Latin

Tefsir İbni Kesir - 03 - 53

Süzlärneñ gomumi sanı 3611
Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1384
31.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
45.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
51.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
ads place
ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىنىڭ ئەمرىدىن باش تارتتى ،ئۇالردىن قاتتىق ھېساب ئالدۇق ۋە ئۇالرنى
قاتتىق جازالىدۇق ،ئۇالر قىلمىشلىرىنىڭ ۋابالىنى تېتىدى ،ئۇالرنىڭ قىلمىشلىرىنىڭ ئاقىۋىتى زىيان
تارتىشتىن ئىبارەت بولدى﴾(((.
((( ھۇد سۈرىسى 101ـ ئايەت.
((( تاالق سۈرىسى 8ـ 9ـ ئايەتلەر.

641

*******
ﭑ ﭒ ﭓ ﭔ ﭕ ﭖ ﭗ ﭘ ﭙ ﭚﭛ ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡﭢ
ﭣﭤﭥ ﭦ ﭧﭨ
(قۇرەيش مۇشرىكلىرى تەلەپ قىلغان) مۆجىزىلەرنى مەيدانغا كەلتۈرمەسلىكىمىز پەقەت
بۇرۇنقىالر (يەنى ئىلگىرىكى ئۈممەتلەرنىڭ) مۆجىزىلەرنى يالغانغا چىقارغانلىقى ئۈچۈندۇر ،بىز
سەمۇدقا چىشى تۆگىنى روشەن (مۆجىزە) قىلىپ بەردۇق ،ئۇالر ئۇنى ئىنكار قىلدى .بىز مۆجىزىلەرنى
پەقەت (بەندىلەرنى) قورقۇتۇش ئۈچۈنال ئەۋەتىمىز﴿.﴾59

مۆجىزىلەرنى ئەۋەتمەسلىكنىڭ سەۋەبى
سەئىد ئىبنى مۇسەييەب مۇنداق دېدى :مۇشرىكالر :ئى مۇھەممەد! سەن ،ئىلگىرى ئۆتكەن
پەيغەمبەرلەرنىڭ بەزىسىگە شامال بويسۇندۇرۇلۇپ بېرىلدى ۋە بەزىسىگە ئۆلۈكلەرنى تىرىلدۈرىدىغان
قۇدرەت بېرىلدى دەپ قارايسەن .ئەگەر بىزنىڭ ساڭا ئىمان كەلتۈرۈشىمىز ۋە ساڭا ئىشىنىشىمىز
سېنى خۇرسەن قىلىدىغان بولسا ،پەرۋەردىگارىڭغا دۇئا قىلغىن .ئۇ بىزگە سەفا تېغىنى ئالتۇنغا
ئايالندۇرۇپ بەرسۇن -،دېدى .شۇنىڭ بىلەن ،ﷲ تائاال پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمغا :مەن ئۇالرنىڭ
ساڭا دېگەن سۆزلىرىنى ئاڭلىدىم ،ئەگەر خالىساڭ ،ئۇالرنىڭ دېگەنلىرىنى قىلىپ بېرىمىز .ئەگەر
ئۇالر (يەنە) ئىمان ئېيتمىسا ،ئۇالرغا ئازاب چۈشىدۇ .چۈنكى ،مۆجىزە چۈشۈپ بولغاندىن كېيىن
مۇنازىرە بولمايدۇ .ئەگەر قەۋمىڭگە مۆھلەت بېرىشىمىزنى خالىساڭ ،ئۇالرغا مۆھلەت بېرىمەن-،
دەپ ۋەھىي قىلدى .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم« :ئى پەرۋەردىگارىم! ئۇالرغا مۆھلەت بەرگىن»
دېدى .بۇ ھەقتە قەتادە ،ئىبنى جۇرەير ۋە باشقىالرمۇ شۇنداق دېدى.

642

ئىمام ئەھمەد ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ:
مەككىلىكلەر پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمدىن سەفا تېغىنى ئالتۇنغا ئايالندۇرۇپ بېرىشىنى ۋە زىرائەت
تېرىشلىرى ئۈچۈن (مەككىنىڭ قېشىدىكى) تاغالرنى باشقا يەرگە يۆتكىۋېتىشىنى تەلەپ قىلدى.
ئاندىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمغا :ئەگەر خالىساڭ ئۇالرغا مۆھلەت بېرىمىز .خالىساڭ ،ئۇالرغا
تەلەپ قىلغانلىرىنى قىلىپ بېرىمىز .ئەگەر ئۇالر (تەلەپ قىلغانلىرىغا ئېرىشىپ بولۇپ) يەنە ئىمان
ئېيتمىسا ،ئۇالر خۇددى ئۇالردىن ئىلگىرىكى ئۈممەتلەر ھاالك قىلىنغاندەك ھاالك قىلىنىدۇ-،
دېيىلدى .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم« :ياق ،ئۇالرغا مۆھلەت بېرىلسۇن» دېدى.
ئاندىن ﷲ تائاال بۇ ئايەتنى نازىل قىلدى(﴿ :قۇرەيش مۇشرىكلىرى تەلەپ قىلغان) مۆجىزىلەرنى
مەيدانغا كەلتۈرمەسلىكىمىز پەقەت بۇرۇنقىالر (يەنى ئىلگىرىكى ئۈممەتلەرنىڭ) مۆجىزىلەرنى يالغانغا
چىقارغانلىقى ئۈچۈندۇر﴾ بۇنى نەسەئىمۇ ئىبنى جەرىرنىڭ ھەدىسىدىن رىۋايەت قىلدى.

ئىمام ئەھمەد ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ:
قۇرەيشلىكلەر پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمغا :پەرۋەردىگارىڭغا دۇئا قىلغىن .ئۇ ،بىزگە سەفا تېغىنى
ئالتۇنغا ئايالندۇرۇپ بەرسۇن .بىز ساڭا ئىمان ئېيتىمىز -،دېدى .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم« :راست

ئىسرا سۈرىسى

ئىمان ئېيتامسىلەر؟» دېدى .ئۇالر :ھەئە -،دېدى .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم ﷲ تائاالغا دۇئا
قىلدى ،جىبرىئىل ئەلەيھىسساالم پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ قېشىغا كېلىپ :پەرۋەردىگارىڭ ساڭا
ساالم دېدى .پەرۋەردىگارىڭ ساڭا :ئەگەر خالىساڭ ،سەفا تېغىنى ئالتۇنغا ئايالندۇرۇپ بېرىمەن،
كېيىن ئۇالرنىڭ ئىچىدىن كىم ئىمان ئېيتمىسا ،ئۇنى شۇنداق بىر ئازاباليمەنكى ،ئەھلى جاھاندىن
ھېچ كىشىنى مۇنداق ئازابلىمايمەن .ئەگەر خالىساڭ ،ئۇالرغا تەۋبە ۋە رەھمەت ئىشىكلىرىنى ئېچىپ
بېرىمەن دەيدۇ -،دېدى .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم(« :مەن) تەۋبە ۋە رەھمەت ئىشىكلىرىنى
ئېچىپ بېرىشىنى خااليمەن» دېدى.
﴿بىز مۆجىزىلەرنى پەقەت (بەندىلەرنى) قورقۇتۇش ئۈچۈنال ئەۋەتىمىز﴾ قەتادە بۇ ئايەتنىڭ
مەنىسى ھەققىدە :شەك ـ شۈبھسىزكى ،ﷲ تائاال كىشىلەرنى ئىبرەت ئالسۇن( ،ﷲ تائاالنى)
ئەسلىسۇن ۋە (ﷲ تائاال تەرەپكە) قايتسۇن دەپ ،خالىغان مۆجىزىلىرى بىلەن كىشىلەرنى
قورقىتىدۇ .بىزگە (ئىبنى مەسئۇدنىڭ زامانىدا كۇفە قاتتىق بىر تىترىگەن ۋاقتىدا) ئىبنى
مەسئۇدنىڭ :ئى خااليىق! پەرۋەردىگارىڭالر سىلەرنىڭ رازى قىلىشىڭالرنى تەلەپ قىلىدۇ ،شۇڭا
سىلەر پەرۋەردىگارىڭالرنى رازى قىلىڭالر دېگەنلىكى بايان قىلىندى -،دېدى.
شۇنىڭدەك ،ئۆمەر ئىبنى خەتتاب رەزىيەلالھۇ ئەنھۇنىڭ زامانىدا مەدىنىدىمۇ نەچچە قېتىم يەر
تەۋرىگەنلىكى ،ئاندىن ئۆمەر رەزىيەلالھۇ ئەنھۇنىڭ :سىلەر يوق ئىشالرنى پەيدا قىلدىڭالر ،ﷲ
نىڭ نامى بىلەن قەسەم قىلىمەنكى ،ئەگەر يەر يەنە تەۋرىسە ،ئەلۋەتتە ،مەن ماۋۇ ،ماۋۇ ئىشالرنى
قىلىمەن -،دېگەنلىكى رىۋايەت قىلىندى.
شۇنىڭدەك ،پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالممۇ بۇ ھەقتە مۇنداق دېدى« :ھەقىقەتەن كۈن ۋە
ئاي ﷲ تائاالنىڭ ئاالمەتلىرىدىن ئىككىسىدۇر .ئۇالر بىر كىشىنىڭ ئۆلگەنلىكىگە ياكى ھاياتقا
ئېرىشكەنلىكىگە تۇتۇلمايدۇ .لېكىن ،ﷲ تائاال ئۇالر بىلەن بەندىلىرىنى قورقۇتىدۇ .ئەگەر سىلەر
ئۇالرنىڭ تۇتۇلغانلىقىنى كۆرسەڭلەر ،ﷲ تائاالنى ياد ئېتىڭالر ،ئۇنىڭغا دۇئا قىلىڭالر ۋە ئۇنىڭدىن
مەغپىرەت تىلەڭالر .ئى مۇھەممەدنىڭ ئۈممىتى! ﷲ نىڭ نامى بىلەن قەسەم قىلىمەنكى ،ﷲ
تائاالنىڭ قۇلىنىڭ ياكى ئۇنىڭ چۆرىسىنىڭ (يەنى ﷲ تائاالنىڭ ئەر ـ ئايال بەندىلىرىنىڭ) زىنا
قىلىپ قېلىشىغا ﷲ تائاالدىن بەك كۈندەشلىك قىلىدىغان بىرسى يوقتۇر .ئى مۇھەممەدنىڭ
ئۈممىتى! ﷲ نىڭ نامى بىلەن قەسەم قىلىمەنكى ،ئەگەر سىلەر مەن بىلگەننى بىلسەڭالر ،ئاز
كۈلۈپ كۆپ يىغاليتتىڭالر».

