Latin

Tefsir İbni Kesir - 04 - 52

Süzlärneñ gomumi sanı 3581
Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1422
33.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
49.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
55.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
ads place
قۇتۇلۇپ قالمىدى .ئۇالرنى جازاالشتا ﴿ﷲ ئۇالرغا زۇلۇم قىلمىدى (لېكىن ئۇالر ئۆزلىرىگە ئۆزلىرى زۇلۇم
قىلدى)﴾ يەنى ﷲ پەقەت ئۇالرغا ئۇالرنىڭ قىلمىشلىرىغا قارىتا مۇۋاپىق جازا بەردى.

*******
ﭿﮀﮁﮂﮃﮄﮅﮆﮇﮈﮉﮊﮋﮌ
ﮍ ﮎ ﮏﮐ ﮑ ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ﮖ ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ
ﮜﮝﮞﮟﮠ ﮡﮢﮣ ﮤﮥﮦﮧﮨﮩﮪ
ﮫﮬ
610

ﷲ نى قويۇپ بۇتالرنى مەبۇد قىلىۋالغانالرنىڭ مىسالى ئۆي ياسىغان ئۆمۈچۈكنىڭ مىسالىغا
ئوخشايدۇ(يەنىئۆمۈچۈكنىڭئۆيىئۇنىئىسسىق-سوغۇقتىنقوغدىيالمىغاندەك،ئۇالرنىڭچوقۇنۇۋاتقان
بۇتلىرىمۇ ئۇالرغا ھېچقانداق پايدا ـ زىيان يەتكۈزەلمەيدۇ) ،ئۆيلەرنىڭ ئەڭ ئاجىزى ئۆمۈچۈكنىڭ ئۆيىدۇر.
ئەگەر ئۇالر (بۇ ھەقىقەتنى) بىلسە ئىدى (بۇتالرغا چوقۇنمايتتى)﴿ .﴾41ﷲ ئۇالر ﷲ نى تاشالپ
ئىبادەت قىلىۋاتقان نەرسىنى ئوبدان بىلىدۇ ،ﷲ غالىبتۇر ،ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچىدۇر﴿.﴾42
بىز ئىنسانالرغا (قۇرئاندا ئۇالرنىڭ زېھنىغا يېقىنالشتۇرۇش ئۈچۈن) بايان قىلغان بۇ تەمسىللەرنى پەقەت
ئالىمالرالچۈشىنەلەيدۇ﴿.﴾43

ئەنكەبۇت سۈرىسى

مۇشرىكالرنىڭ ئىالھلىرىنىڭ ئۆمۈچۈكنىڭ تورىغا ئوخشىتىلغانلىقى
ﷲ تائاال بۇ مىسالنى مۇشرىكالرغا ئۇالرنىڭ ﷲ تائاالنى قويۇپ بۇتالرنى ئىالھ قىلىۋالغانلىقلىرى،
بۇتالردىن ياردەم ۋە رىزىق ئۈمىد قىلىدىغانلىقلىرى ،ئېغىر كۈنلەردە ئۇالرغا يېپىشىۋالىدىغانلىقلىرى ئۈچۈن
مىسال قىلىپ كۆرسەتتى .بۇتلىرى ئۇالرنىڭ كۈتكىنىنى بېرىشتە ئۆمۈچۈكنىڭ تورىغا ئوخشاش ئاجىز ۋە
زەئىپتۇر .ئۇالرنىڭ ئەنە شۇ ئىالھلىرى ھېچ نەرسىگە ئىگە ئەمەستۇر .ئۇنىڭغا چوقۇنغان كىشى پەقەت
ئۆمۈچۈكنىڭ تورىغا ئېسىلغان كىشىگە ئوخشايدۇ .ئۇ ھەقىقەتەن ئۇنىڭدىن قىلچە مەنپەئەت ئااللمايدۇ.
ئەگەر مۇشرىكالر بۇ ئەھۋالىنى بىلسە ئىدى ،ﷲ تائاالنى قويۇپ بۇتالرنى مەبۇد قىلىۋالمايتتى .ﷲ تائاالغا
چىن دىلىدىن ئىشەنگەن مۇسۇلماننىڭ ئەھۋالى بۇنىڭ دەل ئەكسىچە بولىدۇ .ئۇ ﷲ تائاالغا ئىشىنىپ
تۇرۇپ ،شەرىئەتكە ئەگىشىپ ياخشى ئەمەللەرنى قىلىدۇ .ئۇ چىڭ ۋە پۇختىلىقىدىن سۇنمايدىغان،
مەھكەم تۇتقىغا ئېسىلىۋالغان بولىدۇ.
ئاندىن ﷲ تائاال ئۆزىدىن باشقىغا ئىبادەت قىلغان ۋە ئۆزىگە شېرىك كەلتۈرگەن مۇشرىكنى
ئاگاھالندۇرۇپ مۇنداق دەيدۇ :ﷲ ئۇالرنىڭ قانداق ئەمەللەرنى قىلىۋاتقانلىقىنى ،ﷲ تائاالغا نېمىلەرنى
شېرىك قىلىۋاتقانلىقىنى ئوبدان بىلىدۇ .كەلگۈسىدە ئۇالرغا گۇناھلىرىغا يارىشا جازا بېرىدۇ .ﷲ
ھەقىقەتەن ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچىدۇر .ھەممە نەرسىنى بىلىپ تۇرغۇچىدۇر.
﴿بىز ئىنسانالرغا (قۇرئاندا ئۇالرنىڭ زېھنىغا يېقىنالشتۇرۇش ئۈچۈن) بايان قىلغان بۇ تەمسىللەرنى
پەقەت ئالىمالرال چۈشىنەلەيدۇ﴾ يەنى بۇ تەمسىللەرنى پەقەت ئىلىمدا توشقان ۋە كامالەتكە يەتكەن

ئالىمالرال چۈشىنەلەيدۇ ۋە پىكىر يۈرگۈزەلەيدۇ.

ئىبنى ئەبۇھاتەم ئەمر ئىبنى مۇررەنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :ﷲ تائاالنىڭ
كىتابىدىن مەن چۈشىنەلمەيدىغان بىرەر ئايەتنى ئۇچراتسام ،ئۇ مېنى قايغۇغا سالىدۇ .چۈنكى ،مەن
ھەقىقەتەن ﷲ تائاالنىڭ﴿ :بىز ئىنسانالرغا (قۇرئاندا ئۇالرنىڭ زېھنىغا يېقىنالشتۇرۇش ئۈچۈن) بايان
قىلغان بۇ تەمسىللەرنى پەقەت ئالىمالرال چۈشىنەلەيدۇ﴾ دېگەنلىكىنى ئاڭلىدىم.

*******
ﮭﮮﮯﮰﮱﯓﯔﯕﯖ ﯗﯘﯙﯚﯛﯜﯝ
ﯞ ﯟ ﯠ ﯡﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨﯩ ﯪ ﯫ
ﯬﯭﯮﯯﯰﯱﯲ
ﷲ ئاسمانالرنى ۋە زېمىننى ھەق ياراتتى ،ھەقىقەتەن بۇنىڭدا مۆمىنلەر ئۈچۈن (ﷲ نىڭ
بىرلىكىنى كۆرسىتىدىغان) دەلىل بار﴿( .﴾44ئى مۇھەممەد!) ساڭا ۋەھيى قىلىنغان كىتابنى (يەنى
قۇرئاننى) تىالۋەت قىلغىن ،نامازنى (تەئدىل ئەركان بىلەن) ئوقۇغىن ،ناماز ھەقىقەتەن قەبىھ ئىشالردىن
ۋە گۇناھالردىن توسىدۇ ،ﷲ نى ياد ئېتىش ھەممىدىن (يەنى ئۇنىڭدىن باشقا ھەممە ئىبادەتتىن)
ئۇلۇغدۇر ،ﷲ قىلىۋاتقان (ھەممە) ئىشىڭالرنى بىلىپ تۇرىدۇ﴿.﴾45
ﷲ بۇ ئايەتتە ئۆزىنىڭ بۈيۈك قۇدرىتىدىن خەۋەر قىلىدۇ ،ئۇ ئاسمانالرنى ۋە زېمىننى ھەق ياراتتى.

611

يەنى بىكارغىال ،ئويۇنچۇق قىلىپ ياراتقىنى يوق﴿ :ھەر ئادەم ئۆزىنىڭ ئەمەلىگە يارىشا مۇكاپاتلىنىشى
ئۈچۈن﴾((( يارىتىلدى(﴿ .ﷲ) يامانلىق قىلغانالرنى قىلمىشلىرىغا قاراپ جازااليدۇ ،ياخشىلىق قىلغانالرغا
چىرايلىق مۇكاپات بېرىدۇ﴾(((.
﴿ھەقىقەتەنبۇنىڭدامۆمىنلەرئۈچۈن(ﷲنىڭبىرلىكىنىكۆرسىتىدىغان)دەلىلبار﴾يەنىبۇنىڭدا
ئەلۋەتتە ﷲ تائاالنىڭ مەخلۇقاتالرنى ئۆزى تەنھا ياراتقانلىقىنى ،ئۇالرنى يالغۇز ئىدارە قىلىدىغانلىقىنى،
ئۆزىنىڭ تەنھا ئىالھ ئىكەنلىكىنى كۆرسىتىدىغان روشەن دەلىل بار.

