Latin

Tefsir İbni Kesir - 04 - 06

Süzlärneñ gomumi sanı 3638
Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1328
36.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
51.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
58.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
ads place
بۇ سۆزىنىڭ مەنىسىگە ئوخشايدۇ﴿ :ئۇالر (غەرق بولۇپ) نۇرغۇن باغالرنى ،بۇالقالرنى ،زىرائەتلەرنى،
چىرايلىق جايالرنى قالدۇردى﴾(((.

*******
ﯠ ﯡ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨﯩ ﯪ ﯫ ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ ﯲ
ﯳﯴﯵﯶﯷﯸﯹﯺ
(ئى مۇھەممەد!) ئېيتقىنكى« ،كىمكى گۇمراھلىقتا بولىدىكەن ،مەرھەمەتلىك ﷲ ئۇنىڭغا مۆھلەت
بېرىدۇ ،تاكى ئۇالر ئازاب ياكى قىيامەتتىن ئىبارەت ﷲ ئۇالرغا ۋەدە قىلغان نەرسىلەرنى كۆرگەندە
ئاندىن كىمنىڭ ئورنى يامان ۋە كىمنىڭ لەشكىرى ئاجىز ئىكەنلىكىنى بىلىدۇ»﴿.﴾75

ئازغۇنلۇقتىكى كىشىلەرگە مۆھلەت بېرىلىدىغانلىقى ۋە ئۇالردىن ھېساب
ئېلىنىدىغانلىقى
ﷲ تائاال پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمغا مۇنداق دېدى :ئى مۇھەممەد! سەن ئۆزلىرىنىڭ پەرۋەردىگارىغا
شېرىك كەلتۈرگەن ،ئۆزلىرىنى ھەقىقەتنىڭ ئۈستىدە ۋە سىلەرنى خاتا يولنىڭ ئۈستىدە دەپ دەۋا قىلغان
مۇشرىكالرغا مۇنداق دېگىن«﴿ :كىمكى گۇمراھلىقتا بولىدىكەن ،مەرھەمەتلىك ﷲ ئۇنىڭغا مۆھلەت

60

بېرىدۇ ،تاكى ئۇالر ئازاب ياكى قىيامەتتىن ئىبارەت ﷲ ئۇالرغا ۋەدە قىلغان نەرسىلەرنى كۆرگەندە ئاندىن
كىمنىڭ ئورنى يامان ۋە كىمنىڭ لەشكىرى ئاجىز ئىكەنلىكىنى بىلىدۇ»﴾ بۇ ئۆزلىرىنى توغرا يولدا دەپ

گۇمان قىلغان مۇشرىكالرغا (ﷲ تائاالنىڭ) لەنىتىنى تىلەشتۇر .شۇنىڭدەك ،ﷲ تائاال پەيغەمبەر
ئەلەيھىسساالمنىڭ يەھۇدىيالرغا ﷲ تائاالنىڭ لەنىتىنىڭ چۈشۈشىنى تەلەپ قىلغانلىقىنى بايان قىلىپ
مۇنداق دېدى(﴿ :ئى مۇھەممەد!) ئېيتقىنكى« ،ئى يەھۇدىيالر! ئەگەر سىلەر باشقىالرنى ئەمەس ،پەقەت
ئۆزەڭالرنىال ﷲ نىڭ دوستلىرى دەپ دەۋا قىلىدىغان بولساڭالر( ،ئاخىرەتنىڭ راھىتىگە تېزرەك يېتىش
(((شۇئەرا سۈرىسى 111ـ ئايەت.
((( ئەنئام سۈرىسى 53ـ ئايەت.
((( دۇخان سۈرىسى 26 - 25ـ ئايەتلەر.

مەريەم سۈرىسى

ئۈچۈن) ئۆلۈمنى ئارزۇ قىلىپ بېقىڭالر ،ئەگەر (بۇ دەۋايىڭالردا) راستچىل بولساڭالر»﴾(((.
ئۇالر ئۇنداق قىلىشتىن باش تارتتى .ئاندىن ﷲ تائاال پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ خرىستىئانالر
بىلەن لەنەت ئېيتىشقانلىقىنى (ئۆزىنىڭ بۇ ئايىتىدە) بايان قىلدى﴿ :سەن ئىسا توغرۇلۇق ھەقىقىي
مەلۇماتقا ئىگە بولغىنىڭدىن كېيىن ،كىملەركى سەن بىلەن مۇنازىرىلەشسە ،سەن ئۇالرغا« :كېلىڭالر،
ئوغۇللىرىمىزنى ۋە ئوغۇللىرىڭالرنى ،ئاياللىرىمىزنى ۋە ئاياللىرىڭالرنى ،ئۆزلىرىمىزنى ۋە ئۆزلىرىڭالرنى
يىغىپ ،ﷲ نىڭ لەنىتى يالغانچىالرغا بولسۇن ،دەپ ﷲ غا يالۋۇرۇپ دۇئا قىاليلى» دېگىن﴾((( يەنى
بۇالرمۇ باش تارتتى (دېگەنلىكتۇر).

*******
ﯻﯼﯽﯾﯿﰀﰁﰂﰃﰄﰅﰆﰇﰈﰉ
ﷲ ھىدايەت تاپقۇچىالرنىڭ ھىدايىتىنى زىيادە قىلىدۇ ،باقى قالىدىغان ياخشى ئەمەللەر ساۋاب
جەھەتتىن ۋە ئاقىۋەت جەھەتتىن پەرۋەردىگارىڭنىڭ دەرگاھىدا ئارتۇقتۇر﴿.﴾76

اﷲ تائاالنىڭ توغرا يولدا ماڭغانالرغا ھىدايىتىنى تېخىمۇ ئارتۇق
قىلىدىغانلىقى
ﷲتائااليۇقىرىدىكىئايەتلەردەگۇمراھلىقتىكىكىشىلەرنىتېخىمۇگۇمراھلىققاباشاليدىغانلىقىنى
بايان قىلغان بولسا ،بۇ ئايەتتە توغرا يولدا ماڭغانالرنىڭ ھىدايىتىنى تېخىمۇ ئارتۇق قىلىدىغانلىقىدىن
خەۋەر بەردى .ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دېدى(﴿ :قۇرئاندىن) بىرەر سۈرە نازىل قىلىنسا ،ئۇالر (يەنى
مۇناپىقالر) نىڭ ئارىسىدا (مەسخىرە قىلىش يۈزىسىدىن)« :بۇ (يەنى سۈرە) قايسىڭالرنىڭ ئىمانىنى
كۈچەيتتى» دەيدىغانالر بار ،مۆمىنلەرگە كېلىدىغان بولساق( ،ھەر سۈرىدە يېڭى دەلىل -ئىسپاتالر
بولغانلىقى ئۈچۈن) بۇ (يەنى سۈرە) ئۇالرنىڭ ئىمانىنى كۈچەيتتى ،ئۇالر (سۈرىنىڭ نازىل بولۇشىدىن)
خۇشال بولىدۇ .دىللىرىدا كېسەل بارالر (يەنى مۇناپىقالر) غا كېلىدىغان بولساق ،بۇ (سۈرە) ئۇالرنىڭ
كۇفرىغا كۇفرى قوشتى (يەنى ئۇالر مۇناپىقلىقتا تېخىمۇ ئەزۋەيلىدى ،تېخىمۇ گۇمراھالشتى) ،ئۇالر كاپىر
پېتى ئۆلدى﴾(((.
﴿باقى قالىدىغان ياخشى ئەمەللەر ساۋاب جەھەتتىن ۋە ئاقىۋەت جەھەتتىن پەرۋەردىگارىڭنىڭ
دەرگاھىدا ئارتۇقتۇر﴾ بۇ ئايەتنىڭ مەنىسىگە مۇناسىۋەتلىك ھەدىسلەر ۋە بايانالر كەھف سۈرىسىدە

سۆزلەنگەن ئىدى.

