Latin

Tefsir İbni Kesir - 04 - 13

Süzlärneñ gomumi sanı 3520
Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1282
32.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
46.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
51.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
ads place
﴿«سىلەرمۇ ،ئاتا ـ بوۋاڭالرمۇ (پايدا ـ زىيان يەتكۈزەلمەيدىغان ،ئاڭلىمايدىغان جانسىز بۇتالرغا
چوقۇنغانلىقىڭالر ئۈچۈن) ھەقىقەتەن روشەن گۇمراھلىقتا سىلەر» دېدى﴾.

ئىبراھىم ئەلەيھىسساالم ئۇالرنىڭ ئاتا ـ بوۋىلىرىنى ئەخمەققە چىقىرىپ ،ئۇالرنىڭ ئىالھلىرىنى
ھاقارەتلىگەندە ،ئۇالر مۇنداق دېدى«﴿ :سەن راست دەۋاتامسەن ياكى چاقچاق قىلىۋاتامسەن؟»﴾ يەنى
سەن بۇ سۆزنى چاقچاق قىلىپ دەۋاتامسەن ياكى راست دەۋاتامسەن .چۈنكى ،بىز سېنىڭدىن بۇرۇن
ھېچ بىر كىشىدىن بۇنداق سۆزنى ئاڭالپ باقمىغان.
ئىبراھىم ئەلەيھىسساالم مۇنداق دېدى«﴿ :ئۇنداق ئەمەس ،سىلەرنىڭ (ئىبادەت قىلىشىڭالرغا اليىق)
پەرۋەردىگارىڭالر ئاسمانالرنىڭ ۋە زېمىننىڭ پەرۋەردىگارىدۇر ،ئۇالرنى ئۇ ياراتقان ،مەنمۇ ئۇنىڭغا (قەتئى
دەلىللەر بىلەن) گۇۋاھلىق قىلغۇچىالردىنمەن﴾ يەنى مەنمۇ ئۇنىڭدىن باشقا ئىالھ ۋە پەرۋەردىگارنىڭ

يوقلۇقىغاگۇۋاھلىقبېرىمەن.

*******
ﯹﯺﯻﯼﯽﯾ ﯿﰀﭑﭒﭓ ﭔﭕﭖﭗ
ﭘﭙﭚﭛﭜﭝﭞ ﭟ ﭠﭡﭢﭣﭤﭥﭦﭧ
ﭨﭩﭪﭫﭬﭭﭮﭯﭰﭱﭲﭳﭴﭵﭶﭷﭸ
ﭹﭺﭻﭼﭽﭾﭿﮀﮁﮂﮃﮄ

148

ﷲ بىلەن قەسەمكى ،سىلەر قايتىپ كەتكەندىن كېيىن چوقۇم بۇتلىرىڭالرنى (چېقىۋېتىشنىڭ)
ئامالىنى قىلىمەن»﴿ .﴾57ئىبراھىم بۇتالرنى چېقىپ پارچە ـ پارچە قىلىۋەتتى ،ئۇالرنىڭ قايتىپ كېلىپ
(بۇتالرنى كىمنىڭ چاققانلىقىنى سورىشى ئۈچۈن) پەقەت چوڭ بۇتنى (چاقماي) قالدۇردى﴿( .﴾58ئۇالر
بايرىمىدىن قايتىپ كېلىپ بۇتلىرىنىڭ چېقىۋېتىلگەنلىكىنى كۆرۈپ) «بۇتلىرىمىزنى مۇنداق قىلغان
كىم؟ ئۇ ھەقىقەتەن زالىم ئىكەن» دېدى﴿( .﴾59ئۇالرنىڭ بەزىسى) ئىبراھىم ئاتلىق بىر يىگىتنىڭ
ئۇالرنى ئەيىبلىگەنلىكىنى ئاڭلىغان ئىدۇق (يەنى شۇ قىلغان بولۇشى مۇمكىن)» دېدى﴿ .﴾60ئۇالر
(يەنى نەمرۇد ۋە ئۇنىڭ قەۋمىنىڭ چوڭلىرى)« :ئىبراھىمنى كىشىلەرنىڭ ئالدىغا ئېلىپ كېلىڭالر،
(ئىبراھىمنىڭ بۇتالرنى ئەيىبلىگەنلىكىگە) ئۇالر گۇۋاھلىق بەرسۇن» دېدى﴿ .﴾61ئۇالر« :ئى ئىبراھىم!
بۇتلىرىمىزنى مۇشۇنداق قىلغان سەنمۇ؟» دېدى﴿( .﴾62ئىبراھىم(« :ياق) بەلكى ئۇالرنىڭ مۇنۇ
چوڭى شۇنداق قىلدى ،ئەگەر ئۇالر سۆزلىيەلىسە( ،كىمنىڭ چاققانلىقىنى) ئۇالرنىڭ ئۆزلىرىدىن سوراپ
بېقىڭالر!» دېدى﴿.﴾63

ئىبراھىم ئەلەيھىسساالمنىڭ بۇتالرنى چېقىۋەتكەنلىكى
ئىبراھىم ئەلەيھىسساالم ئۇالرنىڭ بۇتلىرىنى چېقىۋەتمەكچى بولۇپ ،قەسەم ئىچىپ مۇنداق دېدى:

﴿ﷲ بىلەن قەسەمكى ،سىلەر قايتىپ كەتكەندىن كېيىن چوقۇم بۇتلىرىڭالرنى (چېقىۋېتىشنىڭ) ئامالىنى
قىلىمەن»﴾ يەنى ئىبراھىم ئەلەيھىسساالم قەۋمى ئۆزلىرىنىڭ بايرىمىغا كەتكەندىن كېيىن ،ئۇالرنىڭ

ئەنبىيا سۈرىسى

بۇتلىرىنى چىقىۋېتىشكە قەسەم ئىچتى ،ئۇالرنىڭ بەزىسى ئۇنىڭ قەسىمىنى ئاڭالپ قالدى.
ئەبۇئىسھاق ئەبۇئەھۋەستىن ئابدۇلالھنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :ئىبراھىم
ئەلەيھىسساالمنىڭ قەۋمى بايرامغا مېڭىشقاندا ،ئىبراھىمنىڭ قېشىدىن ئۆتۈپ ،ئۇنىڭغا :ھەي ئىبراھىم! بىز
بىلەن بىللە بايرامغا بارمامسەن؟ -دېدى .ئىبراھىم :مەن كېسەل بولۇپ قالدىم ،شۇڭالشقا بارالمايمەن-،
دەپمۇنداققەسەمئىچتى﴿:ﷲبىلەنقەسەمكى،سىلەرقايتىپكەتكەندىنكېيىنچوقۇمبۇتلىرىڭالرنى
(چېقىۋېتىشنىڭ) ئامالىنى قىلىمەن»﴾ ئۇنىڭ قەسىمىنى (ئۇالرنىڭ) بەزىلىرى ئاڭالپ قالدى.
﴿ئىبراھىم بۇتالرنى چېقىپ پارچە ـ پارچە قىلىۋەتتى ،ئۇالرنىڭ قايتىپ كېلىپ (بۇتالرنى كىمنىڭ
چاققانلىقىنى سورىشى ئۈچۈن) پەقەت چوڭ بۇتنى (چاقماي) قالدۇردى﴾ ﷲ تائاال ئىبراھىمنىڭ بۇتالرنى

چاققانلىقى توغرىسىدا مۇنداق دېدى﴿ :ئاندىن ئۇالرغا يۈزلىنىپ ئوڭ قولى بىلەن ئۇرۇپ پاچاقالشقا
كىرىشتى﴾(((.

ئالىمالر ئىبراھىم ئەلەيھىسساالمنىڭ قەۋمىنىڭ :چوڭ بۇت كىچىك بۇتالرنىڭ ئۆزىگە ئوخشاش
ئىبادەت قىلىنىشىغا قىزغىنىپ ،ئۇالرنى چېقىۋەتكەن ئوخشايدۇ -،دەپ ئويالپ قېلىشى ئۈچۈن ،بۇتالرنى
چاققان پالتىنى چوڭ بۇتنىڭ قولىغا تۇتقۇزۇپ قويغانلىقىنى بايان قىلىدۇ .ئۇنىڭ قەۋمى بايرام قىلغان
جايدىن قايتىپ ،بۇتلىرىنىڭ ھەقىقىي ئىالھلىق ساالھىيىتى يوق بىر نەرسە ئىكەنلىكىنى ۋە ئۇنىڭغا
چوقۇنغۇچىالرنىڭئەقىلسىزئىكەنلىكىنىكۆرسىتىپبېرىشنىمەقسەتقىلغانئىبراھىمئەلەيھىسساالمنىڭ
بۇتالرغا قىلغان بۇ ئاھانىتىنى كۆرۈپ مۇنداق دېدى«﴿ :بۇتلىرىمىزنى مۇنداق قىلغان كىم؟ ئۇ ھەقىقەتەن
زالىم ئىكەن»﴾ ئىبراھىم ئەلەيھىسساالمنىڭ :مەن بۇتالرنى چاقىمەن -،دەپ ئىچكەن قەسىمىنى ئاڭالپ
قالغانالر(﴿ :ئۇالرنىڭ بەزىسى) ئىبراھىم ئاتلىق بىر يىگىتنىڭ ئۇالرنى ئەيىبلىگەنلىكىنى ئاڭلىغان ئىدۇق
(يەنى شۇ قىلغان بولۇشى مۇمكىن)» دېدى﴾.
﴿ئۇالر (يەنى نەمرۇد ۋە ئۇنىڭ قەۋمىنىڭ چوڭلىرى)« :ئىبراھىمنى كىشىلەرنىڭ ئالدىغا ئېلىپ
كېلىڭالر( ،ئىبراھىمنىڭ بۇتالرنى ئەيىبلىگەنلىكىگە) ئۇالر گۇۋاھلىق بەرسۇن» دېدى﴾ مانا بۇ ،ئىبراھىم

