Latin

Tefsir İbni Kesir - 04 - 21

Süzlärneñ gomumi sanı 3530
Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1324
35.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
48.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
55.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
ads place
جانلىق ،جانسىز ،زىرائەت ۋە مېۋىلەردىن ئىبارەت ھەممە نەرسىلەرنى بويسۇندۇرۇپ بەرمىدىمۇ؟
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دېدى﴿ :ﷲ ئاسمانالردىكى ۋە زېمىندىكى نەرسىلەرنىڭ ھەممىسىنى
(كامالى) پەزلىدىن سىلەرگە بويسۇندۇرۇپ بەردى ،بۇنىڭدا ھەقىقەتەن (قۇدرىتى ئىالھىينى) تەپەككۈر
قىلىدىغان قەۋم ئۈچۈن (ﷲ نىڭ قۇدرىتى ۋە بىرلىكىنى كۆرسىتىدىغان) (روشەن) دەلىللەر بار﴾(((.

242

﴿ئۆزىنىڭ ئەمرى بويىچە دېڭىزدا يۈرۈۋاتقان كېمىلەرنى سىلەرگە بويسۇندۇرپ بەرگەنلىكىنى
كۆرمىدىڭمۇ؟﴾ يەنى ﷲ تائاالنىڭ كېمىنى تۇمانلىق دېڭىز ۋە چايقىلىپ تۇرغان دولقۇنالرنىڭ ئىچىدە

بويسۇندۇرۇپ بېرىشى ۋە مەيىن ۋە ئىللىق شامالنىڭ ھەيدىشى بىلەن كېمە كىشىلەرنى كۆتۈرۈپ دېڭىزدا
ماڭىدۇ .شۇنىڭ بىلەن ،كىشىلەر كېمىدە مەيلى تىجارەت ياكى باشقا ئىش ئۈچۈن بولسۇن ،ئۆزلىرى
((( لوقمان سۈرىسى 16ـ ئايەت.
((( نەمل سۈرىسى 25ـ ئايەت.
((( ئەنئام سۈرىسى 59ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( يۇنۇس سۈرىسى 61ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( جاسىيە سۈرىسى 13ـ ئايەت.

ھەج سۈرىسى

خالىغان ،پايدىلىق بولغان نەرسىلەرنى بۇ شەھەردىن ئۇ شەھەرگە ،بۇ دۆلەتتىن ئۇ دۆلەتكە يۆتكەيدۇ.
ئاندىن ئۇالر ئۆزلىرى ئېھتىياجلىق بولغان ۋە خالىغان نەرسىلەرنى باشقا دۆلەتلەردىن ئۆزلىرىنىڭ دۆلىتىگە
يۆتكەپكېلىدۇ.
﴿(ئاسماننىڭ) زېمىنغا چۈشۈپ كەتمەسلىكى ئۈچۈن ،ﷲ ئاسماننى توختىتىپ تۇرىدۇ ،پەقەت
ﷲ نىڭ ئىزنى بىلەن (ئاسماننىڭ قىيامەت بولغان چاغدا) چۈشۈپ كېتىشى بۇنىڭدىن مۇستەسنا﴾

يەنى مۇبادا ﷲ تائاال ئاسمانغا رۇخسەت قىلسا ،ئاسمان زېمىن ئۈستىگە چۈشۈپ ،زېمىندىكى ھەممە
نەرسىلەرنى ھاالك قىلىۋەتكەن بوالتتى .لېكىن مېھرىبان ،رەھىمدىل ،قۇدرەتلىك ﷲ تائاال (قىيامەت
كۈنى ئۆزىنىڭ ئىزنى بېرىشى بىلەن ئاسماننىڭ چۈشۈپ كېتىدىغان ۋاقتى بولغۇچە) ئاسماننىڭ زېمىنغا
چۈشۈپ كېتىشىنى توختىتىپ تۇرىدۇ.

شۇڭا ﷲ تائاال مۇنداق دېدى :ئىنسانالر ئۆزلىرىگە ئۇۋال قىلىدىغان كىشىلەر بولسىمۇ﴿ ،ﷲ
ئىنسانالرغا ھەقىقەتەن ناھايىتى شەپقەتلىكتۇر ،ناھايىتى مېھرىباندۇر﴾ ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق

دېدى﴿ :ئىنسانالر زۇلۇم قىلسىمۇ ،پەرۋەردىگارىڭ ھەقىقەتەن ئۇالرنى مەغپىرەت قىلىدۇ .پەرۋەردىگارىڭ
(گۇناھالرغا چۆمۈپ تەۋبە قىلمىغانالرنى) شەك -شۈبھىسىز قاتتىق جازااليدۇ﴾(((.

﴿ﷲ سىلەرگە ھاياتلىق بېرىدۇ ،ئاندىن سىلەرنىڭ جېنىڭالرنى ئالىدۇ ،ئاندىن سىلەرنى
تىرىلدۈرىدۇ ،ئىنسان ھەقىقەتەن (ﷲ نىڭ نېمەتلىرىگە) ناشۈكۈرلۈك قىلغۇچىدۇر﴾ ﷲ تائاال بۇ ھەقتە

مۇنداق دەيدۇ﴿ :ﷲ نى قانداقمۇ ئىنكار قىلىسىلەركى ،جانسىز ئىدىڭالر ،ﷲ سىلەرگە جان بەردى
(يەنى ئاتاڭالرنىڭ پۇشتىدا ،ئاناڭالرنىڭ قارنىدا ئابىمەنى ئىدىڭالر) ،كېيىن (ئەجىلىڭالر توشقاندا) ﷲ
جېنىڭالرنى ئالىدۇ ،ئاندىن كېيىن تىرىلدۈرىدۇ ،ئاندىن كېيىن ﷲ نىڭ دەرگاھىغا (ھېساب بېرىش
ئۈچۈن) قايتۇرۇلىسىلەر﴾(((( ﴿ ،ئى مۇھەممەد! ئۇالرغا) ئېيتقىنكى« ،ﷲ سىلەرنى تىرىلدۈرەلەيدۇ،
ئاندىن (ئەجىلىڭالر پۈتكەندە) ۋاپات قىلدۇرااليدۇ ،ئاندىن شەك -شۈبھىسىز قىيامەت كۈنىدە
سىلەرنى يىغىدۇ ،لېكىن كىشىلەرنىڭ تولىسى (ﷲ نىڭ قۇدرىتىنى) بىلمەي (قايتا تىرىلىشنى ئىنكار
قىلدى)»﴾(((﴿ ،ئۇالر« :پەرۋەردىگارىمىز! بىزنى ئىككى قېتىم ئۆلتۈرۈپ ،ئىككى قېتىم تىرىلدۈردۈڭ،
بىز گۇناھىمىزغا ئىقرار قىلدۇق﴾((( يەنى ﷲ تائاال مەخلۇقاتالرنى يارىتىش ،ئۇالرغا رىزىق بېرىش ۋە
ئۇالرنى باشقۇرۇش ئىشلىرىنى پەقەت ئۆزى يالغۇزال قىلغان تۇرسا ،قانداق قىلىپ سىلەر ئۇنىڭغا تەڭتۇش
تۇتىۋالدىڭالر؟ قانداقمۇ ئۇنىڭغا باشقىسىنى قوشۇپ ئىبادەت قىلىسىلەر؟ ھالبۇكى ،ئۇ سىلەرنى يوق
يەردىن پەيدا قىلىپ ياراتقان تۇرسا.

﴿ئاندىن سىلەرنىڭ جېنىڭالرنى ئالىدۇ﴾ .قىيامەت كۈنى ﴿ئاندىن سىلەرنى تىرىلدۈرىدۇ ئىنسان
ھەقىقەتەن (ﷲ نىڭ نېمەتلىرىگە) ناشۈكۈرلۈك قىلغۇچىدۇر﴾ يەنى تانغۇچىدۇر.