*******
ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯﭰ ﭱ ﭲ ﭳ ﭴ ﭵ ﭶ ﭷ ﭸ ﭹ
ﭺ ﭻﭼﭽﭾﭿﮀﮁﮂﮃﮄ
ئۆز ۋاقتىدا بىز ساڭا پەرۋەردىگارىڭنىڭ ھەقىقەتەن كىشىلەرنىڭ (ئەھۋالى) نى تولۇق
بىلىدىغانلىقىنى ئېيتتۇق ،بىز ساڭا (مىراج كېچىسى ئاسمان -زېمىندىكى ئاجايىپالردىن)
كۆرسەتكەن كۆرۈنۈشنى ،قۇرئاندىكى لەنەت قىلىنغان دەرەخنى (يەنى قۇرئاندا زىكرى قىلىنغان

643

زەققۇم دەرىخىنى) پەقەت كىشىلەر ئۈچۈن سىناق قىلدۇق ،بىز ئۇالرنى (يەنى مۇشرىكالرنى)
قورقۇتىمىز .بىزنىڭ قورقۇتۇشىمىز ئۇالرنىڭ يولسىزلىقىنى تېخىمۇ كۈچەيتىدۇ﴿.﴾60

اﷲ تائاالنىڭ كىشىلەرنىڭ ئەھۋالىنى بىلىپ تۇرىدىغانلىقى ۋە پەيغەمبەر
ئەلەيھىسساالمغا كۆرسەتكەن نەرسىلەرنى ئۇالر ئۈچۈن سىناق قىلغانلىقى
ﷲ تائاال بۇ ئايەتتە پەيغەمبىرىنى ئۆزىنىڭ ۋەزىپىسىنى يەتكۈزۈشكە رىغبەتلەندۈرىدۇ ۋە
ئۇنى كىشىلەرنىڭ ئۇنىڭغا يامانلىق يەتكۈزۈشىدىن ساقاليدىغانلىقىدىن خەۋەر بېرىدۇ .چۈنكى،
ﷲ تائاال ئۇالرغا قارىتا خالىغىنىنى قىلىشقا قادىردۇر .ئۇالر ﷲ تائاالنىڭ چاڭگىلىدا ،ﷲ
تائاالنىڭ ھۆكۈمرانلىقى ۋە كۈچى ئاستىدىدۇر.
﴿ئۆز ۋاقتىدا بىز ساڭا پەرۋەردىگارىڭنىڭ ھەقىقەتەن كىشىلەرنىڭ (ئەھۋالى) نى تولۇق
بىلىدىغانلىقىنى ئېيتتۇق﴾ مۇجاھىد ،ئۇرۋە ئىبنى زۇبەير ،ھەسەن ،قەتادە ۋە باشقىالر بۇ ئايەتنىڭ

مەنىسى ھەققىدە :ﷲ تائاال سېنى كىشىلەردىن ساقلىدى دېگەنلىكتۇر -،دېدى.

﴿بىز ساڭا (مىراج كېچىسى ئاسمان -زېمىندىكى ئاجايىپالردىن) كۆرسەتكەن كۆرۈنۈشنى،
قۇرئاندىكى لەنەت قىلىنغان دەرەخنى (يەنى قۇرئاندا زىكرى قىلىنغان زەققۇم دەرىخىنى) پەقەت
كىشىلەر ئۈچۈن سىناق قىلدۇق﴾ ئىمام بۇخارى بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە ئىبنى ئابباس

رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ( :ﷲ تائاال كۆرسەتكەن كۆرۈنۈش
بولسا) پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم ئەقسا مەسچىتىگە ئېلىپ كېلىنگەن كېچىسى (پەيغەمبەر
ئەلەيھىسساالمغا) كۆرسىتىلگەن نەرسىلەردۇر ،قۇرئاندىكى لەنەت قىلىنغان دەرەخ بولسا ،زەققۇم
دەرىخىدۇر .بۇ ھەدىسنى ئىمام ئەھمەد ،ئابدۇرازاق ۋە باشقىالرمۇ رىۋايەت قىلدى .ئەۋفىيمۇ بۇ
ھەقتە ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمادىن شۇنداق رىۋايەت قىلدى.
مۇجاھىد ،سەئىد ئىبنى جۇبەير ،ھەسەن ،مەسرۇق ،ئىبراھىم ،قەتادە ،ئابدۇراھمان ئىبنى
زەيد ۋە باشقىالرمۇ :بۇ ئايەتتىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم ئەقسا مەسچىتىگە ئېلىپ كېلىنگەن
كېچىسى بولغان ئىشالر كۆزدە تۇتۇلىدۇ -،دېدى.

644

ﷲ تائاالغا ھەمدۇساناالر بولسۇن! بۇ توغرىسىدىكى ھەدىسلەر سۈرىنىڭ بېشىدا تەپسىلىي
بايان قىلىندى .بىر تۈركۈم كىشىلەرنىڭ دىللىرى ۋە ئەقىللىرى بۇ ئىشنى قوبۇل قىاللمايدىغانلىقلىرى،
كۆتۈرەلمىگەنلىكى ئۈچۈن (چۈشەنمەستىن ئۇنى ئىنكار قىلىپ ،ھەق دىنغا كىرىپ بولغاندىن
كېيىن) دىنلىرىدىن يېنىۋالغانلىقى ،ﷲ تائاال بۇ ئىشنى يەنە بىر بۆلەك كىشىلەر ئۈچۈن ئۇالرنى
مۇستەھكەملىككە ۋە قاتتىق ئىشىنىشكە ئېرىشتۈرىدىغان نەرسە قىلغانلىقىمۇ يۇقىرىدا بايان
قىلىندى .شۇڭا ﷲ تائاال مۇنداق دېدى﴿ :بىز ساڭا (مىراج كېچىسى ئاسمان -زېمىندىكى
ئاجايىپالردىن) كۆرسەتكەن كۆرۈنۈشنى ،قۇرئاندىكى لەنەت قىلىنغان دەرەخنى (يەنى قۇرئاندا
زىكرى قىلىنغان زەققۇم دەرىخىنى) پەقەت كىشىلەر ئۈچۈن سىناق قىلدۇق﴾ يەنى بۇ ئىش ﷲ

تائاالنىڭ سىنىقىدۇر.