*******
((( جۇمە سۈرىسى – 6ئايەت.
((( ئال ئىمران سۈرىسى – 61ئايەت.
((( تەۋبە سۈرىسى – 125ئايەت.

61

ﭑﭒﭓﭔﭕﭖﭗﭘﭙﭚﭛﭜﭝﭞﭟﭠ
ﭡﭢﭣﭤﭥﭦﭧﭨﭩﭪﭫﭬﭭﭮﭯﭰﭱﭲ
بىزنىڭ ئايەتلىرىمىزنى ئىنكار قىلغان ۋە ماڭا (ئاخىرەتتە) ئەلۋەتتە مال -مۈلۈك ،ئەۋالد بېرىلىدۇ
دېگەن ئادەمنى كۆردۈڭمۇ؟﴿ ﴾77ئۇ غەيىبنى بىلگەنمۇ؟ ياكى مەرھەمەتلىك ﷲ نىڭ ئەھدىگە
ئېرىشكەنمۇ؟﴿ ﴾78ھەرگىز ئۇنداق بولغان ئەمەس ،ئۇنىڭ دېگەنلىرىنى خاتىرىلەپ قويىمىز ،ئۇنىڭغا
بېرىدىغان ئازابنى كۈچەيتىمىز﴿ .﴾79ئۇنىڭ دېگەنلىرىنى (يەنى مېلىنى ۋە ئەۋالدىنى) باشقىالرغا مىراس
قىلىپ قالدۇرىمىز ،ئۇ ئالدىمىزغا تەنھا كېلىدۇ﴿.﴾80

ئاخىرەتتە بىزگە مال ـ مۈلۈك ۋە باال بېرىلىدۇ دەپ گۇمان قىلغان كاپىرالرغا
بېرىلگەن رەددىيە
ئىمام ئەھمەد خەبباب ئىبنى ئىرىتنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :مەن تۆمۈرچى
ئىدىم ،مېنىڭ ئاس ئىبنى ۋائىلدىن ئېلىشىم بار ئىدى .مەن ئۇنىڭ قېشىغا قەرز سۈيلەپ كەلدىم ،ئۇ
ماڭا :ﷲ نىڭ نامى بىلەن قەسەمكى ،سەن مۇھەممەدنى ئىنكار قىلمىغۇچە ،مەن سېنىڭ ئېلىشىڭنى
قايتۇرۇپ بەرمەيمەن -،دېدى .شۇنىڭ بىلەن ،مەن ئۇنىڭغا :ياق ،ﷲ نىڭ نامى بىلەن قەسەمكى،
سەن ئۆلۈپ ئاندىن تىرىلمىگۈچە ،مەن مۇھەممەدتىن تانمايمەن -،دېدىم .ئۇ :مەن ھەقىقەتەن ئۆلۈپ
ئاندىن تىرىلگەن ۋاقتىمدا ،مېنىڭ مال ـ مۈلكۈم ۋە باالم بولىدۇ( .شۇ چاغدا) مېنىڭ قېشىمغا كەلگىن،
ئاندىن ئېلىشىڭنى بېرىۋېتەي -،دېدى .ئاندىن ﷲ تائاال يۇقىرىقى ئايەتلەرنى نازىل قىلدى.
ئىمام بۇخارىنىڭ رىۋايىتىدە مۇنداق دەپ بايان قىلىندى :مەن مەككىدە تۆمۈرچىلىك قىلىدىغان
كىشى ئىدىم .مەن ئاس ئىبنى ۋائىلغا بىر قىلىچ سوقۇپ بېرىپ ،ئۇنىڭدىن قىلىچنىڭ پۇلىنى ئالغىلى
باردىم (ۋەقەلىكنىڭ قالغان يېرى يۇقىرىدا بايان قىلىنغاندەك).
﴿ئۇ غەيىبنى بىلگەنمۇ؟﴾ بۇ يۇقىرىدىكى سۆزنى قىلغۇچىنى تېخىمۇ ئەيىبلەشتۇر﴿ .ھەرگىز ئۇنداق
بولغان ئەمەس ،ئۇنىڭ دېگەنلىرىنى خاتىرىلەپ قويىمىز ،ئۇنىڭغا بېرىدىغان ئازابنى كۈچەيتىمىز﴾ يەنى

دۇنيادا ئېيتقان ھېلىقى سۆزى ۋە ﷲ تائاالدىن تانغانلىقى ئۈچۈن ،ئاخىرەتتە ئۇنىڭغا بېرىلىدىغان
ئازابنىكۈچەيتىمىز.

62

﴿ئۇنىڭ دېگەنلىرىنى (يەنى مېلىنى ۋە ئەۋالدىنى) باشقىالرغا مىراس قىلىپ قالدۇرىمىز﴾ شۇنداقال
ئاخىرەتتە ئۇنى ئۇنىڭ دۇنيادىكى پۈتۈن نەرسىلىرىدىن ئايرىۋېتىمىز (ئۇ ﷲ تائاالنىڭ ئالدىغا تەنھا
كېلىدۇ) .شۇڭا ﷲ تائاال مۇنداق دېدى﴿ :ئۇ ئالدىمىزغا تەنھا كېلىدۇ﴾.

*******
ﭳﭴﭵﭶﭷﭸﭹﭺﭻﭼﭽﭾﭿﮀﮁﮂ
ﮃﮄﮅﮆﮇﮈﮉﮊﮋﮌﮍﮎﮏﮐﮑﮒﮓﮔﮕﮖ

مەريەم سۈرىسى

ئۇالر (يەنى مۇشرىكالر) ئىززەتكە ئېرىشىش ئۈچۈن (يەنى بۇتلىرىنىڭ شاپائىتى بىلەن ﷲ نىڭ
ئالدىدا ئىززەتلىك بولۇشلىرى ئۈچۈن) ،ﷲ نى قويۇپ ئىالھالر (يەنى بۇتالر) غا چوقۇندى﴿ .﴾81ئىش
ئۇالرنىڭ گۇمان قىلغىنىدەك ئەمەس (يەنى بۇتلىرى ئۇالرنىڭ ﷲ ئالدىدا ئىززەت تېپىشلىرىنىڭ سەۋەبى
بواللمايدۇ) ،ئۇالرنىڭ (يەنى مۇشرىكالرنىڭ) چوقۇنۇشىنى ئىنكار قىلىدۇ ،ئۇالر (يەنى مۇشرىكالر)
نىڭ دۈشمىنىگە ئايلىنىدۇ﴿ .﴾82بىزنىڭ شەيتانالرنى كاپىرالرغا ئەۋەتكەنلىكىمىزنى (يەنى مۇسەللەت
قىلغانلىقىمىزنى)بىلمەمسەن؟شەيتانالرئۇالرنى(گۇناھالرغا)قىزىقتۇرىدۇ﴿.﴾83ئۇالرنىڭھاالكبولۇشىغا
ئالدىراپ كەتمىگىن( ،ئۇالرنىڭ كۈنى ئاز قالغان بولۇپ) ئۇنى بىز ساناپ تۇرىمىز﴿.﴾84

مۇشرىكالرنىڭ چوقۇنغان بۇتلىرىنىڭ ئۆزلىرىگە ئىبادەت قىلىنغانلىقىنى
ئىنكار قىلىدىغانلىقى
﴿ئۇالر (يەنى مۇشرىكالر) ئىززەتكە ئېرىشىش ئۈچۈن (يەنى بۇتلىرىنىڭ شاپائىتى بىلەن ﷲ نىڭ
ئالدىدا ئىززەتلىك بولۇشلىرى ئۈچۈن) ،ﷲ نى قويۇپ ئىالھالر (يەنى بۇتالر) غا چوقۇندى﴾ يەنى

ﷲ تائاال بۇ ئايەتتە پەرۋەردىگارىدىن تانغان كاپىرالرنىڭ (بۇتلىرىنىڭ شاپائىتى بىلەن ﷲ تائاالنىڭ
ئالدىدا ئىززەتلىك بولۇشى ۋە ئۇنىڭدىن ياردەم تەلەپ قىلىشى ئۈچۈن) ﷲ تائاالنى قويۇپ بۇتالرنى
ئىالھ تۇتقانلىقىنى بايان قىلىش بىلەن بىرگە ،ئەمەلىيەتتە ،ئىشنىڭ ئۇالر گۇمان قىلغاندەك ۋە ئۇالر
ئارزۇ قىلغاندەك بولمايدىغانلىقىدىن خەۋەر بېرىپ مۇنداق دېدى﴿ :ئىش ئۇالرنىڭ گۇمان قىلغىنىدەك
ئەمەس (يەنى بۇتلىرى ئۇالرنىڭ ﷲ ئالدىدا ئىززەت تېپىشلىرىنىڭ سەۋەبى بواللمايدۇ) ،ئۇالرنىڭ (يەنى
مۇشرىكالرنىڭ) چوقۇنۇشىنى ئىنكار قىلىدۇ ،ئۇالر (يەنى مۇشرىكالر) نىڭ دۈشمىنىگە ئايلىنىدۇ﴾.

ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دېدى﴿ :ﷲ نى قويۇپ قىيامەتكىچە دۇئانى ئىجابەت قىلىشقا
قادىر بواللمايدىغان بۇتالرغا چوقۇنىدىغان ئادەمدىنمۇ گۇمراھ ئادەم بارمۇ؟ بۇتالر ئۇالرنىڭ دۇئاسىدىن
غاپىلدۇر( .قىيامەت كۈنى) ئىنسانالر (ھېساب بېرىش ئۈچۈن) توپالنغان چاغدا ،بۇتالر ئۇالرغا (يەنى
بۇتپەرەسلەرگە) دۈشمەن بولىدۇ ،ئۇالر تەرىپىدىن ئىبادەت قىلىنغانلىقىنى ئىنكار قىلىدۇ﴾(((.
﴿ئىش ئۇالرنىڭ گۇمان قىلغىنىدەك ئەمەس (يەنى بۇتلىرى ئۇالرنىڭ ﷲ ئالدىدا ئىززەت
تېپىشلىرىنىڭ سەۋەبى بواللمايدۇ) ،ئۇالرنىڭ (يەنى مۇشرىكالرنىڭ) چوقۇنۇشىنى ئىنكار قىلىدۇ﴾

بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە سۇددى مۇنداق دەيدۇ :يەنى كاپىرالر ئۆزلىرىنىڭ بۇتالرغا ئىبادەت
قىلغانلىقىنىئىنكارقىلىدۇ.
﴿ئۇالر (يەنى مۇشرىكالر) نىڭ دۈشمىنىگە ئايلىنىدۇ﴾ يەنى بۇتالر ئۇالرنىڭ قاتتىق ئاداۋەتچىسىگە
ئايلىنىپقالىدۇ.

