Latin

Tefsir İbni Kesir - 04 - 43

Süzlärneñ gomumi sanı 3671
Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1375
32.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
45.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
51.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
ads place
قىلىشنىڭ ئۇنىڭ رايىچە بولىدىغانلىقىنى تەكىتلەپ مۇنداق دېدى﴿ :ئىش سېنىڭ ئىختىيارىڭدىدۇر،
(بىزنى) نېمىگە بۇيرۇيدىغانلىقىڭنى (ئويالپ) كۆرگىن»﴾ يەنى ئەگەر سەن سۇاليمان بىلەن ئۇرۇش
قىلماقچى بولساڭ ،بىز ساڭا قارشى چىقمايمىز ۋە ئۇنىڭغا باشقىچە قارىمايمىز .يەنە كېلىپ ئىش سېنىڭ
ئىختىيارىڭدىدۇر .سەن بىزنى نېمىگە بۇيرۇساڭ ،بىز شۇنىڭغا بويسۇنىمىز.

501

ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇما :بىلقىس ﴿«شۈبھىسىزكى ،پادىشاھالر بىرەر شەھەرگە ھۇجۇم
قىلىپ كىرسە ،ئۇنى خاراب قىلىدۇ ،شەھەرنىڭ مۆتىۋەر ئادەملىرىنى (ئۆلتۈرۈش ،ئەسىرگە ئېلىش ۋە
سۈرگۈن قىلىش بىلەن) خار قىلىدۇ﴾ دېگەن ئىدى ،ﷲ تائاال﴿ :ئۇالرمۇ شۇنداق قىلىدۇ﴾ دېدى-،

دېدى.

بىلقىس سۇاليمان ئەلەيھىسساالم بىلەن سۈلھى تۈزمەكچى ،ئۇرۇش قىلماي ھەر ئىككىلى تەرەپنىڭ

تىنچ ياشىشى ئۈچۈن كېلىشىم پۈتۈشمەكچى ۋە يارىشىشماقچى بولۇپ مۇنداق دېدى﴿ :مەن چوقۇم
ئۇالرغا سوۋغا ئەۋەتىمەن ،ئەلچىلەرنىڭ نېمە خەۋەر ئېلىپ كېلىدىغانلىقىغا قارايمەن»﴾ يەنى ئۇ :مەن

سۇاليمانغا ئۇنىڭغا مۇناسىب كېلىدىغان ھەدىيە ئەۋەتىمەن ۋە ئۇنىڭ جاۋابىغا قارايمەن .يا ئۇ ھەدىيەنى
قوبۇل قىلىپ بىزگە ھۇجۇم قىلماسلىقى ياكى بولمىسا بىزگە ھەر يىلى سېلىق تۆلىتىشى مۇمكىن ،ئەگەر
بىز سېلىق تۆلىسەك ،ئۇ بىز بىلەن ئۇرۇش قىلماسلىقى مۇمكىن -،دېدى.
قەتادە :ﷲ تائاال بىلقىسغا رەھىم قىلسۇن ۋە ئۇنىڭدىن رازى بولسۇن! ئۇ ئىسالمغا كىرگەن ۋە
(ئىسالمغا كىرىشتىن بۇرۇنقى) مۇشرىك ۋاقتىدا نېمە دېگەن ئەقىللىق! ئۇ ھەدىيەنىڭ كىشىلەرنىڭ
كۆڭلىدە ياخشى تەسىر قالدۇرىدىغانلىقىنى تونۇپ يەتكەن -،دېدى.
ئىبنى ئابباس ۋە باشقىالر :ئۇ ئادەملىرىگە :ئەگەر سۇاليمان پەقەت پادىشاھال بولغان بولسا،
ھەدىيەنى قوبۇل قىلىدۇ ،بۇ چاغدا ئۇنىڭ بىلەن ئۇرۇش قىلىڭالر .ئەگەر ئۇ پەيغەمبەر بولسا ،ھەدىيەنى
قوبۇل قىلمايدۇ ،بۇ چاغدا ئۇنىڭغا ئەگىشىڭالر دېدى -،دېدى.

*******
ﭑﭒﭓﭔﭕﭖﭗ ﭘﭙﭚﭛﭜﭝﭞﭟ ﭠﭡﭢ
ﭣﭤﭥﭦﭧﭨﭩﭪﭫﭬﭭﭮﭯ
ئەلچى سۇاليماننىڭ ئالدىغا يېتىپ كەلگەندە ،سۇاليمان ئېيتتى« :سىلەر ماڭا مال بىلەن
ياردەم قىلماقچىمۇ؟ ﷲ نىڭ ماڭا بەرگەنلىرى سىلەرنىڭ بەرگەنلىرىڭالردىن ياخشىدۇر ،بەلكى سىلەر
سوۋغاڭالر بىلەن كۆرەڭلەپ كېتىسىلەر﴿ .﴾36سەن قايتىپ كەتكىن ،ئۇالرنىڭ ئۈستىگە ئۇالر تاقابىل
تۇرالمايدىغان بىر قوشۇن بىلەن چوقۇم بارىمىز ،ئۇالرنى يۇرتىدىن خار ،كەمسىتىلگەن ھالدا چوقۇم
چىقىرىۋېتىمىز»﴿.﴾37

502

ئەۋەتىلگەن ھەدىيە ۋە سۇاليمان ئەلەيھىسساالمنىڭ بەرگەن جاۋابى
سەلەپ ۋە باشقا كۆپلىگەن تەپسىرشۇناسالر :بىلقىس سۇاليمان ئەلەيھىسساالمغا ئالتۇن
ـ كۈمۈش ۋە ئۈنچە ـ مەرۋايىتالردىن بولۇپ ناھايىتى كاتتا بىر ھەدىيە يوللىغان ئىدى-،
دەيدۇ.
توغرىسى :سۇاليمان ئەلەيھىسساالم ئۇالر ئېلىپ كەلگەن ھەدىيەگە پەقەت قاراپ قويمىغان
ۋە ئۇنىڭغا كۆڭۈلمۇ بۆلمىگەن .ئەكسىچە ،ئۇنىڭدىن يۈز ئۆرۈپ ۋە ئۇالرنىڭ بۇ قىلمىشلىرىنى

نەمل سۈرىسى

ئەيىبلەپ مۇنداق دېدى﴿ :سىلەر ماڭا مال بىلەن ياردەم قىلماقچىمۇ؟﴾ يەنى مېنىڭ سىلەرنىڭ
شېرىك ئېتىقادىڭالرغا ۋە دۆلىتىڭالرغا چېقىلماسلىقىم ئۈچۈن ،سىلەر مەن بىلەن مال ئارقىلىق
كېلىشمەكچىمۇ؟
﴿ﷲ نىڭ ماڭا بەرگەنلىرى سىلەرنىڭ بەرگەنلىرىڭالردىن ياخشىدۇر﴾ يەنى ﷲ تائاال ماڭا
بەرگەن پادىشاھلىق ،مال ـ دۇنيا ۋە ئەسكەرلەر سىلەر ئېلىپ كەلگەن نەرسىدىن ياخشىدۇر.
﴿بەلكى سىلەر سوۋغاڭالر بىلەن كۆرەڭلەپ كېتىسىلەر﴾ يەنى سىلەر ھەدىيە ۋە سوۋغا ـ
ساالمالرنى چوڭ بىلىپ كېتىدىغان ئادەملەردىنكەنسىلەر .ئەمما مەن بولسام ،سىلەردىن پەقەت
يا ئىسالمنى ۋە ياكى ئۇرۇشنى قوبۇل قىلىمەن.
﴿سەن قايتىپ كەتكىن﴾ يەنى سەن ئۇالرنىڭ ئەۋەتكەن ھەدىيەسىنى كۆتۈرۈپ قايتىپ
كەتكىن﴿ .ئۇالرنىڭ ئۈستىگە ئۇالر تاقابىل تۇرالمايدىغان بىر قوشۇن بىلەن چوقۇم بارىمىز،
ئۇالرنى يۇرتىدىن خار ،كەمسىتىلگەن ھالدا چوقۇم چىقىرىۋېتىمىز»﴾.
بىلقىسنىڭ ئەلچىسى (ئۇنىڭغا) ھەدىيەنى ۋە سۇاليمان ئەلەيھىسساالمنىڭ دېگەن
گەپلىرىنى كۆتۈرۈپ بارغاندا ،ئۇ سۇاليمان ئەلەيھىسساالمنىڭ گېپىگە كىرىپ ۋە ئۇنىڭغا
بويسۇنۇپ ،باش ئېگىپ ،سۇاليمان ئەلەيھىسساالمنى ھۆرمەتلەپ ۋە ئىسالمغا ئەگىشىشنى
نىيەت قىلىپ ،ئەسكەرلىرى بىلەن بىرگە سۇاليمان ئەلەيھىسساالمنىڭ قېشىغا ماڭدى .سۇاليمان
ئەلەيھىسساالم ئۇالرنىڭ بويسۇنۇپ كەلگەنلىكىنى بىلىپ خۇشال بولدى.