ئەلەيھىسساالم كۆزلىگەن چوڭ بىر مەقسەتتۇر ،ئۇنىڭ مەقسىتى يىغىلغان شۇ كىشىلەرنىڭ ئالدىدا
ئۆزلىرىگە ھېچ پايدا ـ زىيان كەلتۈرەلمەيدىغان بۇتالردىن پايدا تەلەپ قىلىپ ئۇنىڭغا چوقۇنغانلىقىنىڭ
نەقەدەر ئەقىلسىزلىق ۋە ئەخمەقلىق ئىكەنلىكىنى بىلدۈرۈشتۇر.

﴿ئۇالر« :ئى ئىبراھىم! بۇتلىرىمىزنى مۇشۇنداق قىلغان سەنمۇ؟» دېدى( .ئىبراھىم(« :ياق)
بەلكى ئۇالرنىڭ مۇنۇ چوڭى شۇنداق قىلدى ،ئەگەر ئۇالر سۆزلىيەلىسە( ،كىمنىڭ چاققانلىقىنى)
ئۇالرنىڭ ئۆزلىرىدىن سوراپ بېقىڭالر!» دېدى﴾ ھەقىقەتەن ئىبراھىم ئەلەيھىسساالم ئۇالرنىڭ بۇتالرنىڭ

سۆزلىيەلمەيدىغانلىقىنى ۋە بۇتالر جانسىز بولغانلىقى ئۈچۈن ئىشنى ئۇالرنىڭ قىاللمايدىغانلىقىنى تونۇپ
يېتەرمىكىن دېگەننى كۆزدە تۇتۇپ بۇ سۆزنى قىلدى.
ئىمام بۇخارى ۋە مۇسلىم ئەبۇھۇرەيرە رەزىيەلالھۇ ئەنھۇدىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ مۇنداق
دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ« :ئىبراھىم ئەلەيھىسساالم ئۆمرىدە پەقەت ئۈچ قېتىمال يالغان سۆزلەپ
باققان ئىدى .ئۇ ئۈچ قېتىملىق يالغاننىڭ ئىككىسى ﷲ تائاال ئۈچۈن بولغان ئىدى ،ئۇ ئىككىسى بولسا
ئىبراھىمنىڭ(«﴿ :ياق) بەلكى ئۇالرنىڭ مۇنۇ چوڭى شۇنداق قىلدى﴾ ۋە«﴿ :مەن ھەقىقەتەن كېسەل
((( ساففات سۈرىسى – 93ئايەت.

149

بولۇپ قالىمەن»﴾((( دېگەن سۆزىدۇر .يەنە بىرسى بولسا ،سارەنىڭ ھەققىدە قىلغان يالغانچىلىقىدۇر.
ئىبراھىم ئەلەيھىسساالم سارە بىلەن بىر زالىم پادىشاھنىڭ زېمىنىدا كېتىۋېتىپ بىر يەرگە كېلىپ چۈشتى.
ھېلىقى زالىمنىڭ قېشىغا بىر كىشى كېلىپ ،ئۇنىڭغا :سېنىڭ زېمىنىڭ تەۋەسىدە بولغان پاالنى يەرگە
قېشىدا ناھايىتى چىرايلىق ئايال بار بىر كىشى كېلىپ چۈشتى -،دەپ خەۋەر قىلدى .زالىم پادىشاھ
ئىبراھىم ئەلەيھىسساالمغا ئادەم ئەۋەتىپ ،ئۇنى چاقىرتىپ كېلىپ ،ئۇنىڭدىن :سەن بىلەن بىللە كەلگەن
ئايال سېنىڭ نېمەڭ بولىدۇ؟ -دەپ سورىدى .ئىبراھىم :ئۇ مېنىڭ قېرىندىشىم بولىدۇ -،دەپ جاۋاب
بەردى ،زالىم پادىشاھ :سەن بېرىپ ئۇنى قېشىمغا ئەۋەتىۋەتكىن -،دېدى.
ئىبراھىم ئەلەيھىسساالم سارەنىڭ قېشىغا بېرىپ ،ئۇنىڭغا :بۇ زالىم مەندىن سېنى سورىدى،
مەن ئۇنىڭغا سېنى مېنىڭ قېرىندىشىم -،دېدىم .سەن مېنى ئۇنىڭ ئالدىدا يالغانچى قىلما ،سەن
ھەقىقەتەن مېنىڭ دىنىي قېرىندىشىم ،بۇ يەردە مەن ۋە سەندىن باشقا بىرمۇ مۇسۇلمان يوق دەپ،
ئۇنى ئېلىپ ماڭدى .ئۇ يەرگە يېتىپ بارغاندا ،ئىبراھىم ئەلەيھىسساالم (سىرتتا) ناماز ئوقۇپ قالدى،
سارە زالىمنىڭ قېشىغا كىردى .زالىم ئۇنى كۆرۈپال ئۇنى تۇتماقچى بولۇپ قول ئۇزارتىۋېدى ،قولى قېتىپ
قالدى .زالىم سارەگە :سەن ﷲ تائاالغا مەن ئۈچۈن دۇئا قىلغىن ،مەن ساڭا چېقىلماي -،دېدى.
سارە ئۇنىڭ ئۈچۈن دۇئا قىلدى ،ئۇنىڭ قولى ئوڭشالدى .ئاندىن زالىم ئۇنى تۇتماقچى بولۇپ يەنە
قول ئۇزارتتى ،قولى بۇرۇنقىدەك ياكى ئۇنىڭدىن بەكرەك قېتىپ قالدى (ئاندىن ئۇ سارەگە :ماڭا دۇئا
قىلساڭ -،دەپ يالۋۇردى .سارە ئۇنىڭ ئۈچۈن دۇئا قىلدى ،ئۇنىڭ قولى يەنە ئوڭشالدى) .زالىم بۇ
ئىشنى ئۈچىنچى قېتىم قىلدى ،بۇ قېتىمدىمۇ ئۇنىڭ قولى قېتىپ قالدى .ئۇ بۇرۇنقى ئىككى قېتىمغا
ئوخشاش سارەگە ﷲ تائاالغا دۇئا قىلساڭ ،مەن ساڭا چېقىلماي -،دەپ يالۋۇردى .سارە ئۇنىڭ ئۈچۈن
دۇئا قىلدى .ئۇنىڭ قولى ئوڭشالدى ،ئۇ يېنىدىكى خىزمەتكارىنى چاقىرىپ :ھەقىقەتەن سەن ماڭا
ئىنسان ئەمەس ،شەيتان ئېلىپ كېلىپسەن ،ئۇنى قېشىمدىن چىقىرىۋەت ،خىزمىتى ئۈچۈن ھاجەرنى
ئۇنىڭغا بەرگىن -،دېدى .سارە ھاجەرنى ئېلىپ ،زالىمنىڭ قېشىدىن ئىبراھىمنىڭ قېشىغا كەلدى.
ئىبراھىم ئۇنىڭ كەلگەنلىكىنى سېزىپ ناماز ئوقۇشتىن توختاپ :ئەھۋالىڭ قانداق؟ -دەپ سورىدى.
ئۇ :ﷲ تائاال بۇزۇق كاپىرنىڭ سۇيىقەستىدىن مېنى ساقلىدى ۋە خىزمىتىمگە ھاجەرنى ئاتا قىلدى-،
دەپ جاۋاب بەردى» .مۇھەممەد ئىبنى سىرىن :ئەبۇھۇرەيرە بۇ ھەدىسنى سۆزلەپ بەرگەن ۋاقتىدا :ئى
ئەرەبلەر! ھاجەر سىلەرنىڭ ئاناڭالر دەيتتى -،دېدى.

*******
150

ﮅﮆ ﮇ ﮈﮉﮊﮋﮌﮍﮎﮏ ﮐﮑﮒﮓ
ﮔﮕﮖﮗﮘﮙﮚﮛﮜﮝﮞﮟﮠ ﮡ
ﮢﮣﮤﮥﮦﮧﮨﮩﮪﮫﮬﮭ
ئۇالر بىر ـ بىرىنى ئەيىبلەپ(« :سىلەر بۇتالرغا چوقۇنۇشتا) ھەقىقەتەن زالىمسىلەر» دېدى﴿.﴾64
ئاندىن ئۇالر (خىجالەتچىلىكتىن) باشلىرىنى تۆۋەن سېلىپ« :ئۇالرنىڭ گەپ قىاللمايدىغانلىقىنى سەن
((( ساففات سۈرىسى 89ـ ئايەت.