تەبلىغ قىلىش ،قۇرئان ئوقۇش ۋە نامازنى ئادا قىلىشنىڭ بۇيرۇلغانلىقى
ﷲ پەيغەمبىرىنى ۋە مۆمىنلەرنى قۇرئان ئوقۇشقا ۋە ئۇنى ئىنسانالرغا يەتكۈزۈشكە بۇيرۇدى.

﴿نامازنى (تەئدىل ئەركان بىلەن) ئوقۇغىن ،ناماز ھەقىقەتەن قەبىھ ئىشالردىن ۋە گۇناھالردىن
توسىدۇ ،ﷲ نى ياد ئېتىش ھەممىدىن (يەنى ئۇنىڭدىن باشقا ھەممە ئىبادەتتىن) ئۇلۇغدۇر﴾ يەنى

ناماز قەبىھ ئىشالرنى ۋە گۇناھالرنى تاشلىتىشتىن ئىبارەت ئىككى نەرسىنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ .ئۇنى
داۋاملىق ئوقۇش شۇ يامان ئىشالرنى تاشالشقا ئېلىپ بارىدۇ.
ئىمام ئەھمەد ئەبۇھۇرەيرە رەزىيەلالھۇ ئەنھۇنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :بىر
ئادەم پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ قېشىغا كېلىپ :پاالنى ھەقىقەتەن كېچىدە ناماز ئوقۇيدۇ ،تاڭ
ئاتسا ئوغرىلىق قىلىدۇ -،دېگەندە ،پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم« :ناماز ئۇنى يېقىندا سەن دەۋاتقان
ئىشتىن چوقۇم توسىدۇ» دېدى .ناماز ئوقۇش ﷲ تائاالنى ياد ئېتىشتىن ئىبارەت بولۇپ ،بىر ئۇلۇغ
بۇرچتۇر.

شۇڭا ﷲ تائاال مۇنداق دەيدۇ﴿ :ﷲ نى ياد ئېتىش ھەممىدىن (يەنى ئۇنىڭدىن باشقا
ھەممە ئىبادەتتىن) ئۇلۇغدۇر﴾ يەنى ﷲ تائاالنى ياد ئېتىش نامازدىنمۇ بۈيۈكتۈر﴿ .ﷲ قىلىۋاتقان
ئىشىڭالرنى بىلىپ تۇرىدۇ﴾ يەنى جىمى ئىشلىرىڭالرنى ۋە سۆزلىرىڭالرنى بىلىپ تۇرىدۇ.

612

ئەبۇئالىيە ﷲ تائاالنىڭ﴿ :ناماز ھەقىقەتەن قەبىھ ئىشالردىن ۋە گۇناھالردىن توسىدۇ﴾ دېگەن
ئايىتى ھەققىدە مۇنداق دەيدۇ :نامازدا ھەقىقەتەن ئۈچ خىسلەت بار بولۇپ ،بۇ خىسلەتلەردىن بىرەرى
تېپىلمىغان ھەر قانداق ناماز ـ ناماز ئەمەستۇر .بۇ خىسلەتلەر :ئىخالس ،قورقۇش ۋە ﷲ تائاالنى ياد
ئېتىشتىن ئىبارەتتۇر .ئىخالس ئىنساننى ياخشى ئىشقا بۇيرۇيدۇ ،ﷲ تائاالدىن قورقىدىغان قىلىپ،
يامان ئىشتىن توسىدۇ .ﷲ تائاالنى ياد ئېتىش ،قۇرئان ئوقۇشتىن ئىبارەتتۇر .قۇرئان ئىنساننى
ياخشىلىققا بۇيرۇيدۇ ،يامان ئىشتىن توسىدۇ .ئىبنى ئەۋن ئەنسارى مۇنداق دەيدۇ :سەن نامازغا
تۇرغان چاغدا ياخشىلىقنىڭ ئىچىدە تۇرغان بولىسەن ،ناماز ھەقىقەتەن سېنى قەبىھ ئىشالردىن ۋە
گۇناھالردىن توستى .سېنىڭ نامازدا تۇرۇپ ،ﷲ تائاالنى ياد ئېتىشىڭ ھەممىدىن ئۇلۇغدۇر.

*******
((( تاھا سۈرىسى 15ـ ئايەت.
((( نەجم سۈرىسى 31ـ ئايەت.

ئەنكەبۇت سۈرىسى

ﭑﭒﭓﭔﭕﭖﭗﭘﭙﭚﭛﭜﭝﭞﭟﭠﭡﭢ
ﭣﭤﭥﭦﭧﭨﭩﭪﭫﭬ
ئەھلى كىتاب بىلەن پەقەت ئەڭ چىرايلىق رەۋىشتە مۇنازىرىلىشىڭالر ،ئۇالرنىڭ ئىچىدىكى زۇلۇم
قىلغۇچىالر (يەنى سىلەرگە قارشى ئۇرۇش قىلغۇچىالر ۋە فىدىيە بېرىشتىن باش تارتقۇچىالر) بۇنىڭدىن
مۇستەسنا ،ئېيتىڭالركى« ،بىزگە نازىل قىلىنغان كىتابقا ۋە سىلەرگە نازىل قىلىنغان كىتابقا ئىمان
ئېيتتۇق ،سىلەرنىڭ ئىالھىڭالر ۋە بىزنىڭ ئىالھىمىز بىردۇر ،بىز ﷲ غا بويسۇنغۇچىالرمىز»﴿.﴾46

ئەھلى كىتاب بىلەن چىرايلىق رەۋىشتە مۇنازىرىلىشىش
بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى :ئەھلى كىتابتىن كىمكى دىندا ئويلىنىپ بېقىشنى ئىرادە قىلسا ،ئۇنىڭغا
تەسىر قالدۇرۇش ئۈچۈن ،ئۇنىڭ بىلەن ئەڭ چىرايلىق رەۋىشتە مۇنازىرە قىلىش تەلەپ قىلىنىدۇ-،
دېگەنلىكتۇر .ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :پەرۋەردىگارىڭنىڭ يولىغا (يەنى ئىسالم دىنىغا)
ھېكمەتلىك ئۇسلۇبتا ياخشى ۋەز ـ نەسىھەت بىلەن دەۋەت قىلغىن ،ئۇالر (يەنى مۇخالىپەتچىلىك
قىلغۇچىالر)بىلەنچىرايلىقرەۋىشتەمۇنازىرىلەشكىن﴾(((ﷲتائاالمۇسابىلەنھارۇنئەلەيھىسساالمالرنى
پىرئەۋنگە پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتكەن چاغدا ،ئۇ ئىككىسىگە مۇنداق دېدى﴿ :ئۇنىڭغا يۇمشاق سۆز
قىلىڭالر ،ئۇ ۋەز ـ نەسىھەتنى قوبۇل قىلىشى ياكى (ھەددىدىن ئاشقانلىقىنىڭ ئاقىۋىتىدىن) قورقۇشى
مۇمكىن﴾(((.
﴿ئۇالرنىڭ ئىچىدىكى زۇلۇم قىلغۇچىالر بۇنىڭدىن مۇستەسنا﴾ يەنى ھەقىقەتتىن بۇرۇلۇپ
كەتكەنلەر ،روشەن يولدىن ئازغۇنلۇققا ماڭغانالر ،ھەق بىلەن قارشىالشقانالر ،يوغانچىلىق قىلغانالر
بۇنىڭدىن مۇستەسنادۇر .بۇ چاغدا چىرايلىق مۇنازىرىلىشىشتىن قامچىغا يۆتكىلىدۇ .ئۇالرنى توسۇش،
ھەقىقەتكە قايتۇرۇش ئۈچۈن ،ئۇالرغا قارشى ئۇرۇش ئېچىلىدۇ .غالىب ۋە جااللەتلىك ﷲ تائاال مۇنداق
دەيدۇ﴿ :بىز ھەقىقەتەن پەيغەمبەرلىرىمىزنى روشەن مۆجىزىلەر بىلەن ئەۋەتتۇق ۋە ئۇالر بىلەن بىللە،
ئىنسانالر ئادالەتنى بەرپا قىلسۇن دەپ ،كىتابنى ،قانۇننى چۈشۈردۇق .تۆمۈرنى ياراتتۇق( ،تۆمۈردىن
ئۇرۇش قوراللىرى ياسىلىدىغانلىقى ئۈچۈن) تۆمۈر كۈچ ـ قۇۋۋەتنى ئۆز ئىچىگە ئالغان ،تۆمۈردە ئىنسانالر
ئۈچۈن نۇرغۇن مەنپەئەتلەر بار .ﷲ ،ﷲ نى كۆرمەي تۇرۇپ (قورالالرنى ئىشلىتىپ) ﷲ تائاالغا ۋە
پەيغەمبەرلىرىگە ياردەم بەرگەنلەرنى بىلىش (مەلۇم قىلىش) ئۈچۈن (تۆمۈرنى ياراتتى) ،ﷲ ھەقىقەتەن
كۈچلۈكتۈر ،غالىبتۇر﴾((( جابىر مۇنداق دەيدۇ :ﷲ بىزنى ﷲ نىڭ كىتابىغا قارشىلىق قىلغانالرنى
قىلىچ بىلەن چېپىشىمىزغا ئەمر قىلدى.
﴿ئېيتىڭالركى«:بىزگەنازىلقىلىنغانكىتابقاۋەسىلەرگەنازىلقىلىنغانكىتابقائىمانئېيتتۇق»﴾

يەنى ئەگەر ئەھلى كىتاب بىزگە راستلىقىنىمۇ ،يالغانلىقىنىمۇ بىلمەيدىغان نەرسىلەرنى خەۋەر قىلسا ،بىز
بۇنى ئىنكار قىلىشقا جۈرئەت قىاللمايمىز ،چۈنكى ،ئۇ ھەق بولۇشى مۇمكىن .ئۇنى تەستىقمۇ قىلمايمىز،
((( نەھل سۈرىسى 125ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( تاھا سۈرىسى 44ـ ئايەت.
((( ھەدىد سۈرىسى 25ـ ئايەت.

