Latin

Tefsir İbni Kesir - 04 - 37

Süzlärneñ gomumi sanı 3488
Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1383
33.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
ads place
باشقىالر بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە :بىزنى توغرا يولدا ،توغرا يولغا باشلىغۇچى ۋە ياخشىلىققا
چاقىرغۇچى قىلغىن دېگەنلىك بولىدۇ -،دېدى .يەنى ئۇالر ئۆزلىرىنىڭ ئىبادەتلىرىنىڭ بالىۋاقىلىرىنىڭ
ئىبادەتلىرىگە باغالنغۇچى((( بولۇشىنى ۋە ئۆزلىرىنىڭ توغرا يولدا بولۇشنىڭ باشقىالرغىمۇ پايدا ئېلىپ
كېلىشىنى ئارزۇ قىلدى .چۈنكى ،بۇنداق بولۇشنىڭ ساۋابى كۆپتۇر ،ئاقىۋىتى ياخشىدۇر.
شۇڭا ئىمام مۇسلىم ئەبۇ ھۇرەيرەدىن رىۋايەت قىلغان ھەدىستە پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم« :بىر
ئىنسان ئۆلسە ،ئۇنىڭغا دۇئا قىلىپ تۇرىدىغان ياخشى بالىسىدىن ،ياكى قويۇپ كەتكەن پايدىلىق
بىلىمىدىن ياكى قىلىپ قويغان (ساۋابى ئۈزۈلمەي بېرىلىپ تۇرىدىغان) سەدىقىسىدىن باشقا ئۇنىڭ
قىلغان بارلىق ئەمەللىرىنىڭ (ساۋابى) ئۈزۈلۈپ قالىدۇ» دېدى.
((( يەنى ئۆزى ﷲ تائاالغا ئىبادەت قىلىدىغان ئادەم باال -چاقىلىرىنىڭمۇ ﷲ تائاالغا ئىبادەت قىلىدىغان ئادەم
بولۇشىنى ئارزۇ قىلدى.

فۇرقان سۈرىسى

*******
ﮱﯓ ﯔ ﯕ ﯖﯗﯘﯙﯚﯛﯜ
ﯝﯞ ﯟ ﯠ ﯡ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ ﯩﯪ ﯫ ﯬ ﯭ
ﯮﯯﯰ
ئەنە شۇالر سەۋرلىك بولغانلىقى ئۈچۈن جەننەت بىلەن مۇكاپاتلىنىدۇ ،ئۇالر جەننەتتە (پەرىشتىلەر
تەرىپىدىن قىلىنغان) دۇئا ۋە ساالم بىلەن قارشى ئېلىنىدۇ﴿ .﴾75ئۇالر جەننەتتە مەڭگۈ قالىدۇ،
جەننەت نېمىدېگەن گۈزەل قارارگاھ! نېمىدېگەن گۈزەل جاي!﴿ .﴾76ئېيتقىنكى« ،ئەگەر سىلەرنىڭ
دۇئايىڭالر بولمىسا ،پەرۋەردىگارىم سىلەرگە پەرۋا قىلمايدۇ( ،ئى كاپىرالر! پەيغەمبەرنى) ئىنكار قىلدىڭالر،
(ئاخىرەتتە) سىلەر قۇتۇاللمايدىغان ئازابقا دۇچار بولۇسىلەر»﴿.﴾77

ناھايىتى شەپقەتلىك اﷲ تائاالنىڭ ياخشى بەندىلىرىنىڭ مۇكاپاتى ۋە
مەككىلىكلەرگە قىلىنغان تەھدىد
ﷲ تائاال يۇقىرىدا ناھايىتى شەپقەتلىك ﷲ تائاالنىڭ بەندىلىرىنىڭ ياخشى سۈپەتلىرىنى،
ياخشى سۆزلىرىنى ۋە ياخشى ئەمەللىرىنى بايان قىلىپ ئۆتكەن ئىدى ،بۇ يەردە مۇنداق دېدى﴿ :ئەنە
شۇالر سەۋرلىك بولغانلىقى ئۈچۈن جەننەت بىلەن مۇكاپاتلىنىدۇ ،ئۇالر جەننەتتە (پەرىشتىلەر تەرىپىدىن
قىلىنغان) دۇئا ۋە ساالم بىلەن قارشى ئېلىنىدۇ﴾ يەنى يۇقىرىدىكى سۈپەتلەر بىلەن سۈپەتلەنگەن

كىشىلەر سەۋرلىك بولغانلىقى ئۈچۈن ،قىيامەت كۈنى جەننەت بىلەن مۇكاپاتلىنىدۇ .ئۇالر جەننەتتە
دۇئا ۋە ساالم بىلەن قارشى ئېلىنىدۇ .ئۇالرغا ھەر تەرەپتىن ساالم ياغىدۇ .چۈنكى ،پەرىشتىلەر ئۇالرنىڭ
قېشىغا جەننەتنىڭ ھەر بىر دەرۋازىسىدىن كىرىپ :دۇنيادا (قىلغان ئەمەل ـ ئىبادەتلەرنىڭ يولىدا
كەلگەن قىيىنچىلىقالرغا) سەۋر قىلغانلىقىڭالر ئۈچۈن سىلەرگە ساالم بولسۇن! ئاخىرەتلىكىڭالرنىڭ
ياخشى بولۇشى نېمىدېگەن ئوبدان! -دەيدۇ.

﴿ئۇالر جەننەتتە مەڭگۈ قالىدۇ﴾ يەنى ئۇالر جەننەتتىن باشقا يەرگە يۆتكىلىپ كەتمەستىن ،ئۆلۈپ
قالماستىن ۋە باشقا ياققا يۆتكىلىشنى ئارزۇ قىلماستىن ،جەننەتتە مەڭگۈ قالىدۇ .ﷲ تائاال بۇ ھەقتە
مۇنداق دېدى﴿ :سائادەتمەنلەرگە كەلسەك ،ئۇالر جەننەتكە كىرىدۇ( ،جەننەتنىڭ) ئاسمان ـ زېمىنى
يوقالمايال تۇرسا ،ئۇالر جەننەتتە پەرۋەردىگارىڭ خالىغان زامانغىچە داۋاملىق تۇرىۋېرىدۇ (بۇ ئۇالرغا
قىلىنغان) ئۈزۈلۈپ قالمايدىغان ئىنئامدۇر﴾(((﴿ ،جەننەت نېمىدېگەن گۈزەل قارارگاھ! نېمىدېگەن گۈزەل
جاي!﴾.
﴿ئېيتقىنكى« ،ئەگەر سىلەرنىڭ دۇئايىڭالر بولمىسا ،پەرۋەردىگارىم سىلەرگە پەرۋا قىلمايدۇ﴾ يەنى
مەخلۇقاتالرنىڭ ھەممىسى ﷲ تائاالغا ئىبادەت قىلىشقا ،ئۇنى بىر دەپ بىلىشكە ۋە ئۇنىڭغا ئەتىگەن ـ
كەچتە تەسبىھ ئېيتىشقا يارىتىلغانلىقى ئۈچۈن ،مۇبادا سىلەر ﷲ تائاالغا ئىبادەت قىلمىساڭالر ،ﷲ تائاال
((( ھۇد سۈرىسى 108ـ ئايەت.

429

سىلەرگە پەرۋا قىلمايدۇ ۋە سىلەرنىڭ سانىڭالرنىڭ كۆپ بولۇشىنى ئېتىبارغا ئالمايدۇ.
﴿(ئى كاپىرالر! پەيغەمبەرنى) ئىنكار قىلدىڭالر( ،ئاخىرەتتە) سىلەر قۇتۇاللمايدىغان ئازابقا دۇچار
بولۇسىلەر»﴾ يەنى ئى كاپىرالر! سىلەرنىڭ پەيغەمبەرنى ئىنكار قىلغانلىقىڭالر ،دۇنيا ـ ئاخىرەتتە سىلەرگە

ئازاب ۋە ھاالكەت ئېلىپ كېلىدۇ .ئابدۇلالھ ئىبنى مەسئۇد ،ئۇبەي ئىبنى كەئب ،مۇھەممەد ئىبنى
قۇرەزى ،مۇجاھىد ،زەھھاك ،قەتادە ،سۇددى ۋە باشقىالر :كاپىرالرنىڭ بەدرى كۈنى ئۆلتۈرۈلگەنلىكىمۇ
ئۇالرغا بولىدىغان ئازابالردىندۇر -،دېدى.
ھەسەنبەسرى :بۇ ئايەتتە دېيىلگەن ئازابتىن قىيامەت كۈنى كاپىرالرغا بېرىلىدىغان ئازاب كۆزدە
تۇتۇلىدۇ -،دېدى .ھەقىقەتتە بۇ ئىككى قاراشنىڭ ئارىسىدا ھېچقانداق زىتلىق يوق.
ﷲ تائاالغا مىڭالرچە ھەمدۇـ ساناالر بولسۇن! شۇنىڭ بىلەن ،فۇرقان سۈرىسىنىڭ تەپسىرى
ئاخىرالشتى.