*******
ﭰ ﭱﭲﭳﭴ ﭵﭶﭷﭸﭹﭺ ﭻﭼﭽﭾ ﭿﮀﮁﮂ
ﮃ ﮄ ﮅ ﮆﮇ ﮈ ﮉ ﮊ ﮋ ﮌ ﮍ ﮎ ﮏ ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ﮖ ﮗ ﮘ
ﮙ ﮚﮛ ﮜ ﮝ ﮞ ﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ﮦ ﮧ ﮨﮩ ﮪ ﮫ ﮬ
ﮭ ﮮﮯ ﮰ ﮱ ﯓ ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ
سۇاليمان ئېيتتى« :ئى ئۇلۇغالر! ئۇالر مېنىڭ قېشىمغا مۇسۇلمان بولۇپ كېلىشتىن
بۇرۇن( ،سىلەردىن) كىم ئۇنىڭ تەختىنى ئېلىپ كېلىدۇ»﴿ .﴾38جىندىن بولغان ئىفرىت
ئېيتتى« :مەن ئۇنى ئورنۇڭدىن تۇرۇشتىن بۇرۇن ساڭا ئېلىپ كېلىمەن ،مەن ئۇنى ئېلىپ
كېلىشكە ئەلۋەتتە قادىرمەن ،ئىشەنچلىكمەن»﴿( .﴾39نازىل بولغان) كىتابنى چوڭقۇر
بىلىدىغان زات (يەنى ئاسەف ئىبن بۇرخىيا)« :ئۇنى مەن ساڭا كۆزۈڭنى يۇمۇپ ئاچقۇچە
ئېلىپ كېلىمەن» دېدى (ئۇ دۇئا قىلىۋىدى ،تەخت دەرھال ئالدىدا ھازىر بولدى) .سۇاليمان
تەختنىڭ يېنىدا تۇرغانلىقىنى كۆرگەندە« :بۇ پەرۋەردىگارىمنىڭ (ماڭا قىلغان) ئېھسانىدۇر،
ئۇ شۈكۈر قىالمدىم ،يا تۇزكورلۇق قىالمدىم ،بۇنىڭ بىلەن مېنى سىنىدى ،كىمكى شۈكۈر
قىلىدىكەن ،ئۇ ئۆزىنىڭ پايدىسى ئۈچۈن شۈكۈر قىلىدۇ ،كىمكى تۇزكورلۇق قىلىدىكەن،
(بىلىش كېرەككى) ھەقىقەتەن پەرۋەردىگارىم (ئۇنىڭ شۈكۈر قىلىشىدىن بىھاجەتتۇر)( ،ﷲ
نىڭ) كەرىمى كەڭدۇر» دېدى﴿.﴾40

503

بىلقىسنىڭ تەختىنىڭ كۆزنى يۇمۇپ ئاچقۇچە بولغان ئارىلىقتا ئېلىپ
كېلىنگەنلىكى
مۇھەممەد ئىبنى ئىسھاق يەزىد ئىبنى روماننىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :بىلقىسنىڭ
قېشىغا ئەلچىلەر يېتىپ بېرىپ ،سۇاليمان ئەلەيھىسساالمنىڭ دېگەن گەپلىرىنى يەتكۈزگەندە ،ئۇ :ﷲ
تائاالنىڭ نامى بىلەن قەسەم قىلىمەنكى ،ئۇ پادىشاھ ئەمەسكەن ،ئۇنداق بولغانىكەن ،ئۇنىڭ بىلەن
(ئۇرۇش قىلىشقا) بىزنىڭ كۈچىمىز يەتمەيدۇ .بىز ھەرگىز ئۇنىڭ ئۈستىدىن غەلىبە قىاللمايدىكەنمىز
دەپ ئويالپ ،سۇاليمان ئەلەيھىسساالمغا :مەن سىزنىڭ ئىشىڭىزغا ۋە بىزنى چاقىرغان دىنىڭىزنىڭ
قانداق دىن ئىكەنلىكىنى بىلىپ بېقىش ئۈچۈن ،قېشىڭىزغا قەۋمىمنىڭ كاتتىلىرى بىلەن كېلىۋاتىمەن
دەپ ئەلچى ئەۋەتتى .بىلقىس ئۆزىنىڭ ياقۇت ،قاش تېشى ۋە مەرۋايىتالر قادالغان پادىشاھلىق (ئالتۇن)
تەختىنى يەتتە قات ئۆينىڭ ئىچىگە سوالپ ،ئىشىكلەرگە قۇلۇپ سېلىۋېتىشكە بۇيرۇپ ،دۆلەتنى ساقالش
ئۈچۈن ئۆز ئورنىدا قالدۇرغان ئادەمگە :سەن مەسئۇلىيىتىڭگە ئالغان نەرسىلەرنى ۋە دۆلىتىمنىڭ تەختىنى
ياخشى ساقلىغىن ،ئۇنىڭ قېشىغا ھېچكىم كىرمىسۇن ۋە ئۇنى تاكى مەن قايتىپ كەلگۈچە ھېچكىممۇ
كۆرمىسۇن -،دەپ تاپىاليدۇ.
ئاندىن سۇاليمان ئەلەيھىسساالمنىڭ قېشىغا بارماقچى بولۇپ ،قول ئاستىدا نەچچە مىڭدىن
لەشكىرى بولغان 12مىڭ قوماندان ۋە دۆلەت چوڭلىرىنىڭ ھەمراھلىقىدا يەمەندىن يولغا چىقتى.
سۇاليمان ئەلەيھىسساالم ئۇالرنىڭ ھەر كۈنى قەيەردىن قوزغىلىپ ،قەيەرگە كېلىپ چۈشكەنلىكى
ھەققىدىكى خەۋىرىنى ئېلىپ كېلىش ئۈچۈن جىنالرنى ئەۋەتتى .ئۇالر يېقىنلىشىپ ،يېتىپ كېلەي دەپ
قالغاندا ،سۇاليمان ئەلەيھىسساالم قول ئاستىدىكى جىن ۋە ئىنسانالرنى يىغىپ مۇنداق دېدى«﴿ :ئى
ئۇلۇغالر! ئۇالر مېنىڭ قېشىمغا مۇسۇلمان بولۇپ كېلىشتىن بۇرۇن( ،سىلەردىن) كىم ئۇنىڭ تەختىنى ئېلىپ
كېلىدۇ»﴾.

﴿جىندىن بولغان ئىفرىت ئېيتتى﴾ مۇجاھىد بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە :جىننىڭ كەپسىزى
ئېيتتى دېگەنلىكتۇر -،دېدى .بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە ئەبۇ سالىھ :ئۇ خۇددى تاغدەك چوڭ
ئىدى -،دېدى«﴿ .مەن ئۇنى ئورنۇڭدىن تۇرۇشتىن بۇرۇن ساڭا ئېلىپ كېلىمەن﴾.
سۇددى ۋە باشقىالر :سۇاليمان ئەلەيھىسساالم ھۆكۈم قىلىش ،دۆلەت ئىشلىرىنى بىر تەرەپ قىلىش
ۋە تاماق يېيش ئۈچۈن ئەتىگەندىن باشالپ كۈن ئېگىلگۈچە ئولتۇراتتى -،دېدى.

504

﴿مەن ئۇنى ئېلىپ كېلىشكە ئەلۋەتتە قادىرمەن ،ئىشەنچلىكمەن﴾ ئىبنى ئابباس بۇ ئايەتنىڭ
مەنىسى ھەققىدە مۇنداق دېدى :ئۇنى كۆتۈرۈشكە مېنىڭ كۈچۈم يېتىدۇ ۋە ئۇنىڭدىكى ئالتۇنالرغا
چېقىلمايمەن -،دېدى .ئەمما سۇاليمان ئەلەيھىسساالم :مەن ئۇنى بۇنىڭدىنمۇ تېز ئېلىپ كېلىشنى
خااليمەن -،دېدى.
سۇاليمان ئەلەيھىسساالمنىڭ ئۇ تەختنى ئېلىپ كېلىشتىكى مەقسىتى ،ئۇنى ئېلىپ كېلىش
بىلەن ﷲ تائاالنىڭ ئۆزىگە ناھايىتى كاتتا پادىشاھلىق بەرگەنلىكىنى ،ئۆزىگە بۇرۇن بىرەر كىشىگە
بويسۇندۇرۇپ بەرمىگەن ۋە كېيىنمۇ بىرەر كىشىگە بويسۇندۇرۇپ بەرمەيدىغان ئەسكەرلەرنى بويسۇندۇرۇپ
بەرگەنلىكىنى كۆرسىتىش ۋە ئۇنى ئېلىپ كەلگەنلىكىنى بىلقىس ۋە ئۇنىڭ ئادەملىرى ئالدىدا ئۆزىنىڭ

نەمل سۈرىسى

پەيغەمبەر ئىكەنلىكىگە دەلىل ـ پاكىت قىلىش ئۈچۈندۇر .چۈنكى ،بىلقىس نەچچە قات ئۆينىڭ ئىچىگە
قويۇپ ،قۇلۇپ سېلىپ قويغان ۋە ساقاليدىغان ئادەملەرنى ئورۇنالشتۇرغان تەختىنى( ،شەھرىدىن) ئۇ
يېتىپ كېلىشتىن بۇرۇن ئېلىپ كېلىپ بولۇش بولسا( ،مۆجىزە خاراكتېرلىك) ئادەتتىن تاشقىرى بىر
ئىشتۇر.
سۇاليمان ئەلەيھىسساالم ئۆزىنىڭ ئۇنى تېز ئېلىپ كېلىشنى خااليدىغانلىقىنى ئېيتمىغاندا،

﴿(نازىل بولغان) كىتابنى چوڭقۇر بىلىدىغان زات (يەنى ئاسەف ئىبن بۇرخىيا)« :ئۇنى مەن ساڭا كۆزۈڭنى
يۇمۇپ ئاچقۇچە ئېلىپ كېلىمەن» دېدى﴾ ئىبنى ئابباس :ئۇ سۇاليمان ئەلەيھىسساالمنىڭ كاتىپى ئاسەف

ئىبنى بۇرخىيا ئىدى -،دېدى .مۇھەممەد ئىبنى ئىسھاق يەزىد ئىبنى روماننىڭمۇ بۇ ھەقتە شۇنداق
دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلدى .ئۇ كىشى سۇاليمان ئەلەيھىسساالمنىڭ دوستى بولۇپ ،ئىسمى ئەزەمنى
بىلەتتى .قەتادە :ئۇ ئىنسانالرنىڭ ئىچىدىن ئىمان ئېيتقان ،ئاسەف ئىسىملىك كىشى ئىدى -،دېدى.