613

چۈنكى ،ئۇ باتىل بولۇشىمۇ مۇمكىن .لېكىن بىز ئۇنىڭغا ،ئۇنىڭ ئاسماندىن نازىل بولغان بولۇشى،
ئۆزگەرتىلگەن ۋە بۇرمىالنغان بولماسلىقى شەرت قىلىنغان ئاساستا ،ئومۇمىي رەۋىشتە ئىمان كەلتۈرىمىز.
ئىمام بۇخارى ئەبۇھۇرەيرە رەزىيەلالھۇ ئەنھۇنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :ئەھلى
كىتاب تەۋراتنى ئىبرانى تىلى بىلەن ئوقۇپ ،ئۇنى ئىسالم ئەھلىگە ئەرەب تىلى بىلەن تەپسىر قىالتتى.
پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم مۇنداق دېدى« :ئەھلى كىتابنى تەستىق قىلماڭالر ،ئۇالرنى ئىنكارمۇ قىلماڭالر،
ئېيتىڭالركى :بىز ﷲ تائاالغا ،بىزگە نازىل قىلىنغان كىتابقا ۋە سىلەرگە نازىل قىلىنغان كىتابقا ئىمان
ئېيتتۇق ،سىلەرنىڭ ئىالھىڭالر ۋە بىزنىڭ ئىالھىمىز بىردۇر .بىز ﷲ تائاالغا بويسۇنغۇچىالرمىز».
ئىمام بۇخارى ئىبنى ئابباسنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم
ئارقىلىق سىلەرگە نازىل قىلىنغان كىتابىڭالر ئەڭ يېڭى تۇرسا ،سىلەر ئۇنى ھېچ نەرسە ئارىلىشىپ
قالمىغان ،ساپ ھالەتتە ئوقۇيدىغان تۇرساڭالر ،قانداقمۇ ئەھلى كىتابتىن مەسىلە سورايسىلەر؟ پەيغەمبەر
ئەلەيھىسساالم ھەقىقەتەن سىلەرگە ئەھلى كىتاب توغرۇلۇق سۆزلەپ بەرگەن ،ئۇالر ﷲ تائاالنىڭ
كىتابىنى ئۆزگەرتتى .ئۇنىڭغا ئۆزگەرتىش كىرگۈزدى .ئۇالر كىتابنى ئۆز قوللىرى بىلەن يېزىپ ،ئۇنى
ئازغىنا پۇلغا سېتىش ئۈچۈن :بۇ ﷲ تائاالنىڭ دەرگاھىدىن نازىل قىلىنغان كىتاب -،دېيىشتى.
بىلىڭالركى ،سىلەرگە كەلگەن ئىلىم سىلەرنى ئۇالردىن مەسىلە سوراشتىن توسمىدىمۇ؟ ﷲ نىڭ نامى
بىلەن قەسەمكى ،ئۇالردىن بىرمۇ ئادەمنىڭ سىلەرگە نازىل قىلىنغان كىتابتىن مەسىلە سورىغانلىقىنى
كۆرمىدۇق.
ئىمام بۇخارى ھۇمەيد ئىبنى ئابدۇراھماننىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :مەن مەدىنىدە
مۇئاۋىيەنىڭقۇرەيشقەبىلىسىدىنبىرقانچەكىشىگەسۆزلەۋاتقانلىقىنىئاڭلىدىم.مۇئاۋىيەكەئبئەھبارنى
تىلغا ئېلىپ مۇنداق دەۋاتاتتى :كەئب ئەھبار ئەھلى كىتابنىڭ ئىچىدە ئەڭ توغرا سۆزلەيدىغانالردىن
بولسىمۇ ،بىز ئۇنىڭ راست ياكى يالغان سۆزلىگەنلىكىنى تەكشۈرۈشىمىز كېرەك .مەن (يەنى ئىبنى
كەسىر) مۇنداق دەپ قارايمەن :تىل جەھەتتە مەقسەتسىز ھالدا ئۇنىڭدىن يالغان سۆز سادىر بولىدۇ.
چۈنكى ،ئۇ ساماۋى كىتابالردىن (ئۇنى توغرا دەپ ئويالپ) سۆزلەيدۇ ،ئۇ كىتابالردا كىرگۈزۈۋېتىلگەن
نۇرغۇن يالغانالر بار .چۈنكى ،ئۇالرنىڭ مىللىتى ئىچىدىن بۇ بۈيۈك ئۈممەتكە (يەنى ئىسالم ئۈممىتىگە)
ئوخشاش كىتابلىرىنى پىششىق يادقا بىلىدىغان قارىالر يوق ئىدى.

614

ئىسالم دىنىنىڭ دۇنياغا كەلگىنىگە ئانچە ئۇزۇن بولمىغان ۋە ئىسالم ئۈممىتىنىڭ ئىچىدە قۇرئان
ۋە ھەدىسنى پىششىق يادقا بىلىدىغان قارىالر تۇرۇقلۇق ،نۇرغۇن ھەدىسلەر يالغاندىن توقۇپ چىقىلدى.
ئۇنى پەقەت غالىب ۋە بۈيۈك ﷲ تائاالال بىلىدۇ ۋە بۇ ساھەدە ﷲ ئىلىم بەرگەن ھەر بىر كىشى ئۆزىنىڭ
ئىقتىدارى يەتكەن رەۋىشتە بىلىدۇ .مەدھىيە ۋە گۈزەل ماختاشالر ﷲ تائاالغا مەنسۇپتۇر.

*******
ﭭﭮﭯﭰﭱﭲﭳﭴﭵﭶﭷﭸﭹﭺﭻﭼﭽﭾ
ﭿﮀ ﮁﮂﮃﮄﮅ ﮆﮇﮈﮉﮊ ﮋﮌﮍﮎﮏ
ﮐﮑ ﮒﮓﮔ ﮕﮖﮗﮘﮙﮚﮛﮜﮝﮞ ﮟ
ﮠﮡﮢ

ئەنكەبۇت سۈرىسى

(ئى مۇھەممەد!) شۇنىڭدەك (يەنى سەندىن ئىلگىرىكىلەرگە كىتاب نازىل قىلغاندەك) ساڭىمۇ
كىتاب (يەنى قۇرئان) نازىل قىلدۇق ،بىز كىتاب بەرگەنلەر (يەنى يەھۇدىيالر ،ناساراالر) دىن قۇرئانغا
ئىشىنىدىغانالر بار ،بۇالردىن (يەنى مەككە ئاھالىسىدىن) مۇ قۇرئانغا ئىشىنىدىغانالر بار ،بىزنىڭ
ئايەتلىرىمىزنى پەقەت كاپىرالرال ئىنكار قىلىدۇ﴿ .﴾47ئىلگىرى سەن كىتاب ئوقۇشنى بىلمەيتتىڭ ،خەت
يېزىشنىمۇ بىلمەيتتىڭ( ،مۇبادا سەن كىتاب ئوقۇغان ،خەت يازىدىغان بولساڭ) ئۇ چاغدا ھەققە قارشى
تۇرغۇچىالر چوقۇم گۇمانلىناتتى﴿ .﴾48ئۇنداق ئەمەس (يەنى ئىش زالىمالر گۇمان قىلغاندەك ئەمەس)،
قۇرئان ئىلىم بېرىلگەنلەرنىڭ كۆڭۈللىرىدە ساقالنغان روشەن ئايەتلەردۇر ،بىزنىڭ ئايەتلىرىمىزنى پەقەت
زالىمالرال ئىنكار قىلىدۇ﴿.﴾49