*******
((( رەئد سۈرىسى 6ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( بەقەرە سۈرىسى 28ـ ئايەت.
((( جاسىيە سۈرىسى 26ـ ئايەت.
((( مۆمىن سۈرىسى 11ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

243

ﭺﭻ ﭼﭽﭾﭿﮀﮁﮂ ﮃﮄﮅﮆﮇﮈﮉﮊﮋﮌ
ﮍﮎﮏﮐﮑﮒﮓﮔﮕﮖﮗﮘ ﮙﮚﮛﮜ
ﮝﮞﮟﮠ
ھەر ئۈممەت ئۈچۈن بىر شەرىئەت بېكىتتۇق ،ئۇالر شۇ شەرىئەتكە ئەمەل قىلىدۇ( ،مۇشرىكالر)
شەرىئەت ئىشىدا سەن بىلەن جېدەللەشمىسۇن ،كىشىلەرنى پەرۋەردىگارىڭنىڭ (ئىبادىتىگە) دەۋەت
قىلغىن ،سەن ھەقىقەتەن شەكسىز توغرا يولدىدۇرسەن﴿ .﴾67ئەگەر ئۇالر سەن بىلەن جېدەللەشسە،
ئېيتقىنكى« ،ﷲ سىلەرنىڭ قىلمىشىڭالرنى ئوبدان بىلىدۇ﴿ .﴾68ﷲ قىيامەت كۈنى سىلەر ئىختىالپ
قىلىشقان نەرسىلەر ئۈستىدە ھۆكۈم چىقىرىدۇ»﴿.﴾69

ھەر بىر ئۈممەت ئۈچۈن بىر شەرىئەتنىڭ يولغا قويۇپ بېرىلگەنلىكى
﴿ھەر ئۈممەت ئۈچۈن بىر شەرىئەت بېكىتتۇق﴾ يەنى ﷲ تائاال بۇ ئايەتتە ھەر بىر ئۈممەت ئۈچۈن
بىر شەرىئەت قىلىپ بەرگەنلىكىدىن خەۋەر بېرىدۇ.
ئىبنى جەرىر بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە :ھەر بىر پەيغەمبەرنىڭ ئۈممىتىگە ئىبادەت قىلىش
ئۈچۈن كېلىدىغان بىر ئورۇننى قىلدۇق دېگەنلىكتۇر -،دېدى .مۇبادا بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى (ئىبنى جەرىر
دېگەندەك) “ھەر بىر پەيغەمبەرنىڭ ئۈممىتىگە ئىبادەت قىلىش ئۈچۈن كېلىدىغان بىر ئورۇننى قىلدۇق”
دېگەنلىك بولسا ،ﷲ تائاالنىڭ(﴿ :مۇشرىكالر) شەرىئەت ئىشىدا سەن بىلەن جېدەللەشمىسۇن﴾ دېگەن
ئايىتىدىن كۆزدە تۇتۇلىدىغان مەنە :ئۇ مۇشرىكالر سەن بىلەن بۇ ئىش توغرىسىدا جېدەللەشمىسۇن-،
دېگەنلىك بولىدۇ .ﷲ تائاال ھەر بىر پەيغەمبەرنىڭ ئۈممىتىنىڭ ئىبادەت قىلىدىغان بىر ئورنىنىڭ
بولۇشىنى تەقدىردە شۇنداق بېكىتكەن (يەنى ﷲ تائاال ھەر بىر ئۈممەتكە :سەن بۇ يەردە ئىبادەت
قىل -،دەپ مۇئەييەن بىر يەرنى كۆرسىتىپ بەرمەستىن ،بەلكى ھەر بىر ئۈممەتنىڭ تەقدىرىگە بۇ
ئۈممەت بىر ئورۇننى تۇتۇپ ئىبادەت قىلىدۇ دەپ يازغان) .بۇ خۇددى ﷲ تائاال﴿ :ھەر (ئۈممەت) نىڭ
يۈز كەلتۈرىدىغان تەرىپى (يەنى قىبلىسى) بار﴾((( دېگەن ئايىتىدە بايان قىلغان ھەرئۈممەتنىڭ يۈز
كەلتۈرىدىغان قىبلىسىنى تەقدىردە پۈتۈۋەتكىنىگە ئوخشاش بىر ئىشتۇر.

244

شۇڭا ﷲ تائاال مۇنداق دېدى﴿ :ئۇالر شۇ شەرىئەتكە ئەمەل قىلىدۇ﴾ يەنى ئۇ ئۈممەتلەر شۇ ئىشنى
ﷲ تائاالنىڭ پۈتۈۋېتىشى ۋە ئىرادىسى بىلەن قىلغۇچىدۇر .شۇڭا مۇشرىكالرنىڭ بۇ ئىش توغرىسىدا
سەن بىلەن قىلغان جېدىلى ساڭا تەسىر قىلمىسۇن ۋە سېنى ھەق يولۇڭدىن قايتۇرمىسۇن.
﴿«كىشىلەرنى پەرۋەردىگارىڭنىڭ (ئىبادىتىگە) دەۋەت قىلغىن ،سەن ھەقىقەتەن شەكسىز توغرا
يولدىدۇرسەن﴾ يەنى سەن نىجاتلىققا ئېلىپ بارىدىغان روشەن ۋە توغرا يول ئۈستىدىدۇرسەن .ﷲ

تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :ساڭا ﷲ نىڭ ئايەتلىرى نازىل قىلىنغاندىن كېيىن ،ئۇ ئايەتلەرگە
(ئەمەل قىلىش) تىن كاپىرالر سېنى توسمىسۇن ،پەرۋەردىگارىڭغا (يەنى ئۇنى بىر دەپ بىلىشكە ۋە
ئۇنىڭغا ئىبادەت قىلىشقا) دەۋەت قىلغىن ،ھەرگىزمۇ مۇشرىكالردىن بولمىغىن (يەنى ئۇالرنىڭ نەپسى
((( بەقەرە سۈرىسى 148ـ ئايەت.

ھەج سۈرىسى

خاھىشلىرىغاماسالشمىغىن)﴾(((.
﴿ئەگەر ئۇالر سەن بىلەن جېدەللەشسە ،ئېيتقىنكى« ،ﷲ سىلەرنىڭ قىلمىشىڭالرنى ئوبدان
بىلىدۇ﴾ ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :ئەگەر ئۇالر سېنى يالغانچى قىلىشتا چىڭ تۇرسا« :مېنىڭ

ئەمەلىم ئۆزەم ئۈچۈندۇر ،سىلەرنىڭ ئەمەلىڭالرمۇ ئۆزەڭالر ئۈچۈندۇر ،مېنىڭ ئەمەلىمدىن سىلەر ئادا -
جۇدا سىلەر ،سىلەرنىڭ قىلمىشىڭالردىن مەنمۇ ئادا ـ جۇدامەن (يەنى بىراۋ يەنە بىر بىراۋنىڭ قىلغان
گۇناھىغا جاۋابكار ئەمەس)» دېگىن﴾(((.
ﷲ تائاالنىڭ﴿ :ﷲ سىلەرنىڭ قىلمىشىڭالرنى ئوبدان بىلىدۇ﴾ دېگەن ئايىتى (مۇشرىكالر
ئۈچۈن قىلىنغان) قاتتىق تەھدىت ۋە قورقۇتۇشتۇر .ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :سىلەرنىڭ
قۇرئان توغرىسىدىكى تۆھمەتلىرىڭالرنى ﷲ ئوبدان بىلىدۇ ،ﷲ مەن بىلەن سىلەرنىڭ ئاراڭالردا گۇۋاھ
بولۇشقا يېتەرلىكتۇر (يەنى مېنىڭ راستچىللىقىمغا ۋە سىلەرنىڭ يالغانچىلىقىڭالرغا گۇۋاھ بولىدۇ)﴾(((.

شۇڭا ﷲ تائاال مۇنداق دېدى﴿ :ﷲ قىيامەت كۈنى سىلەر ئىختىالپ قىلىشقان نەرسىلەر ئۈستىدە
ھۆكۈم چىقىرىدۇ»﴾ ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :شۇنىڭ ئۈچۈن (يەنى دىندا ئىختىالپ

قىلىشقانلىقى ئۈچۈن) (ئى مۇھەممەد! بارلىق ئىنسانالرنى توغرا دىن ئاساسىدا ئىتتىپاق بولۇشقا)
چاقىرغىن ،بۇيرۇلغىنىڭ بويىچە توغرا يولدا چىڭ تۇرغىن ،ئۇالر (يەنى مۇشرىكالر) نىڭ نەپسى ـ
خاھىشلىرىغا ئەگەشمىگىن ۋە ئېيتقىن« :ﷲ نازىل قىلغان (بارلىق) كىتابالرغا ئىمان ئېيتتىم ،ئاراڭالردا
ئادىل بولۇشقا بۇيرۇلدۇم ،ﷲ بىزنىڭ پەرۋەردىگارىمىزدۇر ،سىلەرنىڭمۇ پەرۋەردىگارىڭالردۇر ،بىزنىڭ
ئەمەللىرىمىز ئۆزىمىز ئۈچۈندۇر ،سىلەرنىڭ ئەمەللىرىڭالرمۇ ئۆزلىرىڭالر ئۈچۈندۇر ،سىلەر بىلەن بىزنىڭ
ئارىمىزدا جېدەللىشىشكە (ئورۇن) يوق (چۈنكى ،ھەقىقەت ئاشكارىدۇر) ،ﷲ (قىيامەت كۈنى) بىزنى
(ھۆكۈم چىقىرىش ئۈچۈن) يىغىدۇ ،ئاخىر قايتىدىغان جاي ﷲ نىڭ دەرگاھىدۇر»﴾(((.