كاپىرالرغا شەيتانالرنىڭ ھۆكۈمدار ئىكەنلىكى
﴿بىزنىڭشەيتانالرنىكاپىرالرغائەۋەتكەنلىكىمىزنى(يەنىمۇسەللەتقىلغانلىقىمىزنى)بىلمەمسەن؟
((( ئەھقاف سۈرىسى 6 - 5ـ ئايەتلەر.

63

شەيتانالر ئۇالرنى (گۇناھالرغا) قىزىقتۇرىدۇ﴾ ئەلى ئىبنى ئەبۇتەلھە بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە ئىبنى
ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :شەيتانالر كاپىرالرنى قاتتىق
ئازدۇرىدۇ.
ئەۋفىي ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :شەيتانالر
ئۇالرنى مۇھەممەد ۋە ئۇنىڭ ساھابىلىرىغا قارشى چىقىشقا قىزىقتۇرىدۇ .قەتادە مۇنداق دېدى :شەيتانالر
ئۇالرنى ﷲ تائاال گۇناھ دەپ كۆرسەتكەن ئىشالرنى قىلىشقا قىزىقتۇرىدۇ.
ئابدۇراھمان ئىبنى زەيد :بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ﷲ تائاالنىڭ تۆۋەندىكى ئايتىنىڭ مەنىسىگە
ئوخشايدۇ -،دېدى﴿ :كىمكى مېھرىبان ﷲ نى ياد ئېتىشتىن (يەنى قۇرئاندىن) يۈز ئۆرۈيدىكەن ،بىز
ئۇنىڭغا شەيتاننى مۇسەللەت قىلىمىز (شەيتان ئۇنى ۋەسۋەسە قىلىدۇ) ،شەيتان ئۇنىڭغا ھەمىشە ھەمراھ
بولىدۇ﴾(((.
﴿ئۇالرنىڭ ھاالك بولۇشىغا ئالدىراپ كەتمىگىن﴾ يەنى :ئى مۇھەممەد! سەن ئۇالرغا ئازابنىڭ
چۈشۈشىگە ئالدىراپ كەتمىگىن ﴿(ئۇالرنىڭ كۈنى ئاز قالغان بولۇپ) ئۇنى بىز ساناپ تۇرىمىز﴾ يەنى
ھەقىقەتەن بىز ئۇالرغا (كېلىدىغان ئازابنى) ساناقلىق بىر مۇددەتكىچىلىك كىچىكتۈرىمىز ،ئۇالر چوقۇم
ﷲ تائاالنىڭ ئازابىنى تېتىيدۇ.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دېدى﴿ :زالىمالرنىڭ قىلمىشلىرىدىن ﷲ نى بىخەۋەر دەپ
ئويلىمىغىن﴾((((﴿ ،ئى مۇھەممەد!) كاپىرالرنىڭ ھاالك بولۇشىغا ئالدىرىمىغىن ،ئۇالرغا ئازراق مۆھلەت
بەرگىن (ئۇزاققا قالماي ئۇالرغا قانداق قىلىدىغانلىقىمنى كۆرىسەن﴾(((﴿ ،ئۇالرغا مۆھلەت بېرىشىمىز (ۋە
ئەجىلىنى كېچىكتۈرۈشىمىز) پەقەت ئۇالرنىڭ گۇناھىنىڭ كۆپىيىشى ئۈچۈندۇر﴾(((﴿ ،ئۇالرنى (دۇنيادىن)
ئازغىنا (مۇددەت) بەھرىمەن قىلىمىز ،ئاندىن ئۇالرنى قاتتىق ئازابنى (تېتىشقا) مەجبۇراليمىز﴾(((﴿ ،ئۇالرغا:
«(دۇنيانىڭ نېمەتلىرىدىن) بەھرىمەن بولدۇڭالر ،شۈبھىسىزكى ،سىلەرنىڭ بارىدىغان جايىڭالر
دوزاختۇر» دېگىن﴾(((.
﴿(ئۇالرنىڭ كۈنى ئاز قالغان بولۇپ) ئۇنى بىز ساناپ تۇرىمىز﴾ بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە
سۇددى مۇنداق دېدى :يەنى بىز ھەقىقەتەن يىلالپ ،ئايالپ ،كۈنلەپ ۋە سائەتلەپ ساناپ تۇرىمىز.

*******
64

ﮗﮘﮙﮚﮛﮜﮝﮞﮟﮠﮡﮢﮣﮤﮥﮦ
ﮧﮨﮩﮪﮫﮬﮭ
((( زۇخرۇف سۈرىسى 36ـ ئايەت.
((( ئىبراھىم سۈرىسى – 42ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( تارىق سۈرىسى – 17ئايەت.
((( ئال ئىمران سۈرىسى 178ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( لوقمان سۈرىسى 24ـ ئايەت.
((( ئىبراھىم سۈرىسى 30ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

مەريەم سۈرىسى

شۇ كۈندە (يەنى قىيامەت كۈنىدە) تەقۋادارالرنى مەرھەمەتلىك پەرۋەدىگارىنىڭ دەرگاھىغا ئىززەت
ئىكرام بىلەن يىغىمىز﴿ .﴾85گۇناھكارالرنى ئۇالر چاڭقىغان ھالدا جەھەننەمگە ھەيدەيمىز﴿.﴾86مەرھەمەتلىك ﷲ نىڭ ئەھدىگە ئېرىشكەنلەردىن باشقىالر شاپائەت قىلىشقا قادىر بواللمايدۇ﴿.﴾87

تەقۋادارالر ۋە گۇناھكارالرنىڭ قىيامەت كۈنىدىكى ئەھۋالى
﴿شۇ كۈندە (يەنى قىيامەت كۈنىدە) تەقۋادارالرنى مەرھەمەتلىك پەرۋەدىگارىنىڭ دەرگاھىغا ئىززەت
-ئىكرام بىلەن يىغىمىز .گۇناھكارالرنى ئۇالر چاڭقىغان ھالدا جەھەننەمگە ھەيدەيمىز﴾ بۇ ئايەتنىڭ

مەنىسى ھەققىدە ئەتا ،ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇما ،مۇجاھىد ،ھەسەن ،قەتادە ۋە ئۇالردىن
باشقىالر مۇنداق دېدى :ﷲ تائاال (بۇ ئايەتتە) بۇ دۇنيادا ئۆزىدىن قورققان ،پەيغەمبەرلىرىگە ئەگەشكەن،
پەيغەمبەرلەرنىڭ ئۇالرغا يەتكۈزگەن خەۋەرلىرىگە ئىشەنگەن ،ئۇالر بۇيرۇغان ئىشالردا ئۇالرغا بويسۇنغان
ۋە ئۇالر توسقان ئىشالردىن يانغان تەقۋادار بەندىلىرىنىڭ قىيامەت كۈنى جەننەتكە (مەخسۇس) شۇالر
ئۈچۈن تەييارالنغان ئەڭ كاتتا بىر نۇرنىڭ ئۈستىدە ئولتۇرۇپ كېلىدىغانلىقىدىن ،ئەمما پەيغەمبەرلەرگە
ئىشەنمىگەن ۋە ئۇالرغا قارشىلىق قىلغان گۇناھكارالر بولسا ،چاڭقاپ كەتكەن ھالدا دوزاخقا مەجبۇرىي
ھەيدىلىدىغانلىقىدىن خەۋەر بەردى .بۇ چاغدا ئۇالرغا مۇنداق دېيىلدۇ﴿ :كاپىرالر مۆمىنلەرگە« :ئىككى
گۇرۇھتىن قايسىسىنىڭ ئورنى ياخشى ،سورۇنى گۈزەل؟» دېدى﴾(((.

