Latin

Tefsir İbni Kesir - 04 - 07

Süzlärneñ gomumi sanı 3526
Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1262
34.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
45.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
52.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
ads place
مۇنداق دەيدۇ«﴿ :ئى مۇسا! مەن ھەقىقەتەن سېنى (زامانىڭدىكى) كىشىلەر ئارىسىدىن پەيغەمبەرلىككە
ۋە مەن بىلەن (بىۋاسىتە) سۆزلىشىشكە تاللىدىم﴾(((.
ئېيتىلىشالرغا قارىغاندا ،ﷲ تائاال (مۇسادىن) :ئى مۇسا! مېنىڭ نېمە ئۈچۈن سېنى كىشىلەرنىڭ
ئارىسىدىن مەن بىلەن سۆزلىشىشكە تاللىغانلىقىمنى بىلەمسەن؟ -دەپ سورىدى .ئۇ :ياق -،دەپ جاۋاب
بەردى .ﷲ تائاال مۇنداق دېدى :چۈنكى ،ھېچبىر كىشى ماڭا سەندەك كەمتەرلىك قىلمىغان ئىدى.
﴿مەن ھەقىقەتەن (ئىبادەتكە اليىق) ﷲ دۇرمەن ،مەندىن باشقا ھېچ مەبۇد (بەرھەق) يوق﴾ يەنى
شېرىكى يوق ﷲ تائاالدىن باشقا ئىبادەتكە اليىق ئىالھ يوق دەپ ئېتىقاد قىلىش ئىمان ئېيتماقچى
بولغان كىشىلەرگە قويۇلىدىغان ئالدىنقى شەرتتۇر.
﴿(يالغۇز) ماڭا ئىبادەت قىلغىن﴾ يەنى ماڭا شېرىك كەلتۈرمەستىن ،ئىبادەتنى ماڭىال قىلغىن،
﴿مېنى زىكرى قىلىش ئۈچۈن ناماز ئوقۇغىن﴾ بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى :مېنى زىكرى قىلىش (ئەسلەش)
ئۈچۈن ناماز ئوقۇغىن دېگەنلىك بولىدۇ -،دېيىلدى .ئۇنىڭ يەنە بىر مەنىسى :مېنى ئەسلىگەن ۋاقتىڭدا
ناماز ئوقۇغىن دېگەنلىك بولىدۇ -،دېيىلدى.
بۇ ئايەتنىڭ ئىككىنچى مەنىسىنى ئىمام ئەھمەدنىڭ ئەنەس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇدىن پەيغەمبەر
ئەلەيھىسساالمنىڭمۇنداقدېگەنلىكىنىرىۋايەتقىلغانبۇھەدىسىكۈچلەندۈرىدۇ«:سىلەرنىڭبىرىڭالر
ناماز (ئوقۇماي) ئۇخالپ قالغان بولسا ياكى ئۇنى ئۇنتۇپ قالغان بولسا ،ئۇنى ئېسىگە ئالغان ۋاقتىدا
((( قەسەس سۈرىسى – 30ئايەت.
((( نازىئات سۈرىسى - 16ئايەت.
((( ئەئراف سۈرىسى – 144ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

73

ئوقۇسا بولىدۇ .چۈنكى ،ﷲ تائاال مۇنداق دېدى﴿ :مېنى زىكرى قىلىش ئۈچۈن ناماز ئوقۇغىن﴾».
ئىمام بۇخارى ۋە ئىمام مۇسلىم ئەنەس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇدىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ مۇنداق
دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ« :كىمكى ناماز ۋاقتىدا ئۇخالپ قالغان بولسا ياكى ئۇنى ئوقۇشنى ئۇنتۇپ
قالغان بولسا ،بۇ خاتالىقىنى يۇيىدىغان ئىش ئۇنى ئېسىگە كەلگەندە ،دەرھال ئوقۇشتۇر .بۇنىڭدىن
باشقا بۇ خاتالىقنى يۇيىدىغان نەرسە يوقتۇر».
﴿قىيامەتنىڭ بولۇشى مۇھەققەقتۇر ،ھەر ئادەم ئۆزىنىڭ ئەمەلىگە يارىشا مۇكاپاتلىنىشى ئۈچۈن،
ئۇنى (يەنى ئۇنىڭ قاچان بولۇشىنى) مەخپىي تۇتتۇم﴾ ئەلى ئىبنى ئەبۇتەلھە بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى

ھەققىدە ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :مەن قىيامەتنىڭ
قاچانبولىدىغانلىقىنىئۆزەمدىنباشقىسىغابىلدۈرمەيمەن.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دېدى﴿ :قىيامەت ئاسمانالرنىڭ ۋە زېمىننىڭ (ئەھلىگە) ئېغىر
(ۋەقەدۇر) .ئۇ سىلەرگە تۇيۇقسىز كېلىدۇ»﴾(((.

﴿ھەر ئادەم ئۆزىنىڭ ئەمەلىگە يارىشا مۇكاپاتلىنىشى ئۈچۈن ،ئۇنى (يەنى ئۇنىڭ قاچان بولۇشىنى)
مەخپىي تۇتتۇم﴾ ﷲ تائاال (ھەممە ئادەمنىڭ ئۆزىنىڭ ئەمەلىگە يارىشا مۇكاپاتلىنىدىغانلىقى توغرىسىدا)

مۇنداق دېدى﴿ :كىمكى زەررىچىلىك ياخشى ئىش قىلىدىكەن ،ئۇنىڭ مۇكاپاتىنى كۆرىدۇ .كىمكى
زەررىچىلىك يامان ئىش قىلىدىكەن ،ئۇنىڭ جازاسىنى تارتىدۇ﴾(((﴿ ،سىلەر پەقەت قىلمىشىڭالرنىڭ
جازاسىنىتارتىسىلەر﴾(((.

﴿قىيامەتكە ئىشەنمەيدىغان ۋە نەپسى خاھىشلىرىغا ئەگەشكەن ئادەم سېنى ئۇنىڭدىن (يەنى
قىيامەتكە تەييارلىق قىلىشتىن ۋە ئۇنى تەستىق قىلىشتىن) توسمىسۇن ،ئۇنداقتا ئۆزەڭ ھاالك بولىسەن
(چۈنكى ،ئاخىرەتتىن غاپىل بولۇش ،ھاالكەتكە ئېلىپ بارىدۇ)﴾ ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ:

﴿ئۇ (دوزاخقا) تاشالنغان چاغدا ،ئۇنىڭ مېلى ھېچ نەرسىگە ئەسقاتمايدۇ﴾(((.

*******
ﭹﭺ ﭻﭼﭽﭾﭿﮀﮁﮂ ﮃﮄﮅﮆﮇ
ﮈﮉﮊﮋﮌﮍﮎﮏﮐﮑﮒﮓﮔﮕﮖﮗﮘﮙﮚ
ﮛﮜﮝﮞ
74

ئى مۇسا! ئوڭ قولۇڭدىكى نېمە ئۇ؟»﴿ .﴾17مۇسا ئېيتتى« :ئۇ مېنىڭ ھاسام ،ئۇنىڭغا تايىنىمەن ،ئۇنىڭ
بىلەن قويلىرىمغا غازاڭ قېقىپ بېرىمەن ،مېنىڭ يەنە باشقا ئېھتىياجلىرىممۇ بار»﴿ .﴾18ﷲ« :ئى مۇسا! ئۇنى
(يەرگە) تاشلىغىن» دېدى﴿ .﴾19مۇسا ئۇنى تاشلىۋىدى ،ئۇ ناگاھان مېڭىۋاتقان بىر يىالنغا ئايالندى﴿.﴾20
ﷲ ئېيتتى« :ئۇنى تۇتۇۋالغىن ،قورقمىغىن ،ئۇنى دەسلەپكى (يەنى ھاسىلىق) ھالىتىگە قايتۇرىمىز﴿.﴾21
((( ئەئراف سۈرىسى – 187ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( زەلزەلە سۈرىسى - 8 – 7ئايەتلەر.
((( تەھرىم سۈرىسى 7ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( لەيل سۈرىسى 11ـ ئايەت.

