Latin

Tefsir İbni Kesir - 04 - 57

Süzlärneñ gomumi sanı 3590
Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1349
33.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
46.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
53.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
ads place
بىلەن ماڭمىغىن ،ھەرگىز ئۇنداق قىلمىغىن .ئۇنداق قىلساڭ ،ﷲ ساڭا غەزەبلىنىدۇ .شۇڭا ﷲ تائاال
مۇنداق دەيدۇ﴿ :ﷲ ھەقىقەتەن ھاكاۋۇر ،ئۆزىنى چوڭ تۇتقۇچىالرنى دوست تۇتمايدۇ﴾ يەنى ﷲ ئۆز ـ
ئۆزىدىن پەخىرلىنىپ ھاكاۋۇرلۇق قىلغۇچىنى ،باشقىالرغا چوڭچىلىق قىلغۇچىنى دوست تۇتمايدۇ.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :سەن زېمىندا مەغرۇرانە يۈرمىگىن( ،ھاكاۋۇرلۇقتىن
ئايىغىڭ بىلەن) يەرنى تېشىۋېتەلمەيسەن( ،ھەر قانچە گېدەيگىنىڭ بىلەن) ئېگىزلىكتە تاغالرغا
تەڭلىشەلمەيسەن﴾(((.

ئوتتۇرا ھال مېڭىشنىڭ ياخشى ئىكەنلىكى
﴿ئوتتۇرا ھال ماڭغىن﴾ يەنى مىسىلداپ ئاستا ماڭماي ،سوكۇلداپ تېزمۇ ماڭماي ،بەلكى ئۇ
ئىككىسىنىڭ ئوتتۇرىسىدا ئوتتۇرا ھال ماڭغىن.
﴿ئاۋازىڭنى پەسلەتكىن﴾ يەنى گەپ ـ سۆزدە مۇبالىغە قىلمىغىن ،پايدىسىز سۆزلەردە ئاۋازىڭنى
كۆتەرمىگىن ﴿ئاۋازالرنىڭ ئەڭ زېرىكەرلىكى ھەقىقەتەن ئېشەكلەرنىڭ ئاۋازىدۇر﴾ .مۇجاھىد ۋە بىر قانچە
كىشى بۇ ئايەت ھەققىدە مۇنداق دېدى :شەك ـ شۈبھىسىزكى ،ئاۋازالرنىڭ ئەڭ يېقىمسىزى ئەلۋەتتە
ئېشەكلەرنىڭ ئاۋازىدۇر .يەنى ئاۋازىنى ناھايىتى يۇقىرى چىقارغان كىشىنىڭ ئاۋازى ئېشەكنىڭ ئاۋازىغا
ئوخشايدۇ .بۇنداق ئاۋازنى ﷲ ئۆچ كۆرىدۇ.
بۇ يەردىكى ئاۋازنى ئېشەكنىڭ ئاۋازىغا ئوخشىتىش يۇقىرى ئاۋازنىڭ ھاراملىقىنى ۋە ناھايىتى چوڭ
ئەيىب ئىكەنلىكىنى بىلدۈرىدۇ .چۈنكى ،پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم مۇنداق دېگەن« :يامان ئىشالر بىزگە
ئۈلگە قىلىنمايدۇ ،بەرگەن سوۋغىتىنى قايتۇرۋالغۇچى ئىتقا ئوخشايدۇ .ئىت قۇسىدۇ ،ئاندىن قۇسىقىنى
قايتائىچىدۇ».

لوقماننىڭ نەسىھەتلىرى
بۇالر ئىنتايىن پايدىلىق نەسىھەتلەر بولۇپ ،قۇرئان كەرىمنىڭ لوقمان ھەكىم توغرىسىدىكى
قىسسىلىرىدىندۇر .دانىشمەنلەر ۋە ۋەز ئېيتقۇچىالر تەرىپىدىن لوقمان ھەققىدە نۇرغۇن رىۋايەتلەر بايان
قىلىندى .بىز ئۇنىڭدىن تۆۋەندىكىلەرنى بايان قىلماقچىمىز:
ئىمام ئەھمەد ئابدۇلالھ ئىبنى ئۆمەر رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ:
پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم بىزگە مۇنداق دېدى« :لوقمان ھەكىم ھەقىقەتەن مۇنداق دەيتتى :شەك ـ
شۈبھىسىزكى ،ئەگەر ﷲ بىرەر نەرسىنى ئامانەتكە ئالسا ،ئۇنى پۇختا ساقاليدۇ».
ئىبنى ئەبۇھاتەم ئەبۇمۇسا ئەشئەرى رەزىيەلالھۇ ئەنھۇدىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ مۇنداق
دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ« :ئۆز ۋاقتىدا لوقمان ھەكىم ئوغلىغا نەسىھەت قىلىپ :ئى ئوغۇلچىقىم!
((( ئىسرا سۈرىسى 37ـ ئايەت.

671

بېشىڭنى ئورىۋېلىشتىن قەتئىي ساقالنغىن ،ئۇ ھەقىقەتەن كېچىدە قورقۇنچلۇق ،كۈندۈزدە ئەيىبتۇر-،
دېدى».
سەرى ئىبنى يەھيانىڭ مۇنداق دېگەنلىكى رىۋايەت قىلىنىدۇ :لوقمان ئوغلىغا :ئى ئوغۇلچىقىم!
ھېكمەت ھەقىقەتەن مىسكىنلەرنى پادىشاھالرنىڭ سورۇنلىرىغا ئېلىپ كىرىدۇ -،دېدى.
ئەۋن ئىبنى ئابدۇلالھنىڭ مۇنداق دېگەنلىكى رىۋايەت قىلىنىدۇ :لوقمان ئوغلىغا :ئى ئوغۇلچىقىم!
ئەگەر بىرەر قەۋمنىڭ سورۇنىغا كەلسەڭ ،ئۇالرغا ئىسالمىي ساالم بىلەن ساالم قىلغىن ،ئاندىن ئۇالرنىڭ
بىر تەرىپىگە بېرىپ ئولتۇرغىن ،ئۇالر سۆزلىمىگىچە سەن سۆز قىلمىغىن ،ئەگەر ئۇالر ﷲ تائاالنىڭ
زىكرىگە بېرىلگەن بولسا ،سەنمۇ ئۇالرغا قېتىلغىن ،ئەگەر ئۇالر ئۇنىڭدىن باشقىغا بېرىلگەن بولسا،
ئۇالرنىڭ يېنىدىن باشقىالرنىڭ يېنىغا يۆتكىلىپ كەتكىن -،دەيتتى.

*******
ﭑﭒﭓﭔﭕﭖﭗﭘﭙﭚﭛﭜﭝﭞﭟﭠﭡﭢﭣﭤ
ﭥﭦﭧﭨﭩﭪﭫﭬﭭﭮﭯﭰﭱﭲﭳﭴ ﭵﭶﭷﭸﭹ
ﭺﭻﭼﭽﭾﭿﮀﮁﮂﮃﮄﮅﮆﮇ
بىلمەمسىلەركى ،ﷲ ئاسمانالردىكى ۋە زېمىندىكى ھەممىنى سىلەرگە بويسۇندۇرۇپ بەردى
(يەنى سىلەرنىڭ پايدىلىنىشىڭالرغا مۇۋاپىقالشتۇرۇپ بەردى) .سىلەرگە ئاشكارا ۋە يوشۇرۇن (يەنى
ماددىي ۋە مەنىۋى) نېمەتلەرنى كامالەتكە يەتكۈزۈپ بەردى .بەزى كىشىلەر ھېچقانداق ئىلىمسىز،
ھىدايەتسىز ۋە نۇرلۇق كىتابسىز ھالدا ﷲ بارىسىدا جېدەللىشىدۇ﴿ .﴾20ئەگەر ئۇالرغا« :ﷲ نازىل
قىلغان نەرسە (يەنى قۇرئان) غا ئەگىشىڭالر» دېيىلسە ،ئۇالر« :ياق ،بىز ئاتا -بوۋىلىرىمىزنىڭ دىنىغا
ئەگىشىمىز» دەيدۇ ،شەيتان ئۇالرنى دوزاخ ئازابىغا چاقىرغان تۇرسا (ئۇالر يەنىال ئاتا -بوۋىلىرىنىڭ
دىنىغائەگىشەمدۇ؟)﴿.﴾21