﴿(نازىل بولغان) كىتابنى چوڭقۇر بىلىدىغان زات (يەنى ئاسەف ئىبن بۇرخىيا)« :ئۇنى مەن ساڭا
كۆزۈڭنى يۇمۇپ ئاچقۇچە ئېلىپ كېلىمەن» دېدى﴾ يەنى ئۇ :سەن كۆزۈڭنى (ئاسمان تەرەپكە) كۆزۈڭ

يەتكەن يەرگىچە قاراتقىن .سەن نەرسىلەرنى ئوبدان كۆرۈپ بولغىچە تەخت قېشىڭغا ئېلىپ كېلىنىپ
بولىدۇ دەپ ،تاھارەت ئېلىپ ،ﷲ تائاالغا دۇئا قىلدى (تەخت شۇ ھامانال كەلتۈرۈلدى) .مۇجاھىد
مۇنداق دېدى :ئۇ ئادەم :ئى كاتتا ۋە كەرەملىك ﷲ! -دەپ دۇئا قىلغان ئىدى -،دېدى.

سۇاليمان ئەلەيھىسساالم ۋە ئۇنىڭ ئادەملىرى تەختنىڭ ئۆزلىرىنىڭ ئالدىدا تۇرغانلىقىنى كۆرۈپ:
﴿«بۇ پەرۋەردىگارىمنىڭ (ماڭا قىلغان) ئېھسانىدۇر﴾ يەنى بۇ ﷲ تائاالنىڭ ماڭا قىلغان نېمىتىدۇر﴿ .ئۇ

شۈكۈر قىالمدىم ،يا تۇزكورلۇق قىالمدىم ،بۇنىڭ بىلەن مېنى سىنىدى ،كىمكى شۈكۈر قىلىدىكەن ،ئۇ
ئۆزىنىڭ پايدىسى ئۈچۈن شۈكۈر قىلىدۇ﴾ دېدى.

ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دېدى﴿ :كىمكى ياخشى ئىش قىلىدىكەن ،پايدىسى ئۆزىگىدۇر
ۋە يامان ئىش قىلىدىكەن زەرەرىمۇ ئۆزىگىدۇر﴾(((﴿ ،كىملەركى ياخشى ئەمەل قىلسا ،ئۆزلىرى ئۈچۈن
(ئاخىرەتتە) جاي راستاليدۇ﴾(((.
سۇاليمان ئەلەيھىسساالم سۆزىنى داۋامالشتۇرۇپ مۇنداق دېدى﴿ :كىمكى تۇزكورلۇق قىلىدىكەن،
(بىلىش كېرەككى) ھەقىقەتەن پەرۋەردىگارىم (ئۇنىڭ شۈكۈر قىلىشىدىن بىھاجەتتۇر)( ،ﷲ نىڭ) كەرىمى
كەڭدۇر» دېدى﴾ يەنى ﷲ تائاال بەندىلەر ۋە ئۇالرنىڭ ئىبادەتلىرىدىن بىھاجەتتۇر .ئۇ ئۆزىگە بىرەرسى

ئىبادەت قىلمىسىمۇ ،يەنە كەرەملىكتۇر .چۈنكى ،ئۇنىڭ كاتتىلىقى باشقا بىرسىگە قاراشلىق ئەمەستۇر.

ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇسا ئەلەيھىسساالمنىڭ دېگەن سۆزىنى بايان قىلىپ مۇنداق دېدى﴿ :مۇسا
(ئۆز قەۋمىگە)« :ئەگەر سىلەر ۋە پۈتۈن يەر يۈزىدىكى كىشىلەر كاپىر بولۇپ كەتسەڭالرمۇ (ﷲ غا
قىلچە زىيان يەتكۈزەلمەيسىلەر) ،چۈنكى ﷲ ئەلۋەتتە (ھەممىدىن) بىھاجەتتۇر ،مەدھىيلەشكە اليىقتۇر»
دېدى﴾(((.
ئىمام مۇسلىم بۇ ھەقتە رىۋايەت قىلغان بىر ھەدىس قۇدىسىدا مۇنداق بايان قىلىندى« :ئى
((( فۇسسىلەت سۈرىسى 46ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( رۇم سۈرىسى 44ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( ئىبراھىم سۈرىسى 8ـ ئايەت.

505

بەندىلىرىم! سىلەردىن بۇرۇنقى ۋە كېيىنكى ئىنسانالر ۋە جىنالرنىڭ ھەممىسى يىغىلىپ بىر تەقۋادار
كىشىنىڭ قەلبىگە ئوخشاش بولۇپ كەتسەڭالرمۇ ،مېنىڭ ئىلكىمدىكى كىچىككىنە نەرسىنىمۇ زىيادە
قىاللمايسىلەر ،ئى بەندىلىرىم! ئەگەر سىلەردىن بۇرۇنقى ۋە كېيىنكى ئىنسانالر ۋە جىنالرنىڭ ھەممىسى
يىغىلىپ بىر بۇزۇق ئادەمنىڭ قەلبىگە ئوخشاش بولۇپ كەتسەڭالرمۇ ،مېنىڭ ئىلكىمدىكى ھېچ نەرسىنى
كېمەيتەلمەيسىلەر .ئى بەندىلىرىم! پەقەت ئەمەللىرىڭالرنى سىلەر ئۈچۈن ساقالپ قويىمەن .ئاندىن
ئۇنى سىلەرگە تولۇق قايتۇرۇپ بېرىمەن .كىمكى ياخشىلىققا ئېرىشسە ،ﷲ غا شۈكرى قىلسۇن ،كىمكى
ئۇنىڭدىن باشقىغا ئېرىشىپ قالسا ،پەقەت ئۆزىدىن كۆرسۇن»(((.

*******
ﯘﯙﯚﯛﯜﯝﯞﯟﯠﯡﯢﯣﯤﯥﯦﯧﯨﯩﯪﯫﯬ
ﯭﯮﯯﯰﯱﯲﯳﯴﯵﯶﯷﯸﯹﯺﯻﯼﯽﯾﯿﰀﰁﰂﰃﰄﰅ
ﰆ ﰇﰈﰉﰊﰋﰌﰍﰎﰏﰐﰑﰒ ﰓﰔﰕﰖﰗﰘﰙ
ﰚﰛﰜﰝﰞﰟﰠﰡﰢﰣ
سۇاليمان (بىلقىسنىڭ يېتىپ كېلىشى يېقىنالشقان ۋاقىتتا ئۇنىڭ ئەقلىنى سىناش يۈزىسىدىن)
ئېيتتى« :ئۇنىڭ (يەنى بىلقىسنىڭ) تەختىنىڭ (شەكلىنى) ئۆزگەرتىڭالر ،ئۇ تەختىنى تونۇمدۇ،
تونىمامدۇ ،قارايمىز»﴿ .﴾41بىلقىس كەلگەندە (ئۇنىڭغا)« :سېنىڭ تەختىڭ مۇشۇنداقمۇ؟» دېيىلدى.
ئۇ« :شۇدەك تۇرىدۇ» دېدى( .سۇاليمان ﷲ نىڭ نېمىتىنى سۆزلەش يۈزىسىدىن ئېيتتى) ئۇنىڭدىن
(يەنى بىلقىستىن) بۇرۇن بىزگە (ﷲ نى ۋە ﷲ نىڭ قۇدرىتىنى بىلدۈرىدىغان) ئىلىم بېرىلدى ،بىز
مۇسۇلمان بولدۇق﴿ .﴾42ئۇنى ﷲ نى قويۇپ چوقۇنغان نەرسىلىرى (ﷲ غا ئىبادەت قىلىشتىن)
توستى .چۈنكى ئۇ كاپىر قەۋمدىن ئىدى﴿ .﴾43ئۇنىڭغا (يەنى بىلقىسقا)« :سارايغا كىرگىن» دېيىلدى،
ئۇ (يەنى بىلقىس) ساراينى چوڭ سۇ دەپ گۇمانلىنىپ (كىيىمىنى كۆتۈرۈپ) ئىككى پاچىقىنى ئاچتى،
سۇاليمان ئېيتتى« :شۈبھىسىزكى ،ئۇ ئەينەكتىن ياسالغان سارايدۇر» .ئۇ (يەنى بىلقىس) ئېيتتى:
«پەرۋەردىگارىم ،مەن ھەقىقەتەن (ﷲ غا شېرىك كەلتۈرۈپ ،قۇياشقا چوقۇنۇش بىلەن) ئۆزەمگە زۇلۇم
قىلدىم ،سۇاليمان بىلەن بىللە ئالەملەرنىڭ پەرۋەردىگارى ﷲ غا بويسۇندۇم (يەنى سۇاليماننىڭ دىنىغا
ئەگىشىپ ئىسالمغا كىردىم)»﴿.﴾44