تاھا سۈرىسى

مۇسا ئەلەيھىسساالمنىڭ ھاسىسىنىڭ يىالنغا ئۆزگەرگەنلىكى
بۇ ،ﷲ تائاالنىڭ مۇسا ئەلەيھىسساالمغا بەرگەن پاكىتى ۋە كاتتا مۆجىزىسىدۇر ،ﷲ تائاالنىڭ
قۇدرىتىنىڭ چەكسىز ئىكەنلىكىنى ۋە بۇ مۆجىزىنى كەلتۈرگەن كىشىنىڭ پەيغەمبەر ئىكەنلىكىنى
بىلدۈرىدىغان ئادەتتىن تاشقىرى بىر پاكىتتۇر﴿ .ئى مۇسا! ئوڭ قولۇڭدىكى نېمە ئۇ؟»﴾
﴿مۇسائېيتتى«:ئۇمېنىڭھاسام،ئۇنىڭغاتايىنىمەن،ئۇنىڭبىلەنقويلىرىمغاغازاڭقېقىپبېرىمەن،
مېنىڭ يەنە باشقا ئېھتىياجلىرىممۇ بار»﴾ يەنى ئۇنىڭ بىلەن قويلىرىمغا غازاڭ قېقىپ بېرىمەن﴿ .ﷲ« :ئى
مۇسا! ئۇنى (يەرگە) تاشلىغىن» دېدى .مۇسا ئۇنى تاشلىۋىدى ،ئۇ ناگاھان مېڭىۋاتقان بىر يىالنغا ئايالندى﴾
يەنى ئۇ ھاسا ناھايىتى تېز ھەرىكەت قىلىدىغان جىنغا ئوخشاش يىالنغا ئايالندى﴿ .ﷲ ئېيتتى« :ئۇنى
تۇتۇۋالغىن ،قورقمىغىن ،ئۇنى دەسلەپكى (يەنى ھاسىلىق) ھالىتىگە قايتۇرىمىز﴾.

*******
ﮟﮠ ﮡ ﮢﮣﮤﮥﮦ ﮧﮨﮩﮪﮫ ﮬﮭﮮ ﮯ
ﮰﮱﯓﯔﯕﯖﯗﯘﯙﯚﯛﯜﯝﯞﯟﯠﯡﯢﯣﯤ
ﯥﯦﯧﯨﯩﯪﯫﯬﯭ ﯮﯯ ﯰ ﯱﯲﯳﯴﯵﯶﯷﯸ
ﯹﯺﯻﯼﯽﯾﯿﰀﰁﰂﰃﰄﰅ
قولۇڭنى قولتۇقۇڭنىڭ ئاستىغا سالغىن (ئاندىن چىقارغىن) ،ئۇ ھېچقانداق ئەيىب -نۇقسانسىز
ھالدا ئاپئاق (نۇرلۇق بولۇپ) چىقىدۇ( ،بۇ) ئىككىنچى مۆجىزىدۇر﴿ .﴾22ساڭا چوڭ مۆجىزىلىرىمىزدىن
بەزىسىنى كۆرسىتىمىز﴿ .﴾23پىرئەۋنگە بارغىن ،ئۇ ھەقىقەتەن ھەددىدىن ئاشتى»﴿ .﴾24مۇسا
ئېيتتى« :پەرۋەردىگارىم! مېنىڭ قەلبىمنى كەڭ قىلغىن( ،يەنى ئىمان بىلەن ۋە پەيغەمبەرلىك
بىلەن نۇرالندۇرغىن)﴿ .﴾25مېنىڭ ئىشىمنى ئاسانالشتۇرغىن﴿ .﴾26تىلىمدىن كېكەچلىكنى
كۆتۈرىۋەتكىن﴿ .﴾27ئۇالر مېنىڭ سۆزۈمنى چۈشەنسۇن﴿ .﴾28ماڭا ئائىلەمدىن قېرىندىشىم ھارۇننى
ياردەمچى قىلىپ بەرگىن﴿ .﴾29ئۇنىڭ بىلەن مېنى تېخىمۇ كۈچەيتكىن﴿ 30ـ .﴾31مېنىڭ ئىشىمغا
ئۇنى شېرىك قىلغىن﴿ .﴾32بۇنىڭ بىلەن بىز ساڭا كۆپ تەسبىھ ئېيتقايمىز﴿ .﴾33ساڭا كۆپ زىكرى
ئېيتقايمىز﴿ .﴾34سەن ھەقىقەتەن بىزنى كۆرۈپ تۇرغۇچىسەن»﴿.﴾35

مۇسا ئەلەيھىسساالمنىڭ قولىنىڭ ئۆزىنىڭ قولتۇقىدىن نۇقسانسىز ئاپئاق،
نۇرلۇق بولۇپ چىققانلىقى
بۇ مۇسا ئەلەيھىسساالمغا بېرىلگەن ئىككىنچى مۆجىزىدۇر .ئۇ مۆجىزە بولسا ،ﷲ تائاالنىڭ ئۇنى
ئۆزىنىڭ قولىنى قولتۇقىغا سېلىشقا بۇيرۇشى ،قولىنىڭ قولتۇقىنىڭ ئاستىدىن ئاپئاق ،نۇرلۇق بولۇپ
چىقىشىدۇر.
﴿قولۇڭنى قولتۇقۇڭنىڭ ئاستىغا سالغىن (ئاندىن چىقارغىن)﴾ ﷲ تائاال باشقا بىر ئايەتتە مۇنداق

75

دېدى﴿ :قولۇڭنى قوينۇڭغا سالغىن ،ئۇ ھېچقانداق ئىللەتسىز (بىر پارچە ئايدەك پارالپ) ئاپئاق بولۇپ
چىقىدۇ ،قورقۇنچنى دەپئى قىلىش ئۈچۈن ،قولۇڭنى يىغىۋالغىن (يەنى قوينۇڭغا سېلىۋالغىن) ،بۇ
ئىككىسى پىرئەۋنگە (ۋە ئۇنىڭ قەۋمىنىڭ) چوڭلىرىغا پەرۋەردىگارىڭ تەرىپىدىن كەلگەن پاكىتتۇر﴾(((.
﴿قولۇڭنى قولتۇقۇڭنىڭ ئاستىغا سالغىن (ئاندىن چىقارغىن)﴾ مۇجاھىد بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى
ھەققىدە مۇنداق دېدى :سەن ئالقىنىڭنى قولتۇقۇڭنىڭ ئاستىغا سالغىن .ئۇنىڭ ئۇنداق قىلىشقا
بۇيرۇلۇشى مۇسا ئەلەيھىسساالم قولىنى قولتۇقىنىڭ ئىچىگە سېلىپ چىقارسا ،ئۇ قول ھەقىقەتەن ئايدەك
نۇرلۇق ھالىتىدە چىقاتتى.
﴿ئۇ ھېچقانداق ئەيىب -نۇقسانسىز ھالدا ئاپئاق (نۇرلۇق بولۇپ) چىقىدۇ﴾ ئىبنى ئابباس
رەزىيەلالھۇ ئەنھۇما ،مۇجاھىد ،قەتادە ،زەھھاك ،سۇددى ۋە باشقىالر بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە
مۇنداق دېدى :يەنى مۇسا ئەلەيھىسساالمنىڭ قولىنىڭ قولتۇقىدىن ئاپئاق چىقىشى ئاق كېسەل ياكى
باشقا بىر كېسەللىكتىن ئەمەستۇر.
ھەسەنبەسرى مۇنداق دېدى :ﷲ تائاالنىڭ نامى بىلەن قەسەمكى ،مۇسا قولىنى قوينىدىن خۇددى
چىراغدەك نۇر چىچىپ تۇرغان ھالەتتە چىقاردى .شۇنىڭ بىلەن ،مۇسا ئەلەيھىسساالم ھەقىقەتەن ئۆزىنىڭ
پەرۋەردىگارىغا ئۇچراشقانلىقىنى بىلدى ،شۇڭا ﷲ تائاال مۇنداق دېدى﴿ :ساڭا چوڭ مۆجىزىلىرىمىزدىن
بەزىسىنىكۆرسىتىمىز﴾.

مۇسا ئەلەيھىسساالمنىڭ پىرئەۋننى دىنغا چاقىرىش ئۈچۈن (ئۇنىڭ) قېشىغا
بېرىشقا بۇيرۇلغانلىقى
﴿پىرئەۋنگە بارغىن ،ئۇ ھەقىقەتەن ھەددىدىن ئاشتى﴾ يەنى سەن ئۆزەڭ قېچىپ چىققان شەھەر
ـ مىسىرنىڭ پادىشاھى بولغان پىرئەۋننىڭ قېشىغا بارغىن ۋە ئۇنى شېرىكى يوق ،يالغۇز ﷲ تائاالغىال
ئىبادەت قىلىشقا چاقىرغىن ،ئۇنى ئىسرائىل ئەۋالدىغا ياخشىلىق قىلىشقا ۋە ئۇالرنى قىينىماسلىققا
بۇيرۇغىن ،ھەقىقەتەن ئۇ ھەددىدىن ئېشىپ كەتتى ۋە (خۇدالىق دەۋاسى قىلدى) دۇنيانى دوست
تۇتتى ۋە ئۇلۇغ پەرۋەردىگارىنى ئۇنتۇدى.