*******
ﮡﮢﮣﮤﮥﮦﮧﮨﮩﮪﮫﮬﮭﮮﮯﮰﮱﯓﯔﯕﯖ
بىلمەمسەنكى،ﷲئاسمان،زېمىندىكىشەيئىلەرنىبىلىپتۇرىدۇ،بۇھەقىقەتەنلەۋھۇلمەھپۇزدا
(يېزىلغان) ،بۇ (يەنى بىلىش) ھەقىقەتەن ﷲ غا ئاسان﴿.﴾70
ﷲ تائاال بۇ ئايەتتە ئۆزىنىڭ مەخلۇقاتلىرىنىڭ ئەھۋالىنى تولۇق بىلىپ تۇرىدىغانلىقىدىن ۋە
ئاسمان ـ زېمىندىكى نەرسىلەرنى (ئىلمى بىلەن) قورشاپ تۇرىدىغانلىقىدىن خەۋەر بېرىدۇ .ئاسمان -
زېمىندىكى زەررە چاغلىق نەرسە ۋە ئۇنىڭدىن كىچىك ياكى چوڭ نەرسە بولسۇن ،ھېچقايسىسى ﷲ
نىڭ بىلىشىدىن چەتتە قالمايدۇ ،ﷲ تائاال ھەممە نەرسىلەرنى ئۇالر بارلىققا كېلىشتىن بۇرۇن بىلىپ
بولغان ۋە ئۇالرنى ھەممە نەرسىلەر خاتىرىلىنىپ ساقلىنىدىغان تاختىغا (يەنى لەۋھۇلمەھپۇزغا) يازغان.
((( قەسەس سۈرىسى 87ـ ئايەت.
((( يۇنۇس سۈرىسى 41ـ ئايەت.
((( ئەھقاف سۈرىسى 8ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( شۇرا سۈرىسى 15ـ ئايەت.

245

ئىمام مۇسلىم ئابدۇلالھ ئىبنى ئەمرىدىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ بۇ ھەقتە مۇنداق دېگەنلىكى
رىۋايەت قىلىدۇ« :شۈبھىسىزكى ،ﷲ تائاال بارلىق مەخلۇقاتالرنىڭ تەقدىرىنى ئاسمان ۋە زېمىنالرنى
يارىتىشتىن ئەللىك مىڭ يىل بۇرۇن بېكىتىۋەتكەن( ،ئۇ چاغدا) ﷲ تائاالنىڭ ئەرشى سۇنىڭ ئۈستىدە
ئىدى».
ھەدىس كىتابلىرىدا بىر تۈركۈم ساھابىلەردىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ مۇنداق دېگەنلىكى
رىۋايەت قىلىنىدۇ :ﷲ تائاال تۈنجى بولۇپ ياراتقان نەرسە قەلەمدۇر .ﷲ تائاال قەلەمگە :ياز -،دېدى.
قەلەم :نېمىنى يازىمەن؟ -دېدى .ﷲ تائاال( :بۇنىڭدىن كېيىن) بولماقچى بولغان بارلىق نەرسىلەرنى
يازغىن -،دېدى .شۇنىڭ بىلەن ،قەلەم تاكى قىيامەتكىچە بولماقچى بولغان نەرسىلەر ۋە ئىشالرنىڭ
ھەممىسىنى يازدى﴿ .بۇ ھەقىقەتەن لەۋھۇلمەھپۇزدا (يېزىلغان) ،بۇ (يەنى بىلىش) ھەقىقەتەن ﷲ غا
ئاسان﴾.

*******
ﯗﯘﯙ ﯚﯛﯜﯝﯞﯟﯠﯡﯢﯣﯤﯥﯦﯧ ﯨ ﯩﯪﯫﯬ
ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ ﯲ ﯳ ﯴ ﯵﯶ ﯷ ﯸ ﯹ
ﯺﯻﯼﯽﯾﯿﰀﰁﰂﰃﰄﰅﰆﰇﰈﰉﰊﰋﰌ
ئۇالر (يەنى قۇرەيش كۇففارلىرى) ﷲ نى قويۇپ( ،ئىبادەت قىلىشنىڭ دۇرۇسلىقىغا) ﷲ
ھېچقانداق دەلىل چۈشۈرمىگەن نەرسىلەرگە ۋە ئۆزلىرى بىلمەيدىغان نەرسىلەرگە (يەنى بۇتالرغا)
چوقۇنىدۇ ،زالىمالرغا ھېچقانداق مەدەتكار يوق﴿ .﴾71كاپىرالرغا بىزنىڭ روشەن ئايەتلىرىمىز ئوقۇپ
بېرىلسە ،ئۇالرنىڭ چېھرىلىرىدە (قوشۇمىسى تۈرۈلگەنلىكتىن) ئىنكار قىلغانلىقىنى كۆرىسەن ،ئۇالرنىڭ
بىزنىڭ ئايەتلىرىمىزنى ئوقۇپ بەرگۈچىلەرگە ھۇجۇم قىلغىلى تاس قىلغانلىقىنى كۆرىسەن ،ئېيتقىنكى،
«سىلەرگە مەن بۇنىڭدىنمۇ يامانراقىنى ئېيتىپ بېرەيمۇ؟ ئۇ دوزاختۇر .ﷲ ئۇنى كاپىرالرغا ۋەدە قىلدى،
ئۇالر قايتىپ بارىدىغان جاي نېمىدېگەن يامان!»﴿﴾72

مۇشرىكالرنىڭ اﷲ تائاالدىن باشقىغا ئىبادەت قىلىشى ۋە ئۇالرنىڭ اﷲ
تائاالنىڭ ئايەتلىرىنى قاتتىق ئىنكار قىلىشى
246

﴿ئۇالر (يەنى قۇرەيش كۇففارلىرى) ﷲ نى قويۇپ( ،ئىبادەت قىلىشنىڭ دۇرۇسلىقىغا) ﷲ
ھېچقانداق دەلىل چۈشۈرمىگەن نەرسىلەرگە ۋە ئۆزلىرى بىلمەيدىغان نەرسىلەرگە (يەنى بۇتالرغا)
چوقۇنىدۇ﴾ يەنى ﷲ تائاال بۇ ئايەتتە مۇشرىكالرنىڭ نادانلىقىدىن ،ئۇالرنىڭ كۇپۇرلۇق قىلغانلىقىدىن

ۋە ھېچقانداق پاكىت چۈشۈرمىسىمۇ ،ﷲ تائاالنى قويۇپ باشقا نەرسىلەرگە ئىبادەت قىلغانلىقىدىن
خەۋەر بېرىدۇ.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دېدى﴿ :كىمكى ھېچقانداق دەلىلى بولمىغان ھالدا ﷲ غا قوشۇپ
يەنە بىر مەبۇدقا ئىبادەت قىلىدىكەن ،پەرۋەردىگارىنىڭ دەرگاھىدا ھېساب بېرىدۇ ،كاپىرالر ھەقىقەتەن

ھەج سۈرىسى

نىجاتتاپمايدۇ﴾(((.
﴿ئۇالر(يەنىقۇرەيشكۇففارلىرى)ﷲنىقويۇپ(،ئىبادەتقىلىشنىڭدۇرۇسلىقىغا)ﷲھېچقانداق
دەلىل چۈشۈرمىگەن نەرسىلەرگە ۋە ئۆزلىرى بىلمەيدىغان نەرسىلەرگە (يەنى بۇتالرغا) چوقۇنىدۇ﴾ يەنى

ئۇالر توقۇپ ۋە ياساپ پەيدا قىلغان بۇ ئىشالر توغرىسىدا ئۆزلىرى ھېچقانداق بىر بىلىمگە ئىگە ئەمەس.
بۇ پەقەت ئۇالر ئۆزلىرىنىڭ ئاتا ـ بوۋىلىرىدىن ۋە ئەجدادلىرىدىن دەلىل ـ پاكىتسىزال قوبۇل قىلىپ ئالغان
ئىشتۇر .ئەسلىدە بۇ شەيتان ئۇالرنى قىلىشقا قىزىقتۇرغان ۋە چىرايلىق كۆرسەتكەن ئىشتۇر.
شۇڭا ﷲ تائاال ئۇالرغا مۇنداق تەھدىت سالدى﴿ :زالىمالرغا ھېچقانداق مەدەتكار يوق﴾ يەنى ئۇالرغا
ياردەم بېرىپ ،ﷲ تائاالنىڭ ئۇالرغا بەرگەن ئازابىدىن ۋە قىيناشلىرىدىن (ئۇالرنى) قۇتقۇزىۋالىدىغان
ھېچقانداق ياردەمچى يوق.

﴿كاپىرالرغا بىزنىڭ روشەن ئايەتلىرىمىز ئوقۇپ بېرىلسە﴾ يەنى ئۇالرغا قۇرئاننىڭ ئايەتلىرى ئوقۇپ
بېرىلسە ۋە ﷲ تائاالنىڭ بار ۋە بىرلىكىنى ،ﷲ تائاالدىن باشقا ئىبادەتكە اليىق بىر ئىالھنىڭ يوقلۇقىنى
ۋە ﷲ تائاالنىڭ ھۆرمەتلىك پەيغەمبەرلىرىنىڭ ھەق ۋە راستچىل ئىكەنلىكىنى ئۇقتۇرىدىغان پاكىت ـ
ئىسپاتالر ئۇالرغا بايان قىلىنىپ بېرىلسە ،ئۇالر﴿ :ئۇالرنىڭ چېھرىلىرىدە (قوشۇمىسى تۈرۈلگەنلىكتىن)
ئىنكار قىلغانلىقىنى كۆرىسەن ،ئۇالرنىڭ بىزنىڭ ئايەتلىرىمىزنى ئوقۇپ بەرگۈچىلەرگە ھۇجۇم قىلغىلى
تاس قىلغانلىقىنى كۆرىسەن﴾ دېگەن ئايەتتە بايان قىلىنغاندەك قىلىدۇ .يەنى ئۇالر قۇرئاندىن توغرا

پاكىتالرنى كەلتۈرگەن كىشىلەرگە ھۇجۇم قىلغىلى ۋە يامانلىق قىلىش ئۈچۈن قول ۋە تىللىرىنى ئىشقا
سالغىلى تاسال قالىدۇ.