﴿شۇ كۈندە (يەنى قىيامەت كۈنىدە) تەقۋادارالرنى مەرھەمەتلىك پەرۋەدىگارىنىڭ دەرگاھىغا
ئىززەت -ئىكرام بىلەن يىغىمىز﴾ ئىبنى ئەبۇھاتەم بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە ئىبنى مەرزۇقىنىڭ

مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :مۆمىن قەبرىسىدىن چىققان ۋاقتىدا ناھايىتى چىرايلىق تېنى
خۇشبۇي پۇرايدىغان بىر كىشىنى كۆرىدۇ .ئاندىن مۆمىن ئۇنىڭغا قاراپ :سەن كىم بولىسەن؟ -دەيدۇ.
ئۇ :مېنى تۇنۇمىدىڭمۇ؟ -دەيدۇ .مۆمىن :ياق ۋە لېكىن ﷲ تائاال ھەقىقەتەن پۇرىقىڭنى خۇشبۇي،
چىرايىڭنى گۈزەل قىلىپتۇ -،دەيدۇ .ئۇ :مەن سېنىڭ دۇنيادا قىلغان ياخشى ئەمەللىرىڭ ،سەن دۇنيادا
مۇشۇنىڭدەك گۈزەل ۋە ياخشى ئىشالرنى قىلغان ئىدىڭ ،مەن دۇنيادا سېنىڭ ئۈستۈڭگە مىنگەن ئىدىم،
ئەمدى سەن مېنىڭ ئۈستۈمگە مىنگىن -،دەيدۇ .شۇنىڭ بىلەن ،مۆمىن ئۇنىڭغا مىنىپ مەرھەمەتلىك
پەرۋەردىگارىنىڭ دەرگاھىغا بارىدۇ.
ئەلى ئىبنى ئەبۇتەلھە بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ مۇنداق
دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :يەنى بىز قىيامەت كۈنىدە تەقۋادارالرنى مەرھەمەتلىك ﷲ تائاالنىڭ
دەرگاھىغا بىر نەرسىنىڭ ئۈستىگە مىندۈرۈپ ئېلىپ بارىمىز.
﴿گۇناھكارالرنىئۇالرچاڭقىغانھالداجەھەننەمگەھەيدەيمىز﴾يەنىبىزگۇناھكارالرنىجەھەننەمگە
چاڭقىغان ھالىتىدە ھەيدەيمىز .مۆمىننىڭ بەزىسى ـ بەزىسىگە ﷲ تائاالنىڭ ئىزنى بىلەن شاپائەت
قىلىدۇ .لېكىن گۇناھكارالرنىڭ ئىچىدە ئۇالرغا شاپائەت قىلىدىغان بىرمۇ كىشى چىقمايدۇ .ﷲ تائاال بۇ
ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :شۇنىڭ ئۈچۈن بىزگە شاپائەت قىلغۇچىالر يوق ۋە يېقىن دوستىمۇ يوق﴾(((.
((( مەريەم سۈرىسى – 73ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( شۇئەرا سۈرىسى 101 - 100ـ ئايەتلەر.

65

﴿مەرھەمەتلىك ﷲ نىڭ ئەھدىگە ئېرىشكەنلەردىن باشقىالر شاپائەت قىلىشقا قادىر بواللمايدۇ﴾ بۇ
ئايەتتىكى ﷲ تائاالنىڭ ئەھدىسى توغرىسىدا ئەلى ئىبنى ئەبۇتەلھە ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ
مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :بۇ ئايەتتىكى ﷲ تائاالنىڭ ئەھدىسى دېگەن سۆزدىن ﷲ
تائاالدىن باشقا ھېچقانداق ئىبادەتكە اليىق بىر ئىالھنىڭ يوقلۇقىغا گۇۋاھلىق بېرىش ،كۈچ ـ قۇۋۋەت
ئىگىسى دەپ قارىغان باشقا ھەر قانداق نەرسىدىن ئادا ـ جۇدا بولۇپ (ﷲ تائاالغىال ئېسىلىش) ۋە
پەقەت ﷲ تائاالدىنال ئۈمىد قىلىش مەقسەت قىلىنىدۇ (يەنى مۇشۇنداق قىلغان كىشىلەرال شاپائەت
قىلىشقا قادىر بوالاليدۇ).

*******
ﮮﮯﮰﮱﯓﯔ ﯕﯖﯗﯘﯙﯚﯛﯜ
ﯝ ﯞﯟ ﯠﯡﯢﯣﯤﯥ ﯦ ﯧﯨﯩﯪﯫﯬﯭ
ﯮﯯﯰﯱﯲﯳﯴﯵ ﯶﯷﯸﯹﯺﯻﯼﯽﯾ
ﯿﰀﰁﰂﰃﰄ
ئۇالر« :ﷲ نىڭ بالىسى بار» دېيىشتى﴿ .﴾88سىلەر شەك -شۈبھىسىز قەبىھ بىر سۆزنى
قىلدىڭالر﴿ .﴾89بۇ سۆزنىڭ (يامانلىقىدىن) ئاسمانالر پارچىلىنىپ كەتكىلى ،يەر يېرىلىپ كەتكىلى،
تاغالر گۇمران بولۇپ كەتكىلى تاس قالدى﴿ .﴾90بۇ شۇنىڭ ئۈچۈنكى ،ئۇالر ﷲ نىڭ بالىسى بار
دەپ دەۋا قىلدى﴿ .﴾91بالىسى بولۇش ﷲ غا اليىق ئەمەستۇر﴿ .﴾92ئاسمانالردا ۋە زېمىندا ﷲ غا
بەندە بولۇپ بويسۇنمايدىغان ھېچ مەخلۇق يوقتۇر﴿ .﴾93شەك -شۈبھىسىزكى ،ﷲ ئۇالرنى تولۇق
ئىگەللىدى ۋە سانىنى مۇكەممەل بىلدى﴿ .﴾94قىيامەت كۈنى ئۇالرنىڭ ھەممىسى ﷲ نىڭ دەرگاھىغا
تەنھاكېلىدۇ﴿.﴾95

اﷲ تائاالغا باال نىسبەت بەرگەنلەرنىڭ قاتتىق ئەيىبلەنگەنلىكى

66

ﷲ تائاال بۇ سۈرىنىڭ بېشىدا ئىسا ئەلەيھىسساالمنىڭ (خرىستىئانالر دېگەندەك) ئىالھ ياكى ﷲ
تائاالنىڭ ئوغلى ئەمەس ،بەلكى ﷲ تائاالنىڭ بەندىسى ئىكەنلىكىنى ئىسپاتلىغان ۋە ئۇنىڭ مەريەمدىن
دادىسىز يارىتىلغانلىقىنى بايان قىلغان بولسا ،بۇ يەردە ﷲ تائاالنىڭ بالىسى بار (ﷲ تائاال بۇنىڭدىن
پاكتۇر!) دەپ گۇمان قىلغانالرنى ئەيىبلەپ مۇنداق دېدى﴿ :ئۇالر« :ﷲ نىڭ بالىسى بار» دېيىشتى.
سىلەر شەك -شۈبھىسىز قەبىھ بىر سۆزنى قىلدىڭالر﴾.
﴿قەبىھ بىر سۆزنى قىلدىڭالر﴾ ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇما ،مۇجاھىد ،قەتادە ۋە مالىك
قاتارلىقالر مۇنداق دېدى :يەنى سىلەر (ﷲ تائاالنىڭ بالىسى بار دېيىش بىلەن) گۇناھى ناھايىتى
قاتتىق بىر ئىشنى قىلدىڭالر.
﴿بۇ شۇنىڭ ئۈچۈنكى ،ئۇالر ﷲ نىڭ بالىسى بار دەپ دەۋا قىلدى﴾ بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە
ئىبنى جەرىر ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :ئىنسان ۋە