قۇرئاننىڭ اﷲ تائاالنىڭ دەرگاھىدىن نازىل بولغانلىقى ۋە ئۇنىڭ دەلىلى
ئىبنى جەرىر مۇنداق دەيدۇ :ﷲ تائاال ،ئى مۇھەممەد! سەندىن ئىلگىرىكى پەيغەمبەرلەرگە
كىتابالرنى نازىل قىلغىنىمىزدەك ،ساڭىمۇ بۇ كىتابنى نازىل قىلدۇق -،دېدى .ئىبنى جەرىرنىڭ بۇ
سۆزى ياخشى ئېيتىلغان بولۇپ ،ئۇنىڭ ئايەت بىلەن بولغان مۇناسىۋىتى ۋە باغلىنىشى مۇناسىپ
بولغان.
﴿بىز كىتاب بەرگەنلەردىن (يەنى يەھۇدىيالر ،ناساراالر) قۇرئانغا ئىشىنىدىغانالر بار﴾ يەنى
يەھۇدىي ۋە ناساراالرنىڭ زېرەك ئۆلىمالىرىدىن ئۇ كىتابنى قوبۇل قىلىدىغان ۋە ئۇنى تېگىشلىك رەۋىشتە
ئوقۇيدىغانالر بار .ئابدۇلالھ ئىبنى ساالم ،سەلمان فارىسى ۋە بۇ ئىككىسىگە ئوخشاشالر بۇنىڭ تىپىك
مىسالىدۇر.
﴿بۇالردىنمۇ قۇرئانغا ئىشىنىدىغانالر بار﴾ يەنى قۇرەيش ۋە باشقا ئەرەبلەردىنمۇ ئىشىنىدىغانالر بار،
﴿بىزنىڭ ئايەتلىرىمىزنى پەقەت كاپىرالرال ئىنكار قىلىدۇ﴾ يەنى ﷲ تائاالنىڭ ئايەتلىرىنى پەقەت ھەقنى
باتىل بىلەن يوشۇرىدىغان ،قۇياش نۇرىنى كىيىم بىلەن يۆگەشكە ئورۇنىدىغان كىشىال ئىنكار قىلىدۇ
ۋە ئۇنىڭ ھەق ئىكەنلىكىدىن تانىدۇ.
﴿ئىلگىرى سەن كىتاب ئوقۇشنى بىلمەيتتىڭ ،خەت يېزىشنىمۇ بىلمەيتتىڭ﴾ يەنى :ئى مۇھەممەد!
بۇ قۇرئاننى ئېلىپ كېلىشتىن ئىلگىرى قەۋمىڭنىڭ ئارىسىدا بىر مۇددەت ياشىدىڭ ،سەن كىتاب
ئوقۇشنى ،خەت يېزىشنى بىلمەيتتىڭ .قەۋمىڭدىكى ھەر بىر ئادەم ۋە باشقىالر سېنىڭ ئوقۇشنى
بىلمەيدىغان ،يېزىشنىمۇ بىلمەيدىغان ساۋاتسىز ئادەم ئىكەنلىكىڭنى ئوبدان بىلىدۇ.
مۇھەممەد ئەلەيھىسساالمنىڭ سۈپىتى بۇرۇنقى كىتابالردىمۇ مۇشۇنداق ئىدى .ﷲ تائاال بۇ ھەقتە
مۇنداق دەيدۇ﴿ :ئۇالر ئەلچىگە ئۇممى پەيغەمبەرگە (يەنى مۇھەممەد ئەلەيھىسساالمغا) ئەگىشىدۇ .ئۇالر
ئۆز ئىلكىدىكى تەۋرات ،ئىنجىلالردا ئۇنىڭ (سۈپىتىنىڭ) يېزىلغانلىقىنى كۆرىدۇ .ئۇ ،ئۇالرنى ياخشى
ئىشقا بۇيرۇيدۇ ،يامان ئىش قىلىشتىن توسىدۇ﴾((( پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم ئاخىرقى ئۆمرىگىچە ھەمىشە
مۇشۇنداق ئىدى .ئۇ خەت يېزىشنى بىلمەيتتى .ئۇ بىر قۇر خەتنى ،بىر تال ھەرپنىمۇ ئۆز قولى بىلەن
يازغان ئەمەس .ئۇنىڭ كاتىبلىرى ئۇنىڭ ئالدىدا ۋەھىينى ۋە باشقا دۆلەتلەرگە ئەۋەتىلىدىغان مەكتۇب
((( ئەئراف سۈرىسى 157ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

615

ۋە خەتلەرنى يازاتتى.
﴿ئۇ چاغدا ھەققە قارشى تۇرغۇچىالر چوقۇم گۇمانلىناتتى﴾ يەنى ئەگەر سەن خەت يېزىشنى بىلگەن
بولساڭ ،بەزى نادان كىشىلەر ئەلۋەتتە گۇمانلىناتتى ۋە ئۇ بۇنى چوقۇم پەيغەمبەرلەردىن قالغان ئىلگىرىكى
كىتابالردىن ئۆگىنىۋالغان -،دەيتتى .ئۇالر بۇ سۆزنى ئۇنىڭ ئۇممىي ،خەت يېزىشنى بىلمەيدىغان ئادەم
ئىكەنلىكىنى بىلىپ تۇرۇپمۇ دېگەن ئىدى﴿ .ئۇالر ئېيتتى(« :بۇ) بۇرۇنقىالرنىڭ ئەپسانىلىرىدۇركى،
ئۇالرنى ئۇ يازدۇرۇۋالغان( ،ھىپزى قىلىۋېلىش ئۈچۈن) ئۇنىڭغا ئەتىگەن ئاخشامدا ئوقۇپ بېرىلىۋاتىدۇ.
ئېيتقىنكى« ،ئۇنى ئاسمانالردىكى ۋە زېمىندىكى سىرنى بىلىپ تۇرىدىغان ﷲ نازىل قىلدى﴾(((.
﴿ئۇنداق ئەمەس ،قۇرئان ئىلىم بېرىلگەنلەرنىڭ كۆڭۈللىرىدە ساقالنغان روشەن ئايەتلەردۇر﴾ يەنى
بۇ قۇرئان ھەقنى كۆرسىتىدىغان ،ياخشىلىققا بۇيرۇيدىغان ،يامانلىقتىن توسىدىغان ۋە ئىلگىرىكى،
ھازىرقى ،كېيىنكى ئىشالردىن خەۋەر بېرىدىغان روشەن ئوچۇق ئايەتلەردۇر .ئۇنى ئۆلىماالر يادقا ئالىدۇ.
ئۇنى ﷲ ئۆلىماالرغا يادا قىلىشنى ،ئوقۇشنى ۋە تەپسىر قىلىشنى ئاسانالشتۇرۇپ بەردى .ﷲ تائاال
بۇ ھەقتە مۇنداق دېگەن﴿ :ھەقىقەتەن بىز قۇرئاننى ھىپزى ئۈچۈن ئاسان قىلدۇق ،ئىبرەت ئالغۇچى
بارمۇ؟﴾(((.
پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم مۇنداق دەيدۇ« :بىرەر پەيغەمبەر كەلسىال ،ئۇنىڭغا چوقۇم ئىنسانالر ئىمان
ئېيتىدىغان بىرەر مۆجىزە بېرىلدى .ھەقىقەتەن ماڭا بېرىلگەن مۆجىزە ۋەھىيدۇر .ﷲ ئۇنى ماڭا ۋەھىي
قىلدى .مەن ئەگەشكۈچىلىرى ئەڭ كۆپ پەيغەمبەر بولۇشۇمنى ئۈمىد قىلىمەن».
ئىمام مۇسلىم ئەياز ئىبنى ھىماردىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت
قىلىدۇ« :ﷲ تائاال مۇنداق دەيدۇ :ھەقىقەتەن مەن سېنى سىنايمەن ۋە سەن ئارقىلىق باشقىالرنىمۇ
سىنايمەن .ساڭا بىر كىتاب نازىل قىلدىم ،ئۇنى سۇمۇ يۇيۇپ ئۆچۈرەلمەيدۇ .سەن ئۇنى ئۇخالۋاتقان
ۋە ئويغاق ھالەتتە ئوقۇيسەن» يەنى ئەگەر قۇرئان يېزىلغان ئورۇنغا سۇ تېگىپ قالسا ،سۇ ئۇنى
ئۈچۈرىۋېتەلمەيدۇ .چۈنكى ،يەنە بىر ھەدىستە پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم مۇنداق دېگەن« :قۇرئان تېرىگە
يېزىلغان بولسىمۇ ،ئوت ئۇنى كۆيدۈرمەيدۇ» .چۈنكى ،قۇرئان دىلالردا يادا قىلىنغاندۇر .تىلالرغا ئاساندۇر
ۋە دىلالردا ساقلىنىدۇ .ئۇنىڭ سۆزى ۋە مەنىسى مۆجىزىدۇر .شۇنىڭ ئۈچۈن ،بۇ ئۇممەتنىڭ سۈپىتى
بۇرۇنقى كىتابالردا“ :ئۇالرنىڭ مۇقەددەس كىتابلىرى ئۇالرنىڭ دىللىرىدا ساقلىنىدۇ” دەپ يېزىلغان.