430

شۇئەرا سۈرىسى

)(1

مەككىدە نازىل بولغان 227 ،ئايەت
ﭑﭒﭓ

ﭑﭒﭓﭔﭕﭖﭗﭘﭙﭚﭛﭜﭝﭞﭟﭠﭡ
ﭢﭣﭤﭥﭦﭧﭨﭩﭪﭫﭬﭭﭮﭯﭰﭱﭲﭳ
ﭴﭵﭶﭷﭸﭹﭺﭻﭼ ﭽﭾﭿﮀﮁﮂﮃﮄ
ﮅﮆﮇﮈ ﮉﮊﮋﮌﮍﮎﮏﮐﮑﮒﮓﮔﮕﮖﮗﮘﮙ
ﮚﮛ
ناھايىتى شەپقەتلىك ۋە مېھرىبان ﷲ نىڭ ئىسمى بىلەن باشاليمەن
تا ،سىم ،مىم﴿ .﴾1بۇ ،روشەن كىتاب (يەنى قۇرئان) ئايەتلىرىدۇر﴿( .﴾2ئى مۇھەممەد!)
ئۇالرنىڭئىمانئېيتمىغانلىقىدىنئۆزەڭنىھاالكقىلىۋېتىشىڭمۇمكىن﴿.﴾3ئەگەربىزئۇالرنىڭ
(ئىمان ئېيتىشىنى) خااليدىغان بولساق ،ئۇالرغا ئاسماندىن (ئۇالرنى ئىمانغا مەجبۇراليدىغان)
بىر ئايەتنى (ئاالمەتنى) نازىل قىالتتۇقتە ،ئۇنىڭغا ئۇالر باش ئەگكەن بوالتتى﴿ .﴾4ئۇالرغا
مەرھەمەتلىك ﷲ تەرىپىدىن قۇرئاندىن يېڭىدىن بىر نەرسە نازىل بولسىال ،ئۇالر ئۇنىڭدىن
يۈز ئۆرۈيدۇ﴿ .﴾5ئۇالر راستال (قۇرئاننى) ئىنكار قىلدى ،مەسخىرە قىلغان نەرسىنىڭ خەۋەرلىرى
(يەنى ئاقىۋىتى) ئۇالرغا كېلىدۇ﴿ .﴾6ئۇالر زېمىننى (يەنى زېمىننىڭ ئاجايىباتلىرىنى)
كۆزەتمىدىمۇ؟ زېمىندا تۈرلۈك پايدىلىق ئۆسۈملۈكلەرنى ئۆستۈردۇق﴿ .﴾7بۇنىڭدا ئەلۋەتتە (ﷲ
نىڭ قۇدرىتىنى كۆرسىتىدىغان) ئاالمەت بار ،ئۇالرنىڭ تولىسى ئىمان ئېيتقۇچى بولمىدى﴿.﴾8
سېنىڭ پەرۋەردىگارىڭ ھەقىقەتەن غالىبتۇر ،ناھايىتى مېھرىباندۇر﴿.﴾9
((( مالىكنىڭ تەپسىرىدە بۇ سۈرىنىڭ «جامىئە سۈرىسى» دەپ ئاتىلىدىغانلىقى بايان
قىلىنغان.

قۇرئان ،كاپىرالرنىڭ قۇرئاندىن يۈز ئۆرىگەنلىكى ،اﷲ تائاال خالىسا ،ئۇالرنى
ئىمان ئېيتىشقا زوراليدىغانلىقى
سۈرىلەرنىڭ بېشىدا كەلگەن ئۈزۈپ ئوقۇلىدىغان ئېلىپبە ھەرپلىرى توغرىسىدىكى بايانىمىز بەقەرە
سۈرىسىنىڭ بېشىدا بايان قىلىندى.
﴿بۇ ،روشەن كىتاب (يەنى قۇرئان) ئايەتلىرىدۇر﴾ يەنى بۇ ھەق بىلەن ناھەقنىڭ ،گۇمراھلىق
بىلەن ھىدايەتنىڭ ئارىسىنى ئايرىدىغان ئوچۇق ،روشەن قۇرئاننىڭ ئايەتلىرىدۇر.
﴿(ئى مۇھەممەد!) ئۇالرنىڭ ئىمان ئېيتمىغانلىقىدىن ئۆزەڭنى ھاالك قىلىۋېتىشىڭ مۇمكىن﴾ يەنى
سەن ئۇالرنىڭ ئىمان ئېيتمىغانلىقىدىن قايغۇرۇپ ۋە ئۇالرنى ئىمان ئېيتسا بوالتتى دەپ ،ئۆزەڭنى
ھاالك قىلىۋېتىشىڭ مۇمكىن .بۇ ،ﷲ تائاالنىڭ كاپىرالرنىڭ ئىچىدىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمغا
ئىمان ئېيتمىغانلىرىنىڭ (بۇنىڭدىن كېيىن) ئىمان ئېيتمىسا( ،ئۇنىڭغا بىئارام بولماسلىقىغا) (پەيغەمبەر
ئەلەيھىسساالمغا) بەرگەن تەسەللىسىدۇر .ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دېدى﴿ :ﷲ ھەقىقەتەن
خالىغان كىشىنى گۇمراھ قىلىدۇ (خالىغان كىشىنى ھىدايەت قىلىدۇ) .شۇڭا سەن ئۇالر ئۈچۈن
(يەنى ئىمان ئېيتمىغانلىقلىرى ئۈچۈن) قايغۇرۇپ ئۆزەڭنى ھاالك قىلىۋالمىغىن﴾(((﴿ ،ئەگەر ئۇالر
قۇرئانغا ئىمان ئېيتمىسا ،ئەپسۇسلىنىپ ،ئۇالرنىڭ (ئىماندىن) يۈز ئۆرۈگەنلىكىدىن ئۆزەڭنى ھاالك
قىلىۋېتىشىڭمۇمكىن﴾(((.
مۇجاھىد ،ئىكرىمە ،قەتادە ،ئەتىيە ،زەھھاك ،ھەسەن ۋە باشقىالر ﷲ تائاالنىڭ(﴿ :ئى
مۇھەممەد!) ئۇالرنىڭ ئىمان ئېيتمىغانلىقىدىن ئۆزەڭنى ھاالك قىلىۋېتىشىڭ مۇمكىن﴾ دېگەن ئايىتىنىڭ

مەنىسى ھەققىدە( :ئى مۇھەممەد!) (ئۇالرنىڭ ئىمان ئېيتمىغانلىقىدىن) ئۆزەڭنى ئۆلتۈرۈۋېلىشىڭ مۇمكىن
دېگەنلىكتۇر-،دېدى.

﴿ئەگەر بىز ئۇالرنىڭ (ئىمان ئېيتىشىنى) خااليدىغان بولساق ،ئۇالرغا ئاسماندىن (ئۇالرنى ئىمانغا
مەجبۇراليدىغان) بىر ئايەتنى (ئاالمەتنى) نازىل قىالتتۇقتە ،ئۇنىڭغا ئۇالر باش ئەگكەن بوالتتى﴾

432

يەنى ئەگەر بىز خالىساق ،ئۇالرغا مەجبۇرىي ئىمان ئېيتىدىغان بىر ئايەتنى چۈشۈرەتتۇق .لېكىن،
بىز ئۇنداق قىلمايمىز .چۈنكى ،بىز بەندىلەرنىڭ ئۆز ئىختىيارى بىلەن ئىمان ئېيتىشىنى خااليمىز.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دېدى﴿ :ئەگەر پەرۋەردىگارىڭ خالىسا ئىدى ،ئەلۋەتتە ،يەر يۈزىدىكى
كىشىلەرنىڭ ھەممىسى ئىمان ئېيتاتتى ،سەن كىشىلەرنى مۇسۇلمان بولۇشقا مەجبۇرالمسەن؟﴾(((،
﴿ئەگەر پەرۋەردىگارىڭ خالىسا ئىدى ،پۈتۈن ئادەملەرنى ئەلۋەتتە بىر ئۈممەت (يەنى بىر دىندا)
قىالتتى ،ئۇالر (دىن توغرىسىدا) داۋاملىق ئىختىالپ قىلىشقۇچىالردۇر ،پەقەت پەرۋەردىگارىڭنىڭ
رەھمىتىگە ئېرىشكەنلەر بۇنىڭدىن مۇستەسنا .ﷲ ئۇالرنى شۇنىڭ ئۈچۈن (يەنى ئىختىالپ ئۈچۈن)
ياراتتى .پەرۋەردىگارىڭنىڭ« :مەن چوقۇم پۈتۈن جىنالر ۋە ئىنسانالر بىلەن دوزاخنى توشقۇزىمەن»
((( فاتىر سۈرىسى 8ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( كەھف سۈرىسى 6ـ ئايەت.
((( يۇنۇس سۈرىسى 99ـ ئايەت.