اﷲ تائاالنىڭ نېمەتلەرنى ئەسلەتكەنلىكى
672

ﷲ تائاال بۇ ئايەتلەردە ئىنسانالرنى دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە ئۇالرغا ئاتا قىلغان نېمەتلەرنى ئەسلەشكە
تەۋسىيە قىلىدۇ .ﷲ ئۇالرغا ئاسمانالردىكى يۇلتۇزالرنى بويسۇندۇرۇپ بەردى .ئۇالر كېچە ـ كۈندۈز
يۇلتۇزالرنىڭ نۇرىدىن پايدىلىنىدۇ .ﷲ ئاسماندا ياراتقان بۇلۇت ،يامغۇر ،قار ۋە مۆلدۈرلەرنىمۇ
ئۇالرغا بويسۇندۇرۇپ بەردى ،ئاسماننى بىخەتەر ئۆگزە قىلىپ بەردى .زېمىندىكى تۇرالغۇ جايالرنى،
دەرەخلەرنى ،دەرياالرنى ،زىرائەتلەرنى ۋە مېۋىلەرنى ئۇالرغا بويسۇنىدىغان قىلىپ ياراتتى .ئۇالرغا
پەيغەمبەرلەرنى ئەۋەتىش ،كىتابالرنى نازىل قىلىش ،يامان ئىللەتلەرنى يوقىتىش قاتارلىق ئاشكارا ۋە
يوشۇرۇن نېمەتلىرىنى كامالەتكە يەتكۈزۈپ بەردى .لېكىن ،ئىنسانالر مۇشۇنىڭ ھەممىسىگە ئېرىشىپ
تۇرۇپمۇ ،كۆپىنچىسى ئىمان ئېيتمىدى .تېخى ئۇالرنىڭ بەزىلىرى ھېچقانداق تايانغىدەك توغرا دەلىل
ـ پاكىتسىز ،ئىلىمسىز ۋە ياكى بۇرۇنقىالردىن قالدۇرۇلغان بىرەر راۋرۇس كىتابى بولمىغان ئاساستا ﷲ

لوقمان سۈرىسى

تائاالنىڭ بار ۋە بىرلىكى توغرىسىدا ۋە ﷲ نىڭ پەيغەمبەرلەرنى ئەۋەتكەنلىكى توغرىسىدا جېدەللىشىدۇ.
شۇڭا ﷲ تائاال مۇنداق دەيدۇ﴿ :بەزى كىشىلەر ھېچقانداق ئىلىمسىز ،ھىدايەتسىز ۋە نۇرلۇق كىتابسىز
ھالدا ﷲ بارىسىدا جېدەللىشىدۇ﴾.
﴿ئەگەر ئۇالرغا ﷲ نازىل قىلغان نەرسە (يەنى قۇرئان) غا ئەگىشىڭالر دېيىلسە﴾ يەنى ﷲ
تائاالنىڭ بار ۋە بىرلىكى ھەققىدە جېدەللەشكۈچىلەرگە :ﷲ تائاالنىڭ پەيغەمبىرى ئېلىپ كەلگەن
پاك شەرىئەتكە ئەگىشىڭالر -،دېيىلسە﴿ :ئۇالر« :ياق ،بىز ئاتا ـ بوۋىلىرىمىزنىڭ دىنىغا ئەگىشىمىز»
دەيدۇ﴾ يەنى ئۇالرنىڭ بۇرۇن ياشىغان ئاتا ـ بوۋىلىرىغا ئەگىشىشتىن باشقا دەلىلى يوق.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :ئاتا ـ بوۋىلىرى ھېچ نەرسىنى چۈشەنمىگەن ۋە توغرا يولدا
بولمىغان تۇرسا ،يەنە ئۇالرغا ئەگىشەمدۇ؟﴾((( يەنى :ئى ئاتا ـ بوۋىلىرىنىڭ قىلمىشلىرى بىلەن دەلىل
كۆرسەتكۈچىلەر! شەك ـ شۈبھىسىزكى ،ئۇالر گۇمراھلىقتا تۇرسا سىلەر ئۇالرغا ۋارىسلىق قىلىپ ،ئۇالرنىڭ
ماڭغان يولىغا ئەگەشسەڭالر ،بۇنى قانداق چۈشەندۈرىسىلەر؟ ﴿شەيتان ئۇالرنى دوزاخ ئازابىغا چاقىرغان
تۇرسا (ئۇالر يەنىال ئاتا -بوۋىلىرىنىڭ دىنىغا ئەگىشەمدۇ؟)﴾.

*******
ﮈﮉﮊﮋﮌﮍﮎﮏﮐﮑﮒﮓﮔﮕﮖﮗﮘ
ﮙﮚﮛ ﮜﮝﮞﮟﮠﮡﮢﮣﮤﮥﮦﮧﮨﮩﮪﮫ
ﮬﮭﮮﮯﮰﮱﯓﯔ
ياخشى ئىش قىلغۇچى بولغان ھالدا ئىخالس بىلەن ﷲغا بويسۇنغان ئادەم مەھكەم تۇتقىغا
ئېسىلغان بولىدۇ ،ئىشالرنىڭ ئاقىۋىتى ﷲغا مەنسۇپتۇر﴿ .﴾22كىمكى كاپىر بولىدىكەن ،ئۇنىڭ كۇفرى
سېنى قايغۇغا سالمىسۇن ،ئۇالر بىزنىڭ دەرگاھىمىزغا قايتىدۇ ،ئۇالرغا (دۇنيادىكى) قىلمىشلىرىنى ئېيتىپ
بېرىمىز ،ﷲ ھەقىقەتەن ئۇالرنىڭ دىللىرىدىكىنى بىلىپ تۇرغۇچىدۇر﴿ .﴾23ئۇالرنى (دۇنيادىن) ئازغىنا
(مۇددەت) بەھرىمەن قىلىمىز ،ئاندىن ئۇالرنى قاتتىق ئازابنى (تېتىشقا) مەجبۇراليمىز﴿.﴾24
ﷲ بۇ ئايەتتە ﷲ تائاالغا ئىخالس بىلەن ئەمەل قىلغان ،ئۇنىڭ ئەمرىگە بويسۇنغان ۋە
شەرىئىتىگە ئەگەشكەن كىشىدىن خەۋەر بېرىپ مۇنداق دەيدۇ﴿ :ياخشى ئىش قىلغۇچى بولغان
ھالدا﴾ يەنى بۇيرۇلغان نەرسىگە ئەگىشىشكە ،چەكلەنگەن نەرسىنى تەرك قىلماسلىققا ئەمەل قىلغان
ئادەم ﴿مەھكەم تۇتقىغا ئېسىلغان بولىدۇ﴾ يەنى بۇ ئادەم ھەقىقەتەن ﷲ تائاالدىن ﷲ نىڭ ئۇنى
ئازابلىماسلىقىغا ئىشەنچلىك ۋەدە ئالغان بولىدۇ.
﴿ئىشالرنىڭ ئاقىۋىتى ﷲ غا مەنسۇپتۇر .كىمكى كاپىر بولىدىكەن ،ئۇنىڭ كۇفرى سېنى قايغۇغا
سالمىسۇن﴾ يەنى :ئى مۇھەممەد! ئۇالرنىڭ ﷲ تائاالغا ۋە سەن ئېلىپ كەلگەن نەرسىگە كۇپۇرلۇق

قىلغانلىقىغا قايغۇرۇپ كەتمىگىن ،ﷲ تائاالنىڭ ئۇالر ھەققىدىكى ئورۇنالشتۇرۇشى شەكسىز ئىجرا
بولىدۇ .ئۇالرنىڭ بارار جايى ﷲ تائاالنىڭ دەرگاھىدۇر .ئاندىن ﷲ ئۇالرغا قىلمىشلىرىنى ئېيتىپ
((( بەقەرە سۈرىسى 170ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

673

بېرىپ ،شۇنىڭغا يارىشا ئۇالرنى جازااليدۇ.
﴿ﷲ ھەقىقەتەن ئۇالرنىڭ دىللىرىدىكىنى بىلىپ تۇرغۇچىدۇر﴾ ﷲ تائاالغا ھېچ سىر مەخپىي
قالمايدۇ .ئاندىن ﷲ مۇنداق دېدى﴿ :ئۇالرنى (دۇنيادىن) ئازغىنا (مۇددەت) بەھرىمەن قىلىمىز ،ئاندىن
ئۇالرنى قاتتىق ئازابنى (تېتىشقا) مەجبۇراليمىز﴾ ئۇ جانالرغا قاتتىق ،تەس ۋە مۇشەققەتلىك تۇيۇلىدىغان
ئازابتۇر.
ﷲ بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :ﷲ تائاالغا يالغاننى چاپاليدىغانالر ھەقىقەتەن (دوزاخ ئازابىدىن)
قۇتۇاللمايدۇ .ئۇالر بۇ دۇنيادىن (ئازغىنا ۋاقىتال) بەھرىمەن بولىدۇ .ئاندىن ئۇالر (ھېساب بېرىش
ئۈچۈن) بىزنىڭ دەرگاھىمىزغا قايتىدۇ .ئاندىن كاپىر بولغانلىقلىرى سەۋەبىدىن ئۇالرغا قاتتىق ئازابنى
تېتىتىمىز﴾(((.