616

﴿بىزنىڭ ئايەتلىرىمىزنى پەقەت زالىمالرال ئىنكار قىلىدۇ﴾ يەنى ﷲ تائاالنىڭ ئايەتلىرىنى ھەققە
تاجاۋۇز قىلغۇچى ،ھەقنى بىلىپ تۇرۇپ ئۇنىڭدىن بۇرۇلۇپ كەتكۈچى ،ئۇنىڭ بىلەن قارشىالشقۇچى
زالىمالردىن باشقا ھېچ كىشى ئىنكار قىلمايدۇ .ئۇنىڭ ھەق ئىكەنلىكىگە تىل تەگكۈزمەيدۇ ۋە ئۇنى رەت
قىلمايدۇ .ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :شۈبھىسىزكى ،پەرۋەردىگارىڭنىڭ لەنىتىگە تېگىشلىك
بولغانالر ئىمان ئېيتمايدۇ .ئۇالرغا پۈتۈن مۆجىزىلەر كۆرسىتىلگەن تەقدىردىمۇ ،قاتتىق ئازابنى كۆرمىگىچە
(ئىمانئېيتمايدۇ)﴾(((.

*******
((( فۇرقان سۈرىسى 6 - 5ـ ئايەتلەر.
((( قەمەر سۈرىسى 17ـ ئايەت.
((( يۇنۇس سۈرىسى 97 - 96ـ ئايەتلەر.

ئەنكەبۇت سۈرىسى

ﮣﮤﮥﮦﮧﮨﮩﮪﮫﮬﮭﮮﮯﮰﮱﯓﯔﯕﯖ
ﯗ ﯘ ﯙ ﯚ ﯛ ﯜ ﯝﯞ ﯟ ﯠ ﯡ ﯢ ﯣ ﯤ
ﯥﯦﯧﯨ ﯩﯪﯫﯬﯭ ﯮﯯﯰﯱﯲﯳ
ﯴﯵﯶﯷﯸﯹﯺﯻﯼ
ئۇالر« :نېمىشقا ئۇنىڭغا پەرۋەردىگارىدىن مۆجىزىلەر نازىل قىلىنمايدۇ» دېدى .ئېيتقىنكى،
«مۆجىزىلەر ھەقىقەتەن ﷲ نىڭ دەرگاھىدىدۇر (مېنىڭ قولۇمدا ئەمەستۇر) ،مەن پەقەت بىر ئاشكارا
ئاگاھالندۇرغۇچىمەن»﴿ .﴾50بىزنىڭ ساڭا ئۇالرغا تىالۋەت قىلىنىپ تۇرىدىغان كىتابنى نازىل
قىلغانلىقىمىز ئۇالرغا (مۆجىزە بولۇشقا) كۇپايە قىلمىدىمۇ؟ بۇ كىتابتا ئىمان ئېيتقان قەۋم ئۈچۈن شەك ـ
شۈبھىسىز رەھمەت ۋە ۋەز ـ نەسىھەت بار﴿ .﴾51ئېيتقىنكى« ،مەن بىلەن سىلەرنىڭ ئاراڭالردا (مېنىڭ
راستپەيغەمبەرئىكەنلىكىمگە)گۇۋاھبولۇشقاﷲكۇپايىدۇر،ﷲئاسمانالردىكىۋەزېمىندىكىھەممىنى
بىلىپ تۇرىدۇ ،بۇتقا ئىشەنگەن ،ﷲ نى ئىنكار قىلغان ئادەملەر زىيان تارتقۇچىالردۇر»﴿.﴾52

مۆجىزە تەلەپ قىلغان مۇشرىكالرغا بېرىلگەن جاۋاب
ﷲ تائاال بۇ ئايەتلەردە مۇشرىكالرنىڭ پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنى قىيىن ئەھۋالغا چۈشۈرۈپ قويۇش
مەقىستىدە ،ئۇنىڭدىن مۆجىزىلەرنى تەلەپ قىلغانلىقىنى خەۋەر قىلىدۇ .ئۇالر خۇددى سالىھ ئەلەيھىسساالم
قەۋمىگە تۆگىسىنى مۆجىزە قىلىپ كۆرسەتكەندەك ،مۇھەممەد ئەلەيھىسساالمنىڭمۇ ئۆزىنىڭ ﷲ تائاالنىڭ
پەيغەمبىرى ئىكەنلىكىنى ئىسپاتاليدىغان مۆجىزىلەرنى كۆرسىتىشنى تەلەپ قىلدى .ﷲ تائاال مۇنداق
دەيدۇ :ئى مۇھەممەد! ﴿ئېيتقىنكى ،مۆجىزىلەر ھەقىقەتەن ﷲ نىڭ دەرگاھىدىدۇر (مېنىڭ قولۇمدا
ئەمەستۇر)﴾ يەنى مۆجىزە كۆرسىتىش ھەقىقەتەن ﷲ تائاالنىڭ ئىشىدۇر .ﷲ سىلەرنىڭ ھىدايەت
تېپىشىڭالرنى بىلسە ئىدى ،سىلەرنىڭ سورىغىنىڭالرنى ئەلۋەتتە بەرگەن بوالتتى .چۈنكى ،بۇ ﷲ
تائاالغا ئوڭاي ۋە ئاساندۇر .لېكىن ،ﷲ سىلەرنىڭ پەقەت مەقسەتلىك ھالدا قىيىن ئەھۋالغا چۈشۈرۈپ
قويۇش ۋە سىناش يۈزىسىدىن مۆجىزە تەلەپ قىلغانلىقىڭالرنى ئوبدان بىلىدۇ .شۇڭا تەلىۋىڭالرنى قوبۇل
قىلمايدۇ .ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ(﴿ :قۇرەيش مۇشرىكلىرى تەلەپ قىلغان) مۆجىزىلەرنى
مەيدانغا كەلتۈرمەسلىكىمىز پەقەت بۇرۇنقىالر (يەنى ئىلگىرىكى ئۈممەتلەرنىڭ) مۆجىزىلەرنى يالغانغا
چىقارغانلىقى ئۈچۈندۇر .بىز سەمۇدقا چىشى تۆگىنى روشەن (مۇجىزە) قىلىپ بەردۇق .ئۇالر ئۇنى ئىنكار
قىلدى﴾(((.
﴿مەنپەقەتبىرئاشكارائاگاھالندۇرغۇچىمەن﴾يەنىمەنسىلەرگەپەقەتروشەنئاگاھالندۇرغۇچى
بولۇپ ئەۋەتىلدىم ،مېنىڭ مەسئۇلىيىتىم ﷲ تائاالنىڭ دەۋىتىنى سىلەرگە يەتكۈزۈشتۇر﴿ .كىمكى ﷲ
ھىدايەت قىلىدىكەن ،ئۇ (ھەقىقىي) ھىدايەت تاپقۇچىدۇر .كىمنىكى (قىلغان يامان ئەمەلى تۈپەيلىدىن)
ﷲ ئازدۇرىكەن ،ئۇنىڭغا يول كۆرسەتكۈچى دوستنى ھەرگىزمۇ تاپالمايسەن﴾((((﴿ ،ئى مۇھەممەد!)
ئۇالرنى ھىدايەت قىلىش سېنىڭ مەسئۇلىيىتىڭ ئەمەس (ساڭا تاپشۇرۇلغان ۋەزىپە پەقەت كىشىلەرگە
((( ئىسرا سۈرىسى 59ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( كەھف سۈرىسى 17ـ ئايەت.

617

ﷲ تائاالنىڭ ۋەھىيسىنى يەتكۈزۈشتۇر) لېكىن ﷲ خالىغان بەندىسىنى ھىدايەت قىلىدۇ﴾(((.
ئاندىن ﷲ تائاال ئۇالرنىڭ تولىمۇ نادان ،ئەقلىنىڭ كەم بولغانلىقى ئۈچۈن ،ئۇالرنىڭ مۇھەممەد
ئەلەيھىسساالم ئېلىپ كەلگەن نەرسىنىڭ راست ئىكەنلىكىنى كۆرسىتىدىغان مۆجىزىلەرنى تەلەپ
قىلغانلىقىنىبايانقىلىدۇ.
مۇھەممەد ئەلەيھىسساالم ئۇالرغا ھەقىقەتەن ئالدىدىنمۇ ،ئارقىسىدىنمۇ باتىل يۈزلەنمەيدىغان ئەزىز
كىتاب -قۇرئاننى ئېلىپ كەلدى .قۇرئان ھەر قانداق مۆجىزىدىن بۈيۈك بىر مۆجىزىدۇر .ئەينى زاماندا
پاساھەتتە ۋە باالغەتتە كامالىغا يەتكەن ئەدىبلەر ئۇنىڭ بىلەن قارشىلىشىشتىن ئاجىز كەلدى .بەلكى
قۇرئانغا ئوخشاش 10سۈرە ،ھەتتا بىر سۈرە كەلتۈرۈشتىنمۇ ئاجىز كەلدى.
﴿بىزنىڭ ساڭا ئۇالرغا تىالۋەت قىلىنىپ تۇرىدىغان كىتابنى نازىل قىلغانلىقىمىز ئۇالرغا (مۆجىزە
بولۇشقا) كۇپايە قىلمىدىمۇ؟﴾ يەنى بىز ساڭا نازىل قىلغان ،ئۇالردىن ئىلگىرىكىلەرنىڭ ۋە ئۇالردىن

