ﺋﺎﺭﺗﯘﻕ ﻛﯚﺭﯨﺪﯨﻜﻪﻥ ،ﺋﯘﻧﯩـﯔ
ﺟﺎﻳﻰ ﻫﻪﻗﯩـﻘﻪﺗﻪﻥ ﺟﻪﻫﻪﻧـﻨﻪﻡ ﺑﻮﻟﯩـﺪﯗ .ﭘﻪﺭﯞەﺭﺩﯨﮕﺎﺭﯨﻨﯩـﯔ
ﺋﺎﻟﺪﯨﺪﺍ )ﺳﻮﺭﺍﻗﻘﺎ ﺗﺎﺭﺗﯩﻠﯩﺸﺘﯩﻦ( ﻗﻮﺭﻗﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ،ﺋﯚﺯﯨﻨﻰ ﻧﻪﭘﺴﻰ
157

ﺧﺎﻫﯩﺸﯩﻐﺎ ﺑﯧﺮﻟﯩﺸﺘﯩﻦ) ﻳﻪﻧﻰ ﻫﺎﺭﺍﻡ ﻗﯩﻠﯩﻨﻐـﺎﻥ ﻧﻪﺭﺳـﯩﻠﻪﺭﺩﯨﻦ(
ﭼﻪﻛﻠﯩﮕﻪﻥ ﺋﺎﺩەﻣﮕﻪ ﻛﻪﻟﺴﻪﻙ ،ﻫﻪﻗﯩـﻘﻪﺗﻪﻥ ،ﺋﯘﻧﯩـﯔ ﺟـﺎﻳﻰ
ﺟﻪﻧﻨﻪﺕ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ{ )،ﺳﯜﺭە ﻧﺎﺯﯨﺌﺎﺕ­ ­40~35ﺋﺎﻳﻪﺕ(.
} )ﺋــﻰ ﻛﯘﻓﻔــﺎﺭﻻﺭ!( ﺳــﯩﻠﻪﺭ ﻧﯧﻤــﺸﻘﺎ ﺋﺎﻟﻼﻫﻐــﺎ ﺋﯩﻤــﺎﻥ
ﻛﻪﻟﺘﯜﺭﻣﻪﻳـــﺴﯩﻠﻪﺭ؟ ﻫـــﺎﻟﺒﯘﻛﻰ ،ﭘﻪﻳﻐﻪﻣـــﺒﻪﺭ ﺳـــﯩﻠﻪﺭﻧﻰ
ﭘﻪﺭﯞەﺭﺩﯨﮕﺎﺭﯨﯖﻼﺭﻏﺎ ﺋﯩﻤﺎﻥ ﻛﻪﻟﺘﯜﺭﯛﺷﻜﻪ ﭼﺎﻗﯩﺮﯨﺪﯗ{ﺩەﻳـﺪﯗ)،
ﺳﯜﺭە ﻫﻪﺩﯨﺪ­ ­ 8ﺋﺎﻳﻪﺕ(.
ﻳﻮﻗﯘﺭﻗﻰ ﺋﺎﻳﻪﺗﻠﻪﺭﺩﯨﻦ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻨﯩﯔ ﺋﯩﻤﺎﻥ ﺋﯧﻴـﺘﯩﺶ ،ﺗـﻮﻏﺮﺍ
ﻳﻮﻟﺪﺍ ﻣﯧﯖﯩﺸﻘﺎ ﻣﯘﺗﻠﻪﻕ ﺋﯩﺨﺘﯩﻴﺎﺭﻟﯩﻘﻰ ،ﻫـﯚﺭﻟﯩﮕﻰ ،ﺷـﯘﻧﺪﺍﻗﻼ
ﺋﯧﺰﯨﭗ ﻛﻪﺗـﺴﻪ ﻣﻪﺳـﺌﯘﻟﯩﻴﻪﺗﻜﻪ ﺗﺎﺭﺗﯩﻠـﺪﯨﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ﻛﯚﺭﯛﻧـﯜﭖ
ﺗﯘﺭﯨﺪﯗ.

158

ﺋﯩﻜﻜﻰ ﻧﯩﺌﻤﻪﺕ ﺑﺎﺭﻟﯩﻖ ﺑﻪﺧﯩﺘﻨﯩﯔ ﺋﺎﺳﺎﺳﯩﺪﯗﺭ:

ﺋﺎﻟﻼﻫ ﺑﻪﻧﺪﯨﻠﻠﯩﺮﯨﮕﻪ ﺑﯜﻳﯜﻙ ﺋﯩﻜﻜﻰ ﻧﯩﺌﻤﻪﺕ ﺋﺎﺗﺎ ﻗﯩﻠـﺪﻯ.
ﺋﯘ ﺋﯩﻜﻜـﻰ ﻧﯩـﺌﻤﻪﺕ ﭘﯜﺗـﯜﻥ ﺑﻪﺧﯩﺘﻨﯩـﯔ ﺋﺎﺳﺎﺳـﻰ ،ﺑـﺎﺭﻟﯩﻖ
ﻳﺎﺧﺸﯩﻠﯩﻘﻨﯩﯔ ﻣﻪﻧﺒﯩﻴﯩﺪﯗﺭ.
ﺑﯩﺮﯨﻨﭽـــﻰ :ﺋـــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋـــﺎﻻ ﺋﯩﻨـــﺴﺎﻧﻼﺭﻧﻰ ﺩەﺳـــﻠﻪﭘﻘﻰ
ﻳﺎﺭﺗﯩﻠﯩﺸﯩﺪﺍ ﺳﺎﭖ ﺗﻪﺑﯩﺌﻪﺕ ﺋﯜﺳﺘﯩﺪە ﻳﺎﺭﺍﺗﺘﻰ.
ﺋﯩﻜﻜﯩﻨﭽﻰ:ﺋﺎﻟﻼﻫ ﺋﯩﻨـﺴﺎﻧﻼﺭﻧﻰ ﺋﻮﻣﯘﻣﻴﯜﺯﻟـﯜﻙ ﻫﯩـﺪﺍﻳﻪﺕ
ﻗﯩﻠﺪﻯ ،ﺑﯩﺮەﺭ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻨﻰ ﺋﺎﻳﺮﯨﭗ ﻗﻮﻳﻤﯩﺪﻯ ،ﻛﯩﺘﺎﭖ ﭼﯜﺷـﯜﺭﯛﭖ
ﺑﻪﺭﺩﻯ ،ﭘﻪﻳﻐﻪﻣــﺒﻪﺭ ﺋﻪﯞەﺗﯩــﭗ ﺑﻪﺭﺩﻯ ﯞە ﺋــﯘﻻﺭ ﺑﯩﻠﻤﯩــﮕﻪﻥ
ﻧﻪﺭﺳــﯩﻠﻪﺭﻧﻰ ﺋــﯜﮔﻪﺗﺘﻰ .ﺩەﯞەﺕ ﻳﻪﺗﻤﯩــﮕﻪﻥ ﻛﯩــﺸﻠﻪﺭﻧﻰ
ﺋﺎﺯﺍﭘﻠﯩﻤﺎﺳﻠﯩﻖ ﺋﺎﻟﻼﻫﻨﯩﯔ ﺭەﻫﻤﯩﺘﯩﺪﯗﺭ.
159

ﺋﺎﻟﻼﻫ ﻗﯘﺭﺋﺎﻧﺪﺍ }:ﭘﻪﻳﻐﻪﻣـﺒﻪﺭ ﺋﻪﯞەﺗـﻤﻪﻱ ﺗـﯘﺭﯗﭖ) ﻫـﯧﭻ
ﺋﺎﺩەﻣﻨﻰ( ﺟﺎﺯﺍﻟﯩﻐﯩﻨﯩﻤﯩﺰ ﻳﻮﻕ{ ﺩەﻳﺪﯗ ) ،ﺳـﯜﺭە ﺋﯩـﺴﺮﺍ­ ­15
ﺋﺎﻳﻪﺕ(.

ﺧﺎﻟﯩﻐﺎﻥ ﻛﯩﺸﯩﻨﻰ ﺋﺎﺯﺩﯗﺭﯨﺪﯗ ﺩﯦﮕﻪﻧﻨﯩﯔ ﻣﻪﻧﯩﺴﻰ:
ﺋﺎﻟﻼﻫ ﻗﯘﺭﺋﺎﻧﺪﺍ }:ﺋـﺎﻟﻼﻫ ﻫﻪﻗﯩـﻘﻪﺗﻪﻥ ﺧﺎﻟﯩﻐـﺎﻥ ﻛﯩـﺸﯩﻨﻰ
ﮔﯘﻣﺮﺍﻫ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ ،ﺧﺎﻟﯩﻐﺎﻥ ﻛﯩﺸﯩﻨﻰ ﻫﯩﺪﺍﻳﻪﺕ ﻗﯩﻠﯩـﺪﯗ{ﺩەﻳـﺪﯗ)،
ﺳﯜﺭە ﻓﺎﺗﯩﺮ­ ­8ﺋﺎﻳﻪﺕ(.
ﺑﻪﺯەﻧﻠﻪﺭ ﻣﯘﺷـﯘ ﺋـﺎﻳﻪﺗﻜﻪ ﺋﯧـﺴﯩﻠﯩﭗ ،ﺋـﺎﻳﻪﺗﻨﻰ ﻣـﯘﻻﻫﯩﺰە
ﻗﯩﻠﻤﯩﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ،ﺋﺎﻳﻪﺗﻨﯩـﯔ ﺑﻪﺯﯨـﺴﯩﻨﻰ ﻳﻪﻧﻪ ﺑﻪﺯﯨـﺴﻰ ﺑﯩـﻠﻪﻥ
ﺑﯩﺮﻟﻪﺷـــﺘﯜﺭﯛﭖ ﭼﯜﺷـــﻪﻧﻤﯩﮕﻪﻧﻠﯩﻜﻰ ﺳـــﻪﯞەﺑﯩﺪﯨﻦ ﻗﯩﻠﻐـــﺎﻥ
ﺟﯩﻨﺎﻳﻪﺗﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺗﻪﻗﺪﯨﺮﮔﻪ ﺋﺎﺭﺗﯩﭗ ﻗﻮﻳﯘﺷﻘﺎ ﺋﯘﺭﯗﻧﯩﺪﯗ.
160

ﺋــﺎﻟﻼﻫ ﻗﯘﺭﺋﺎﻧــﺪﺍ }:ﺷــﯘ ﺋــﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ﭘﻪﻗﻪﺕ ﭘﺎﺳــﯩﻘﻼﺭﻧﯩﻼ
ﺋﺎﺯﺩﯗﺭﯨﺪﯗ ،ﭘﺎﺳﯩﻘﻼﺭ ﺋﺎﻟﻼﻫ ﯞەﺩە ﺋﺎﻟﻐﺎﻧﺪﯨﻦ ﻛﯩﻴﯩﻦ ﺑﻪﺭﮔﻪﻥ
ﯞەﺩﯨﺴﯩﻨﻰ ﺑﯘﺯﯨﺪﯗ{ﺩەﻳﺪﯗ)ﺳﯜﺭە ﻓﺎﺗﯩﺮ­ ­ 8ﺋﺎﻳﻪﺕ(.
ﺩﯨــﻤﻪﻙ ﺑــﯘ ﻳﻪﺭﺩﯨﻜــﻰ ﺋــﺎﺯﺩﯗﺭﯗﺵ ﯞەﺩﯨــﺴﯩﻨﻰ ﺑﯘﺯﻏــﺎﻥ،
ﺯﯦﻤﯩﻨﺪﺍ ﺑﯘﺯﻏﯘﻧﭽﯩﻠﯩﻖ ﻗﯩﻠﻐـﺎﻥ ﭘﺎﺳـﯩﻘﻼﺭ ﺋﯜﭼـﯜﻥ ﺑﯩـﺮﯨﻠﮕﻪﻥ
ﺟﺎﺯﺍﺩﯗﺭ.
ﻳﻪﻧﻪ }:ﺋﯘﻻﺭ ﻫﻪﻗﺘﯩﻦ ﺑﯘﺭﯗﻟﯘﭖ ﻛﻪﺗﻜﻪﻧﺪﯨﻦ ﻛﯩﻴﯩﻦ ،ﺋﺎﻟﻼﻫ
ﺋﯘﻻﺭﻧﯩﯔ ﺩﯨﻠﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﻫﯩﺪﺍﻳﻪﺗﺘﯩﻦ ﺑﯘﺭﯨﯟەﺗﺘﻰ ،ﺋـﺎﻟﻼﻫ ﭘﺎﺳـﯩﻖ
ﻗﻪﯞﻣﻨــﻰ ﻫﯩــﺪﺍﻳﻪﺕ ﻗﯩﻠﻤﺎﻳــﺪﯗ{ﺩەﻳــﺪﯗ )،ﺳــﯜﺭە ﺳــﻪﭖ­ ­5
ﺋﺎﻳﻪﺕ(.