قۇرئاندىكى لەنەت قىلىنغان دەرەخ بولسا ،زەققۇم دەرىخىدۇر .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم
كىشىلەرگە جەننەتنى ،دوزاخنى ۋە زەققۇم دەرىخىنى كۆرگەنلىكىدىن خەۋەر بەرگەندە ،ئۇالر

ئىسرا سۈرىسى

بۇنىمۇ ئىنكار قىلدى ،ھەتتا ئەبۇجەھلنىڭ (ﷲ تائاال ئۇنىڭغا لەنەت قىلسۇن!) :خورما بىلەن
سۈزمە ئېلىپ كېلىڭالر (ئۇالر كەلتۈرۈلگەندە ئۇنىڭدىن ـ بۇنىڭدىن يەپ بېقىپ) ،بۇنى زەققۇم
(دەرىخىنىڭ) مېۋىسى قىلىڭالر ،بىز بۇنىڭدىن باشقا زەققۇمنى بىلمەيمىز -،دېگەنلىكى رىۋايەت
قىلىندى .بۇنى ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇما ،مەسرۇق ،ئەبۇمالىك ،ھەسەنبەسرى ۋە باشقىالر
رىۋايەت قىلدى.
بۇ ئايەتتىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم ئەقسا مەسچىتىگە ئېلىپ كېلىنگەن كېچىسى بولغان
ئىشالر كۆزدە تۇتۇلىدۇ دېگەن بارلىق ئالىمالر :قۇرئاندىكى لەنەت قىلىنغان دەرەخ بولسا ،زەققۇم
دەرىخىدۇر -،دېدى.
﴿بىز ئۇالرنى (يەنى مۇشرىكالرنى) قورقۇتىمىز﴾ يەنى بىز ئۇالرنى تەھدىت ۋە ئازاب بىلەن
قورقۇتىمىز.
﴿بىزنىڭ قورقۇتۇشىمىز ئۇالرنىڭ يولسىزلىقىنى تېخىمۇ كۈچەيتىدۇ﴾ يەنى (بىزنىڭ
قورقۇتۇشىمىز) ئۇالرنىڭ كاپىرلىقىنى ۋە ئازغۇنلۇقىنى تېخىمۇ چوڭقۇرالشتۇردى .بۇ ،ﷲ تائاالنىڭ
ئۇالرنى مات قىلىشىدىن بولغاندۇر.

*******
ﮅﮆ ﮇ ﮈ ﮉ ﮊ ﮋ ﮌﮍ ﮎ ﮏ ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ
ﮔﮕﮖ ﮗﮘﮙﮚﮛ ﮜﮝﮞ ﮟﮠ ﮡ ﮢ
ئۆز ۋاقتىدا بىز پەرىشتىلەرگە« :ئادەمگە سەجدە قىلىڭالر‍‌‍!» دېدۇق ،ئىبلىستىن باشقا
ھەممىسى سەجدە قىلدى .ئىبلىس« :سەن اليدىن ياراتقانغا سەجدە قىالمدىمەن؟» دېدى﴿.﴾61
ئىبلىس« :ماڭا ئېيتىپ بەرگىنە ،سەن مەندىن ئۈستۈن قىلغان ئادەم مۇشۇمۇ؟ ئەگەر ماڭا
قىيامەتكىچە مۆھلەت بېرىدىغان بولساڭ ،ئۇنىڭ ئەۋالدىنىڭ ئازغىنىسىدىن باشقىسىنى (ئازدۇرۇپ)
تۈپ يىلتىزىدىن قۇرۇتۇۋېتىمەن (يەنى ئۇالرنى خالىغانچە يېتىلەيمەن)» دېدى﴿.﴾62

ئادەم ئەلەيھىسساالم بىلەن ئىبلىسنىڭ قىسسىسى
ﷲ تائاال ئىبلىسنىڭ (ﷲ تائاال ئۇنىڭغا لەنەت قىلسۇن!) ئادەم ئەلەيھىسساالمغا ۋە ئۇنىڭ
باال ـ چاقىلىرىغا تۇتقان ئاداۋىتىنى ۋە بۇ ئاداۋەتنىڭ ئادەم ئەلەيھىسساالم يارىتىلغاندىن باشالپال
پەيدا بولغان كونا ئاداۋەت ئىكەنلىكىنى بايان قىلىدۇ .چۈنكى ،ﷲ تائاال پەرىشتىلەرنى ئادەم
ئەلەيھىسساالمغا سەجدە قىلىشقا بۇيرۇدى ،ئىبلىستىن باشقا ھەممىسى ئادەم ئەلەيھىسساالمغا سەجدە
قىلدى .ئىبلىس ئادەم ئەلەيھىسساالمنى كەمسىتىپ ،سەجدە قىلىشتىن چوڭلۇق قىلدى ۋە باش
تارتتى .ﷲ تائاال ئىبلىسنىڭ دېگەنلىرىنى بايان قىلىپ مۇنداق دېدى﴿ :ئىبلىس« :سەن اليدىن
ياراتقانغا سەجدە قىالمدىمەن؟» دېدى﴾ .ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :ئىبلىس« :مەن

645

ئۇنىڭدىن ئارتۇق ،مېنى ئوتتىن ياراتتىڭ ،ئۇنى اليدىن ياراتتىڭ» دېدى﴾(((.
ئىبلىس پەرۋەردىگارغا ئەدەبسىزلىك ۋە كاپىرلىق قىلىپ مۇنداق دەيدۇ«﴿ :ماڭا ئېيتىپ
بەرگىنە ،سەن مەندىن ئۈستۈن قىلغان ئادەم مۇشۇمۇ؟ ئەگەر ماڭا قىيامەتكىچە مۆھلەت بېرىدىغان
بولساڭ ،ئۇنىڭ ئەۋالدىنىڭ ئازغىنىسىدىن باشقىسىنى (ئازدۇرۇپ) تۈپ يىلتىزىدىن قۇرۇتۇۋېتىمەن
(يەنى ئۇالرنى خالىغانچە يېتىلەيمەن)»﴾ پەرۋەردىگار ئۇنى ئازابالشقا ئالدىرىمايدۇ ۋە ئۇنىڭغا مۆھلەت

بېرىدۇ.

ئەلى ئىبنى ئەبۇتەلھە بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ
مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :ئىبلىس ئۆزىنىڭ ئادەم بالىلىرىدىن ئازغىنىسىدىن باشقىسىغا
ئىگە بولىدىغانلىقىنى ئېيتتى .ئىبنى زەيد بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە مۇنداق دەيدۇ :ئىبلىس
ئۆزىنىڭ ئادەم بالىلىرىنىڭ ئازغىنىسىدىن باشقىسىنى ئازدۇرىدىغانلىقىنى ئېيتتى.
بۇ مەنىلەر بىر -بىرىگە يېقىندۇر .يەنى ئىبلىس :ماڭا ئېيتىپ بەرگىنە ،سەن مەندىن
ھۆرمەتلىك ۋە ئۈستۈن قىلغان ئادەم مۇشۇمۇ؟ ئەگەر ماڭا مۆھلەت بېرىدىغان بولساڭ ،ئۇنىڭ
بالىلىرىنىڭ ئازغىنىسىدىن باشقىسىنى ئازدۇرىمەن -،دېدى.

*******
ﮣﮤﮥﮦﮧ ﮨ ﮩﮪ ﮫﮬﮭﮮﮯﮰ ﮱ
ﯓ ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ ﯘ ﯙ ﯚ ﯛ ﯜﯝ ﯞ ﯟ
ﯠﯡﯢﯣﯤﯥﯦﯧﯨﯩﯪﯫ ﯬﯭﯮ
ﷲ (ئىبلىسقا) ئېيتتى« :بارغىن (ساڭا مۆھلەت بەردىم) ،ئۇالردىن (يەنى ئادەم بالىلىرىدىن)
كىمكى ساڭا ئەگىشىدىكەن( ،جەھەننەم ساڭا ۋە ئۇالرغا) بېرىلگەن تولۇق جازادۇر﴿ .﴾63ئۇالرنىڭ
ئىچىدىن قوزغىتااليدىغانلىكى ئادىمىڭنى ئاۋازىڭ بىلەن (يەنى گۇناھقا چاقىرىشىڭ بىلەن)
قوزغاتقىن ،ئاتلىق ۋە پىيادە قوشۇنىڭ بىلەن ئۇالرغا ھۇجۇم قىلغىن ،ئۇالرنىڭ ماللىرىغا ۋە
بالىلىرىغا شېرىك بولغىن ،ئۇالرغا (يالغان) ۋەدىلەرنى بەرگىن -شەيتاننىڭ ئۇالرغا بەرگەن
ۋەدىسى پەقەت ئالدامچىلىقتۇر﴿ .﴾64شۈبھسىزكى ،مېنىڭ (ئىخالسمەن) بەندىلىرىم ئۈستىدىن
سەن ھۆكۈمرانلىق قىاللمايسەن .پەرۋەردىگارىڭ ھەقىقەتەن ھامىي بولۇشقا يېتەرلىكتۇر»﴿.﴾65

646

ئىبلىس ﷲ تائاالدىن مۆھلەت بېرىشنى سورىغان ئىدى ،ﷲ تائاال ئۇنىڭغا مۆھلەت بېرىپ
مۇنداق دېدى«﴿ :بارغىن (ساڭا مۆھلەت بەردىم)﴾ ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دېدى«﴿ :جەزمەن
ساڭا مەلۇم ۋاقىتقىچە مۆھلەت بېرىلىدۇ»﴾((( ئاندىن ﷲ تائاال ئىبلىسقا ۋە ئۇنىڭغا ئەگەشكەن
ئادەمنىڭ بالىلىرىغا جەھەننەمنى بېرىدىغانلىقى بىلەن ۋەدە قىلىپ مۇنداق دېدى﴿ :ئۇالردىن
(يەنى ئادەم بالىلىرىدىن) كىمكى ساڭا ئەگىشىدىكەن( ،جەھەننەم ساڭا ۋە ئۇالرغا) بېرىلگەن تولۇق
جازادۇر﴾ يەنى سىلەرنىڭ قىلمىشلىرىڭالر ئۈچۈن (بېرىلگەن) تولۇق جازادۇر .قەتادە بۇ ئايەتنىڭ
((( ساد سۈرىسى 76ـ ئايەت.
((( ساد سۈرىسى 80ـ 81ـ ئايەتلەر.