مۇسا ئەلەيھىسساالمنىڭ اﷲ تائاالدىن تىلىگەن تىلەكلىرى
76

﴿مۇسا ئېيتتى« :پەرۋەردىگارىم! مېنىڭ قەلبىمنى كەڭ قىلغىن( ،يەنى ئىمان بىلەن ۋە
پەيغەمبەرلىكبىلەننۇرالندۇرغىن)مېنىڭئىشىمنىئاسانالشتۇرغىن﴾بۇمۇسائەلەيھىسساالمنىڭئۆزىنىڭ

پەرۋەردىگارىدىن دىلىنى ئىمان ۋە پەيغەمبەرلىك نۇرى بىلەن نۇرالندۇرۇشىنى سورىشىدۇر .چۈنكى،
ﷲ تائاال ئۇنى مەسئۇليىتى ناھايىتى چوڭ بىر ئىشقا بۇيرۇدى .ﷲ تائاال ئۇنى ﷲ تائاالنى ئىنكار
قىلىشتا ئەڭ ئۇچچىغا چىققان ،ئەسكىرى ئەڭ كۆپ ،پادىشاھلىقىنىڭ ئۆمرى ئەڭ ئۇزۇن ۋە ھەددىدىن
ئېشىپ ئۆزىنىڭ ھەقىقەتەن ﷲ تائاالنى تونۇمايدىغانلىقىنى ۋە خەلقلىرىگە ئۆزىدىن باشقا بىر ئىالھنىڭ
((( قەسەس سۈرىسى – 32ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

تاھا سۈرىسى

يوقلۇقىنى دەۋا قىلىدىغان دەرىجىگە يەتكەن ،شۇ زاماندىكى يەر يۈزىدىكى ئەڭ چوڭ پادىشاھ (پىرئەۋن)
نىڭ قېشىغا ئەۋەتتى .مۇسا ئەلەيھىسساالم پىرئەۋننىڭ تەربىيىسىدىكى (كىچىك) ۋاقتىدا ،پىرئەۋننىڭ
ئادەملىرىنىڭ قېشىدا تۇرغان ئىدى .ئۇ ئۇالرنىڭ ئىچىدىن بىرسىنى ئۆلتۈرۈپ قويدى ،شۇنىڭ بىلەن،
ئۇالرنىڭ ئۆزىنى ئۆلتۈرۈۋېتىشىدىن قورقۇپ ئون يىلدىن ئارتۇقراق مۇددەت ئۇالردىن قېچىپ يۈردى.
ﷲ تائاال ئۇنى ئۇالرغا ئاگاھالندۇرغۇچى ۋە ئۇالرنى شېرىكى يوق ،بىرال ﷲ تائاالغا ئىبادەت قىلىشقا
چاقىرغۇچى قىلىپ ئەۋەتتى ،شۇڭا مۇسا ئەلەيھىسساالم يۇقىرىقىدىكىدەك دېدى .يەنى ئەگەر مېنىڭ
ئىشىمغا سەن ياردەم بەرمىسەڭ ۋە سەن ماڭا ياردەمدە بولمىساڭ ،مەن بۇ ئىشنى ئورۇنلىيالمايمەن.
﴿تىلىمدىن كېكەچلىكنى كۆتۈرۋەتكىن .ئۇالر مېنىڭ سۆزۈمنى چۈشەنسۇن﴾ يەنى كىچىك ۋاقتىدا
ئالدىغا خورما بىلەن چوغ قويۇلغان ۋاقتىدا ،چوغنى ئاغزىغا سالغانلىقى سەۋەبى بىلەن ،كېكەچ بولۇپ
قالغان ئىدى .ئۇ ﷲ تائاالدىن كېكەچلىكىنىڭ ھەممىسىنى يوقىتىۋېتىشنى سورىمىدى .بەلكى پەقەت
كىشىلەر ئۇنىڭ مەقسىتىنى چۈشەنگىدەك سۆزلىيەلەيدىغان ھالەتكە كېلىشىنىال سورىدى .ئەگەر ئۇ ﷲ
تائاالدىن ئۇنىڭ ھەممىسىنى يوقىتىۋېتىشنى تىلىگەن بولسا ،ئەلۋەتتە ،ﷲ تائاال ئۇنىڭ ھەممىسىنى
يوقىتىۋېتەتتى ۋە لېكىن پەيغەمبەرلەر (ﷲ تائاالدىن ھەر قانداق نەرسىنى) تىلىسە ،ئەدەب يۈزىسىدىن
پەقەت ئۆزلىرىنىڭ ھاجىتىگە چۇشلۇق تىلەيدۇ .شۇڭا ئۇنىڭ كېكەچلىكى (پۈتۈنلەي يوقىلىپ كەتمەي)
ئازراق قېلىپ قالدى.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە پىرئەۋننىڭ (ئادەملىرىگە) دېگەن سۆزىنى خەۋەر بېرىپ مۇنداق دېدى:
﴿بەلكى مەن ئوچۇق گەپ قىاللمايدىغان بۇ ئەرزىمەس ئادەمدىن (يەنى مۇسا ئەلەيھىسساالمدىن)
ياخشىمەن»﴾(((.
﴿ماڭا ئائىلەمدىن قېرىندىشىم ھارۇننى ياردەمچى قىلىپ بەرگىن﴾ بۇ ،مۇسا ئەلەيھىسساالمنىڭ
(ﷲ تائاالدىن) ئۆزىنىڭ خۇسۇسىي ئىشىدىن باشقا بىر نەرسىنى تىلىگەنلىكىدۇر .ئۇ بولسىمۇ ،بىر
تۇغقىنى ھارۇننىڭ (كىشىلەرگە ﷲ تائاالنىڭ دىنىنى يەتكۈزۈش ئىشلىرىدا) ئۇنىڭغا ياردەملىشىپ
بېرىشىنىسورىشىدۇر.
سەۋرى ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :مۇسا
ئەلەيھىسسساالمغا پەيغەمبەرلىك بېرىلگەن سائەتنىڭ ئۆزىدىال ،ھارۇن ئەلەيھىسساالمغىمۇ پەيغەمبەرلىك
بېرىلدى.
ئىبنى ئەبۇھاتەم مۇنداق دەپ رىۋايەت قىلدى :ئائىشە ئۆمرە ھەج قىلىش ئۈچۈن مېڭىپ ،بەزى
سەھرالىق كىشىلەر ئولتۇراقالشقان جايغا كېلىپ چۈشتى .ئاندىن ئۇ بىر كىشىنىڭ (باشقا كىشىلەردىن):
دۇنيادا قايسى بىر قېرىنداش ئۆزىنىڭ بىر قېرىندىشىغا بەك پايدا يەتكۈزگەن؟ -دەپ سورىغانلىقىنى
ئاڭلىدى .ئۇالر :بىز بىلمەيمىز -،دەپ جاۋاب بەردى .ئۇ كىشى :ﷲ نىڭ نامى بىلەن قەسەمكى،
مەن بىلىمەن -،دېدى .ئائىشە مۇنداق دېدى :ئاندىن مەن كۆڭلۈمدە ئۇ ئىككلەنمەي قەسەم قىلغانغا
قارىغاندا ،ئۇ ھەقىقەتەن دۇنيادا قايسى بىر كىشىنىڭ ئۆزىنىڭ قېرىندىشىغا بەك پايدا يەتكۈزگەنلىكىنى
بىلىدىكەن -،دەپ ئويلىدىم .ئۇ كىشى :مۇسا ئەلەيھىسساالم ﷲ تائاالدىن قېرىندىشى (ھارۇن
ئەلەيھىسساالمنى) پەيغەمبەر قىلىپ بېرىشنى تىلىگەن ۋاقتىدا ھارۇنغا بەك پايدا يەتكۈزگەن ئىدى-،
((( زۇخرۇف سۈرىسى - 52ئايەت.

77

دېدى .ئاندىن مەن :ﷲ تائاالنىڭ نامى بىلەن قەسەمكى ،ئۇ كىشى راست ئېيتتى -،دېدىم.
شۇنىڭ ئۈچۈن ،ﷲ تائاال مۇسا ئەلەيھىسساالمنى ماختاپ مۇنداق دېدى﴿ :مۇسا ﷲ نىڭ
دەرگاھىدا ئابرويلۇق ئىدى﴾(((.
﴿ئۇنىڭ بىلەن مېنى تېخىمۇ كۈچەيتكىن﴾ مۇجاھىد بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە مۇنداق دېدى:
قېرىندىشىم ھارۇن بىلەن مېنى تېخىمۇ كۈچەيتكىن.
﴿مېنىڭ ئىشىمغا ئۇنى شېرىك قىلغىن .بۇنىڭ بىلەن بىز ساڭا كۆپ تەسبىھ ئېيتقايمىز .ساڭا كۆپ
زىكرى ئېيتقايمىز﴾ مۇجاھىد مۇنداق دېدى :بىر بەندە ﷲ تائاالنى ئۆرە تۇرغان ،ئولتۇرغان ۋە يېنىچە

ياتقان ۋاقتىدا زىكرى قىلمىغۇچە( ،ئۇ) ﷲ تائاالنى كۆپ زىكرى قىلغۇچىالرنىڭ قاتارىدىن بواللمايدۇ.

﴿سەن ھەقىقەتەن بىزنى كۆرۈپ تۇرغۇچىسەن»﴾ يەنى بىز سېنىڭ پەيغەمبەرلىكنى بىزگە
بەرگەنلىكىڭ ۋە بىزنى دۈشمىنىمىز پىرئەۋنگە ئەۋەتكەنلىكىڭ ئۈچۈن ساڭا ھەمدۇساناالر ئېيتىمىز.