161

} )ﻛــﯘﻓﯩﺮﺩﺍ( ﻫﻪﺩﺩﯨــﺪﯨﻦ ﺋﺎﺷــﻘﯘﭼﯩﻼﺭﻧﯩﯔ ﺩﯨﻠﻠﯩﺮﯨﻨــﻰ
ﺋﻪﺷــﯘﻧﺪﺍﻕ ﭘﯧﭽﻪﺗﻠﻪﻳﻤﯩــﺰ{ﺩەﻳــﺪﯗ )،ﺳــﯜﺭە ﻳﯜﻧــﯜﺱ­ ­74
ﺋﺎﻳﻪﺕ(.
ﻛﯩﺸﻠﻪﺭ ﺋﯩﻤﺎﻧﺪﯨﻦ ﻳﯜﺯ ﺋـﯚﺭﯛﭖ ،ﺋﺎﻟﻼﻫﻨﯩـﯔ ﭘﯩﺮﯨﻨـﺴﯩﭙﯩﻨﻰ
ﺗﺎﺷــﻠﯩﻐﺎﻥ ﭼﺎﻏــﺪﺍ ،ﺋــﺎﻟﻼﻫ ﺋﯘﻻﺭﻧﯩــﯔ ﺩﯨﻠﻠﯩﺮﯨﻐــﺎ ﭘﯩــﭽﻪﺕ
ﺑﯧﺴﯩﯟﯦﺘﯩﺶ ﯞە ﻗﻪﻟﺒﻠﯩﺮﯨﻨـﻰ ﻗـﺎﺗﺘﯩﻖ ﻗﯩﻠﯩـﭗ ﻗﻮﻳـﯘﺵ ﺑﯩـﻠﻪﻥ
ﺟﺎﺯﺍﻟﯩﺪﻯ .ﺑﯘ ﺋﯘﻻﺭﻧﯩﯔ ﻛﺎﭘﯩﺮﻟﯩﻘﻰ ﯞە ﺋﺎﻟﻼﻫﻨﯩـﯔ ﻳﻮﻟﯩـﺪﯨﻦ
ﺗﻮﺳﻘﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻐﺎ ﺋﯘﻳﻐﯘﻥ ﺟﺎﺯﺍﺩﯗﺭ.
ﺋﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋﺎﻻ ﺋﺎﺯﻏﯘﻧﻠﯩﻘﻨﻰ ﺋﯘﻧﯩﯖﺪﯨﻦ ﻛﯧﻴﯩﻨﻜﻰ ﺋـﺎﺯﻏﯘﻧﻠﯘﻕ
ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺟﺎﺯﺍﻻﻳﺪﯗ .ﻫﯩﺪﺍﻳﻪﺗﻨﻰ ﺋﯘﻧﯩﯖﺪﯨﻦ ﻛﯧﻴﯩﻨﻜﻰ ﻫﯩـﺪﺍﻳﻪﺕ
ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻣﯘﻛﺎﭘﺎﺗﻼﻳﺪﯗ ،ﺷﯘﻧﺪﺍﻗﻼ ﻳﺎﻣﺎﻧﻠﯩﻘﻘﺎ ﺋﻮﺧﺸﺎﺵ ﻳﺎﻣﺎﻧﻠﯩﻖ

162

ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺟﺎﺯﺍﻻﻳﺪﯗ ،ﻳﺎﺧﺸﯩﻠﯩﻘﻘﺎ ﺋﻮﺧـﺸﺎﺵ ﻳﺎﺧـﺸﯩﻠﯩﻖ ﺑﯩـﻠﻪﻥ
ﻣﯘﻛﺎﭘﺎﺗﻼﻳﺪﯗ.
ﺋﺎﻟﻼﻫ }:ﺋﯘﻻﺭﻧﯩﯔ ﺩﯨﻠﻠﯩﺮﯨﺪﺍ ﻛﯧﺴﻪﻝ ) ﻳﻪﻧﻰ ﻣﻮﻧـﺎﭘﯩﻘﻠﯩﻖ
ﯞە ﺷـــﻪﻛﻠﯩﻨﯩﺶ( ﺑـــﺎﺭ ،ﺋـــﺎﻟﻼﻫ ﺋﯘﻻﺭﻧﯩـــﯔ ﻛﯧـــﺴﯩﻠﯩﻨﻰ
ﻛﯜﭼﻪﻳﺘﯩﯟەﺗﺘﻰ{ﺩەﻳﺪﯗ )،ﺳﯜﺭە ﺑﻪﻗﻪﺭ­ ­10ﺋﺎﻳﻪﺕ(.
ﻳﻮﻗﺎﺭﻗﻰ ﺋﺎﻳﻪﺗﻠﻪﺭﺩﯨﻦ ﺋﺎﺯﺩﯗﺭﯞﯦﺘﯩﺶ ﯞە ﻗﻪﻟﯩـﺒﮕﻪ ﭘﯩـﭽﻪﺕ
ﺑﯧــﺴﯩﯟﯦﺘﯩﺶ ﻛﯘﻓﯩﺮﻟﯩــﻖ ،ﭘﺎﺳــﻘﯩﻠﯩﻖ ﯞە ﺋﺎﺳــﻴﯩﻠﯩﻖ ﻗﯩﻠﯩــﺸﻨﯩﯔ
ﺳﻪﯞەﭘﻠﯩﺮﻯ ﺋﻪﻣﻪﺱ ،ﺑﻪﻟﻜﻰ ﺷـﯘ ﺋﯩـﺸﻼﺭﻧﯩﯔ ﻧﻪﺗﯩﺠﯩـﺴﻰ ﯞە
ﺋﺎﻟﻼﻫﻨﯩــﯔ ﺳــﻪﯞەﭖ ﯞە ﻧﻪﺗﯩﺠﯩــﺪﯨﻜﻰ ﻗﺎﻧﯘﻧﯩﻐــﺎ ﺋﺎﺳﺎﺳــﻪﻥ
ﺟﺎﺯﺍﺳﻰ ﺋﯩﻜﻪﻧﻠﯩﮕﻰ ﺋﺎﻳﺪﯨﯖﻠﯩﺸﯩﺪﯗ.
ﺋﺎﺯﺩﯗﺭﯞﯨﺘﯩﺶ ﺩﯦﮕﻪﻥ ﺳﯚﺯﻧﯩﯔ ﻣﻪﻧﯩﺴﻰ ،ﻳﻪﻧﻰ ﺑـﯘ ﻛﯩـﺸﻰ
ﻫﯩﺪﺍﻳﻪﺗﻨﻰ ﺗﺎﺷﻼﭖ ،ﺧﺎﺗﺎ ﻳـﻮﻟﻨﻰ ﺗﺎﻟﻠﯩـﺪﻯ ،ﺷـﯘﻧﯩﯔ ﺑﯩـﻠﻪﻥ
163

ﺋﺎﻟﻼﻫ ﺋـﯘ ﺋـﺎﺩەﻣﻨﻰ ﻣﻪﻗـﺴﯩﺘﯩﮕﻪ ﻳﻪﺗﻜـﯜﺯﺩﻯ .ﺋﯩﺰﺩەﯞﺍﺗﻘـﺎﻥ
ﻧﻪﺭﺳﯩﺴﯩﻨﻰ ﺗﺎﻣﺎﻣﻼﭖ ﺑﻪﺭﺩﻯ.
ﺋ ـﺎﻟﻼﻫ ﻗﯘﺭﺋﺎﻧــﺪﺍ } :ﺋــﺎﻟﻼﻫ ﻫﻪﻗﯩــﻘﻪﺗﻪﻥ ﻳﺎﻟﻐــﺎﻧﭽﻰ) ،
ﺋﺎﻟﻼﻫﻨﯩﯔ ﻧﯧﺌﻤﻪﺗﻠﯩـﺮﯨﮕﻪ( ﻛﯘﻓﯩﺮﻟﯩـﻖ ﻗﯩﻠﻐـﯘﭼﯩﻨﻰ ﻫﯩـﺪﺍﻳﻪﺕ
ﻗﯩﻠﻤﺎﻳﺪﯗ{ﺩەﻳﺪﯗ )،ﺳﯜﺭە ﺯﯗﻣﻪﺭ­ ­3ﺋﺎﻳﻪﺕ(.
ﺋﺎﻟﻼﻫ ﺋﺎﺗﺎ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ ﻛﯚﺯﻧﻰ ﺗﻮﻏﺮﺍ ﺋﯩـﺸﻠﻪﺗﻤﯩﮕﻪﻥ ،ﻗﻪﻟﺒﯩﻨـﻰ
ﻛﯘﭘﺮﻯ ،ﻳﺎﻟﻐﺎﻧﭽﯩﻠﯩﻖ ،ﺋﯩﺴﺮﺍﭖ ،ﺷﻪﻙ ،ﺯﯗﻟـﯘﻡ ﯞە ﭘﺎﺳـﯩﻘﻠﯩﻖ
ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺑﯘﻟﻐﯘﻏﺎﻥ ﻛﯩﺸﻰ ﺋﺎﻟﻼﻫﻨﯩﯔ ﻫﯩـﺪﺍﻳﯩﺘﯩﻨﻰ ﺗﺎﭘﺎﻟﻤﺎﻳـﺪﯗ.،
ﭼﯜﻧﻜﻰ ﺋﯘ ﻗﯩﻠﯩﻘﻰ ﯞە ﺋﯩﺴﺘﯩﻠﻨﯩﯔ ﻧﺎﭼـﺎﺭﻟﯩﻘﻰ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺋـﯚﺯﯨﮕﻪ
ﻫﯩﺪﺍﻳﻪﺕ ﻳﻮﻟﻨﻰ ﺗﺎﻗﯩﯟەﺗﺘﻰ ،ﺋﯩـﺴﺘﯩﻠﻨﯩﯔ ﺋﯩﻨـﺴﺎﻥ ﻫﺎﻳﺎﺗﯩـﺪﺍ
ﺗﻪﺳﯩﺮﻯ ﺑﺎﺭﻟﯩﻘﯩﺪﺍ ﺷﻪﻙ ﻳﻮﻕ.

164

ﻗﻪﻟﺒﯩﮕﻪ ﭘﯩﭽﻪﺕ ﺑﯧﺴﯩﻠﯩﺶ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺟﺎﺯﺍﻻﻧﻐـﺎﻥ ﻛـﯘﭘﺮﻯ ﯞە
ﺑﯩﺮﯨﻨﺠﻰ ﻗﯧﺘﯩﻤﻠﯩﻖ ﮔﯘﻧﺎﻫ ﻗﺎﻧﺪﺍﻕ ﭘﻪﻳﺪﺍ ﺑﻮﻟﯩﺪﻯ؟ ﺩﯨﻴﯩﻠﺴﻪ:
ﺟــﺎﯞﺍﭖ :ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﺪﯨﻦ ﺗــﯘﻧﺠﻰ ﻳــﯜﺯ ﺑﯩﺮﯨــﺪﯨﻐﺎﻥ ﮔﯘﻧــﺎﻫ
ﺋﺎﻟﻼﻫﻨﯩــﯔ ﺋﺎﺯﺩﯗﺭﯨــﺸﻰ ﯞە ﺗﻪﺱ ﺋﯩــﺸﻨﻰ ﺋﺎﺳﺎﻧﻼﺷــﺘﯘﺭﯗﭖ
ﺑﯩﺮﯨــــﺸﻰ ﺑﯩــــﻠﻪﻥ ﺋﻪﻣﻪﺱ ،ﻛــــﯚﯕﻠﯩﻨﻰ ﺧﺎﻟﯩﻐــــﺎﻧﭽﻪ
ﻗﻮﻳﯩﯟەﺗﻜﻪﻧﻠﯩﮕﻰ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﭘﻪﻳﺪﺍ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ.
ﺋﺎﺳﺎﺳﻠﯩﻖ ﻣﻪﺳﯩﻠﻪ ،ﺋﯩﻨﺴﺎﻥ ﻛﯚﯕﻠﯩﻨﻰ ﻗﯩﺰﯨﻘﻘﺎﻥ ﻧﻪﺭﺳﯩﻠﻪﺭﮔﻪ
ﻗﻮﻳﯘﯞەﺗﺘﻰ ،ﺋﯚﺯﻯ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻛﺎﺭ ﺑﻮﻟﻤﯩﺪﻯ ،ﻛﯚﯕﻠﯩﻨﯩـﯔ ﻛﻪﻳـﻨﯩﮕﻪ
ﻛﯩﺮﺩﻯ .ﻗﯘﺭﺋﺎﻧﻨﯩﯔ ﺑﺎﻳﺎﻧﯩﻐﺎ ﻗﺎﺭﺍﯓ!
} ﻛﯩﻤﻜﻰ ﺋﯚﺯﯨﮕﻪ) ﻣﯚﺟﯩﺰﻟﻪﺭ ﺋﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ( ﺗﻮﻏﺮﺍ ﻳـﻮﻝ ﺋﯧﻨﯩـﻖ
ﺑﻮﻟﻐﺎﻧﺪﯨﻦ ﻛﯩﻴﯩﻦ ،ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪﺭﯨﮕﻪ) ﻳﻪﻧﻰ ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺋﻪﻣـﺮﯨﮕﻪ(
ﻣﯘﺧﺎﻟﯩﭙﻪﺗﭽﯩﻠﯩــﻚ ﻗﯩﻠﯩــﺪﯨﻜﻪﻥ ،ﻣﯚﻣﯩﻨﻠﻪﺭﻧﯩــﯔ ﻳﻮﻟﯩــﺪﯨﻦ
165

ﻏﻪﻳﺮﯨﮕﻪ ﺋﻪﮔﯩﺸﯩﺪﯨﻜﻪﻥ ،ﺋﯘﻧﻰ ﺋﯚﺯ ﻳﻮﻟﯩﻐﺎ ﻗﻮﻳـﯘﭖ ﺑﯩﺮﯨﻤﯩـﺰ،
ﺋﯘﻧﻰ ) ﺋﺎﺧﯩﺮەﺗﺘﻪ( ﺟﻪﻫﻪﻧـﻨﻪﻣﮕﻪ ﻛﯩﺮﮔـﯜﺯﯨﻤﯩﺰ ،ﺟﻪﻫﻪﻧـﻨﻪﻡ
ﻧﯧﻤﻪ ﺩﯦﮕﻪﻥ ﻳﺎﻣـﺎﻥ ﺟـﺎﻱ{ﺩەﻳـﺪﯗ )،ﺳـﯜﺭە ﻧﯩـﺴﺎ­ ­115
ﺋﺎﻳﻪﺕ(.
ﺋﻪﮔﻪﺭ ﺳﯩﺰ ﺋـﺎﻟﻼﻫ ﻫﻪﻣـﻤﻪ ﺋﯩـﺸﻨﻰ ﻳﺎﺭﺗﯩـﭗ ﻳﻪﻧﻪ ﻧـﯧﻤﻪ
ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺟﺎﺯﺍﻻﻳﺪﯗ؟ ﺩﯦﻴﺸﯩﯖﯩﺰ ﻣﯜﻣﻜﯩﻦ!.
ﺋﺎﻟﻼﻫ ﻫﻪﻣﻤﻪ ﺋﯩﺸﻨﻰ ﻳﺎﺭﺍﺗﺘﻰ ،ﺑﯩﺮﺍﻕ ﺳﯩﺰﻧﯩﯔ ﺧﺎﺗﺎ ﻳﻮﻟـﺪﺍ
ﻣﯧﯖﯩﭗ ﻗﺎﻟﻤﺎﺳﻠﯩﻘﯩﯖﯩﺰ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪﺭ ﺋﻪﯞەﺗﯩـﭗ ،ﻛﯩﺘـﺎﭖ
ﭼﯜﺷـــﯜﺭﯛﭖ ﺑﻪﺭﺩﻯ .ﭘﻪﻳﻐﻪﻣـــﺒﻪﺭ ﺳـــﯩﺰﮔﻪ ﻗﯩﻠﯩـــﺪﯨﻐﺎﻥ ﯞە
ﻗﯩﻠﻤﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﯩﺸﻼﺭﻧﻰ ﺳﯩﺰﯨﭗ ﺑﻪﺭﺩﻯ .ﺑﻪﺧﯩﺘﻠﯩﻚ ﺑﻮﻟﯘﺷﯩﯖﯩﺰ
ﺋﯜﭼــﯜﻥ ﭼﻪﻛﻠﻪﻧــﮕﻪﻥ ﺋﯩــﺸﻼﺭﺩﯨﻦ ﻳﯩــﺮﺍﻕ ﺑﻮﻟﯘﺷــﯩﯖﯩﺰﻧﻰ
ﺗﻪﯞﺳـﯩﻴﻪ ﻗﯩﻠــﺪﻯ .ﺳـﯩﺰ ﻗﺎﻳــﺴﻰ ﺑﯩــﺮ ﺋﯩـﺸﻨﻰ ﻗﯩﻠــﺴﯩﯖﯩﺰ ﺋــﯚﺯ
166