شۇئەرا سۈرىسى

دېگەن سۆزى ئېنىق بەلگىلەندى﴾((( يەنى ﷲ تائاالنىڭ ئالدىنئاال ئورۇنالشتۇرغىنى ئىشقا ئاشتى.
ﷲ تائاالنىڭ ھېكمىتى ئورۇنالندى .ﷲ تائاال بەندىلىرىگە پەيغەمبەرلىرىنى ئەۋەتىش ۋە كىتابلىرىنى
چۈشۈرۈش بىلەن ئۆزىنىڭ كاتتا پاكىتىنى (ئۇالرغا) تۇرغۇزدى.
﴿ئۇالرغا مەرھەمەتلىك ﷲ تەرىپىدىن قۇرئاندىن يېڭىدىن بىر نەرسە نازىل بولسىال ،ئۇالر
ئۇنىڭدىن يۈز ئۆرىدۇ﴾ يەنى كىشىلەرگە ھەر زامان ئاسماندىن كىتاب چۈشۈرۈلسە ،ئۇنىڭدىن

كۆپلىگەن كىشىلەر يۈز ئۆرۈيدۇ .ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دېدى﴿ :سەن گەرچە كىشىلەرنىڭ
ئىمان ئېيتىشىغا ھېرىس بولساڭمۇ (لېكىن) ئۇالرنىڭ تولىسى ئىمان ئېيتمايدۇ﴾((((﴿ ،ﷲنىڭ
ئايەتلىرىنى ئىنكار قىلغۇچى) بەندىلەرگە ئەپسۇسكى ،ئۇالرغا بىرەر پەيغەمبەر كەلسىال ئۇنى
مەسخىرە قىلىشتى﴾(((﴿ ،ئاندىن بىزنىڭ پەيغەمبەرلىرىمىزنى ئارقىمۇ ئارقا ئەۋەتتۇق ،ھەر ئۈممەتكە
ئۇنىڭ پەيغەمبىرى كەلگەن چاغدا ،ئۇالر ئۇنى ئىنكار قىلغانلىقتىن ،ئۇالرنى ئارقىمۇ ئارقا ھاالك
قىلدۇق ،ئۇالرنى (كىشىلەرگە) ھېكايە قىلىپ قالدۇردۇق ،ئىمان ئېيتمايدىغان قەۋم (ﷲ نىڭ
رەھمىتىدىن) يىراق بولسۇن﴾(((.

شۇڭا ﷲ تائاال بۇ يەردە مۇنداق دېدى﴿ :ئۇالر راستال (قۇرئاننى) ئىنكار قىلدى ،مەسخىرە
قىلغان نەرسىنىڭ خەۋەرلىرى (يەنى ئاقىۋىتى) ئۇالرغا كېلىدۇ﴾ يەنى ئۇالر ئۆزلىرىگە كەلگەن ھەقىقەتنى

ئىنكار قىلدى ،ئۇالر بۇ قىلمىشىنىڭ خەۋىرىنى (يەنى ئاقىۋىتىنى) بىر مەزگىلدىن كېيىن بىلىدۇ.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دېدى﴿ :زۇلۇم قىلغۇچىالر ئۇزاققا قالماي قايسى جايغا قايتىدىغانلىقىنى
بىلىدۇ﴾(((.
ئاندىن ﷲ تائاال پەيغەمبىرىگە قارشىلىق كۆرسىتىشكە ۋە كىتابىنى ئىنكار قىلىشقا پېتىنغان
كاپىرالرغا ئۆزىنىڭ ھۆكۈمرانلىق ئىمتىيازى ۋە مەرتىۋىسىدە كاتتا ئىكەنلىكىنى ئەسكەرتتى .ﷲ تائاال
بولسا زېمىننى ياراتقان ،ئۇنىڭدىن زىرائەتلەر ،مېۋىلەر ۋە ھايۋانالردىن ئىبارەت ھەرتۈرلۈك پايدىلىق
نەرسىلەرنى پەيدا قىلغان زاتتۇر( ،بەندىلەرنى) تىزگىنلەپ تۇرغۇچىدۇر ،كاتتا ۋە (ھەممىگە) قادىر
زاتتۇر.
سۇفيان سەۋرى بىر ئادەمدىن شەئبىنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :ئىنسانالر
زېمىننىڭ ئۆسۈملۈكلىرىدۇر .كىمكى جەننەتكە كىرسە ،ئۇ ھۆرمەتلىكتۇر .كىمكى دوزاخقا كىرسە ،ئۇ
ماالمەتقىلىنغۇچىدۇر.

﴿بۇنىڭدا ئەلۋەتتە (ﷲ نىڭ قۇدرىتىنى كۆرسىتىدىغان) ئاالمەت بار .ئۇالرنىڭ تولىسى ئىمان
ئېيتقۇچى بولمىدى﴾ يەنى (زېمىندىن ھەرتۈرلۈك ئۈسۈملۈكلەرنى ئۆستۈرگەنلىكىدە) ھەممە نەرسىلەرنى

ياراتقان ،زېمىننى يايغان ۋە ئاسماننىڭ قۇرۇلۇشىنى ئۈستۈن قىلغان ﷲ تائاالنىڭ قۇدرىتىنى
كۆرسىتىدىغان ئاالمەتلەر بار .شۇنداق تۇرسىمۇ ،يەنە كۆپلىگەن كىشىلەر ئىمان ئېيتماستىن ،ئەكسىچە
ﷲ تائاالنى ،ئۇنىڭ پەيغەمبەرلىرىنى ۋە كىتابلىرىنى ئىنكار قىلدى .ئۇنىڭ بۇيرۇقىغا قارشى چىقتى
((( ھۇد سۈرىسى 119 - 118ـ ئايەتلەر.
((( يۇسۇف سۈرىسى 103ـ ئايەت.
((( ياسىن سۈرىسى 30ـ ئايەت.
((( مۆئمىنۇن سۈرىسى 44ـ ئايەت.
((( شۇئەرا سۈرىسى 227ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

433

ۋە چەكلىگەن ئىشالرنى قىلدى.
﴿سېنىڭ پەرۋەردىگارىڭ ھەقىقەتەن غالىبتۇر﴾ يەنى ھەممە نەرسىدىن ئۈستۈن كەلگۈچىدۇر.
ئۇنى تىزگىنلىگۈچىدۇر ۋە غالىبتۇر﴿ .ناھايىتى مېھرىباندۇر﴾ يەنى مەخلۇقاتلىرىغا مېھرىباندۇر.
ئاسىيلىق قىلغاننى (ئازابالشقا) ئالدىرىماستىن ،ئەكسىچە ئۇنى (ئازابالشنى) كېچىكتۈرىدۇ ۋە ئۇنىڭغا
مۆھلەت بېرىدۇ .ئاندىن ئۇنى (ئاسىيلىق قىلىشى داۋاملىشىۋەرسە) ئۆزىنىڭ غالىب ۋە قۇدرەتلىك ھالى
(سۈپىتى) بىلەن ھاالك قىلىدۇ.
ئەبۇئالىيە ،قەتادە ،رەبىئ ئىبنى ئەنەس ،ئىبنى ئىسھاق قاتارلىقالر :ﷲ تائاال بۇيرۇقىغا قارشى
چىققان ۋە باشقا بىرسىگە ئىبادەت قىلغان كىشىدىن ئىنتىقام ئېلىشتا غالىبتۇر -،دېدى .سەئىد ئىبنى
جۇبەير :ﷲ تائاال تەۋبە قىلغان كىشىگە ناھايىتى مېھرىباندۇر -،دېدى.

*******
ﮜ ﮝ ﮞ ﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ﮦﮧ ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ
ﮰﮱﯓﯔﯕﯖﯗﯘ ﯙ ﯚﯛﯜﯝﯞﯟ
ﯠ ﯡ ﯢ ﯣ ﯤﯥ ﯦ ﯧﯨ ﯩ ﯪ ﯫ ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ
ﯲﯳﯴﯵﯶﯷﯸﯹ ﯺﯻﯼ ﯽﯾﯿﰀﰁﰂ ﰃﰄ
ﰅ ﰆﰇﰈﰉﰊﰋﰌﰍ ﭑﭒﭓﭔﭕﭖﭗ
ﭘﭙﭚﭛ ﭜﭝﭞﭟﭠﭡﭢ ﭣﭤﭥﭦ ﭧﭨﭩ
ﭪﭫﭬ