*******
ﯕﯖﯗﯘﯙﯚﯛﯜﯝﯞﯟﯠﯡﯢﯣﯤﯥﯦ
ﯧﯨﯩﯪﯫﯬﯭﯮﯯﯰﯱﯲ
ئەگەر سەن ئۇالردىن« :ئاسمانالرنى ۋە زېمىننى كىم خەلق ئەتتى؟» دەپ سورىساڭ ،ئۇالر
چوقۇم «ﷲ» دەپ جاۋاب بېرىدۇ ،ئېيتقىنكى« ،جىمى ھەمدۇسانا ﷲغا خاستۇر!» بەلكى ئۇالرنىڭ
تولىسى ئۇقمايدۇ﴿ .﴾25ئاسمانالردىكى ۋە زېمىندىكى نەرسىلەر ﷲنىڭ مۈلكىدۇر ،ﷲ ھەقىقەتەن
(مەخلۇقاتىدىن ۋە ئۇالرنىڭ ئىبادىتىدىن) بىھاجەتتۇر ،مەدھىيىگە اليىقتۇر﴿.﴾26

مۇشرىكالرنىڭ اﷲ تائاالنىڭ ياراتقۇچى ئىكەنلىكىنى ئېتىراپ قىلىدىغانلىقى
ﷲ بۇ ئايەتلەردە ئۆزىگە شېرىك كەلتۈرگۈچى ئەنە شۇ مۇشرىكالردىن مۇنداق خەۋەر بېرىدۇ:
مۇشرىكالر ئاسمانالرنىڭ ۋە زېمىننىڭ ياراتقۇچىسىنىڭ ھېچ شېرىكى بولمىغان ،يالغۇز ﷲ ئىكەنلىكىنى
بىلىدۇ .شۇنداق تۇرۇقلۇق ،ئۇالر ﷲ تائاالغا شېرىكلەرنى قوشۇپ ئىبادەت قىلىدۇ .ئۇالر شېرىكلەرنىڭ
ﷲ تائاالنىڭ مەخلۇقاتى ۋە مۈلكى ئىكەنلىكىنى ئېتىراپ قىلىدۇ.

674

شۇڭا ﷲ تائاال مۇنداق دەيدۇ﴿ :ئەگەر سەن ئۇالردىن« :ئاسمانالرنى ۋە زېمىننى كىم خەلق
ئەتتى؟» دەپ سورىساڭ ،ئۇالر چوقۇم «ﷲ» دەپ جاۋاب بېرىدۇ .ئېيتقىنكى« ،جىمى ھەمدۇسانا
ﷲ غا خاستۇر!»﴾ يەنى شۇنداق بولغاچقا ،سىلەرنىڭ ﷲ تائاالنىڭ ياراتقۇچى ئىكەنلىكىنى ئېتىراپ

قىلىشىڭالر بىلەن ئۈستۈڭالرغا دەلىل ـ پاكىت تۇرغۇزۇلدى.

﴿بەلكى ئۇالرنىڭ تولىسى ئۇقمايدۇ﴾ ئاندىن ﷲ تائاال مۇنداق دەيدۇ﴿ :ئاسمانالردىكى ۋە
زېمىندىكى نەرسىلەر ﷲ نىڭ مۈلكىدۇر﴾ يەنى ﷲ تائاالنىڭ مەخلۇقاتى ۋە مۈلكىدۇر.
﴿ﷲ ھەقىقەتەن (مەخلۇقاتىدىن ۋە ئۇالرنىڭ ئىبادىتىدىن) بىھاجەتتۇر ،مەدھىيىگە اليىقتۇر﴾
((( يۇنۇس سۈرىسى 70 - 69ــ ئايەتلەر.

لوقمان سۈرىسى

يەنى ﷲ ئۆزىدىن باشقا نەرسىدىن بىھاجەتتۇر .ھەممە نەرسە ﷲ تائاالغا موھتاجدۇر .جىمى نەرسىنى
ياراتقانلىقى ئۈچۈن مەدھىيەگە اليىقتۇر .ئاسمانالردىكى ۋە زېمىندىكى نەرسىنى ياراتقان ۋە مۇناسىپ
قانۇنىيەتنى ئورناتقانلىقى ئۈچۈن ھەمدۇسانا ﷲ تائاالغا خاستۇر ،ھەممە ئىشالردا مەدھىيىلىنىشكە
تېگىشلىكتۇر.

*******
ﯳﯴﯵﯶﯷﯸﯹﯺﯻﯼﯽﯾﯿﰀﰁﰂﰃﰄ
ﰅﰆﰇﰈﰉﰊﰋﰌﰍﰎﰏﰐﰑﰒﰓﰔﰕﰖ
ئەگەر يەر يۈزىدىكى دەرەخلەرنىڭ ھەممىسى قەلەم بولغان ،دېڭىز (سىيا) بولغان ،ئۇنىڭغا
يەنە يەتتە دېڭىز (نىڭ سىياسى) قوشۇلغان تەقدىردىمۇ ﷲنىڭ سۆزلىرىنى (يېزىپ) تۈگەتكىلى
بولمايدۇ ،ﷲ ھەقىقەتەن غالىبتۇر ،ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچىدۇر﴿( .﴾27ئى ئىنسانالر!) سىلەرنىڭ
(دەسلەپتە)يارىتىلىشىڭالر(،ئۆلگەندىنكېيىن)تىرىلدۈرۈلۈشىڭالرپەقەتبىرئادەمنىڭيارىتىلىشى،بىر
ئادەمنىڭتىرىلدۈرۈلۈشىگەئوخشاشتۇر.ﷲھەقىقەتەن(بەندىلىرىنىڭسۆزلىرىنى)ئاڭالپتۇرغۇچىدۇر،
(ئەمەللىرىنى) كۆرۈپ تۇرغۇچىدۇر﴿.﴾28

اﷲ تائاالنىڭ سۆزلىرىنىڭ ساناپ تۈگەتكۈسىز ئىكەنلىكى
ﷲ تائاال بۇ ئايەتتە ئۆزىنىڭ بۈيۈكلۈكى ،ئۇلۇغلۇقى ۋە كاتتىلىقىدىن ،گۈزەل ئىسىملىرى ۋە
يۈكسەك سۈپەتلىرىدىن ،ھەقىقىتىنى ۋە سانىنى ھېچكىم بىلمەيدىغان ،بىرەر ئىنساننىڭ خەۋىرى
بولمىغان ،تولۇق كامالەتكە يەتكەن سۆزلىرىدىن خەۋەر بېرىدۇ .ئىنسانالرنىڭ ئۇلۇغى ،پەيغەمبەرلەرنىڭ
ئاخىرقىسى بولغان مۇھەممەد ئەلەيھىسساالم بۇ ھەقتە مۇنداق دېگەن« :ئى ﷲ! مەن ساڭا ئاتاپ
ئوقۇغان سانانى خۇددى سەن ئۆزەڭگە ئوقۇغان سانادەك ھېسابالپ بواللمايمەن».
﴿ئەگەر يەر يۈزىدىكى دەرەخلەرنىڭ ھەممىسى قەلەم بولغان ،دېڭىز (سىيا) بولغان ،ئۇنىڭغا
يەنە يەتتە دېڭىز (نىڭ سىياسى) قوشۇلغان تەقدىردىمۇ ﷲ نىڭ سۆزلىرىنى (يېزىپ) تۈگەتكىلى
بولمايدۇ﴾ يەنى ئەگەر يەر يۈزىدىكى جىمى دەرەخلەر قەلەم قىلىنغان ،دېڭىز سىيا قىلىنغان ،ئۇنىڭغا

يەنە يەتتە دېڭىزنىڭ سۈيى سىيا قىلىپ قوشۇلغان ،ئاندىن ئۇالر بىلەن ﷲ تائاالنىڭ بۈيۈكلۈكىنى،
يۈكسەك سۈپەتلىرىنى ۋە كاتتىلىقىنى كۆرسىتىدىغان (ﷲ تائاالنىڭ) سۆزلىرى يېزىلغان تەقدىردىمۇ،
قەلەملەر ئەلۋەتتە سۇنغان ،دېڭىزنىڭ سۈيى ۋە ئۇنىڭغا قوشۇلغان سۇ ئەلۋەتتە تۈگىگەن بوالتتى.
بۇ ئايەتتە يەتتە دېڭىزنىڭ تىلغا ئېلىنىشى پەقەت مۇبالىغە ئۈچۈن بولۇپ ،دۇنيادا يەتتە
دېڭىزنىڭ بارلىقىنى كۆرسىتىش ئۈچۈن تىلغا ئېلىنغان ئەمەس .چۈنكى ،راست دېگىلىمۇ بولمايدىغان،
يالغان دېگىلىمۇ بولمايدىغان ئىسرائىل رىۋايەتلىرىدىن پايدىالنغان كىشىلەر ئالەمدە يەتتە دېڭىز
بار دەپ قارايدۇ((( .ﷲ تائاال يەنە بىر ئايەتتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :ئېيتقىنكى« :پەرۋەردىگارىمنىڭ

((( بۇ تەپسىرنىڭ مۇئەللىپى بۇندىن 700يىل ئىلگىرى ياشىغان بولغاچقا ،دۇنيادىكى دېڭىزالرنىڭ سانى توغرىسىدا