ئىسرا سۈرىسى

مەنىسى ھەققىدە( :جەھەننەم) سىلەرگە بېرىلگەن تولۇق جازادۇر ،ئۇنىڭدىن كىچىككىنىمۇ نەرسە
كېمىيىپ كەتمەيدۇ دېگەنلىكتۇر -،دېدى.
﴿ئۇالرنىڭ ئىچىدىن قوزغىتااليدىغانلىكى ئادىمىڭنى ئاۋازىڭ بىلەن (يەنى گۇناھقا چاقىرىشىڭ
بىلەن) قوزغاتقىن﴾ بەزى ئالىمالر :ئاۋازدىن ناخشا ـ مۇزىكا كۆزدە تۇتۇلىدۇ -،دەيدۇ .مۇجاھىد:

ئاۋازدىن ئويۇن ـ تاماشا ۋە ناخشا ـ مۇزىكا كۆزدە تۇتۇلىدۇ -،دېدى .يەنى سەن ئۇالرنى مۇشۇ
ئىشالر بىلەن قوزغاتقىن.
ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇما( :ئاۋازدىن) ﷲ تائاالغا ئاسىيلىق قىلىشقا چاقىرىدىغان
بارلىق نەرسىلەر كۆزدە تۇتۇلىدۇ -،دېدى .بۇ ھەقتە قەتادەمۇ شۇنداق دېدى .ئىبنى جەرىر بۇنى
توغرا دەپ قارىدى.
﴿ئاتلىق ۋە پىيادە قوشۇنىڭ بىلەن ئۇالرغا ھۇجۇم قىلغىن﴾ يەنى سەن قولۇڭدىن كېلىدىغان
بارلىق ۋاسىتىلەرنى ئىشقا سېلىپ ،ئۇالرغا ھۆكۈمرانلىق قىل .شەيتاننىڭ شۇنداق قىلىشى بۇرۇندىن
پۈتۈلۈپ كەتكەن ئىشتۇر ،ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دېدى﴿ :بىزنىڭ شەيتانالرنى كاپىرالرغا
ئەۋەتكەنلىكىمىزنى (يەنى مۇسەللەت قىلغانلىقىمىزنى) بىلمەمسەن؟ شەيتانالر ئۇالرنى (گۇناھالرغا)
قىزىقتۇرىدۇ﴾((( يەنى شەيتانالر ئۇالرنى گۇناھالرغا ھەيدەيدۇ ۋە ئىتتىرىدۇ.

﴿ئاتلىق ۋە پىيادە قوشۇنىڭ بىلەن ئۇالرغا ھۇجۇم قىلغىن﴾ ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇما
ۋە مۇجاھىد :بۇنىڭدىن ﷲ تائاالغا ئاسىيلىق قىلىۋاتقان بارلىق ئۇالغلىقالر ۋە پىيادىلەر كۆزدە تۇتۇلىدۇ-،
دېدى .قەتادە بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە :شەيتاننىڭ (ئۇنىڭغا بويسۇنىدىغان) جىندىن ۋە

ئىنساندىن بولغان ئاتلىق ۋە پىيادە قوشۇنلىرى باردۇر -،دېدى.

﴿ئۇالرنىڭ ماللىرىغا ۋە بالىلىرىغا شېرىك بولغىن﴾ ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇما ۋە
مۇجاھىد :شەيتاننىڭ ئىنسانالرنىڭ ماللىرىغا شېرىك بولغىنى شەيتاننىڭ ئۇالرنى ماللىرىنى يامان
يەرلەرگە ۋە گۇناھ ئىشالرغا ئىشلىتىشكە بۇيرۇغانلىقىدۇر -،دېدى .ئەۋفىي ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ
ئەنھۇما ،مۇجاھىد ۋە زەھھاكالرنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :شەيتان شېرىك بولغان
بالىالر بولسا ،ھارامدىن تېپىلغان بالىالردۇر .ئەلى ئىبنى ئەبۇتەلھە ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ
ئەنھۇمانىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :شەيتاننىڭ ئىنسانالرنىڭ بالىلىرىغا شېرىك
بولغانلىقى ئىنسانالرنىڭ ھاماقەتلىك ۋە نادانلىق قىلىپ بالىلىرىنى ئۆلتۈرۈشىدۇر.
قەتادە ھەسەنبەسرىنىڭ :ﷲ تائاالنىڭ نامى بىلەن قەسەم قىلىمەنكى ،شەيتان ئىنسانالرنىڭ
ماللىرىغا ۋە بالىلىرىغا شېرىك بولدى ،شۇنىڭ بىلەن ئىنسانالر بالىلىرىنى ئوتپەرەس ،يەھۇدىي،
خىرىستىئان ۋە دىنسىز قىلىپ تەربىيىلەپ چىقتى ۋە ماللىرىنىڭ بىر قىسمىنى شەيتاننىڭ يوللىرى ئۈچۈن
ئايرىدى -،دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلدى .قەتادەمۇ بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە شۇنداق دېدى.
ئىبنى جەرىر﴿ :ئۇالرنىڭ ماللىرىغا ۋە بالىلىرىغا شېرىك بولغىن﴾ دېگەن ئايەتتە ﷲ تائاال
شېرىكچىلىكنىڭ مەنىسىنى مۇئەييەن بىر مەنىگە قارىتىۋالمىدى .شۇڭا ،ﷲ تائاالغا ئاسىيلىق
قىلىشتىن كېلىپ چىققان ياكى شەيتاننىڭ دېگىنى ئورۇندالغان ،باال ۋە پۇل ـ مالغا مۇناسىۋەتلىك
((( مەريەم سۈرىسى 83ـ ئايەت.

647

ھەر قانداق ئىش بولسا ،شۇ ئىشتا شەيتاننىڭ شېرىكلىكى بار ھېسابلىنىدۇ -،دېدى.
ئىمام مۇسلىم ئىياز ئىبنى ھىماردىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ بۇ ھەقتە مۇنداق دېگەنلىكىنى
رىۋايەت قىلىدۇ« :ﷲ تائاال ھەدىس قۇددىسىدا :ھەقىقەتەن مەن بەندىلىرىمنى مۇسۇلمان قىلىپ
ياراتتىم ،ئاندىن شەيتان كېلىپ ئۇالرنى ئۆز دىنلىرىدىن ئازدۇرۇۋەتتى .مەن ئۇالرغا ھاالل قىلىپ
بەرگەن نەرسىنى ھارام سانايدىغان قىلىۋەتتى -،دەيدۇ ».ئىمام بۇخارى ۋە مۇسلىم پەيغەمبەر
ئەلەيھىسساالمنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ« :كىمكى ئايالى بىلەن بىللە بولماقچى
بولسا ،ئۇ :ﷲ نىڭ ئىسمى بىلەن باشاليمەن ،ئى ﷲ! بىزنى شەيتاندىن يىراق قىلغىن،
شەيتاننى بىزگە بەرگەن نېمىتىڭدىن يىراق قىلغىن -،دېسە ،شۇ قېتىمقى بىللە بولۇشتىن ﷲ
پەرزەنت ئاتا قىلىپ قالسا ،شەيتان ئۇ بالىغا زىيان سااللمايدۇ».
﴿ئۇالرغا (يالغان) ۋەدىلەرنى بەرگىن -شەيتاننىڭ ئۇالرغا بەرگەن ۋەدىسى پەقەت
ئالدامچىلىقتۇر﴾ ﷲ تائاال قىيامەت كۈنى ھەق ئايدىڭالشقاندا شەيتاننىڭ دەيدىغان سۆزىدىن خەۋەر
بېرىپ مۇنداق دېدى﴿ :ئىش پۈتكەندە (يەنى ھېساب تۈگەپ ،جەننىتىلەر بىلەن دوزىخىالر ئايرىلىپ
بولغاندا) ،شەيتان« :ﷲ ھەقىقەتەن سىلەرگە (ئىتائەت قىلغۇچىنى مۇكاپاتالش ،ئاسىيلىق