﴿ئېيتقىنكى« ،سىلەرگە مەن بۇنىڭدىنمۇ يامانراقىنى ئېيتىپ بېرەيمۇ؟ ئۇ دوزاختۇر .ﷲ ئۇنى
كاپىرالرغا ۋەدە قىلدى﴾ يەنى دوزاخنىڭ ئازابى ۋە قىيىن ـ قىستاقلىرى ئۇالرنىڭ دۇنيادا ﷲ تائاالنىڭ

يېقىن بەندىلىرى بولغان مۆمىنلەرگە سالغان تەھدىتىدىن قاتتىق ۋە ئېغىردۇر .ئاخىرەتنىڭ ئازابى
ئۇالرنىڭ (گۇمانىچە مۆمىنلەرگە قىلىۋالغان) يامانلىقلىرىدىن تېخىمۇ چوڭدۇر.
﴿ئۇالر قايتىپ بارىدىغان جاي نېمىدېگەن يامان!»﴾ يەنى ئۇالرنىڭ جايى ،قايتىش يېرى ۋە
تۇرۇش ئورنى بولغان دوزاخ نېمىدېگەن يامان! ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دېدى﴿ :جەھەننەم
ھەقىقەتەن يامان قارارگاھتۇر ،يامان جايدۇر﴾(((.

*******
ﭑﭒﭓﭔﭕﭖﭗﭘﭙﭚﭛﭜﭝﭞﭟﭠﭡ
ﭢﭣﭤ ﭥﭦﭧﭨﭩﭪﭫﭬﭭ ﭮﭯﭰ
ﭱﭲﭳﭴﭵﭶﭷﭸﭹﭺﭻ
ئى ئىنسانالر! (يەنى مۇشرىكالر جامائەسى!) بىر مىسال كەلتۈرۈلىدۇ ،ئۇنىڭغا قۇالق سېلىڭالر،
((( مۆئمىنۇن سۈرىسى 117ـ ئايەت.
((( فۇرقان سۈرىسى 66ـ ئايەت.

247

شۈبھىسىزكى ،سىلەر ﷲ نى قويۇپ چوقۇنۇۋاتقان بۇتالرنىڭ ھەممىسى يىغىلغان تەقدىردىمۇ بىر
چىۋىننى يارىتالمايدۇ (ئەقلى بار ئادەم قانداقمۇ مۇشۇنداق بۇتالرنى مەبۇد قىلىۋېلىپ ئۇالرغا چوقۇنىدۇ!)،
چىۋىن ئۇالرنىڭ بەدىنىدىن بىر نەرسىنى (يەنى بۇتقا سۈركەپ قويۇلغان خۇش پۇراق بىر نەرسىنى)
ئېلىپ قاچسا ،ئۇنى چىۋىندىن تارتىپ ئااللمايدۇ ،بۇتمۇ ۋە (ئۇنىڭغا) چوقۇنغۇچىمۇ ئاجىزدۇر﴿.﴾73
ئۇالر (ئەرزىمەس بۇتالرنى ﷲ غا شېرىك قىلىۋېلىپ) ﷲ نى تېگىشلىك رەۋىشتە ئۇلۇغالشمىدى،
شۈبھىسىزكى ،ﷲ ھەقىقەتەن كۈچلۈكتۈر ،غالىبتۇر﴿.﴾74

بۇتالرنىڭ ئاجىزلىقى ۋە ئۇالرغا ئىبادەت قىلغۇچىالرنىڭ ئەخمەقلىقى
ﷲ تائاال بۇتالرنىڭ ئاجىزلىقىنى ۋە ئۇالرغا ئىبادەت قىلىدىغانالرنىڭ ئەقلىنىڭ كەملىكىنى بايان
قىلىپ مۇنداق دېدى﴿ :ئى ئىنسانالر! (يەنى مۇشرىكالر جامائەسى!) بىر مىسال كەلتۈرۈلىدۇ﴾ يەنى :ئى
ﷲ تائاالنى تونىمىغانالر ۋە ئۇنىڭغا شېرىك كەلتۈرگەنلەر! سىلەر ئىبادەت قىلغان بۇتالر ئۈچۈن بىر
مىسالكەلتۈرۈلىدۇ.
﴿ئۇنىڭغا قۇالق سىلىڭالر﴾ يەنى سىلەر ئۇنىڭغا قۇالق سېلىڭالر ۋە ئۇنى ئوبدان چۈشىنىڭالر.
﴿شۈبھىسىزكى ،سىلەر ﷲ نى قويۇپ چوقۇنۇۋاتقان بۇتالرنىڭ ھەممىسى يىغىلغان تەقدىردىمۇ بىر
چىۋىننى يارىتالمايدۇ (ئەقلى بار ئادەم قانداقمۇ مۇشۇنداق بۇتالرنى مەبۇد قىلىۋېلىپ ئۇالرغا چوقۇنىدۇ!)﴾

يەنى سىلەر ئىبادەت قىلغان بۇتالر ۋە ﷲ تائاالنىڭ تەڭتۇشلىرى قىلىۋالغان نەرسىلىرىڭالرنىڭ ھەممىسى
بىر چىۋىننى يارىتىش ئۈچۈن بىر يەرگە توپالنغان تەقدىردىمۇ( ،ئۇالر) ئۇ چىۋىننى يارىتالمايدۇ.
ئىمام ئەھمەد ئەبۇ ھۇرەيرە رەزىيەلالھۇ ئەنھۇنىڭ بۇ ھەقتە مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ:
(ﷲ تائاال ھەدىس قۇددىسىدا مۇنداق دەيدۇ ):مەن ياراتقاندەك بىر نەرسە ياراتماقچى بولغان كىشىدىنمۇ
ئۆزىگە ئۇۋال قىلغۇچى بارمۇ؟ ئەگەر ئۇ بىر نەرسە يارىتااليدىغان بولسا ،مەن ياراتقاندەك زەررە ياكى
چىۋىن ۋە ياكى دان يارىتىپ باقسۇن .ئىمام بۇخارى ۋە مۇسلىم ئەبۇھۇرەيرە رەزىيەلالھۇ ئەنھۇدىن
پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ بۇ ھەقتە مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ(« :ھەدىسى قۇدىسىدا) ﷲ
تائاال مۇنداق دېدى :مەن ياراتقاندەك بىر نەرسە ياراتماقچى بولغان كىشىدىنمۇ ئۆزىگە ئۇۋال قىلغۇچى
بارمۇ؟ ئەگەر ئۇ بىر نەرسە يارىتااليدىغان بولسا ،زەررە ۋە دان ياراتسۇن».

248

ئاندىن ﷲ تائاال مۇنداق دېدى﴿ :چىۋىن ئۇالرنىڭ بەدىنىدىن بىر نەرسىنى (يەنى بۇتقا سۈركەپ
قويۇلغان خۇش پۇراق بىر نەرسىنى) ئېلىپ قاچسا ،ئۇنى چىۋىندىن تارتىپ ئااللمايدۇ﴾ يەنى ئۇ بۇتالر بىر

دانە چىۋىننى يارىتىشقىمۇ ئاجىزدۇر ،بەلكى ئۇالر ﷲ تائاالنىڭ مەخلۇقاتلىرى ئىچىدە ئەڭ ئاجىز ۋە ئەڭ
ئاددىي بولغان چىۋىن ئۆزلىرىگە سۈركەپ قويۇلغان خۇش ـ پۇراقالردىن كىچىككىنە ئېلىپ قاچماقچى
بولسا ،ئۇنىڭغا قارشى تۇرۇش ،ئۇنىڭدىن ئۆزىنى قوغداش ۋە ئېلىپ قاچقان نەرسىنى چىۋىندىن
تارتىۋېلىشقىمۇئاجىزدۇر.

﴿بۇتمۇ ۋە (ئۇنىڭغا) چوقۇنغۇچىمۇ ئاجىزدۇر﴾ ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇما بۇ ئايەتنىڭ
مەنىسى ھەققىدە :بۇتمۇ ۋە چىۋىنمۇ ئاجىزدۇر دېگەنلىكتۇر -،دېدى .ئايەتكە بېرىلگەن بۇ مەنىنى ئىبنى
جەرىر توغرا دەپ قارىدى .چۈنكى ،بۇ ئايەت چىۋىن بىلەن بۇتنىڭ ۋەقەلىكىنى بايان قىلغان ئايەتتۇر.