ﺋﯩﺨﺘﯩﻴﺎﺭﯨﯖﯩﺰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻗﯩﻠﺪﯨﯖﯩﺰ ،ﺋﺎﻟﻼﻫ ﺳـﯩﺰﻧﻰ ﻣﻪﺟﺒـﯘﺭﻟﯩﻐﯩﻨﻰ
ﻳــﻮﻕ .ﻗــﻮﻟﯩﯖﯩﺰﺩﯨﻦ ﺗﯘﺗــﯘﭖ ﺗــﯘﺭﯗﭖ ﻳﺎﻣــﺎﻥ ﺋﯩــﺸﻼﺭﻧﻰ
ﻗﯩﻠﺪﯗﺭﻣﯩــﺪﻯ .ﺑﻪﻟﻜــﻰ ﻳﺎﻣــﺎﻥ ﺋﯩــﺸﻼﺭﺩﯨﻦ ﻗﯧﭽﯩــﺸﯩﯖﯩﺰﻧﻰ
ﺑﯘﻳﺮﯗﺩﻯ.
ﻫﯩﺪﺍﻳﻪﺕ ﺋﯩﻜﻜﻰ ﺧﯩﻞ ﻣﻪﻧﺎﺩﺍ ﻛﯩﻠﯩﺪﯗ:
­1ﻛﯚﺭﺳﯩﺘﯩﭗ ﻗﻮﻳﯘﺵ ﻫﯩﺪﺍﻳﯩﺘﻰ؛
­2ﻳﺎﺭﺩەﻡ ﺑﯩﺮﯨﺶ ﻫﯩﺪﺍﻳﯩﺘﯩﺪﯗﺭ.
ﺑﯩﺮﯨﻨﭽﯩﺴﻰ ﻛﺎﭘﯩﺮﻻﺭ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﻮﺭﺗﺎﻕ ﺋﺎﻗﯩﯟەﺕ .ﭘﻪﻳﻐﻪﻣـﺒﻪﺭ
ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴﺴﺎﻻﻣﻨﯩﯔ ﻗﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﻫﯩﺪﺍﻳﯩﺘﻰ ﻛﯚﺭﺳـﯩﺘﯩﭗ ﻗﻮﻳـﯘﺵ
ﻫﯩﺪﺍﻳﯩﺘﯩﺪﯗﺭ .ﻳﺎﺭﺩەﻡ ﺑﯩﺮﯨﺶ ﻫﯩﺪﺍﻳﯩﺘﻰ ﺋﺎﻟﻼﻫﻐﺎ ﺋﯩـﺸﻪﻧﮕﻪﻥ،
ﺋﺎﻟﻼﻫﻨﯩــﯔ ﭘﯩﺮﯨــﺴﻨﯩﭙﯩﻐﺎ ﻳــﯜﺯﻟﻪﻧﮕﻪﻥ ﻛﯩــﺸﯩﮕﻪ ﺑﻮﻟﯩــﺪﯗ.

167

ﻛﯚﺭﺳﯩﺘﯩﭗ ﻗﻮﻳﯘﺵ ﻫﯩـﺪﺍﻳﯩﺘﻰ ﺑـﺎﺭﻟﯩﻖ ﺋﯩﻨـﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺕ ﺋﯜﭼـﯜﻥ
ﺋﻮﻣﯘﻣﺪﯗﺭ.
ﻗﯩﻴﯩﻨﭽﯩﻠﯩﻘﻼﺭﻧــﻰ ﺑﻮﻳــﺴﯘﻧﺪﺭﯗﺭﭖ ﺑﯩــﺮﯨﺶ ﯞە ﻳﺎﺧــﺸﯩﻠﯩﻖ
ﻳﻮﻟﻠﯩﺮﯨﻐﺎ ﻳﺎﺭﺩەﻡ ﺑﯩﺮﯨﺶ ﻣﻪﻧﯩﺴﯩﺪﯨﻜﻰ ﺋﺎﻟﻼﻫﻨﯩﯔ ﻫﯩﺪﺍﻳﯩﺘﻰ،
ﺋﺎﻟﻼﻫﻐﺎ ﺋﯩﺸﻪﻧﮕﻪﻥ ﯞە ﻫﻪﻕ ﻳﻮﻟﻐﺎ ﻣﺎﯕﻐﺎﻥ ﻛﯩﺸﯩﮕﻪ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ.
ﺋﻪﻣﻤﺎ ﺋﺎﻟﻼﻫﻐﺎ ﺋﯩﺸﻪﻧﻤﻪﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﺎﻟﻼﻫﻨﯩـﯔ ﭘﯩﺮﯨﻨـﺴﯩﭙﯩﻐﺎ
ﺋﯧــﺴﯩﻠﻤﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ،ﻳﺎﺧــﺸﻰ ﺋﯩــﺸﻼﺭﺩﯨﻦ ﻳــﯜﺯ ﺋــﯚﺭﯛﮔﻪﻥ
ﻛﺎﭘﯩﺮﻻﺭﻧﻰ ﺋﺎﻟﻼﻫ ﻫﯩﺪﺍﻳﻪﺕ ﻗﯩﻠﻤﺎﻳﺪﯗ.
ﺑﻪﺯﻯ ﻛﯩﺸﻠﻪﺭ؛ ﻣﻪﻥ ﺋﯚﺯﯛﻣﮕﻪ ﻗﺎﺭﯨﺴﺎﻡ ﻳﺎﻣﺎﻥ ﺋﯩﺶ ﻗﯩﻠﯩـﭗ
ﻛﯩﺘﯩﭗ ﺑﯧـﺮﯨﭙﺘﯩﻤﻪﻥ ،ﻣﻪﻥ ﺑﯘﻧﯩﯖـﺪﯨﻦ ﺋﯚﺯﯛﻣﻨﯩـﯔ ﺑﻪﺧﯩﺘـﺴﯩﺰ
ﺋﯩﻜﻪﻧﻠﯩﮕﯩﻨﻰ ﭼﯜﺷﻪﻧﺪﯨﻢ ﺩەﻳﺪﯗ ،ﺑﯩـﺰ ﺋﯘﻧﯩﯖﻐـﺎ ﺩەﻳﻤﯩﺰﻛـﻰ؛
ﺳﻪﻥ ﺑﺎﺭﻟﯩﻖ ﻳﺎﻣﺎﻥ ﺋﯩﺸﻼﺭﻧﻰ ﻗﯩﻼﻣﺴﻪﻥ؟ ﺧﺎﻟﯩﺲ ﻳﺎﺧﺸﯩﻠﯩﻘﻘﺎ
168

ﺗﻪﺑﺌﯩﻠﯩﺸﯩﭗ ﻛﻪﺗـﻜﻪﻥ ﯞە ﺧـﺎﻟﯩﺲ ﻳﺎﻣﺎﻧﻠﯩﻘﻘـﺎ ﺗﻪﺑﺌﯩﻠﯩـﺸﯩﭗ
ﻛﻪﺗﻜﻪﻥ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻼﺭ ﺑﻮﻟﻤﺎﻳﺪﯗ .ﺷﯘﻧﯩﯔ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺋﺎﻟﻼﻫ ﺳﯩﺰ ﺋﯚﺯ
ﺋﯩﺨﺘﯩﻴﺎﺭﯨﯖﯩﺰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺗﺎﻟﻼﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﻳﺎﻣﺎﻥ ﺋﯩـﺸﻼﺭﻧﻰ ﻳﯧﺰﯨـﭗ
ﻗﻮﻳﺪﻯ ،ﺳﯩﺰﻧﯩﯔ ﺋﯘ ﺋﯩﺸﻼﺭﻧﻰ ﺗﺎﻟﻼﻳﺪﯨﻐﺎﻧﻠﯩﻘﯩﯖﯩﺰﻧﻰ ﺑﯩﻠﻪﺗﺘﻰ،
ﺋﺎﻟﻼﻫ ﺑﯩﻠﮕﻪﻧﻠﯩﻜﻰ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﭘﻪﻗﻪﺗﻼ ﻳﯧﺰﯨـﭗ ﻗﻮﻳـﺪﻯ ،ﺑﯩـﺮﺍﻕ
ﻫﯧﭻ ﺑﯩﺮ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻨﻰ ﻳﺎﻣﺎﻥ ﺋﯩﺶ ﻗﯩﻠﯩﺸﻘﺎ ﻣﻪﺟﺒﯘﺭﻟﯩﻐﯩﻨﻰ ﻳﻮﻕ.
ﺋﻪﺭﻛﯩــﻦ ﺋﯩــﺮﺍﺩە ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﻗﯩﻠﯩﻨــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﯩــﺸﻼﺭﻏﺎ ﺋﯩﻼﻫــﻰ
ﺑﯩﻠﯩﺸﻨﯩﯔ ﭘﻮﺯﺳﯩﻴﻪﺳﻰ ﻗﺎﻧﺪﺍﻕ؟
ﺋﯘ ﺗﻮﻟﯘﻕ ﺋﯚﺯ ﺋﯩﭽﯩﮕﻪ ﺋﯧﻠﯩﺶ ،ﻣﯘﻛﻪﻣﻤﻪﻝ ﺋﯚﺯﻟﻪﺷﺘﯜﺭﯛﺷﺘﯘﺭ.
ﺋــﺎﻟﻼﻫ ﻗﯘﺭﺋﺎﻧــﺪﺍ }:ﺋــﯘﻻﺭ ﺗﻮﻏﺮﯨــﺴﯩﺪﯨﻜﻰ ﻣﻪﻟﯘﻣــﺎﺕ
ﭘﻪﺭﯞەﺭﺩﯨﮕﺎﺭﯨﻤﻨﯩــــﯔ ﺩەﺭﮔﺎﻫﯩــــﺪﺍ ﻟﻪﯞﻫﯘﻟﻤﻪﻫﭙــــﯘﺯﺩﺍ)

169

ﺧﺎﺗﯩﺮﯨﻠﻪﻛﻠﯩﻜﺘﯘﺭ( ،ﭘﻪﺭﯞەﺭﺩﯨﮕﺎﺭﯨﻢ ﻫﻪﻡ ﺧﺎﺗﺎﻻﺷـﻤﺎﻳﺪﯗ ﻫﻪﻡ
ﺋﯘﻧﺘﯘﻣﺎﻳﺪﯗ{ﺩەﻳﺪﯗ )،ﺳﯜﺭە ﺗﺎﻫﺎ­ ­52ﺋﺎﻳﻪﺕ(.
ﺋﻪﺭﻛﯩﻦ ﺋﯩﺮﺍﺩە ﺩﯦﮕﻪﻥ ﺳﯚﺯ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﻪﻣﻪﻟﻠﯩﺮﯨﻤﯩﺰ ﻫﻪﻣﻤﯩﻨـﻰ
ﺗﻮﻟﯘﻕ ﺑﯩﻠﮕـﯜﭼﻰ ﺋﯩﻼﻫـﻰ ﺑﯩﻠﯩـﺸﻨﯩﯔ ﺩﺍﺋﯩﺮﺳـﯩﺪﯨﻦ ﭼﯩﻘﯩـﭗ
ﻛﻪﺗﻤﻪﻳﺪﯗ ﺩﯦﮕﻪﻥ ﮔﻪﭖ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻗﺎﻧﺪﺍﻕ ﻣﺎﺳﻠﯩﺸﯩﺪﯗ؟
ﺟﺎﯞﺍﭖ ﺋﺎﺳﺎﻥ :ﺳﯩﺰ ﺳﯜﺯﯛﻙ ﺋﻪﻳﻨﻪﻛﻨﯩﯔ ﺋﺎﻟﺪﯨﺪﺍ ﻗـﺎﭘﯩﻘﯩﯖﯩﺰ
ﺗﯜﺭﯛﻙ ،ﺧﺎﭘﺎ ﻫﺎﻟﻪﺗﺘﻪ ﺗﯘﺭﺳﯩﯖﯩﺰ ﻗﺎﻧﺪﺍﻕ ﻛﯚﺭﻧﯩـﺴﯩﺰ؟ ﻳـﯜﺯﯨﯖﯩﺰ
ﺋﻪﻳﻨﻪﻛﻨﯩــﯔ ﺋﺎﻟﺪﯨــﺪﺍ ﻗــﺎﭘﯩﻘﯩﯖﯩﺰ ﺗــﯜﺭﯛﻙ ﺧﺎﭘــﺎ ﻫــﺎﻟﻪﺗﺘﻪ
ﻛﯚﺭﯛﻧﯩﺪﯗ.
ﺑﯘﻧﺪﺍﻕ ﻛﯚﺭﯛﻧﯜﺷﺘﻪ ﺋﻪﻳﻨﻪﻛﻨﯩﯔ ﮔﯘﻧـﺎﻫﻰ ﺑـﺎﺭﻣﯘ؟ ﺋﻪﻳـﻨﻪﻙ
ﭘﻪﻗﻪﺕ ﺳــﯜﭘﻪﺗﻠﻪﭖ ﺑﯩﺮەﻟﻪﻳــﺪﯗ ،ﺋﻪﮔﻪﺭ ﻛﯜﻟــﯜﭖ ﺗﯘﺭﻏــﺎﻥ

