Latin

Tefsir İbni Kesir - 03 - 50

Süzlärneñ gomumi sanı 3641
Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1351
35.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
50.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
56.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
ads place
شۇنىڭغا يارىشا جازا بېرىلىدۇ) ،قىيامەت كۈنى ئۇنىڭ نامە -ئەمالىنى كۆرسىتىمىز ،ئۇ ئۇنى ئوچۇق
كۆرىدۇ﴿( .﴾13ئۇنىڭغا) «نامە -ئەمالىڭنى ئوقۇغىن! بۈگۈن ئۆزەڭگە (يەنى بۇ قىلمىشلىرىڭغا)
ئۆزەڭ گۇۋاھ بولۇشۇڭ كۇپايە» دېيىلىدۇ﴿.﴾14

ھەر بىر ئىنسان بىلەن ئۇنىڭ قىلمىشلىرى يېزىلغان
دەپتەرنىڭ بىللە بولىدىغانلىقى
ﷲ تائاال ۋاقىتالرنى ۋە ئىنساننىڭ شۇ ۋاقىتالردا قىلىدىغان ئىشلىرىنى بايان قىلىپ
بولغاندىن كېيىن مۇنداق دېدى﴿ :ھەر بىر ئىنساننىڭ ئەمەلىنى ئۇنىڭ بوينىغا ئېسىپ قويىمىز
(يەنى ئىنساننىڭ قىلغان ھەرقانداق ئەمەلى خۇددى بويۇنچاق بويۇندىن ئايرىلمىغىنىدەك ئۇنىڭدىن
ھەرگىز ئايرىلمايدۇ ،شۇنىڭغا يارىشا جازا بېرىلىدۇ)﴾ ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇما ،مۇجاھىد

604

ۋە باشقىالر بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە مۇنداق دېدى :ھەر بىر ئىنساننىڭ قىلغان ياخشى ۋە
يامان ئىشلىرىنى ئۇنىڭ بوينىغا ئېسىپ قويىمىز ۋە شۇنىڭغا قارىتا مۇكاپات ياكى جازا بىرىمىز.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دېدى﴿ :كىمكى زەررىچىلىك ياخشى ئىش قىلىدىكەن ،ئۇنىڭ
مۇكاپاتىنى كۆرىدۇ ،كىمكى زەررىچىلىك يامان ئىش قىلىدىكەن ،ئۇنىڭ جازاسىنى تارتىدۇ﴾(((،
﴿ئىنساننىڭ ئوڭ تەرىپىدە ۋە سول تەرىپىدە ئولتۇرۇپ خاتىرىلەيدىغان ئىككى پەرىشتە بار،
(ئىنساننىڭ سۆز ـ ھەرىكىتى خاتىرىلىنىۋاتقان) ۋاقىتتا ،ئۇ قانداق بىر سۆزنى قىلمىسۇن ،ئۇنىڭ
ئالدىدا ھامان پەرىشتە ھازىر بولۇپ ،كۆزىتىپ تۇرىدۇ﴾(((﴿ ،ھالبۇكى سىلەرنىڭ ئۈستۈڭالردا
((( زەلزەلە سۈرىسى 7ـ 8ـ ئايەتلەر.
((( قاف سۈرىسى 17ـ 18ـ ئايەتلەر.