434

ئۆز ۋاقتىدا پەرۋەردىگارىڭ مۇساغا نىدا قىلدى« :سەن زالىم قەۋمگە بارغىن﴿( .﴾10ئۇالر)
پىرئەۋننىڭ قەۋمىدۇر ،ئۇالر (ﷲ نىڭ جازالىشىدىن) قورقمامدۇ؟»﴿ .﴾11مۇسا ئېيتتى« :پەرۋەردىگارىم!
مەن ھەقىقەتەن ئۇالرنىڭ مېنى ئىنكار قىلىشىدىن قورقىمەن﴿( .﴾12ئۇالرنىڭ مېنى ئىنكار قىلىشىدىن)
يۈرىكىم سىقىلىدۇ ،تىلىم كېكەچ ،شۇڭا (ماڭا ياردەمدە بولۇش ئۈچۈن) ھارۇننى (پەيغەمبەر) قىلىپ
ئەۋەتكىن﴿( .﴾13ئۇالرنىڭ دەۋاسىچە) ئۇالرنىڭ ئالدىدا مېنىڭ گۇناھىم بار ،ئۇالرنىڭ مېنى ئۆلتۈرۈشىدىن
قورقىمەن»﴿ .﴾14ﷲ ئېيتتى« :ھەرگىز ئۇنداق ئەمەس (يەنى سېنى ئۇالر ھەرگىز ئۆلتۈرەلمەيدۇ)،
سىلەر مېنىڭ مۆجىزىلىرىمنى ئېلىپ بېرىڭالر ،بىز ھەقىقەتەن سىلەر بىلەن بىللە (مۇنازىرەڭالرنى) ئاڭالپ
تۇرىمىز﴿ .﴾15سىلەر پىرئەۋنگە بېرىپ :بىز ھەقىقەتەن ئالەملەرنىڭ پەرۋەردىگارىنىڭ ئەلچىسىمىز﴿.﴾16
ئىسرائىل ئەۋالدىنى (قۇللۇقۇڭدىن) بوشاتقىن ،ئۇالر بىز بىلەن (شامغا) كەتسۇن دەڭالر»﴿( .﴾17ئۇالر
پىرئەۋنگە كېلىپ ئەلچىلىكنى يەتكۈزدى) پىرئەۋن (مۇساغا) ئېيتتى« :سېنى بىز ئۆيۈمىزدە كىچىكىڭدىن
تەربىيىلەپ چوڭ قىلمىدۇقمۇ؟ ئارىمىزدا كۆپ يىلالر تۇرمىدىڭمۇ؟﴿ ﴾18سەن ھېلىقى قىلغان ئىشىڭنى
قىلمىدىڭمۇ؟ (يەنى قىبتىنى ئۆلتۈرمىدىڭمۇ؟) سەن تۇزكورالردىنسەن»﴿ .﴾19مۇسا ئېيتتى« :مەن ئۇ
ئىشنى قىلغان چېغىمدا نادانالردىن ئىدىم﴿ .﴾20سىلەردىن قورقۇپ ،سىلەردىن قاچتىم ،پەرۋەردىگارىم
ماڭا ھېكمەت ئاتا قىلدى ،مېنى پەيغەمبەر قىلدى﴿ .﴾21سەن ئىسرائىل ئەۋالدىنى قۇل قىلدىڭ،
سېنىڭ ماڭا مىننەت قىلغان نېمىتىڭ ئەنە شۇدۇر»﴿﴾22

شۇئەرا سۈرىسى

مۇسا ئەلەيھىسساالم بىلەن پىرئەۋننىڭ ئارىسىدا بولغان ئىشالر
ﷲ تائاال بەندىسى ،پەيغەمبىرى ۋە بىۋاسىتە سۆزلىگەن كىشىسى بولغان مۇسا ئىبنى ئىمران
ئەلەيھىسساالمنى تۇر تېغىنىڭ ئوڭ تەرىپىدىن چاقىرغاندا ،ئۇنىڭ بىلەن پىچىرالشقاندا ،ئۇنى پەيغەمبەر
قىلغاندا ۋە پەيغەمبەرلىككە تاللىغاندا ،پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ ئادەملىرىنىڭ قېشىغا بېرىشقا بۇيرۇغانلىقىدىن
خەۋەر بېرىپ مۇنداق دەيدۇ﴿ :ئۆز ۋاقتىدا پەرۋەردىگارىڭ مۇساغا نىدا قىلدى« :سەن زالىم قەۋمگە

بارغىن( ،ئۇالر) پىرئەۋننىڭ قەۋمىدۇر ،ئۇالر (ﷲ نىڭ جازالىشىدىن) قورقمامدۇ؟» ،مۇسا ئېيتتى:
«پەرۋەردىگارىم! مەن ھەقىقەتەن ئۇالرنىڭ مېنى ئىنكار قىلىشىدىن قورقىمەن( ،ئۇالرنىڭ مېنى
ئىنكار قىلىشىدىن) يۈرىكىم سىقىلىدۇ ،تىلىم كېكەچ ،شۇڭا (ماڭا ياردەمدە بولۇش ئۈچۈن) ھارۇننى
(پەيغەمبەر) قىلىپ ئەۋەتكىن( ،ئۇالرنىڭ دەۋاسىچە) ئۇالرنىڭ ئالدىدا مېنىڭ گۇناھىم بار ،ئۇالرنىڭ مېنى
ئۆلتۈرۈشىدىن قورقىمەن»﴾ يەنى بۇالر مۇسا ئەلەيھىسساالمنىڭ ئۆزرىلىرى بولۇپ ،ﷲ تائاالدىن بۇالرنى

ئۆزىدىن يوقىتىۋېتىشىنى تىلىدى .ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دېدى﴿ :مۇسا ئېيتتى« :پەرۋەردىگارىم!
مېنىڭ قەلبىمنى كەڭ قىلغىن( ،يەنى ئىمان بىلەن ۋە پەيغەمبەرلىك بىلەن نۇرالندۇرغىن) ،مېنىڭ
ئىشىمنى ئاسانالشتۇرغىن ،تىلىمدىن كېكەچلىكنى كۆتۈرۈۋەتكىن ،ئۇالر مېنىڭ سۆزۈمنى چۈشەنسۇن،
ماڭا ئائىلەمدىن قېرىندىشىم ھارۇننى ياردەمچى قىلىپ بەرگىن ،ئۇنىڭ بىلەن مېنى تېخىمۇ كۈچەيتكىن،
مېنىڭ ئىشىمغا ئۇنى شېرىك قىلغىن ،بۇنىڭ بىلەن بىز ساڭا كۆپ تەسبىھ ئېيتقايمىز ،ساڭا كۆپ زىكرى
ئېيتقايمىز ،سەن ھەقىقەتەن بىزنى كۆرۈپ تۇرغۇچىسەن» ،ﷲ ئېيتتى« :ئى مۇسا! سېنىڭ سورىغان
نەرسىلىرىڭ ساڭا بېرىلدى﴾(((.

﴿(ئۇالرنىڭ دەۋاسىچە) ئۇالرنىڭ ئالدىدا مېنىڭ گۇناھىم بار ،ئۇالرنىڭ مېنى ئۆلتۈرۈشىدىن
قورقىمەن»﴾ يەنى مەن ھېلىقى مىسىرلىقنى ئۆلتۈرۈۋەتكەنلىكىمنىڭ سەۋەبى بىلەن ئۇالرنىڭ مېنى

ئۆلتۈرۈشىدىن قورقىمەن .مۇسا ئەلەيھىسساالمنىڭ مىسىرلىقنى ئۆلتۈرۈۋېتىشى ئۇنىڭ مىسىردىن چىقىپ
كېتىشىگەسەۋەبچىبولغانىدى.
﴿ﷲ ئېيتتى« :ھەرگىز ئۇنداق ئەمەس (يەنى سېنى ئۇالر ھەرگىز ئۆلتۈرەلمەيدۇ)﴾ يەنى سەن
بۇالردىن ئازراقمۇ قورقمىغىن .ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دېدى﴿ :ﷲ ئېيتتى« :قېرىندىشىڭ ئارقىلىق
سېنىكۈچەيتىمىز،ئىككىڭالرنىغالىبقىلىمىز،شۇنىڭئۈچۈنئۇالرئىككىڭالرغازىيانكەشلىكقىاللمايدۇ،
سىلەر ئىككىڭالر ۋە ئىككىڭالرغا ئەگەشكەنلەر بىزنىڭ ئايەتلىرىمىز ئارقىلىق غەلىبە قىلىسىلەر»﴾(((.

﴿سىلەر مېنىڭ مۆجىزىلىرىمنىئېلىپ بېرىڭالر ،بىز ھەقىقەتەن سىلەربىلەن بىللە(مۇنازىرەڭالرنى)
ئاڭالپ تۇرىمىز﴾ ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دېدى﴿ :ﷲ ئېيتتى« :سىلەر قورقماڭالر ،مەن

ھەقىقەتەن سىلەر بىلەن بىللە (ئۇنىڭ سىلەرگە بەرگەن جاۋابىنى) ئاڭالپ تۇرىمەن( ،ئۇنىڭ سىلەرگە
قىلىدىغانلىرىنى) كۆرۈپ تۇرىمەن﴾((( يەنى ھەقىقەتەن مەن سىلەرنى قوغداش ،ياردەم بېرىش ۋە
كۈچلەندۈرۈش ئارقىلىق سىلەر بىلەن بىللە بولىمەن.

﴿سىلەر پىرئەۋنگە بېرىپ :بىز ھەقىقەتەن ئالەملەرنىڭ پەرۋەردىگارىنىڭ ئەلچىسىمىز (دەڭالر)﴾
((( تاھا سۈرىسى 36 - 25ـ ئايەتكىچە.
((( قەسەس سۈرىسى 35ـ ئايەت.
((( تاھا سۈرىسى 46ـ ئايەت.