قىلغۇچىنى جازاالشتىن ئىبارەت) راست ۋەدىنى قىلغان ئىدى( ،ۋەدىسىگە ۋاپا قىلدى) .مەن
سىلەرگە (ئۆلگەندىن كېيىن تىرىلىش ،ساۋاب ،جازا دېگەنلەر يوق ،دەپ يالغان) ۋەدە
قىلغان ئىدىم( ،ۋەدەمگە) خىالپلىق قىلدىم ،سىلەرگە مېنىڭ (كۇفرىغا ،گۇناھقا زورلىغۇدەك)
ھۆكۈمرانلىقىم بولغىنى يوق ،مەن سىلەرنى پەقەت (گۇمراھلىققىال) دەۋەت قىلدىم ،سىلەر
(دەۋىتىمنى) قوبۇل قىلدىڭالر ،شۇنىڭ ئۈچۈن مېنى ئەيىبلىمەڭالر ،ئۆزەڭالرنى ئەيىبلەڭالر،
مەن سىلەرگە ياردەم بېرىپ سىلەرنى قۇتقۇزالمايمەن ،سىلەرمۇ ماڭا ياردەم بېرىپ مېنى
قۇتقۇزالمايسىلەر (دەيدۇ)﴾(((.

﴿شۈبھسىزكى ،مېنىڭ (ئىخالسمەن) بەندىلىرىم ئۈستىدىن سەن ھۆكۈمرانلىق قىاللمايسەن﴾

بۇ ،ﷲ تائاالنىڭ مۆمىن بەندىلىرىگە ياردەم بېرىدىغانلىقىدىن ،ئۇالرنى قوغالندى شەيتاندىن
ساقاليدىغانلىقىدىن ۋە قوغدايدىغانلىقىدىن خەۋەر بېرىشىدۇر .شۇڭا ﷲ تائاال مۇنداق دېدى:
﴿پەرۋەردىگارىڭ ھەقىقەتەن ھامىي بولۇشقا يېتەرلىكتۇر»﴾ يەنى ساقلىغۇچى ۋە ياردەم بەرگۈچى
بولۇشقا يېتەرلىكتۇر.

648

*******
ﯯﯰﯱﯲﯳ ﯴﯵﯶﯷﯸﯹﯺ ﯻﯼﯽ ﯾ
پەرۋەردىگارىڭالر ،سىلەرنى پەزلىنى (يەنى پەزلىدىن بولغان رىزقىڭالرنى) تەلەپ قىلسۇن
دەپ ،كېمىلەرنى سىلەر ئۈچۈن دېڭىزدا ماڭدۇرۇپ بېرىدۇ ،ئۇ ھەقىقەتەن سىلەرگە ناھايىتى
مېھرىباندۇر﴿.﴾66
((( ئىبراھىم سۈرىسى 22ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

ئىسرا سۈرىسى

كېمىنىڭ ﷲ تائاالنىڭ رەھمىتىنىڭ ئاالمەتلىرىدىن ئىكەنلىكى
ﷲ تائاال بۇ ئايەتتە بەندىلىرىگە كېمىنى دېڭىزدا ماڭدۇرۇپ بېرىشى ۋە ئۇالرنىڭ يۇرتتىن
يۇرتقا ئاتالپ تىجارەت قىلىپ ،ﷲ تائاالنىڭ رىزقنى تەلەپ قىلىشى ئۈچۈن كېمىنى ئۇالرنىڭ
پايدىسىغا كۆندۈرۈپ بېرىشى بىلەن ئۇالرغا قىلغان مېھرىبانلىقىدىن ۋە رەھمىتىدىن خەۋەر بەردى.
شۇڭا ﷲ تائاال مۇنداق دېدى﴿ :ئۇ ھەقىقەتەن سىلەرگە ناھايىتى مېھرىباندۇر﴾ يەنى ﷲ تائاال
پەقەت سىلەرگە مەرھەمەت قىلىپ ۋە رەھمەت قىلىپ كېمىنى ماڭدۇرۇپ بەردى.

*******
ﭑﭒﭓ ﭔﭕ ﭖﭗﭘﭙ ﭚﭛﭜﭝ ﭞ ﭟﭠﭡﭢﭣﭤ ﭥ
سىلەر دېڭىزدا بىرەر ئاپەتكە يولۇققان چېغىڭالردا ،ئېسىڭالرغا سىلەر چوقۇنۇۋاتقان مەبۇدالر
كەلمەي ،پەقەت ﷲ ال كېلىدۇ (يەنى ئىنسان مۇنداق چاغدا ﷲ دىن باشقىغا ئىلتىجا قىلمايدۇ)،
ﷲ سىلەرنى (غەرق بولۇشتىن) قۇتقۇزۇپ( ،ئامان -ئېسەن) قۇرۇقلۇققا چىقارغاندا يۈز ئۆرۈيسىلەر
(يەنى ئىخالسىڭالر تۈگەپ ئاۋالقى ھالىتىڭالرغا قايتىۋالىسىلەر) .ئىنسان كۇفرىلىق قىلغۇچىدۇر
(يەنى ﷲ نىڭ نېمەتلىرىنى ئىنكار قىلىش ئىنساننىڭ تەبىئىتىدۇر)﴿.﴾67

كاپىرالرنىڭ اﷲ تائاالنى پەقەت ئاپەتكە يولۇققاندىال ياد ئېتىدىغانلىقى
ﷲ تائاال بۇ يەردە كىشىلەرنىڭ بااليى ـ ئاپەت يەتكەندە ،ﷲ تائاالغا تەۋبە قىلغان ۋە ﷲ
تائاالغا ئىبادەتنى خالىس قىلغان ھالدا ،پەقەت ﷲ تائاالنىال ياد ئېتىدىغانلىقىدىن خەۋەر بېرىدۇ.
شۇڭا ﷲ تائاال مۇنداق دېدى﴿ :سىلەر دېڭىزدا بىرەر ئاپەتكە يولۇققان چېغىڭالردا ،ئېسىڭالرغا
سىلەر چوقۇنۇۋاتقان مەبۇدالر كەلمەي ،پەقەت ﷲ ال كېلىدۇ (يەنى ئىنسان مۇنداق چاغدا ﷲ دىن
باشقىغا ئىلتىجا قىلمايدۇ)﴾ يەنى ﷲ تائاالدىن باشقا ئىبادەت قىلغان ئىالھلىرىڭالرنىڭ ھەممىسى

دىللىرىڭالردىن يوقىلىدۇ.

﴿ﷲ سىلەرنى (غەرق بولۇشتىن) قۇتقۇزۇپ( ،ئامان -ئېسەن) قۇرۇقلۇققا چىقارغاندا يۈز
ئۆرۈيسىلەر (يەنى ئىخالسىڭالر تۈگەپ ئاۋالقى ھالىتىڭالرغا قايتىۋالىسىلەر)﴾ يەنى سىلەر دېڭىزدا

تونۇپ يەتكەن ﷲ تائاالغا بولغان ئىخالسىڭالرنى ئۇنتۇدۇڭالر ،شېرىكى يوق ﷲ تائاالغا دۇئا
قىلىشتىن يۈز ئۆرىدىڭالر.

﴿ئىنسان كۇفرىلىق قىلغۇچىدۇر (يەنى ﷲ نىڭ نېمەتلىرىنى ئىنكار قىلىش ئىنساننىڭ
تەبىئىتىدۇر)﴾ يەنى بۇنداق قىلىش ئىنساننىڭ تەبىئىتىدۇر ،ﷲ تائاال ساقالپ قالغان كىشىلەردىن

باشقىسى نېمەتلەرنى ئۇنتۇيدۇ ۋە ئۇنى ئىنكار قىلىدۇ.