مەريەم سۈرىسى

جىنالردىن باشقا ئاسمان ـ زېمىن ،تاغالر ۋە ھەممە مەخلۇقاتالر (ﷲ تائاالغا كەلتۈرۈلگەن) بۇ شېرىكتىن
ھەقىقەتەن قورقۇپ كەتتى .ئۇالر ﷲ تائاالنى ئۇلۇغالپ( ،ئۇنىڭغا كەلتۈرۈلگەن) شېرىكنىڭ سەۋەبى
بىلەن ئورۇنلىرىدىن قوزغىلىپ كەتكىلى تاسال قالدى .ﷲ تائاالغا شېرىك كەلتۈرگەن كىشىلەرگە
ئۇالرنىڭ قىلغان ياخشىلىقلىرى مەنپەئەت قىلمايدۇ ،بىز ﷲ تائاالنىڭ “الئىالھە ئىللەلال” دېگەن سۆزنى
دېيىش ئارقىلىق ﷲ تائاالنى بىر دەپ ئېتراپ قىلغان مۆمىنلەرنىڭ گۇناھلىرىنى كەچۈرۈۋېتىشىنى ئارزۇ
قىلىمىز.
پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم مۇنداق دېدى« :سىلەر ئۆزەڭلەرنىڭ ئىچىڭالردىكى ئۆلۈش ئالدىدا تۇرغان
كىشىلەرنىڭ ئاغزىغا “الئىالھە ئىللەلال” دېگەن سۆزنى سېلىپ بېرىڭالر ،كىمكى ئۇ سۆزنى ئۆلۈش
ئالدىدا دېسە ،ئۇنىڭغا جەننەتكە كىرىش ۋاجىب بولىدۇ» .ساھابىلەر پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمدىن:
ئۇ سۆزنى ساق ۋاقتىدا دېگەن كىشىگىچۇ؟ -دەپ سورىدى .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم« :بۇ (سۆزنى
ساق ۋاقتىدا دېيىش كېسەل ۋاقتىدا دېگەندىن) بەكرەك (جەننەتكە كىرىشنى) ۋاجىب قىلىدۇ .جېنىم
ئۇنىڭ ئىلكىدە بولغان زات ﷲ نىڭ نامى بىلەن قەسەمكى ،ئەگەر ئاسمانالر ،زېمىنالر ،زېمىنالرنىڭ
ئىچىدىكى ،ئۇنىڭ ئارىسىدىكى ۋە ئۇنىڭ تېگىدىكى نەرسىلەرنىڭ ھەممىسىنى تارازىنىڭ بىر تەرىپىگە،
“الئىالھە ئىللەلال” دېگەن سۆزنى ئۇنىڭ يەنە بىر تەرىپىگە قويسا ،ئەلۋەتتە ،بۇ سۆزنىڭ ئېغىرلىقى
تارازىنى بېسىپ كېتىدۇ».
ئىمام ئەھمەد ئەبۇمۇسادىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ:
«ﷲ تائاالدىن باشقىسى ئاڭلىغان ئەزىيەتكە سەۋر قىاللمايدۇ .ئۇ ،كىشىلەرگە ساالمەتلىك ئاتا قىلىپ،
ئۇالردىن (ھەر خىل باالالرنى) قايتۇرۇپ ۋە ئۇالرغا رىزىق بېرىپ تۇرسىمۇ( ،ئۇالر) ئۇنىڭغا شېرىك
كەلتۈرىدۇ ۋە ئۇنىڭ بالىسى بار دەيدۇ».
﴿بالىسىبولۇشﷲغااليىقئەمەستۇر﴾يەنىمەخلۇقاتلىرىنىڭئىچىدىنئۇنىڭغاتەڭكېلىدىغىنى
يوق ،چۈنكى ،ھەممە مەخلۇقاتالر ئۇنىڭ بەندىسىدۇر .شۇڭا ﷲ تائاال مۇنداق دېدى﴿ :ئاسمانالردا ۋە
زېمىندا ﷲ غا بەندە بولۇپ بويسۇنمايدىغان ھېچ مەخلۇق يوقتۇر .شەك -شۈبھىسىزكى ،ﷲ ئۇالرنى
تولۇق ئىگەللىدى ۋە سانىنى مۇكەممەل بىلدى .قىيامەت كۈنى ئۇالرنىڭ ھەممىسى ﷲ نىڭ دەرگاھىغا
تەنھاكېلىدۇ﴾.

*******
ﭑﭒﭓﭔﭕﭖﭗ ﭘﭙﭚﭛﭜ
ﭝﭞ ﭟ ﭠﭡﭢ ﭣﭤﭥﭦﭧﭨ ﭩﭪﭫ
ﭬﭭﭮﭯﭰﭱﭲﭳﭴ
ئىمان ئېيتقان ۋە ياخشى ئەمەللەرنى قىلغانالر ئۈچۈن ﷲ ھەقىقەتەن (ئۇالرنىڭ دىللىرىدا)
مۇھەببەت پەيدا قىلىدۇ﴿( .﴾96ئى مۇھەممەد!) تەقۋادارالرغا خۇش خەۋەر بېرىشىڭ ۋە سەركەش قەۋمنى
ئاگاھالندۇرۇشۇڭ ئۈچۈن ،بىز قۇرئاننى سېنىڭ تىلىڭ بىلەن چۈشىنىشلىك قىلىپ نازىل قىلدۇق﴿.﴾97
ئۇالردىن ئىلگىرى نۇرغۇن ئۈممەتلەرنى ھاالك قىلدۇق ،ئۇالردىن بىرەر ئەھەدىنى كۆرەلەمسەن؟ ئۇالردىن

67

بىرەر پەس ئاۋاز ئاڭلىياالمسەن؟ (يەنى ئۇالر شۇنداق تەلتۆكۈس ھاالك قىلىندىكى ،ئۇالردىن كۆرگىلى
ۋە ئاۋازىنى ئاڭلىغىلى ھېچ ئەھەدى قالمىدى)﴿.﴾98

اﷲ تائاالنىڭ كىشىلەرنىڭ دىللىرىغا تەقۋادار كىشىلەرنى ياخشى كۆرۈشنى
سالىدىغانلىقى
ﷲ تائاال بۇ ئايەتتە ﷲ تائاالنى رازى قىلىدىغان ،ياخشى ئىشالرنى قىلغان (ياخشى) بەندىلىرىنى
ياخشى كۆرۈشنى باشقا تەقۋادار ،ياخشى بەندىلىرىنىڭ دىللىرىغا سالىدىغانلىقىدىن خەۋەر بەردى.
مۇشۇنداق بولۇشى چوقۇمدۇر.
پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمدىن بۇ ھەقتە نۇرغۇنلىغان ھەدىسلەر كەلدى( .بۇ ھەدىسلەرنىڭ
ئىچىدىن) ئىمام ئەھمەد ئەبۇ ھۇرەيرەدىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت
قىلىدۇ« :ﷲ تائاال بىر بەندىنى ياخشى كۆرۈپ قالسا ،جىبرىئىلنى چاقىرىپ :ئى جىبرىئىل! مەن
پاالنىنى ياخشى كۆردۈم ،سەنمۇ ئۇنى ياخشى كۆرگىن -،دەيدۇ .ئاندىن جىبرىئىل ئۇنى ياخشى
كۆرىدۇ .ئۇ ئاسماندىكىلەرگە :ﷲ تائاال پاالنىنى ياخشى كۆرىدۇ ،سىلەرمۇ ئۇنى ياخشى كۆرۈڭالر-،
دەپ جاكاراليدۇ .شۇنىڭ بىلەن ،ئاسماندىكىلەرمۇ ئۇنى ياخشى كۆرىدۇ .ياخشى كۆرۈش زېمىنغا
تاشلىنىدۇ .زېمىندىكىلەر (ئۇنى) قوبۇل قىلىپ (ئۇ كىشىنى) ياخشى كۆرىدۇ .ﷲ تائاال بىر بەندىنى
يامان كۆرۈپ قالسا ،جىبرىئىلنى چاقىرىپ :ئى جىبرىئىل! مەن پاالنىنى يامان كۆرىمەن ،سەنمۇ يامان
كۆرگىن -،دەيدۇ .ئاندىن جىبرىئىل ئۇنى يامان كۆرىدۇ .ئاندىن ئاسماندىكىلەرگە :ﷲ تائاال پاالنىنى
يامان كۆرىدۇ ،سىلەرمۇ ئۇنى يامان كۆرۈڭالر -،دەپ جاكاراليدۇ .شۇنىڭ بىلەن ،ئاسماندىكىلەر ئۇنى
يامان كۆرىدۇ .يامان كۆرۈش زېمىنغا تاشلىنىدۇ (شۇنىڭ بىلەن ،زېمىندىكى كىشىلەرمۇ ئۇنى يامان
كۆرىدۇ)».

68

ئىبنى ئەبۇھاتەم ئەبۇ ھۇرەيرەدىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ مۇنداق دېگەنلكىنى رىۋايەت قىلدى:
«ﷲ تائاال بىر بەندىنى ياخشى كۆرسە ،جىبرىئىلنى چاقىرىپ( :ئۇنىڭغا) ھەقىقەتەن پاالنىنى ياخشى
كۆردۈم ،سەنمۇ ئۇنى ياخشى كۆرگىن -،دەيدۇ .ئاندىن ئۇ ئاسماندىكىلەرگە ئېالن قىلىدۇ( ،ئاسماندىكىلەر
ئۇنى ياخشى كۆرىدۇ) .ئاندىن ياخشى كۆرۈش زېمىندىكى كىشىلەرگە چۈشۈرۈلىدۇ (ئاندىن زېمىندىكى
كىشىلەر ئۇنى ياخشى كۆرىدۇ) .بۇ ،ﷲ تائاالنىڭ بۇ سۆزىنىڭ مەنىسىدۇر﴿ :ئىمان ئېيتقان ۋە ياخشى
ئەمەللەرنى قىلغانالر ئۈچۈن ﷲ ھەقىقەتەن (ئۇالرنىڭ دىللىرىدا) مۇھەببەت پەيدا قىلدىۇ﴾».
ﷲ تائاال ئاخىرىدا قۇرئاننىڭ خۇش بېشارەت ۋە ئاگاھالندۇرۇش ئۈچۈن چۈشۈرۈلگەنلىكى
توغرىسىدا مۇنداق دېدى﴿ :ئۇالردىن ئىلگىرى نۇرغۇن ئۈممەتلەرنى ھاالك قىلدۇق ،ئۇالردىن بىرەر
ئەھەدىنى كۆرەلەمسەن ياكى ئۇالردىن بىرەر پەس ئاۋاز ئاڭلىياالمسەن؟ (يەنى ئۇالر شۇنداق تەلتۆكۈس
ھاالك قىلىندىكى ،ئۇالردىن كۆرگىلى ۋە ئاۋازىنى ئاڭلىغىلى ھېچ ئەھەدى قالمىدى)﴾.