435

ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دېدى﴿ :سىلەر پىرئەۋننىڭ يېنىغا بېرىپ“ ،بىز ئىككىمىز پەرۋەردىگارىڭنىڭ
ئەلچىسى بولىمىز (دەڭالر)﴾((( يەنى بىزنىڭ ھەر بىرىمىز ساڭا ئەۋەتىلگەن پەيغەمبەرلەردۇرمىز.
﴿ئىسرائىل ئەۋالدىنى (قۇللۇقۇڭدىن) بوشاتقىن ،ئۇالر بىز بىلەن (شامغا) كەتسۇن دەڭالر»﴾ يەنى
سەن ئۇالرنى ئاسارەت ئاستىغا ئېلىش ،چىڭ تۇتۇۋېلىش ،بېسىم ئاستىغا ئېلىش ۋە ئازابلىشىڭدىن
قويۇۋەتكىن .چۈنكى ،ئۇالر ﷲ تائاالنىڭ مۆمىن بەندىلىرى ۋە ئىخالسمەن گۇرۇھلىرىدۇر .ئۇالر قېشىڭدا
خارلىغۇچى ئازابنىڭ ئىچىدە ياشاۋاتىدۇ .مۇسا ئەلەيھىسساالم بۇالرنى پىرئەۋنگە دېگەن ۋاقتىدا ،پىرئەۋن
بۇالرنىڭ ھەممىسىنى رەت قىلىپ ،مۇسا ئەلەيھىسساالمغا ھاقارەتلەش ۋە كەمسىتىش نەزىرى بىلەن قاراپ
مۇنداق دېدى«﴿ :سېنى بىز ئۆيۈمىزدە كىچىكىڭدىن تەربىيىلەپ چوڭ قىلمىدۇقمۇ؟ ئارىمىزدا كۆپ يىلالر
تۇرمىدىڭمۇ؟﴾ يەنى بىلىپ قويغىنكى ،بىز سېنى ئىچىمىزدە ،ئۆيۈمىزدە تۇرغۇزۇپ ۋە كۆرپىلىرىمىزدە
ياتقۇزۇپ ،تەربىيىلەپ چوڭ قىلدۇق .ساڭا بىر نەچچە يىل تاماق بەردۇق ۋە باشقا نېمەتلەردىنمۇ
ھۇزۇرالندۇردۇق .كېيىن سەن قىلغان مۇشۇ نېمەتلىرىمىزنىڭ ئورنىغا بىزنىڭ ئىچىمىزدىن بىر كىشىنى
ئۆلتۈرۈۋەتتىڭ ۋە بىزنىڭ قىلغان ياخشىلىقىمىزغا تۇزكورلۇق قىلدىڭ .شۇڭا پىرئەۋن مۇنداق دېدى:
﴿سەنتۇزكورالردىنسەن»﴾.
﴿مۇسا ئېيتتى« :مەن ئۇ ئىشنى قىلغان چېغىمدا نادانالردىن ئىدىم﴾ يەنى مەن بۇالرنى قىلغان
ۋاقتىمدا ،ﷲ تائاال ماڭا تېخى ۋەھىي قىلمىغان ۋە پەيغەمبەرلىك ۋەزىپىسىنى بەرمىگەن ئىدى.
﴿سىلەردىن قورقۇپ ،سىلەردىن قاچتىم ،پەرۋەردىگارىم ماڭا ھېكمەت ئاتا قىلدى ،مېنى پەيغەمبەر
قىلدى﴾ يەنى بۇ قېتىمدىكى ئىش بۇرۇنقىغا ئوخشىمايدۇ .ﷲ تائاال مېنى ساڭا پەيغەمبەر قىلىپ

ئەۋەتتى .ئەگەر مەن ﷲ تائاالغا بويسۇنسام( ،ﷲ تائاالنىڭ غەزىۋىدىن) قوتۇلۇپ قالىمەن .ئەگەر ﷲ
تائاالغا قارشى چىقسام ،ھاالك بولىمەن.

مۇسا ئەلەيھىسساالم پىرئەۋنگە يەنە مۇنداق دېدى﴿ :سەن ئىسرائىل ئەۋالدىنى قۇل قىلدىڭ،
سېنىڭ ماڭا مىننەت قىلغان نېمىتىڭ ئەنە شۇدۇر»﴾ يەنى سەن ماڭا قىلغان ياخشىلىقىڭ ۋە مېنى

تەربىيىلەپچوڭقىلغانلىقىڭنىڭئورنىغائىسرائىلئەۋالدىغائەسكىلىكقىلدىڭ.ئۇالرنىخىزمەتلىرىڭگە
ۋە قىيىن ئىشلىرىڭغا سالىدىغان قۇل ۋە خىزمەتكارالر قىلدىڭ .ئىسرائىل ئەۋالدىنىڭ ئىچىدىن بىر
ئادەمگە قىلغان ياخشىلىقىڭ پۈتۈن ئىسرائىل ئەۋالدىغا قىلغان ئەسكىلىكىڭنىڭ ئورنىنى باساالمدۇ؟
سېنىڭ ماڭا قىلغان ياخشىلىقىڭ ئۇالرغا قىلغان يامانلىقىڭنىڭ ئالدىدا ھېچقانچە نەرسە ئەمەس.

*******
436

ﭭﭮﭯﭰﭱﭲﭳﭴﭵﭶﭷﭸﭹﭺﭻ ﭼﭽﭾﭿ
ﮀﮁﮂﮃﮄﮅﮆﮇﮈﮉﮊﮋﮌﮍﮎﮏﮐ
ﮑﮒﮓﮔﮕﮖﮗﮘﮙﮚﮛﮜ
پىرئەۋن ئېيتتى« :ئالەملەرنىڭ پەرۋەردىگارى دېگەن نېمە؟»﴿ .﴾23مۇسا ئېيتتى« :ئۇ
((( تاھا سۈرىسى 47ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

شۇئەرا سۈرىسى

ئاسمانالرنىڭ ،زېمىننىڭ ۋە ئۇالرنىڭ ئارىسىدىكى پۈتۈن مەخلۇقاتالرنىڭ پەرۋەردىگارىدۇر .ئەگەر
سىلەر ھەقىقىي ئىشىنىدىغان بولساڭالر»﴿ .﴾24پىرئەۋن چۆرىسىدىكىلەرگە(« :ئۇنىڭ جاۋابىنى)
ئاڭالۋاتامسىلەر؟» دېدى﴿ .﴾25مۇسا ئېيتتى(« :ئۇ) سىلەرنىڭ پەرۋەردىگارىڭالردۇر ۋە سىلەرنىڭ ئاتا
بوۋاڭالرنىڭ پەرۋەردىگارىدۇر»﴿ .﴾26پىرئەۋن ئېيتتى« :سىلەرگە ئەۋەتىلگەن (بۇ) ئەلچى ئەلۋەتتەمەجنۇندۇر»﴿ .﴾27مۇسا ئېيتتى(« :ئۇ) مەشرىقنىڭ ،مەغرىبنىڭ ۋە ئۇالرنىڭ ئارىسىدىكى مەخلۇقاتنىڭ
پەرۋەردىگارىدۇر .ئەگەر سىلەر چۈشىنىدىغان بولساڭالر»﴿.﴾28
ﷲ تائاال پىرئەۋننىڭ كاپىرلىقىدىن ،بەك ھەددىدىن ئېشىپ كەتكەنلىكىدىن ۋە ئىنكار
قىلىشلىرىدىن خەۋەر بېرىپ مۇنداق دەيدۇ﴿ :پىرئەۋن ئېيتتى« :ئالەملەرنىڭ پەرۋەردىگارى دېگەن
نېمە؟»﴾ پىرئەۋننىڭ مۇنداق دېيىشىدىكى سەۋەب ئۇنىڭ قەۋمىگە بۇرۇن مۇنداق دەيدىغانلىقى
ئۈچۈندۇر«﴿ :ئى كاتتىالر! مەن ئۆزەمدىن باشقا يەنە بىر ئىالھنىڭ بارلىقىنى بىلمەيمەن﴾(((﴿ ،پىرئەۋن
قەۋمىنى گوللىغانلىقتىن ،قەۋمى ئۇنىڭغا ئىتائەت قىلدى﴾((( يەنى ئۇالر ﷲ تائاالنى ئىنكار قىالتتى ۋە
ئۆزلىرىنىڭ پىرئەۋندىن باشقا پەرۋەردىگارى يوق دەپ ئوياليتتى .مۇسا ئەلەيھىسساالم پىرئەۋنگە﴿ :مەن
ھەقىقەتەن ئالەملەرنىڭ پەرۋەردىگارى ئەۋەتكەن پەيغەمبەرمەن﴾((( دېگەن ۋاقتىدا ،پىرئەۋن ئۇنىڭغا:
مەندىن باشقا ئۆزىنى ئالەملەرنىڭ پەرۋەردىگارى دەپ ئويلىغان ئۇ كىشىڭ كىم؟ -دېدى.
سەلەپ ۋە خەلەپ ئالىملىرى بۇ ئايەتنىڭ مەنىسىنىڭ مۇشۇنداق بولىدىغانلىقىنى بايان قىلدى.
ھەتتا سۇددى :بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ﷲ تائاالنىڭ(﴿ :ئۇالر پىرئەۋنگە كېلىپ ﷲ تائاال تەرىپىدىن
ۋەھيى قىلىنغان نەرسىلەرنى يەتكۈزگەندىن كېيىن) پىرئەۋن« :ئى مۇسا ،سىلەرنىڭ پەرۋەردىگارىڭالر
كىم؟» دېدى ،مۇسا ئېيتتى« :پەرۋەردىگارىمىز شۇنداق زاتتۇركى ،ھەممە نەرسىگە (ئۆزىگە مۇناسىب)
(((
شەكىل ئاتا قىلدى( ،ئاندىن ئۇالرغا ياشاش يوللىرىنى ،پايدىلىنىدىغان نەرسىلىرىنى) كۆرسەتتى»﴾
دېگەن ئايىتىنىڭ مەنىسى بىلەن ئوخشايدۇ -،دېدى.
مەنتىقشۇناش ياكى باشقا ئىلىم ئەھلىدىن بولغان ئالىمالردىن كىمكى :پىرئەۋننىڭ بۇ سوئالى
پەرۋەردىگارىنىڭ قانداق زات ئىكەنلىكى ھەققىدە سورىغان سوئالدۇر -،دەپ قارىسا ،ئۇ شەكسىز
خاتاالشقان بولىدۇ .چۈنكى ،پىرئەۋن (ئاسمان ۋە زېمىننى) ياراتقان بىر زاتنىڭ بارلىقىغا ئىشەنمەستىن،
ئەكسىچە ئۇنىڭغا بارلىق پاكىت ـ ئىسپاتالر كەلتۈرۈلگەن تۇرۇقلۇق ،ﷲ تائاالنىڭ بار ۋە بىرلىكىنى
پۈتۈنلەي ئىنكار قىلغان تۇرسا ،ئۇ يەنە قانداقمۇ پەرۋەردىگارىنىڭ زادى قانداق زات ئىكەنلىكى ھەققىدە
سوئال سورايدۇ؟
پىرئەۋن مۇسا ئەلەيھىسساالمدىن ئالەملەرنىڭ پەرۋەردىگارى ھەققىدە سوئال سورىغان ۋاقتىدا ،مۇسا