ئەنبىيا سۈرىسى

ئوبدان بىلىسەنغۇ؟» دېدى﴿ .﴾65ئىبراھىم ئېيتتى« :سىلەر ﷲ نى قويۇپ سىلەرگە ھېچ پايدا
يەتكۈزەلمەيدىغان ۋە زىيان يەتكۈزەلمەيدىغان نەرسىلەرگە چوقۇنامسىلەر؟﴿ .﴾66سىلەرگە ۋە ﷲ نى
قويۇپ سىلەر چوقۇنۇۋاتقان بۇتالرغا تۈفى! سىلەر چۈشەنمەمسىلەر؟»﴿.﴾67

ئىبراھىم ئەلەيھىسساالمنىڭ قەۋمىنىڭ بۇتتىن ئىبارەت ئۆزلىرىنىڭ
ئىالھلىرىنىڭ ئاجىزلىقىنى ئېتىراپ قىلغانلىقى ۋە ئىبراھىم
ئەلەيھىسساالمنىڭ ئۇالرغا ۋەز ـ نەسىھەت قىلغانلىقى
ﷲ تائاال ئىبراھىم ئەلەيھىسساالمنىڭ ئۆز قەۋمىگە يۇقىرىدىكى سۆزنى قىلغان ۋاقتىدا ،قەۋمىدە

پەيدا بولغان ھالەتتىن خەۋەر بېرىپ مۇنداق دېدى﴿ :ئۇالر بىر ـ بىرىنى ئەيىبلەپ(« :سىلەر بۇتالرغا
چوقۇنۇشتا) ھەقىقەتەن زالىمسىلەر» دېدى﴾ يەنى ئۇالر بىر ـ بىرىگە ماالمەت قىلىپ :سىلەر بۇتالرنى

ساقاليدىغان ئادەملەرنى ئورۇنالشتۇرماي ،ئۇنى تاشالپ قويۇشۇڭالردا ھەقىقەتەن زالىمسىلەر -،دېدى.

﴿ئاندىن ئۇالر (خىجالەتچىلىكتىن) باشلىرىنى تۆۋەن سېلىپ« :ئۇالرنىڭ گەپ قىاللمايدىغانلىقىنى
سەن ئوبدان بىلىسەنغۇ؟» دېدى﴾ قەتادە مۇنداق دېدى :ئىبراھىمنىڭ قەۋمى ناھايىتى ھەيران بولغان
ھالدا مۇنداق دەۋەتتى«﴿ :ئۇالرنىڭ گەپ قىاللمايدىغانلىقىنى سەن ئوبدان بىلىسەنغۇ؟»﴾ يەنى سەن

ئۇالرنىڭ سۆزلىيەلمەيدىغانلىقىنى بىلىپ تۇرۇپ ،سېنىڭ بىزگە :ئەگەر ئۇالر سۆزلىيەلىسە (كىمنىڭ
چاققانلىقىنى) ئۇالرنىڭ ئۆزلىرىدىن سوراپ بېقىڭالر!-دېگىنىڭ نېمىسى؟!

بۇ ۋاقىتتا ﴿ئىبراھىم ئېيتتى« :سىلەر ﷲ نى قويۇپ سىلەرگە ھېچ پايدا يەتكۈزەلمەيدىغان ۋە
زىيان يەتكۈزەلمەيدىغان نەرسىلەرگە چوقۇنامسىلەر؟ سىلەرگە ۋە ﷲ نى قويۇپ سىلەر چوقۇنۇۋاتقان
بۇتالرغا تۈفى! سىلەر چۈشەنمەمسىلەر؟»﴾ يەنى سىلەر ئۆزلىرىڭالرنىڭ ھەددىدىن ئاشقان ،تەرسا،

زالىمالرغىاليارىشىدىغانئازغۇنلۇقتائىكەنلىكىڭالرنىئويالپباقمامسىلەر؟

ئىبراھىم ئەلەيھىسساالم ئۇالرغا پاكىت كۆرسىتىپ ،ئۇالرنى پاكىت ئارقىلىق يەڭدى .شۇنىڭ
ئۈچۈن ،ﷲ تائاال مۇنداق دېدى﴿ :ئۆز قەۋمىگە رەددىيە بېرىش ئۈچۈن ئىبراھىمغا بەرگەن دەلىلىمىز
ئەنە شۇدۇر ،خالىغان كىشىمىزنى بىر قانچە دەرىجە كۆتۈرىمىز ،پەرۋەردىگارىڭ ھەقىقەتەن ھېكمەت
بىلەن ئىش قىلغۇچىدۇر ،ھەممىنى بىلگۈچىدۇر﴾(((.

*******
ﮮﮯﮰﮱﯓﯔﯕﯖﯗﯘﯙﯚﯛﯜﯝﯞ
ﯟﯠﯡﯢﯣﯤ
ئۇالر ئېيتتى« :ئىبراھىمنى كۆيدۈرۈڭالر ،ئىالھلىرىڭالرغا ياردەم بېرىڭالر ،ئەگەر ئۇالرغا ھەقىقىي
ياردەم بەرمەكچى بولساڭالر»﴿ .﴾68بىز ئوتقا« :ئى ئوت! ئىبراھىمغا سالقىن ۋە ئامانلىق (بەخش
((( ئەنئام سۈرىسى – 83ئايەت.

151

ئېتىدىغان) بولۇپ بەرگىن» دېدۇق﴿ .﴾69ئۇالر ئىبراھىمغا زىيانكەشلىك قىلماقچى بولدى ،بىز ئۇالرنى
ئەڭ زىيان تارتقۇچى قىلدۇق﴿.﴾70

ئىبراھىم ئەلەيھىسساالمنىڭ ئوتقا تاشالنغانلىقى ۋە اﷲ تائاالنىڭ
كۆرسەتكەن مۆجىزىسى
ئىبراھىم ئەلەيھىسساالمنىڭ قەۋمى ئۆزلىرىنىڭ كەلتۈرگەن پاكىتلىرىنىڭ باتىللىقى ئىسپاتلىنىپ،
ئاجىزلىقى ئاشكارىلىنىپ ،باتىل يوقىلىپ ،ھەقىقەت غەلىبە قىلغاندا ،ئىبراھىمنى كۈچ بىلەن يېڭىشكە
ئۆتۈپ مۇنداق دېدى«﴿ :ئىبراھىمنى كۆيدۈرۈڭالر ،ئىالھلىرىڭالرغا ياردەم بېرىڭالر ،ئەگەر ئۇالرغا
ھەقىقىي ياردەم بەرمەكچى بولساڭالر»﴾ ئۇالر ناھايىتى جىق ئوتۇن يىغدى.
سۇددى مۇنداق دېدى :ھەتتا كېسەل ياتقان بىر ئايال ئەگەر ساقايسا ،ئىبراھىمنى كۆيدۈرۈش
ئۈچۈن ئوتۇن يىغىدىغانلىقىغا ۋەدە قىلدى .ئۇالر ئوتۇننى چوڭ بىر خەندەككە يىغىپ ،ئۇنىڭغا ئوت
ياقتى .ئوتۇن كۆيۈپ مىسلى كۆرۈلۈپ باقمىغان دەرىجىدە الۋۇلداپ تۇرىدىغان ناھايىتى چوڭ بىر
ئوت دېڭىزىغا ئايالنغاندا ،كورد مىللىتىدىن بولغان بىر كىشىنىڭ يول كۆرسىتىشى بىلەن ئىبراھىم
ئەلەيھىسساالممەنچاناققاسېلىندى.
شۇئەيب جۇبايى بۇ ھەقتە مۇنداق دېدى :ئۇ كىشىنىڭ ئىسمى ھىزەن ئىدى ،ﷲ تائاال ئۇ
كىشىنى يەرگە يۇتقۇزىۋەتتى .ئۇ كىشى قىيامەت كۈنىگىچە يەرنىڭ ئاستىدا ئېسىلىپ قالغان ھالەتتە
ئۇرۇلۇپ -سوقۇلۇپ يۈرىدۇ .ئۇالر ئىبراھىم ئەلەيھىسساالمنى ئوتقا تاشلىغاندا ،ئۇ“ :مېنى ساقالشقا ﷲ
تائاال يېتەرلىك ،ﷲ تائاال نېمە دېگەن ياخشى ساقلىغۇچى”((( دېدى.
ئىمام بۇخارى ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ :ئىبراھىم ئەلەيھىسساالم ئوتقا تاشالنغان
ۋاقتىدا يۇقىرىقى دۇئانى ئوقۇغان ئىدى .كاپىرالر پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمغا«﴿ :شەك -شۈبھىسىزكى،
كىشىلەر (يەنى قۇرەيشلەر) سىلەرگە قارشى قوشۇن توپلىدى ،ئۇالردىن قورقۇڭالر»﴾((( دېگەن ۋاقىتىدا
(((
پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم ۋە ساھابىلەر«﴿ :بىزگە ﷲ كۇپايە ،ﷲ نېمىدېگەن ياخشى ھامىي!»﴾
دېدى -،دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ.