ھەج سۈرىسى

﴿ئۇالر (ئەرزىمەس بۇتالرنى ﷲ غا شېرىك قىلىۋېلىپ) ﷲ نى تېگىشلىك رەۋىشتە ئۇلۇغالشمىدى﴾

يەنى ئۇالر ﷲ تائاالغا قىلىدىغان ئىبادەتنى ئاجىزلىقىدىن بىر چىۋىنگىمۇ قارشىلىق كۆرسىتەلمەيدىغان
نەرسىلەرگە قىلىپ ،ﷲ تائاالنىڭ قۇدرىتىنى ۋە كاتتىلىقىنى ھەقىقىي رەۋىشتە تونۇمىدى.
﴿شۈبھىسىزكى ،ﷲ ھەقىقەتەن كۈچلۈكتۈر﴾ يەنى ﷲ تائاال كۈچلۈك زاتتۇر ،شۇڭا ھەممە
مەخلۇقاتالرنى ياراتتى .ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دېدى﴿ :مەخلۇقاتنى دەسلەپتە (يوقتىن) بار
قىلىدىغان ،ئاندىن ئۇنى (ئۆلگەندىن كېيىن) تىرىلىدۈرىدىغان ﷲ ئەنە شۇدۇر ،ئۇ (يەنى مەخلۇقاتنى
تىرىلدۈرۈش) ﷲ غا (ئۇنى دەسلەپتە يوقتىن بار قىلغانغا قارىغاندا) ئوڭايدۇر﴾(((﴿ ،پەرۋەردىگارىڭنىڭ
جازاسى شەك -شۈبھىسىز قاتتىقتۇر ،ﷲ (خااليىقنى) ھەقىقەتەن يوقتىن بار قىلىدۇ (يەنى ئۆلگەندىن
كېيىن ئۇالرنى) تىرىلدۈرىدۇ﴾(((﴿ ،ﷲ ھەقىقەتەن ھەممىگە رىزىق بەرگۈچىدۇر ،قۇدرەتلىكتۇر( ،ﷲ
نىڭ) قۇۋۋىتى ئارتۇقتۇر﴾(((.
﴿شۈبھىسىزكى ،ﷲ غالىبتۇر﴾ يەنى ﷲ ھەممە نەرسىنى باش ئەگدۈردى ،تىزگىنلىدى ۋە
بويسۇندۇردى ،ئۇنىڭ كاتتىلىقىغا ۋە ھۆكۈمرانلىقىغا ھېچ كىشى قارشى تۇرالمايدۇ ،ئۇ ھەممە نەرسىلەرنى
تىزگىنلىگۈچىزاتتۇر.

*******
ﭼﭽﭾﭿ ﮀﮁﮂﮃﮄ ﮅﮆﮇﮈﮉﮊﮋ
ﮌﮍﮎﮏﮐﮑﮒﮓﮔ
ﷲ پەرىشتىلەردىنمۇ (پەيغەمبەرلىرىگە ۋەھيى يەتكۈزۈش ئۈچۈن) ،ئىنسانالردىنمۇ (شەرىئەتنى
بەندىلەرگە يەتكۈزۈش ئۈچۈن) ئەلچىلەرنى تالاليدۇ ،ﷲ ھەقىقەتەن (بەندىلىرىنىڭ سۆزلىرىنى)
ئاڭالپ تۇرغۇچىدۇر( ،قىلمىشلىرىنى) كۆرۈپ تۇرغۇچىدۇر﴿ .﴾75ﷲ ئۇالرنىڭ ئالدىدىكى نەرسىلەرنى
(يەنى ئۇالرنىڭ ھازىرقى ئەھۋالىنى ۋە كەلگۈسىدىكى ئىشلىرىنى) بىلىدۇ( ،بەندىلەرنىڭ) ئىشلىرىنىڭ
ھەممىسى ﷲ غا قايتۇرۇلىدۇ (ﷲ ئۇالرغا يا مۇكاپات ،يا جازا بېرىدۇ)﴿.﴾76

اﷲ تائاالنىڭ ئەلچىلەرنى پەرىشتىلەردىن ۋە ئىنسانالردىن تاللىغانلىقى
﴿(ﷲ پەرىشتىلەردىنمۇ (پەيغەمبەرلىرىگە ۋەھيى يەتكۈزۈش ئۈچۈن) ،ئىنسانالردىنمۇ
(شەرىئەتنى بەندىلەرگە يەتكۈزۈش ئۈچۈن) ئەلچىلەرنى تالاليدۇ﴾ يەنى ﷲ تائاال بۇ ئايەتتە

ئۆزىنىڭ شەرىئىتىنى ۋە پۈتىۋەتكەنلىرىنى (پەيغەمبەرلەرگە يەتكۈزۈش ئۈچۈن) پەرىشتىلەردىن
ئەلچىلەرنىتالاليدىغانلىقىۋەﷲتائاالنىڭدىنىنى(ئىنسانالرغا)يەتكۈزۈشئۈچۈنئىنسانالردىن
ئەلچىلەر (يەنى پەيغەمبەرلەر) نى تالاليدىغانلىقىدىن خەۋەر بەردى.
((( رۇم سۈرىسى 27ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( بۇرۇج سۈرىسى 12ـ 13ـ ئايەتلەر.
((( زارىيات سۈرىسى 58ـ ئايەت.

249

﴿ﷲ ھەقىقەتەن (بەندىلىرىنىڭ سۆزلىرىنى) ئاڭالپ تۇرغۇچىدۇر( ،قىلمىشلىرىنى)
كۆرۈپ تۇرغۇچىدۇر﴾ يەنى ﷲ تائاال بەندىلىرىنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭالپ تۇرغۇچىدۇر ،ئۇالرنى

كۆرۈپ تۇرغۇچىدۇر ۋە ئۇالرنىڭ ئىچىدىن كىمنىڭ ئەلچىلىككە اليىق بولىدىغانلىقىنى بىلىپ
تۇرغۇچىدۇر.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دېدى﴿ :ﷲ پەيغەمبەرلىك ۋەزىپىسىنى قەيەرگە ئورنىتىشنى
(يەنى كىمنىڭ ئۇنىڭ ئەھلى بولىدىغانلىقىنى) ئوبدان بىلىدۇ﴾(((.

﴿ﷲ ئۇالرنىڭ ئالدىدىكى نەرسىلەرنى (يەنى ئۇالرنىڭ ھازىرقى ئەھۋالىنى ۋە كەلگۈسىدىكى
ئىشلىرىنى) بىلىدۇ( ،بەندىلەرنىڭ) ئىشلىرىنىڭ ھەممىسى ﷲ غا قايتۇرۇلىدۇ (ﷲ ئۇالرغا يا
مۇكاپات ،يا جازا بېرىدۇ)﴾ يەنى ﷲ تائاال ۋەزىپە بىلەن ئەۋەتكەن پەيغەمبەرلىرىنىڭ قانداق

ئىشالرغايولۇقىدىغانلىقىنىئوبدانبىلىدۇ.

ﷲ تائاال ئۇالرنىڭ ئىشلىرىدىن كىچىككىنىمۇ خەۋەرسىز قالمايدۇ .ﷲ تائاال ئۆزىنىڭ ھەممە
نەرسىنى بىلىپ تۇرىدىغانلىقى توغرىسىدا مۇنداق دېدى﴿ :ﷲ غەيبنى بىلگۈچىدۇر ،ئۆزىنىڭ
غەيبىدىن ھېچبىر ئادەمنى خەۋەردار قىلمايدۇ ،پەقەت ﷲ ئۆزى مەمنۇن بولغان پەيغەمبىرىگىال
(بەزى غەيبنى بىلدۈرىدۇ) ،ئۇنىڭ ئالدىغا ۋە ئارقىسىغا كۆزەتچى (پەرىشتە) سېلىپ قويىدۇ( ،بۇ
ﷲ نىڭ) ئۇنىڭ (يەنى پەيغەمبەرنىڭ) ﷲ نىڭ ئەلچىلىكىنى يەتكۈزگەنلىكىنى بىلىپ تۇرۇشى
ئۈچۈندۇر .ﷲ ئۇالرنىڭ سۆز -ھەرىكەتلىرىنى تولۇق بىلگۈچىدۇر ،ھەر شەيئىنىڭ سانىنى
تولۇق ئىگەللىگۈچىدۇر»﴾((( .يەنى ﷲ تائاال ئۇالرنىڭ ئۈستىدىن كۆزىتىپ تۇرغۇچىدۇر ،ئۇالرغا
دېيىلگەن گەپ ـ سۆزلەرگە گۇۋاھچىدۇر ،ئۇالرنى ساقلىغۇچىدۇر ۋە ئۇالرغا ياردەم بەرگۈچىدۇر.
ﷲتائاالئۆزىنىڭپەيغەمبەرلىرىنىساقاليدىغانلىقىتوغرىسىدامۇنداقدېدى﴿:ئىپەيغەمبەر!
پەرۋەردىگارىڭ تەرىپىدىن ساڭا نازىل قىلىنغان ئەھكامالرنىڭ ھەممىسىنى يەتكۈزگىن ،ئەگەر
تولۇق يەتكۈزمىسەڭ ،ﷲ تاپشۇرغان ۋەزىپىنى ئادا قىلمىغان بولىسەن .ﷲ سېنى كىشىلەرنىڭ
زىيانكەشلىكىدىن ساقاليدۇ .ﷲ ھەقىقەتەن كاپىر قەۋمنى ھىدايەت قىلمايدۇ﴾(((.