*******
ﭦﭧﭨ ﭩ ﭪﭫ ﭬ ﭭﭮﭯﭰﭱﭲﭳ ﭴ ﭵ

649

(دېڭىزدا غەرق بولۇپ كېتىشتىن قۇتۇلغىنىڭالر بىلەن) ﷲ نىڭ سىلەرنى يەرگە
يۇتقۇزۇۋېتىشىدىن ياكى سىلەرگە ئاسماندىن تاش ياغدۇرۇپ ھاالك قىلىشىدىن ،ئاندىن سىلەرنى
(ﷲ نىڭ ئازابىدىن ساقاليدىغان) ھېچ ھامىي تاپالماسلىقىڭالردىن قورقمامسىلەر؟﴿.﴾68
مۇجاھىد ۋە باشقىالر بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە :سىلەر قۇرۇقلۇققا ساق ـ ساالمەت
چىقىۋالغانلىقىڭالر بىلەن ﷲ نىڭ سىلەرنى يەرگە يۇتقۇزۇۋېتىپ ياكى سىلەرگە ئاسماندىن تاش
ئارىالش يامغۇر ياغدۇرۇپ ئىنتىقام ئېلىشىدىن ۋە ئازابلىشىدىن خاتىرجەم بولدۇق دەپ ئويالمسىلەر؟-
دېگەنلىكتۇر -،دېدى.
ﷲ تائاال كاپىرالرنى مۇشۇ ئازابالر بىلەن ئازاباليدىغانلىقى توغرىسىدا مۇنداق دېدى﴿ :بىز
ھەقىقەتەن ئۇالرنى تاش ياغدۇرۇپ (ھاالك قىلدۇق) ،پەقەت لۇتنىڭ تەۋەلىرى بۇنىڭ سىرتىدىدۇر.
ئۇالرنى نېمىتىمىز يۈزىسىدىن سەھەردە قۇتۇلدۇردۇق﴾(((﴿ ،ۋە ئۇالرنىڭ ئۈستىگە (يامغۇردەك)
ساپال تاش ياغدۇردۇق﴾((((﴿ ،ئى كۇففارالر!) ئاسماندىكى زاتنىڭ يەر تەۋرىگەن چاغدا سىلەرنى
يەرگە يۇتقۇزۇۋېتىشىدىن قورقمامسىلەر؟ ياكى ئاسماندىكى زاتنىڭ سىلەرگە تاش ياغدۇرۇشىدىن
قورقمامسىلەر؟ (سىلەر ئازابنى كۆرگەن چاغدا) مېنىڭ ئاگاھالندۇرۇشۇمنىڭ قانداق ئىكەنلىكىنى
(يەنى ھەق ئىكەنلىكىنى) بىلىسىلەر﴾(((.
﴿ئاندىن سىلەرنى (ﷲ نىڭ ئازابىدىن ساقاليدىغان) ھېچ ھامىي تاپالماسلىقىڭالردىن
قورقمامسىلەر؟﴾ يەنى سىلەرنى شۇ ئازابالردىن قۇغداپ قالىدىغان ۋە قۇتقۇزۇپ قالىدىغان ھېچ

ياردەمچىنى تاپالماسلىقىڭالردىن قورقمامسىلەر؟

*******
ﭶ ﭷ ﭸ ﭹ ﭺ ﭻ ﭼ ﭽ ﭾ ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄﮅ ﮆ ﮇ
ﮈ ﮉﮊﮋ ﮌ ﮍ
ياكى ﷲ نىڭ سىلەرنى دېڭىزدا قايتا قاتناتقۇزۇپ (دېڭىزدىكى چېغىڭالردا) قارا بوران
چىقىرىپ ،كۇفرىلىق قىلغانلىقىڭالر تۈپەيلىدىن سىلەرنى غەرق قىلىۋېتىشىدىن ،ئاندىن سىلەرگە
بىزدىن ئۆچ ئېلىپ بېرىدىغان ھېچ ئەھەدى تاپالماسلىقىڭالردىن قورقمامسىلەر؟﴿﴾69

650

ئەگەر اﷲ تائاال خالىسا ،ئۇالرنى قايتىدىن دېڭىزغا قايتۇرىدىغانلىقى
ﷲ تائاال بۇ ئايەتتە :ئى خااليىق! (دېڭىزدا بىزگە ئىخالس قىلىپ قۇرۇقلۇققا چىقىپ بىزدىن

يۈز ئۆرىگەن) سىلەرنىڭ كۇپۇرلۇق قىلغانلىقىڭالر ۋە بىزدىن يۈز ئۆرۈگەنلىكىڭالر ئۈچۈن﴿ ،دېڭىزدا
قايتا قاتناتقۇزۇپ (دېڭىزدىكى چېغىڭالردا) قارا بوران چىقىرىپ﴾ چۆكتۈرىۋېتىمىز -،دېدى .ئىبنى
((( قەمەر سۈرىسى 34ـ ئايەت.
((( ھىجر سۈرىسى 74ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( مۇلك سۈرىسى 16ـ 17ـ ئايەتلەر.

ئىسرا سۈرىسى

ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇما ۋە باشقىالرنىڭ رىۋايەت قىلىشىچە :بۇ ،كېمىلەرنى پاچاقالپ تاشالپ
سۇغا چۆكتۈرۈۋاتىدىغان بوراندۇر.
﴿سىلەرنى غەرق قىلىۋېتىشىدىن ،ئاندىن سىلەرگە بىزدىن ئۆچ ئېلىپ بېرىدىغان ھېچ ئەھەدى
تاپالماسلىقىڭالردىن قورقمامسىلەر﴾ ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ رىۋايەت قىلىشىچە:

ياردەمچى تاپالماسلىقتىن قورقمامسىلەر؟ -دېگەنلىك بولىدۇ.

مۇجاھىدنىڭ رىۋايەت قىلىشىچە :ئۆچ ئېلىپ بېرىدىغان ھېچ بىرىنى تاپالماسلىقىڭالردىن

قورقمامسىلەر؟ -دېگەنلىك بولىدۇ .قەتادە﴿ :ئاندىن سىلەرگە بىزدىن ئۆچ ئېلىپ بېرىدىغان ھېچ
ئەھەدى تاپالماسلىقىڭالردىن قورقمامسىلەر؟﴾ دېگەن ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە :بىز (سىلەرنىڭ دېڭىزدا

چۆكۈپ كەتكەنلىكىڭالرنى) بىرسىنىڭ سۈرۈشتە قىلىشىدىن قورقمايمىز دېگەنلىكتۇر -،دېدى.

*******
ﮎﮏ ﮐﮑ ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ﮖ ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ
ﮜﮝﮞﮟﮠ
شەك -شۈبھسىزكى ،بىز ئادەم بالىلىرىنى ھۆرمەتلىك قىلدۇق ،ئۇالرنى قۇرۇقلۇقتا (ئۇالغالرغا)
مىندۈردۇق ،دېڭىزدا (كېمىلەرگە) چىقاردۇق ،ئۇالرنى شېرىن يېمەكلىكلەر بىلەن رىزىقالندۇردۇق،
ئۇالرنى مەخلۇقاتلىرىمىزنىڭ نۇرغۇنىدىن ئۈستۈن قىلدۇق﴿.﴾70

ئىنسانالرنىڭ شەرەپلىك ۋە ھۆرمەتلىك قىلىنغانلىقىنىڭ بايانى
ﷲ تائاال بۇ ئايەتتە ئىنسانالرنى چىرايلىق ۋە مۇكەممەل شەكىلدە يارىتىپ ،ئۇالرنى
شەرەپلىك ۋە ھۆرمەتلىك قىلغانلىقىدىن خەۋەر بېرىدۇ .ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دېدى﴿ :بىز
ئىنساننى شەك -شۈبھسىز ئەڭ چىرايلىق شەكىلدە ياراتتۇق﴾((( يەنى ئىنسان بولسا ،ئۆرە تۇرۇپ
ئىككى پۇتى بىلەن ماڭىدۇ .نەرسىنى قولىدا تۇتۇپ يەيدۇ ،ئىنسانالردىن باشقا ھايۋانالر بولسا،
تۆت پۇت بىلەن ماڭىدۇ .نەرسىنى ئېغىزىدا (تۇتۇپ) يەيدۇ .ﷲ تائاال نەرسىلەرنى چۈشەنسۇن،
ئۇالردىن پايدىالنسۇن ،نەرسىلەرنىڭ ئۆزلىرىنىڭ دىن ۋە دۇنيالىق ئىشلىرىدىكى پايدا ـ زىيىنىنى
ۋە خۇسۇسىيەتلىرىنى ئايرىسۇن ۋە تونۇسۇن دەپ ئىنسانالرغا قۇالق ،كۆز ۋە دىل بەردى.
﴿ئۇالرنى قۇرۇقلۇقتا (ئۇالغالرغا) مىندۈردۇق﴾ يەنى تۆگە ،ئات ۋە قېچىرالرغا مىندۈردۇق.
﴿دېڭىزدا (كېمىلەرگە) چىقاردۇق﴾ يەنى چوڭ ۋە كىچىك كېمىلەرگە چىقاردۇق.
﴿ئۇالرنى شېرىن يېمەكلىكلەر بىلەن رىزىقالندۇردۇق﴾ يەنى ئۇالرنى مېۋە ،گۆش ،سۈت،
ئۇنىڭدىن باشقا خىلمۇ خىل ،رەڭگا ـ رەڭ تاماقالر بىلەن ،چىرايلىق مەنزىرىلەر بىلەن ،ئۆزلىرى
تىككەن ياكى باشقا يەرلەردىن ئېلىپ كېلىنگەن تۈرلىرى ،رەڭلىرى ۋە شەكىللىرى بىر ـ بىرىگە
ئوخشاشمايدىغان ئېسىل كىيىملەر بىلەن مەنپەئەتلەندۈردۇق.
((( تىن سۈرىسى 4ـ ئايەت.