ئەلەيھىسساالم ئۇنىڭغا مۇنداق دېدى«﴿ :ئۇ ئاسمانالرنىڭ ،زېمىننىڭ ۋە ئۇالرنىڭ ئارىسىدىكى پۈتۈن
مەخلۇقاتالرنىڭ پەرۋەردىگارىدۇر ،ئەگەر سىلەر ھەقىقىي ئىشىنىدىغان بولساڭالر»﴾ يەنى ئەگەر سىلەردە

ھەقىقىي ئىشەنگۈچى دىل ۋە چۈشەنگۈچى ئاڭ بولىدىغان بولسا ،ئۇ بۇالرنىڭ ھەممىسنى ياراتقۇچى،
بۇالرنىڭ ئىگىسى ۋە بۇالردا خالىغىنىنى قىلغۇچى زاتتۇر .مۇسا ئەلەيھىسساالمنىڭ ئىالھىنىڭ ھېچ
((( قەسەس سۈرىسى 38ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( زۇخرۇف سۈرىسى 54ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( ئەئراف سۈرىسى 104ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( تاھا سۈرىسى 50 - 49ـ ئايەتلەر.

437

شېرىكى يوقتۇر .ئۇ بارلىق نەرسىلەرنى ،ئاسمان ۋە ئۇنىڭدىكى ھەرىكەتسىز ياكى ھەرىكەتلىنىدىغان
نۇرلۇق يولتۇزالرنى ،زېمىننى ۋە ئۇنىڭدىكى دېڭىز ،چۆل ـ باياۋانالر ،تاغ ـ دەريا ،دەل ـ دەرەخلەر،
ھايۋانالر ،ئۆسۈملۈكلەر ۋە مېۋىلەرنى ،ئاسمان ـ زېمىننىڭ ئارىسىدىكى ھاۋا ،ئۇچار قۇشالرنى ۋە بۇنىڭدىن
باشقا نەرسىلەرنى ياراتتى .بۇالرنىڭ ھەممىسى ﷲ تائاالنىڭ بۇيرۇقىغا بويسۇنغۇچى ۋە ئۇنىڭغا باش
ئەگكۈچىنەرسىلەردۇر.
بۇ ۋاقىتتا پىرئەۋن قېشىدىكى دۆلەتمەن كىشىلىرىگە قاراپ ،مۇسا ئەلەيھىسساالمنى مازاق قىلغان،
مەسخىرە قىلغان ۋە ئۇنى ئىنكار قىلغان ئاساستا مۇنداق دېدى(«﴿ :ئۇنىڭ جاۋابىنى) ئاڭالۋاتامسىلەر؟»﴾
يەنى سىلەر بۇنىڭ سىلەرگە مەندىن باشقا بىر ئىالھ بار دېگەن گېپىدىن ھەيران قالمىدىڭالرمۇ؟
مۇسا ئەلەيھىسساالم ئۇالرغا مۇنداق دېدى(«﴿ :ئۇ) سىلەرنىڭ پەرۋەردىگارىڭالردۇر ۋە سىلەرنىڭ ئاتا -
بوۋاڭالرنىڭ پەرۋەردىگارىدۇر»﴾ يەنى ئۇ سىلەرنى ،پىرئەۋننى ۋە ئۇنىڭ زامانىسىدىن بۇرۇن ئۆتكەن
ئاتا ـ بوۋاڭالرنى ياراتقان زاتتۇر.
پىرئەۋن ئادەملىرىگە مۇنداق دېدى«﴿ :سىلەرگە ئەۋەتىلگەن (بۇ) ئەلچى ئەلۋەتتە مەجنۇندۇر»﴾

يەنى ئۇ پىرئەۋندىن باشقا بىر ئىالھنىڭ بارلىقى توغرىسىدىكى دەۋاسىدا ئەقىلسىزدۇر.

مۇسا ئەلەيھىسساالم پىرئەۋن تەرىپىدىن شۈبھىلەندۈرۈلۈپ ،قايمۇقتۇرۇلغان كىشىلەرگە مۇنداق
دېدى(«﴿ :ئۇ) مەشرىقنىڭ ،مەغرىبنىڭ ۋە ئۇالرنىڭ ئارىسىدىكى مەخلۇقاتنىڭ پەرۋەردىگارىدۇر .ئەگەر
سىلەر چۈشىنىدىغان بولساڭالر»﴾ يەنى ئۇ ،مەيلى ھەرىكەتلەنمەيدىغان ياكى ھەرىكەتلىنىدىغان
يۇلتۇزالر بولسۇن ،مەشرىقنى يۇلتۇزالرنىڭ چىقىش ئورنى ،مەغرىبنى كىرىپ كېتىش ئورنى قىلدى.
ﷲ تائاال مۇشۇ قانۇنىيەت بىلەن يۇلتۇزالرنى بېكىتتى ۋە بويسۇندۇرۇپ بەردى .ئەگەر ئۆزىنى سىلەرنىڭ
پەرۋەردىگارىڭالر ۋە ئىالھىڭالر دەپ ئويلىغان كىشى قىلغان بۇ دەۋاسىدا راستچىل بولسا ،بۇ ئىشالرنى
تەتۈرىسىگە قىلىپ ،مەشرىقنى يۇلتۇزالرنىڭ كىرىپ كېتىش ئورنى ،مەغرىبنى ئۇالرنىڭ چىقىش ئورنى
قىلىپباقسۇن.

438

ﷲ تائاال ئىبراھىم ئەلەيھىسساالمنىڭمۇ شۇنداق دېگەنلىكىنى بايان قىلىپ مۇنداق دېدى:
﴿پەرۋەردىگارى توغرىسىدا ئىبراھىم بىلەن مۇنازىرىلەشكەن ،ﷲ نىڭ ئاتا قىلغان پادىشاھلىقى ئۇنى
ئىبراھىم بىلەن مۇنازىرىلىشىشكە ئېلىپ كەلگەن ئادەم (يەنى نەمرۇد) نى كۆرمىدىڭمۇ؟ ئەينى زاماندا
ئىبراھىم (ﷲ نىڭ بارلىقىغا دەلىل كۆرسىتىپ) « :مېنىڭ پەرۋەردىگارىم (ئۆلۈكنى) تىرىلدۈرەلەيدۇ،
(تىرىكنى) ئۆلتۈرەلەيدۇ» دېدى .ئۇ« :مەنمۇ (ئۆلۈكنى) تىرىلدۈرەلەيمەن( ،تىرىكنى) ئۆلتۈرەلەيمەن»
دېدى (نەمرۇد ئۆلۈمگە ھۆكۈم قىلىنغان ئىككى ئادەمنى چاقىرتىپ كېلىپ بىرىنى ئۆلتۈردى ،بىرىنى
قويۇپ بەردى) .ئىبراھىم (نەمرۇدنىڭ بۇنداق ھاماقەتلىكىنى كۆرۈپ)« :ﷲ ھەقىقەتەن كۈننى شەرقتىن
چىقىرااليدۇ( ،خۇدالىق دەۋاسى قىلىدىغان بولساڭ) سەن ئۇنى غەربتىن چىقىرىپ باققىن» دېدى.
(بۇنداق پاكىت ئالدىدا) كاپىر ئېغىز ئاچالماي قالدى .ﷲ زالىم قەۋمنى ھىدايەت قىلمايدۇ﴾((( شۇڭا
پىرئەۋن مەغلۇب بولۇپ ،ھېچقانداق پاكىت كەلتۈرەلمەي قالغاندا ،ئۆزىنىڭ يۈز -ئابرويىنى ،كۈچىنى ۋە
ھۆكۈمرانلىقىنى ئىشلىتىشكە بۇرۇلۇپ ،بۇنداق قىلىشىم ماڭا پايدا بېرىدۇ ۋە مۇسا ئەلەيھىسساالمغا تەسىر
قىلىدۇ دەپ ئويلىدى .ﷲ تائاال پىرئەۋننىڭ بۇ قىلمىشىدىن خەۋەر بېرىپ مۇنداق دېدى:
((( بەقەرە سۈرىسى 258ـ ئايەت.