506

بىلقىسنى سىناپ بېقىش
بىلقىسنىڭ تەختى سۇاليمان ئەلەيھىسساالمنىڭ ئالدىغا (بىلقىس يېتىپ كېلىشتىن بۇرۇن) ئېلىپ
كېلىنگەن ئىدى .سۇاليمان ئەلەيھىسساالم بىلقىس ئۇنى كۆرگەندە ،ئۇنىڭ ئۆزىنىڭ تەختى ياكى
ئەمەسلىكىنى تونۇياالمدۇ ياكى تونۇيالمامدۇ دەپ ،ئۇنىڭ ئەقلىنى سىناب بېقىش ئۈچۈن ،تەختىنىڭ
بەزى يەرلىرىنى ئۆزگەرتىۋېتىشكە بۇيرۇپ مۇنداق دېدى«﴿ :ئۇنىڭ (يەنى بىلقىسنىڭ) تەختىنىڭ
((( بۇ ئۇزۇن بىر ھەدىس بولۇپ ،ئاپتور ماۋزۇغا مۇناسىۋەتلىك يېرىنىال بايان قىلغان.

نەمل سۈرىسى

(شەكلىنى) ئۆزگەرتىڭالر ،ئۇ تەختىنى تونۇمدۇ ،تونىمامدۇ ،قارايمىز»﴾ ئىبنى ئابباس :تەختنىڭ
مەرۋايىتالردىن تاقىغان كۆزلىرى ۋە يۆلەنچۈكلىرى سۇغۇرۇپ ئېلىۋېتىلدى -،دېدى .مۇجاھىد :ئۇنىڭ
قىزىل يەرلىرىنى سېرىققا ،سېرىق ۋە يېشىل يەرلىرىنى قىزىلغا ئۆزگەرتىپ ،ھەممە نەرسىنى ئۆزىنىڭ
ئەسلىدىكى قىياپىتىدىن ئۆزگەرتىشكە بۇيرۇدى -،دېدى .ئىكرىمە :ئۇنىڭ بەزى يەرلىرىگە بەزى
نەرسىنى بېكىتىپ بەزى يەرلىرىدىن ئېلىۋېتىشكە بۇيرۇدى -،دېدى .قەتادە :ئۇنىڭ ئاست تەرىپىنى
ئۈستىگە ،ئۈستى تەرىپىنى ئاستىغا ،ئالدىنى ئارقىسىغا قىلىشقا ۋە ئۇنىڭ بەزى يەرلىرىگە بەزى نەرسىنى
بېكىتىپ ،بەزى يەرلىرىدىن ئېلىۋېتىشكە بۇيرۇدى -،دېدى.
﴿بىلقىس كەلگەندە (ئۇنىڭغا)« :سېنىڭ تەختىڭ مۇشۇنداقمۇ؟» دېيىلدى﴾ يەنى ئۇنىڭغا ھېلىقى
يوسۇندا ئۆزگەرتىلگەن تەخت كۆرسىتىلدى .ئۇ ئەقىللىق ۋە پاراسەتلىك ئايال بولغاچقا ،تەختى ئۆزىدىن
تولىمۇ يىراق بىر يەردە قالغانلىقى ئۈچۈن ئالدىدىكى تەختنى ،بۇ مېنىڭ تەختىم ئىكەنغۇ؟ -دېمىدى،
ھەمدە ئۆزگەرتىۋېتىلگەن بولسىمۇ ،ئۇنىڭدا تەختىنىڭ بەزى ئاالمەتلىرىنى ۋە بەزى سۈپەتلىرىنى
كۆرگەنلىكى ئۈچۈن :بۇ مېنىڭ تەختىم ئەمەسكەنغۇ؟ -دېمەي﴿ :ئۇ« :شۇدەك تۇرىدۇ»﴾ دېدى .يەنى
بۇ مېنىڭكىگە ئوخشىشىپ قالىدىكەن دېگەنلىكتۇر .مانا بۇ ،ھوشيارلىق ۋە زېرەكلىكتە ئەڭ يۇقىرى
دەرىجىگەيەتكەنلىكنىڭئاالمىتىدۇر.
﴿(سۇاليمان ﷲ نىڭ نېمىتىنى سۆزلەش يۈزىسىدىن ئېيتتى) ئۇنىڭدىن (يەنى بىلقىستىن)
بۇرۇن بىزگە (ﷲ نى ۋە ﷲ نىڭ قۇدرىتىنى بىلدۈرىدىغان) ئىلىم بېرىلدى ،بىز مۇسۇلمان
بولدۇق .ئۇنى ﷲ نى قويۇپ چوقۇنغان نەرسىلىرى (ﷲ غا ئىبادەت قىلىشتىن) توستى.
چۈنكى ئۇ كاپىر قەۋمدىن ئىدى﴾

سۇاليمان ئەلەيھىسساالمنىڭ ئەينەكتىن ساراي سالدۇرغانلىقى
﴿ئۇنىڭغا (يەنى بىلقىسقا)« :سارايغا كىرگىن» دېيىلدى ،ئۇ (يەنى بىلقىس) ساراينى چوڭ سۇ دەپ
گۇمانلىنىپ (كىيىمىنى كۆتۈرۈپ) ئىككى پاچىقىنى ئاچتى﴾ يەنى سۇاليمان ئەلەيھىسساالم شەيتانالرنى

ئاستىدىن سۇالر ئېقىپ تۇرىدىغان ئەينەك ساراي سېلىشقا بۇيرىغان بولۇپ ،ئۇ ساراينىڭ ئەينەكتىن
سېلىنغانلىقىنى بىلمەيدىغان ئادەم ئۇنى سۇ دەپ ئويالپ قاالتتى .ئەمەلىيەتتە بولسا ،سارايدا ماڭغان
ئادەم بىلەن سۇنىڭ ئارىلىقىدا ئەينەك بار ئىدى .سۇاليمان ئەلەيھىسساالمنىڭ بىلقىس ئۈچۈن ئەينەكتىن
مۇنداق كاتتا ساراينى سالدۇرۇشى ئۇنىڭغا ئۆزىنىڭ كاتتا ۋە كۈچلۈك بىر پادىشاھ ئىكەنلىكىنى كۆرسىتىپ
قويۇشئۈچۈنئىدى.بىلقىسمۇسۇاليمانئەلەيھىسساالمغاﷲتائاالنىڭبەرگەننېمەتلىرىنى،ئۇنىڭدىكى
كاتتىلىقنى كۆرگەن ۋە ئۇنىڭ تۇتقان يولىنىڭ ھەقىقىتىنى تونىغان ئىدى .ئۇ ﷲ تائاالنىڭ ھۆكمىگە
بويسۇنۇپ ،سۇاليمان ئەلەيھىسساالمنىڭ ئېسىل پەيغەمبەر ۋە كاتتا پادىشاھ ئىكەنلىكىنى بىلىپ ،ﷲ
تائاالغا ئىمان ئېيتىپ مۇنداق دېدى«﴿ :پەرۋەردىگارىم ،مەن ھەقىقەتەن (ﷲ غا شېرىك كەلتۈرۈپ،
قۇياشقا چوقۇنۇش بىلەن) ئۆزەمگە زۇلۇم قىلدىم ،سۇاليمان بىلەن بىللە ئالەملەرنىڭ پەرۋەردىگارى ﷲ
غا بويسۇندۇم (يەنى سۇاليماننىڭ دىنىغا ئەگىشىپ ئىسالمغا كىردىم)»﴾ يەنى ھەممە نەرسىنى ياراتقان،

ئاندىن (ئۆزىنىڭ خاھىشى بويىچە) ئۇنىڭغا مۇناسىپ ئۆلچەمنى بەلگىلىگەن ،شېرىكى يوق بىر ﷲ غىال
ئىبادەت قىلىشتا سۇاليماننىڭ دىنىغا ئەگىشىپ ،ئىسالمغا كىردىم.