651

﴿ئۇالرنى مەخلۇقاتلىرىمىزنىڭ نۇرغۇنىدىن ئۈستۈن قىلدۇق﴾ يەنى ئۇالرنى ھايۋانالر ۋە باشقا
مەخلۇقاتالردىن ئۈستۈن قىلدۇق“ .ئىنسان تىپى پەرىشتە تىپىدىن ئۈستۈن” دەيدىغان ئالىمالر بۇ
ئايەتنى ئۆزلىرىنىڭ كۆز قارىشىغا دەلىل ـ پاكىت قىلىپ كەلتۈردى.

*******
ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥﮦ ﮧ ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ
ﮮﮯﮰﮱﯓﯔ ﯕﯖ ﯗﯘﯙﯚﯛﯜ ﯝ ﯞ
بىز ھەممە ئادەمنى ئۇالرنىڭ نامە -ئەمالى بىلەن چاقىرىدىغان كۈننى (ئېسىڭدا تۇتقىن)،
نامە -ئەمالى ئوڭ قولىدىن بېرىلگەنلەر ئۆزلىرىنىڭ نامە -ئەمالىنى ئوقۇيدۇ ،ئۇالرغا قىلچە
زۇلۇم قىلىنمايدۇ﴿ .﴾71بۇ دۇنيادا (دىلى) كور بولغان ئادەم ئاخىرەتتىمۇ كور ۋە تېخىمۇ گۇمراھ
بولىدۇ﴿.﴾72

ھەر بىر ئىنساننىڭ قىيامەت كۈنى ئۆزىنىڭ يول
باشالمچىسى بىلەن بىرگە چاقىرىلىدىغانلىقى
ﷲ تائاال بۇ ئايەتتە قىيامەت كۈنىدىن خەۋەر بېرىپ :ئۇ كۈندە ھەر ئۈممەت ئۆزىنىڭ يول
باشالمچىسى بىلەن ھېساب ئېلىنىدۇ -،دېدى .ئالىمالر بۇ يول باشالمچىنىڭ نېمە ئىكەنلىكى
توغرىسىدا ئىختىالپ قىلىشىپ قالدى.
مۇجاھىد ۋە قەتادە :بۇ ،ھەر ئۈممەتنىڭ پەيغەمبىرى -،دېدى .شۇنىڭ بىلەن ،بەزى سەلەپ
ئالىملىرى :بۇ سۆز ھەدىس بىلەن شۇغۇلالنغۇچىالر ئۈچۈن كاتتا شەرەپتۇر .چۈنكى ،ئۇالرنىڭ يول
باشالمچىسى پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمدۇر -،دېدى.
ئىبنى زەيد :بۇ ،ھەر بىر ئۈممەتنىڭ پەيغەمبىرىگە (ئۇ ئۈممەتنىڭ شەرىئىتىنىڭ ھۆكمىنى
ئېلىپ) چۈشكەن كىتابتۇر -،دېدى .بۇ قاراشنى ئىبنى جەرىر توغرا دەپ قارىدى .ئىبنى جەرىر
يەنە ئىبنى ئەبۇنۇجەيھتىن مۇجاھىدنىڭ :ئۇ ،ھەر بىر ئۈممەتنىڭ كىتابلىرىدۇر -،دېگەنلىكىنى
رىۋايەت قىلدى.

652

ئىبنى جەرىر بۇ سۆزى ئارقىلىق ھەر بىر ئۈممەتنىڭ شەرىئىتىنىڭ ھۆكمىنى ئېلىپ چۈشكەن كىتابىنى
كۆزلىگەن بولۇشىمۇ مۇمكىن ياكى ئەۋفىي ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمادىن :بۇ ،ھەر ئىنساننىڭ
قىلمىشلىرىنى خاتىرىلىگەن كىتابتۇر (يەنى دەپتەردۇر) -،دەپ بايان قىلغان رىۋايەتتە دېيىلگەن بارلىق
ئىنسانالرنىڭ قىلمىشلىرىنى خاتىرىلەيدىغان دەپتەرنى كۆزدە تۇتقان بولۇشىمۇ مۇمكىن.
ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ :بۇ ،ھەر ئىنساننىڭ قىلمىشلىرىنى خاتىرىلىگەن كىتابتۇر
(يەنى دەپتەردۇر) -،دېگەن سۆزى يۇقىرىدىكى ئايەتكە بېرىلگەن مەناالرنىڭ ئىچىدە ئەڭ توغرىسىدۇر.
بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە ئەبۇئالىيە ،ھەسەن ۋە زەھھاك قاتارلىقالرمۇ شۇنداق دېدى.

ئىسرا سۈرىسى

بۇ سۆزنىڭ ئەڭ توغرا ئىكەنلىكىنى تۆۋەندىكى ئايەتلەرمۇ كۈچلەندۈرىدۇ﴿ :ئۇالرنىڭ
(دۇنيادا) قىلغان (ياخشى -يامان) ئەمەللىرىنى ۋە ئىشلىرىنى خاتىرىلەپ قويىمىز ،ھەممە شەيئىنى
روشەن دەپتەردە (يەنى لەۋھۇلمەھپۇزدا) تولۇق خاتىرىلەپ قويغانمىز﴾(((﴿ ،كىشىلەرنىڭ نامە -
ئەمالى ئوتتۇرىغا قويۇلىدۇ ،گۇناھكارالرنىڭ ئۇنىڭدىكى خاتىرىلەردىن قورققانلىقىنى كۆرىسەن،
ئۇالر« :ۋاي بىزگە! بۇ نامە -ئەمالغا چوڭ ـ كىچىك گۇناھنىڭ ھەممىسى خاتىرىلىنىپتىغۇ؟»
دەيدۇ ،ئۇالر قىلغان ـ ئەتكەنلىرىنىڭ ھەممىسىنىڭ نامە -ئەمالىغا خاتىرىلەنگەنلىكىنى كۆرىدۇ،
پەرۋەردىگارىڭ ھېچ ئادەمگە زۇلۇم قىلمايدۇ﴾(((﴿ ،ھەر ئۈممەتنى (قورقۇنچنىڭ قاتتىقلىقىدىن)
تىزالنغان ھالدا كۆرىسەن ،ھەر ئۈممەت ئۆزىنىڭ نامە-ئەمالىغا چاقىرىلىدۇ( ،ئۇالرغا) «بۈگۈن
قىلمىشىڭالرغا يارىشا مۇكاپاتقا ئېرىشىسىلەر ياكى جازاغا ئۇچرايسىلەر» (دېيىلىدۇ) ،بۇ بىزنىڭ
كىتابىمىز (يەنى نامە-ئەمال) سىلەرگە ھەق بىلەن سۆزلەيدۇ ،بىز قىلمىشىڭالرنى يازدۇرۇپ تۇرغان
ئىدۇق (يەنى پەرىشتىلەرنى ئەمەللىرىڭالرنى يېزىپ تۇرۇشقا بۇيرۇيتتۇق)﴾(((.
بۇ ھەرگىزمۇ ﷲ تائاال پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ ئۈممىتى ئارىسىدا ھۆكۈم چىقارغاندا
ئۇالرنىڭ پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ قېشىغا كېلىدىغانلىقىدىن ئىبارەت ئەمەلىيەتكە زىت كەلمەيدۇ.
چۈنكى ،پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم ئۆز ئۈممىتىنىڭ قىلغان ئىشلىرىغا گۇۋاھچى بولۇپ بەرمىسە
بولمايدۇ .ئەمما يۇقىرىدىكى ئايەتتىن ھەر بىر ئىنساننىڭ قىلغان قىلمىشلىرى خاتىرىلەنگەن دەپتەر
(يەنى نامە ـ ئەمالى) كۆزدە تۇتۇلىدۇ.
﴿بىز ھەممە ئادەمنى ئۇالرنىڭ نامە -ئەمالى بىلەن چاقىرىدىغان كۈننى (ئېسىڭدا تۇتقىن)،
نامە -ئەمالى ئوڭ قولىدىن بېرىلگەنلەر ئۆزلىرىنىڭ نامە ـ ئەمالىنى ئوقۇيدۇ﴾ يەنى قىلمىشلىرى