*******
250

ﮕﮖﮗﮘﮙﮚ ﮛﮜﮝ
ﮞ ﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ﮦﮧ ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ
ﮬﮭﮮﮯﮰﮱﯓﯔﯕﯖﯗﯘﯙﯚﯛﯜﯝﯞ
ﯟﯠﯡﯢﯣﯤﯥﯦﯧﯨﯩﯪ ﯫ
ﯬﯭﯮﯯﯰﯱﯲﯳﯴ
((( ئەنئام سۈرىسى 124ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( جىن سۈرىسى 29 - 28ـ ئايەتلەر.
((( مائىدە سۈرىسى 67ـ ئايەت.

ھەج سۈرىسى

ئى مۆمىنلەر! بەختكە ئېرىشىشىڭالر ئۈچۈن رۇكۇ قىلىڭالر ،سەجدە قىلىڭالر (يەنى تەزەررۇ
بىلەن ناماز ئوقۇڭالر)( ،يالغۇز) پەرۋەردىگارىڭالرغا ئىبادەت قىلىڭالر ،ياخشى ئىشالرنى (يەنى
خىش ـ ئەقرىباالرغا سىلە ـ رەھىم قىلىش ،يېتىم ـ يېسىرالرنىڭ بېشىنى سىالش ،كېچىسى
تەھەججۇد نامىزى ئۆتەش قاتارلىق ئىشالرنى) قىلىڭالر﴿ .﴾77ﷲ نىڭ يولىدا (پۇل ـ مېلىڭالر
بىلەن ،جېنىڭالر بىلەن) تاقىتىڭالرنىڭ يېتىشىچە جىھاد قىلىڭالر ،ﷲ (دىنغا ياردەم بېرىشكە
ئۈممەتلەر ئارىسىدىن) سىلەرنى تاللىدى (ئەڭ مۇكەممەل شەرىئەت ۋە ئۇلۇغ پەيغەمبەرنى سىلەرگە
خاس قىلدى) .سىلەرگە دىندا ھېچقانداق مۈشكۈللۈكنى قىلمىدى (سىلەرنى سىلەر تاقەت
قىاللمايدىغان ئىشالرنى قىلىشقا تەكلىپ قىلمىدى)( .بۇ) ئاتاڭالر ئىبراھىمنىڭ دىنىدۇر (بۇ توغرا
دىن بولغانلىقى ئۈچۈن ،ئۇنى مەھكەم ئۇچالڭالر) ،ﷲ سىلەرنى ئىلگىرى (يەنى قۇرئاندىن
ئىلگىرىكى كىتابالردا) مۇسۇلمان دەپ ئاتىدى .قۇرئاندىمۇ شۇنداق ئاتىدى( .ﷲ) پەيغەمبەرنى
سىلەرگە گۇۋاھ بولۇشقا ۋە سىلەرنى كىشىلەرگە گۇۋاھ بولۇشقا (تاللىدى) ،ناماز ئوقۇڭالر ،زاكات
بېرىڭالر ،ﷲ غا يېپىشىڭالر ،ﷲ سىلەرنىڭ ئىگەڭالردۇر ،ﷲ نېمىدېگەن ياخشى ئىگە!
نېمىدېگەن ياخشى مەدەتكار!﴿﴾78

ئىبادەت قىلىشقا ۋە جىھاد قىلىشقا بېرىلگەن بۇيرۇق
ئۇقبە ئىبنى ئامىر پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ:
«ھەج سۈرىسى (يەنى بۇ سۈرە ئۆزىدە كەلگەن ئىككى) سەجدە ئايىتى بىلەن ئارتۇق
قىلىندى ،كىمكى ئۇ ئىككى سەجدە ئايىتىدە سەجدە قىلمايمەن دەيدىكەن ،ئۇ ئىككى
ئايەتنىئوقۇمىسۇن».
﴿ﷲ نىڭ يولىدا (پۇل -مېلىڭالر بىلەن ،جېنىڭالر بىلەن) تاقىتىڭالرنىڭ يېتىشىچە جىھاد
قىلىڭالر﴾ بۇ ئايەت ﷲ تائاالغا كۈچىنىڭ يېتىشىچە بويسۇنۇشقا بۇيرۇش جەھەتتىن تۆۋەندىكى

ئايەتكە ئوخشاپ كېتىدۇ﴿ :ئى مۆمىنلەر! ﷲ غا اليىق رەۋىشتە تەقۋادارلىق قىلىڭالر﴾(((.

﴿ﷲ (دىنغا ياردەم بېرىشكە ئۈممەتلەر ئارىسىدىن) سىلەرنى تاللىدى (ئەڭ مۇكەممەل
شەرىئەت ۋە ئۇلۇغ پەيغەمبەرنى سىلەرگە خاس قىلدى)﴾ يەنى ﷲ تائاال باشقا ئۈممەتلەرنىڭ

ئىچىدىن سىلەرنى تاللىدى ،ئەڭ ھۆرمەتلىك پەيغەمبەرنى ۋە ئەڭ مۇكەممەل شەرىئەتنى
سىلەرگە بەردى.

﴿سىلەرگە دىندا ھېچقانداق مۈشكۈللۈكنى قىلمىدى (سىلەرنى سىلەر تاقەت قىاللمايدىغان
ئىشالرنى قىلىشقا تەكلىپ قىلمىدى)﴾ مۇبادا ﷲ تائاال سىلەرنى سىلەرگە ئېغىر ۋە قىيىن

كېلىپ قالىدىغان بىرەر ئىشقا بۇيرۇسا ،ئۇ ئىشتا سىلەرگە بىر چىقىش يولىنى قىلدى.
مەسىلەن :ناماز -ﷲ تائاالغا ۋە پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمغا ئىمان كەلتۈرۈش يۈزىسىدىن
ئېيتىدىغان گۇۋاھلىقتىن قالسىال ،ئىسالم دىننىڭ پرىنسىپلىرىنىڭ ئەڭ چوڭى ھېسابلىنىدۇ.
ناماز سەپەرگە چىقمىغاندا تۆت رەكەت ئوقۇلىدۇ ،سەپەر ئۈستىدە ئىككى رەكەت ئوقۇلىدۇ.
ئۇرۇش مەيدانىدا بولۇپ ،دۈشمەنلەرنىڭ ھۇجۇم قىلىپ قېلىشىدىن قورقۇپ تۇرغاندا( ،بەزى
((( ئال ئىمران سۈرىسى 102ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

251

ئالىمالرنىڭ كۆز قارىشىچە) بىر رەكەت ئوقۇلىدۇ .بۇ چاغدا نامازنى (مېڭىپ) كېتىپ بېرىپ
ياكى ئۇالغ ئۈستىدە كېتىپ بېرىپ ،مۇمكىن بولسا ،قىبلە تەرەپكە قاراپ ،ئەگەر مۇمكىن
بولمىسا ،باشقا تەرەپكە قاراپ ئوقۇسىمۇ بولىدۇ .شۇنىڭدەك ،سەپەر ئۈستىدە ئوقۇغان نەپلە
نامازدىمۇ (ئەگەر قىبلىگە يۈز كەلتۈرۈش مۇمكىن بولسا) قىبلىگە يۈز كەلتۈرۈپ ئوقۇيدۇ ،مۇبادا
قىبلىگە يۈز كەلتۈرۈش مۇمكىن بولمىسا ،باشقا تەرەپكە قاراپ ئوقۇيدۇ .كېسەل سەۋەبى بىلەن
نامازدا ئۆرە تۇرالمىسا ،ئۆرە تۇرمىسىمۇ بولىدۇ .مەسىلەن :كېسەل كىشى نامازنى ئولتۇرۇپ
ئوقۇيدۇ ،ئەگەر ئۇنداق قىاللمىسا ،يېنىچە يېتىپ تۇرۇپ ئوقۇيدۇ .شۇنىڭدەك ،تەسلىكتە ۋە
قىيىنچىلىقتا بېرىلگەن چىقىش يولى ۋە ئاسانلىق بېرىش ئىسالم دىنىنىڭ باشقا پەرز ۋە ۋاجىب
ئەمەللىرىدىمۇباردۇر.
پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم مۇنداق دېدى« :مەن ھەق تەراپدارى ۋە يەڭگىل بولغان دىن
بىلەن پەيغەمبەر قىلىنىپ ئەۋەتىلدىم» .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم مۇئاز بىلەن ئەبۇمۇسانى
يەمەنگە باشلىق قىلىپ ئەۋەتكەن ۋاقتىدا ،ئۇ ئىككىسىگە مۇنداق دېگەن« :خۇش بېشارەت
بېرىڭالر ،قاچۇرىۋەتمەڭالر ،ئاسانالشتۇرۇڭالر ،تەسلەشتۈرۈۋەتمەڭالر» .بۇ ھەقتە كەلگەن
ھەدىسلەرناھايىتىمۇكۆپتۇر.
﴿سىلەرگە دىندا ھېچقانداق مۈشكۈللۈكنى قىلمىدى﴾ شۇڭا ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ
ئەنھۇما بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە( :يەنى بىر قىيىنچىلىقتىن) چىقىش يولى قىلدى-،
دېدى.
﴿(بۇ) ئاتاڭالر ئىبراھىمنىڭ دىنىدۇر (بۇ توغرا دىن بولغانلىقى ئۈچۈن ،ئۇنى مەھكەم
ئۇچالڭالر)﴾ ئىبنى جەرىر :بۇ ئايەت بەزى گىرامماتكىلىق رولىغا ئاساسەن ،ﷲ تائاال بۇ دىندا