152

سەئىد ئىبنى جۇبەير ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ يەنە مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت
قىلىدۇ :ئىبراھىم ئەلەيھىسساالم ئوتقا تاشالنغان ۋاقتىدا ،يامغۇرغا مەسئۇل پەرىشتە :مەن قاچانىكى يامغۇر
ياغدۇرۇشقا بۇيرۇلسام ،شۇ ۋاقىتنىڭ ئۆزىدىال يامغۇر ئەۋەتىمەن -،دېدى .لېكىن ﷲ تائاالنىڭ بۇيرۇقى
ئۇنىڭ بۇيرۇقىدىن تېز بولۇپ ،ﷲ تائاال ئوتقا مۇنداق بۇيرۇق بەردى«﴿ :ئى ئوت! ئىبراھىمغا سالقىن
ۋە ئامانلىق (بەخش ئېتىدىغان) بولۇپ بەرگىن»﴾ يەنى يەر يۈزىدە كىچىككىنىمۇ ئوت قالماي ،ھەممىسى
ئۆچۈپ كەتتى.
ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇما بىلەن ئەبۇئالىيە مۇنداق دېدى :ئەگەر ﷲ تائاال﴿ :ئامانلىق
((( ھەسبىيەلالھۇ ۋە نىئمەلۋەكىيل.
((( ئال ئىمران سۈرىسى 173ـ ئايەت.
((( ئال ئىمران سۈرىسى 173ـ ئايەت.

ئەنبىيا سۈرىسى

(بەخش ئېتىدىغان) بولۇپ بەرگىن﴾ دېمىگەن بولسا ،ئوت ئىبراھىم ئەلەيھىسساالمنى چوقۇم توڭلىتىپ
قويغان بوالتتى.
قەتادەمۇنداقدېدى:شۇكۈنىكەلگەنپاتمىچۇقتىنباشقاھەربىرجانىۋارئىبراھىمئەلەيھىسساالمدىن
ئۆتنى ئۆچۈردى .زۆھرى مۇنداق دېدى :پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم پاتمىچۇقنى ئۆلتۈرۈشكە بۇيرۇدى ۋە
ئۇنى (ھايۋانالرنىڭ) ئەڭ ئەسكىسى دەپ ئاتىدى.
﴿ئۇالر ئىبراھىمغا زىيانكەشلىك قىلماقچى بولدى ،بىز ئۇالرنى ئەڭ زىيان تارتقۇچى قىلدۇق﴾

چۈنكى ،ئۇالر ﷲ تائاالنىڭ پەيغەمبىرىگە زىيانكەشلىك قىلماقچى بولدى .ﷲ تائاال ئۇالرنى زىيان
تارتقۇزۇپ ئىبراھىم ئەلەيھىسساالمنى ئوتتىن قۇتۇلدۇرۇپ قالدى ،ئاخىرقى ھېسابتا ئۇالر يېڭىلدى.

*******
ﯥ ﯦﯧ ﯨ ﯩ ﯪﯫﯬﯭﯮ ﯯﯰ ﯱﯲﯳ
ﯴﯵﯶﯷ ﭑﭒﭓﭔﭕﭖﭗ ﭘ
ﭙﭚﭛﭜﭝﭞﭟﭠﭡﭢﭣﭤﭥﭦ
ﭧﭨﭩﭪ ﭫﭬﭭﭮﭯ ﭰﭱﭲﭳﭴﭵﭶﭷ
ﭸﭹﭺﭻ
بىز ئىبراھىم بىلەن لۇتنى قۇتقۇزدۇق ،ئۇالرنى بىز ئەھلى جاھان ئۈچۈن بەرىكەتلىك قىلغان زېمىنغا
كۆچۈردۇق﴿ .﴾71بىز ئۇنىڭغا (يەنى ئىبراھىمغا) ئىسھاقنى بەردۇق( ،ئۇ پەرۋەردىگارىدىن سورىمىسىمۇ)
يەئقۇبنى ئوشۇق بەردۇق (يەنى يەئقۇب ئەلەيھىسساالمنى نەۋرە قىلىپ ياكى ئىبراھىم ئەلەيھىسساالمنىڭ
تەلىۋىدىن زىيادە قىلىپ بەردۇق) ،ئۇالرنىڭ ھەممىسىنى ياخشى ئادەملەر قىلدۇق﴿ .﴾72ئۇالرنى
بىزنىڭ ئەمرىمىز بويىچە (كىشىلەرنى بىزنىڭ دىنىمىزغا) يېتەكلەيدىغان پېشىۋاالر (يەنى پەيغەمبەرلەر)
قىلدۇق ،ئۇالرغا بىز ياخشى ئىشالرنى قىلىشنى ،ناماز ئوقۇشنى ،زاكات بېرىشنى ۋەھيى قىلدۇق ،ئۇالر
بىزگە خالىس ئىبادەت قىالتتى﴿ .﴾73لۇتقا پەيغەمبەرلىكنى ۋە ئىلىمنى ئاتا قىلدۇق (لۇت ئىبراھىم
ئەلەيھىسساالمغا ئىمان ئېيتقان ،ئەگەشكەن ۋە ئۇنىڭ بىلەن ھىجرەت قىلغان ئىدى) ،ئۇنى (ئاھالىسى
بەچچىۋازلىق ،قاراقچىلىق قاتارلىق) يامان قىلىقالرنى قىلىدىغان شەھەردىن قۇتقۇزدۇق ،ھەقىقەتەن
ئۇالر يامان ،پاسىق قەۋم ئىدى﴿ .﴾74بىز ئۇنى رەھمىتىمىز دائىرىسىگە كىرگۈزدۈق ،ئۇ ھەقىقەتەن
ياخشىالردىنئىدى﴿.﴾75

اﷲ تائاالنىڭ دوستى ئىبراھىم ئەلەيھىسساالمنىڭ لۇت ئەلەيھىسساالمنى ئۆزى
بىلەن بىللە ئېلىپ شامغا كۆچۈپ كەلگەنلىكى
ﷲ تائاال ئىبراھىم ئەلەيھىسساالمنى ئۇنىڭ قەۋمى ياققان ئوتتىن قۇتۇلدۇرۇپ قالغانلىقىنى ۋە
ئۇنى قەۋمىنىڭ ئىچىدىن ئېلىپ چىقىپ ،شام شەھىرىگە ،ئاندىن پاك زېمىن بولغان پەلەستىنگە
كۆچۈرگەنلىكىدىن خەۋەر بېرىپ مۇنداق دېدى﴿ :بىز ئىبراھىم بىلەن لۇتنى قۇتقۇزدۇق ،ئۇالرنى بىز

153

ئەھلى جاھان ئۈچۈن بەرىكەتلىك قىلغان زېمىنغا كۆچۈردۇق﴾.
﴿بىز ئۇنىڭغا (يەنى ئىبراھىمغا) ئىسھاقنى بەردۇق( ،ئۇ پەرۋەردىگارىدىن سورىمىسىمۇ) يەئقۇبنى
ئوشۇق بەردۇق (يەنى يەئقۇب ئەلەيھىسساالمنى نەۋرە قىلىپ ياكى ئىبراھىم ئەلەيھىسساالمنىڭ تەلىۋىدىن
زىيادە قىلىپ بەردۇق)﴾ ئەتا بىلەن) پبىز ئىبراھىمغا ئىسھاقنى بەردۇق ،يەئقۇبنى (ئۇنىڭ تىلىكىدىن)

ئارتۇق بەردۇق.

ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇما ،قەتادە ۋە ھەكەم ئىبنى ئۇيەينە مۇنداق دېدى :بىز ئىبراھىمغا
ئىسھاقنى بەردۇق ،يەئقۇبنى نەۋرە قىلىپ بەردۇق.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دېدى﴿ :بىز ئۇنىڭغا (يەنى سارەگە) ئىسھاق (ئاتلىق بالىسى
بولىدىغانلىقى) بىلەن ۋە ئىسھاقتىن كېيىن كېلىدىغان يەئقۇب (ئاتلىق نەۋرىسى بولىدىغانلىقى) بىلەن
خۇش خەۋەر بەردۇق﴾(((.
ئابدۇراھمان ئىبنى زەيد ئىبنى ئەسلەم مۇنداق دېدى :ئىبراھىم ئەلەيھىسساالم ﷲ تائاالدىن:
﴿پەرۋەردىگارىم! ماڭا بىر ياخشى پەرزەنت ئاتا قىلغىن»﴾((( دەپ بىر باال تىلىگەن ئىدى .ﷲ تائاال
ئۇنىڭغا ئىسھاقنى بەردى ۋە يەئقۇبنى تىلىگىنىدىن ئارتۇق بەردى.
﴿ئۇالرنىڭ ھەممىسىنى ياخشى ئادەملەر قىلدۇق .ئۇالرنى بىزنىڭ ئەمرىمىز بويىچە (كىشىلەرنى بىزنىڭ
دىنىمىزغا) يېتەكلەيدىغان پېشىۋاالر (يەنى پەيغەمبەرلەر) قىلدۇق﴾ شۇنىڭ ئۈچۈن ،ﷲ تائاال مۇنداق
دېدى﴿ :ئۇالرغا بىز ياخشى ئىشالرنى قىلىشنى ،ناماز ئوقۇشنى ،زاكات بېرىشنى ۋەھيى قىلدۇق ،ئۇالر بىزگە
خالىس ئىبادەت قىالتتى﴾ يەنى ئۇالر باشقىالرنى قىلىشقا بۇيرۇغان شۇ ئىشالرنى ئۆزلىرىمۇ قىالتتى.