507

*******
ﭑﭒﭓﭔﭕﭖﭗﭘﭙﭚﭛﭜﭝﭞﭟﭠ
ﭡﭢﭣﭤﭥﭦﭧﭨﭩﭪﭫﭬﭭﭮ
ﭯﭰﭱﭲﭳﭴﭵﭶﭷﭸﭹﭺﭻﭼ
بىز ھەقىقەتەن سەمۇدقا (يەنى سەمۇد قەبىلىسىگە نەسەب جەھەتتىن) قېرىندىشى سالىھنى
(پەيغەمبەر قىلىپ) ئەۋەتتۇق( ،سالىھ) «ﷲ غا ئىبادەت قىلىڭالر» (دېدى) ،ناگاھان ئۇالر
جېدەللىشىدىغان (يەنى دىن بارىسىدا جېدەللىشىدىغان مۆمىنلەر ۋە كاپىرالردىن ئىبارەت) ئىككى
گۇرۇھقا بۆلۈنۈپ كەتتى﴿ .﴾45سالىھ ئېيتتى« :ئى قەۋمىم ،سىلەر نېمىشقا رەھمەتتىن بۇرۇن ئازابنىڭ
كېلىشىنى تىلەيسىلەر؟ سىلەر رەھمەتكە ئېرىشىشىڭالر ئۈچۈن نېمىشقا ﷲ دىن مەغپىرەت تەلەپ
قىلمايسىلەر؟»﴿ .﴾46ئۇالر ئېيتتى(« :بىزگە كەلگەن قەھەتچىلىك) سېنىڭ ۋە سەن بىلەن بولغان
كىشىلەرنىڭ شۇملۇقىدىن كەلدى» .سالىھ ئېيتتى« :سىلەرگە كېلىدىغان ياخشى -يامانلىق ﷲ
تەرىپىدىن كېلىدۇ ،بەلكى سىلەرنى ﷲ سىنايدۇ»﴿.﴾47

سالىھ ئەلەيھىسساالم بىلەن سەمۇد قەۋمىنىڭ قىسسىسى
ﷲ تائاال سالىھ ئەلەيھىسساالمنى سەمۇد قەۋمىگە پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتكەن ۋە ئۇ ئۇالرنى
شېرىكى يوق بىر ﷲ غىال ئىبادەت قىلىشقا چاقىرغان ۋاقتىدا ،سەمۇد قەۋمىدە كۆرۈلگەن ئىشالردىن
خەۋەر بېرىپ مۇنداق دەيدۇ﴿ :بىز ھەقىقەتەن سەمۇدقا (يەنى سەمۇد قەبىلىسىگە نەسەب جەھەتتىن)
قېرىندىشى سالىھنى (پەيغەمبەر قىلىپ) ئەۋەتتۇق( ،سالىھ) «ﷲ غا ئىبادەت قىلىڭالر» (دېدى) ،ناگاھان
ئۇالر جېدەللىشىدىغان (يەنى دىن بارىسىدا جېدەللىشىدىغان مۆمىنلەر ۋە كاپىرالردىن ئىبارەت) ئىككى
گۇرۇھقا بۆلۈنۈپ كەتتى﴾.

ﷲ تائاال بۇ ئىشنى باشقا بىر ئايەتتە بايان قىلىپ مۇنداق دېدى﴿ :ئۇنىڭ قەۋمىنىڭ تەكەببۇر
چوڭلىرىبوزەكقىلىنغانالرغايەنىئۇالرنىڭئىچىدىكىمۆمىنلەرگە«:سىلەرسالىھنىئۇنىڭپەرۋەردىگارى
تەرىپىدىن ئەۋەتىلگەن پەيغەمبەر دەپ بىلەمسىلەر؟» دېدى .ئۇالر« :بىز ئۇنىڭ پەيغەمبەرلىكىگە ئەلۋەتتە
ئىشىنىمىز» دېدى .ھېلىقى تەكەببۇرالر« :سىلەر ئىشەنگەنگە بىز ھەرگىز ئىشەنمەيمىز» دېدى﴾.

508

﴿سالىھ ئېيتتى« :ئى قەۋمىم ،سىلەر نېمىشقا رەھمەتتىن بۇرۇن ئازابنىڭ كېلىشىنى تىلەيسىلەر؟﴾

يەنى سىلەر نېمىشقا ئازابنىڭ كېلىشىنى تىلەيسىلەر؟ ۋە نېمىشقا ﷲ تائاالدىن ئۇنىڭ رەھمىتىنى
تىلىمەيسىلەر؟ شۇڭا سالىھ ئەلەيھىسساالم مۇنداق دېدى﴿ :سىلەر رەھمەتكە ئېرىشىشىڭالر ئۈچۈن نېمىشقا
ﷲ دىن مەغپىرەت تەلەپ قىلمايسىلەر؟»﴾

﴿ئۇالر ئېيتتى(« :بىزگە كەلگەن قەھەتچىلىك) سېنىڭ ۋە سەن بىلەن بولغان كىشىلەرنىڭ
شۇملۇقىدىن كەلدى»﴾ يەنى بىز سېنىڭ ۋە ساڭا ئەگەشكەن ئادەملەرنىڭ يۈزلىرىدە بىرەر ياخشىلىقنىڭ

بارلىقىنى كۆرمىدۇق .بۇالرنىڭ شۇنداق دېيىشىدىكى سەۋەب شۇكى ،ئۇالر ئۆزلىرى بەتبەخت بولغانلىقى
ئۈچۈن ،بىرەرسىگە بىرەر كۆڭۈلسىز ئىش يېتىپ قالسا ،بۇ ئىشنى سالىھ ئەلەيھىسساالم ۋە ئۇنىڭغا

نەمل سۈرىسى

ئەگەشكۈچىلىرىدىن كۆرەتتى .مۇجاھىد :كاپىرالر سالىھ ئەلەيھىسساالم ۋە ئۇنىڭغا ئەگەشكۈچىلەردىن
يامان پال ئالدى -،دېدى.
ﷲ تائاال كاپىرالرنىڭ پەيغەمبەرلەردىن يامان پال ئالىدىغانلىقى ھەققىدە (پىرئەۋننىڭ قەۋمىدىن
خەۋەر بېرىپ) مۇنداق دېدى﴿ :ئۇالر ئەگەر (پاراۋانلىق -مولچىلىقتەك) بىرەر ياخشىلىققا ئېرىشسە،
بىز بۇنىڭغا ھەقلىقمىز -،دەيدۇ .ئەگەر ئۇالرغا بىرەر يامانلىق كەلسە ،ئۇالر :بۇ مۇسا ۋە ئۇنىڭ بىلەن
بىللە بولغان مۆمىنلەرنىڭ شۇملۇقىدىن كەلدى -،دەيدۇ .ئۇالرغا يەتكەن ياخشىلىق بىلەن يامانلىق
(مۇسانىڭ شۇملۇقىدىن ئەمەس) ﷲ نىڭ تەقدىرىدۇر ،لېكىن ئۇالرنىڭ تولىسى بۇنى (يەنى ئۇالرغا
كەلگەن باال ـ قازانىڭ ئۆز گۇناھلىرى تۈپەيلى ﷲ تەرىپىدىن كەلگەنلىكىنى) ئۇقمايدۇ﴾(((﴿ ،ئەگەر
ئۇالر (يەنى مۇناپىقالر) بىرەر ياخشىلىققا ئېرىشسە« ،بۇ ﷲ دىن بولدى» دەيدۇ ،ئەگەر ئۇالر بىرەر
زىيان زەخمەتكە ئۇچرىسا« ،بۇ سەندىن (يەنى سېنىڭ دىنىڭغا كىرگەنلىكىمىزدىن) بولدى» دەيدۇ.
(ئى مۇھەممەد! بۇ ئەخمەقلەرگە) ئېيتقىنكى(« ،ياخشىلىق ۋە يامانلىقنىڭ) ھەممىسى ﷲ تەرىپىدىندۇر
(يەنى ھەممىسىنى ﷲ ياراتقاندۇر)»﴾((( يەنى ياخشىلىق ۋە يامانلىقنىڭ ھەممىسى ﷲ تائاالنىڭ
ھۆكمى ۋە ئورۇنالشتۇرۇشى بىلەن بولىدۇ.
ﷲ تائاال پەيغەمبەرلەرنى ئەۋەتكەن بىر كەنت كىشىلىرىدىن خەۋەر بېرىپ مۇنداق دېدى﴿ :ئۇالر
(ئەلچىلەرگە)« :بىز سىلەردىن شۇم پال ئالدۇق .ئەگەر سىلەر (دەۋىتىڭالرنى) توختاتمىساڭالر ،سىلەرنى
چوقۇم تاش -كېسەك قىلىپ ئۆلتۈرىمىز ۋە بىزنىڭ قاتتىق جازايىمىزغا ئۇچرايسىلەر» دېدى .ئەلچىلەر:
«(كۇفرىڭالر سەۋەبىدىن) شۇملۇقۇڭالر ئۆزەڭالر بىلەن بىللىدۇر ،سىلەرگە ۋەز -نەسىھەت قىلىنسا (شۇم
پال ئاالمسىلەر؟) ھەرگىز ئۇنداق ئەمەس (يەنى ئىش سىلەر گۇمان قىلغاندەك ئەمەس) ،سىلەر (ﷲغا
شېرىك كەلتۈرۈش بىلەن) ھەددىدىن ئاشقۇچى قەۋمسىلەر» دېدى﴾(((.
(يۇقىرىدا بايان قىلغىنىمىزدەك) سالىھ ئەلەيھىسساالمنىڭ قەۋمىمۇ مۇنداق دېدى(«﴿ :بىزگە
كەلگەن قەھەتچىلىك) سېنىڭ ۋە سەن بىلەن بولغان كىشىلەرنىڭ شۇملۇقىدىن كەلدى»﴾.