*******
ﰆﰇﰈﰉﰊﰋﰌﰍﰎﰏﰐﰑﭑﭒﭓﭔﭕﭖﭗﭘ
ﭙﭚﭛﭜﭝﭞ ﭟﭠﭡﭢﭣ ﭤﭥﭦﭧﭨﭩﭪﭫ
ﭬﭭﭮﭯﭰﭱﭲﭳﭴﭵﭶﭷﭸﭹﭺﭻﭼﭽﭾ
ﭿﮀﮁﮂﮃﮄﮅﮆﮇﮈﮉﮊ

78

ﷲ ئېيتتى« :ئى مۇسا! سېنىڭ سورىغان نەرسىلىرىڭ ساڭا بېرىلدى﴿( .﴾36بۇنىڭدىن باشقا)
ساڭا يەنە بىر قېتىم ئىنئام قىلغان ئىدۇق﴿ .﴾37ئۆز ۋاقتىدا ئاناڭنىڭ كۆڭلىگە پەقەت ۋەھيى ئارقىلىق
بىلىنىدىغان نەرسىلەرنى سالدۇق»﴿( .﴾38ئېيتتۇقكى) «ئۇنى (يەنى بالىنى) ساندۇققا سالغىن ،ئاندىن
ئۇنى (ساندۇق بىلەن) دەرياغا تاشلىغىن ،دەريا ئۇنى قىرغاققا تاشلىسۇن ،ئۇنى مېنىڭ دۈشمىنىم ۋە ئۇنىڭ
دۈشمىنى بولغان (پىرئەۋن) ئېلىپ (باقسۇن)» .مېنىڭ قوغدىشىم ئاستىدا تەربىيىلىنىشىڭ ئۈچۈن،
ساڭا مەن تەرەپتىن بولغان مۇھەببەتنى سالدىم﴿ .﴾39ئۆز ۋاقتىدا سېنىڭ ھەمشىرەڭ (پىرئەۋننىڭ
ئائىلىسىگە) بېرىپ« :سىلەرگە ئۇنى باقىدىغان بىر كىشىنى كۆرسىتىپ قويايمۇ؟» دېدى .بىز سېنىڭ
ئاناڭنى خۇش بولسۇن ،قايغۇرمىسۇن دەپ سېنى ئۇنىڭغا قايتۇرۇپ بەردۇق ،سەن بىر ئادەمنى ئۆلتۈرۈپ
قويدۇڭ ،سېنى بىز غەمدىن خاالس قىلدۇق ،سېنى تۈرلۈك باالالر بىلەن سىنىدۇق.

مۇسا ئەلەيھىسساالمنىڭ تىلەكلىرىنىڭ قوبۇل بولغانلىقى ۋە بۇرۇنقى
ئىنئامالرنىڭ ئەسلىتىلىپ ئۆتۈلگەنلىكى
بۇ ،مۇسا ئەلەيھىسساالمنىڭ تىلىگەن تىلەكلىرىنى ﷲ تائاالنىڭ ئىجابەت قىلىشىدۇر .ئانىسى
((( ئەھزاب سۈرىسى 69ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

تاھا سۈرىسى

ئۇنى ئېمىتىۋاتقان ،پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ ئادەملىرىنىڭ ئۇنى ئۆلتۈرۈۋېتىشىدىن قورقۇپ تۇرغان ۋاقتىدا
ﷲ تائاالنىڭ ئۇنىڭغا قىلغان نېمەتلىرىنى ئەسلىتىشتۇر .ئانىسىنىڭ قورقۇشىدىكى سەۋەب شۇكى ،ئۇ
ئىسرائىل ئەۋالدىدىن تۇغۇلغان كىچىك بالىالر ئۆلتۈرۈلۈۋاتقان يىلالردا تۇغۇلغان ئىدى .ئۇنىڭ ئانىسى
ساندۇقتىن بىرنى ياسىدى ،ئۇنى ئېمىتىپ بولۇپ ساندۇققا سېلىپ ،ساندۇقنى ئارغامچا بىلەن باغالپ
نىل دەرياسىغا قويۇپ بېرەتتى ،ئارغامچىنىڭ بىر ئۇچى ئۆيىنىڭ بىر يېرىگە باغالپ قويۇقلۇق ئىدى
(بالىنى ئېمىتىدىغان ۋاقتىدا ساندۇقنى ئارغامچا بىلەن تارتىپ كېلىپ ،ئۇنى ئېمىتىپ بولۇپ يەنە دەرياغا
قويۇپ بېرەتتى) .بىر قېتىم ئۇ (ساندۇقنى) باغالي دەپ تۇرغاندا ،ئارغامچا ئۇنىڭ قولىدىن چىقىپ
كېتىپ ،دەريا ئۇنى ئېقىتىپ كەتتى .شۇنىڭ بىلەن ،ئۇ ئەنسىرەشكە باشلىدى.
ﷲ تائاال ئۇنىڭ ئەنسىرىگەنلىكى ھەققىدە مۇنداق دېدى﴿ :مۇسانىڭ ئانىسى (مۇسانىڭ
پىرئەۋننىڭ قولىغا چۈشۈپ قالغانلىقىنى ئاڭالپ) ئەس ـ ھوشىنى يوقاتتى( ،ئۇنىڭ ﷲ نىڭ بالىنى
قايتۇرۇش ۋەدىسىگە) ئىشەنگۈچىلەردىن بولۇشى ئۈچۈن ،ئۇنىڭ كۆڭلىنى خاتىرجەم قىلمىغان بولساق،
ئۇ بالىنى ئاشكارىالپ قويغىلى تاس قالغان ئىدى﴾(((.
دەريا ئۇنى ئېقىتىپ ئاپىرىپ پىرئەۋننىڭ ھويلىسىغا تاشلىدى (پىرئەۋننىڭ ئائىلىسىدىكىلەر ئۇنى
دەريادىن سۈزۈۋالدى) ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دېدى﴿ :پىرئەۋننىڭ ئائىلىسىدىكىلەر مۇسانى ئاقىۋەت
(((
ئۆزلىرىگە دۈشمەن ۋە خاپىلىق (نىڭ مەنبەسى) قىلىش ئۈچۈن (نىل دەرياسىدىن) سۈزۈۋالدى﴾
يەنى ئۇالر مۇسانىڭ چىقىپ قېلىشىدىن قورقۇپ ئىسرائىل ئەۋالدلىرىدىن تۇغۇلغان كىچىك بالىالرنىڭ
ھەممىسىنى ئۆلتۈرۈۋاتقان ۋاقىتتا ،ﷲ تائاال (ھەممە كۈچ ـ قۇدرەت ئۇنىڭ ئىلكىدىدۇر) پىرئەۋن ۋە
ئۇنىڭ ئايالىنىڭ مۇسانى ياخشى كۆرۈشى بىلەن مۇسا پىرئەۋننىڭ ئائىلىسىدە ئۇنىڭ تامىقىنى يەپ،
سۈيىنى ئىچىپ ،ئۇالرنىڭ تەربىيىسىدە بولۇشىنى تەقدىر قىلىپ پۈتۈۋەتتى .شۇڭا ﷲ تائاال مۇنداق
دېدى﴿ :ئۇنى مېنىڭ دۈشمىنىم ۋە ئۇنىڭ دۈشمىنى بولغان (پىرئەۋن) ئېلىپ (باقسۇن)» .مېنىڭ
قوغدىشىم ئاستىدا تەربىيىلىنىشىڭ ئۈچۈن ،ساڭا مەن تەرەپتىن بولغان مۇھەببەتنى سالدىم﴾.
﴿ساڭا مەن تەرەپتىن بولغان مۇھەببەتنى سالدىم﴾ بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە سەلەمە ئىبنى
كۇھەيىل مۇنداق دېدى :يەنى مەن سېنى بەندىلىرىمگە ياخشى كۆرسەتتىم.
﴿مېنىڭ قوغدىشىم ئاستىدا تەربىيىلىنىشىڭ ئۈچۈن﴾ بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە ئەبۇئىمران
جۇنى مۇنداق دېدى :يەنى سەن ﷲ تائاالنىڭ كۆز ئالدىدا تەربىيىلىنىشىڭ ئۈچۈن ،مەن سېنى
بەندىلىرىمگەياخشىكۆرسەتتىم.
پىرئەۋننىڭ ئائىلىسىدىكىلەر ئۇنى دەريادىن سۈزۈپ ئالغاندىن كېيىن ،ئۇنى ئېمىتىش ئۈچۈن
نۇرغۇنلىغان ئېنىك ئانىالرنى چاقىرىپ كەلسىمۇ ،ئۇ ئۇالرنىڭ بىرسىنىمۇ ئەمگىلى ئۇنىمىدى (ئەمەلىيەتتە
بۇ ﷲ تائاالنىڭ بىر ئورۇنالشتۇرۇشى ئىدى) .ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دېدى(﴿ :ئۆز ئانىسى
(((
كېلىشتىن) ئىلگىرى مۇسانى سۈت ئەمگۈزگۈچى ئايالالرنىڭ ئېمىتىشىدىن توستۇق﴾
ئاندىن ئۇنىڭ ھەمشىرىسى ئۇالرنىڭ قېشىغا بېرىپ ،ئۆزىنىڭ ئۇنى باقىدىغان بىر كىشىنى
((( قەسەس سۈرىسى – 10ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( قەسەس سۈرىسى 8ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( قەسەس سۈرىسى – 12ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