لۇت ئەلەيھىسساالم
ﷲ تائاال ئىبراھىم ئەلەيھىسساالمنىڭ قىسسىسىنى بايان قىلىپ بولۇپ ،ئۇنىڭغا ئەگەشتۈرۈپال
لۇت ئەلەيھىسساالمنىڭ قىسسىسىنى بايان قىلدى .لۇت ئازەرنىڭ ئوغلى بولغان ھاراننىڭ ئوغلىدۇر.
ئۇ ئىبراھىم ئەلەيھىسساالمغا ئىمان كەلتۈرۈپ ،ئۇنىڭغا ئەگەشتى ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىللە (شامغا ئاندىن
پەلەستىنگە)كۆچتى.

154

ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دېدى﴿ :لۇت ئىبراھىمغا ئىمان ئېيتتى .ئىبراھىم ئېيتتى« :مەن
چوقۇم پەرۋەردىگارىم تەرىپىگە ھىجرەت قىلىمەن (يەنى ﷲ نىڭ رازىلىقىنى ئىزدەش يۈزىسىدىن
ۋەتىنىمنى تەرك ئېتىپ ،ﷲ ئەمر قىلغان جايغا ھىجرەت قىلىپ بارىمەن)﴾(((.
ﷲ تائاال ئۇنىڭ قىسسىسىنى بايان قىلىپ مۇنداق دېدى﴿ :لۇتقا پەيغەمبەرلىكنى ۋە ئىلىمنى
ئاتا قىلدۇق (لۇت ئىبراھىم ئەلەيھىسساالمغا ئىمان ئېيتقان ،ئەگەشكەن ۋە ئۇنىڭ بىلەن ھىجرەت قىلغان
ئىدى)﴾ ﷲ تائاال ئۇنى سەدۇم ۋە ئۇنىڭ تەۋەلىكىدىكى يەرلەرگە پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتتى ،ئۇ
((( ھۇد سۈرىسى 71ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( ساففات سۈرىسى – 100ئايەت.
((( ئەنكەبۇت سۈرىسى – 26ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

ئەنبىيا سۈرىسى

يەردىكى كىشىلەر ئۇنىڭغا قارشىلىق قىلىپ ئىشەنمىدى ،ئاندىن ﷲ تائاال ئۇالرنىڭ بىرىنىمۇ قويماي
يوقىتىپ ،لۇت ئەلەيھىسساالمنى ئۇالردىن قۇتۇلدۇردى .ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :ئۇنى
(ئاھالىسى بەچچىۋازلىق ،قاراقچىلىق قاتارلىق) يامان قىلىقالرنى قىلىدىغان شەھەردىن قۇتقۇزدۇق،
ھەقىقەتەن ئۇالر يامان ،پاسىق قەۋم ئىدى .بىز ئۇنى رەھمىتىمىز دائىرىسىگە كىرگۈزدۈق ،ئۇ ھەقىقەتەن
ياخشىالردىنئىدى﴾.

*******
ﭼﭽﭾﭿﮀﮁﮂﮃ ﮄﮅﮆﮇﮈ
ﮉﮊﮋﮌﮍﮎﮏﮐﮑﮒﮓﮔﮕﮖ
نۇھنىڭ (قىسسىسىنى بايان قىلغىن) .ئۆز ۋاقتىدا ئۇ (مەزكۇر پەيغەمبەرلەردىن) بۇرۇن (قەۋمىگە،
پەرۋەردىگارىم يەر يۈزىدە كۇففارالردىن بىرنىمۇ قويمىغىن ،دەپ بەتدۇئا قىلغان ئىدى) ،بىز ئۇنىڭ دۇئاسىنى
ئىجابەت قىلدۇق ،ئۇنى ۋە ئۇنىڭ ئائىلىسىدىكىلەرنى (ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىللە بولغان مۆمىنلەرنى) بۈيۈك
باالدىن (يەنى توپان باالسىدا غەرق بولۇشتىن) قۇتقۇزدۇق (يەنى نۇھنى قەۋمىنىڭ شەررىدىن قۇتقۇزۇپ،
ئۇالرنى ھاالك قىلدۇق)﴿ .﴾76بىزنىڭ ئايەتلىرىمىزنى ئىنكار قىلغان قەۋمگە قارشى ئۇنىڭغا ياردەم بەردۇق،
ئۇالر ھەقىقەتەن يامان قەۋم ئىدى .ئۇالرنىڭ (بىرىنىمۇ قويماي) ھەممىسىنى غەرق قىلدۇق﴿.﴾77

نۇھ ئەلەيھىسساالم بىلەن ئۇنىڭ قەۋمىنىڭ قىسسىسى
ﷲ تائاال بەندىسى ۋە پەيغەمبىرى نۇھ ئەلەيھىسساالمنىڭ قەۋمى ئۇنىڭغا ئىمان ئېيتمىغانلىقى
ئۈچۈن ،ئۇالرغا«﴿ :ھەقىقەتەن مەن بوزەك قىلىندىم ،ياردەم قىلغىن»﴾(((«﴿ ،پەرۋەردىگارىم يەر
يۈزىدە كاپىرالرنىڭ بىرىنىمۇ قويمىغىن .ئەگەر ئۇالرنى قويساڭ ،شۈبھىسىزكى ،بەندىلىرىڭنى ئازدۇرىدۇ،
ئۇالرنىڭ تاپقان بالىلىرىمۇ پەقەت فاجىر ،كاپىر بولىدۇ﴾((( دەپ بەتدۇئا قىلغان ۋاقتىدا ،ئۇنىڭ دۇئاسىنى
ئىجابەت قىلغانلىقىدىن خەۋەر بېرىپ مۇنداق دېدى﴿ :نۇھنىڭ (قىسسىسىنى بايان قىلغىن) .ئۆز ۋاقتىدا
ئۇ (مەزكۇر پەيغەمبەرلەردىن) بۇرۇن (قەۋمىگە ،پەرۋەردىگارىم يەر يۈزىدە كۇففارالردىن بىرنىمۇ قويمىغىن،
دەپ بەتدۇئا قىلغان ئىدى) ،بىز ئۇنىڭ دۇئاسىنى ئىجابەت قىلدۇق ،ئۇنى ۋە ئۇنىڭ ئائىلىسىدىكىلەرنى
(ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىللە بولغان مۆمىنلەرنى) بۈيۈك باالدىن (يەنى توپان باالسىدا غەرق بولۇشتىن)
قۇتقۇزدۇق (يەنى نۇھنى قەۋمىنىڭ شەررىدىن قۇتقۇزۇپ ،ئۇالرنى ھاالك قىلدۇق)﴾.

ﷲتائاالنۇھئەلەيھىسساالمغائىمانئېيتقانئازغىناكىشىلەردىنباشقىسىنىھاالكقىلىۋەتكەنلىكى
ھەققىدە مۇنداق دەيدۇ(﴿ :توپان باالسى توغرىسىدىكى) بۇيرىقىمىز يېتىپ كەلگەن ۋە يەر يۈزىدىن
سۇ ئېتىلىپ چىققان چاغدا« :كېمىگە ھايۋاناتالردىن (ئەركەك چىشى بولۇپ) بىر جۈپتىن ئېلىۋالغىن،
ئائىلەڭدىكىلەر بىلەن -ھاالك بولۇشى ھۆكۈم قىلىنغانالر (يەنى نۇھ ئەلەيھىسساالمنىڭ ئايالى ۋائىلە
بىلەن ئوغلى كەنئان) بۇنىڭ سىرتىدا ـ ۋە ئىمان ئېيتقانالر بىلەن كېمىگە چىققىن» دېدۇق ،ئۇنىڭ
((( قەمەر سۈرىسى – 10ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( نۇھ سۈرىسى - 27 – 26ئايەتلەر.