شۇنىڭ بىلەن ،مەريەم سۈرىسىنىڭ تەپسىرى تۈگىدى .پۈتۈن ھەمدۇسانا ئالەملەرنىڭ پەرۋەردىگارى
ﷲ تائاالغا خاستۇر!

تاھا سۈرىسى
مەككىدە نازىل بولغان 135 ،ئايەت
ﭑﭒﭓ

ﭵﭶﭷﭸﭹﭺﭻﭼﭽﭾ ﭿ ﮀﮁﮂﮃ ﮄ
ﮅﮆﮇﮈﮉ ﮊﮋﮌﮍﮎﮏﮐﮑﮒﮓﮔ
ﮕﮖﮗﮘﮙﮚﮛﮜﮝﮞﮟﮠﮡﮢﮣﮤﮥﮦﮧﮨ
ﮩﮪﮫﮬ
ناھايىتى شەپقەتلىك ۋە مېھرىبان ﷲ نىڭ ئىسمى بىلەن باشاليمەن.
تاھا (يەنى :ئى مۇھەممەد!)﴿ .﴾1قۇرئاننى ساڭا سېنى جاپاغا سېلىش ئۈچۈن ئەمەس﴿.﴾2
پەقەت (ﷲ دىن) قورقىدىغانالرغا ۋەز -نەسىھەت قىلىش ئۈچۈن نازىل قىلدۇق﴿ .﴾3ئۇ زېمىننى ۋە
(كەڭ) ئېگىز ئاسمانالرنى ياراتقان زات تەرىپىدىن نازىل قىلىنغان﴿ .﴾4مەرھەمەتلىك ﷲ ئەرش ئۈستىدە
(ئۆزىگە اليىق رەۋىشتە) قارار ئالدى﴿ .﴾5ئاسمانالردىكى ،زېمىندىكى ،ئۇالرنىڭ ئارىسىدىكى ۋە يەر
ئاستىدىكى شەيئىلەرنىڭ ھەممىسى ﷲ نىڭدۇر (يەنى ﷲ نىڭ مۈلكىدۇر ،ﷲ نىڭ مەخلۇقاتىدۇر،
ﷲ نىڭ تەسەررۇپى ئاستىدىدۇر)﴿ .﴾6ئەگەر سەن ئاشكارا سۆزلىسەڭ (ياكى يوشۇرۇن سۆزلىسەڭ،
ﷲ نىڭ نەزىرىدە ئوخشاشتۇر) ،چۈنكى ،ئۇ سىرنى ۋە ئۇنىڭدىنمۇ مەخپىيرەك ئىشالرنى بىلىپ
تۇرىدۇ﴿ .﴾7ﷲ دىن باشقا ھېچ مەبۇد (بەرھەق) يوقتۇر ،ﷲ نىڭ گۈزەل ئىسىملىرى بار﴿.﴾8

قۇرئان كەرىمنىڭ اﷲ تائاال تەرىپىدىن ۋەز ـ نەسىھەت ئۈچۈن
چۈشۈرۈلگەنلىكى
سۈرىنىڭ بېشىدا كېلىدىغان ئۈزۈپ ئوقۇلىدىغان ئېلىپبە ھەرپلىرى ھەققىدە بەقەرە
سۈرىسىنىڭ بېشىدا سۆزلەپ ئۆتكەن ئىدۇق ،بۇ يەردە قايتا توختالمايمىز.

﴿قۇرئاننى ساڭا سېنى جاپاغا سېلىش ئۈچۈن ئەمەس﴾ جۇۋەيبىر زەھھاكنىڭ بۇ ئايەت ھەققىدە
مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :ﷲ تائاال قۇرئاننى پەيغەمبىرىگە چۈشۈرگەندە ،ئۇ ۋە ئۇنىڭ
ساھابىلىرى ئۇنىڭ (ھۆكۈملىرنى) يۈرگۈزدى .ئاندىن قۇرەيشلىك مۇشرىكالر :بۇ قۇرئان مۇھەممەدنى
جاپاغا سېلىش ئۈچۈن چۈشۈپتۇ -،دېدى .شۇنىڭدىن كېيىن ،ﷲ تائاال بۇ ئايەتنى نازىل قىلدى:

﴿تاھا (يەنى :ئى مۇھەممەد!) .قۇرئاننى ساڭا سېنى جاپاغا سېلىش ئۈچۈن ئەمەس .پەقەت (ﷲ دىن)
قورقىدىغانالرغا ۋەز -نەسىھەت قىلىش ئۈچۈن نازىل قىلدۇق﴾ يەنى ئىش گۇمراھلىقتىكى ھېلىقى

كىشىلەر گۇمان قىلغاندەك ئەمەس ،بەلكى ﷲ تائاال بىر كىشىگە بىلىم ئاتا قىلسا شەكسىز ئۇ ئۇنىڭغا
كۆپ ياخشىلىقنى ئاتا قىلغان بولىدۇ.
پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم بۇ ھەقتە مۇنداق دېدى« :ﷲ تائاال كىمگە ياخشىلىقنى ئىرادە قىلسا،
ئۇنى دىنىدا ئالىم قىلىدۇ» بۇ ھەدىسنى ئىمام بۇخارى ۋە مۇسلىم مۇئاۋىيە رەزىيەلالھۇ ئەنھۇدىن رىۋايەت
قىلغان.
﴿قۇرئاننى ساڭا سېنى جاپاغا سېلىش ئۈچۈن ئەمەس﴾ مۇجاھىد مۇنداق دېدى :ﷲ تائاال بۇ
ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :شۇنىڭ ئۈچۈن ئۇنىڭدىن (يەنى تەھەججۇد نامىزىدىن) قوالي بولغاننى
ئوقۇڭالر﴾((( ساھابىلەر نامازنى كۆپ ئوقۇپ چارچىغانلىقىدىن يىقىلىپ چۈشمەسلىكى ئۈچۈن ،ئارغامچا
بىلەن ئىككى قولتۇقىدىن ئۆتكۈزۈپ باغالپ ،ئۆرە تۇراتتى .ئاندىن بۇ ئايەت بۇنداق قىلىشنى چەكلەپ
نازىل بولدى.
﴿قۇرئاننى ساڭا سېنى جاپاغا سېلىش ئۈچۈن ئەمەس﴾ قەتادە بۇ ئايەت ھەققىدە مۇنداق دېدى:
يەنى ئۇنداق ئەمەس ،ﷲ تائاال ئۇنى جاپالىق قىلىپ چۈشۈرمىدى .بەلكى ،ئۇنى رەھمەت ،نۇر ۋە
جەننەتكە يول باشلىغۇچى قىلىپ چۈشۈردى.
﴿پەقەت (ﷲ دىن) قورقىدىغانالرغا ۋەز -نەسىھەت قىلىش ئۈچۈن نازىل قىلدۇق﴾ شۈبھىسىزكى،
ﷲ تائاالنىڭ كىتابىنى چۈشۈرۈشى ۋە پەيغەمبىرىنى ئەۋەتىشى بەندىلەرنىڭ ئۇنىڭدىن ۋەز ـ نەسىھەت
ئېلىشى ۋە پايدىلىنىشى ئۈچۈندۇر .قۇرئان كەرىم بولسا ،ﷲ تائاال ئۇنىڭدا ھاالل ـ ھارامنى بايان قىلىپ
چۈشۈرگەن ۋەز ـ نەسىھەتتۇر.
﴿ئۇ زېمىننى ۋە (كەڭ) ئېگىز ئاسمانالرنى ياراتقان زات تەرىپىدىن نازىل قىلىنغان﴾ يەنى :ئى
مۇھەممەد! بۇ سېنىڭ پەرۋەردىگارىڭ ۋە ھەممە نەرسىنىڭ پەرۋەردىگارى تەرىپىدىن ساڭا چۈشۈرۈلگەن
قۇرئان كەرىمدۇر.