79

ئۇالرغا كۆرسىتىپ قويىدىغانلىقىنى ئېيتتى .ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دېدى﴿ :مۇسانىڭ ھەمشىرىسى:
«سىلەرگە مۇسانى باقىدىغان ئوبدان بىر ئائىلىنى كۆرسىتىپ قويايمۇ؟ ئۇالر مۇسانى ئىخالس بىلەن
باقىدۇ» دېدى﴾((( يەنى مەن سىلەرنى پۇل ئېلىپ ئېمىتىپ بېرىدىغان بىر كىشىنىڭ قېشىغا باشالپ
بارايمۇ؟ -دېدى .ئاندىن ئۇ ئۇالر بىلەن مۇسانى ئۇنىڭ ئانىسىنىڭ قېشىغا ئېلىپ باردى ،ئانىسى ئۇنىڭغا
ئەمچىكىنى تەڭلىۋىدى ،ئۇ ئەمچەكنى ئاغزىغا سالدى .ئۇالر مۇسانىڭ ئەمچەكنى ئاغزىغا سالغانلىقىدىن
ناھايىتى خۇش بولۇشتى .ئۇالر مۇسانى ئېمىتىپ بېرىدىغانغا ئۇنىڭ بىلەن پۈتۈشتى .شۇنىڭ بىلەن،
مۇسانىڭ ئانىسى دۇنيادا بەخت ـ سائادەت ۋە ئالىي تۇرمۇشقا ۋە ئاخىرەتتە كاتتا ئەجىرگە ئېرىشتى .ﷲ
تائاال بۇ ئىشنى (مۇسا ئەلەيھىسساالمغا بايان قىلىپ بېرىپ) مۇنداق دېدى﴿ :بىز سېنىڭ ئاناڭنى خۇش
بولسۇن ،قايغۇرمىسۇن دەپ سېنى ئۇنىڭغا قايتۇرۇپ بەردۇق﴾.
﴿سەن بىر ئادەمنى ئۆلتۈرۈپ قويدۇڭ ،سېنى بىز غەمدىن خاالس قىلدۇق﴾ يەنى مۇسا مىسىرلىق
بىرىنى ئۆلتۈرۈۋەتكەنلىكى ئۈچۈن پىرئەۋننىڭ ئادەملىرى ئۇنى ئۆلتۈرمەكچى بولغانىدى .مۇسا ئۇالردىن
قېچىپ ،مەديەندىكى بىر بۇالقنىڭ قېشىغا كەلدى ،ئۇنىڭغا ھېلىقى ياخشى كىشى (يەنى شۇئەيىب
ئەلەيھىسساالم) مۇنداق دېدى«﴿ :قورقمىغىن ،زالىم قەۋمدىن قۇتۇلدۇڭ»﴾(((.

*******
ﮋﮌﮍﮎﮏﮐﮑﮒﮓﮔﮕﮖﮗﮘﮙﮚﮛ
ﮜﮝﮞﮟﮠﮡﮢﮣﮤﮥﮦﮧﮨﮩﮪﮫﮬﮭﮮﮯﮰ
سەن مەديەنلىكلەر ئارىسىدا كۆپ يىلالر تۇردۇڭ ،ئاندىن ،ئى مۇسا! تەقدىر بىلەن (بۇ يەرگە)
كەلدىڭ﴿ .﴾40سېنى مەن مېنىڭ مۇھەببىتىمگە (يەنى پەيغەمبەر قىلىپ ۋەھيى نازىل قىلىشىمغا)
تاللىدىم﴿( .﴾41ئى مۇسا!) سەن ۋە سېنىڭ قېرىندىشىڭ (ھارۇن) مېنىڭ مۆجىزىلىرىمنى ئېلىپ
بېرىڭالر ،مېنىڭ زىكرىمگە سۇسلۇق قىلىپ قالماڭالر﴿ .﴾42پىرئەۋننىڭ يېنىغا بېرىڭالر ،ئۇ ھەقىقەتەن
ھەددىدىن ئاشتى﴿ .﴾43ئۇنىڭغا يۇمشاق سۆز قىلىڭالر ،ئۇ ۋەز -نەسىھەتنى قوبۇل قىلىشى ياكى
(ھەددىدىنئاشقانلىقىنىڭئاقىۋىتىدىن)قورقۇشىمۇمكىن﴿.﴾44

80

مۇسا ئەلەيھىسساالمنىڭ پەيغەمبەرلىككە تالالنغانلىقى ۋە پىرئەۋننى دىنغا
چاقىرىشقا بۇيرۇلغانلىقى
ﷲ تائاال مۇسا ئەلەيھىسساالمغا مۇنداق دېدى﴿ :سېنى تۈرلۈك باالالر بىلەن سىنىدۇق ،سەن
مەديەنلىكلەر ئارىسىدا كۆپ يىلالر تۇردۇڭ ،ئاندىن ،ئى مۇسا! تەقدىر بىلەن (بۇ يەرگە) كەلدىڭ﴾

مۇجاھىد بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە مۇنداق دېدى :يەنى (ئاندىن سەن ئى مۇسا!) ۋەدە بىلەن بۇ
يەرگە كەلدىڭ .بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە ئابدۇرازاق مۇئەممەردىن قەتادەنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى
((( قەسەس سۈرىسى – 12ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( قەسەس سۈرىسى – 25ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

تاھا سۈرىسى

رىۋايەت قىلىدۇ :ئى مۇسا! بۇ يەرگە پەيغەمبەر بولۇشۇڭغا تەقدىر قىلىنغان ۋاقتىدا كەلدىڭ.
﴿سېنى مەن مېنىڭ مۇھەببىتىمگە (يەنى پەيغەمبەر قىلىپ ۋەھيى نازىل قىلىشىمغا) تاللىدىم﴾ ئىمام
بۇخارى بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە ئەبۇ ھۇرەيرەدىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى
رىۋايەت قىلىدۇ« :ئادەم ئەلەيھىسساالم بىلەن مۇسا ئەلەيھىسساالم ئۇچراشتى .مۇسا ئەلەيھىسساالم (ئادەم
ئەلەيھىسساالمغا) :پۈتۈن كىشىلەرنى بەختسىز قىلغان ۋە ئۇالرنى جەننەتتىن چىقارغان كىشىسەن-،
دېدى .ئادەم ئەلەيھىسساالم (مۇسا ئەلەيھىسساالمغا) :سەن ،ﷲ تائاال سېنى (پەيغەمبەرلىكتىن ئىبارەت)
ئۆزىنىڭ ئۇلۇغ ۋەزىپىسىگە ۋە ۋەھىيسىگە تاللىغان ۋە تەۋرات نازىل قىلىنغان كىشى بوالمسەن؟ -دېدى.
مۇسا ئەلەيھىسساالم :ھەئە -،دەپ جاۋاب بەردى .ئادەم ئەلەيھىسساالم مۇسا ئەلەيھىسساالمغا :سەن (ﷲ
تائاال) مېنى يارىتىشتىن ئىلگىرى بۇ ئىشنىڭ ماڭا يېزىلىپ كەتكەنلىكىنى (تەۋراتتىن) بىلگەنسەن-،
دېدى .مۇسا ئەلەيھىسساالم :ھەئە -،دېدى .شۇنىڭ بىلەن ،ئادەم ئەلەيھىسساالم مۇسا ئەلەيھىسساالمنى
پاكىتتايېڭىۋالدى».
﴿(ئى مۇسا!) سەن ۋە سېنىڭ قېرىندىشىڭ (ھارۇن) مېنىڭ مۆجىزىلىرىمنى ئېلىپ بېرىڭالر،
مېنىڭ زىكرىمگە سۇسلۇق قىلىپ قالماڭالر﴾ ئەلى ئىبنى ئەبۇتەلھە بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە ئىبنى

ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :سىلەر مېنى زىكرى قىلىشنى
كېچىكتۈرمەڭلەر.
مۇجاھىد ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ بۇ ئايەت ھەققىدە يەنە مۇنداق دېگەنلىكىنى
رىۋايەت قىلىدۇ :سىلەر مېنى زىكرى قىلىشتا بوشىشىپ قالماڭالر .بۇ ئايەتتىكى مەقسەت :ئۇ ئىككىسىنىڭ
ﷲ تائاالنى زىكرى قىلىشتا بوشاپ كەتمەسلىكى ۋە سەل قارىماسلىقى ئۈچۈندۇر .ﷲ تائاالنى زىكرى
قىلىشنىڭ ئۇ ئىككىسىگە ياردەم ۋە پىرئەۋننىڭ (چوڭلۇقىنى يەرگە) ئۇرىدىغان بىر كۈچ بولۇشى ئۈچۈن،
پىرئەۋن بىلەن كۆرۈشكەن ۋاقتىدىمۇ ،ئۇ ئىككىسىنىڭ ﷲ تائاالنى زىكرى قىلىشى الزىمدۇر.