675

سۆزلىرىنى يېزىش ئۈچۈن ،ئەگەر دېڭىز (سۈيى) سىيا بولۇپ كەتسە ،پەرۋەردىگارىمنىڭ سۆزلىرى
تۈگىمەي تۇرۇپ ،دېڭىز (سۈيى) چوقۇم تۈگەپ كەتكەن بوالتتى .مۇبادا يەنە شۇنچىلىك دېڭىز
(سۈيىنى)كەلتۈرسەكمۇ»﴾(((.
ﷲ تائاالنىڭ“ :يەنى شۇنچىلىك” دېگەن سۆزىدىن پەقەت يەنە بىر دېڭىز سۈيى دېگەنلىك
مەقسەت قىلىنغان ئەمەس .بەلكى يەنە شۇنچىلىك دېڭىز سۈيى ،ئاندىن يەنە شۇنچىلىك ،ئاندىن
يەنە شۇنچىلىك دەپ ،بىرىنىڭ كەينىدىن يەنە بىرى ئۇالپ كەلتۈرىلىدىغانلىقى كۆزدە تۇتۇلىدۇ.
چۈنكى ،ﷲ تائاالنىڭ ئايەتلىرىنىڭ ۋە سۆزلىرىنىڭ چېكى يوقتۇر.
﴿ﷲ ھەقىقەتەن غالىبتۇر ،ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچىدۇر﴾ يەنى ھەممە نەرسىدىن ئۈستۈن،
كۈچلۈك ۋە غالىبتۇر .ﷲ ئىرادە قىلغان نەرسىنى ھېچ توسۇپ قالغۇچى بولمايدۇ .ﷲ تائاالنىڭ
ھۆكمىگە ھېچ مۇخالىپەتچىلىك قىلغۇچى ۋە قارشى چىققۇچى بولمايدۇ .مەخلۇقاتنى يارىتىش ،ئەمر
قىلىش ،شەرىئەت بەلگىلەش قاتارلىق جىمى سۆزلىرى ۋە ئىشلىرىنى ھېكمەت بىلەن قىلغۇچىدۇر.
﴿(ئى ئىنسانالر!) (دەسلەپتە) سىلەرنىڭ يارىتىلىشىڭالر( ،ئۆلگەندىن كېيىن) تىرىلدۈرۈلىشىڭالر
پەقەت بىر ئادەمنىڭ يارىتىلىشى ،بىر ئادەمنىڭ تىرىلدۈرۈلىشىگە ئوخشاشتۇر﴾ يەنى جىمى ئىنسانالرنى

يارىتىش ،قىيامەت كۈنى ئۇالرنى تىرىلدۈرۈش ﷲ تائاالنىڭ قۇدرىتىگە نىسبەتەن پەقەت بىر ئادەمنى
ياراتقانچىلىكال ئىشتۇر .بۇالرنىڭ ھەممىسى ﷲ تائاالغا ئاساندۇر.
﴿ﷲ بىرەر شەيئىنى (يارىتىشنى) ئىرادە قىلسا ،ئۇنىڭغا «ۋۇجۇدقا كەل» دەيدۇ ـ دە ،ئۇ
ۋۇجۇدقا كېلىدۇ﴾((((﴿ ،بىرەر شەيئىنى ياراتماقچى بولساق) بىزنىڭ ئەمرىمىز پەقەت بىر سۆزدۇر،
(ئۇ) كۆزنى يۇمۇپ ئاچقاننىڭ ئارىلىقىدا (ئورۇنلىنىدۇ)﴾((( يەنى ﷲ بىرەر شەيئى ياراتماقچى بولسا،
پەقەت بىرال قېتىم ئەمر قىلىدۇ ـ دە ،ئۇ شەيئى ۋۇجۇتقا كېلىدۇ .ئەمرىنى تەكرارالش ۋە تەكىت
قىلىش ھاجەتسىزدۇر﴿ .بىر سەيھە (يەنى ئىسرافىلنىڭ سۇر چېلىشى) ئاۋاز بىلەنال ئۇالر (يەنى جىمى
خااليىق) (يەر ئاستىدىن) زېمىننىڭ ئۈستىگە چىقىپ قالىدۇ﴾(((.

﴿ﷲ ھەقىقەتەن (بەندىلىرىنىڭ سۆزلىرىنى) ئاڭالپ تۇرغۇچىدۇر( ،ئەمەللىرىنى) كۆرۈپ
تۇرغۇچىدۇر﴾ يەنى ﷲ تائاالنىڭ ئۇالرنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭالپ ،ئەمەللىرىنى كۆرۈپ تۇرۇشى بىر

ئادەمنىڭ سۆزىنى ئاڭالپ ،ئەمەلىنى كۆرۈپ تۇرغىنىغا ئوخشاشتۇر .شۇنداقال ﷲ تائاالنىڭ ئۇالرنى
يارىتىشقا بولغان قۇدرىتى پەقەت بىر ئادەمنى يارىتىش قۇدرىتى بىلەن ئوخشاشتۇر(﴿ .ئى ئىنسانالر!)

676

سىلەرنىڭ (دەسلەپتە) يارىتىلىشىڭالر( ،ئۆلگەندىن كېيىن) تىرىلدۇرۈلىشىڭالر پەقەت بىر ئادەمنىڭ
يارىتىلىشى ،بىرەر ئادەمنىڭ تىرىلدۈرۈلىشىگە ئوخشاشتۇر﴾.

*******
ئېنىق مەلۇمات بېرەلمىگەن.
((( كەھف سۈرىسى 109ـ ئايەت.
((( ياسىن سۈرىسى 82ـ ئايەت.
((( قەمەر سۈرىسى 50ـ ئايەت.
((( نازىئات سۈرىسى 14 - 13ـ ئايەتلەر.

لوقمان سۈرىسى

ﭑﭒﭓﭔﭕﭖﭗﭘﭙﭚﭛﭜﭝﭞ ﭟ ﭠ ﭡﭢ ﭣ
ﭤﭥﭦﭧﭨﭩﭪﭫﭬﭭﭮﭯﭰﭱﭲﭳﭴﭵﭶﭷﭸ
ﭹﭺﭻ
ﷲنىڭ كېچىنى كۈندۈزگە ۋە كۈندۈزنى كېچىگە كىرگۈزىلىدىغانلىقىنى ،كۈن بىلەن ئاينى
بويسۇندۇرىدىغانلىقىنى كۆرمەمسەن؟ (كۈن بىلەن ئاينىڭ) ھەر بىرى مۇئەييەن مۇددەت (يەنى قىيامەت)
كىچە (ئۆز پەلىكىدە) سەير قىلىدۇ .ﷲ سىلەرنىڭ قىلمىشىڭالردىن تولۇق خەۋەرداردۇر﴿ .﴾29بۇ
شۇنىڭ ئۈچۈنكى ،ﷲ ھەق (ئىالھ) دۇر ،ئۇالرنىڭ ﷲنى قويۇپ ئىبادەت قىلغانلىرى (يەنى بۇتلىرى)
باتىلدۇر ،ﷲ ئالىيدۇر ،بۈيۈكتۇر﴿.﴾30

اﷲ تائاالنىڭ قۇدرىتىنى ۋە بۈيۈكلۈكىنى زىكىر قىلىش
﴿ﷲ نىڭ كېچىنى كۈندۈزگە ۋە كۈندۈزنى كېچىگە كىرگۈزىدىغانلىقىنى﴾ يەنى كېچىدىن
كۈندۈزگە ئېلىپ بېرىدۇ .شۇنىڭ بىلەن ،كۈندۈز ئۇزىراپ ،كېچە قىسقىرايدۇ .بۇ ياز پەسلىدە
بولۇپ ،كۈندۈز ناھايىتى ئۇزىرايدۇ .ئاندىن كۈندۈز كېمىيىشكە باشالپ ،كېچە ئۇزىرايدۇ،
كۈندۈز قىسقىرايدۇ .بۇ قىش پەسلىدە بولىدۇ.
﴿كۈن بىلەن ئاينى بويسۇندۇرۇدىغانلىقىنى كۆرمەمسەن؟ (كۈن بىلەن ئاينىڭ) ھەر بىرى
مۇئەييەن مۇددەت (يەنى قىيامەت) كىچە ئۆز پەلىكىدە سەير قىلىدۇ﴾ بەزىلەر بۇ ئايەتنى :كۈن

بىلەن ئاينىڭ بىرى چەكلىك نىشانغىچە سەير قىلدى -،دەپ تەپسىر قىلدى ۋە بەزىلەر:
قىيامەت كۈنىگىچە -،دەپمۇ تەپسىر قىلدى .ھەر ئىككىسى توغرىدۇر.
“چەكلىك نىشانغىچە” دېگەن سۆزگە سەھىھ بۇخارى ۋە مۇسلىمدا رىۋايەت قىلىنغان
ئەبۇزەر رەزىيەلالھۇ ئەنھۇنىڭ ھەدىسى بىلەن دەلىل كۆرسىتىلىدۇ ،پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم:
«ئى ئەبۇزەر! كۈننىڭ قەيەرگە بارىدىغانلىقىنى بىلەمسەن؟» دەپ سورىدى .مەن :ﷲ ۋە
ئۇنىڭ پەيغەمبىرى بىلىدۇ -،دېدىم .ئۇ« :شەك ـ شۈبھىسىزكى ،ئەرشنىڭ ئاستىغا بېرىپ
(ﷲ تائاالغا) سەجدە قىلىدۇ .ئاندىن پەرۋەردىگارىدىن (قايتا چىقىشقا) ئىزنى سورايدۇ،
كۈنگە :كەلگەن جايىڭدىن قايتقىن (يەنى مەغرىبتىن چىققىن) -،دېيىلىدىغان ۋاقىتقا ئاز
قالدى» دېدى.
ئىبنى ئەبۇھاتەم ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت
قىلىدۇ :كۈن (سۇ تارتىدىغان) چاقپەلەككە ئوخشايدۇ ،كۈندۈزى ئاسماندا ئۆز ئوقى ئەتراپىدا
سەير قىلىدۇ .كۈن ئولتۇرغان چاغدا ،شەرقتىن چىقىش ئۈچۈن كېچىسى زېمىننىڭ ئاستىدا
ئۆز ئوقى ئەتراپىدا ماڭىدۇ .ئايمۇ كۈنگە ئوخشاش سەير قىلىدۇ -،دېدى.
﴿ﷲ سىلەرنىڭ قىلمىشىڭالردىن تولۇق خەۋەرداردۇر﴾ ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق

677

دەيدۇ﴿ :بىلمەمسەنكى ،ﷲ ئاسمان ،زېمىندىكى شەيئىلەرنى بىلىپ تۇرىدۇ﴾((( بۇنىڭ
مەنىسى :ﷲ جىمى شەيئىلەرنى ياراتقۇچىدۇر -،دېگەنلىكتۇر .ئەھۋالىنى بىلىپ تۇرغۇچىدۇر.
ﷲ بۇ ھەقتە مۇنداق دېگەن﴿ :ﷲ يەتتە ئاسماننى ياراتتى ،زېمىننىمۇ ئاسمانالرغا ئوخشاش
(يەنى يەتتە قىلىپ) ياراتتى﴾(((.
﴿بۇ شۇنىڭ ئۈچۈنكى ،ﷲ ئىالھتۇر ،ئۇالرنىڭ ﷲ نى قويۇپ ئىبادەت قىلغانلىرى
(يەنى بۇتلىرى) باتىلدۇر﴾ يەنى سىلەرنىڭ ﷲ تائاالنىڭ ھەقىقىي مەۋجۇت ،ھەق ئىالھ

ئىكەنلىكىنى ،ﷲ تائاالدىن باشقا ھەممە نەرسىنىڭ باتىل ئىكەنلىكىنى ئىسپاتلىشىڭالر
ئۈچۈن ،ﷲ تائاالنىڭ دەلىل ـ پاكىتلىرى سىلەرگە ھەقىقەتەن ئاشكارا بولدى.
ﷲ ھەقىقەتەن ئۆزىدىن باشقا نەرسىدىن بىھاجەتتۇر .ھەر نەرسە ﷲ تائاالغا موھتاجدۇر.
چۈنكى ،ئاسمانالردىكى ۋە زېمىندىكى جىمى نەرسە ﷲ تائاالنىڭ مەخلۇقاتىدۇر ،ئۇنىڭ
قۇللىرىدۇر .ئۇالردىن بىرەرسىمۇ ﷲ تائاالنىڭ ئىزنىسىز زەررە چاغلىق نەرسىنى مىدىرلىتىشقا
قادىر ئەمەس .ئەگەر پۈتكۈل ئەھلى زېمىن بىر تال چىۋىن يارىتىشقا توپالنغان تەقدىردىمۇ،
ئۇنى ئەلۋەتتە يارىتالمايدۇ.

﴿بۇ شۇنىڭ ئۈچۈنكى ،ﷲ ئىالھتۇر ،ئۇالرنىڭ ﷲ نى قويۇپ ئىبادەت قىلغانلىرى
(يەنى بۇتلىرى) باتىلدۇر .ﷲ ئالىيدۇر ،بۈيۈكتۇر﴾ يەنى ﷲ تائاالدىن ئالىي ھېچنەرسە

يوقتۇر ،ﷲ ھەرقانداق نەرسىدىن بۈيۈكتۇر ۋە ھەممە نەرسە ﷲ تائاالغا بويسۇنغۇچىدۇر،
ﷲ تائاالنىڭ بۈيۈكلۈكىگە سېلىشتۇرغاندا ئەرزىمەستۇر.

*******
ﭼﭽﭾ ﭿﮀﮁﮂﮃﮄﮅﮆﮇﮈﮉﮊﮋﮌﮍ ﮎ
ﮏ ﮐﮑﮒﮓ ﮔﮕﮖﮗﮘﮙﮚﮛﮜﮝ
ﮞﮟﮠﮡﮢﮣ ﮤﮥ ﮦﮧ ﮨ

678

كۆرمەمسەنكى ،كېمىلەرنىڭ ﷲ نىڭ مەرھەمىتى بىلەن دېڭىزدا يۈرۈشى ﷲنىڭ
سىلەرگە (ئۆز قۇدرىتىنىڭ) بىر قىسىم دەلىللىرىنى كۆرسىتىشى ئۈچۈندۇر .بۇنىڭدا ھەر بىر
سەۋر قىلغۇچى ،شۈكۈر قىلغۇچى (بەندە ئۈچۈن ھەقىقەتەن) (چوڭ) ئىبرەت بار﴿.﴾31
(دېڭىزدا) ئۇالرنى تاغالردەك دولقۇنالر ئورىۋالغان چاغدا ،ئۇالر كامالى ئىخالس بىلەن ﷲغا
ئىلتىجا قىلىدۇ ،ﷲ ئۇالرنى (دېڭىز خەتەرلىرىدىن) قۇتۇلدۇرۇپ قۇرۇقلۇققا چىقارغان چاغدا،
ئۇالرنىڭ بەزىسى توغرا يولدا بولىدۇ .بىزنىڭ ئايەتلىرىمىزنى پەقەت خىيانەتكار (ﷲنىڭ
نېمەتلىرىدىن تانغان) ئادەمال ئىنكار قىلىدۇ﴿.﴾32
ﷲ تائاال بۇ ئايەتتە كېمىلەرنىڭ دېڭىزدا ئۆز مەرھەمىتى ۋە باشقۇرۇشى بىلەن يۈرۈشى
ئۈچۈن دېڭىزنى بويسۇندۇرۇپ بەرگەنلىكىنى خەۋەر قىلىدۇ .ئەگەر ﷲ سۇدا كېمىلەرنى
((( ھەج سۈرىسى 70ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( تاالق سۈرىسى 12ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

لوقمان سۈرىسى

كۆتۈرىدىغان كۈچ ياراتمىغان بولسا ،كېمىلەر يۈرمىگەن بوالتتى.
﴿ﷲ نىڭ سىلەرگە (ئۆز قۇدرىتىنىڭ) بىر قىسىم دەلىللىرىنى كۆرسىتىشى ئۈچۈندۇر﴾،

﴿بۇنىڭدا ھەر بىر سەۋر قىلغۇچى ،شۈكۈر قىلغۇچى (بەندە ئۈچۈن ھەقىقەتەن) (چوڭ)
ئىبرەت بار﴾ يەنى قىيىنچىلىقالردا سەۋر قىلغۇچى ،كەڭرىچىلىكتە شۈكۈر قىلغۇچىالر ئۈچۈن

ئىبرەت بار.

﴿(دېڭىزدا) ئۇالرنى تاغالردەك دولقۇنالر ئورىۋالغان چاغدا﴾ يەنى تاغالردەك ۋە بۇلۇتالردەك
دولقۇنالر ئورىۋلغان چاغدا﴿ ،ئۇالر كامالى ئىخالس بىلەن ﷲ غا ئىلتىجا قىلىدۇ﴾ ﷲ بۇ
ھەقتە مۇنداق دېگەن﴿ :سىلەر دېڭىزدا بىرەر ئاپەتكە يولۇققان چېغڭالردا ئېسىڭالرغا سىلەر
چوقۇنىۋاتقان مەبۇدالر كەلمەي پەقەت ﷲ ال كېلىدۇ (يەنى ئىنسان مۇنداق چاغدا ﷲدىن
باشقىغا ئىلتىجا قىلمايدۇ)﴾(((﴿ ،ئۇالر كېمىگە چىقىپ (غەرق بولۇشتىن قورققان) چاغلىرىدا،
ﷲ غا كامالى ئىخالس بىلەن ئىلتىجا قىلىدۇ﴾(((.
﴿ﷲ ئۇالرنى (دېڭىز خەتەرلىرىدىن) قۇتۇلدۇرۇپ قۇرۇقلۇققا چىقارغان چاغدا ،ئۇالرنىڭ
بەزىسى توغرا يولدا بولىدۇ﴾ مۇجاھىد بۇ ئايەتنى :ئۇالرنىڭ بەزىسى يەنىال كاپىر بولىدۇ-،

دەپ تەپسىر قىلدى .ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :ﷲ ئۇالرنى ئامان ـ ئېسەن
قۇرۇقلۇققا چىقارغان چاغدا (باال ـ قازادىن قۇتۇلدۇرغان ﷲ نى ئۇنتۇپ) ناگاھان (ﷲ غا)
شېرىك كەلتۈرىدۇ﴾(((.

﴿بىزنىڭ ئايەتلىرىمىزنى پەقەت خىيانەتكار (ﷲ نىڭ نېمەتلىرىدىن تانغان) ئادەمال
ئىنكار قىلىدۇ﴾ يەنى ئۇنداق ئادەم قاچانال ئەھدە قىلسا ،ئەھدىسىنى بۇزىدۇ .بۇ ئەڭ

ئۇچىغا چىققان خىيانەتتۇر .ئۇ نېمەتلەردىن تانىدۇ ،ئۇنىڭغا شۈكۈر قىلمايدۇ ،ئەكسىچە ئۇنى
ئۇنتۇيدۇ.