70

﴿مەرھەمەتلىك ﷲ ئەرش ئۈستىدە (ئۆزىگە اليىق رەۋىشتە) قارار ئالدى﴾ بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى
ئەئراف سۈرىسىدە بايان قىلىندى .شۇڭا بۇ يەردە قايتا توختالمايمىز .بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە
سەلەپ ئالىملىرىنىڭ دېگەن سۆزى ۋە ئۇالرنىڭ تۇتقان يولى ئەڭ توغرىدۇر.
﴿ئاسمانالردىكى ،زېمىندىكى ،ئۇالرنىڭ ئارىسىدىكى ۋە يەر ئاستىدىكى شەيئىلەرنىڭ ھەممىسى
ﷲ نىڭدۇر (يەنى ﷲ نىڭ مۈلكىدۇر ،ﷲ نىڭ مەخلۇقاتىدۇر ،ﷲ نىڭ تەسەررۇپى ئاستىدىدۇر)﴾

مۇھەممەد ئىبنى كەئب بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە مۇنداق دېدى :يەنى يەتتىنچى قات زېمىننىڭ
((( مۇزەممىل سۈرىسى – 20ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

تاھا سۈرىسى

تېگىدىكى نەرسىمۇ ﷲ تائاالنىڭ بىلىشىدىن خالىي ئەمەس.
﴿ئەگەر سەن ئاشكارا سۆزلىسەڭ (ياكى يوشۇرۇن سۆزلىسەڭ ،ﷲ نىڭ نەزىرىدە ئوخشاشتۇر)،
چۈنكى ،ئۇ سىرنى ۋە ئۇنىڭدىنمۇ مەخپىيرەك ئىشالرنى بىلىپ تۇرىدۇ﴾ يەنى بۇ قۇرئاننى چۈشۈرگەن،

يەتتە قات زېمىننى ۋە كەڭ ئېگىز ئاسماننى ياراتقان زات سىرالرنى ۋە ئۇنىڭدىنمۇ مەخپىيرەك ئىشالرنى
بىلىپ تۇرىدۇ.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دېدى﴿ :ئېيتقىنكى« ،ئۇنى ئاسمانالردىكى ۋە زېمىندىكى سىرنى
بىلىپ تۇرىدىغان ﷲ نازىل قىلدى ،ﷲ ھەقىقەتەن ناھايىتى مەغپىرەت قىلغۇچىدۇر( ،بەندىلەرگە)
ناھايىتىمېھرىباندۇر»﴾(((.
﴿چۈنكى ،ئۇ سىرنى ۋە ئۇنىڭدىنمۇ مەخپىيرەك ئىشالرنى بىلىپ تۇرىدۇ﴾ ئەلى ئىبنى ئەبۇتەلھە
بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت
قىلىدۇ :سىر دېگەن ئىنسان ئۆزىنىڭ كۆڭلىدە يوشۇرغان نەرسىسىدۇر .مەخپىي دېگەن باشقىالردىن
يوشۇرۇن تۇتقان ،قىلماقچى بولغىنىنى يوشۇرغان ئىشتۇر .ﷲ تائاال ئىنسان ئۆز كۆڭلىدە يوشۇرغان،
باشقىالردىن يوشۇرۇن تۇتقان ئىشالرنىڭ ھەممىسىنى بىلىپ تۇرغۇچىدۇر .ﷲ تائاال ئۆتۈپ كەتكەن
بۇرۇنقى ئىشالرنى ۋە كەلگۈسىدە بولىدىغان ئىشالرنى ئوخشاشال بىلىپ تۇرىدۇ .ھەممە مەخلۇقاتالرنى
بىلىش ﷲ تائاالنىڭ بىلىمى ئالدىدا خۇددى بىر كىشىنىڭ ئەھۋالىنى بىلگەندەكال ئاددىيدۇر (يەنى ئۇ
ئۇالرنى بىر كىشىنى بىلگەندەك بىلىدۇ).
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دېدى(﴿ :ئى ئىنسانالر!) سىلەرنىڭ (دەسلەپتە) يارىتىلىشىڭالر،
(ئۆلگەندىن كېيىن) تىرىلدۈرۈلۈشىڭالر پەقەت بىر ئادەمنىڭ يارىتىلىشى ،بىر ئادەمنىڭ تىرىلدۈرۈلۈشىگە
ئوخشاشتۇر﴾(((.

﴿ﷲ دىن باشقا ھېچ مەبۇد (بەرھەق) يوقتۇر ،ﷲ نىڭ گۈزەل ئىسىملىرى بار﴾ يەنى ساڭا قۇرئانى
كەرىمنى چۈشۈرۈپ بەرگەن بىر ﷲ تائاالدىن باشقا گۈزەل ئىسىم ـ سۈپەتلەرگە ئىگە زات يوقتۇر.

*******
ﮭﮮﮯﮰﮱﯓﯔﯕ ﯖﯗﯘﯙﯚﯛﯜﯝﯞ
ﯟﯠﯡﯢﯣﯤﯥ
مۇسانىڭ قىسسىسىدىن خەۋىرىڭ بارمۇ؟﴿ ﴾9ئۆز ۋاقتىدا مۇسا (بىر جايدا) ئوتنىڭ يورۇقىنى
كۆردى .ئۇ ئائىلىسىدىكىلەرگە« :تۇرۇپ تۇرۇڭالر ،مەن ئوتنىڭ يورۇقىنى كۆردۈم ،مەن (بېرىپ)
ئۇنىڭدىن بىرەر پارچە چوغ ئېلىپ كېلىشىم ياكى ئوت بار يەردە بىرەر يول باشلىغۇچىنى ئۇچرىتىشىم
مۇمكىن» دېدى﴿.﴾10
((( فۇرقان سۈرىسى – 6ئايەت.
((( لوقمان سۈرىسى – 28ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

71

مۇسا ئەلەيھىسساالمغا بېرىلگەن ئۇلۇغ ۋەزىپىگە دائىر قىسسە
ﷲ تائاال بۇ يەردىن باشالپ مۇسا ئەلەيھىسساالمنىڭ قىسسىسىنى ،ئۇنىڭغا ۋەھيىنىڭ قانداق
باشالنغانلىقىنى ۋە ئۆزىنىڭ ئۇنىڭغا قانداق سۆزلىگەنلىكىنى بايان قىلىشقا باشلىدى .بۇالرنىڭ ھەممىسى
مۇسا ئەلەيھىسساالم قېيناتىسى (شۇئەيب ئەلەيھىسساالم) نىڭ قويىنى بېقىپ بېرىپ( ،ئۇنىڭ بەدىلىگە
ئۇنىڭ قىزىنى ئالماقچى بولغان) سەككىز يىل ياكى ئون يىل مۇددەتنى توشقۇزۇپ بولغاندىن كېيىن
بولغان ئىشالردۇر .ئۇ مىسىرنىڭ زېمىنىدىن ئون يىلدىن ئارتۇقراق ئايرىلىپ كەتكەندىن كېيىن ،ئايالىنى
ئېلىپ مىسىرغا قاراپ ماڭغاندا يولدىن ئېزىپ كەتتى .ئۇ قىشنىڭ بىر كېچىسى ئىدى .ئۇ قاتتىق سوغۇق،
بۇلۇتلۇق ۋە قاراڭغۇ بىر كېچىدە جىلغا بىلەن تاغنىڭ ئارىلىقىدىكى بىر يەرگە كېلىپ چۈشتى ۋە ئادىتى
بويىچە ئوت قاالش ئۈچۈن قولىدىكى چاقمىقىنى يېقىشقا باشلىدى .بىراق ئۇنىڭدىن ئوت چىقمىدى،
شۇ پەيتتە تاسادىپىي ئوڭ تەرىپىدىكى تاغنىڭ يېنىدا ئوت كۆرۈندى (ئۇ ئەمەلىيەتتە ئوت ئەمەس ،ﷲ
تائاالنىڭ نۇرى ئىدى) ،ئاندىن باال ـ چاقىلىرىغا خۇش بېشارەت بېرىپ مۇنداق دېدى«﴿ :تۇرۇپ
تۇرۇڭالر ،مەن ئوتنىڭ يورۇقىنى كۆردۈم ،مەن (بېرىپ) ئۇنىڭدىن بىرەر پارچە چوغ ئېلىپ كېلىشىم ياكى
ئوت بار يەردە بىرەر يول باشلىغۇچىنى ئۇچرىتىشىم مۇمكىن»﴾.

يەنە بىر ئايەتتە مۇنداق دەپ كەلدى﴿ :يا سىلەرنىڭ ئىسسىنىشىڭالر ئۈچۈن ئوتتىن بىر پارچە
چوغ ئېلىپ كېلەي﴾(((.
سەۋرى بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى
رىۋايەت قىلىدۇ( :مۇسا ئەلەيھىسساالم مۇنداق دېدى ):مەن ئوت بار يەردە بىر يول باشلىغۇچىنى
ئۇچرىتىشىم ياكى ئوت تۇتاشتۇرۇشۇڭالر ئۈچۈن بىر پارچە چوغ ئېلىپ كېلىشىم مۇمكىن.