كېيىنكىلەرنىڭ خەۋىرى بولغان ،ئۇالرنىڭ ئۆز ئارىسىدىكى ھۆكۈمنى ئۆز ئىچىگە ئالغان بۈيۈك كىتاب -
قۇرئان ئۇالرغا مۆجىزە بولۇشقا يەتمىدىمۇ؟ سەن ئوقۇشنى ۋە يېزىشنى بىلمەيدىغان ساۋاتسىز ئادەمسەن.
سەن ئەھلى كىتابتىن بىرەر ئادەمگىمۇ ئارىالشمىدىڭ ،سەن شۇنداق تۇرۇقلۇق كىتابالرنىڭ خەۋىرىنى،
ئەھلى كىتاب ئىختىالپ قىلىشقان نەرسىنىڭ توغرا بايانىنى ،روشەن ،ئوچۇق ھەقىقەتنى ئۇالرغا ئېلىپ
كەلدىڭ.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ(﴿ :ئابدۇلالھ ئىبنى ساالم ۋە ئۇنىڭ ئىمان ئېيتقان ھەمراھلىرىغا
ئوخشاش) بەنى ئىسرائىل ئۆلىمالىرىنىڭ قۇرئاننى بىلىشى مۇشرىكالرغا (قۇرئاننىڭ توغرىلىقىنى
كۆرسىتىدىغان) دەلىل بولمامدۇ؟﴾(((﴿ ،ئۇالر (يەنى مۇشرىكالر)(« :مۇھەممەد) پەرۋەردىگارى تەرىپىدىن
بىزگە بىرەر مۆجىزە كەلتۈرسىچۇ؟» دەيدۇ ،ئۇالرغا بۇرۇنقى ئۈممەتلەرنىڭ خەۋەرلىرىنى ئۆز ئىچىگە ئالغان
(((
قۇرئانكەلمىدىمۇ؟﴾
ئىمام ئەھمەد ئەبۇھۇرەيرە رەزىيەلالھۇ ئەنھۇدىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى
رىۋايەت قىلىدۇ« :بىرەر پەيغەمبەر كەلسىال ،ئۇنىڭغا (ئىنسانالرنىڭ ئىمان كەلتۈرۈشى ئۈچۈن) مۆجىزە
بېرىلدى .ماڭا بېرىلگەن مۆجىزە ھەقىقەتەن قۇرئاندۇر .ﷲ ئۇنى ماڭا ۋەھىي قىلدى .قىيامەت كۈنى
ئەگەشكۈچىلىرى ئەڭ كۆپ پەيغەمبەر بولۇشۇمنى ئۈمىد قىلىمەن» بۇ ھەدىسنى ئىمام بۇخارى ۋە
مۇسلىممۇ رىۋايەت قىلغان.

618

﴿بۇ كىتابتا ئىمان ئېيتقان قەۋم ئۈچۈن شەك ـ شۈبھىسىز رەھمەت ۋە ۋەز ـ نەسىھەت بار﴾ يەنى
بۇ قۇرئاندا ئىمان ئېيتىدىغان قەۋم ئۈچۈن ئەلۋەتتە ھەقىقەتنى بايان قىلىپ ،باتىلنى يوقىتىدىغان
رەھمەت ،ھەقنى ئىنكار قىلغۇچىالرغا ۋە ﷲ تائاالغا ئاسىيلىق قىلغۇچىالرغا نازىل بولغان ئازاب ـ
ئوقۇبەتتىن ئىبرەت ئالىدىغان ۋەز ـ نەسىھەت بار.
﴿ئېيتقىنكى« :مەن بىلەن سىلەرنىڭ ئاراڭالردا (مېنىڭ راست پەيغەمبەر ئىكەنلىكىمگە) گۇۋاھ
بولۇشقا ﷲ كۇپايىدۇر»﴾ يەنى ﷲ سىلەرنىڭ ﷲ ھەققىدىكى ئېغىزىڭالردىن تۆكۈلۈپ تۇرىدىغان
((( بەقەرە سۈرىسى 272ـ ئايەت.
((( شۇئەرا سۈرىسى 197ـ ئايەت.
((( تاھا سۈرىسى 133ـ ئايەت.

ئەنكەبۇت سۈرىسى

يالغان سۆزلىرىڭالرنى ئوبدان بىلىدۇ .ﷲ مېنى پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتكەنلىكى ھەققىدە سىلەرگە
يەتكۈزگەن خەۋىرىنىمۇ ئوبدان بىلىدۇ .ئەگەر مەن يالغانچى بولسام ،ﷲ مەندىن ئەلۋەتتە ئىنتىقام
ئالىدۇ.
ﷲ بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :ئەگەر ئۇ بىزنىڭ نامىمىزدىن يالغاننى توقۇيدىغان بولسا ،ئەلۋەتتە
ئۇنى قۇدرىتىمىز بىلەن جازااليتتۇق .ئاندىن ئۇنىڭ ئاساسىي قىزىل تومۇرىنى كېسىپ تاشاليتتۇق.
سىلەردىن ھېچبىر ئادەم ئۇنى قوغداپ قااللمايتتى﴾((( مەن ﷲ نامىدىن سىلەرگە يەتكۈزگەن خەۋىرىمدە
شەك ـ شۈبھىسىز راستچىلىمەن .شۇنىڭ ئۈچۈن ،ﷲ مېنى روشەن مۆجىزىلەر ۋە كەسكىن دەلىللەر
بىلەنكۈچلەندۈرىدۇ.
﴿ﷲ ئاسمانالردىكى ۋە زېمىندىكى ھەممىنى بىلىپ تۇرىدۇ﴾ يەنى ﷲ تائاالغا ھېچنەرسە يوشۇرۇن
قالمايدۇ﴿ .بۇدقا ئىشەنگەن ،ﷲ نى ئىنكار قىلغان ئادەملەر زىيان تارتقۇچىالردۇر﴾ يەنى قىيامەت كۈنى
ﷲ ئۇالرنى قىلمىشلىرىغا يارىشا جازااليدۇ .ئۇالرنىڭ ھەقنى ئىنكار قىلغانلىقى ،باتىلغا ئەگەشكەنلىكى،
ﷲ نىڭ پەيغەمبەرلىرىنى (ئۇالرنىڭ راست پەيغەمبەر ئىكەنلىكىگە دەلىل كۆرسىتىلىپ تۇرسىمۇ) ئىنكار
قىلغانلىقى ،شەيتانالرغا ،بۇتالرغا ھېچقانداق دەلىلسىز ئىشەنگەنلىكى ئۈچۈن ،ﷲ ئۇالرنى جازااليدۇ.
ﷲ ھەقىقەتەن ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچىدۇر .بەندىلىرىنىڭ قىلمىشلىرىنى بىلىپ تۇرغۇچىدۇر.

*******
ﭑ ﭒﭓ ﭔ ﭕ ﭖ ﭗ ﭘ ﭙ ﭚ ﭛ ﭜ ﭝ ﭞ
ﭟﭠ ﭡﭢ ﭣﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ ﭩﭪﭫ
ﭬﭭﭮﭯﭰﭱﭲﭳ
ئۇالر سەندىن ئازابنىڭ چاپسان كېلىشىنى تەلەپ قىلىدۇ ،ﷲ (ئۇالرنىڭ ھاالك بولۇشىنىڭ)
مۇئەييەن ۋاقتىنى بەلگىلىمىگەن بولسا ئىدى ،ئۇالرغا ئازاب ئەلۋەتتە (ئۇالر تەلەپ قىلغان ۋاقىتتىال)
كېلەتتى ،ئۇالرغا ئازاب چوقۇم ئۇالر خەۋەرسىز ھالەتتە تۇرغاندا ئۇشتۇمتۇت كېلىدۇ﴿ .﴾53ئۇالر سەندىن
ئازابنىڭ تېز كېلىشىنى تەلەپ قىلىدۇ ،شەك – شۈبھىسىزكى ،جەھەننەم (قىيامەت كۈنى) كاپىرالرنى
قورشاپ تۇرغۇچىدۇر﴿ .﴾54ئۇ كۈندە ئازاب ئۇالرنى ئۈستىلىرىدىن ،ئاياغلىرىنىڭ ئاستىدىن ئورىۋالىدۇ.
ﷲ ئۇالرغا(« :دۇنيادا قىلغان ئەمەللىرىڭالرنىڭ) جازاسىنى تېتىڭالر» دەيدۇ﴿.﴾55

مۇشرىكالرنىڭ ئۆزلىرىگە كېلىدىغان ئازابنىڭ تېزلىتىلىشىنى تەلەپ
قىلغانلىقى
ﷲ تائاال بۇ ئايەتتە مۇشرىكالرنىڭ ئۆزلىرىگە ﷲ تائاالنىڭ ئازابىنىڭ چاپسان كېلىشىنى،
ﷲ تائاالنىڭ جازاسىنىڭ تېز چۈشىشىنى تەلەپ قىلغانلىقىدىن ئىبارەت ئۇالرنىڭ نەقەدەر نادان
((( ھاققە سۈرىسى 47 - 44ــ ئايەتكىچە.