﴿پىرئەۋننىڭ يېنىغا بېرىڭالر ،ئۇ ھەقىقەتەن ھەددىدىن ئاشتى .ئۇنىڭغا يۇمشاق سۆز قىلىڭالر،
ئۇ ۋەز -نەسىھەتنى قوبۇل قىلىشى ياكى (ھەددىدىن ئاشقانلىقىنىڭ ئاقىۋىتىدىن) قورقۇشى مۇمكىن﴾

بۇ ئايەتتە ناھايىتى كاتتا ئىبرەت بار .بۇ ئىبرەت ،پىرئەۋن ھەقىقەتەن بويۇنتاۋلىق ۋە چوڭلۇق قىلىشتا
ئەڭ ئۇچىغا چىققان ئىدى .مۇسا ئەلەيھىسساالم بولسا ،ﷲ تائاالنىڭ شۇ ۋاقتىدىكى مەخلۇقاتلىرىنىڭ
ئىچىدىن تالالنغان ئەڭ ئىلغار كىشى ئىدى .شۇنداق تۇرۇپ ،قىلىنغان دەۋەتنىڭ غەلىبىلىك بولۇشى
ئۈچۈن ،ﷲ تائاال ئۇنى پىرئەۋنگە مۇاليىم ۋە يۇمشاق سۆزلەر بىلەن دەۋەت قىلىشقا بۇيرۇدى.
ﷲ تائاال (دەۋەتنى يۇمشاق سۆزلەر ۋە ياخشى ئۇسلۇب بىلەن قىلىش توغرىسىدا) مۇنداق
دېدى﴿ :پەرۋەردىگارىڭنىڭ يولىغا (يەنى ئىسالم دىنىغا) ھېكمەتلىك ئۇسلۇبتا ياخشى ۋەز -
نەسىھەت بىلەن دەۋەت قىلغىن ،ئۇالر (يەنى مۇخالىپەتچىلىك قىلغۇچىالر) بىلەن چىرايلىق رەۋىشتە
مۇنازىرىلەشكىن﴾(((.

*******
ﮱﯓ ﯔ ﯕﯖﯗﯘ ﯙ ﯚﯛ ﯜﯝﯞ ﯟﯠﯡﯢﯣﯤ ﯥ
((( نەھل سۈرىسى 125ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

81

ﯦﯧﯨﯩﯪﯫﯬﯭﯮﯯﯰﯱﯲﯳﯴﯵﯶﯷﯸ
ﯹﯺﯻﯼﯽﯾﯿﰀﰁﰂﰃﰄﰅﰆﰇﰈ
ئۇالر«:پەرۋەردىگارىمىز!بىزھەقىقەتەنئۇنىڭبىزنىئالدىراپجازالىشىدىنياكىتېخىمۇھەددىدىن
ئېشىشىدىن قورقىمىز» دېيىشتى﴿ .﴾45ﷲ ئېيتتى« :سىلەر قورقماڭالر ،مەن ھەقىقەتەن سىلەر بىلەن
بىللە (ئۇنىڭ سىلەرگە بەرگەن جاۋابىنى) ئاڭالپ تۇرىمەن( ،ئۇنىڭ سىلەرگە قىلىدىغانلىرىنى) كۆرۈپ
تۇرىمەن﴿ .﴾46سىلەر پىرئەۋننىڭ يېنىغا بېرىپ“ ،بىز ئىككىمىز پەرۋەردىگارىڭنىڭ ئەلچىسى بولىمىز،
ئىسرائىل ئەۋالدىنى قويۇۋەتكىن ،بىز بىلەن كەتسۇن ،ئۇالرنى قىينىمىغىن .ساڭا بىز ھەقىقەتەن
پەرۋەردىگارىڭنىڭ مۆجىزىسىنى ئېلىپ كەلدۇق ،توغرا يولغا ئەگەشكەن ئادەم (ﷲ نىڭ ئازابىدىن)
ئامان قالىدۇ﴿ .﴾47بىزگە شەك -شۈبھىسىز ۋەھيى قىلىندىكى( ،ﷲ نىڭ پەيغەمبەرلىرىنى) ئىنكار
قىلغان( ،ئىماندىن) يۈز ئۆرۈگەن ئادەم (قاتتىق) ئازابقا دۇچار بولىدۇ” دەڭالر»﴿.﴾48

مۇسا ئەلەيھىسساالمنىڭ پىرئەۋندىن قورققانلىقى ۋە اﷲ تائاالنىڭ ئۇنى
خاتىرجەم قىلغانلىقى
ﷲ تائاال بۇ ئايەتتە مۇسا ۋە ھارۇن ئەلەيھىسساالمالرنىڭ ﷲ تائاالدىن ئۆزلىرىنى ساقلىشىنى
تەلەپ قىلىپ ۋە ئۇنىڭغا شىكايەت قىلىپ مۇنداق دېگەنلىكىنى خەۋەر بەردى«﴿ :پەرۋەردىگارىمىز! بىز
ھەقىقەتەن ئۇنىڭ بىزنى ئالدىراپ جازالىشىدىن ياكى تېخىمۇ ھەددىدىن ئېشىشىدىن قورقىمىز»﴾.
﴿ﷲ ئېيتتى« :سىلەر قورقماڭالر ،مەن ھەقىقەتەن سىلەر بىلەن بىللە (ئۇنىڭ سىلەرگە بەرگەن
جاۋابىنى) ئاڭالپ تۇرىمەن( ،ئۇنىڭ سىلەرگە قىلىدىغانلىرىنى) كۆرۈپ تۇرىمەن﴾ زەھھاك بۇ ئايەتنىڭ

مەنىسى ھەققىدە ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :يەنى ماڭا
سىلەرنىڭئىشلىرىڭالردىنكىچىككىنىمۇبىرنەرسەيوشۇرۇنبولمايدۇ،سىلەرئۇنىڭتىزگىنىنىڭمېنىڭ
قولۇمدا ئىكەنلىكىنى ئۇنتۇپ قالماڭالر .ئۇ مېنىڭ رۇخسىتىمسىز ۋە بۇيرۇقۇمسىز سۆز قىاللمايدۇ ،نەپەس
ئااللمايدۇ ۋە قىيناش ئۈچۈن سىلەرنى تۇتالمايدۇ ،مېنىڭ ياردىمىم سىلەر بىلەن بىللىدۇر.

مۇسا ئەلەيھىسساالمنىڭ پىرئەۋنگە قىلغان نەسىھىتى
82

﴿ساڭا بىز ھەقىقەتەن پەرۋەردىگارىڭنىڭ مۆجىزىسىنى ئېلىپ كەلدۇق ،توغرا يولغا ئەگەشكەن
ئادەم (ﷲ نىڭ ئازابىدىن) ئامان قالىدۇ﴾ يەنى ئەگەر سەن توغرا يولغا ئەگەشسەڭ ،ئامان بولىسەن.

شۇنىڭ ئۈچۈن ،پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ رۇمنىڭ كاتتىسى ھىرەقلىگە ئەۋەتكەن خېتىدە مۇنداق
يېزىلغان« :ناھايىتى شەپقەتلىك ۋە مېھرىبان ﷲ تائاالنىڭ ئىسمى بىلەن باشاليمەن( .بۇ خەت)
ﷲ تائاالنىڭ پەيغەمبىرى مۇھەممەدتىن رۇمنىڭ كاتتىسى ھىرەقلىگىدۇر .توغرا يولغا ئەگەشكەن كىشى
ئامان بولىدۇ .مەقسەت شۇكى ،مەن (ھەقىقەتەن) سېنى ئىسالمغا چاقىرىمەن ،مۇسۇلمان بولغىن ئامان
بولىسەن ،ﷲ تائاال ساڭا ئەجرىڭنى قوش بېرىدۇ».

شۇڭا بۇ يەردە مۇسا ۋە ھارۇن ئەلەيھىسساالمالر پىرئەۋنگە مۇنداق دېدى﴿ :بىز ئىككىمىز

تاھا سۈرىسى

پەرۋەردىگارىڭنىڭ ئەلچىسى بولىمىز ،ئىسرائىل ئەۋالدىنى قويۇۋەتكىن ،بىز بىلەن كەتسۇن ،ئۇالرنى
قىينىمىغىن .ساڭا بىز ھەقىقەتەن پەرۋەردىگارىڭنىڭ مۆجىزىسىنى ئېلىپ كەلدۇق ،توغرا يولغا ئەگەشكەن
ئادەم (ﷲ نىڭ ئازابىدىن) ئامان قالىدۇ .بىزگە شەك -شۈبھىسىز ۋەھيى قىلىندىكى( ،ﷲ نىڭ
پەيغەمبەرلىرىنى) ئىنكار قىلغان( ،ئىماندىن) يۈز ئۆرۈگەن ئادەم (قاتتىق) ئازابقا دۇچار بولىدۇ﴾.

ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دېدى﴿ :كىمكى (كۇفرىدا ،گۇناھتا) چېكىدىن ئاشىدىكەن .دۇنيا
تىرىكچىلىكىنى (ئاخىرەتتىن) ئارتۇق كۆرىدىكەن .ئۇنىڭ جايى ھەقىقەتەن جەھەننەم بولىدۇ﴾(((،
﴿سىلەرنى الۋۇلداپ تۇرغان ئوتتىن ئاگاھالندۇردۇم .ئۇنىڭغا پەقەت (ھەقنى) ئىنكار قىلغان( ،ئىماندىن)
يۈز ئۆرۈگەن ئادەمال كىرىدۇ﴾((((﴿ ،كاپىر قۇرئانغا) ئىشەنمىدى ،ناماز ئوقۇمىدى .لېكىن ئۇ (قۇرئاننى)
ئىنكار قىلدى ۋە (ئىماندىن) يۈز ئۆرۈدى﴾(((.

*******
ﰉﰊﰋﰌﰍﰎﰏﰐﰑﰒﰓﰔﰕﰖﰗﰘﰙﰚﰛﰜ
ﰝﭑﭒﭓﭔﭕﭖﭗﭘﭙﭚﭛﭜﭝ
(ئۇالر پىرئەۋنگە كېلىپ ﷲ تائاال تەرىپىدىن ۋەھيى قىلىنغان نەرسىلەرنى يەتكۈزگەندىن كېيىن)
پىرئەۋن« :ئى مۇسا ،سىلەرنىڭ پەرۋەردىگارىڭالر كىم؟» دېدى﴿ .﴾49مۇسا ئېيتتى« :پەرۋەردىگارىمىز
شۇنداق زاتتۇركى ،ھەممە نەرسىگە (ئۆزىگە مۇناسىب) شەكىل ئاتا قىلدى( ،ئاندىن ئۇالرغا ياشاش يوللىرىنى،
پايدىلىنىدىغان نەرسىلىرىنى) كۆرسەتتى»﴿ .﴾50پىرئەۋن ئېيتتى« :ئۆتۈپ كەتكەن ئۈممەتلەرنىڭ ھالى
قانداق؟ (يەنى قانداق بولغان؟)»﴿ .﴾51مۇسا ئېيتتى« :ئۇالر توغرىسىدىكى مەلۇمات پەرۋەردىگارىمنىڭ
دەرگاھىدا لەۋھۇلمەھپۇزدا (خاتىرىلەكلىكتۇر) ،پەرۋەردىگارىم ھەم خاتاالشمايدۇ ھەم ئۇنتۇمايدۇ﴿.﴾52

مۇسا ئەلەيھىسساالم بىلەن پىرئەۋننىڭ قىلىشقان مۇنازىرىسى
ﷲ تائاال پىرئەۋننىڭ ھەممە نەرسىنىڭ ئىالھى ،پەرۋەردىگارى ۋە ئىگىسى بولغان ﷲ تائاالنىڭ
بارلىقىنى ئىنكار قىلىپ ،مۇسا ئەلەيھىسساالمغا دېگەن سۆزلىرىدىن خەۋەر بېرىپ مۇنداق دېدى(﴿ :ئۇالر
پىرئەۋنگە كېلىپ ﷲ تائاال تەرىپىدىن ۋەھيى قىلىنغان نەرسىلەرنى يەتكۈزگەندىن كېيىن) پىرئەۋن:
«ئى مۇسا ،سىلەرنىڭ پەرۋەردىگارىڭالر كىم؟» دېدى﴾ يەنى (پىرئەۋن مۇنداق دېدى) :سىلەرنى (ماڭا)

ئەلچى قىلىپ ئەۋەتكەن پەرۋەردىگارىڭالر كىم؟ ھەقىقەتەن مەن ئۇنى تونۇمايدىكەنمەن ۋە سىلەرنىڭ
مەندىنباشقائىالھىڭالرنىڭبارلىقىنىبىلمەيدىكەنمەن.

﴿مۇسا ئېيتتى« :پەرۋەردىگارىمىز شۇنداق زاتتۇركى ،ھەممە نەرسىگە (ئۆزىگە مۇناسىب) شەكىل
ئاتا قىلدى( ،ئاندىن ئۇالرغا ياشاش يوللىرىنى ،پايدىلىنىدىغان نەرسىلىرىنى) كۆرسەتتى»﴾ ئەلى ئىبنى

ئەبۇتەلھە بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى
((( نازىئات سۈرىسى 39 - 37ـ ئايەتكىچە.
((( لەيل سۈرىسى 16 - 14ـ ئايەتكىچە.
((( قىيامەت سۈرىسى 32 – 31ـ ئايەتلەر.

83

رىۋايەت قىلىدۇ :يەنى ھەممە نەرسىگە ئۇنىڭ جۈپتىنى ياراتتى.
زەھھاك ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ يەنە مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :ئىنساننى
ئىنسان ،ئېشەكنى ئېشەك ۋە قوينى قوي قىلدى.
لەيس ئىبنى ئەبۇسۇلەيم مۇجاھىدنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :ھەممە نەرسىنى
ئۇنىڭغا مۇناسىپ كېلىدىغان سۈرەتكە كىرگۈزدى .ئىبنى ئەبۇنەجىيھ مۇجاھىدنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى
رىۋايەت قىلىدۇ :ھەممە جانىۋارنى (ئۆزىگە مۇناسىپ كېلىدىغان شەكىلدە) ياراتتى.
سەئىد ئىبنى جۇبەير مۇنداق دېدى :ھەممە مەخلۇقاتالرغا ئۇنىڭغا مۇناسىپ كېلىدىغان تەن
قۇرۇلۇش بەردى ،ئىنسانغا ئۇالغالرنىڭ ،ئۇالغالرغا ئىتنىڭ ۋە ئىتقا قوينىڭ تەن قۇرۇلۇش شەكلىنى
بەرمىدى ،ھەممە مەخلۇقاتالرغا ئۆزلىرىگە اليىق نەسىللىنىش يوللىرىنى بەردى ۋە نەرسىلەرنى شۇنىڭغا
مۇناسىپ كېلىدىغان قىلىپ ئورۇنالشتۇردى .مەخلۇقاتالرنىڭ يارىتىلىش ،رىزىق تېپىپ يېيىش ۋە
نەسىللىنىش ئىشلىرى بىر ـ بىرىگە ئوخشىمايدۇ.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :مەخلۇقاتقا پايدىلىق ئىشالرنى (تەقدىر قىلدى ،ئۇالرغا
پايدىلىنىش يوللىرىنى) كۆرسەتتى﴾ يەنى ئۇ (بارلىق مەخلۇقاتالرنىڭ) نېمە ئىش قىلىشىنى( ،ئۇالرنىڭ)
ئەجەللىرىنى ۋە رىزىقلىرىنى تەقدىر قىلىپ پۈتۈۋەتتى .بارلىق مەخلۇقاتالر شۇ بويىچە ماڭىدۇ .بىرسىمۇ
ئۇنىڭدىن چىقىپ كېتىشكە قادىر بواللمايدۇ.
﴿پىرئەۋن ئېيتتى« :ئۆتۈپ كەتكەن ئۈممەتلەرنىڭ ھالى قانداق؟ (يەنى قانداق بولغان؟)»﴾ يەنى
مۇسا ئەلەيھىسساالم ئۆزىنى ئەۋەتكەن زاتنىڭ ھەممە نەرسىنى ياراتقان( ،ئۇالرغا) رىزق بەرگەن ۋە (ھەممە
نەرسىنى) تەقدىر قىلىپ يازغان پەرۋەردىگارى ئىكەنلىكىنى (پىرئەۋنگە) خەۋەر بەرگەندە ،پىرئەۋن
ﷲ تائاالغا ئىبادەت قىلماي ئۆتۈپ كەتكەن ئۈممەتلەرنىڭ ھالىنىڭ قانداق بولىدىغانلىقى بىلەن مۇسا
ئەلەيھىسساالمغا پاكىت كەلتۈرۈشكە باشلىدى .يەنى ئىش سەن دېگەندەك بولىدىغان بولسا ،سېنىڭ
پەرۋەردىگارىڭغا ئىبادەت قىلماي ،بەلكى باشقىسىغا ئىبادەت قىلىپ ئۆلۈپ كەتكەن كىشىلەرنىڭ ئەھۋالى
قانداق بولىدۇ؟ مۇسا ئەلەيھىسساالم پىرئەۋننىڭ بۇ سوئالىغا جاۋاب بېرىپ مۇنداق دېدى«﴿ :ئۇالر
توغرىسىدىكى مەلۇمات پەرۋەردىگارىمنىڭ دەرگاھىدا لەۋھۇلمەھپۇزدا (خاتىرىلەكلىكتۇر) ،پەرۋەردىگارىم
ھەم خاتاالشمايدۇ ھەم ئۇنتۇمايدۇ﴾.