شۇئەرا سۈرىسى

*******
ﮝ ﮞﮟﮠﮡﮢﮣﮤﮥﮦ ﮧﮨﮩ ﮪ ﮫﮬ
ﮭﮮﮯﮰﮱ ﯓﯔﯕﯖﯗﯘﯙﯚﯛﯜﯝ ﯞﯟﯠ
ﯡﯢﯣﯤﯥﯦﯧﯨ ﯩﯪﯫﯬﯭﯮﯯﯰ
ﯱ ﯲﯳﯴﯵﯶﯷﯸﯹ ﯺ ﯻﯼﯽﯾ
ﯿﰀ
پىرئەۋن ئېيتتى« :ئەگەر مەندىن غەيرىنى ئىالھ قىلىۋالىدىغان بولساڭ ،سېنى چوقۇم زىندانغا
تاشاليمەن»﴿ .﴾29مۇسا ئېيتتى(« :مېنىڭ راست پەيغەمبەر ئىكەنلىكىمنى ئىسپاتاليدىغان) روشەن
دەلىل كەلتۈرسەممۇ (زىندانغا تاشالمسەن؟)»﴿ .﴾30پىرئەۋن ئېيتتى« :ئەگەر سۆزۈڭ راست بولسا
روشەن دەلىلىڭنى كەلتۈرگىن»﴿ .﴾31مۇسا ھاسىسىنى تاشلىۋىدى ،ناگاھان ئوپئوچۇق ئەجدىھاغا
ئايالندى﴿ .﴾32مۇسا (قوينىدىن) قولىنى چىقىرىۋىدى ،ناگاھان ئۇ قارىغۇچىالرغا (نۇر چاقناپ
تۇرىدىغان) ئاپئاق بولۇپ كۆرۈندى﴿ .﴾33پىرئەۋن چۆرىسىدىكى (قەۋمنىڭ) چوڭلىرىغا ئېيتتى:
«بۇ ھەقىقەتەن ئۇستا سېھىرگەر ئىكەن﴿ .﴾34ئۇ سېھىر ئارقىلىق سىلەرنى زېمىنىڭالردىن ھەيدەپ
چىقارماقچى( ،بۇ ھەقتە) نېمە مەسلىھەت بېرىسىلەر؟»﴿ .﴾35ئۇالر ئېيتتى(« :ئۇالرنىڭ ئىشىنى) تەخىر
قىلغىن ،شەھەرلەرگە (سېھىرگەرلەرنى) يىغقۇچى كىشىلەرنى ئەۋەتكىن﴿ .﴾36ئۇالر سېنىڭ ھوزۇرۇڭغا
ناھايىتى ئۇستا سېھىرگەرلەرنىڭ ھەممىسىنى ئېلىپ كەلسۇن»﴿.﴾37
پىرئەۋندەلىلۋەئەقلىيپاكىتنىڭئالدىدائاجىزكەلگەندىنكېيىن،مۇسائەلەيھىسساالمنىئۆزىنىڭ
كۈچى ۋە ھوقۇقى بىلەن بېسىقتۇرۇشقا ئۆتۈپ ۋە مۇشۇنداق قىلىش ئارقىلىق (مۇسا ئەلەيھىسساالمنى)
جىمىقتۇرماقچى بولۇپ مۇنداق دېدى«﴿ :ئەگەر مەندىن غەيرىنى ئىالھ قىلىۋالىدىغان بولساڭ ،سېنى
چوقۇم زىندانغا تاشاليمەن»﴾ بۇ ۋاقىتتا ،مۇسا ئەلەيھىسساالم مۇنداق دېدى(«﴿ :مېنىڭ راست پەيغەمبەر
ئىكەنلىكىمنى ئىسپاتاليدىغان) روشەن دەلىل كەلتۈرسەممۇ (زىندانغا تاشالمسەن؟)»﴾ ﴿پىرئەۋن ئېيتتى:
«ئەگەر سۆزۈڭ راست بولسا روشەن دەلىلىڭنى كەلتۈرگىن» ،مۇسا ھاسىسىنى تاشلىۋىدى ،ناگاھان
ئوپئوچۇق ئەجدىھاغا ئايالندى﴾ يەنى ناھايىتى روشەن ھالدا ،پۇتلىرى ،چوڭ ئېغىزى بار ۋە قورقۇنچلۇق

بىر يىالنغا ئايالندى.

﴿مۇسا (قوينىدىن) قولىنى چىقىرىۋىدى ،ناگاھان ئۇ قارىغۇچىالرغا (نۇر چاقناپ تۇرىدىغان) ئاپئاق
بولۇپ كۆرۈندى﴾ يەنى قول خۇددى ئاينىڭ پارچىسىدەك نۇر چاقناپ تۇرىدىغان (ئاپئاق) بولۇپ

كۆرۈندى .پىرئەۋن بەتبەختلىكى بىلەن ئىنكار ۋە تەرسالىق قىلىشقا يۈزلىنىپ ،ئەتراپىدىكى ئادەملىرىنىڭ
كاتتىباشلىرىغا مۇنداق دېدى«﴿ :بۇ ھەقىقەتەن ئۇستا سېھىرگەر ئىكەن﴾ يەنى پىرئەۋن :مۇسا سېھىر
كۆرسىتىشتە ماھىر ئىكەن دەپ ،ئۇالرغا بۇ ئىشنى مۆجىزە ئەمەس ،سېھىر قىلىپ كۆرسەتتى.

ئاندىن پىرئەۋن ئۇالرنى مۇسا ئەلەيھىسساالمغا قارشى تۇرۇشقا ۋە ئۇنى ئىنكار قىلىشقا قىزىقتۇرۇپ
مۇنداق دېدى﴿ :ئۇ سېھىر ئارقىلىق سىلەرنى زېمىنىڭالردىن ھەيدەپ چىقارماقچى( ،بۇ ھەقتە) نېمە
مەسلىھەت بېرىسىلەر؟»﴾ يەنى ئۇ مۇشۇ ئىشى ئارقىلىق كىشىلەرنىڭ دىللىرىنى ئۆزىگە تارتىپ ،قېشىغا
كۆپلىگەن ياردەمچىلەر ۋە ئەگەشكۈچىلەرنى توپالپ ،دۆلىتىڭالر ئۈستىدىن غەلىبە قىلىپ ،سىلەردىن

439

دۆلىتىڭالرنى تارتىۋالماقچى .شۇڭا سىلەر ماڭا ئۇنىڭ توغرىسىدا قانداق ئىش قىلىشىمغا مەسىلىھەت
بېرىسىلەر؟-دېدى.
﴿ئۇالر ئېيتتى(« :ئۇالرنىڭ ئىشىنى) تەخىر قىلغىن ،شەھەرلەرگە (سېھىرگەرلەرنى) يىغقۇچى
كىشىلەرنى ئەۋەتكىن ،ئۇالر سېنىڭ ھوزۇرۇڭغا ناھايىتى ئۇستا سېھىرگەرلەرنىڭ ھەممىسىنى ئېلىپ
كەلسۇن»﴾ يەنى ئۇالر پىرئەۋنگە :سەن مۇسا ئەلەيھىسساالم ۋە ئۇنىڭ قېرىندىشىنىڭ ئىشىنى دۆلىتىڭنىڭ

شەھەرلىرىدىن ۋە ھەرقايسى رايونلىرىدىن ئۇنىڭغا قارشى تۇرااليدىغان ۋە ئۇ قىلغان سېھىرنى قىالاليدىغان
ناھايىتى ئۇستا سېھىرگەرلەر يىغىلىپ بولغانغا قەدەر كېچىكتۈرگىن( .سېھىرگەرلەر كەلسە) سەن غەلىبە
قىلىسەن ۋە غەلىبە ساڭا مەنسۇپ بولىدۇ -،دېدى .پىرئەۋن بۇالرنىڭ مەسلىھەتىگە قوشۇلدى.
بارلىق كىشىلەرنىڭ بىر مەيدانغا توپلىنىشى ۋە ﷲ تائاالنىڭ مۆجىزىلىرى ،ھۆججەت ـ پاكىتلىرى
كىشىلەرگە كۈپ ـ كۈندۈزدە ئاشكارا بولۇپ مەيدانغا چىقىشى ئۈچۈن ﷲ تائاال ئۇالرنىڭ كۆڭلىگە
مۇشۇنداق مەسلىھەت بېرىشنى سالدى.