619

ئىكەنلىكىدىن خەۋەر قىلىدۇ .ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :ئۆز ۋاقتىدا ئۇالر« :ئەگەر بۇ (يەنى
قۇرئان) سېنىڭ تەرىپىڭدىن نازىل بولغان ھەقىقەت بولىدىغان بولسا ،ئاسماندىن ئۈستىمىزگە تاش
ياغدۇرغىن ،ياكى بىزنى قاتتىق ئازاب بىلەن جازالىغىن!» دېدى﴾(((.
﴿ئۇالر سەندىن ئازابنىڭ چاپسان كېلىشىنى تەلەپ قىلىدۇ .ﷲ (ئۇالرنىڭ ھاالك بولۇشىنىڭ)
مۇئەييەن ۋاقتىنى بەلگىلىمىگەن بولسا ئىدى ،ئۇالرغا ئازاب ئەلۋەتتە (ئۇالر تەلەپ قىلغان ۋاقىتتىال)
كېلەتتى﴾ يەنى ﷲ تائاالنىڭ ئازابنى قىيامەت كۈنىگە كېچىكتۈرۈش ھۆكمى بولمىسا ئىدى ،ئۇالرغا

ئازاب ئەلۋەتتە ئۇالرنىڭ تەلەپ قىلغىنىدەك پات يېقىندا ،ناھايىتى تېز كەلگەن بوالتتى.

﴿ئۇالرغا ئازاب چوقۇم ئۇالر خەۋەرسىز ھالەتتە تۇرغاندا ئۇشتۇمتۇت كېلىدۇ﴾ يەنى تۇيۇقسىز
كېلىدۇ﴿ .ئۇالر سەندىن ئازابنىڭ تېز كېلىشىنى تەلەپ قىلىدۇ .شەك ـ شۈبھىسىزكى ،جەھەننەم
(قىيامەت كۈنى) كاپىرالرنى قورشاپ تۇرغۇچىدۇر﴾ يەنى ئۇالر ئازابقا ئالدىرايدۇ .ۋاھالەنكى ،ئازاب
ئۇالرغا چوقۇم كېلىدۇ.
﴿ئۇ كۈندە ئازاب ئۇالرنى ئۈستىلىرىدىن ،ئاياغلىرىنىڭ ئاستىدىن ئورىۋالىدۇ﴾ ﷲ تائاال
بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :دوزاختا ئۇالرنىڭ ئاستىغا سالىدىغان كۆرپىسىمۇ ئوتتىن ،ئۈستىگە
يېپىنىدىغان يوتقىنىمۇ ئوتتىن بولىدۇ﴾(((﴿ ،ئۇالرنى ئۈستىدىنمۇ قاتمۇ قات ئوت ،ئاستىدىنمۇ
قاتمۇ قات ئوت ئورىۋالىدۇ﴾(((﴿ ،ئەگەر كاپىرالر ئۇ چاغدا يۈزلىرىدىن ،دۈمبىلىرىدىن ئازابنى دەپئى
قىاللمايدىغانلىقلىرىنى ۋە ھېچقانداق ياردەمگە ئېرىشەلمەيدىغانلىقلىرىنى بىلسە ئىدى( .ئازابنىڭ بالدۇر
يۈز بېرىشىنى تەلەپ قىلمايتتى)﴾((( ئوت ئۇالرنىڭ باشقا تەرەپلىرىدىنمۇ ئورىۋالىدۇ .بۇ ئەڭ ۋايىغا
يەتكەن ھېسسىي ئازابتۇر.
﴿ﷲ ئۇالرغا(« :دۇنيادا) قىلغان ئەمەللىرىڭالرنىڭ جازاسىنى تېتىڭالر» دەيدۇ﴾ بۇ ،ئۇالرغا
تەھدىت ،تاپا ـ تەنە ۋە ماالمەت قىلىش ئۈچۈندۇر .بۇ ،جانغا تېگىدىغان مەنىۋى ئازابتۇر.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :ئۇالر دوزاختا دۇم ياتقۇزۇلۇپ سۆرىلىدىغان كۈندە( ،ئۇالرغا):
«دوزاخنىڭ ئازابىنى تېتىڭالر» (دېيىلىدۇ) .بىز ھەقىقەتەن ھەممە نەرسىنى ئۆلچەملىك ياراتتۇق﴾
ﷲ تائاال يەنە مۇنداق دەيدۇ﴿ :ئۇ كۈندە ئۇالر دوزاخقا قاتتىق ئىتتىرىلىدۇ( .ئۇالرغا)« :مانا بۇ،
سىلەر يالغانغا چىقارغان دوزاختۇر» (دېيىلىدۇ)( .ئۇالرغا)(« :كۆزلىرىڭالر بىلەن كۆرۈپ تۇرىۋاتقان بۇ
ئازاب) سېھىرمۇ؟ ياكى سىلەر كۆرمەيۋاتامسىلەر؟ دوزاخقا كىرىڭالر( ،ئازابقا) مەيلى سەۋر قىلىڭالر ،مەيلى
سەۋرى قىلماڭالر ،بەرىبىر سىلەرگە ئوخشاش (چۈنكى ،سىلەر دوزاختا مەڭگۈ قالىسىلەر) سىلەر پەقەت
قىلمىشىڭالرنىڭجازاسىنىتارتىسىلەر»(دېيىلىدۇ)﴾(((.

(((

620

*******
((( ئەنفال سۈرىسى 32ـ ئايەت.
((( ئەئراف سۈرىسى 41ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( زۇمەر سۈرىسى 16ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( ئەنبىيا سۈرىسى 39ـ ئايەت.
((( قەمەر سۈرىسى 49 - 48ـ ئايەتلەر.
((( تۇر سۈرىسى 16 - 13ـ ئايەتكىچە.

ئەنكەبۇت سۈرىسى

ﭴﭵﭶﭷﭸﭹﭺﭻﭼﭽﭾﭿﮀﮁﮂﮃﮄ
ﮅﮆ ﮇﮈﮉﮊﮋﮌﮍﮎ ﮏﮐﮑ ﮒ
ﮓﮔﮕﮖﮗﮘﮙﮚﮛﮜﮝﮞﮟﮠﮡﮢﮣﮤ
ﮥﮦﮧﮨﮩﮪﮫﮬ
ئى مۆمىن بەندىلىرىم! مېنىڭ زېمىنىم ھەقىقەتەن كەڭدۇر ،ماڭىال ئىبادەت قىلىڭالر﴿ .﴾56ھەر
بىر جاندار ئۆلۈمنىڭ تەمىنى تېتىغۇچىدۇر ،ئاندىن بىزنىڭ دەرگاھىمىزغا قايتۇرۇلىسىلەر﴿ .﴾57ئىمان
ئېيتقان ۋە ياخشى ئەمەللەرنى قىلغان كىشىلەرنى جەننەتنىڭ ئاستىدىن ئۆستەڭالر ئېقىپ تۇرىدىغان
ئالىي جايلىرىغا ئورۇنالشتۇرىمىز ،ئۇ يەرلەردە ئۇالر مەڭگۈ قالىدۇ ،ياخشى ئەمەللەرنى قىلغۇچىالرغا
بېرىلگەن مۇكاپات نېمىدېگەن ياخشى!﴿ ﴾58ئۇالر (ھىجرەت قىلىشنىڭ جاپا ـ مۇشەققەتلىرىگە ،ﷲ
نىڭ يولىدا يەتكەن ئەزىيەتلەرگە) سەۋر قىلىدۇ( ،ھەممە ئىشلىرىدا) پەرۋەردىگارىغا يۆلىنىدۇ﴿.﴾59
نۇرغۇن ھايۋانالر ئۆز رىزقىنى ئۈستىگە ئااللمايدۇ (يەنى ئۆز رىزقىنى تېپىپ يېيىشتىن ئاجىزدۇر) ،ئۇالرنى
ۋە سىلەرنى ﷲ رىزىقالندۇرىدۇ ،ﷲ (سۆزۈڭالرنى) ئاڭالپ تۇرغۇچىدۇر( ،ئەھۋالىڭالرنى) بىلىپ
تۇرغۇچىدۇر﴿.﴾60

ھىجرەت قىلىشقا ئىشارەت قىلىنغانلىقى ،رىزىق ۋە ياخشى مۇكاپات بىلەن
ۋەدە بېرىلگەنلىكى
بۇ ﷲ تەرىپىدىن ﷲ تائاالنىڭ مۆمىن بەندىلىرى ئۈچۈن ،ئۇالر دىننى ئىجرا قىلىشقا قادىر
بواللمايدىغان يۇرتتىن ﷲ تائاالنى بار ۋە بىر دەپ تونۇپ ،ﷲ تائاالغا ﷲ بۇيرۇغان رەۋىشتە ئىبادەت
قىلىپ دىننى ئىجرا قىلىش ئىمكانىيىتىگە ئىگە بولىدىغان ﷲ تائاالنىڭ كەڭ زېمىنىغا ھىجرەت قىلىشقا
قىلىنغان بۇيرۇقتۇر .شۇڭا ﷲ تائاال مۇنداق دەيدۇ﴿ :ئى مۆمىن بەندىلىرىم! مېنىڭ زېمىنىم ھەقىقەتەن
كەڭدۇر ،ماڭىال ئىبادەت قىلىڭالر﴾.
شۇنىڭ ئۈچۈن ،ئاجىز مۇسۇلمانالر مەككىدە تۇرۇشقا چارىسىز قالغان چاغدا ،ئۇالر دىننى خاتىرجەم
ئىجرا قىلىش ئۈچۈن ،ھەبەش زېمىنىغا ھىجرەت قىلىپ چىقتى .ئۇالر ئۇ يەردە ياخشى ئورۇنالرغا
ئېرىشتى .ھەبەشىستاننىڭ پادىشاھى ئەسھەمە نەجاشى (ﷲ ئۇنىڭغا رەھمەت قىلسۇن!) ئۇالرغا ئورۇن
بەردى ،ياردەم بېرىپ قوللىدى ۋە ئۇالرغا دۆلىتىدە خاتىرجەملىك بەردى .شۇنىڭدىن كېيىن ،پەيغەمبەر
ئەلەيھىسساالم ۋە باشقا ساھابىلەر مەدىنە مۇنەۋۋەرەگە ،يەنى مۇقەددەس زېمىن يەسرىب شەھىرىگە
ھىجرەت قىلدى.
﴿ھەر بىر جاندار ئۆلۈمنىڭ تەمىنى تېتىغۇچىدۇر .ئاندىن بىزنىڭ دەرگاھىمىزغا قايتۇرۇلىسىلەر﴾