﴿سالىھ ئېيتتى« :سىلەرگە كېلىدىغان ياخشى -يامانلىق ﷲ تەرىپىدىن كېلىدۇ﴾ يەنى بۇ
سىلەرنىڭ قىلغان يامانلىقىڭالر ئۈچۈن ﷲ تائاالنىڭ سىلەرگە بەرگەن جازاسىدۇر.
﴿بەلكى سىلەرنى ﷲ سىنايدۇ»﴾ قەتادە بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە :سىلەر ﷲ تائاالغا
بويسۇنۇش ياكى بويسۇنماسلىق بىلەن سىنىلىسىلەر دېگەنلىكتۇر -،دېدى .لېكىن ،بۇ ئايەتنىڭ توغرا
مەنىسى :ئازغۇنلۇقىڭالردا ئاستا ـ ئاستا چوڭقۇرالشتۇرۇلىسىلەر دېگەنلىك بولىدۇ.

*******
ﭽﭾﭿ ﮀ ﮁﮂﮃﮄﮅﮆﮇﮈ ﮉﮊ
ﮋﮌﮍﮎﮏﮐﮑﮒﮓﮔﮕﮖﮗﮘ
((( ئەئراف سۈرىسى 76 - 75ـ ئايەتلەر.
((( ئەئراف سۈرىسى 131ـ ئايەت.
((( نىسا سۈرىسى 78ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

509

ﮙﮚﮛﮜﮝﮞﮟﮠ ﮡﮢﮣﮤﮥ
ﮦﮧ ﮨﮩﮪ ﮫﮬ ﮭﮮﮯ ﮰﮱ ﯓﯔ ﯕ
ﯖﯗﯘﯙﯚﯛﯜ
شەھەردە (يەنى ھىجرىدە) يەر يۈزىدە بۇزغۇنچىلىق قىلىدىغان ،ئىسالھ قىلمايدىغان توققۇز نەپەر
كىشى بار ئىدى﴿ .﴾48ئۇالر« :ئۆز ئارا ﷲ بىلەن قەسەم قىلىڭالر» دېدى .ئۇالر ئېيتتى« :بىر كېچىدە
سالىھنى ۋە ئۇنىڭ تەۋەلىرىنى چوقۇم ئۆلتۈرەيلى ،ئاندىن چوقۇم ئۇنىڭ (يەنى ئۇالرنىڭ) ئىگىسىگە،
ئۇ ئۆلتۈرۈلگەن چاغدا بىز ئۈستىدە ئەمەس ئىدۇق ،بىز ھەقىقەتەن راستچىلمىز ،دەيلى»﴿ .﴾49ئۇالر
(سالىھقا قارشى) سۈيقەست پىالنلىدى .ئۇالرنى (ئۇالرنىڭ ھاالك بولۇشىنى تېزلىتىش ئۈچۈن) سۈيقەستى
ئۈچۈنتۇيۇقسىزجازالىدۇق﴿.﴾50ئۇالرنىڭسۈيىقەستىنىڭئاقىۋىتىنىڭقانداقبولغانلىقىغاقارىغىنكى،
ئۇالرنى ۋە ئۇالرنىڭ قەۋمىنى پۈتۈنلەي ھاالك قىلدۇق﴿ .﴾51ئۇالر زۇلۇم قىلغانلىقلىرى ئۈچۈن ،ئەنە
ئۇالرنىڭ ئۆيلىرى (ئادەمزاتتىن) خالى بولۇپ قالدى .ﷲ نىڭ (قۇدرىتىنى) بىلىدىغان قەۋم ئۈچۈن
بۇنىڭدا (چوڭ) ئىبرەت بار﴿( .﴾52سالىھ بىلەن) ئىمان ئېيتقان ۋە تەقۋادارلىق قىلغانالرنى (ئازابتىن)
قۇتقۇزدۇق﴿.﴾53

بۇزغۇنچىلىق قىلىدىغان بىر تۈركۈم كىشىلەرنىڭ ھىيلە ـ مىكرى ۋە سەمۇد
قەۋمىنىڭ ئاقىۋىتى
ﷲ تائاال سەمۇد قەۋمىنىڭ ئىچىدىكى قەۋمىنى ئازغۇنلۇققا ،كاپىرلىققا ۋە سالىھ ئەلەيھىسساالمنى
ئىنكار قىلىشقا چاقىرىدىغان ،ھەددىدىن ئېشىپ كەتكەن بىر تۈركۈم چوڭلىرىدىن خەۋەر بېرىپ ،ئاخىرىدا
ئۇالرنىڭ تۆگىنى ئۆلتۈرۈۋەتكەنلىكىنى ،شۇنىڭدىن كېيىن ئۇالر سالىھ ئەلەيھىسساالمنىڭ ئۆيىگە كېچىدە
بېسىپ كىرىپ ،ئۇنى تۇيۇقسىزال ئۆلتۈرۈۋېتىشنى ،ئىش پۈتكەندە ئۇنىڭ ئورۇق ـ تۇغقانلىرىغا ئۆزلىرىنىڭ
سالىھ ئەلەيھىسساالمنىڭ ئىشى ھەققىدە راستىنال ھېچبىر نەرسىنى بىلمەيدىغانلىقىنى ۋە بۇ گەپلىرىدە
ئۆزلىرىنىڭ راستچىل ئىكەنلىكىنى دېمەكچى بولغانلىقىنى بايان قىلىپ مۇنداق دەيدۇ﴿ :شەھەردە (يەنى
ھىجرىدە) يەر يۈزىدە بۇزغۇنچىلىق قىلىدىغان ،ئىسالھ قىلمايدىغان توققۇز نەپەر كىشى بار ئىدى﴾.

510

بۇالر سەمۇد شەھرىدە بولۇپ ،سەمۇد قەۋمىنىڭ ئىشلىرىغا ئىگە بولۇۋالغان ئادەملەر ئىدى.
چۈنكى ،ئۇالر سەمۇد قەۋمىنىڭ چوڭلىرى ۋە دۆلەتمەن كىشىلىرى ئىدى.
ئەۋفى ئىبنى ئابباسنىڭ :ئۇالر سالىھ ئەلەيھىسساالمنىڭ تۆگىسىنى ئۆلتۈرۈۋەتكەن ئادەملەر ئىدى-،
دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ .يەنى (ﷲ تائاال ئۇالرنى رەسۋا ۋە رەھمىتىدىن يىراق قىلسۇن!) تۆگىنى
ئۆلتۈرۈۋېتىش ئۇالرنىڭ پىالنى ۋە مەسلىھەتى بىلەن بولغان.
ﷲ تائاال بۇ ۋەقەلىكنى بايان قىلىپ مۇنداق دېدى﴿ :ئۇالر بۇرادىرىنى (تۆگىنى ئۆلتۈرۈشكە)
چاقىردى .ئۇ قىلىچنى ئېلىپ تۆگىنى بوغۇزلىدى﴾(((﴿ ،ئەينى زاماندا سەمۇدنىڭ ئەڭ بەد -بەخت
((( ياسىن سۈرىسى 19 - 18ـ ئايەتلەر.

نەمل سۈرىسى

ئادىمى (مۆجىزە بولۇپ كەلگەن تۆگىنى) ئۆلتۈرۈشكە ئالدىرىدى﴾(((.
﴿شەھەردە (يەنى ھىجرىدە) يەر يۈزىدە بۇزغۇنچىلىق قىلىدىغان ،ئىسالھ قىلمايدىغان توققۇز نەپەر
كىشى بار ئىدى﴾ بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە ئابدۇراززاق يەھيا ئىبنى رەبىئەدىن ئەتانىڭ مۇنداق

دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :ئۇالر تىلال ـ تەڭگىلەرنى قەرز بېرەتتى .يەنى ئۇالر خۇددى ئەرەبلەر
قىلغاندەك ئالتۇن ـ تىلالالرنى ئۆسۈمگە قەرزگە بىرەتتى .ئىمام مالىك يەھيا ئىبنى سەئىددىن سەئىد
ئىبنى مۇسەييەبنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :ئالتۇن ۋە پۇلالرنى مونوپول قىلىۋېلىش
زېمىندائېلىپبېرىلغانبۇزغۇنچىلىقالردىنسانىلىدۇ.
يەنى ھەددىدىن ئېشىپ كەتكەن بۇ كاپىرالرنىڭ سۈپىتى بولسا ،مەيلى ئۇالر ئالىمالر يۇقىرىدا
بايان قىلغان يول بىلەن بولسۇن ياكى باشقا يولالر بىلەن بولسۇن ،كۈچى يەتكەن ھەممە ۋاستىالر
بىلەن بۇزغۇنچىلىق ئېلىپ بېرىشتۇر.

﴿ئۇالر« :ئۆز ئارا ﷲ بىلەن قەسەم قىلىڭالر» دېدى .ئۇالر ئېيتتى« :بىر كېچىدە سالىھنى ۋە
ئۇنىڭ تەۋەلىرىنى چوقۇم ئۆلتۈرەيلى ،ئاندىن چوقۇم ئۇنىڭ (يەنى ئۇالرنىڭ) ئىگىسىگە ،ئۇ ئۆلتۈرۈلگەن
چاغدا بىز ئۈستىدە ئەمەس ئىدۇق ،بىز ھەقىقەتەن راستچىلمىز ،دەيلى»﴾ يەنى ئۇالرنىڭ ئىچىدىن

كىمكى كېچىدە سالىھ ئەلەيھىسساالم بىلەن ئۇچرىشىپ قالسا ،ئۇنى ئۆلتۈرۈۋېتىشكە قەسەم ئىچىشتى ۋە
ۋەدە قىلىشتى .ﷲ تائاال بۇالرنىڭ بۇ يامان قەستىنى ئۇالرنىڭ ئۆزىگە قايتۇردى ۋە يامان ئاقىۋەتنى
ئۇالرغا قىلىپ قويدى.
مۇجاھىد :ئۇالر سالىھ ئەلەيھىسساالمنى ئۆلتۈرۈشكە قەسەم ئىچىشتى .لېكىن ،ئۇالر ئۇنى
ئۆلتۈرەلمىدى .ئاخىرىدا ئۇالر ۋە قەۋملىرىنىڭ ھەممىسى قوشۇلۇپ ھاالك قىلىنىپ كەتتى -،دېدى.