170

ﺑﻮﻟﺴﯩﯖﯩﺰ ﺋﻪﻳـﻨﻪﻙ ﻳﯜﺯﯨـﺪە ﺧﯘﺭﺳـﻪﻥ ﻫـﺎﻟﻪﺗﺘﻪ ﻛـﯚﺭﯛﻧﮕﻪﻥ
ﺑﻮﻻﺗﺘﯩﯖﯩﺰ.
ﺋﯩﻼﻫــﻰ ﺋﯩﻠﯩﻤﻨﯩــﯔ ﺋﻪﻳﻨﯩﻜﯩﻤــﯘ ﺷــﯘﻧﯩﯖﻐﺎ ﺋﻮﺧــﺸﺎﺵ،
ﺋﯩـــﺸﻠﯩﺮﯨﯖﯩﺰﻧﻰ ﺋﯧﭽﯩـــﭗ ﯞە ﺭﯗﺷﻪﻧﻠﻪﺷـــﺘﯜﺭﯛﭖ ﺑﯧﺮﯨـــﺪﯗ.
ﺋﯩــﺸﯩﻠﯩﺮﯨﯖﯩﺰﻧﻰ ﺋﯚﺯﮔﻪﺭﺗﯩــﭗ ﻫﻪﺭﻛﻪﺗﻠﻪﻧﺪﯛﺭﯞەﺗﻤﻪﻳــﺪﯗ .ﺋــﯘ
ﺋﻪﻣﻪﻟﮕﻪ ﺋﻪﮔﯩﺸﯩﺪﯗ ،ﺋﻪﻣﻪﻝ ﺋﯘﻧﯩﯖﻐﺎ ﺋﻪﮔﻪﺷﻤﻪﻳﺪﯗ.

ﺋﻪﻣﻪﻟﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺋﯩﻨﺴﺎﻥ ﺩﯨﻠﯩﻐﺎ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺗﻪﺳﯩﺮﻯ

ﺋﺎﻟﻼﻫﻨﯩﯔ ﻗﺎﻧﯘﻧﻰ ﺑﻮﻳﯩﭽﻪ ﺋﻪﻣﻪﻟﻠﻪﺭ ﻳﺎﺧﺸﻰ ﻳﺎﻛﻰ ﻳﺎﻣـﺎﻥ
ﺑﻮﻟﺴﯘﻥ ﺋﯩﻨـﺴﺎﻧﻨﯩﯔ ﺩﯨﻠﯩﻐـﺎ ﺗﻪﺳـﯩﺮ ﻛﯚﺭﺳـﯩﺘﯩﺪﯗ .ﻣﻪﺳـﯩﻠﻪﻥ
ﻧﺎﻣﺎﺯ ،ﺋﻪﮔﻪﺭ ﺑﯩﺮ ﺋﯩﻨﺴﺎﻥ ﻧﺎﻣﺎﺯﻧﯩﯔ ﯞﺍﻗﺘﯩﻐـﺎ ﺗﻮﻟـﯘﻕ ﺭﯨﺌـﺎﻳﻪ
171

ﻗﯩﻠﯩﭗ ،ﺋﯩﺨﻼﺱ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋـﺎﺩﺍ ﻗﯩﻠـﺴﺎ ،ﺑـﯘ ﻧﺎﻣـﺎﺯ ﺋﯩﮕـﺴﯩﻨﯩﯔ
ﻗﻪﻟــﺒﯩﮕﻪ ﻧــﯘﺭ ،ﻛــﯚﯕﻠﯩﮕﻪ ﺧﯘﺭﺳــﻪﻧﻠﯩﻚ ،ﺑﻪﺩﯨــﻨﯩﮕﻪ ﻛــﯜﭺ­
ﻗــﯘﯞﯞەﺕ ،ﺋﯩﺮﺍﺩﯨــﺴﯩﮕﻪ ﻛــﯜﭺ ،ﻳــﯜﺯﯨﮕﻪ ﻧــﯘﺭ ﯞە ﻳﺎﻣــﺎﻥ
ﺋﯩﺸﻼﺭﺩﯨﻦ ﻗﻮﻝ ﺋﯜﺯﯛﺵ ﻣﯩﯟﯨﻠﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺋﺎﺗﺎ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ.
ﻳﺎﻣﺎﻥ ﺋﻪﻣﻪﻟﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺋﻮﺧـﺸﺎﺷﻼ ﺗﻪﺳـﯩﺮﻯ ﯞە ﻧﻪﺗﯩﺠﯩـﺴﻰ
ﺑﻮﻟﯩــﺪﯗ .ﻣﻪﺳــﯩﻠﻪﻥ :ﻫــﺎﺭﺍﻕ ﺋﯩﭽﯩــﺶ ،ﭘﺎﻫﯩــﺸﻪ ﻗﯩﻠﯩــﺶ،
ﺟﺎﺯﺍﻧﯩﺨﻮﺭﻟﯘﻕ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﺋﯩﺪﻟﻮﮔﯩﻴﻪ ،ﺋﻪﺧﻼﻕ ،ﺋﻪﻗﯩـﻞ ،ﻗﻪﻟﯩـﺐ،
ﯞﯨﺠﺪﺍﻥ ﯞە ﺋﯩﺮﺍﺩﯨﺪە ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻨﯩﯔ ﺩﯨﻠﻰ ﯞە ﺋﯩـﺴﺘﯩﻠﯩﻐﺎ ﺗﻪﺳـﯩﺮ
ﻛﯚﺭﺳﯩﺘﯩﺪﯗ.
ﻳﺎﺧﺸﯩﻠﯩﻘﻨﯩﯔ ﺳـﺎﯞﺍﺑﻰ ﺋﯘﻧﯩﯖـﺪﯨﻦ ﻛﯩﻴﯩﻨﻜـﻰ ﻳﺎﺧـﺸﯩﻠﯩﻖ،
ﻳﺎﻣﺎﻧﻠﯩﻘﻨﯩﯔ ﺟﺎﺯﺍﺳﻰ ﺋﯘﻧﯩﯖﺪﯨﻦ ﻛﯩﻴﯩﻨﻜﻰ ﻳﺎﻣﺎﻧﻠﯩﻖ ﺑﻮﻟﯩـﺪﯗ.
ﺋﻪﻣﻪﻟﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺗﻪﺳﯩﺮﻯ ﺳﺎﯞﺍﭖ ﯞە ﺟﺎﺯﺍﻧﯩـﯔ ﺑﯩـﺮ ﻗﯩـﺴﻤﯩﺪﯗﺭ.
172

ﺋﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋﺎﻻ ﺳﻪﯞەﭖ ﯞە ﻧﻪﺗﯩﺠﯩﻠﻪﺭﻧﻰ ﻳـﺎﺭﺍﺗﻘﯘﭼﻰ ،ﺋﯘﻧﯩـﯔ
ﻛـــﯜﭺ ﻗـــﯘﯞﯞەﺕ ﯞە ﺗﻪﺳـــﯩﺮﯨﻨﻰ ﺑﻪﺭﮔﯜﭼﻰ،ﺋﯩﺮﺍﺩﯨـــﺴﻰ ﯞە
ﻫﯩﻜﻤﯩﺘﯩﮕﻪ ﻗﺎﺭﯨﺘﺎ ﺋﯘ ﺋﯩﺸﻼﺭﻧﻰ ﻣﺎﯕﺪﯗﺭﻏﯘﭼﯩﺪﯗﺭ.
ﻣﻪﺳﯩﻠﻪﻥ ،ﺋﯩﻨﺴﺎﻥ ﺗﺎﻣﺎﻕ ﻳﯩﮕﻪﻧـﺪە ﺗﺎﻣـﺎﻕ ﻳﯩﮕﻪﻧﻠﯩﻜـﻰ
ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺗﻮﻳﯩﺪﯗ ،ﺋـﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋـﺎﻻ ﺗﻮﻳﯘﺷـﻨﻰ ﺗﺎﻣـﺎﻕ ﻳﯩﻴﯩـﺸﻜﻪ
ﭼﯧﺘﯩﭗ ﻗﻮﻳﺪﻯ .ﺋﻪﮔﻪﺭ ﺋﺎﻟﻼﻫ ﺗﻮﻳﻤﺎﺳﻠﯩﻘﻨﻰ ﺧﺎﻟﯩﻐـﺎﻥ ﺑﻮﻟـﺴﺎ
ﺗﺎﻣﺎﻕ ﻳﯩﻴﯩﺶ ﻣﻪﯞﺟﯘﺩ ﺑﻮﻟﺴﯩﻤﯘ ﺧـﺎﻟﯩﻐﯩﻨﻰ ﺑـﻮﻳﯩﭽﻪ ﺑـﻮﻻﺗﺘﻰ.
ﺋﻪﮔﻪﺭ ﺗﺎﻣﺎﻗﺴﯩﺰ ﺗﻮﻳﯘﺷﻨﻰ ﺋﯩﺮﺍﺩە ﻗﯩﻠﻐـﺎﻥ ﺑﻮﻟـﺴﯩﻤﯘ ﺷـﯘﻧﺪﺍﻕ
ﻗﯩﻼﻻﻳﺘﻰ ،ﻫﯧﭽﻘﺎﻧﺪﺍﻕ ﺑﯩﺮ ﻧﻪﺭﺳﻪ ﺗﻮﺳﺎﻟﻐﯘ ﺑﻮﻻﻟﻤﺎﻳﺘﺘﻰ.
ﺩﯨﻤﻪﻙ ،ﺗﺎﻣـﺎﻕ ﻳﯩـﻴﯩﺶ ﺋﯩﻨـﺴﺎﻧﻨﯩﯔ ﺋـﯚﺯ ﺋﯩﺨﺘﯩﻴـﺎﺭﻯ ﯞە
ﺋﯩﺮﺍﺩﯨﺴﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺑﻮﻟﺪﻯ .ﺗﺎﻣﺎﻗﺘﯩﻦ ﻛﯩـﻴﯩﻦ ﺗﻮﻳـﯘﺵ ﺋﯩـﺸﯩﺪﺍ
ﺋﯩﻨﺴﺎﻥ ﻫﻪﺭﮔﯩـﺰ ﺋﺎﺭﻟﯩـﺸﺎﻟﻤﺎﻳﺪﯗ .ﭼـﯜﻧﻜﻰ ﺋـﯘ ﺗﺎﻣـﺎﻕ ﻳﻪﭖ
173

ﺗﻮﻳﯘﭖ ﺑﻮﻟﻐﺎﻧﺪﯨﻦ ﻛﯩﻴﯩﻦ ﺗﻮﻳﯘﺷﻨﻰ ﻳﻮﻗﺎﺗﻤﺎﻗﭽﻰ ﺑﻮﻟﺴﺎ ﻗـﺎﺩﯨﺮ
ﺑﻮﻻﻻﻳﺪﯗ.
ﺋﻪﻣﻪﻟﻤﯘ ﺷﯘﻧﯩﯖﻐﺎ ﺋﻮﺧﺸﺎﺵ ﺋﯩﻨـﺴﺎﻧﻨﯩﯔ ﺋـﯚﺯ ﺋﯩﺨﺘﯩﻴـﺎﺭﻯ
ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ .ﺳﻪﯞەﭖ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﺑﻮﻟﯘﭖ ﺋﻪﻣﻪﻟﺪﯨﻦ ﻛﯩﻠﯩـﺪﯨﻐﺎﻥ
ﺗﻪﺳﯩﺮﻧﻰ ﺗﻮﺳﻤﺎﻗﭽﻰ ﺑﻮﻟﺴﺎ ﻗﺎﺩﯨﺮ ﺑﻮﻻﻟﻤﺎﻳﺪﯗ.
ﺩﯦﻤﻪﻙ ،ﺑﻪﺯﻯ ﻛﯩﺸﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﻗﻪﻟﺒﯩﮕﻪ ﭘﯩﭽﻪﺗﻨﯩﯔ ﺑﯧﺴﯩﻠﯩـﺸﻰ
ﻳﺎﻛﻰ ﻫﻪﻗﯩﻘﻪﺗﻨﻰ ﻛﯚﺭەﺷﺘﯩﻦ ﻗـﺎﺭﯨﻐﯘ ﺑﻮﻟﯘﺷـﻰ ﺋﻪﻣﻪﻟﻠﻪﺭﻧﯩـﯔ
ﺗﻪﺳﯩﺮﻯ ،ﺋﯩﺨﺘﯩﻴﺎﺭﻯ ﺋﯩﺴﺘﯩﻠﻨﯩﯔ ﺗﻪﺳﯩﺮﯨﺪﯗﺭ.
ﭼﯩﺮﺍﻳﻠﯩﻖ ﯞە ﮔﯜﺯەﻝ ﻗﯩﺰﻧﯩﯔ ﺋﻪﺧﻼﻗﺴﯩﺰ ﭼﺎﻗﯩﺮﯨﻘﯩﻐﺎ ﺋﺎﯞﺍﺯ
ﻗﻮﺷﻘﺎﻥ ﻛﯩﺸﯩﻨﯩﯔ ﺋﻪﻫﯟﺍﻟﻰ ﺩەﺳﻠﻪﭘﺘﻪ ﺋﯚﺯ ﺋﯩﺨﺘﯩﻴﺎﺭﻯ ﯞە
ﺋﯩﺮﺍﺩﯨﺴﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ ،ﺋﺎﻻﻗﻪ ﻛﯘﭼﺎﻳﻐﺎﻧﭽﻪ ﻣﻪﺟﺒﯘﺭﻟﯩﻨﯩﺪﯗ،
ﺋﺎﺧﯩﺮﻯ ﺟﺎﺯﺍ ﯞە ﺑﺎﻻﻏﺎ ﻳﻮﻟﯘﻗﯩﺪﯗ.
174