*******
ﰁﰂ ﰃﰄ ﰅﰆﰇﰈﰉﰊﰋﰌ ﭑﭒﭓﭔ
ﭕﭖﭗﭘﭙﭚﭛ ﭜﭝﭞﭟﭠﭡﭢ ﭣﭤﭥﭦﭧ
ﭨﭩﭪﭫﭬﭭﭮﭯﭰﭱﭲﭳ ﭴﭵﭶﭷﭸ
ﭹﭺﭻﭼﭽﭾﭿﮀﮁﮂﮃﮄﮅﮆﮇﮈﮉ
ﮊﮋﮌﮍﮎﮏﮐﮑﮒﮓﮔ

440

مۇئەييەن كۈندىكى بەلگىلەنگەن ۋاقىتتا سېھىرگەرلەر توپالندى﴿ .﴾38كىشىلەرگە« :سىلەر
يىغىلىپ بولدۇڭالرمۇ؟ ئەگەر سېھىرگەرلەر غالىب چىقسا ئۇالرغا بويسۇنۇشىمىز مۇمكىن» دېيىلدى﴿ 39ـ
.﴾40سېھىرگەرلەر پىرئەۋننىڭ قېشىغا يېتىپ كەلگەندە ،ئۇالر پىرئەۋنگە« :ئەگەر غەلىبە قىلساق بىزگە
چوقۇم مۇكاپات بېرىلەمدۇ؟» دېدى﴿ .﴾41پىرئەۋن« :ھەئە ،ئۇ چاغدا (سىلەرگە مۇكاپات بېرىلىدۇ،
ئۇنىڭ ئۈستىگە) سىلەر چوقۇم مېنىڭ يېقىن ئادەملىرىمدىن بولۇپ قالىسىلەر» دېدى﴿ .﴾42مۇسا
ئۇالرغا« :تاشاليدىغان نەرسەڭالرنى تاشالڭالر!» دېدى﴿ .﴾43ئۇالر ئارغامچىلىرىنى ،ھاسسىلىرىنى
تاشلىدى .ئۇالر« :پىرئەۋننىڭ كاتتىلىقى بىلەن قەسەمكى ،بىز شەك ـ شۈبھىسىز غەلىبە قىلىمىز»
دېدى﴿ .﴾44مۇسا ھاسىسىنى تاشلىدى( ،ئۇ ئەجدىھاغا ئايلىنىپ) ئۇالرنىڭ ئويدۇرما نەرسىلىرىنى
يۈتۈۋەتتى﴿ .﴾45سېھىرگەرلەر سەجدىگە باردى﴿ .﴾46ئۇالر« :ئالەملەرنىڭ پەرۋەردىگارىغا -مۇسا ۋە
ھارۇننىڭ پەرۋەردىگارىغا -ئىمان ئېيتتۇق» دېدى﴿ 47ـ .﴾48

مۇسا ئەلەيھىسساالم بىلەن سېھىرگەرلەرنىڭ ئوتتۇرىسىدا بولغان ئىشالر
ﷲ تائاال مۇسا ئەلەيھىسساالم بىلەن مىسىرلىق سېھىرگەرلەرنىڭ ئوتتۇرىسىدا بولغان مۇنازىرىنى
ئەئراف ،تاھا سۈرىلىرىدە ۋە بۇ سۈرىدە بايان قىلدى .بۇنداق قىلىشى مىسىرلىقالر ﷲ نىڭ نۇرىنى (يەنى

شۇئەرا سۈرىسى

ئىسالم دىنىنى) ئېغىزلىرى (يەنى يالغان -ياۋىداق بوھتانلىرى) بىلەن ئۆچۈرمەكچى بولغاندا ،كاپىرالر
(بۇنى) يامان كۆرگەن تەقدىردىمۇ ،ﷲ نىڭ ئۆز نۇرىنى ئۈستۈن قىلغانلىقى ئۈچۈندۇر .مانا بۇ ،كۇفرى
بىلەن ئىماننىڭ ئىشىدۇر .كۇفرى بىلەن ئىمان قاچانكى ،يۈزمۇ يۈز بولسا ،ئىمان ھامان غەلىبە قىلىدۇ.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دېدى﴿ :بىز ھەق ئارقىلىق باتىلغا ھۇجۇم قىلىمىز ،ھەق باتىلنى يوقىتىدۇ،
باتىل ناگاھان يوقىلىدۇ( ،ئى كۇففارالر جامائەسى! ﷲنى بالىسى بار ،خوتۇنى بار دەپ) سۈپەتلىگەن
سۆزۈڭالردىن سىلەرگە ۋاي!﴾(((«﴿ ،ھەقىقەت (يەنى ئىسالم) كەلدى ،باتىل (يەنى كۇفرى) يوقالدى.
باتىل ھەقىقەتەن ئوڭاي يوقىلىدۇ» دېگىن﴾(((.
سېھىرگەرلەرمۇ مىسىرنىڭ ھەر قايسى شەھەر رايونلىرىدىن كېلىپ يىغىلدى .ئۇالر شۇ زاماننىڭ
ئەڭ ئۇستا ۋە ماھىر سېھىرگەرلىرى بولۇپ ،ئۇالرنىڭ سانى ناھايىتىمۇ كۆپ ئىدى .ئۇالرنىڭ سانىنىڭ
قانچىلىك ئىكەنلىكىنى ﷲ تائاال ئۆزى بىلىدۇ .كىشىلەرمۇ شۇ كۈنى (مەيدانغا) توپلىنىشقا ئىنتىلدى
ۋە مۇنداق دېدى﴿ :ئەگەر سېھىرگەرلەر غالىب چىقسا ئۇالرغا بويسۇنۇشىمىز مۇمكىن»﴾ يەنى كىشىلەر:
ھەق مەيلى سېھىرگەرلەر تەرەپتە ياكى مۇسا ئەلەيھىسساالم تەرەپتە بولسۇن ،بىز ھەقكە بويسۇنۇشىمىز
Sez Uygur ädäbiyättän 1 tekst ukıdıgız.
Çirattagı - Tefsir İbni Kesir - 04 - 38
  • Büleklär
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 01
    Süzlärneñ gomumi sanı 1970
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1010
    32.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 02
    Süzlärneñ gomumi sanı 2276
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1029
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 03
    Süzlärneñ gomumi sanı 3705
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1248
    34.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 04
    Süzlärneñ gomumi sanı 3595
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1302
    36.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    58.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 05
    Süzlärneñ gomumi sanı 3416
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1329
    36.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 06
    Süzlärneñ gomumi sanı 3638
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1328
    36.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    58.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 07
    Süzlärneñ gomumi sanı 3526
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1262
    34.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 08
    Süzlärneñ gomumi sanı 3531
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1347
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 09
    Süzlärneñ gomumi sanı 3515
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1374
    34.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 10
    Süzlärneñ gomumi sanı 3565
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1389
    32.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 11
    Süzlärneñ gomumi sanı 3417
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1287
    35.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 12
    Süzlärneñ gomumi sanı 3525
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1331
    34.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 13
    Süzlärneñ gomumi sanı 3520
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1282
    32.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 14
    Süzlärneñ gomumi sanı 3658
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1445
    31.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 15
    Süzlärneñ gomumi sanı 3545
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1389
    34.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 16
    Süzlärneñ gomumi sanı 3566
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1298
    35.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 17
    Süzlärneñ gomumi sanı 3625
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1346
    34.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 18
    Süzlärneñ gomumi sanı 3578
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1395
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 19
    Süzlärneñ gomumi sanı 3592
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1384
    32.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 20
    Süzlärneñ gomumi sanı 3597
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1350
    33.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 21
    Süzlärneñ gomumi sanı 3530
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1324
    35.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 22
    Süzlärneñ gomumi sanı 3599
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1483
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 23
    Süzlärneñ gomumi sanı 3525
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1356
    34.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 24
    Süzlärneñ gomumi sanı 3545
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1376
    34.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 25
    Süzlärneñ gomumi sanı 3479
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1332
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 26
    Süzlärneñ gomumi sanı 3815
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1244
    37.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 27
    Süzlärneñ gomumi sanı 3744
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1409
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 28
    Süzlärneñ gomumi sanı 3633
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1385
    33.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 29
    Süzlärneñ gomumi sanı 3480
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1426
    28.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    40.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 30
    Süzlärneñ gomumi sanı 3672
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1403
    33.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 31
    Süzlärneñ gomumi sanı 3612
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1405
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 32
    Süzlärneñ gomumi sanı 3668
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1410
    33.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 33
    Süzlärneñ gomumi sanı 3618
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1325
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 34
    Süzlärneñ gomumi sanı 3591
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1365
    33.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 35
    Süzlärneñ gomumi sanı 3666
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1381
    34.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 36
    Süzlärneñ gomumi sanı 3668
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1314
    35.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    57.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 37
    Süzlärneñ gomumi sanı 3488
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1383
    33.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 38
    Süzlärneñ gomumi sanı 3463
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1340
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 39
    Süzlärneñ gomumi sanı 3554
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1325
    32.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 40
    Süzlärneñ gomumi sanı 3524
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1341
    34.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 41
    Süzlärneñ gomumi sanı 3521
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1327
    35.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 42
    Süzlärneñ gomumi sanı 3618
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1371
    33.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 43
    Süzlärneñ gomumi sanı 3671
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1375
    32.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 44
    Süzlärneñ gomumi sanı 3655
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1414
    33.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 45
    Süzlärneñ gomumi sanı 3604
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1519
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 46
    Süzlärneñ gomumi sanı 3691
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1366
    30.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 47
    Süzlärneñ gomumi sanı 3661
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1343
    31.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 48
    Süzlärneñ gomumi sanı 3507
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1322
    35.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 49
    Süzlärneñ gomumi sanı 3666
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1350
    33.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 50
    Süzlärneñ gomumi sanı 3657
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1351
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 51
    Süzlärneñ gomumi sanı 3644
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1370
    34.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 52
    Süzlärneñ gomumi sanı 3581
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1422
    33.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 53
    Süzlärneñ gomumi sanı 3682
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1656
    30.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 54
    Süzlärneñ gomumi sanı 3600
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1396
    30.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 55
    Süzlärneñ gomumi sanı 3562
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1468
    31.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 56
    Süzlärneñ gomumi sanı 3639
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1507
    32.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 57
    Süzlärneñ gomumi sanı 3590
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1349
    33.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 58
    Süzlärneñ gomumi sanı 3564
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1416
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 59
    Süzlärneñ gomumi sanı 1239
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 614
    45.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    62.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.