ئابدۇرراھمان ئىبنى ئەبۇ ھاتەم :ئۇالر تۆگىنى ئۆلتۈرۈۋەتكەندە ،سالىھ ئەلەيھىسساالم ئۇالرغا:
﴿«ئۆيۈڭالردا (ھاياتلىقتىن) ئۈچ كۈن بەھرىمەن بولۇۋېلىڭالر .بۇ ۋەدە يالغان ئەمەس»﴾((( دېدى .ئۇالر:
سالىھ ئۆزىنىڭ بىزنى ئۈچ كۈنگىچە يوق قىلىپ بولۇشىنى ئويالۋاتىدۇ .بىز ئۇنى ئۈچ كۈن توشۇشتىن
بۇرۇن يوق قىلىپ بواليلى -،دېيىشتى .ھىجر شەھىرىدىكى بىر جىلغىدا سالىھ ئەلەيھىسساالمنىڭ ناماز
ئوقۇيدىغان بىر مەسچىتى بار بولۇپ ،ئۇالر شۇ يەرگە بىرىپ بىر ئۆڭكۈرگە كېرىپ ئولتۇردى ۋە ئەگەر
سالىھ ناماز ئوقۇش ئۈچۈن بۇ يەرگە كەلسە ،ئۇنى ئۆلتۈرىمىز ،ئاندىن ئۇنىڭ تەۋەلىرىنىڭ قېشىغا بېرىپ،
ئۇالرنى ئۆلتۈرىمىز -،دېيىشتى .ئاندىن ﷲ تائاال ئۇالرنىڭ قېشىدىكى ئوزۇنىغا سوزۇلغان بىر تاغدىن
بىر تاشنى ئۇالرنىڭ ئالدىغا ئەۋەتتى .ئۇالر تاشنىڭ ئۆزلىرىنى مىجىۋېتىشىدىن قورقۇپ ئۆڭكۈرنىڭ
ئىچىگە كىرىۋالدى .تاش كېلىپ ئۆڭكۈرنىڭ ئېغىزىنى ئېتىۋالدى .ئۇالر ئۇنىڭ ئىچىدە قېلىپ قالدى.
شۇنىڭ بىلەن ،ئۇالرنىڭ قەۋمى ئۇالرنىڭ قەيەردە ئىكەنلىكىنى بىلمەي ،ئۇالرمۇ قەۋمىگە نېمە ئىش
بولغانلىقىنى بىلمەي قالدى .ﷲ تائاال بۇالرنى بۇ يەردە ،قەۋمىنى ئۇ يەردە ئازابالپ ھاالك قىلدى .سالىھ
ئەلەيھىسساالم بىلەن ئۇنىڭ ئادەملىرىنى بولسا قۇتۇلدۇرۇپ قالدى دەپ( ،سۆزىگە دەلىل قىلىش ئاساستا)
بۇ ئايەتلەرنى ئوقۇدى﴿ :ئۇالر (سالىھقا قارشى) سۇيىقەست پىالنلىدى .ئۇالرنى (ئۇالرنىڭ ھاالك بولۇشىنى
تېزلىتىش ئۈچۈن) سۈيقەستى ئۈچۈن تۇيۇقسىز جازالىدۇق .ئۇالرنىڭ سۈيقەستىنىڭ ئاقىۋىتىنىڭ قانداق
بولغانلىقىغا قارىغىنكى ،ئۇالرنى ۋە ئۇالرنىڭ قەۋمىنى پۈتۈنلەي ھاالك قىلدۇق .ئۇالر زۇلۇم قىلغانلىقلىرى
((( قەمەر سۈرىسى 29ـ ئايەت.
((( شەمس سۈرىسى 12ـ ئايەت.

511

ئۈچۈن ،ئەنە ئۇالرنىڭ ئۆيلىرى (ئادەمزاتتىن) خالى بولۇپ قالدى .ﷲ نىڭ (قۇدرىتىنى) بىلىدىغان قەۋم
ئۈچۈن بۇنىڭدا (چوڭ) ئىبرەت بار( .سالىھ بىلەن) ئىمان ئېيتقان ۋە تەقۋادارلىق قىلغانالرنى (ئازابتىن)
قۇتقۇزدۇق﴾.

*******
ﯝﯞﯟﯠﯡﯢﯣﯤﯥﯦﯧﯨﯩ
ﯪﯫﯬﯭﯮﯯﯰﯱﯲﭑﭒﭓﭔﭕﭖﭗﭘﭙﭚ
ﭛﭜﭝﭞﭟﭠﭡﭢﭣﭤﭥﭦﭧﭨﭩ
ﭪﭫﭬﭭﭮﭯﭰﭱﭲ
(لۇتنىڭ قىسسىسىنى بايان قىلغىن) ئەينى زاماندا لۇت ئۆزىنىڭ قەۋمىگە ئېيتتى« :سىلەر
بىلىپ تۇرۇپ قەبىھ ئىشالرنى قىالمسىلەر﴿ .﴾54سىلەر ئايالالرنى قويۇپ ،جىنسىي تەلىۋىڭالرنى
ئەرلەر بىلەن قاندۇرامسىلەر؟ بەلكى سىلەر نادان قەۋمسىلەر»﴿ .﴾55ئۇالرنىڭ بىردىن ـ بىر جاۋابى:
«لۇتنىڭ تەۋەلىرىنى شەھىرىڭالردىن ھەيدەپ چىقىرىڭالر ،ئۇالر پاك كىشىلەردۇر» دېيىشتىن ئىبارەت
بولدى﴿ .﴾56بىز ئۇنى ۋە خوتۇنىدىن باشقا تەۋەلىرىنى قۇتقۇزدۇق ،تەقدىرىمىز بىلەن ئۇنى (يەنى
خوتۇنىنى ئازابقا) قالغۇچىالردىن قىلدۇق﴿ .﴾57ئۇالرنىڭ ئۈستىگە بىز يامغۇر (يەنى تاش) ياغدۇردۇق.
ئاگاھالندۇرۇلغۇچىالرغا ياغدۇرۇلغان يامغۇر نېمىدېگەن يامان!﴿﴾58

لۇت ئەلەيھىسساالم بىلەن قەۋمىنىڭ قىسسىسى
ﷲ تائاال بۇ ئايەتتە بەندىسى ۋە پەيغەمبىرى لۇت ئەلەيھىسساالمنىڭ ئۆز قەۋمىنى ئۇالرنىڭ
ئايالالرنى تاشالپ قويۇپ ،ئەرلەرنىڭ قېشىغا كېلىشىدىن ئىبارەت ئادەم ئەلەيھىسساالمنىڭ ئەۋالدىدىن
ھېچبىر ئىنسان قىلىپ باقمىغان يامان بىر ئىشنى قىلغانلىقى ئۈچۈن ،ئۇالرغا ﷲ تائاالنىڭ غەزىپنىڭ
چۈشۈشىدىن قۇرقۇتقانلىقىدىن خەۋەر بېرىدۇ .بۇ يامان ئىش بولسا ،ئەر بىلەن ئەر ،ئايال بىلەن
ئايال جىنسىي يېقىنچىلىق قىلىدىغان ،رەزىل پاھىشىۋازلىق ئىدى.

512

ﷲ تائاال لۇت ئەلەيھىسساالمنىڭ قەۋمىگە دېگەن سۆزلىرىنى بايان قىلىپ مۇنداق دېدى:
﴿ئەينى زاماندا لۇت ئۆزىنىڭ قەۋمىگە ئېيتتى« :سىلەر بىلىپ تۇرۇپ قەبىھ ئىشالرنى قىالمسىلەر﴾ يەنى
بىر ـ بىرىڭالرنى كۆرۈپ تۇرغان ھالدا ،سورۇنلىرىڭالردا ئوپئوچۇق يامان ئىشالرنى قىلىۋېرەمسىلەر؟
﴿سىلەر ئايالالرنى قويۇپ ،جىنسىي تەلىۋىڭالرنى ئەرلەر بىلەن قاندۇرامسىلەر؟ بەلكى سىلەر
نادان قەۋمسىلەر»﴾ يەنى سىلەر ئىنسانىي تەبىئەت ياكى شەرىئەت ئارقىلىق بولسىمۇ ،بىرەر نەرسىنى

بىلمەيدىغان نادان كىشىلەركەنسىلەر .ﷲ تائاال ئۇالرنىڭ قىسسىسىنى باشقا بىر يەردە بايان قىلىپ
مۇنداق دېدى﴿ :سىلەر ئەھلى جاھان ئىچىدىن لىۋاتە قىلىپ ،پەرۋەردىگارىڭالر سىلەر ئۈچۈن
ياراتقان ئاياللىرىڭالرنى تاشالپ قويامسىلەر؟ سىلەر ھەقىقەتەن (بۇزۇقچىلىقتا) ھەددىدىن ئاشقۇچى