ﺗﻪﻗﺪﯨﺮﻧﯩﯔ ﺳﯩﺮﻯ

ﺗﻪﻗﺪﯨﺮ ﻣﻪﺳﯩﻠﯩﺴﺪە " ﻫﺎﺭﺍﻡ ﺩەﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﯩﺮ ﺩﺍﺋﯩﺮە" ﻗﯧﻠﯩﭗ
ﻗﺎﻟﺪﻯ .ﺋﻪﻗﯩﻠﻠﯩﻖ ﻛﯩﺸﻠﻪﺭ ﺑﯘ ﻣﻪﻳـﺪﺍﻧﻐﺎ ﻛﯩﺮﻣﻪﺳـﻠﯩﻜﻰ ﯞە ﺋـﯘ
ﺋﻪﺗﺮﺍﭘﺘﺎ ﭼﯚﮔﻠﯩﻤﻪﺳﻠﯩﻜﻰ ﻻﺯﯨﻢ .ﺋﯘ ﺑﻮﻟﺴﯩﻤﯘ ﺋﺎﻟﻼﻫﻨﯩﯔ ﺧـﺎﺱ
ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ ﻧﻪﺭﺳﯩﺴﻰ ،ﺧﺎﻟﯩﻐﺎﻥ ﻧﻪﺭﺳﯩﻨﻰ ﺗﺎﻟﻠﯩﺸﻰ ،ﺩەﺭﺕ ﺋﻪﻟﻪﻡ
ﯞە ﺑﺎﻻﻧﻰ ﺗﻪﻗﺪﯨﺮ ﻗﯩﻠﯩـﺸﻰ ،ﺑﯘﻧﯩﯖﻐـﺎ ﻧـﯧﻤﻪ ﺋﯜﭼـﯜﻥ ﺑﻪﺭﺩﻯ؟
ﺋﯘﻧﯩﯖﻐﺎ ﻧﯧﻤﻪ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺑﻪﺭﻣﯩﺪﻯ؟ ﻧـﯧﻤﻪ ﺋﯜﭼـﯜﻥ ﺑﯩـﺮ ﺗﯜﺭﻟـﯜﻙ
ﻛﯩﺸﻠﻪﺭﻧﻰ ﻫﯩﺪﺍﻳﻪﺕ ﻗﯩﻠﺪﻯ؟ ﺋﻪﮔﻪﺭ ﺧﺎﻟﯩﻐﺎﻥ ﺑﻮﻟـﺴﺎ ﺑـﺎﺭﻟﯩﻖ
ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﻰ ﻫﯩــﺪﺍﻳﻪﺕ ﻗﯩﻠﻐــﺎﻥ ﺑــﻮﻻﺗﺘﻰ .ﻧــﯧﻤﻪ ﺋﯜﭼــﯜﻥ
ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﮔﯘﻧـﺎﻫ ﺋﯩـﺸﻼﺭﻧﻰ ﻗﯩﻠﯩـﺸﯩﻨﻰ ﺧﺎﻟﯩـﺪﻯ؟ ﻧـﯧﻤﻪ
175

ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺯﺍﻟﯩﻢ ،ﻧـﺎﺩﺍﻥ ﯞە ﻛـﺎﭘﯩﺮ ﺋﯩﻨـﺴﺎﻧﻨﻰ ﻳـﺎﺭﺍﺗﺘﻰ؟ ﻧـﯧﻤﻪ
ﺋﯜﭼــﯜﻥ ﺋــﯘﻧﻰ ﭘﻪﺭﺷــﺘﻪ ﺳــﯜﭘﻪﺕ ﻳﺎﺭﺍﺗﻤﯩــﺪﻯ؟ ﺩﯦﮕﻪﻧــﮕﻪ
ﺋﻮﺧﺸﺎﺵ ﺋﺎﻟﻼﻫﻨﯩﯔ ﻫﯩﻜﻤﯩﺘﯩﮕﻪ ﺋﺎﻻﻗﯩﺪﺍﺭ ﺋﯩﺸﻼﺭ.
ﺑﯘﻧﯩﯖﻐﺎ ﺋﻮﺧﺸﺎﺵ ﺳﯘﺋﺎﻟﻼﺭﻏﺎ ﻫﻪﺭ ﻗﺎﻧـﺪﺍﻕ ﭼﻪﻛﻠﯩﻤﯩـﺪﯨﻦ
ﺧﺎﻟﻰ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺋﯩﻼﻫﻰ ﺧﺎﻫﯩﺶ ﯞە ﻣﯘﺗﻠﻪﻕ ﺋﯩﻼﻫـﻰ ﺋﯩـﺮﺍﺩﯨﮕﻪ
ﺗﻪﺳﻠﯩﻢ ﺑﻮﻟﻤﺎﻗﺘﯩﻦ ﺑﺎﺷﻘﺎ ﻗﺎﻧﺎﺋﻪﺗﻠﯩﻨﻪﺭﻟﯩﻚ ﺟﺎﯞﺍﭖ ﻳـﻮﻕ .ﺑﯩـﺰ
ﺋﯩﻼﻫــﻰ ﻫﯩﻜﻤﻪﺗﻨﯩــﯔ ﺋﺎﺯﻏﯩﻨــﺎ ﺑﯩــﺮ ﻗﯩــﺴﻤﯩﻨﯩﻼ ﺑﯩﻠﻪﻟﻪﻳﻤﯩــﺰ،
ﻛــﯚﭘﻠﯩﮕﻪﻥ ﺗﻪﺭەﭘﻠﯩﺮﯨﻨــﻰ ﺑﯩﻠﻤﻪﻳﻤﯩــﺰ .ﺋــﯘ ﻫﯩﻜﻤﻪﺗﻠﻪﺭﻧــﻰ
ﺑﯩﻠﻤﻪﺳﻠﯩﻜﯩﻤﯩﺰ ﺋﯘﻧﯩﯔ ﻳﻮﻕ ﺋﯩﻜﻪﻧﻠﯩﮕﯩﻨﻰ ﺋﯩﭙﺎﺩﯨﻠﯩﻤﻪﻳﺪﯗ.
ﺋﻪﻗﯩﻠﻠﯩـــﻖ ﺋﯩﻨـــﺴﺎﻥ ،ﺋﺎﻟﻼﻫﻨﯩـــﯔ ﻫﻪﺭ ﺑﯩـــﺮ ﻧﻪﺭﺳـــﯩﻨﻰ
ﺑﯩﻠﯩــﺪﯨﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ،ﻫﯩﻜــﻤﻪﺕ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋﯩــﺶ ﻗﯩﻠﯩــﺪﯨﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻰ،
ﺭەﻫﻤﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﻫﻪﻣﻤﻪ ﻧﻪﺭﺳﯩﺪﯨﻦ ﻛﻪﯕﺮﻯ ﺋﯩﻜﻪﻧﻠﯩﻜـﻰ ،ﻫﻪﻣـﻤﻪ
176

ﻧﻪﺭﺳــﯩﯩﺪﯨﻦ ﺗﻮﻟــﯘﻕ ﺧﻪﯞەﺭﺩﺍﺭ ﺋﯩﻜﻪﻧﻠﯩﻜــﻰ ،ﺋﺎﻟﻼﻫﻨﯩــﯔ
ﺗﻪﻗﺪﯨﺮﯨــﺪە ﺳــﺎﻗﻼﻧﻐﺎﻥ ﺳــﯩﺮ ﯞە ﺋﺎﻟﻼﻫــﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷــﻘﯩﻼﺭ
ﺑﯩﻠﻤﻪﻳــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﯩﻠﯩﻤﻨﯩــﯔ ﺑــﺎﺭﻟﯩﻘﯩﻨﻰ ﺑﯩﻠﯩــﺸﻰ ﻳﯩﺘﻪﺭﻟﯩــﻚ
ﺩەﻟﯩﻠﺪﯗﺭ.
ﺋﺎﻟﻼﻫ ﺋﯘ ﻫﯩﻜﻤﻪﺗﻨﯩﯔ ﺳﯩﺮﻟﯩﺮﯨﻨﻰ ﺑﯩﺰﮔﻪ ﻛﯚﻳﯜﻧﯜﭖ ﺑﯩـﺰﺩﯨﻦ
ﻳﻮﺷــﯘﺭﺩﻯ .ﺳــﯩﺮﯨﻨﻰ ﺑﯩﻠﻪﻟﻤﯩــﮕﻪﻥ ﺋﯩــﺸﻼﺭﺩﺍ ﻫﯩﻜﻤﻪﺗــﻜﻪ
ﺋﯩﺸﻪﻧﺴﻪﻙ ﻳﯩﺘﻪﺭﻟﯩﻜﺘﯘﺭ .ﭼﯜﻧﻜﻰ ﭘﻪﺭﯞەﺭﺩﯨﮕﺎﺭ ﺑﯩـﺮ ﻧﻪﺭﺳـﯩﻨﻰ
ﺋﻪﻫﻤﯩﻴﻪﺗﺴﯩﺰ ﻳﺎﺭﺍﺗﻤﺎﻳﺪﯗ.
ﺋﻪﮔﻪﺭ ﻫﻪﺭ ﺋﯩﻨﺴﺎﻥ ﺋﯚﺯﯨﻨﯩﯔ ﺋﯚﻟﯜﭖ ﻛﯩﺘﯩـﺪﯨﻐﺎﻥ ﯞﺍﻗﺘﯩﻨـﻰ
ﺑﯩﻠﯩﭗ ﻗﺎﻟﺴﺎ ﻗﺎﻧﭽﯩﻠﯩﻚ ﺋـﺎﺯﺍﭖ ﺋﯩﭽﯩـﺪە ﺗﯘﺭﻣـﯘﺵ ﻛﻪﭼـﯜﺭەﺭ
ﻫﻪ!.

177

ﺋــﺎﻟﻼﻫ ﻗﯩﻠﻐــﺎﻥ ﺋﯩــﺸﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺳــﻮﺭﺍﻟﻤﺎﻳﺪﯗ ،ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﻼﺭ
ﺳﻮﺭﯨﻠﯩﺪﯗ.
ﺗﻪﻗـــﺪﯨﺮﻧﯩﯔ ﻳﻮﻗـــﺎﺭﻗﻰ ﺳـــﺎﻫﻪﻟﻪﺭﺩە ﺋﯩﺰﺩﯨﻨﯩـــﺸﺘﯩﻦ
ﭼﻪﻛﻠﻪﻧﺪﯗﻕ .ﭼﯜﻧﻜﻰ ﻫﻪﺭ ﻗﺎﻧﭽﻪ ﻗﯩﻠﺴﺎﻗﻤﯘ ﻫﻪﻗﯩﻘﻰ ﻧﻪﺗﯩﺠﯩﮕﻪ
ﺋﯩﺮﺷــﻪﻟﻤﻪﻳﻤﯩﺰ ،ﺋﻪﻗﯩــﻞ ﺳــﻪﯞﻳﻤﯩﺰﻧﯩﯔ ﻛــﯘﭼﻰ ﺋــﯘ ﺋﯩــﺸﻼﺭﻏﺎ
ﻳﻪﺗﻤﻪﻳﺪﯗ.
ﺑــﯘ ﮔﯩﭙﯩﻤﯩــﺰ ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﻨﯩﯔ ﺋــﯚﺯ ﻗﯩﻠﻤﯩــﺸﻠﯩﺮﻯ ﺗﻮﻏﯘﺭﻟــﯘﻕ
ﺋﯩﺨﺘﯩﻴﺎﺭﯨﻤﯘ ﻳﺎﻛﻰ ﻣﻪﺟﺒﯘﺭﻣﯘ؟ ﺩﯦﮕﻪﻥ ﺳـﺎﻫﻪﺩە ﺋﯩﺰﺩﯨﻨﯩـﺸﮕﻪ
ﺯﯨﺖ ﻛﻪﻟﻤﻪﻳﺪﯗ.