ھېچ تەسلىكنى قىلمىدى .بەلكى بۇ دىننى ئاتاڭالر ئىبراھىمنىڭ دىنىدەك كەڭ دائىرىلىك ۋە
يەڭگىل قىلدى دېگەن مەنىنى بېرىشىمۇ مۇمكىن .يەنە بەزى گىرامماتكىلىق رولىغا ئاساسەن،
سىلەر ئاتاڭالر ئىبراھىمنىڭ دىنىنى چىڭ تۇتۇڭالر دېگەن مەنىنى بېرىشىمۇ مۇمكىن -،دېدى.
ئەگەر بۇ ئايەت مۇشۇ مەنىنى بەرسە ،ئۇ چاغدا بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى تۆۋەندىكى ئايەتنىڭ
مەنىسىگە ئوخشاش بولىدۇ(﴿ :ئى مۇھەممەد! بۇ مۇشرىكالرغا) ئېيتقىنكى« ،پەرۋەردىگارىم
مېنى توغرا يولغا يەنى توغرا دىنغا ،باتىل دىنالردىن توغرا دىنغا بۇرالغان ئىبراھىمنىڭ دىنىغا
باشلىدى ،ئىبراھىم مۇشرىكالردىن ئەمەس ئىدى﴾(((.

﴿ﷲ سىلەرنى ئىلگىرى (يەنى قۇرئاندىن ئىلگىرىكى كىتابالردا) مۇسۇلمان دەپ ئاتىدى﴾

252

مۇجاھىد بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە مۇنداق دېدى :ﷲ تائاال سىلەرنى قۇرئاندىن بۇرۇنقى
كىتابالردا ،ھەممە نەرسىلەر خاتىرىلىنىپ ساقلىنىدىغان تاختىدا (يەنى لەۋھۇلمەھپۇزدا) ۋە
قۇرئاندا مۇسۇلمان دەپ ئاتىدى .بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە باشقىالرمۇ شۇنداق دېدى.

چۈنكى ،ﷲ تائاال مۇنداق دېدى﴿ :ﷲ (دىنغا ياردەم بېرىشكە ئۈممەتلەر ئارىسىدىن)
سىلەرنى تاللىدى (ئەڭ مۇكەممەل شەرىئەت ۋە ئۇلۇغ پەيغەمبەرنى سىلەرگە خاس قىلدى).
سىلەرگە دىندا ھېچقانداق مۈشكۈللۈكنى قىلمىدى (سىلەرنى سىلەر تاقەت قىاللمايدىغان
((( ئەنئام سۈرىسى 161ـ ئايەت.

ھەج سۈرىسى

ئىشالرنى قىلىشقا تەكلىپ قىلمىدى)﴾ ئاندىن :ئۇ بولسا ،ئاتاڭالر ئىبراھىم ئەلەيھىسساالمنىڭ
دىنى دەپ ،ئۇالرنى پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم (ئۇالرغا) ئېلىپ كەلگەن دىنغا ئەگىشىشكە
رىغبەتلەندۈردى.
ئاندىن كىتاب بېرىلگەنلەرنىڭ دىنىي ئالىملىرىغا ۋە دىنىي يول باشچىلىرىغا ئوقۇپ
بېرىلىدىغانپەيغەمبەرلەرنىڭكىتابلىرىدابۇرۇنقىزاماندىنتارتىپپەيغەمبەرئەلەيھىسساالمنىڭ
ئۈممىتىنىڭشۆھرىتىنىيايغانلىقىۋەئۇنىڭياخشىگېپىنىقىلغانلىقىدىنئىبارەتئۇئۈممەتكە
قىلغاننېمىتىنىئەسلىتىپمۇنداقدېدى﴿:ﷲسىلەرنىئىلگىرى(يەنىقۇرئاندىنئىلگىرىكى
كىتابالردا) مۇسۇلمان دەپ ئاتىدى .قۇرئاندىمۇ شۇنداق ئاتىدى﴾.
ئىمام نەسەئى ھارىس ئەشئەرىدىن بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە پەيغەمبەر
ئەلەيھىسساالمنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ« :كىمكى (بىر كىشىنى) ئىسالم
كېلىشتىن بۇرۇنقى نام ياكى لەقەملىرى بىلەن چاقىرسا ،شەكسىز ئۇ دوزاخنىڭ ئەتراپىدا
تىزلىنىپ ئولتۇرىدىغانالردىن (يەنى دوزاخقا كىرىدىغانالردىن) بولىدۇ» دېدى .بىر
كىشى :ئى ﷲ نىڭ پەيغەمبىرى! ئەگەر ئۇ كىشى روزا تۇتسىمۇ ۋە ناماز ئوقۇسىمۇ دوزاخقا
كىرىدىغانالردىن بوالمدۇ؟ -دېدى .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم« :ھەئە ،روزا تۇتسىمۇ ۋە ناماز
ئوقۇسىمۇ شۇنداق بولىدۇ ،ﷲ تائاال سىلەرنى مۇسۇلمان ۋە مۆمىن دەپ ئاتىدى .ئى ﷲ
تائاالنىڭ بەندىلىرى! (بىرەرسىنى چاقىرماقچى بولساڭالر) ﷲ تائاال ئاتىغان شۇ نام بىلەن
ئاتاڭالر» دېدى.
﴿(ﷲ) پەيغەمبەرنى سىلەرگە گۇۋاھ بولۇشقا ۋە سىلەرنى كىشىلەرگە گۇۋاھ بولۇشقا
(تاللىدى)﴾ يەنى سىلەرنىڭ قىيامەت كۈنى باشقا ئۈممەتلەرگە گۇۋاھچى بولۇشىڭالر

ئۈچۈن ،بىز سىلەرنى مۇشۇنداق ياخشى ،ئادالەتلىك ۋە ئادالەتلىكىڭالرغا ھەممە ئۈممۈتلەر
گۇۋاھ بەرگەن بىر ئۈممەت قىلدۇق .چۈنكى ،قىيامەت كۈنى ھەممە ئۈممەتلەر بۇ ئۈممەتنىڭ
بارلىق ئۈممەتلەردىن ئارتۇق ۋە ھۆرمەتلىك ئىكەنلىكىنى ئېتىراپ قىلىشىدۇ .شۇڭا بۇ
ئۈممەتنىڭ قىيامەت كۈنىدىكى (باشقا ئۈممەتلەر ئۈستىدىن :ئۇالرنىڭ پەيغەمبەرلىرى ﷲ
تائاال تەرىپىدىن ئېلىپ كەلگەن پەيغەمبەرلىك ۋەزىپسىنى ئۇالرغا يەتكۈزدى -،دەپ
بەرگەن)گۇۋاھلىقىقوبۇلقىلىنىدۇۋەپەيغەمبەرئەلەيھىسساالمنىڭئۆزىنىڭپەيغەمبەرلىك
ۋەزىپىسىنىبۇئۈممەتكەيەتكۈزگەنلىكىتوغرىسىدابۇئۈممەتئۈستىدىنبەرگەنگۇۋاھلىقى
قوبۇلقىلىنىدۇ.

﴿ناماز ئوقۇڭالر ،زاكات بېرىڭالر﴾ يەنى سىلەر سىلەرگە بېرىلگەن بۇ چوڭ نېمەت ئۈچۈن
شۈكرى قىلىش يۈزىسىدىن ﷲ تائاالنىڭ پەرزلىرىنى ئادا قىلىش ،بۇيرۇقلىرىغا بويسۇنۇش ۋە
توسقان ئىشلىرىدىن يېنىشتىن ئىبارەت ﷲ تائاالنىڭ ئۈستۈڭالردىكى ھەققىنى ئادا قىلىڭالر.
بۇ ئىشالرنىڭ ئىچىدىكى ئەڭ مۇھىمى نامازنى ئادا قىلىش ۋە بايالرنىڭ (يىلدا بىر قېتىم)
مېلىنىڭ زاكىتىنى پېقىر ،ئاجىز ۋە يوقسۇل كىشىلەرگە بېرىشىدۇر .زاكات توغرىسىدا بىز يۇقىرىدا
تەپسىلىيتوختىلىپئۆتتۇق.
﴿ﷲ غا يېپىشىڭالر﴾ يەنى سىلەر ئۆزەڭالرنى ﷲ تائاال بىلەن كۈچلەندۈرۈڭالر،
ئۇنىڭدىن ياردەم تەلەپ قىلىڭالر ۋە ئۇنىڭغا ئۆزەڭالرنى تاپشۇرۇڭالر﴿ .ﷲ سىلەرنىڭ

253

ئىگەڭالردۇر﴾ يەنى ﷲ تائاال سىلەرنى ساقلىغۇچى ۋە دۈشمىنىڭالرغا قارشى سىلەرگە ياردەم
بەرگۈچى زاتتۇر﴿ .ﷲ نېمىدېگەن ياخشى ئىگە! نېمىدېگەن ياخشى مەدەتكار﴾ يەنى دۈشمەنگە
قارشى نېمىدېگەن ياخشى ياردەم بەرگۈچى زاتتۇر!
شۇنىڭ بىلەن ،ھەج سۈرىسىنىڭ تەپسىرى تۈگىدى .ﷲ تائاالغا مىڭالرچە شۈكۈرلەر
بولسۇن!