*******
ﮩﮪ ﮫ ﮬﮭﮮ ﮯﮰ ﮱ ﯓﯔﯕ ﯖﯗﯘﯙﯚ
ﯛﯜﯝ ﯞﯟﯠﯡﯢﯣﯤﯥﯦﯧﯨﯩﯪ
ئى ئىنسانالر! پەرۋەردىگارىڭالرغا (بۇيرۇقلىرىنى ئورۇنالش ،مەنئى قىلغان ئىشالردىن
چەكلىنىش بىلەن) تەقۋادارلىق قىلىڭالر ،شۇنداق بىر كۈندىن قورقۇڭالركى( ،ئۇ كۈندە) ئاتا
بالىسىغا ئەسقاتمايدۇ ،بالىمۇ ئاتىسىغا ئەسقاتمايدۇ ،ﷲنىڭ ۋەدىسى ھەقىقەتەن ھەقتۇر،
سىلەرنى ھەرگىز دۇنيا تىرىكچىلىكى مەغرۇر قىلمىسۇن ،شەيتاننىڭ سىلەرنى ﷲنىڭ
ئەپۇسىنىڭ كەڭلىكى بىلەن مەغرۇر قىلىشىغا يول قويماڭالر﴿.﴾33
((( ئىسرا سۈرىسى 67ـ ئايەت.
((( ئەنكەبۇت سۈرىسى 65ـ ئايەت.
((( ئەنكەبۇت سۈرىسى 65ـ ئايەت.

679

اﷲ تائاالغا تەقۋادارلىق قىلىشقا ۋە قىيامەت كۈنىدىن قورقۇشقا بۇيرۇش
ﷲ بۇ ئايەتتە ئىنسانالرنى قىيامەت كۈنىدىن ئاگاھالندۇرىدۇ .ئۇالرنى ﷲ تائاالغا
تەقۋادارلىق قىلىپ ،ﷲ تائاالدىن ۋە قىيامەت كۈنىدىن قورقۇشقا بۇيرۇيدۇ .قىيامەت كۈنى
شۇنداق بىر كۈندۇركى﴿ ،ئاتا بالىسىغا ئەسقاتمايدۇ﴾ يەنى ئەگەر ئاتىسى بالىسى ئۈچۈن
ئۆزىنى پىدا قىلماقچى بولسىمۇ ،بۇ ئۇنىڭدىن قوبۇل قىلىنمايدۇ .شۇنداقال بالىمۇ ئاتىسى
ئۈچۈن ئۆزىنى پىدا قىلماقچى بولسىمۇ ،بۇمۇ ئۇنىڭدىن قوبۇل قىلىنمايدۇ.
ئاندىن ﷲ ئۇالرغا ۋەز ـ نەسىھەت قىلىپ مۇنداق دەيدۇ﴿ :سىلەرنى ھەرگىز دۇنيا
تىرىكچىلىكى مەغرۇر قىلمىسۇن﴾ يەنى دۇنيادىكى خاتىرجەملىك سىلەرنى ئاخىرەت
يۇرتىدىن غەپلەتتە قالدۇرمىسۇن﴿ .شەيتاننىڭ سىلەرنى ﷲ نىڭ ئەپۇسىنىڭ كەڭلىكى
بىلەن مەغرۇر قىلىشىغا يول قويماڭالر﴾.

شەيتان ھەقىقەتەن ئادەم ئەۋالدىنى مەغرۇرالندۇرىدۇ ،ئۇنىڭغا يالغان ۋەدىلەرنى
قىلىدۇ .ئۇنىڭغا خام خىيال قىلدۇرىدۇ .لېكىن ئۇ ھېچ نەرسىگە ئىگىدارچىلىق قىاللمايدۇ.
بەلكى ئۇ خۇددى ﷲ تائاال مۇنداق دېگەندەك بولىدۇ﴿ :شەيتان ئۇالرغا (يالغان)
ۋەدىلەرنى بېرىدۇ ۋە ئۇالرنى خام خىيالغا سالىدۇ( .يەنى ئەمەلدە ئىشقا ئاشمايدىغان
ئارزۇالرنى كۆڭلىگە سالىدۇ) شەيتان ئۇالرغا پەقەت يالغاننىال ۋەدە قىلىدۇ﴾(((.

680

ۋەھب ئىبنى مۇنەببەھ مۇنداق دەيدۇ :ئۇزەير ئەلەيھىسساالم مۇنداق دېگەن:
قەۋمىم يولۇققان باالنى كۆرگەن چېغىمدا قاتتىق قايغۇردۇم ،غېمىم كۆپەيدى ،ئۇيقۇم
قاچتى ،پەرۋەردىگارىمغا يېلىنىپ دۇئا قىلدىم ،ناماز ئوقۇدۇم ،روزا تۇتتۇم .مەن شۇ
يالۋۇرۇش بىلەن يىغالپ تۇرغان بىر ۋاقىتتا جىبرىئىل كەلدى .مەن ئۇنىڭغا :سىددىقالر
(يەنى يۇقىرى دەرىجىلىك پەيغەمبەرلەر ۋە شېھىتالر) نىڭ روھلىرى گۇناھكارالرغا ،ئاتا
ـ ئانىالرنىڭ روھلىرى پەرزەنتلەرگە شاپائەت قىالالمدۇ؟ ماڭا بۇنىڭدىن خەۋەر بەرگىن!-
دېدىم .جىبرىئىل :شەك ـ شۈبھىسىزكى ،قىيامەتتە ئادىل ھۆكۈم چىقىرىلىدۇ ،پادىشاھلىق
ئاشكارا بولىدۇ .ئۇ كۈندە ھېچبىر ئىشقا رۇخسەت قىلىنمايدۇ .ﷲ تائاالنىڭ رۇخسىتىسىز
بىرمۇ ئادەم سۆز قىلمايدۇ .ئۇ كۈندە ئاتا بالىسى ئۈچۈن ،باال ئاتىسى ئۈچۈن ،قېرىنداش
قېرىندىشى ئۈچۈن ،قۇل خوجايىنى ئۈچۈن جازاالنمايدۇ .بىر ئادەم باشقا بىر ئادەمگە
كۆڭۈل بۆلمەيدۇ ،قايغۇسى ئۈچۈن قايغۇرمايدۇ ،ئۇنىڭغا ھېچكىم ئىچ ئاغرىتمايدۇ ،ھەر
قانداق ئادەم ئۆزىگە ئىچ ئاغرىتىدۇ .بىر ئىنسان يەنە بىر ئىنسان ئۈچۈن جازاغا تارتىلمايدۇ،
ھەر ئادەم ئۆز غېمى بىلەن بولىدۇ .يىغىسىنى ئۆزى يىغاليدۇ ،گۇناھى ئۆزىگە يۈكلىنىدۇ،
ئۇنىڭ گۇناھىنى باشقا بىرى ئۈستىگە ئااللمايدۇ -،دەپ جاۋاب بەردى .بۇ ھەدىسنى
ئىبنى ئەبۇھاتەم رىۋايەت قىلغان.

*******
((( نىسا سۈرىسى 120ـ ئايەت.

لوقمان سۈرىسى

ﯫ ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ ﯲ ﯳ ﯴ ﯵﯶ ﯷ ﯸ ﯹ ﯺ
ﯻﯼﯽ ﯾﯿﰀﰁﰂﰃﰄﰅ ﰆﰇﰈﰉ
قىيامەت (نىڭ بولىدىغان ۋاقتى) توغرىسىدىكى بىلىم ھەقىقەتەن ﷲنىڭ
دەرگاھىدىدۇر .ﷲ يامغۇرنى (ئۆزى بەلگىلىگەن ۋاقىتتا ۋە ئۆزى بەلگىلىگەن جايغا)
ياغدۇرىدۇ ،بەچچىداندىكىلەرنىڭ نېمە ئىكەنلىكىنى (يەنى ئوغۇلمۇ ،قىزمۇ ،بېجىرىممۇ،
كەمتۈكمۇ ،بەختلىكمۇ ،بەختسىزمۇ) ﷲ بىلىدۇ ،ھېچ ئادەم ئەتە نېمىلەرنى قىلىدىغانلىقىنى
(يەنى ئۇنىڭغا نېمە ئىش بولىدىغانلىقىنى ،ياخشى -يامان ئىشالردىن نېمىلەرنى
قىلىدىغانلىقىنى) بىلمەيدۇ ،ھېچ ئادەم ئۆزىنىڭ قەيەردە ئۆلىدىغانلىقىنى بىلمەيدۇ،
ﷲ ھەقىقەتەن (پۈتۈن ئىشالرنى) بىلىپ تۇرغۇچىدۇر( ،شەيئىلەرنىڭ ئىچكى ۋە تاشقى
تەرەپلىرىدىن) تولۇق خەۋەرداردۇر﴿.﴾34