ﺗﻪﻗﺪﯨﺮﮔﻪ ﺋﯩﺸﯩﻨﯩﯔ ﻣﯩﯟﯨﺴﻰ

178

ﺗﻪﻗﺪﯨﺮﮔﻪ ﺋﯩﺸﯩﻨﯩـﺸﻨﯩﯔ ﻣﯩﯟﯨـﺴﻰ ﻣﯘﺳـﯘﻟﻤﺎﻧﻨﯩﯔ ﺋﻪﻗﻠـﻰ،
ﻣﻪﻧﯩﯟﯦﻴﯩﺘﻰ ،ﯞﯨﺠﺪﺍﻧﻰ ،ﺋﯩﺮﺍﺩﯨﺴﻰ ،ﭘﻪﺭﯞەﺭﺩﯨﮕـﺎﺭﻯ ﺑﯩـﻠﻪﻥ
ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺋﺎﻻﻗﯩﺴﻰ ﯞە ﺋﻮﻣﯘﻣﻰ ﺋﯩـﺴﻼﻡ ﻫﺎﻳﺎﺗﯩـﺪﺍ ﺑﻪﺭﻛﻪﺗﻠﯩـﻚ
ﻣﯩﯟﯨﺴﻰ ﯞە ﻳﺎﺧﺸﻰ ﺗﻪﺳﯩﺮﻯ ﺑﺎﺭ.
ﺗﻪﻗﺪﯨﺮﮔﻪ ﺋﯩﺸﯩﻨﯩﺶ ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎﻧﻨﯩﯔ ﺧﯘﺳﯘﺳﻰ ﯞە ﺋﻮﻣﯘﻣﻰ
ﺋﯩﺴﺘﯩﻠﯩﺪﺍ ﻗﺎﻧﺪﺍﻕ ﺑﯩﺮ ﺷﺎﺭﺍﺋﯩﺘﺘﺎ ﺑﻮﻟﻤﯩﺴﯘﻥ ﺋﯩﻴﺠﺎﺑﻰ ﺗﻪﺳﯩﺮﻯ
ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ .ﺋﻪﻗﯩﻠﻠﯩﻖ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻼﺭ ﺑﯘﻧﻰ ﻫﯩﺲ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﻳﯩﺘﻪﻟﻪﻳﺪﯗ.
ﺗﻪﻗﺪﯨﺮﮔﻪ ﺋﯩﺸﯩﻨﯩﺸﻨﯩﯔ ﻣﯩﯟﯨﺴﻰ ﯞە ﺗﻪﺳﯩﺮﻟﯩﺮﻯ:
­ 1ﺧﻪﺗﻪﺭ ﯞە ﺋﯘﺭﯗﺵ ﻣﻪﻳﺪﺍﻧﻠﯩﺮﯨﺪﺍ ﻛﯜﭼﻠﯜﻙ ﺑﻮﻟﯘﺵ؛
ﺋﺎﻟﻼﻫ ﺗﻪﻗﺪﯨﺮ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ ﻧﻪﺭﺳﻪ ﺷﻪﻛﺴﯩﺰ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ ،ﺑﯩﺮ ﺋﯩﻨـﺴﺎﻥ
ﺋﻪﺟﯩﻠﻰ ﻛﯩﻠﯩﺸﺘﯩﻦ ﺋﯩﻠﮕﯩﺮﻯ ﺋﯚﻟﯜﭖ ﻛﻪﺗﻤﻪﻳﺪﯗ ،ﺑﯩـﺮ ﺋﯩﻨـﺴﺎﻥ
ﺋﯚﻣﺮﯨﻨﻰ ﺋﯘﺯﺍﺭﺗﯩﺶ ﻳـﺎﻛﻰ ﻗﯩﺴﻘﺎﺭﺗﯩـﺸﻘﺎ ﻗـﺎﺩﯨﺮ ﺑﻮﻻﻟﻤﺎﻳـﺪﯗ.
179

ﺗﻪﻗﺪﯨﺮﮔﻪ ﺋﯩﺸﻪﻧﮕﻪﻥ ﺋﯩﻨﺴﺎﻥ ﺋﯚﻟﯜﻣﺪﯨﻦ ﻗﻮﺭﻗﻤﺎﻳﺪﯗ ،ﭼﯜﻧﻜﻰ
ﺗﻪﻗﺪﯨﺮ ﻗﯩﻠﯩﻨﻐﺎﻥ ﺑﻮﻟـﺴﺎ ﺋﯚﻳﯩـﺪە ﺑﻮﻟـﺴﯩﻤﯘ ﺋﯚﻟﯩـﺪﯗ ،ﺗﻪﻗـﺪﯨﺮ
ﻗﯩﻠﯩﻨﻤﯩﻐــــﺎﻥ ﺑﻮﻟــــﺴﺎ ﺋﯘﺭﯗﺷــــﺘﯩﻤﯘ ﺋﯚﻟﻤﻪﻳــــﺪﯗ .ﺋﻪﺟﻪﻝ
ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﻪﻧﮕﻪﻥ ،ﺭﯨﺰﯨﻖ ﺑﯚﻟﯜﻧﮕﻪﻥ ،ﻫﻪﻣﻤﻪ ﺋﯩﺸﻼﺭ ﺋﺎﻟﻼﻫﻨﯩـﯔ
ﻗﻮﻟﯩﺪﺍ ﺩەﭖ ﺋﯧﺘﯩﻘﺎﺩ ﻗﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﯩﻨـﺴﺎﻥ ،ﺩﯨﻨﯩﻨـﻰ ﻗﻮﻏﺪﺍﺷـﺘﺎ
ﻗﺎﻧﺪﺍﻗﻤﯘ ﺋﯚﻟﯜﻣﺪﯨﻦ ﻗﻮﺭﻗﺴﯘﻥ؟
ﻣﯚﻣﯩﻦ ﺋﯩﻨﺴﺎﻥ ﺋﯚﻣﺮﯨـﺪﯨﻦ ﺋﻪﻧـﺴﯩﺮﻣﻪﻳﺪﯗ ،ﭼـﯜﻧﻜﻰ ﺋـﯘ
ﻳﯧﺰﯨﻘﻠﯩﻖ ﻛﯩﺘﺎﭘﺘﺎ ﺳﺎﻧﺎﻗﻠﯩﻖ ﻛﯜﻥ ﯞە ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﻪﻛﻠﯩـﻚ ﺗﯩﻨﯩﻘـﺘﯩﻦ
ﺋﯩﺒﺎﺭەﺕ.
ﻣﯘﺳــﯘﻟﻤﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﺩەﺳــﻠﻪﭘﻘﻰ ﺗــﺎﺭﯨﺨﻰ ﺑﯘﻧﯩــﯔ ﺟــﺎﻧﻠﯩﻖ
ﺷﺎﻫﯩﺪﯨﺪﯗﺭ.

180

ﺗﻪﻗــﺪﯨﺮﮔﻪ ﺋﯩــﺸﻪﻧﮕﻪﻥ ﺋﯩﻨــﺴﺎﻥ ﺑــﺎﺗﯘﺭ ،ﻗﻪﻳــﺴﻪﺭ ﯞە
ﻗﻪﻫﺮﯨﻤـــﺎﻥ ﺑﻮﻟﯩـــﺪﯗ .ﺷـــﯩﺮﻻﺭ ﻗﻪﺩەﻡ ﺗﺎﺷـــﻠﯩﻴﺎﻟﻤﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻥ
ﺳﺎﻫﻪﻟﻪﺭﺩە ﺧﺎﺗﯩﺮﺟﻪﻡ ﻗﻪﺩەﻡ ﺑﺎﺳﺎﻻﻳﺪﯗ.
­ 2ﺯﺍﻟﯩﻤﻼﺭﻏﺎ ﻗﺎﺭﺷﻰ ﺗﯘﺭﯗﺷﺘﺎ ﻣﯘﺳﺘﻪﻫﻜﻪﻡ ﺗﯘﺭﯗﺵ؛
ﺗﻪﻗﺪﯨﺮﮔﻪ ﺋﯩـﺸﻪﻧﮕﻪﻥ ﺋﯩﻨـﺴﺎﻥ ﺑﺎﺗﯩـﻞ ،ﺯﯗﻟـﯘﻡ ﺋﯩـﺸﻼﺭﻏﺎ
ﻗﺎﺭﺷﻰ ﺗﯘﺭﯗﺵ ﯞە ﻳﺎﻣﺎﻥ ﺋﯩﺸﻼﺭﻧﻰ ﭼﻪﻛﻠﻪﺷـﺘﻪ ﻣﯘﺳـﺘﻪﻫﻜﻪﻡ
ﺗﯘﺭﯨﺪﯗ .ﺋﯩﻼﻫﻠﯩﻖ ﺩەﯞﺍﺳﻰ ﻗﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﭘﯩـﺮﺋﻪﯞﯨﻨﻼﺭ ﯞە ﺯﺍﻟﯩـﻢ
ﻫﯚﻛﯜﻣﺮﺍﻧﻼﺭﺩﯨﻦ ﻗﻮﺭﻗﻤﺎﻳـﺪﯗ .ﺋﯩﻨـﺴﺎﻧﻼﺭ ﺳـﯩﻨﯩﯔ ﺋـﯚﻣﺮﯨﯖﻨﻰ
ﻗﯩﺴﻘﺎﺭﺗﯩﺸﻘﺎ ﻗﺎﺩﯨﺮ ﺑﻮﻻﻟﻤﯩﻐﯩﻨﯩـﺪەﻙ ،ﺭﯨﺰﻗﯩﯖـﺪﯨﻦ ﺑﯩـﺮ ﺑـﯘﺭﺩە
ﺋﯧﻠﯩﯟﯨﻠﯩﺸﻘﯩﻤﯘ ﻗﺎﺩﯨﺮ ﺑﻮﻻﻟﻤﺎﻳﺪﯗ .ﺷﯘﻧﯩﯔ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﻣﯘﺳـﯘﻟﻤﺎﻧﻼﺭ
ﺯﺍﻟﯩﻤﻼﺭﻏﺎ ﻗﺎﺭﺷﻰ ﺗﯘﺭﯗﭖ ﻛﻪﻟﺪﻯ ،ﺋﯘﻻﺭ ﻫﻪﺭ ﻗـﺎﻧﭽﻪ ﻛﯜﭼﻠـﯜﻙ
ﺑﻮﻟﯩﺴﻤﯘ ﺑﺎﺵ ﺋﻪﮔﻤﯩﺪﻯ.
181

ﺯﺍﻟﯩﻢ ﻫﻪﺟﺠﺎﺝ ﺳﻪﺋﯩﺪ ﺋﯩﺒﻨـﻰ ﺟـﯘﺑﻪﻳﺮﯨﮕﻪ ﺋﯚﻟـﯜﻡ ﺑﯩـﻠﻪﻥ
ﺗﻪﻫﺪﯨﺖ ﺳﺎﻟﻐﺎﻧﺪﺍ ،ﺋﯘ " ﺋﻪﮔﻪﺭ ﺋﯚﻟﯜﻡ ﯞە ﻫﺎﻳﺎﺗﻠﯩﻖ ﺳـﯩﻨﯩﯔ
ﻗﻮﻟﯘﯕـﺪﺍ ﺋﯩﻜﻪﻧﻠﯩﮕﯩﻨــﻰ ﺑﯩﻠــﮕﻪﻥ ﺑﻮﻟـﺴﺎﻡ ،ﺳــﻪﻧﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷــﻘﺎ
ﺋﯩﻼﻫﻘﺎ ﺋﯩﺒﺎﺩەﺕ ﻗﯩﻠﻤﯩﻐﺎﻥ ﺑﻮﻻﺗﺘﯩﻢ" ﺩەﭖ ﺟﺎﯞﺍﭖ ﺑﻪﺭﮔﻪﻥ.
­ 3ﺑﺎﻻﻳﻰ ﻗﺎﺯﺍ ﭼﯜﺷﻜﻪﻧﺪە ﺳﻪﯞﺭ ﻗﯩﻠﯩﺶ؛
ﺗﻪﻗــﺪﯨﺮﮔﻪ ﺋﯩﺸﯩﻨﯩــﺸﻨﯩﯔ ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩــﺮ ﻣﯩﯟﯨــﺴﻰ ،ﺑــﺎﻻﻳﻰ
ﻣﯘﺳــﯩﺒﻪﺕ ﭼﯜﺷــﻜﻪﻧﺪە ﺳــﻪﯞﺭ ﻗﯩﻠﯩــﺸﺘﯘﺭ .ﻣــﯚﻣﯩﻦ ﻛﯩــﺸﯩﻨﻰ
ﻗﻮﺭﻗﯘﻧﭽﺎ ،ﺳﻪﯞﺭﺳﯩﺰﻟﯩﻚ ﯞە ﺗﺎﻗﻪﺗﺴﯩﺰﻟﯩﻚ ﺑﺎﺳـﻤﺎﻳﺪﯗ ،ﺑﻪﻟﻜـﻰ
ﺋﯘ ﻣﯘﺳﯩﺒﻪﺗﻠﻪﺭﻧﻰ ﻗﻪﻟﺒﯩﺪە ﺋﻮﺭﻧﺎﭖ ﻛﻪﺗﻜﻪﻥ ﺗﺎﻏـﺪەﻙ ﺋﯩـﺮﺍﺩە
ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻛﯜﺗﯜﯞﺍﻟﯩﺪﯗ.
ﻣﯘﺳـــﯩﺒﻪﺕ ﻳـــﯜﺯ ﺑﻪﺭﮔﻪﻧـــﺪە ﺗﻪﻗـــﺪﯨﺮﮔﻪ ﺋﯩـــﺸﯩﻨﯩﺶ
ﻣﯘﺳــﺘﻪﻫﻜﻪﻣﻠﯩﻚ ﺋﺎﺗــﺎ ﻗﯩﻼﻻﻳــﺪﯗ .ﭼــﯜﻧﻜﻰ ﺋــﯘ ﻛﻪﻟــﮕﻪﻥ
182

ﻣﯘﺳـــﯩﺒﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋـــﯚﺯﻯ ﻳﺎﺭﺗﯩﻠﯩﯩـــﺸﺘﯩﻦ ﺑـــﯘﺭﯗﻥ ﺗﻪﻗـــﺪﯨﺮ
ﻗﯩﻠﯩﻨﻐﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﺑﯩﻠﯩﺪﯗ .ﺷﯘﻧﯩﯔ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋـﯘ ﻗﻮﻟـﺪﯨﻦ ﻛﻪﺗـﻜﻪﻥ
ﻧﻪﺭﺳﯩﮕﻪ ﻏﻪﻡ­ ﻗﺎﻳﻐﯘ ﻗﯩﻠﻤﺎﻳﺪﯗ ،ﻛﻪﻟﮕﻪﻥ ﺧﯘﺭﺳﻪﻧﻠﯩﻚ ﺑﯩـﻠﻪﻥ
ﺋﯚﺯﯨﻨﻰ ﻳﻮﻗﯘﺗﯘﭖ ﻗﻮﻳﻤﺎﻳﺪﯗ ،ﺑﻪﻟﻜﻰ ﻣﯘﺳﺘﻪﻫﻜﻪﻡ ﯞە ﺗﻪﯕﭙـﯘﯓ
ﻫﺎﻟﯩﺘﯩﻨﻰ ﺳﺎﻗﻼﭖ ﺗﯘﺭﺍﻻﻳﺪﯗ.
ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴﺴﺎﻻﻡ ﻣـﯚﻣﯩﻦ ﻛﯩـﺸﯩﻨﻰ ﻣﺎﺧﺘـﺎﭖ" :
ﻣﯚﻣﯩﻨﻨﯩــﯔ ﺋﯩــﺸﻰ ﻗﯩﺰﺯﯨــﻖ ،ﺋﯘﻧﯩــﯔ ﺋﯩــﺸﯩﻨﯩﯔ ﻫﻪﻣﻤﯩــﺴﻰ
ﻳﺎﺧﺸﻰ .ﺑﯘ ﺋﺎﻻﻫﯩﺪﯨﻠﯩﻚ ﭘﻪﻗﻪﺕ ﻣـﯚﻣﯩﻦ ﺋﯜﭼﯜﻧـﺪﯗﺭ .ﺋﻪﮔﻪﺭ
ﺋﯘﻧﯩﯖﻐﺎ ﺧﯘﺭﺳﻪﻧﻠﯩﻚ ﻛﻪﻟﺴﻪ ﺋﺎﻟﻼﻫﻐﺎ ﺭەﻫﻤﻪﺕ ﺋﯧﻴﺘﯩـﺪﯗ ،ﺑـﯘ
ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﻳﺎﺧـﺸﯩﺪﯗﺭ ،ﺋﻪﮔﻪﺭ ﺋﯘﻧﯩﯖﻐـﺎ ﺯﯨﻴـﺎﻥ ﻛﯩﻠﯩـﭗ
ﻗﺎﻟــﺴﺎ ﺳــﻪﯞﺭ ﻗﯩﻠﯩــﺪﯗ ،ﺑﯘﻣــﯘ ﺋﯘﻧﯩــﯔ ﺋﯜﭼــﯜﻥ ﻳﺎﺧــﺸﯩﺪﯗﺭ"
ﺩﯦﮕﻪﻧﯩﺪﻯ.
183