155

بىلەن پەقەت ئازغىنا كىشىلەر ئىمان ئېيتتى﴾(((.
نۇھ ئەلەيھىسساالم قەۋمىنى ﷲ تائاالغا ئىمان ئېيتىشقا 950يىل چاقىردى ،ئۇالرنىڭ ئىچىدىن
پەقەت ئازال بىر قىسمى ئۇنىڭغا ئىمان كەلتۈردى .ئۇالر باال ـ چاقىلىرىغا ئەسىرمۇ ئەسىر ،ئەۋالدمۇ ئەۋالد
نۇھ ئەلەيھىسساالمغا ئەزىيەت بېرىشكە ۋە قارشى چىقىشقا ۋەسىيەت قىلىشاتتى.
﴿بىزنىڭ ئايەتلىرىمىزنى ئىنكار قىلغان قەۋمگە قارشى ئۇنىڭغا ياردەم بەردۇق ،ئۇالر ھەقىقەتەن
يامان قەۋم ئىدى .ئۇالرنىڭ (بىرنىمۇ قويماي) ھەممىسىنى غەرق قىلدۇق﴾ يەنى نۇھ ئەلەيھىسساالم

(دۇئادا) تىلىگەندەك يەر يۈزىدە ئۇالردىن بىر كىشىمۇ ھايات قالمىدى.

*******
ﮗﮘﮙﮚﮛﮜﮝ ﮞﮟﮠﮡﮢﮣﮤ
ﮥ ﮦﮧﮨﮩﮪﮫ ﮬﮭﮮ ﮯ ﮰ ﮱﯓﯔﯕ
ﯖﯗﯘﯙﯚﯛﯜﯝﯞﯟﯠﯡﯢﯣ
ﯤ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ﯪ ﯫ ﯬ ﯭ ﯮﯯ ﯰ ﯱ ﯲ ﯳ ﯴ
ﭑﭒﭓﭔﭕﭖﭗﭘﭙﭚﭛﭜﭝﭞ

156

داۋۇد بىلەن سۇاليماننىڭ (قىسسىسىنى بايان قىلغىن) .ئۆز ۋاقتىدا بىر قەۋمنىڭ قويى كېچىسى
زىرائەتنى يەپ (بۇزۇۋەتكەندە) ،ئۇ ئىككىسى زىرائەت توغرىسىدا ھۆكۈم چىقارغان ئىدى .ئۇالرنىڭ
ھۆكمىگە بىز شاھىد ئىدۇق﴿ .﴾78قانداق ھۆكۈم قىلىشنى بىز سۇاليمانغا بىلدۈردۇق ،ئۇالرنىڭ ھەربىرىگە
ھېكمەتنى ۋە ئىلىمنى ئاتا قىلدۇق ،تاغالرنى ،قۇشالرنى داۋۇد بىلەن تەسبىھ ئېيتىشقا مۇسەخخەر
قىلدۇق( ،شۇنداق قىلىشقا) بىز قادىر ئىدۇق﴿ .﴾79جەڭلەردە سىلەرنى (يارىدار بولۇشتىن) ساقالش
مەقسىتىدە ،داۋۇدقا سىلەر ئۈچۈن ساۋۇت ياساشنى ئۆگەتتۇق ،سىلەر (بۇنىڭغا) شۈكۈر قىالمسىلەر؟
(يەنى شۈكۈر قىلىڭالر ۋە نېمەتنىڭ قەدرىنى بىلىڭالر)﴿ .﴾80سۇاليمانغا قاتتىق چىقىدىغان شامالنى
مۇسەخخەر قىلىپ بەردۇق ،شامال سۇاليماننىڭ ئەمرى بويىچە ،بىز بەرىكەتلىك قىلغان زېمىنغا (يەنى
شامغا) باراتتى ،بىز ھەممىنى بىلگۈچىمىز﴿ .﴾81سۇاليمانغا يەنە بىر قىسىم شەيتانالرنى مۇسەخخەر
قىلىپ بەردۇق ،ئۇالر دېڭىزالرغا چۆكۈپ ئۇنىڭغا ئۈنچە ـ مارجان (گۆھەرلەرنى سۈزۈپ چىقاتتى) ،ئۇالر
يەنە (شەھەرلەرنى ،ئېگىز سارايالرنى سېلىشتەك) باشقا ئىشالرنىمۇ قىالتتى ،بىز ئۇالرنى (سۇاليماننىڭ
ئىتائىتىدىنچىقىشتىن)ساقاليتتۇق﴿.﴾82

داۋۇد ئەلەيھىسساالم بىلەن سۇاليمان ئەلەيھىسساالمالرغا بېرىلگەن
ئاالمەتلەر ۋە كېچىسى زىرائەتنى يەپ قويغان قوينىڭ قىسسىسى
﴿داۋۇد بىلەن سۇاليماننىڭ (قىسسىسىنى بايان قىلغىن) .ئۆز ۋاقتىدا بىر قەۋمنىڭ قويى كېچىسى
((( ھۇد سۈرىسى 40ـ ئايەت.

ئەنبىيا سۈرىسى

زىرائەتنى يەپ (بۇزۇۋەتكەندە) ،ئۇ ئىككىسى زىرائەت توغرىسىدا ھۆكۈم چىقارغان ئىدى .ئۇالرنىڭ ھۆكمىگە
بىز شاھىد ئىدۇق﴾ ئەبۇئىسھاق مۇررەدىن ئىبنى مەسئۇدنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :ئۇ

زىرائەت ساپاقلىرى تازا توشقان ئۈزۈملۈك باغ ئىدى .شۇرەيھمۇ بۇ ھەقتە شۇنداق دېدى.

ئىبنى جەرىر ئىبنى مەسئۇد رەزىيەلالھۇ ئەنھۇنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :ئۇ
ساپاقلىرىغا توشقان ئۈزۈملۈك باغ ئىدى .قوي ئۇ ئۈزۈملۈكنى چەيلەپ ۋەيران قىلىۋەتتى ،داۋۇد
ئەلەيھىسساالم قوينى ئۈزۈملۈكنىڭ ئىگىسىگە بۇيرۇپ بەردى .سۇاليمان ئەلەيھىسساالم :ئى ﷲ تائاالنىڭ
پەيغەمبىرى! -دەپ ئۆزىنىڭ بۇ مەسلىگە باشقىچىرەك قارايدىغانلىقىنى بىلدۈردى .داۋۇد ئەلەيھىسساالم
سۇاليمان ئەلەيھىسساالمغا :قارىشىڭنى دەپ باقمامسەن؟ -دېدى .سۇاليمان ئەلەيھىسساالم مۇنداق دېدى:
ئۈزۈملۈك باغ قوينىڭ ئىگىسىگە بېرىلىدۇ ،قوينىڭ ئىگىسى ئۇنى بۇرۇنقىدەك ئوڭشاپ بېرىدۇ .قوي
ئۈزۈملۈك باغنىڭ ئىگىسىگە بېرىلىدۇ .ئۈزۈملۈك باغنىڭ ئىگىسى باغ بۇرۇنقى ئەسلىگە كېلىپ بولغىچە،
ئۇ قويدىن پايدىلىنىپ تۇرىدۇ .كېيىن ئۈزۈملۈك باغمۇ ،قويمۇ ئۆز ئىگىلىرىگە قايتۇرۇلىدۇ .مانا بۇ ،ﷲ
تائاالنىڭ﴿ :قانداق ھۆكۈم قىلىشنى بىز سۇاليمانغا بىلدۈردۇق﴾ دېگەن ئايىتىنىڭ مەزمۇنىدۇر .ئەۋفىي
ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭمۇ بۇ ھەقتە يۇقىرىقىغا ئوخشاش دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلدى.
ئىبنى ئەبۇھاتەم مۇنداق رىۋايەت قىلىدۇ :ئىياس ئىبنى مۇئاۋىيەنىڭ قازى بولۇپ بېرىشى تەلەپ
قىلىنغاندا ،ئۇنىڭ قېشىغا ھەسەنبەسرى كېلىدۇ .ئۇ ھەسەننى كۆرۈپ يىغالپ كېتىدۇ .ھەسەن
ئۇنىڭدىن :نېمىگە يىغاليسەن؟ -دەپ سورايدۇ .ئۇ :ئى سەئىدنىڭ دادىسى (يەنى ھەسەن)! مەن
قازى بولغانالردىن توغرا ھۆكۈم چىقىرىش ئۈچۈن تىرىشىپ خاتا كەتكەن كىشىنىڭ ۋە ھۆكۈم چىقارغاندا
خاھىشىغائەگىشىپكەتكەنكىشىنىڭدوزاختابولىدىغانلىقىنى،توغراھۆكۈمچىقىرىشئۈچۈنتىرىشقان
ھەم توغرا ھۆكۈم چىقارغان كىشىنىڭال جەننەتتە بولىدىغانلىقىنى ئاڭلىغان ئىدىم (مەن شۇنىڭ ئۈچۈن
يىغالۋاتىمەن) -،دەپ جاۋاب بەردى .ھەسەن ئۇنىڭغا :ھەقىقەتەن ﷲ تائاالنىڭ داۋۇد ،سۇاليمان ۋە
باشقا پەيغەمبەرلەرنىڭ ھۆكۈم چىقارغانلىقى توغرىسىدىكى بايان قىلغان قىسسىلىرى بۇ سۆزنىڭ توغرا
ئەمەسلىكىنى كۆرسىتىپ بېرىدۇ .ﷲ تائاال﴿ :داۋۇد بىلەن سۇاليماننىڭ (قىسسىسىنى بايان قىلغىن).