غەيىبنى پەقەت اﷲ تائاالنىڭال بىلىدىغانلىقى
غەيبنىڭ ئاچقۇچلىرى بار بولۇپ ،ئۇنىڭ ئىلمىنى ﷲ ئۆزىگە خاس قىلدى .ئۇنى ﷲ
بىلدۈرۈشتىن بۇرۇن ھېچ ئادەم بىلمەيدۇ .قىيامەتنىڭ قاچان بولىدىغانلىقى توغرىسىدىكى
بىلىمنى پەيغەمبەرمۇ ،ﷲ تائاالغا يېقىن پەرىشتىلەرمۇ بىلمەيدۇ﴿ .ئۇنى پەقەت ئۆزى
بەلگىلىگەن ۋاقىتتا مەيدانغا چىقىرىدۇ﴾(((.
شۇنداقال يامغۇرنىڭ قاچان ،قەيەرگە يېغىشىنى پەقەت ﷲ تائاالال بىلىدۇ .لېكىن
ﷲ يامغۇرنى يېغىشقا ئەمر قىلسا ،ئۇنى يامغۇرغا مۇئەككەل پەرىشتىلەر ۋە ﷲ تائاالنىڭ
مەخلۇقاتلىرىدىن ﷲ خالىغان كىشىلەر بىلىدۇ .شۇنداقال بەچچىدانالردىكى ﷲ يارىتىشنى
ئىرادە قىلغان نەرسىنى ﷲ تائاالدىن باشقا ھېچ ئادەم بىلمەيدۇ .لېكىن ،ﷲ ئۇنىڭ ئوغۇل
ياكى قىزلىقىنى ،بەختسىز ياكى بەختلىك بولۇشنى بەلگىلەشنى ئەمر قىلغان چاغدا ،ئاندىن
ئۇنىڭغا مەسئۇل پەرىشتىلەر ۋە ﷲ تائاالنىڭ خالىغان بەندىلىرى بىلىدۇ.
شۇنىڭدەك ،ھېچ ئادەم دۇنيا ۋە ئاخىرەتلىكى ئۈچۈن ئەتە نېمىلەرنى قىلىدىغانلىقىنى
بىلمەيدۇ﴿ .ھېچ ئادەم ئۆزىنىڭ قەيەردە ئۆلىدىغانلىقىنى بىلمەيدۇ﴾ ئۆز يۇرتلىرىدا بولسۇن
ياكى ﷲ تائاالنىڭ زېمىنىدىكى باشقا بىر يۇرتتا بولسۇن ،بۇ توغرىدا ھېچ ئادەمنىڭ بىلىمى
يوق﴿ .غەيبنىڭ خەزىنىلىرى ﷲ نىڭ دەرگاھىدىدۇر ،ئۇنى پەقەتال ﷲ بىلىدۇ﴾((( ھەدىستە
بۇ بەش نەرسىنىڭ «غەيبنىڭ ئاچقۇچلىرى» دەپ ئاتالغانلىقى رىۋايەت قىلىندى.
ئىمام ئەھمەد بۇرەيدەنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :مەن پەيغەمبەر
ئەلەيھىسساالمنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى ئاڭلىدىم« :مۇنداق بەش ئىش بار ،ئۇنى پەقەت
غالىب ۋە ئۇلۇغ ﷲ ال بىلىدۇ﴿ :قىيامەت (نىڭ بولىدىغان ۋاقتى) توغرىسىدىكى بىلىم
((( ئەئراف سۈرىسى 187ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( ئەنئام سۈرىسى 59ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

681

ھەقىقەتەن ﷲ نىڭ دەرگاھىدىدۇر .ﷲ يامغۇرنى (ئۆزى بەلگىلىگەن ۋاقىتتا ۋە ئۆزى
بەلگىلىگەن جايغا) ياغدۇرىدۇ .بەچچىداندىكىلەرنىڭ نېمە ئىكەنلىكىنى (يەنى ئوغۇلمۇ،
قىزمۇ ،بېجىرىممۇ كەمتۈكمۇ ،بەختلىكمۇ ،بەختسىزمۇ) ﷲ بىلىدۇ .ھېچ ئادەم ئەتە نېمىلەرنى
قىلىدىغانلىقىنى (يەنى ئۇنىڭغا نېمە ئىش بولىدىغانلىقىنى ،ياخشى -يامان ئىشالردىن
نېمىلەرنى قىلىدىغانلىقىنى) بىلمەيدۇ .ھېچ ئادەم ئۆزىنىڭ قەيەردە ئۆلىدىغانلىقىنى بىلمەيدۇ.
ﷲ ھەقىقەتەن (پۈتۈن ئىشالرنى) بىلىپ تۇرغۇچىدۇر( ،شەيئىلەرنىڭ ئىچكى ۋە تاشقى
تەرەپلىرىدىن) تولۇق خەۋەرداردۇر﴾».

ئىمام ئەھمەد ئابدۇلالھ ئىبنى ئۆمەر رەزىيەلالھۇ ئەنھۇدىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ
مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ« :غەيبنىڭ ئاچقۇچلىرى بەشتۇر ،ئۇنى پەقەت ﷲ
ال بىلىدۇ﴿ :قىيامەت (نىڭ بولىدىغان ۋاقتى) توغرىسىدىكى بىلىم ھەقىقەتەن ﷲ نىڭ
دەرگاھىدىدۇر .ﷲ يامغۇرنى (ئۆزى بەلگىلىگەن ۋاقىتتا ۋە ئۆزى بەلگىلىگەن جايغا) ياغدۇرىدۇ.
بەچچىداندىكىلەرنىڭ نېمە ئىكەنلىكىنى (يەنى ئوغۇلمۇ ،قىزمۇ ،بېجىرىممۇ كەمتۈكمۇ،
بەختلىكمۇ ،بەختسىزمۇ) ﷲ بىلىدۇ .ھېچ ئادەم ئەتە نېمىلەرنى قىلىدىغانلىقىنى (يەنى
ئۇنىڭغا نېمە ئىش بولىدىغانلىقىنى ،ياخشى -يامان ئىشالردىن نېمىلەرنى قىلىدىغانلىقىنى)
بىلمەيدۇ .ھېچ ئادەم ئۆزىنىڭ قەيەردە ئۆلىدىغانلىقىنى بىلمەيدۇ .ﷲ ھەقىقەتەن (پۈتۈن
ئىشالرنى) بىلىپ تۇرغۇچىدۇر( ،شەيئىلەرنىڭ ئىچكى ۋە تاشقى تەرەپلىرىدىن) تولۇق
خەۋەرداردۇر﴾».

ئىمام بۇخارى تەپسىر بابىدا ئابدۇلالھ ئىبنى ئۆمەردىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ يەنە:

«غەيبنىڭ ئاچقۇچلىرى بەشتۇر» دېگەنلىكىنى ،ئاندىن﴿ :قىيامەت (نىڭ بولىدىغان ۋاقتى)
توغرىسىدىكى بىلىم ھەقىقەتەن ﷲ نىڭ دەرگاھىدىدۇر .ﷲ يامغۇرنى (ئۆزى بەلگىلىگەن
ۋاقىتتا ۋە ئۆزى بەلگىلىگەن جايغا) ياغدۇرىدۇ .بەچچىداندىكىلەرنىڭ نېمە ئىكەنلىكىنى
(يەنى ئوغۇلمۇ ،قىزمۇ ،بېجىرىممۇ كەمتۈكمۇ ،بەختلىكمۇ ،بەختسىزمۇ) ﷲ بىلىدۇ﴾ دېگەن

ئايەتنى ئوقۇغانلىقىنى رىۋايەت قىلدى.

682

ئىمام بۇخارى ئەبۇھۇرەيرە رەزىيەلالھۇ ئەنھۇنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ:
پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم بىر كۈنى كىشىلەر ئارىسىدا تۇراتتى .بىر ئادەم توساتتىنال ئۇنىڭ
يېنىغا كېلىپ :ئى ﷲ نىڭ پەيغەمبىرى! ئىمان دېگەن نېمە؟ -دەپ سورىدى .پەيغەمبەر
ئەلەيھىسساالم« :ﷲ تائاالغا ،ﷲ نىڭ پەرىشتىلىرىگە ،كىتابلىرىغا ،پەيغەمبەرلىرىگە،
ﷲ تائاالغا مۇالقات بولۇشقا ئىشىنىشىڭ ۋە قىيامەت كۈنىگە ئىشىنىشىڭ ئىماندۇر»
دەپ جاۋاب بەردى .ئۇ ئادەم :ئى ﷲ نىڭ پەيغەمبىرى! ئىسالم دېگەن نېمە؟ -دېدى.
پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم« :ﷲ تائاالغا ئىبادەت قىلىشىڭ ،ﷲ غا ھېچ نەرسىنى شېرىك
كەلتۈرمەسلىكىڭ ،ناماز ئوقۇشۇڭ ،پەرز زاكاتنى ئادا قىلىشىڭ ۋە رامىزاننىڭ روزىسىنى
تۇتىشىڭ ئىسالمدۇر» دېدى .ئۇ ئادەم :ئى ﷲ نىڭ پەيغەمبىرى! ئېھسان (يەنى ياخشىلىق)
دېگەن نېمە؟ -دېدى .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم« :سەن ﷲ تائاالغا گويا سەن ﷲ نى
كۆرۈپ تۇرغاندەك ئىبادەت قىلىشىڭ ئېھساندۇر .سەن ﷲ تائاالنى كۆرمىسەڭمۇ ،ﷲ
سېنى ھەقىقەتەن كۆرۈپ تۇرىدۇ» دېدى .ئۇ ئادەم :ئى ﷲ نىڭ پەيغەمبىرى! قىيامەت
قاچان بولىدۇ؟ -دېدى .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم« :قىيامەتنىڭ قاچان بولىدىغانلىقى
توغرىسىدا سورالغۇچى سوئال سورىغۇچىدىن بىلىملىك ئەمەس .لېكىن مەن ساڭا قىيامەتنىڭ