254

مۇئمىنۇن سۈرىسى
مەككىدە نازىل بولغان 118 ،ئايەت
ﭑﭒﭓ

ﭑﭒﭓﭔﭕﭖﭗﭘﭙﭚ ﭛﭜﭝﭞ
ﭟﭠﭡﭢﭣ ﭤﭥﭦﭧﭨﭩﭪ
ﭫﭬ ﭭﭮ ﭯﭰﭱﭲﭳﭴﭵ ﭶﭷﭸﭹ
ﭺﭻﭼﭽﭾﭿ ﮀﮁﮂﮃﮄﮅﮆ
ﮇ ﮈﮉﮊﮋﮌﮍﮎﮏ ﮐﮑﮒ
ﮓﮔ
ناھايىتى شەپقەتلىك ۋە مېھرىبان ﷲ نىڭ ئىسمى بىلەن باشاليمەن
مۆمىنلەر ھەقىقەتەن بەختكە ئېرىشتى﴿( .﴾1شۇنداق مۆمىنلەركى) ئۇالر نامازلىرىدا
(ﷲنىڭ ئۇلۇغلۇقىدىن سۈر بېسىپ كەتكەنلىكتىن) ئەيمىنىپ تۇرغۇچىالردۇر﴿.﴾2
ئۇالر بىھۇدە سۆز ،بىھۇدە ئىشتىن يىراق بولغۇچىالردۇر﴿ .﴾3ئۇالر زاكات
بەرگۈچىلەردۇر﴿ .﴾4ئۇالر ئەۋرەتلىرىنى (ھارامدىن) ساقلىغۇچىالردۇر﴿( .﴾5يەنى
ئەۋرەتلىرىنى) پەقەت خوتۇنلىرىدىن ،چۆرىلىرىدىن باشقىالردىن ساقلىغۇچىالردۇر
(بۇالر بىلەن يېقىنچىلىق قىلغۇچىالر ماالمەت قىلىنمايدۇ)﴿ .﴾6بۇنىڭ سىرتىدىن
(جىنسي تەلەپنى قاندۇرۇشنى) تەلەپ قىلغۇچىالر ھەددىدىن ئاشقۇچىالردۇر﴿.﴾7
ئۇالر (يەنى مۆمىنلەر) ئۆزلىرىگە تاپشۇرۇلغان ئامانەتلەرگە ۋە بەرگەن ئەھدىگە
رىئايە قىلغۇچىالردۇر﴿ .﴾8ئۇالر نامازلىرىنى (ۋاقتىدا تەئدىل ئەركان بىلەن)
ئادا قىلغۇچىالردۇر﴿ .﴾9ئەنە شۇالر (يەنى يۇقىرىقى سۈپەتلەرگە ئىگە مۆمىنلەر
نازۇنېمەتلىك جەننەتنىڭ) ۋارىسلىرىدۇر﴿ .﴾10ئۇالر (يۇقىرى دەرىجىلىك
جەننەت) فىردەۋسكە ۋارىسلىق قىلىدۇ ،فىردەۋستە مەڭگۈ قالىدۇ﴿.﴾11

مۆمىنلەرنىڭ نىجاتلىققا ئېرىشىدىغانلىقى ۋە ئۇالرنىڭ سۈپەتلىرى
﴿مۆمىنلەر ھەقىقەتەن بەختكە ئېرىشتى﴾ يەنى مۆمىنلەر ھەقىقەتەن نىجاتلىق ۋە بەختكە ئېرىشتى.
نىجاتلىققائېرىشكەنلەربولسا،تۆۋەندىكىسۈپەتلەربىلەنسۈپەتلەنگەنكىشىلەردۇر(﴿:شۇنداقمۆمىنلەركى)
Sez Uygur ädäbiyättän 1 tekst ukıdıgız.
Çirattagı - Tefsir İbni Kesir - 04 - 22
  • Büleklär
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 01
    Süzlärneñ gomumi sanı 1970
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1010
    32.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 02
    Süzlärneñ gomumi sanı 2276
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1029
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 03
    Süzlärneñ gomumi sanı 3705
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1248
    34.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 04
    Süzlärneñ gomumi sanı 3595
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1302
    36.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    58.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 05
    Süzlärneñ gomumi sanı 3416
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1329
    36.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 06
    Süzlärneñ gomumi sanı 3638
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1328
    36.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    58.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 07
    Süzlärneñ gomumi sanı 3526
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1262
    34.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 08
    Süzlärneñ gomumi sanı 3531
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1347
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 09
    Süzlärneñ gomumi sanı 3515
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1374
    34.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 10
    Süzlärneñ gomumi sanı 3565
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1389
    32.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 11
    Süzlärneñ gomumi sanı 3417
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1287
    35.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 12
    Süzlärneñ gomumi sanı 3525
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1331
    34.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 13
    Süzlärneñ gomumi sanı 3520
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1282
    32.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 14
    Süzlärneñ gomumi sanı 3658
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1445
    31.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 15
    Süzlärneñ gomumi sanı 3545
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1389
    34.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 16
    Süzlärneñ gomumi sanı 3566
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1298
    35.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 17
    Süzlärneñ gomumi sanı 3625
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1346
    34.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 18
    Süzlärneñ gomumi sanı 3578
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1395
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 19
    Süzlärneñ gomumi sanı 3592
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1384
    32.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 20
    Süzlärneñ gomumi sanı 3597
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1350
    33.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 21
    Süzlärneñ gomumi sanı 3530
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1324
    35.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 22
    Süzlärneñ gomumi sanı 3599
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1483
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 23
    Süzlärneñ gomumi sanı 3525
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1356
    34.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 24
    Süzlärneñ gomumi sanı 3545
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1376
    34.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 25
    Süzlärneñ gomumi sanı 3479
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1332
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 26
    Süzlärneñ gomumi sanı 3815
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1244
    37.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 27
    Süzlärneñ gomumi sanı 3744
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1409
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 28
    Süzlärneñ gomumi sanı 3633
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1385
    33.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 29
    Süzlärneñ gomumi sanı 3480
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1426
    28.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    40.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 30
    Süzlärneñ gomumi sanı 3672
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1403
    33.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 31
    Süzlärneñ gomumi sanı 3612
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1405
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 32
    Süzlärneñ gomumi sanı 3668
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1410
    33.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 33
    Süzlärneñ gomumi sanı 3618
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1325
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 34
    Süzlärneñ gomumi sanı 3591
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1365
    33.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 35
    Süzlärneñ gomumi sanı 3666
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1381
    34.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 36
    Süzlärneñ gomumi sanı 3668
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1314
    35.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    57.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 37
    Süzlärneñ gomumi sanı 3488
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1383
    33.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 38
    Süzlärneñ gomumi sanı 3463
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1340
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 39
    Süzlärneñ gomumi sanı 3554
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1325
    32.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 40
    Süzlärneñ gomumi sanı 3524
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1341
    34.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 41
    Süzlärneñ gomumi sanı 3521
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1327
    35.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 42
    Süzlärneñ gomumi sanı 3618
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1371
    33.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 43
    Süzlärneñ gomumi sanı 3671
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1375
    32.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 44
    Süzlärneñ gomumi sanı 3655
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1414
    33.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 45
    Süzlärneñ gomumi sanı 3604
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1519
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 46
    Süzlärneñ gomumi sanı 3691
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1366
    30.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 47
    Süzlärneñ gomumi sanı 3661
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1343
    31.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 48
    Süzlärneñ gomumi sanı 3507
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1322
    35.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 49
    Süzlärneñ gomumi sanı 3666
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1350
    33.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 50
    Süzlärneñ gomumi sanı 3657
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1351
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 51
    Süzlärneñ gomumi sanı 3644
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1370
    34.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 52
    Süzlärneñ gomumi sanı 3581
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1422
    33.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 53
    Süzlärneñ gomumi sanı 3682
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1656
    30.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 54
    Süzlärneñ gomumi sanı 3600
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1396
    30.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 55
    Süzlärneñ gomumi sanı 3562
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1468
    31.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 56
    Süzlärneñ gomumi sanı 3639
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1507
    32.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 57
    Süzlärneñ gomumi sanı 3590
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1349
    33.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 58
    Süzlärneñ gomumi sanı 3564
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1416
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 59
    Süzlärneñ gomumi sanı 1239
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 614
    45.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    62.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.