نەمل سۈرىسى

قەۋمسىلەر»﴾(((.
﴿ئۇالرنىڭ بىردىن ـ بىر جاۋابى« :لۇتنىڭ تەۋەلىرىنى شەھىرىڭالردىن ھەيدەپ چىقىرىڭالر،
ئۇالر پاك كىشىلەردۇر» دېيىشتىن ئىبارەت بولدى﴾ يەنى ئۇالرنىڭ جاۋابى :بۇ كىشىلەر سىلەرنىڭ

قىلمىشلىرىڭالرنى ۋە بۇ قىلمىشالرنى قىلىشقا قوشۇلغانلىقىڭالرنى ئېغىر ئالىدۇ .شۇڭا سىلەر بۇالرنى
ئاراڭالردىن چىقىرىۋېتىڭالر .چۈنكى ،بۇالر سىلەر بىلەن شەھىرىڭالردا قوشنا بولۇپ ئولتۇرۇشقا
يارىمايدىغان كىشىلەردۇر -،دېيىشى بولدى .ھەمدە ئۇالر شۇنداق قىلماقچى بولدى .شۇنىڭ
بىلەن ،ﷲ تائاال ئۇالرنى ھاالك قىلىۋەتتى .كاپىرالر شۇنداق ئاقىۋەتكە قالىدۇ.

﴿بىز ئۇنى ۋە خوتۇنىدىن باشقا تەۋەلىرىنى قۇتقۇزدۇق ،تەقدىرىمىز بىلەن ئۇنى (يەنى
خوتۇنىنى ئازابقا) قالغۇچىالردىن قىلدۇق﴾ يەنى لۇت ئەلەيھىسساالمنىڭ ئايالى قەۋمىدىن ھاالك

بولغانالر بىلەن بىللە ھاالك بولۇپ كەتتى .چۈنكى ،ئۇ ئۇالرنىڭ يامان قىلمىشلىرىغا رازى بولۇش
بىلەن ،ئۇالرنىڭ يامان يولالردا مېڭىشىغا ۋە ئۆز دىنلىرىدا قېلىپ قېلىشىغا ياردەمچى بولغان ئىدى.
ئۇ قەۋمىنى (لۇت ئەلەيھىسساالمنىڭ ئۆيىگە كەلگەن) مىھمانالر بىلەن بىر يەردە بولسۇن دەپ ،ئۇالرغا
مېھماننىڭ كەلگەنلىكىنى ئۇقتۇرۇپ قوياتتى .لېكىن ئۇ ئۆزىنىڭ ھۆرمىتى ئۈچۈن ئەمەس ،ﷲ
تائاالنىڭ پەيغەمبىرى لۇت ئەلەيھىسساالمنىڭ ھۆرمىتى ئۈچۈن (ئۆزى) يامان ئىشالرنى قىلمايتتى.
﴿ئۇالرنىڭ ئۈستىگە بىز يامغۇر (يەنى تاش) ياغدۇردۇق﴾ يەنى ئۈستى ـ ئۈستىلەپ ساپال
تاشالرنى ياغدۇردۇق ،ئۇ ساپال تاشالرغا پەرۋەردىگارىڭنىڭ دەرگاھىدا بەلگە سېلىنغان ئىدى ،ئۇ
يۇرتالر زالىمالردىن يىراق ئەمەس.
﴿ئاگاھالندۇرۇلغۇچىالرغا ياغدۇرۇلغان يامغۇر نېمىدېگەن يامان!﴾ يەنى دەلىل ـ پاكىتالر
تۇرغۇزۇلغان ،ئاگاھالندۇرۇش يەتكەن تۇرۇپ ،پەيغەمبەرگە قارشى چىققان ،ئۇنى ئىنكار قىلغان ۋە
ئۇنى ئارىسىدىن چىقىرىۋەتمەكچى بولغان كىشىلەرگە ياغدۇرۇلغان يامغۇر نېمىدېگەن يامان!

*******
ﭳ ﭴ ﭵ ﭶ ﭷ ﭸ ﭹ ﭺﭻ ﭼ ﭽ ﭾ ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ
ﮄﮅﮆﮇﮈ ﮉﮊﮋﮌﮍﮎﮏﮐﮑ ﮒ
ﮓﮔﮕﮖﮗﮘﮙﮚﮛﮜﮝﮞ
«جىمى ھەمدۇسانا ﷲ غا خاستۇر! ئۇنىڭ (پەيغەمبەرلىككە) تاللىغان بەندىلىرىگە ئامانلىق
Sez Uygur ädäbiyättän 1 tekst ukıdıgız.
Çirattagı - Tefsir İbni Kesir - 04 - 44
  • Büleklär
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 01
    Süzlärneñ gomumi sanı 1970
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1010
    32.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 02
    Süzlärneñ gomumi sanı 2276
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1029
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 03
    Süzlärneñ gomumi sanı 3705
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1248
    34.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 04
    Süzlärneñ gomumi sanı 3595
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1302
    36.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    58.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 05
    Süzlärneñ gomumi sanı 3416
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1329
    36.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 06
    Süzlärneñ gomumi sanı 3638
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1328
    36.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    58.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 07
    Süzlärneñ gomumi sanı 3526
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1262
    34.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 08
    Süzlärneñ gomumi sanı 3531
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1347
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 09
    Süzlärneñ gomumi sanı 3515
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1374
    34.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 10
    Süzlärneñ gomumi sanı 3565
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1389
    32.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 11
    Süzlärneñ gomumi sanı 3417
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1287
    35.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 12
    Süzlärneñ gomumi sanı 3525
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1331
    34.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 13
    Süzlärneñ gomumi sanı 3520
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1282
    32.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 14
    Süzlärneñ gomumi sanı 3658
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1445
    31.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 15
    Süzlärneñ gomumi sanı 3545
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1389
    34.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 16
    Süzlärneñ gomumi sanı 3566
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1298
    35.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 17
    Süzlärneñ gomumi sanı 3625
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1346
    34.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 18
    Süzlärneñ gomumi sanı 3578
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1395
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 19
    Süzlärneñ gomumi sanı 3592
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1384
    32.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 20
    Süzlärneñ gomumi sanı 3597
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1350
    33.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 21
    Süzlärneñ gomumi sanı 3530
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1324
    35.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 22
    Süzlärneñ gomumi sanı 3599
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1483
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 23
    Süzlärneñ gomumi sanı 3525
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1356
    34.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 24
    Süzlärneñ gomumi sanı 3545
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1376
    34.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 25
    Süzlärneñ gomumi sanı 3479
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1332
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 26
    Süzlärneñ gomumi sanı 3815
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1244
    37.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 27
    Süzlärneñ gomumi sanı 3744
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1409
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 28
    Süzlärneñ gomumi sanı 3633
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1385
    33.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 29
    Süzlärneñ gomumi sanı 3480
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1426
    28.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    40.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 30
    Süzlärneñ gomumi sanı 3672
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1403
    33.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 31
    Süzlärneñ gomumi sanı 3612
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1405
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 32
    Süzlärneñ gomumi sanı 3668
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1410
    33.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 33
    Süzlärneñ gomumi sanı 3618
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1325
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 34
    Süzlärneñ gomumi sanı 3591
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1365
    33.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 35
    Süzlärneñ gomumi sanı 3666
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1381
    34.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 36
    Süzlärneñ gomumi sanı 3668
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1314
    35.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    57.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 37
    Süzlärneñ gomumi sanı 3488
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1383
    33.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 38
    Süzlärneñ gomumi sanı 3463
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1340
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 39
    Süzlärneñ gomumi sanı 3554
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1325
    32.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 40
    Süzlärneñ gomumi sanı 3524
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1341
    34.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 41
    Süzlärneñ gomumi sanı 3521
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1327
    35.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 42
    Süzlärneñ gomumi sanı 3618
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1371
    33.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 43
    Süzlärneñ gomumi sanı 3671
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1375
    32.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 44
    Süzlärneñ gomumi sanı 3655
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1414
    33.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 45
    Süzlärneñ gomumi sanı 3604
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1519
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 46
    Süzlärneñ gomumi sanı 3691
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1366
    30.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 47
    Süzlärneñ gomumi sanı 3661
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1343
    31.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 48
    Süzlärneñ gomumi sanı 3507
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1322
    35.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 49
    Süzlärneñ gomumi sanı 3666
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1350
    33.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 50
    Süzlärneñ gomumi sanı 3657
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1351
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 51
    Süzlärneñ gomumi sanı 3644
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1370
    34.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 52
    Süzlärneñ gomumi sanı 3581
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1422
    33.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 53
    Süzlärneñ gomumi sanı 3682
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1656
    30.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 54
    Süzlärneñ gomumi sanı 3600
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1396
    30.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 55
    Süzlärneñ gomumi sanı 3562
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1468
    31.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 56
    Süzlärneñ gomumi sanı 3639
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1507
    32.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 57
    Süzlärneñ gomumi sanı 3590
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1349
    33.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 58
    Süzlärneñ gomumi sanı 3564
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1416
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 59
    Süzlärneñ gomumi sanı 1239
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 614
    45.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    62.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.