*******
ﯦﯧﯨﯩ ﯪ ﯫ ﯬﯭﯮﯯﯰﯱﯲﯳﯴﯵ ﭑﭒ
ﭓﭔﭕﭖﭗﭘﭙﭚﭛﭜﭝﭞﭟﭠﭡﭢﭣﭤﭥ
ﭦﭧﭨﭩﭪﭫﭬﭭﭮﭯﭰﭱﭲﭳﭴﭵﭶﭷﭸ

72

مۇسا ئوتنىڭ يېنىغا كەلگەندە نىدا قىلىندىكى« ،ئى مۇسا!﴿ .﴾11مەن ھەقىقەتەن سېنىڭ
پەرۋەردىگارىڭدۇرمەن ،كەشىڭنى سالغىن ،سەن ھەقىقەتەن مۇقەددەس ۋادى بولغان تۇۋادا سەن﴿ .﴾12مەن
سېنى (پەيغەمبەرلىككە) تاللىدىم ،سەن ۋەھيىگە قۇالق سالغىن﴿ .﴾13مەن ھەقىقەتەن (ئىبادەتكە اليىق) ﷲ
دۇرمەن ،مەندىن باشقا ھېچ مەبۇد (بەرھەق) يوق( ،يالغۇز) ماڭا ئىبادەت قىلغىن ،مېنى زىكرى قىلىش ئۈچۈن
ناماز ئوقۇغىن﴿ .﴾14قىيامەتنىڭ بولۇشى مۇھەققەقتۇر ،ھەر ئادەم ئۆزىنىڭ ئەمەلىگە يارىشا مۇكاپاتلىنىشى ئۈچۈن،
ئۇنى (يەنى ئۇنىڭ قاچان بولۇشىنى) مەخپىي تۇتتۇم﴿ .﴾15قىيامەتكە ئىشەنمەيدىغان ۋە نەپسى خاھىشلىرىغا
ئەگەشكەن ئادەم سېنى ئۇنىڭدىن (يەنى قىيامەتكە تەييارلىق قىلىشتىن ۋە ئۇنى تەستىق قىلىشتىن) توسمىسۇن،
ئۇنداقتا ئۆزەڭ ھاالك بولىسەن (چۈنكى ،ئاخىرەتتىن غاپىل بولۇش ،ھاالكەتكە ئېلىپ بارىدۇ)﴿.﴾16
((( قەسەس سۈرىسى – 29ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

تاھا سۈرىسى

مۇسا ئەلەيھىسساالمغا تۇنجى قېتىم كەلگەن ۋەھىي
﴿مۇسا ئوتنىڭ يېنىغا كەلگەندە نىدا قىلىندىكى« ،ئى مۇسا!﴾ باشقا بىر ئايەتتە مۇنداق كەلدى:
﴿مۇسا ئوتنىڭ يېنىغا كەلگەندە ۋادىنىڭ ئوڭ تەرىپىنىڭ گىرۋىكىگە توغرا كېلىدىغان مۇبارەك جايدىكى
دەرەخ تەرەپتىن (مۇنداق) نىدا ئاڭالندى« :ئى مۇسا( ،ساڭا سۆز قىلىۋاتقان) مەن ،ھەقىقەتەن،
ئالەملەرنىڭ پەرۋەردىگارى ﷲ دۇرمەن﴾(((.
﴿مەن ھەقىقەتەن سېنىڭ پەرۋەردىگارىڭدۇرمەن﴾ يەنى مەن ھەقىقەتەن ساڭا سۆزلىگەن ،سېنىڭ
پەرۋەردىگارىڭ بولىمەن﴿ ،كەشىڭنى سالغىن﴾ ئەلى ئىبنى ئەبۇتالىب ،ئەبۇزەر ،ئەبۇئەييۇب ۋە ئۇالردىن
باشقا سەلەپ ئالىملىرى بۇ يەردە مۇنداق دېدى :ئۇنىڭ ئايىغى ئۆزى ئۆلۈپ قالغان ئېشەكنىڭ تېرىسىدىن
تىكىلگەن ئىدى .شۇڭالشقا ،تۇرۇۋاتقان ئورۇننى ھۆرمەتلەش يۈزىسىدىن ئايىغىنى سېلىشقا بۇيرۇلدى.
﴿سەن ھەقىقەتەن مۇقەددەس ۋادى بولغان تۇۋادا سەن﴾ ئەلى ئىبنى ئەبۇتەلھە ئىبنى ئابباس
رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :تۇۋا (دېگەن) بىر جىلغىنىڭ ئىسمىدۇر.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :ئۆز ۋاقتىدا ئۇنى پەرۋەردىگارى تۇۋا ناملىق مۇقەددەس ۋادىدا
(مۇنداق دەپ) چاقىردى﴾(((.
﴿مەن سېنى (پەيغەمبەرلىككە) تاللىدىم ،سەن ۋەھيىگە قۇالق سالغىن﴾ ﷲ تائاال بۇ ھەقتە
Sez Uygur ädäbiyättän 1 tekst ukıdıgız.
Çirattagı - Tefsir İbni Kesir - 04 - 07
  • Büleklär
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 01
    Süzlärneñ gomumi sanı 1970
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1010
    32.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 02
    Süzlärneñ gomumi sanı 2276
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1029
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 03
    Süzlärneñ gomumi sanı 3705
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1248
    34.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 04
    Süzlärneñ gomumi sanı 3595
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1302
    36.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    58.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 05
    Süzlärneñ gomumi sanı 3416
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1329
    36.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 06
    Süzlärneñ gomumi sanı 3638
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1328
    36.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    58.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 07
    Süzlärneñ gomumi sanı 3526
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1262
    34.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 08
    Süzlärneñ gomumi sanı 3531
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1347
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 09
    Süzlärneñ gomumi sanı 3515
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1374
    34.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 10
    Süzlärneñ gomumi sanı 3565
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1389
    32.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 11
    Süzlärneñ gomumi sanı 3417
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1287
    35.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 12
    Süzlärneñ gomumi sanı 3525
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1331
    34.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 13
    Süzlärneñ gomumi sanı 3520
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1282
    32.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 14
    Süzlärneñ gomumi sanı 3658
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1445
    31.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 15
    Süzlärneñ gomumi sanı 3545
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1389
    34.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 16
    Süzlärneñ gomumi sanı 3566
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1298
    35.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 17
    Süzlärneñ gomumi sanı 3625
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1346
    34.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 18
    Süzlärneñ gomumi sanı 3578
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1395
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 19
    Süzlärneñ gomumi sanı 3592
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1384
    32.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 20
    Süzlärneñ gomumi sanı 3597
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1350
    33.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 21
    Süzlärneñ gomumi sanı 3530
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1324
    35.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 22
    Süzlärneñ gomumi sanı 3599
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1483
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 23
    Süzlärneñ gomumi sanı 3525
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1356
    34.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 24
    Süzlärneñ gomumi sanı 3545
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1376
    34.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 25
    Süzlärneñ gomumi sanı 3479
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1332
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 26
    Süzlärneñ gomumi sanı 3815
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1244
    37.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 27
    Süzlärneñ gomumi sanı 3744
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1409
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 28
    Süzlärneñ gomumi sanı 3633
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1385
    33.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 29
    Süzlärneñ gomumi sanı 3480
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1426
    28.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    40.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 30
    Süzlärneñ gomumi sanı 3672
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1403
    33.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 31
    Süzlärneñ gomumi sanı 3612
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1405
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 32
    Süzlärneñ gomumi sanı 3668
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1410
    33.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 33
    Süzlärneñ gomumi sanı 3618
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1325
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 34
    Süzlärneñ gomumi sanı 3591
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1365
    33.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 35
    Süzlärneñ gomumi sanı 3666
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1381
    34.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 36
    Süzlärneñ gomumi sanı 3668
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1314
    35.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    57.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 37
    Süzlärneñ gomumi sanı 3488
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1383
    33.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 38
    Süzlärneñ gomumi sanı 3463
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1340
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 39
    Süzlärneñ gomumi sanı 3554
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1325
    32.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 40
    Süzlärneñ gomumi sanı 3524
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1341
    34.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 41
    Süzlärneñ gomumi sanı 3521
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1327
    35.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 42
    Süzlärneñ gomumi sanı 3618
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1371
    33.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 43
    Süzlärneñ gomumi sanı 3671
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1375
    32.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 44
    Süzlärneñ gomumi sanı 3655
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1414
    33.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 45
    Süzlärneñ gomumi sanı 3604
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1519
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 46
    Süzlärneñ gomumi sanı 3691
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1366
    30.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 47
    Süzlärneñ gomumi sanı 3661
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1343
    31.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 48
    Süzlärneñ gomumi sanı 3507
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1322
    35.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 49
    Süzlärneñ gomumi sanı 3666
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1350
    33.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 50
    Süzlärneñ gomumi sanı 3657
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1351
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 51
    Süzlärneñ gomumi sanı 3644
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1370
    34.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 52
    Süzlärneñ gomumi sanı 3581
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1422
    33.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 53
    Süzlärneñ gomumi sanı 3682
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1656
    30.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 54
    Süzlärneñ gomumi sanı 3600
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1396
    30.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 55
    Süzlärneñ gomumi sanı 3562
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1468
    31.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 56
    Süzlärneñ gomumi sanı 3639
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1507
    32.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 57
    Süzlärneñ gomumi sanı 3590
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1349
    33.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 58
    Süzlärneñ gomumi sanı 3564
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1416
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 04 - 59
    Süzlärneñ gomumi sanı 1239
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 614
    45.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    62.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.