لوقمان سۈرىسى

ئاالمەتلىرىدىن سۆزلەپ بېرەلەيمەن :قاچانكى دېدەك خوجايىنىنى تۇغسا (يەنى قىزى ئانىسىنى
باشقۇرىدىغان ۋە خىزمىتىگە سالىدىغان زامان كەلسە) ،مانا بۇ ،قىيامەتنىڭ ئاالمەتلىرىدىندۇر.
قاچانكى ،ياالڭئاياق ،ياالڭ تۆش (يەنى ئۇچىسىغا كىيىم تېپىپ كىيەلمىگەن ،قارا قورساق،
بىلىمىسز) كىشىلەر ئىنسانالرغا باشلىق بولسا ،مانا بۇ ،قىيامەتنىڭ ئاالمەتلىرىدىندۇر .مۇنداق
بەش ئىش بار ،ئۇنى پەقەت ﷲ ال بىلىدۇ﴿ :قىيامەت توغرىسىدىكى بىلىم ھەقىقەتەن ﷲ
نىڭ دەرگاھىدىدۇر .ﷲ يامغۇرنى ياغدۇرىدۇ .بەچچىداندىكىلەرنىڭ نېمە ئىكەنلىكىنى ﷲ
بىلىدۇ﴾» دېدى .ئاندىن ئۇ ئادەم قايتىپ كەتتى .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم« :ئۇنى يېنىمغا

قايتۇرۇپ كېلىڭالر» دېدى .ساھابىلەر ئۇنى قايتۇرۇپ كەلمەكچى بولۇپ ئارقىدىن چىقتى،
لېكىن ئۇنى تاپالمىدى .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم« :ئۇ جىبرىئىلدۇر ،ئىنسانالرغا ئۇالرنىڭ
دىنىنى ئۆگىتىش ئۈچۈن كەلدى» دېدى .بۇ ھەدىسنى ئىمام مۇسلىممۇ رىۋايەت قىلغان.
﴿ھېچ ئادەم ئۆزىنىڭ قەيەردە ئۆلىدىغانلىقىنى بىلمەيدۇ﴾ قەتادە مۇنداق دەيدۇ :بەزى
نەرسىلەرنى ﷲ ئۆزىگە خاس قىلدى .شۇ نەرسىلەردىن ﷲ تائاالغا يېقىن تۇرىدىغان
مەرتىۋىسى يۇقىرى پەرىشتىنىمۇ ،ئىنسانالرغا ئەۋەتىلگەن پەيغەمبەرنىمۇ خەۋەردار قىلمىدى.

﴿قىيامەت (نىڭ بولىدىغان ۋاقتى) توغرىسىدىكى بىلىم ھەقىقەتەن ﷲ نىڭ
دەرگاھىدىدۇر﴾ ئىنسانالردىن بىرمۇ ئادەم قىيامەتنىڭ قاچان ،قايسى يىلدا ياكى قايسى

ئايدا ،قايسى كېچىدە ياكى قايسى كۈندۈزدە قايىم بولىدىغانلىقىنى بىلمەيدۇ.

﴿ﷲ يامغۇرنى (ئۆزى بەلگىلىگەن ۋاقىتتا ۋە ئۆزى بەلگىلىگەن جايغا) ياغدۇرىدۇ﴾

يەنى ﷲ تائاالدىن باشقا ھېچكىم يامغۇرنىڭ قاچان ياغىدىغانلىقىنى (يەنى كېچىدە ياغامدۇ
ياكى كۈندۈزدىمۇ) بىلمەيدۇ.

﴿بەچچىداندىكىلەرنىڭ نېمە ئىكەنلىكىنى (يەنى ئوغۇلمۇ ،قىزمۇ ،بېجىرىممۇ،
كەمتۈكمۇ ،بەختلىكمۇ ،بەختسىزمۇ) ﷲ بىلىدۇ﴾ ھېچكىم بەچچىداندىكى نەرسىلەرنى،

يەنى ئۇنىڭ ئوغۇل ياكى قىز((( ،قىزىل ياكى قارا ئىكەنلىكىنى ،ئۇنىڭ كەلگۈسىدە قانداق
ئەھۋالدا بولىدىغانلىقىنى بىلمەيدۇ.

Sez Uygur ädäbiyättän 1 tekst ukıdıgız.
Çirattagı - Tefsir İbni Kesir - 04 - 58
  • Büleklär
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 01
    Süzlärneñ gomumi sanı 1970
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1010
    32.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 02
    Süzlärneñ gomumi sanı 2276
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1029
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 03
    Süzlärneñ gomumi sanı 3705
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1248
    34.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 04
    Süzlärneñ gomumi sanı 3595
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1302
    36.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    58.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 05
    Süzlärneñ gomumi sanı 3416
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1329
    36.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 06
    Süzlärneñ gomumi sanı 3638
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1328
    36.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    58.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 07
    Süzlärneñ gomumi sanı 3526
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1262
    34.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 08
    Süzlärneñ gomumi sanı 3531
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1347
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 09
    Süzlärneñ gomumi sanı 3515
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1374
    34.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 10
    Süzlärneñ gomumi sanı 3565
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1389
    32.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 11
    Süzlärneñ gomumi sanı 3417
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1287
    35.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 12
    Süzlärneñ gomumi sanı 3525
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1331
    34.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 13
    Süzlärneñ gomumi sanı 3520
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1282
    32.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 14
    Süzlärneñ gomumi sanı 3658
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1445
    31.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 15
    Süzlärneñ gomumi sanı 3545
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1389
    34.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 16
    Süzlärneñ gomumi sanı 3566
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1298
    35.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 17
    Süzlärneñ gomumi sanı 3625
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1346
    34.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 18
    Süzlärneñ gomumi sanı 3578
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1395
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 19
    Süzlärneñ gomumi sanı 3592
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1384
    32.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 20
    Süzlärneñ gomumi sanı 3597
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1350
    33.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 21
    Süzlärneñ gomumi sanı 3530
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1324
    35.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 22
    Süzlärneñ gomumi sanı 3599
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1483
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 23
    Süzlärneñ gomumi sanı 3525
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1356
    34.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 24
    Süzlärneñ gomumi sanı 3545
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1376
    34.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 25
    Süzlärneñ gomumi sanı 3479
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1332
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 26
    Süzlärneñ gomumi sanı 3815
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1244
    37.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 27
    Süzlärneñ gomumi sanı 3744
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1409
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 28
    Süzlärneñ gomumi sanı 3633
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1385
    33.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 29
    Süzlärneñ gomumi sanı 3480
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1426
    28.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    40.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 30
    Süzlärneñ gomumi sanı 3672
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1403
    33.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 31
    Süzlärneñ gomumi sanı 3612
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1405
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 32
    Süzlärneñ gomumi sanı 3668
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1410
    33.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 33
    Süzlärneñ gomumi sanı 3618
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1325
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 34
    Süzlärneñ gomumi sanı 3591
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1365
    33.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 35
    Süzlärneñ gomumi sanı 3666
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1381
    34.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 36
    Süzlärneñ gomumi sanı 3668
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1314
    35.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    57.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 37
    Süzlärneñ gomumi sanı 3488
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1383
    33.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 38
    Süzlärneñ gomumi sanı 3463
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1340
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 39
    Süzlärneñ gomumi sanı 3554
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1325
    32.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 40
    Süzlärneñ gomumi sanı 3524
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1341
    34.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 41
    Süzlärneñ gomumi sanı 3521
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1327
    35.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 42
    Süzlärneñ gomumi sanı 3618
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1371
    33.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 43
    Süzlärneñ gomumi sanı 3671
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1375
    32.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 44
    Süzlärneñ gomumi sanı 3655
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1414
    33.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 45
    Süzlärneñ gomumi sanı 3604
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1519
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 46
    Süzlärneñ gomumi sanı 3691
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1366
    30.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 47
    Süzlärneñ gomumi sanı 3661
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1343
    31.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 48
    Süzlärneñ gomumi sanı 3507
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1322
    35.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 49
    Süzlärneñ gomumi sanı 3666
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1350
    33.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 50
    Süzlärneñ gomumi sanı 3657
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1351
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 51
    Süzlärneñ gomumi sanı 3644
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1370
    34.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 52
    Süzlärneñ gomumi sanı 3581
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1422
    33.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 53
    Süzlärneñ gomumi sanı 3682
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1656
    30.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 54
    Süzlärneñ gomumi sanı 3600
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1396
    30.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 55
    Süzlärneñ gomumi sanı 3562
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1468
    31.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 56
    Süzlärneñ gomumi sanı 3639
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1507
    32.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 57
    Süzlärneñ gomumi sanı 3590
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1349
    33.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 58
    Süzlärneñ gomumi sanı 3564
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1416
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 59
    Süzlärneñ gomumi sanı 1239
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 614
    45.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    62.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.