­ 4ﺋﺎﻟﻼﻫ ﺗﻪﻗﺴﯩﻢ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ ﻧﻪﺭﺳﻪ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺭﺍﺯﻯ ﺑﻮﻟﯘﺵ؛
ﺗﻪﻗــﺪﺭﯨﮕﻪ ﺋﺸﯩﻨﯩــﺸﻨﯩﯔ ﻣﯧﯟﯨﻠﻠﯩﺮﯨــﺪﯨﻦ ﺑﯩﺮﺳــﻰ :ﺋــﺎﻟﻼﻫ
ﺗﻪﻗﺴﯩﻢ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ ﻧﻪﺭﺳﻪ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺭﺍﺯﻯ ﺑﻮﻟـﯘﺵ ،ﺋـﺎﻟﻼﻫ ﺭﯨﺰﯨـﻖ
ﺋﺎﺗﺎ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ ﻧﻪﺭﺳﻪ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﻗﺎﻧﺎﺋﻪﺗﻠﯩﻨﯩـﺸﺘﯘﺭ .ﺑـﯘ ﻣﯚﻣﯩﻨﻨﯩـﯔ
ﻛﯚﯕﻠﯜﺩە ﯞە ﻫﺎﻳﺎﺗﯩﺪﺍ ﻳﺎﺧﺸﻰ ﻧﻪﺗﺠﯩﻪ ﺑﯩﺮﯨﺪﯗ.
ﺑﯩﺮﯨﻨﭽﯩﺴﻰ :ﻛﯚﯕﯜﻟﻨﯩﯔ ﺑﺎﻳﻠﯩﻘﯩﺪﯗﺭ :ﭼـﯜﻧﻜﻰ ﻛﯩـﺸﻠﻪﺭﻧﯩﯔ
ﻗﺎﺗﺎﺭﯨﺪﺍ ﺑﯩﺮ ﺋﻮﻳﻤـﺎﻥ ﺋـﺎﻟﺘﯘﻥ ﺑﯩﺮﯨﻠـﺴﻪ ﻳﻪﻧﻪ ﺋﯩﻜﻜﻨﯩﭽﯩـﺴﻰ
ﺑﻮﻟﺴﺎ ﺑﻮﻻﺗﺘﻰ ﺩەﻳﺪﯨﻐﺎﻧﻼﺭ ﺑﺎﺭ .ﻫﻪﻗﯩﻘـﻰ ﺑـﺎﻳﻠﯩﻖ ﻛﯚﯕﯜﻟﻨﯩـﯔ
ﺑﺎﻳﻠﯩﻘﯩﺪﯗﺭ .ﭘﻪﻳﻐﻪﻣـﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴـﺴﺎﻻﻡ ":ﺋـﺎﻟﻼﻫ ﺗﻪﻗـﺴﯩﻢ
ﻗﯩﻠﯩــﭗ ﺑﻪﺭﮔﻪﻥ ﻧﻪﺭﺳــﻪ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺭﺍﺯﻯ ﺑﻮﻟــﺴﺎﯓ ﻛﯩــﺸﻠﻪﺭﻧﯩﯔ
ﺑﺎﻳﺮﺍﻗﻰ ﺑﻮﻻﻻﻳﺴﻪﻥ" ﺩﯦﮕﻪﻧﯩﺪﻯ.
184

ﺋﯩﻜﻜﯩﻨﭽﯩﺴﻰ :ﺭﯨﺰﯨﻖ ﺋﯩﺰﺩەﺷﺘﻪ ﻳﺎﺧـﺸﻰ ﻳـﻮﻝ ﺋﯩـﺰﺩەﺵ،
ﻣـﯚﻣﯩﻦ ﻛﯩـﺸﻰ ﺭﯨﺰﯨـﻖ ﺋﯩﺰﺩەﻳـﺪﯗ ،ﺗﯘﺭﻣﯘﺷـﯩﻨﻰ ﻳﺎﺧـﺸﯩﻼﺵ
ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺟﺎﭘﺎ ﭼﯩﻜﯩﺪﯗ .ﺑﯩـﺮﺍﻕ ﻧﻮﺭﻣـﺎﻝ ﻳـﻮﻝ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺭﯨﺰﯨـﻖ
ﺋﯩﺰﺩەﻳــﺪﯗ .ﻛﯩــﭽﻪ­ ﻛﯜﻧــﺪﯛﺯ ﺩﯗﻧﻴــﺎ ﻫﻪﻟﻪﻛﭽﯩﻠﯩﮕــﻰ ﺑﯩــﻠﻪﻥ
ﺑﻮﻟﯘﭖ ،ﺑﻪﺩەﻧﻠﯩﺮﻯ ﭼﺎﺭﭼﺎﭖ ،ﻗﻪﻟﺒﻠﯩـﺮﻯ ﭼﯧﭽﯩﻠﯩـﭗ ،ﻛـﯚﯕﻠﻰ
ﻏﻪﻣﮕﻪ ﭼﯜﻣﯜﭖ ،ﺑﯩﺮﺩەﻣﻤﯘ ﻛﯚﯕﻠﻰ ﺧـﺎﺗﯩﺮﺟﻪﻡ ﺑﻮﻟﻤﺎﻳـﺪﯨﻐﺎﻥ،
ﻣﯩﯖﯩﺴﻰ ﺋﺎﺭﺍﻡ ﺗﺎﭘﻤﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﻛﯩﺸﻠﻪﺭﺩەﻙ ﺑﻮﻟﯘﭖ ﻛﻪﺗﻤﻪﻳﺪﯗ.
ﺋﯜﭼﯩﻨﭽﻰ :ﻗﻮﻝ ﺋﯩﻠﻜﯩﺪە ﺑﻮﻟﻤﯩﻐـﺎﻥ ﻧﻪﺭﺳـﯩﻠﻪﺭﮔﻪ ﺋـﯚﺯﯨﻨﻰ
ﺋﯘﺭﯗﭖ ﻛﻪﺗﻤﻪﻳﺪﯗ .ﻛﯜﭼﯩﻨﯩﯔ ﻳﯩﺘﯩـﺸﯩﭽﻪ ﻫﻪﺭﯨـﻜﻪﺕ ﻗﯩﻠﯩـﺪﯗ،
ﺋﯩﺮﯨﺸﻜﯩﻠﻰ ﺑﻮﻟﻤﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﻧﻪﺭﺳﯩﻨﻰ ﺋﺎﺭﺯﯗ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﻳﺎﺷﯩﻤﺎﻳﺪﯗ.
­ 5ﺋﯩﻬﺘﯩﻴﺎﺟﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﻫﻪﻝ ﻗﯩﻠﯩﺸﺘﺎ ﺋﯩﺰﺯەﺗﻠﯩﻚ ﺑﻮﻟﯘﺵ؛

185

ﺗﻪﻗﺪﯨﺮﮔﻪ ﺋﯩﺸﯩﻨﯩﺸﻨﯩﯔ ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩﺮ ﻣﯧﯟﯨﺴﻰ ،ﻣـﯚﻣﯩﻦ ﻛﯩـﺸﻰ
ﻫﺎﺟﯩﺘﯩﻨﻰ ﻗﻮﻟﻐﺎ ﻛﻪﻟﺘﯜﺭﯛﺷﺘﻪ ﺋﯩﺰﺯﯨﺘﯩﻨﻰ ﻗﻮﻏﺪﺍﻳﺪﯗ ،ﺋﯚﺯﯨﻨﻰ ﺧﺎﺭ
ﻗﯩﻠﯩﭗ ﻗﻮﻳﻤﺎﻳﺪﯗ ،ﺑﯧﺸﯩﻨﻰ ﺗﯚﯞەﻥ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﻗﻮﻳﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﯩﺸﻼﺭﻧﻰ
ﻗﯩﻠﻤﺎﻳﺪﯗ ،ﻣﻪﺧﻠﯘﻗﻘﺎ ﺑﯩﻠﯩﻨﻰ ﺋﻪﮔﻤﻪﻳﺪﯗ.
ﺋﯩــﺰﺯەﺕ ﻣﯚﻣﯩﻨﻨﯩــﯔ ﺷــﻪﺭﯨﭙﻰ ،ﺑﯘﻧﯩﯖﻐــﺎ ﺳــﻪﻝ ﻗﺎﺭﺍﺷــﻘﺎ
ﺑﻮﻟﻤﺎﻳﺪﯗ .ﺑﯩﺮ ﻧﻪﺭﺳﯩﮕﻪ ﺋﯩﺮﺷﯩﺶ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺋﯚﺯﯨﻨﻰ ﺧـﺎﺭ ﻗﯩﻠﯩـﺶ
ﺗﻮﻏﺮﺍ ﺑﻮﻟﻤﺎﻳﺪﯗ.

­ 6ﻛﯚﯕﯜﻝ ﺧﺎﺗﯩﺮﺟﻪﻡ ﺑﻮﻟﯘﺵ؛
ﻣﯚﻣﯩﻨﻨﯩﯔ ﻛﯚﯕﯜﻝ ﺧﺎﺗﯩﺮﺟﻪﻣﻠﯩﻜﯩﻨﻰ ﻫﯩﺲ ﻗﯩﻠﯩﺸﻰ ،ﻗﻪﻟﯩـﺐ
ﺋﺎﺭﯨﻤﯩﻨﻰ ﺗﯧﺘﯩﺸﯩﺪﯗﺭ .ﭼـﯜﻧﻜﻰ ﺋـﯘ ،ﺋـﺎﻟﻼﻫ ﺗﻪﻗـﺪﯨﺮ ﻗﯩﻠﻐـﺎﻥ
ﺧﺎﺗﯩﺮﺟﻪﻣﻠﯩﻚ ﭼﻮﻗﯘﻡ ﺑﻮﻟﯩﺪﯨﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ،ﺋﺎﻟﻼﻫ ﺗﻪﻗﺪﯨﺮ ﻗﯩﻠﻐـﺎﻥ
186

ﺑــﺎﻻﻳﻰ ﻗــﺎﺯﺍﺩﯨﻦ ﻗﯧﭽﯩــﭗ ﻗﯘﺗﯘﻻﻟﻤﺎﻳــﺪﯨﻐﺎﻧﻠﯩﻐﯩﻨﻰ ﺋﻮﺑــﺪﺍﻥ
ﺑﯩﻠﯩﺪﯗ.
ﺋــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋــﺎﻻ ﻛﯚﯕــﯜﻝ ﺧﯘﺭﺳــﻪﻧﻠﯩﻜﯩﻨﻰ ﺭﺍﺯﻯ ﺑﻮﻟــﯘﺵ ﯞە
ﺋﯩﺸﻨﯩﺶ ﺋﺎﺳﺎﺳﯩﺪﺍ ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﯩﺪﻯ .ﻏﻪﻡ ﯞە ﻗﺎﻳﻐﯘﻧﻰ ﺭەﻧﺠﯩـﺶ ﯞە
ﺷﻪﻙ ﻗﯩﻠﯩﺸﻘﺎ ﺋﺎﻻﻗﯩﺪﺍﺭ ﻗﯩﻠﺪﻯ.
ﭘﯩـــﺴﺨﻮﻟﻮﮔﯩﻴﻪ ﯞە ﺗﻪﺭﺑﯩـــﻴﻪ ﺋـــﺎﻟﯩﻤﻠﯩﺮﻯ ،ﺋﯩﻨـــﺴﺎﻧﻨﯩﯔ
ﺗﯜﻧﯜﮔﯜﻧﻜﻰ ﺩەﺭﺕ ﺋﻪﻟﻪﻣﻨﻰ ﺋﯘﻧﺘـﯘﭖ ﻛﯩﺘﯩـﺸﯩﻨﻰ ،ﺑﯜﮔـﯜﻧﻜﻰ
ﺭﯨﺌــﺎﻟﻠﯩﻖ ﺋﯩﭽﯩــﺪە ﻳﺎﺷﯩــﺸﯩﻨﻰ ﻧﻪﺳــﯩﻬﻪﺕ ﻗﯩﻠﯩــﺪﯗ.ﭼــﯜﻧﻜﻰ
ﺋﯚﺗﻤﯜﺵ ﻗﺎﻳﺘﺎ ﺋﻪﺳﻠﯩﮕﻪ ﻛﻪﻟﻤﻪﻳﺪﯗ.
ﺩﯨﻞ ﻛﺎﺭﻧﭽﻰ " ﻗﺎﻳﻐﯘﺭﻣﺎﻱ ﺑﺎﺗﯘﺭﻻﺭﭼﻪ ﻳﺎﺷـﺎﯓ" ﻧـﺎﻣﯩﻠﯩﻖ
ﻣﻪﺷﻬﯘﺭ ﺋﻪﺳﯩﺮﯨﺪە ﻣﯘﻧﺪﺍﻕ ﺩەﻳﺪﯗ " :ﺋﯘﻧﻨﻰ ﻗﺎﻳﺘـﺎ ﺗـﺎﺭﺗﯩﺶ،
ﺗﻮﭘﺎﻥ) ﻗﻮﻗـﺎﻥ(ﻧـﻰ ﻗﺎﻳﺘـﺎ ﻳﯧﺮﯨـﺸﯩﯔ ﭘﺎﻳـﺪﺍ ﻗﯩﻠﻤﯩﻐﺎﻧـﺪەﻙ،
187