يەنى قەيەردە بولماڭالر ،ئۆلۈم سىلەرنى تاپىدۇ .ﷲ تائاالغا ﷲ سىلەرنى بۇيرۇغان رەۋىشتە ئىتائەت
قىلىڭالر ،بۇ سىلەر ئۈچۈن ياخشىدۇر .ئۆلۈم چوقۇم كېلىدۇ ،ئۇنىڭدىن قېچىپ قۇتۇلۇش مۇمكىن ئەمەس.
ئاندىن قايتىدىغان جايىڭالر ﷲ تائاالنىڭ دەرگاھىدۇر .كىمكى ﷲ تائاالغا ئىتائەت قىلىدىكەن ،ﷲ
ئۇنى ئەڭ ياخشى مۇكاپات بىلەن مۇكاپاتاليدۇ ،ئۇنىڭغا ئەڭ تولۇق ساۋاب بېرىدۇ.

621

﴿ئىمان ئېيتقان ۋە ياخشى ئەمەللەرنى قىلغان كىشىلەرنى جەننەتنىڭ ئاستىدىن ئۆستەڭلەر ئېقىپ
تۇرىدىغان ئالىي جايلىرىغا ئورۇنالشتۇرىمىز﴾ يەنى ئۇالرنى جەننەتتە ئاستىدىن سۇ ،شاراب ،ھەسەل

ۋە سۈتتىن ئىبارەت ھەر خىل ئۆستەڭلەر ئېقىپ تۇرىدىغان ئالىي تۇرالغۇ جايالرغا ئورۇنالشتۇرىمىز .ئۇالر
ئۇنىڭدىن خالىغانچە ئىشلىتىدۇ ۋە خالىغان يەرگە ئاققۇزىدۇ.

﴿ئۇ يەرلەردە ئۇالر مەڭگۈ قالىدۇ﴾ يەنى ئۇالر ئۇ ئالىي ئۆيلەردە ئەبەدى قالىدۇ ،ئۇنىڭدىن
يۆتكىلىشنى خالىمايدۇ﴿ .ياخشى ئەمەللەرنى قىلغۇچىالرغا بېرىلگەن مۇكاپات نېمىدېگەن ياخشى!﴾ يەنى
مۆمىنلەرنىڭ ئەمەللىرىگە مۇكاپات قىلىپ بېرىلگەن بۇ ئالىي ئۆيلەر نېمىدېگەن ياخشى! ﴿ئۇالر سەۋر
قىلىدۇ﴾ يەنى ئۇالر دىننى ئىجرا قىلىش يوللىرىدا تارتقان جاپا ـ مۇشەققەتلەرگە سەۋر قىلىدۇ ،ئۇالر ﷲ

تائاالنىڭ رازىلىقى ئۈچۈن ھىجرەت قىلىدۇ ،دىن دۈشمەنلىرىگە قارشى تۇرىدۇ .ﷲ تائاالنىڭ رارىلىقىنى
ئىزدەپ ،ﷲ تائاالنىڭ دەرگاھىدىكى مۇكاپاتالرنى ئۈمىد قىلىپ ۋە ﷲ تائاالنىڭ ۋەدىسىگە ئىشىنىپ
ئائىلە ـ بالىلىرىدىن ،تۇغقانلىرىدىن ئايرىلىدۇ.
Sez Uygur ädäbiyättän 1 tekst ukıdıgız.
Çirattagı - Tefsir İbni Kesir - 04 - 53
  • Büleklär
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 01
    Süzlärneñ gomumi sanı 1970
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1010
    32.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 02
    Süzlärneñ gomumi sanı 2276
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1029
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 03
    Süzlärneñ gomumi sanı 3705
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1248
    34.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 04
    Süzlärneñ gomumi sanı 3595
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1302
    36.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    58.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 05
    Süzlärneñ gomumi sanı 3416
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1329
    36.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 06
    Süzlärneñ gomumi sanı 3638
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1328
    36.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    58.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 07
    Süzlärneñ gomumi sanı 3526
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1262
    34.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 08
    Süzlärneñ gomumi sanı 3531
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1347
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 09
    Süzlärneñ gomumi sanı 3515
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1374
    34.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 10
    Süzlärneñ gomumi sanı 3565
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1389
    32.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 11
    Süzlärneñ gomumi sanı 3417
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1287
    35.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 12
    Süzlärneñ gomumi sanı 3525
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1331
    34.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 13
    Süzlärneñ gomumi sanı 3520
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1282
    32.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 14
    Süzlärneñ gomumi sanı 3658
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1445
    31.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 15
    Süzlärneñ gomumi sanı 3545
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1389
    34.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 16
    Süzlärneñ gomumi sanı 3566
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1298
    35.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 17
    Süzlärneñ gomumi sanı 3625
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1346
    34.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 18
    Süzlärneñ gomumi sanı 3578
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1395
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 19
    Süzlärneñ gomumi sanı 3592
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1384
    32.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 20
    Süzlärneñ gomumi sanı 3597
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1350
    33.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 21
    Süzlärneñ gomumi sanı 3530
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1324
    35.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 22
    Süzlärneñ gomumi sanı 3599
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1483
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 23
    Süzlärneñ gomumi sanı 3525
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1356
    34.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 24
    Süzlärneñ gomumi sanı 3545
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1376
    34.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 25
    Süzlärneñ gomumi sanı 3479
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1332
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 26
    Süzlärneñ gomumi sanı 3815
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1244
    37.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 27
    Süzlärneñ gomumi sanı 3744
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1409
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 28
    Süzlärneñ gomumi sanı 3633
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1385
    33.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 29
    Süzlärneñ gomumi sanı 3480
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1426
    28.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    40.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 30
    Süzlärneñ gomumi sanı 3672
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1403
    33.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 31
    Süzlärneñ gomumi sanı 3612
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1405
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 32
    Süzlärneñ gomumi sanı 3668
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1410
    33.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 33
    Süzlärneñ gomumi sanı 3618
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1325
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 34
    Süzlärneñ gomumi sanı 3591
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1365
    33.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 35
    Süzlärneñ gomumi sanı 3666
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1381
    34.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 36
    Süzlärneñ gomumi sanı 3668
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1314
    35.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    57.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 37
    Süzlärneñ gomumi sanı 3488
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1383
    33.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 38
    Süzlärneñ gomumi sanı 3463
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1340
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 39
    Süzlärneñ gomumi sanı 3554
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1325
    32.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 40
    Süzlärneñ gomumi sanı 3524
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1341
    34.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 41
    Süzlärneñ gomumi sanı 3521
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1327
    35.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 42
    Süzlärneñ gomumi sanı 3618
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1371
    33.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 43
    Süzlärneñ gomumi sanı 3671
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1375
    32.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 44
    Süzlärneñ gomumi sanı 3655
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1414
    33.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 45
    Süzlärneñ gomumi sanı 3604
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1519
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 46
    Süzlärneñ gomumi sanı 3691
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1366
    30.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 47
    Süzlärneñ gomumi sanı 3661
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1343
    31.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 48
    Süzlärneñ gomumi sanı 3507
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1322
    35.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 49
    Süzlärneñ gomumi sanı 3666
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1350
    33.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 50
    Süzlärneñ gomumi sanı 3657
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1351
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 51
    Süzlärneñ gomumi sanı 3644
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1370
    34.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 52
    Süzlärneñ gomumi sanı 3581
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1422
    33.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 53
    Süzlärneñ gomumi sanı 3682
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1656
    30.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 54
    Süzlärneñ gomumi sanı 3600
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1396
    30.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 55
    Süzlärneñ gomumi sanı 3562
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1468
    31.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 56
    Süzlärneñ gomumi sanı 3639
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1507
    32.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 57
    Süzlärneñ gomumi sanı 3590
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1349
    33.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 58
    Süzlärneñ gomumi sanı 3564
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1416
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 59
    Süzlärneñ gomumi sanı 1239
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 614
    45.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    62.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.