*******
84

ﭞﭟﭠﭡﭢﭣﭤﭥﭦﭧﭨﭩﭪﭫﭬﭭﭮﭯ
ﭰﭱﭲﭳﭴﭵﭶﭷﭸﭹﭺﭻﭼﭽﭾﭿﮀﮁﮂ
ﮃﮄﮅﮆﮇﮈﮉﮊﮋﮌﮍ
ئۇ زېمىننى سىلەرگە بىسات قىلىپ بەردى ،سىلەر ئۈچۈن نۇرغۇن يولالرنى ئېچىپ بەردى،
بۇلۇتتىن يامغۇر ياغدۇرۇپ بەردى ،ئۇنىڭ بىلەن نۇرغۇن ئۆسۈملۈكلەرنى ئۆستۈرۈپ بەردى»﴿.﴾53
(ئۇالردىن) يەڭالر ۋە مال چارۋىلىرىڭالرنى بېقىڭالر ،ئۇنىڭدا ئەقىل ئىگىلىرى ئۈچۈن (ﷲ نىڭ

تاھا سۈرىسى

بارلىقى ۋە بىرلىكىنى كۆرسىتىدىغان) نۇرغۇن دەلىللەر بار﴿ .﴾54سىلەرنى زېمىندىن خەلق ئەتتۇق،
(ئۆلگىنىڭالردىن كېيىن) سىلەرنى يەنە زېمىنغا قايتۇرىمىز (توپىغا ئايلىنىسىلەر) ،سىلەرنى (ھېساب
ئېلىش ئۈچۈن) يەنە بىر قېتىم زېمىندىن چىقىرىمىز﴿ .﴾55شەك -شۈبھىسىزكى ،ئۇنىڭغا بىزنىڭ ھەممە
مۆجىزىلىرىمىزنى كۆرسەتتۇق .ئۇ ئىنكار قىلدى ۋە (ئىمان ئېيتىشتىن) باش تارتتى﴿.﴾56

مۇسا ئەلەيھىسساالمنىڭ پىرئەۋنگە بەرگەن جاۋابىنىڭ داۋامى
پىرئەۋنمۇسائەلەيھىسساالمدىنيۇقىرىدىكىسوئالنىسورىغانۋاقتىدا،مۇسائەلەيھىسساالمئۇنىڭغا
ئۆزىنىڭ پەرۋەدىگارىنى سۈپەتلەپ بېرىپ مۇنداق دېدى«﴿ :پەرۋەردىگارىمىز شۇنداق زاتتۇركى ،ھەممە
نەرسىگە (ئۆزىگە مۇناسىب) شەكىل ئاتا قىلدى( ،ئاندىن ئۇالرغا ياشاش يوللىرىنى ،پايدىلىنىدىغان
نەرسىلىرىنى)كۆرسەتتى»﴾(((.
﴿ئۇ زېمىننى سىلەرگە بىسات قىلىپ بەردى﴾ يەنى سىلەر ئۇنىڭ ئۈستىدە تەۋرىنىپ كەتمەي
تۇرىسىلەر ،ئۇخاليسىلەر ۋە سەپەر قىلىسىلەر.
﴿سىلەر ئۈچۈن نۇرغۇن يولالرنى ئېچىپ بەردى﴾ ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دېدى﴿ :ئۇالرنى
(سەپەردە) كۆزلىگەن مەقسەتلىرىگە يېتىۋالسۇن دەپ ،تاغالردا كەڭ يولالرنى ياراتتۇق﴾(((.
﴿بۇلۇتتىن يامغۇر ياغدۇرۇپ بەردى ،ئۇنىڭ بىلەن نۇرغۇن ئۆسۈملۈكلەرنى ئۆستۈرۈپ بەردى.
(ئۇالردىن) يەڭالر ۋە مال چارۋىلىرىڭالرنى بېقىڭالر ،ئۇنىڭدا ئەقىل ئىگىلىرى ئۈچۈن (ﷲ نىڭ بارلىقى
ۋە بىرلىكىنى كۆرسىتىدىغان) نۇرغۇن دەلىللەر بار .سىلەرنى زېمىندىن خەلق ئەتتۇق( ،ئۆلگىنىڭالردىن
كېيىن) سىلەرنى يەنە زېمىنغا قايتۇرىمىز (توپىغا ئايلىنىسىلەر) ،سىلەرنى (ھېساب ئېلىش ئۈچۈن) يەنە
بىر قېتىم زېمىندىن چىقىرىمىز﴾ يەنى سىلەرنىڭ باشلىنىشىڭالر زېمىندۇر .سىلەرنىڭ داداڭالر ئادەم

Sez Uygur ädäbiyättän 1 tekst ukıdıgız.
Çirattagı - Tefsir İbni Kesir - 04 - 08
  • Büleklär
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 01
    Süzlärneñ gomumi sanı 1970
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1010
    32.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 02
    Süzlärneñ gomumi sanı 2276
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1029
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 03
    Süzlärneñ gomumi sanı 3705
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1248
    34.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 04
    Süzlärneñ gomumi sanı 3595
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1302
    36.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    58.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 05
    Süzlärneñ gomumi sanı 3416
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1329
    36.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 06
    Süzlärneñ gomumi sanı 3638
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1328
    36.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    58.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 07
    Süzlärneñ gomumi sanı 3526
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1262
    34.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 08
    Süzlärneñ gomumi sanı 3531
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1347
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 09
    Süzlärneñ gomumi sanı 3515
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1374
    34.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 10
    Süzlärneñ gomumi sanı 3565
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1389
    32.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 11
    Süzlärneñ gomumi sanı 3417
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1287
    35.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 12
    Süzlärneñ gomumi sanı 3525
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1331
    34.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 13
    Süzlärneñ gomumi sanı 3520
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1282
    32.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 14
    Süzlärneñ gomumi sanı 3658
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1445
    31.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 15
    Süzlärneñ gomumi sanı 3545
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1389
    34.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 16
    Süzlärneñ gomumi sanı 3566
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1298
    35.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 17
    Süzlärneñ gomumi sanı 3625
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1346
    34.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 18
    Süzlärneñ gomumi sanı 3578
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1395
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 19
    Süzlärneñ gomumi sanı 3592
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1384
    32.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 20
    Süzlärneñ gomumi sanı 3597
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1350
    33.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 21
    Süzlärneñ gomumi sanı 3530
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1324
    35.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 22
    Süzlärneñ gomumi sanı 3599
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1483
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 23
    Süzlärneñ gomumi sanı 3525
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1356
    34.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 24
    Süzlärneñ gomumi sanı 3545
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1376
    34.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 25
    Süzlärneñ gomumi sanı 3479
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1332
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 26
    Süzlärneñ gomumi sanı 3815
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1244
    37.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 27
    Süzlärneñ gomumi sanı 3744
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1409
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 28
    Süzlärneñ gomumi sanı 3633
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1385
    33.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 29
    Süzlärneñ gomumi sanı 3480
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1426
    28.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    40.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 30
    Süzlärneñ gomumi sanı 3672
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1403
    33.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 31
    Süzlärneñ gomumi sanı 3612
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1405
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 32
    Süzlärneñ gomumi sanı 3668
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1410
    33.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 33
    Süzlärneñ gomumi sanı 3618
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1325
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 34
    Süzlärneñ gomumi sanı 3591
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1365
    33.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 35
    Süzlärneñ gomumi sanı 3666
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1381
    34.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 36
    Süzlärneñ gomumi sanı 3668
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1314
    35.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    57.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 37
    Süzlärneñ gomumi sanı 3488
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1383
    33.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 38
    Süzlärneñ gomumi sanı 3463
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1340
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 39
    Süzlärneñ gomumi sanı 3554
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1325
    32.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 40
    Süzlärneñ gomumi sanı 3524
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1341
    34.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 41
    Süzlärneñ gomumi sanı 3521
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1327
    35.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 42
    Süzlärneñ gomumi sanı 3618
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1371
    33.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 43
    Süzlärneñ gomumi sanı 3671
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1375
    32.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 44
    Süzlärneñ gomumi sanı 3655
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1414
    33.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 45
    Süzlärneñ gomumi sanı 3604
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1519
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 46
    Süzlärneñ gomumi sanı 3691
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1366
    30.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 47
    Süzlärneñ gomumi sanı 3661
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1343
    31.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 48
    Süzlärneñ gomumi sanı 3507
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1322
    35.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 49
    Süzlärneñ gomumi sanı 3666
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1350
    33.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 50
    Süzlärneñ gomumi sanı 3657
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1351
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 51
    Süzlärneñ gomumi sanı 3644
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1370
    34.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 52
    Süzlärneñ gomumi sanı 3581
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1422
    33.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 53
    Süzlärneñ gomumi sanı 3682
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1656
    30.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 54
    Süzlärneñ gomumi sanı 3600
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1396
    30.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 55
    Süzlärneñ gomumi sanı 3562
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1468
    31.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 56
    Süzlärneñ gomumi sanı 3639
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1507
    32.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 57
    Süzlärneñ gomumi sanı 3590
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1349
    33.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 58
    Süzlärneñ gomumi sanı 3564
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1416
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 59
    Süzlärneñ gomumi sanı 1239
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 614
    45.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    62.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.