ﺋﯚﺗﻤﯜﺷــﻜﻪ ﻗــﺎﻳﻐﯘﺭﯗﺵ ﻫﯧﭽﻘﺎﻧــﺪﺍﻕ ﻧﻪﺗﯩــﺠﻪ ﺑﻪﺭﻣﻪﻳــﺪﯗ.
ﻗﺎﻳﻐﯘﺭﯗﺵ :ﻳﯜﺯﯛﯕﯩﺰﮔﻪ ﺑﯘﺭﯗﻥ ﻗـﻮﺭﯗﻕ ﭘﻪﻳـﺪﺍ ﻗﯩﻠﯩـﺪﯗ ﻳـﺎﻛﻰ
ﺋﺎﺷﻘﺎﺯﺍﻧﺪﺍ ﺟﺎﺭﺍﻫﻪﺕ ﭘﻪﻳﺪﺍ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ".
ﺋﺎﻟﻠﻼﻫﻨﯩﯔ ﺗﻪﻗﺪﯨﺮﻯ ﺷﻪﻛـﺴﯩﺰ ﺋﯩﺠـﺮﺍ ﺑﻮﻟﯩـﺪﯨﻐﺎﻥ ﺗﯘﺭﺳـﺎ
ﻧﯧﻤﯩﮕﻪ ﺭەﻧﺠﯩﻤﻪﻙ ،ﺋﯩﭽﻰ ﺳﯩﻘﯩﻠﻤﺎﻕ ﯞە ﺷﯘﻣﻼﻧﻤﺎﻕ؟
ﻣﯚﻣﯩﻨﻨﯩﯔ ﺷﯘﺋﺎﺭﻯ ﺩﺍﺋﯩﻢ " :ﺋﺎﻟﻼﻫ ﻧﯧﻤﯩﻨﻰ ﺗﻪﻗﺪﯨﺮ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ
ﺑﻮﻟﺴﺎ ﺷﯘ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ" ﺩﯨﻤﻪﻛﺘﯘﺭ.
­ 7ﺧﯩﺰﻣﻪﺕ ﯞە ﻫﻪﺭﯨﻜﻪﺗﻜﻪ ﻳﯜﺯﻟﯜﻧﯜﺷﺘﯩﻦ ﺋﯩﺒﺎﺭەﺕ.
ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎﻥ ﻛﯩﺸﻰ ﺗﻪﻗﺪﺭﯨﮕﻪ ﺋﯩﺸﯩﻨﯩﺶ ﺋـﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ﻛﯚﯕﻠﯩـﺪە
ﯞە ﻫﺎﻳﺎﺗﯩﺪﺍ ﻗﻮﻟﻐﺎ ﻛﻪﻟﺘﯜﺭﮔﻪﻥ ﻛﯚﯕﯜﻝ ﺧﺎﺗﯩﺮﺟﻪﻣﻠﯩﻜﻰ ،ﻳﯜﺭەﻙ
ﺭﺍﻫﯩﺘﻰ ،ﺋﯚﺗﻤﯜﺷﻜﻪ ﻫﻪﺳﺮەﺗﻠﯩﻨﯩـﺸﺘﯩﻦ ،ﻫـﺎﺯﯨﺮﻗﻰ ﺭﯨﺌـﺎﻟﻠﯩﻘﺘﯩﻦ
ﺗﺎﻗﻪﺗــﺴﯩﺰﻟﯩﻚ ﻗﯩﻠﯩــﺸﺘﯩﻦ ،ﻛﯩﻠﻪﭼﻪﻛــﺘﯩﻦ ﺋﯩﻜﻜﯩﻠﯩﻨﯩــﺸﺘﯩﻦ
188

ﺳﺎﻻﻣﻪﺗﻠﯩﻜﻨﻰ ﻫﯩﺲ ﻗﯩﻠﻐﺎﻧﺪﯨﻦ ﻛﯧـﻴﯩﻦ ،ﺩﯨﻠﯩﻨـﻰ ﺗـﺎﺯﯨﻼﺵ،
ﺯﯦﻤﯩﻨﻨــﻰ ﮔﯜﻟﻠﻪﻧــﺪﯛﺭﯛﺵ ،ﺟﻪﻣﯩﻴﻪﺗﻨــﻰ ﺋﯩــﺴﻼﻫ ﻗﯩﻠﯩــﺶ ﯞە
ﺋﺎﻟﻪﻣﻨﻰ ﺗـﻮﻏﺮﺍ ﻳﻮﻟﻐـﺎ ﻳﯩﺘﻪﻛﻠﻪﺷـﺘﻪ ﺋﯩﻴﺠـﺎﺑﻰ ﻳﯚﻟﯜﻧﯜﺷـﻜﻪ،
ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﯩﻖ ﺧﯩﺰﻣﻪﺗﻜﻪ ﯞە ﻳﺎﺧﺸﻰ ﺧﯩﺴﻠﻪﺗﻜﻪ ﻳـﯜﺯەﻟﻪﻧﻤﻪﻛﺘﯩﻦ
ﺑﺎﺷﻘﺎ ﻳﻮﻟﻨﻰ ﺗﺎﭘﺎﻟﻤﺎﻳﺪﯗ.
ﻣﺎﻧــﺎ ﺑــﯘ ﻣﯘﺳــﯘﻟﻤﺎﻧﻨﯩﯔ ﻏﻪﻣــﻰ ،ﺑﯘﻳﺮﯗﻟﻐــﺎﻥ ﺋﯩــﺸﻼﺭﻏﺎ
ﺑﻮﻳﺴﯘﻧﯘﺵ ،ﭼﻪﻛﻠﻪﻧﮕﻪﻥ ﺋﯩﺸﻼﺭﺩﯨﻦ ﻗﻮﻝ ﺗﺎﺭﺗﯩﺶ ﯞە ﺗﻪﻗﺪﯨﺮ
ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺭﺍﺯﻯ ﺑﻮﻟﯘﺷﺘﯘﺭ.
ﭘﻪﻳﻐﻪﻣــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــﺴﺎﻻﻡ " :ﻛﯜﭼﻠــﯜﻙ ﻣــﯚﻣﯩﻦ ﺋــﺎﺟﯩﺰ
ﻣﯚﻣﯩﻨـــﺪﯨﻦ ﺋﺎﻟﻼﻫﻐـــﺎ ﺑﻪﻙ ﺳـــﯚﻳﯜﻣﻠﯜﻛﺘﯘﺭ ،ﻫﻪﺭ ﺑﯩﺮﺳـــﯩﺪە
ﻳﺎﺧﺸﯩﻠﯩﻖ ﺑﺎﺭ .ﺳﺎﯕﺎ ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﯩﻖ ﻧﻪﺭﺳـﯩﮕﻪ ﻫﯩـﺮﯨﺲ ﺑـﻮﻟﻐﯩﻦ،
ﺋــﺎﺟﯩﺰﻟﯩﻘﻨﻰ ﻫﯩــﺲ ﻗﯩﻠﻤﯩﻐﯩــﻦ ،ﺋﺎﻟﻼﻫــﺪﯨﻦ ﻣﻪﺩەﺕ ﺗﯩــﻠﻪﭖ
189

ﻗﻪﺩەﻡ ﺑﺎﺳﻘﯩﻦ ،ﺋﻪﮔﻪﺭ ﻣﻪﻥ ﻣﯘﻧﺪﺍﻕ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ ﺑﻮﻟﺴﺎﻡ ﻣﯘﻧﺪﺍﻕ
ﺑﻮﻟﯩﺪﯨﻜﻪﻥ ﺩﯦﻤﯩﮕﯩﻦ ،ﺑﻪﻟﻜﻰ :ﺋﺎﻟﻼﻫ ﻧﯧﻤﯩﻨﻰ ﺗﻪﻗـﺪﯨﺮ ﻗﯩﻠـﺴﺎ
ﺷﯘ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ" ﺩﯦﮕﯩﻦ" ﺩﯦﮕﻪﻧﯩﺪﻯ.
ﺋﺎﺟﯩﺰ ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎﻥ ﺗﻪﻗﺪﯨﺮ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻫﯚﺟﺠﻪﺕ ﻛﯚﺭﺳﯩﺘﯩﺪﯗ) ﺑﺎﻧﺎ
ﻛﯚﺭﺳﯩﺘﯩﺪﯗ( ،ﻛﯜﭼﻠﯜﻙ ﻣـﯚﻣﯩﻦ ﻛﯩـﺸﻰ ﺋﺎﻟﻼﻫﻨﯩـﯔ ﺗﻪﻗـﺪﯨﺮﻯ
ﻣﻪﻏﻠﯘﭖ ﺑﻮﻟﻤﺎﻳﺪﯗ ،ﻫﯚﻛﻤﻰ ﻗﺎﻳﺘﯘﺭﯗﻟﻤﺎﻳﺪﯗ! ﺩەﭖ ﺋﯩﺸﯩﻨﯩﺪﯗ.
ﺋﯩـــﺴﻼﻡ ﺋـــﺎﺯﺍﺗﻠﯩﻖ ﺩەﯞﺭﯨـــﺪە ﻓـــﺎﺭﯨﺲ) ﺋﯩـــﺮﺍﻥ(
ﻗﯘﻣﺎﻧﺪﺍﻧﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺑﯩﺮﯨﺴﻰ ﺳﺎﻫﺎﺑﯩﻼﺭﻧﯩﯔ ﺑﯩﺮﺳـﯩﺪﯨﻦ :ﺳـﯩﻠﻪﺭ
ﻛﯩﻢ ﺑﻮﻟﯩﺴﯩﻠﻪﺭ؟ ﺩەﭖ ﺳﻮﺭﯨﻐﺎﻧﺪﺍ ،ﺳﺎﻫﺎﺑﻪ " :ﺑﯩـﺰ ﺋﺎﻟﻼﻫﻨﯩـﯔ
ﺗﻪﻗﺪﯨﺮﻯ ،ﺋﺎﻟﻼﻫ ﺑﯩﺰﻧﻰ ﺳﯩﻠﻪﺭ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺳﯩﻨﯩﺪﻯ ،ﺳـﯩﻠﻪﺭﻧﻰ ﺑﯩـﺰ
ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺳــﯩﻨﯩﺪﻯ .ﺋﻪﮔﻪﺭ ﺳــﯩﻠﻪﺭ ﺋﺎﺳــﻤﺎﻧﺪﯨﻜﻰ ﺑﯘﻟﯘﺗﻨﯩــﯔ

190

ﺋﯜﺳﺘﯩﺪە ﺑﻮﻟﺴﺎﯕﻼﺭﻣﯘ ،ﺑﯩﺰ ﺋﻪﻟﯟەﺗﺘﻪ ﭼﯩﻘﻘﺎﻥ ﺑﻮﻻﺗﺘـﯘﻕ ﻳـﺎﻛﻰ
ﺳﯩﻠﻪﺭ ﺑﯩﺰﮔﻪ ﭼﯜﺷﻜﻪﻥ ﺑﻮﻻﺗﺘﯩﯖﻼﺭ" ﺩەﭖ ﺟﺎﯞﺍﭖ ﺑﻪﺭﮔﻪﻥ.
ﭘﻪﻳﻐﻪﻣـــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴـــﺴﺎﻻﻡ " :ﺋـــﺎﻟﻼﻫ ﺋـــﺎﺟﯩﺰﻟﯩﻘﻨﻰ
ﺋﻪﻳﯩﭙﻼﻳﺪﯗ ،ﻫﯘﺷﻴﺎﺭ ،ﭼﯩﭽﻪﻥ ﺑﻮﻟﻐﯩﻦ ،ﺋﻪﮔﻪﺭ ﺳﺎﯕﺎ ﺑﯩﺮ ﺋﯩـﺶ
ﻏﻪﻟــﺒﻪ ﻗﯩﻠﯩــﭗ ﻛﻪﺗــﺴﻪ" ﺋــﺎﻟﻼﻫ ﻧــﯧﻤﻪ ﺩﯦــﮕﻪﻥ ﻳﺎﺧــﺸﻰ
ﻳﺎﺭﺩەﻣﭽﻰ" ﺩﯦﮕﯩﻦ ﺩﯦﮕﻪﻧﯩﺪﻯ".
ﻗﯩﻴﯩﻨﭽﯩﻠﯩــﻖ ﻳــﯜﺯ ﺑﻪﺭﺳــﻪ ﻳــﺎﻛﻰ ﻳــﺎﻻﻳﻰ ﻗــﺎﺯﺍ ﻛﻪﻟــﺴﻪ
ﻫﻪﺳـــﺮەﺗﻠﻪﻧﻤﯩﮕﯩﻦ ،ﺋﯩﻴﺠـــﺎﺑﯩﻠﯩﻖ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ﻛﯩﻠﻪﭼﻪﻛـــﻜﻪ
ﻳﯜﺯﻟﻪﻧﮕﯩﻦ ،ﺋﻪﻣﻪﻝ ﻗﯩﻠﻐﯩﻦ ،ﺗﯩﺮﯨﺸﻘﯩﻦ ،ﺋﻪﻗﯩـﻞ ﻳﯜﺭﮔـﯜﺯﮔﯩﻦ،
ﭘﺎﺭﻻﻕ ﻫﺎﻳﺎﺕ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﭼﻮﯓ ­ ﭼﻮﯓ ﻗﻪﺩەﻡ ﺗﺎﺷﻠﯩﻐﯩﻦ!

191
Sez Uygur ädäbiyättän 1 tekst ukıdıgız.
  • Büleklär
  • Teqdir - 1
    Süzlärneñ gomumi sanı 3184
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1849
    14.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    22.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    28.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Teqdir - 2
    Süzlärneñ gomumi sanı 3227
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1794
    13.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    22.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    27.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Teqdir - 3
    Süzlärneñ gomumi sanı 3186
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1887
    14.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    23.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    29.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Teqdir - 4
    Süzlärneñ gomumi sanı 2771
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1788
    14.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    23.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    28.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.