ئۆز ۋاقتىدا بىر قەۋمىنىڭ قويى كېچىسى زىرائەتنى يەپ (بۇزۇۋەتكەندە) ،ئۇ ئىككىسى زىرائەت توغرىسىدا
ھۆكۈم چىقارغان ئىدى .ئۇالرنىڭ ھۆكمىگە بىز شاھىد ئىدۇق﴾ دېدى .يەنى ﷲ تائاال سۇاليمان

ئەلەيھىسساالمنىتوغراھۆكۈمچىقارغانلىقىئۈچۈنماختىدى،داۋۇدئەلەيھىسساالمھۆكۈمدەخاتاكەتسىمۇ،
ئۇنى ھېچقانداق ئەيىبلىمىدى .ھەقىقەتەن ﷲ تائاال كىشىلەر ئارىسىدا ھۆكۈم چىقىرىدىغانالرغا ،ئۇالر
مەيلى قازى ياكى باشقا بىرسى بولسۇن ،ھۆكۈم چىقارغاندا پۇلغا سېتىلىپ كەتمەسلىك ،خاھىشىغا
ئەگىشىپ كەتمەسلىك ۋە بىرسىدىن قورقماسلىقتىن ئىبارەت ئۈچ ئىشنىڭ تېپىلىشىنى شەرت قىلدى
دەپ ،ئاندىن مۇشۇ توغرىسىدا كەلگەن بۇ ئايەتلەرنى ئوقۇدى﴿ :ئى داۋۇد! سېنى بىز ھەقىقەتەن يەر
يۈزىدە خەلىپە قىلدۇق ،كىشىلەرنىڭ ئارىسىدا ئادىللىق بىلەن ھۆكۈم چىقارغىن ،نەپسى خاھىشقا
ئەگەشمىگىنكى ،ئۇ سېنى ﷲ نىڭ يولىدىن ئازدۇرىدۇ﴾((((﴿ ،ئى يەھۇدىيالرنىڭ ئۆلىمالىرى!)
كىشىلەردىن قورقماڭالر ،مەندىن قورقۇڭالر .مېنىڭ ئايەتلىرىمنى ئاز پۇلغا تېگەشمەڭالر (يەنى پۇل -
مال ،مەنسەپ ۋە پارا ئۈچۈن ئايەتلىرىمنىڭ ھۆكمىنى ئۆزگەرتىۋەتمەڭالر)﴾(((.
((( ساد سۈرىسى 26ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( مائىدە سۈرىسى 44ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

157

ئەمر ئىبنى ئاس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇ پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت
قىلىدۇ« :ئىككى ئايال بىللە تۇرۇۋاتاتتى ،ئۇالرنىڭ يېنىدا بىردىن بالىسى بار ئىدى .توساتتىن بىر
بۆرە كېلىپ ،ئۇ ئىككى بالىنىڭ بىرسىنى ئېلىپ كەتتى .ئاندىن ئۇ ئىككى ئايال قالغان باال توغرىسىدا
دەۋالىشىپ ،داۋۇد ئەلەيھىسساالمنىڭ قېشىغا كەلدى .داۋۇد ئەلەيھىسساالم ئۇ بالىنى چوڭ ئايالغا بۇيرۇپ
بەردى .ئۇ ئىككى ئايال چىقىپ كېتىۋاتقاندا ،سۇاليمان ئەلەيھىسساالم ئۇالرنى توختىتىپ قولىغا پىچاق
ئېلىپ كېلىپال :مەن ئۇ بالىنى ئىككى پارچە قىلىپ ،ئىككىڭالرغا بىر پارچىدىن بۆلۈپ بېرىمەن-،
دېدى .شۇنىڭ بىلەن ،كىچىك ئايال :ﷲ تائاال ساڭا رەھىم قىلسۇن! ئۇنى ئىككى پارچە قىلمىغىن!
ئۇ بۇ ئايالنىڭ بالىسى -،دېدى .سۇاليمان ئەلەيھىسساالم (بۇ بالىنىڭ ھەقىقىي ئانىسىڭ چوڭ ئايال
ئەمەس ،بەلكى بۇ كىچىك ئايال ئىكەنلىكىنى بىلىپ) ئۇ بالىنى كىچىك ئايالغا بۇيرۇپ بەردى» بۇ
ھەدىسنى ئىمام بۇخارى ۋە مۇسلىممۇ رىۋايەت قىلغان.
﴿تاغالرنى ،قۇشالرنى داۋۇد بىلەن تەسبىھ ئېيتىشقا مۇسەخخەر قىلدۇق( ،شۇنداق قىلىشقا) بىز
قادىر ئىدۇق﴾ بۇ ،داۋۇد ئەلەيھىسساالم زەبۇرنى چىرايلىق ئاۋازدا ئوقۇغانلىقى ئۈچۈن شۇنداق قىلىنغان ،داۋۇد
ئەلەيھىسساالم زەبۇرنى مۇڭلۇق ئوقۇغان ۋاقتىدا ،ھاۋادا ئۇچۇپ يۈرگەن قۇشالر مەھلىيا بولۇپ بىرگە تەسبىھ
ئېيتاتتى .تاغالر ئەكس سادا قايتۇراتتى .شۇنىڭ ئۈچۈن ،بىر كېچىسى پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم چىرايلىق

ئاۋازدا قۇرئان ئوقۇۋاتقان ئەبۇمۇسا ئەشئەرىي رەزىيەلالھۇ ئەنھۇنىڭ قېشىدىن ئۆتۈپ كېتىۋېتىپ (ئۇنىڭ
ئوقۇغان قۇرئانىنى تىڭشاپ تۇرۇپ)« :ھەقىقەتەن بۇنىڭغا داۋۇد ئەلەيھىسساالمنىڭ يېقىملىق ئاۋازىدىن
بېرىلىپتۇ» دېدى .ئەبۇمۇسا ئەشئەرى :ئى ﷲ نىڭ پەيغەمبىرى! ئەگەر مەن سېنىڭ قىرائىتىمنى
تىڭشىغانلىقىڭنى بىلگەن بولسام ،ئەلۋەتتە ،ساڭا تېخىمۇ چىرايلىق قىلىپ ئوقۇپ بېرەتتىم -،دېدى.

﴿جەڭلەردە سىلەرنى (يارىدار بولۇشتىن) ساقالش مەقسىتىدە ،داۋۇدقا سىلەر ئۈچۈن ساۋۇت
ياساشنى ئۆگەتتۇق﴾ قەتادە مۇنداق دېدى :ھەقىقەتەن داۋۇد ئەلەيھىسساالمدىن ئىلگىرى جەڭلەردە

ئىشلىتىدىغان ساۋۇت ھالقىسىز ھالەتتە ئىدى .داۋۇد ئەلەيھىسساالم بىرىنچى بولۇپ ساۋۇتنى تەكشى
ھالقىلىق قىلىپ ياسىغان كىشىدۇر.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دېدى﴿ :بىز داۋۇدقا دەرگاھىمىزدىن ھەقىقەتەن پەزل (يەنى
پەيغەمبەرلىك ،زەبۇر ،تاغالرنىڭ ۋە قۇشالرنىڭ بويسۇنۇشى ،تۆمۈرنىڭ يۇمشاق بولۇپ بېرىشى ،ساۋۇت
ياساشنى بىلدۈرۈشلەر) ئاتا قىلدۇق« .ئى تاغالر! ئى قۇشالر! داۋۇت بىلەن بىرلىكتە تەسبىھ ئېيتىڭالر»
(دېدۇق) .تۆمۈرنى داۋۇدقا يۇمشاق قىلىپ بەردۇق( .بىز ئۇنىڭغا ئېيتتۇق) «مۇكەممەل ساۋۇتالرنى
ياسىغىن ،ساۋۇتالرنى ياساشتا (ھالقىلىرىنى بىر -بىرىگە) تەكشى قىلغىن﴾(((.

158

سۇاليمان ئەلەيھىسساالمنىڭ تەڭداشسىز پادىشاھلىقى
﴿سۇاليمانغا قاتتىق چىقىدىغان شامالنى مۇسەخخەر قىلىپ بەردۇق ،شامال سۇاليماننىڭ ئەمرى
بويىچە ،بىز بەرىكەتلىك قىلغان زېمىنغا (يەنى شامغا) باراتتى ،بىز ھەممىنى بىلگۈچىمىز﴾ يەنى سۇاليمان

ئەلەيھىسساالمنىڭ چوڭ بىر تاختىدىن ياسالغان سېلىنچىسى بار ئىدى .ئۇنىڭ ئۈستىگە ئاتالر ،تۆگىلەر،
چېدىرالر ،ئەسكەرلەر ۋە دۆلەت ئىشلىرىدا ئېھتىياجلىق بولغان ھەممە نەرسىلەر قويۇالتتى .ئاندىن
((( سەبەئ سۈرىسى 11 – 10ـ ئايەتلەر.