خاتىرىلەنگەن دەپتەرلىرى ئوڭ تەرىپىدىن بېرىگەنلەر دەپتىرىدە ئۆزىنىڭ ياخشى ئەمەل ـ ئىبادەتلىرى
خاتىرىلەنگەنلىكى ئۈچۈن خۇشاللىقىدىن ئۇنى ئوقۇيدۇ ۋە ئوقۇشنى ياخشى كۆرىدۇ.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دېدى﴿ :نامە ـ ئەمالى ئوڭ قولىغا بېرىلگەن ئادەم (خۇشاللىقتىن):
«بۇ مېنىڭ نامە ـ ئەمالىمنى ئېلىپ ئوقۇپ بېقىڭالر ،مەن ھېساباتىمغا مۇالقات بولىدىغانلىقىمغا
مۇقەررەر ئىشەنگەن ئىدىم» دەيدۇ .ئۇ كۆڭۈللۈك تۇرمۇشتا بولىدۇ .ئېسىل جەننەتتە بولىدۇ .ئۇنىڭ
مېۋىلىرى (ئۆرە تۇرغاندىمۇ ،ئولتۇرغاندىمۇ ،ياتقاندىمۇ قولىنى سوزۇپال ئاالاليدىغان دەرىجىدە) يېقىن
بولىدۇ( .ئۇالرغا) «ئۆتكەنكى كۈنلەردە (يەنى دۇنيادىكى چاغالردا) ياخشى ئەمەللەرنى قىلغانلىقىڭالر
ئۈچۈن ،خۇشال -خۇرام يەڭالر ،ئىچىڭالر» دېيىلىدۇ .نامە ـ ئەمالى سول قولىغا بېرىلگەن ئادەم
ئېيتىدۇكى« ،ماڭا نامە ـ ئەمالىم بېرىلمىگەن بولسىچۇ! ھېسابىمنىڭ نېمە بولغانلىقىنى بىلمىسەم
ئىدىم!﴾(((﴿ ،ئۇالرغا قىلچە زۇلۇم قىلىنمايدۇ﴾.
ھافىز ئەبۇبەكرى بەززار ئەبۇ ھۇرەيرە رەزىيەلالھۇ ئەنھۇدىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ:

﴿بىز ھەممە ئادەمنى ئۇالرنىڭ نامە -ئەمالى بىلەن چاقىرىدىغان كۈننى (ئېسىڭدا تۇتقىن)،
نامە ـ ئەمالى ئوڭ قولىدىن بېرىلگەنلەر ئۆزلىرىنىڭ نامە ـ ئەمالىنى ئوقۇيدۇ﴾ دېگەن ئايەتنىڭ
((( ياسىن سۈرىسى 12ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( كەھف سۈرىسى 49ـ ئايەت.
((( جاسىيە سۈرىسى 28ـ 29ـ ئايەتلەر.
((( ھاققە سۈرىسى 19ـ 26ـ ئايەتكىچە.

653

مەنىسى ھەققىدە مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ« :بىر ئىنسان كەلتۈرۈلۈپ ئۇنىڭغا
قىلمىشلىرى خاتىرىلىگەن دەپتەر ئوڭ قولىدىن بېرىلىدۇ .ئۇنىڭ بويى ئېگىز ،يۈزى ئاق
قىلىنىدۇ ،بېشىغا پارقىراپ تۇرىدىغان مەرۋايىتتىن تاج كىيدۈرىلىدۇ .ئاندىن ئۇ ھەمراھلىرىنىڭ
قېشىغا ماڭىدۇ ،ھەمراھلىرى ئۇنى يىراقتىن كۆرۈپ :ئى ﷲ! بىزگىمۇ مۇشۇنىڭدەك بەرسەڭ
ۋە بىزگە مۇشۇنىڭدا بەرىكەت ئاتا قىلساڭ -،دەيدۇ .ئۇ ھەمراھلىرىنىڭ قېشىغا كېلىپ:
خۇش بېشارەت ئېلىڭالر ،ھەر بىرىڭالر مۇشۇنىڭغا ئوخشاشقا ئېرىشىسىلەر -،دەيدۇ .ئەمما
Sez Uygur ädäbiyättän 1 tekst ukıdıgız.
Çirattagı - Tefsir İbni Kesir - 03 - 54
  • Büleklär
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 01
    Süzlärneñ gomumi sanı 1940
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1031
    30.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 02
    Süzlärneñ gomumi sanı 1922
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 940
    36.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    60.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 03
    Süzlärneñ gomumi sanı 3421
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1303
    34.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 04
    Süzlärneñ gomumi sanı 3677
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1510
    30.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 05
    Süzlärneñ gomumi sanı 3649
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1496
    32.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 06
    Süzlärneñ gomumi sanı 3859
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1377
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 07
    Süzlärneñ gomumi sanı 3794
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1391
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 08
    Süzlärneñ gomumi sanı 3700
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1415
    33.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 09
    Süzlärneñ gomumi sanı 3732
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1319
    35.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 10
    Süzlärneñ gomumi sanı 3689
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1423
    33.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 11
    Süzlärneñ gomumi sanı 3717
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1430
    34.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    57.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 12
    Süzlärneñ gomumi sanı 3798
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1565
    35.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 13
    Süzlärneñ gomumi sanı 3702
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1468
    31.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 14
    Süzlärneñ gomumi sanı 3627
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1412
    33.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 15
    Süzlärneñ gomumi sanı 3720
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1522
    34.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 16
    Süzlärneñ gomumi sanı 3722
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1480
    31.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 17
    Süzlärneñ gomumi sanı 3603
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1403
    34.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 18
    Süzlärneñ gomumi sanı 3733
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1486
    32.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 19
    Süzlärneñ gomumi sanı 3590
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1477
    31.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 20
    Süzlärneñ gomumi sanı 3696
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1410
    34.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 21
    Süzlärneñ gomumi sanı 3729
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1450
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 22
    Süzlärneñ gomumi sanı 3761
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1439
    30.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 23
    Süzlärneñ gomumi sanı 3787
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1439
    30.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 24
    Süzlärneñ gomumi sanı 3753
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1382
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 25
    Süzlärneñ gomumi sanı 3667
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1324
    34.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 26
    Süzlärneñ gomumi sanı 3756
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1439
    32.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 27
    Süzlärneñ gomumi sanı 3846
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1444
    31.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 28
    Süzlärneñ gomumi sanı 3697
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1368
    29.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    41.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 29
    Süzlärneñ gomumi sanı 3800
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1361
    29.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    40.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 30
    Süzlärneñ gomumi sanı 3680
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1515
    34.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 31
    Süzlärneñ gomumi sanı 3694
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1445
    31.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 32
    Süzlärneñ gomumi sanı 3788
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1474
    34.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 33
    Süzlärneñ gomumi sanı 3728
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1430
    33.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 34
    Süzlärneñ gomumi sanı 3689
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1416
    33.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 35
    Süzlärneñ gomumi sanı 3684
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1479
    30.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 36
    Süzlärneñ gomumi sanı 3742
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1474
    33.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 37
    Süzlärneñ gomumi sanı 3638
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1437
    33.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 38
    Süzlärneñ gomumi sanı 3604
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1503
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 39
    Süzlärneñ gomumi sanı 3612
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1421
    32.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 40
    Süzlärneñ gomumi sanı 3633
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1436
    34.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 41
    Süzlärneñ gomumi sanı 3657
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1499
    29.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 42
    Süzlärneñ gomumi sanı 3658
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1412
    32.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 43
    Süzlärneñ gomumi sanı 3715
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1472
    32.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 44
    Süzlärneñ gomumi sanı 3805
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1510
    29.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 45
    Süzlärneñ gomumi sanı 3699
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1399
    34.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 46
    Süzlärneñ gomumi sanı 3615
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1447
    31.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 47
    Süzlärneñ gomumi sanı 3637
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1229
    36.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 48
    Süzlärneñ gomumi sanı 3673
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1010
    34.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 49
    Süzlärneñ gomumi sanı 3595
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1485
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 50
    Süzlärneñ gomumi sanı 3641
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1351
    35.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 51
    Süzlärneñ gomumi sanı 3694
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1420
    31.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 52
    Süzlärneñ gomumi sanı 3666
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1499
    34.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 53
    Süzlärneñ gomumi sanı 3611
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1384
    31.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 54
    Süzlärneñ gomumi sanı 3585
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1346
    35.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 55
    Süzlärneñ gomumi sanı 3712
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1359
    35.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 56
    Süzlärneñ gomumi sanı 3631
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1364
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 57
    Süzlärneñ gomumi sanı 3671
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1364
    35.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 58
    Süzlärneñ gomumi sanı 3737
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1412
    31.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 59
    Süzlärneñ gomumi sanı 3741
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1414
    31.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    42.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 60
    Süzlärneñ gomumi sanı 3599
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1386
    33.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 61
    Süzlärneñ gomumi sanı 3877
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1184
    31.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 62
    Süzlärneñ gomumi sanı 3683
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1419
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 63
    Süzlärneñ gomumi sanı 135
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 103
    61.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    67.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    70.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.