ئەنبىيا سۈرىسى

سۇاليمان شامالنى بۇيرۇيتتى ،شامال بۇ سېلىنچىنى ئۇچۇرۇپ ئۇ خالىغان يەرگە ئاپىراتتى ،ئۇچار قۇشالر
سۇاليمان ئەلەيھىسساالمنى كۈن نۇرىدىن ئاسراش ئۈچۈن سايە تاشالپ ماڭاتتى.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دېدى﴿ :بىز سۇاليمانغا شامالنى بويسۇندۇرۇپ بەردۇق .شامال
سۇاليماننىڭ بۇيرۇقى بويىچە ئۇ خالىغان تەرەپكە لەرزان ماڭاتتى﴾(((﴿ ،سۇاليمانغا شامالنى
(بويسۇندۇرۇپ بەردۇق) ،شامال چۈشتىن ئىلگىرى بىر ئايلىق مۇساپىنى ،چۈشتىن كېيىن بىر ئايلىق
مۇساپىنىباساتتى﴾(((.
﴿سۇاليمانغا يەنە بىر قىسىم شەيتانالرنى مۇسەخخەر قىلىپ بەردۇق ،ئۇالر دېڭىزالرغا چۆكۈپ
ئۇنىڭغا ئۈنچە ـ مارجان (گۆھەرلەرنى سۈزۈپ چىقاتتى) ،ئۇالر يەنە (شەھەرلەرنى ،ئېگىز سارايالرنى
سېلىشتەك) باشقا ئىشالرنىمۇ قىالتتى﴾ ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دېدى﴿ :ھەمدە ئۇنىڭغا (كاتتا

بىناالرنى ساالاليدىغان) قۇرغۇچى ۋە (دېڭىزالرغا چۆكۈپ ئۈنچە-مارجانالرنى ئېلىپ چىقااليدىغان)
غەۋۋاس شەيتانالرنى بويسۇندۇرۇپ بەردۇق .يەنە نۇرغۇن شەيتانالرغا ئىشكەل سېلىنغاندۇر﴾((( يەنى ﷲ
تائاال سۇاليمان ئەلەيھىسساالمنى شەيتانالرنىڭ زىيان يەتكۈزۈپ قويۇشىدىن ساقاليدۇ .ھەممە شەيتانالر
ئۇنىڭقولئاستىدابولۇپ،ئۇالردىنبىرسىمۇسۇاليمانئەلەيھىسساالمغاچېقىلىشقاپېتىنالمايدۇ.ئەكسىچە
سۇاليمان ئەلەيھىسساالم ئۇالرنى ئۆزى خالىغانچە باشقۇرىدۇ .ئەگەر خالىسا ،ئۇالرنىڭ ئىچىدىن خالىغاننى
قويۇپ بېرىپ ،خالىغاننى باغالپ قويىدۇ .شۇنىڭ ئۈچۈن ،ﷲ تائاال مۇنداق دېدى ﴿ :يەنە نۇرغۇن
شەيتانالرغائىشكەلسېلىنغاندۇر﴾(((.

*******
ﭟﭠﭡﭢﭣﭤﭥﭦﭧﭨﭩﭪﭫﭬﭭﭮ
ﭯﭰﭱﭲﭳﭴﭵﭶﭷﭸﭹﭺﭻﭼ
(ئەييۇبنىڭ قسسسىنى بايان قىلغىن) .ئۆز ۋاقتىدا ئۇ پەرۋەردىگارىغا« :ھەقىقەتەن مېنى باال (يەنى
قاتتىق كېسەل) ئورىۋالدى ،سەن ئەڭ مەرھەمەتلىكسەن» دەپ دۇئا قىلدى﴿ .﴾83ئۇنىڭ دۇئاسىنى
ئىجابەت قىلدۇق ،ئۇنىڭ بېشىغا كەلگەن باالنى كۆتۈرۈۋەتتۇق ،ئۇنىڭغا رەھىم قىلغانلىقىمىز ،ئىبادەت
قىلغۇچىالرغا ئىبرەت قىلغانلىقىمىز ئۈچۈن ،ئۇنىڭغا ئائىلىسىنى ۋە ئۇنىڭغا ئوخشاش بىر باراۋەرنى زىيادە
ئاتا قىلدۇق (يەنى ئۇنىڭ ئۆلگەن بالىلىرىنىڭ ۋە يوقالغان ماللىرىنىڭ ئورنىغا بىر ھەسسە كۆپ باال ،بىر
ھەسسە كۆپ مال بەردۇق)﴿.﴾84

ئەييۇب ئەلەيھىسساالمنىڭ قىسسىسى
Sez Uygur ädäbiyättän 1 tekst ukıdıgız.
Çirattagı - Tefsir İbni Kesir - 04 - 14
  • Büleklär
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 01
    Süzlärneñ gomumi sanı 1970
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1010
    32.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 02
    Süzlärneñ gomumi sanı 2276
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1029
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 03
    Süzlärneñ gomumi sanı 3705
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1248
    34.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 04
    Süzlärneñ gomumi sanı 3595
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1302
    36.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    58.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 05
    Süzlärneñ gomumi sanı 3416
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1329
    36.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 06
    Süzlärneñ gomumi sanı 3638
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1328
    36.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    58.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 07
    Süzlärneñ gomumi sanı 3526
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1262
    34.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 08
    Süzlärneñ gomumi sanı 3531
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1347
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 09
    Süzlärneñ gomumi sanı 3515
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1374
    34.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 10
    Süzlärneñ gomumi sanı 3565
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1389
    32.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 11
    Süzlärneñ gomumi sanı 3417
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1287
    35.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 12
    Süzlärneñ gomumi sanı 3525
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1331
    34.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 13
    Süzlärneñ gomumi sanı 3520
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1282
    32.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 14
    Süzlärneñ gomumi sanı 3658
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1445
    31.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 15
    Süzlärneñ gomumi sanı 3545
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1389
    34.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 16
    Süzlärneñ gomumi sanı 3566
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1298
    35.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 17
    Süzlärneñ gomumi sanı 3625
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1346
    34.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 18
    Süzlärneñ gomumi sanı 3578
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1395
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 19
    Süzlärneñ gomumi sanı 3592
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1384
    32.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 20
    Süzlärneñ gomumi sanı 3597
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1350
    33.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 21
    Süzlärneñ gomumi sanı 3530
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1324
    35.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 22
    Süzlärneñ gomumi sanı 3599
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1483
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 23
    Süzlärneñ gomumi sanı 3525
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1356
    34.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 24
    Süzlärneñ gomumi sanı 3545
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1376
    34.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 25
    Süzlärneñ gomumi sanı 3479
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1332
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 26
    Süzlärneñ gomumi sanı 3815
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1244
    37.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 27
    Süzlärneñ gomumi sanı 3744
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1409
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 28
    Süzlärneñ gomumi sanı 3633
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1385
    33.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 29
    Süzlärneñ gomumi sanı 3480
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1426
    28.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    40.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 30
    Süzlärneñ gomumi sanı 3672
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1403
    33.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 31
    Süzlärneñ gomumi sanı 3612
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1405
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 32
    Süzlärneñ gomumi sanı 3668
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1410
    33.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 33
    Süzlärneñ gomumi sanı 3618
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1325
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 34
    Süzlärneñ gomumi sanı 3591
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1365
    33.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 35
    Süzlärneñ gomumi sanı 3666
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1381
    34.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 36
    Süzlärneñ gomumi sanı 3668
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1314
    35.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    57.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 37
    Süzlärneñ gomumi sanı 3488
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1383
    33.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 38
    Süzlärneñ gomumi sanı 3463
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1340
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 39
    Süzlärneñ gomumi sanı 3554
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1325
    32.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 40
    Süzlärneñ gomumi sanı 3524
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1341
    34.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 41
    Süzlärneñ gomumi sanı 3521
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1327
    35.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 42
    Süzlärneñ gomumi sanı 3618
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1371
    33.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 43
    Süzlärneñ gomumi sanı 3671
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1375
    32.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 44
    Süzlärneñ gomumi sanı 3655
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1414
    33.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 45
    Süzlärneñ gomumi sanı 3604
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1519
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 46
    Süzlärneñ gomumi sanı 3691
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1366
    30.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 47
    Süzlärneñ gomumi sanı 3661
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1343
    31.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 48
    Süzlärneñ gomumi sanı 3507
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1322
    35.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 49
    Süzlärneñ gomumi sanı 3666
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1350
    33.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 50
    Süzlärneñ gomumi sanı 3657
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1351
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 51
    Süzlärneñ gomumi sanı 3644
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1370
    34.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 52
    Süzlärneñ gomumi sanı 3581
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1422
    33.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 53
    Süzlärneñ gomumi sanı 3682
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1656
    30.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 54
    Süzlärneñ gomumi sanı 3600
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1396
    30.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 55
    Süzlärneñ gomumi sanı 3562
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1468
    31.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 56
    Süzlärneñ gomumi sanı 3639
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1507
    32.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 57
    Süzlärneñ gomumi sanı 3590
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1349
    33.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 58
    Süzlärneñ gomumi sanı 3564
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1416
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 59
    Süzlärneñ gomumi sanı 1239
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 614
    45.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    62.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.