ئىسرا سۈرىسى

سىلەرنى كۆزىتىپ تۇرغۇچى پەرىشتىلەر بار ،ئۇالر (ﷲ نىڭ دەرگاھىدا) ھۆرمەتلىك پەرىشتىلەر
بولۇپ( ،سىلەرنىڭ سۆزلىرىڭالرنى ۋە ئەمەللىرىڭالر) نى يېزىپ تۇرىدۇ ،ئۇالر قىلمىشلىرىڭالرنى
بىلىپ تۇرىدۇ ،مۆمىنلەر شەك -شۈبھسىز جەننەتتە بولىدۇ ،كاپىرالر شەك -شۈبھسىز دوزاختا
بولىدۇ﴾(((﴿ ،سىلەر پەقەت قىلمىشىڭالرنىڭ جازاسىنى تارتىسىلەر﴾((( يەنى ئىنساننىڭ قىلغان
ئىشلىرى مەيلى ئاز ياكى كۆپ بولسۇن كېچە ـ كۈندۈز ،ئەتىگەن ـ ئاخشام يېزىلىپ ،ئۇنىڭ ئۈچۈن
ساقالپ قويۇلىدۇ.
﴿قىيامەت كۈنى ئۇنىڭ نامە -ئەمالىنى كۆرسىتىمىز ،ئۇ ئۇنى ئوچۇق كۆرىدۇ﴾ يەنى ئۇنىڭ
بارلىق ئىشلىرىنى (قىيامەت كۈنى ئۇ بەختلىك بولسا ،ئوڭ تەرىپىدىن ،بەختسىز بولسا ،سول
تەرىپىدىن بېرىلىدىغان) بىر دەپتەرگە توپالپ قويىمىز .دەپتەر ئوچۇق بولۇپ ،ئۇ ۋە باشقىالر
دەپتەرنى ئوقۇيدۇ .دەپتەردە ئۇنىڭ كىچىك ۋاقتىدىن باشالپ ھاياتىنىڭ ئاخىرىغىچە قىلغان
ھەممە ئىشلىرى يېزىلغان .ﷲ تائاال (قىيامەت كۈنى ئىنسانالرغا قىلغان ئىشلىرىنىڭ ھەممىسىدىن
خەۋەر بېرىلىدىغانلىقى توغرىسىدا) مۇنداق دېدى﴿ :بۇ كۈندە ئىنسانغا (چوڭ بولسۇن ،كىچىك
بولسۇن ،ياخشىلىق بولسۇن ،يامانلىق بولسۇن) ئىلگىرى -ئاخىرى قىلغان ئەمەللىرى ئۇقتۇرۇلىدۇ،
بەلكى ئىنسان ئۆزىگە (يەنى قىلغان يامان ئىشلىرىغا) ئۆزى گۇۋاھتۇر ،ئۇ ئۆزىنى ئاقالش ئۈچۈن
قانچە ئۆزرە ئېيتقان تەقدىردىمۇ (ئۆزرىسى قوبۇل قىلىنمايدۇ)﴾(((.
﴿(ئۇنىڭغا) «نامە -ئەمالىڭنى ئوقۇغىن! بۈگۈن ئۆزەڭگە (يەنى بۇ قىلمىشلىرىڭغا) ئۆزەڭ
گۇۋاھ بولۇشۇڭ كۇپايە» دېيىلىدۇ﴾ يەنى سەن ئۆزەڭگە زۇلۇم قىلىنمىغانلىقىنى ،پەقەت قىلغان

ئىشلىرىڭدىن باشقىسىنىڭ يېزىلمىغانلىقىنى ئوبدان بىلىسەن .چۈنكى ،سەن ئۆزەڭ قىلغان ھەممە
قىلمىشلىرىڭنى ئەسلىدىڭ .بىر كىشى ئۆزى قىلغان قىلمىشلىرىدىن بىرەرسىنىمۇ ئۇنتۇپ قالمايدۇ،
ساۋاتلىقى بولسۇن ۋە ساۋاتسىزى بولسۇن ،ھەممە كىشى (ئىشلىرى خاتىرىلەنگەن) دەپتەرنى
ئوقۇيااليدۇ ۋە ئوقۇيدۇ.

﴿ھەر بىر ئىنساننىڭ ئەمەلىنى ئۇنىڭ بوينىغا ئېسىپ قويىمىز (يەنى ئىنساننىڭ قىلغان
ھەرقانداق ئەمەلى خۇددى بويۇنچاق بويۇندىن ئايرىلمىغىنىدەك ئۇنىڭدىن ھەرگىز ئايرىلمايدۇ،
شۇنىڭغا يارىشا جازا بېرىلىدۇ)﴾ يەنى ﷲ تائاال ئىنساننىڭ قىلغان ئىشلىرىنى ئۇنىڭ بوينىغا

ئېسىپ قويىدىغانلىقىنى دېدى .چۈنكى ،بويۇن دېگەن ئىنساننىڭ ئەزالىرىنىڭ ئىچىدە ئوخشىشى

يوق بىر ئەزادۇر .كىمكى بىر نەرسىنى بوينىغا ئالسا ،ئۇنىڭدىن قۇتۇاللمايدۇ﴿ .قىيامەت كۈنى
ئۇنىڭ نامە -ئەمالىنى كۆرسىتىمىز ،ئۇ ئۇنى ئوچۇق كۆرىدۇ﴾.

مۇئەممەر ھەسەنبەسرىنىڭ﴿ :ئىنساننىڭ ئوڭ تەرىپىدە ۋە سول تەرىپىدە ئولتۇرۇپ
خاتىرىلەيدىغان ئىككى پەرىشتە بار﴾((( دېگەن ئايەتنى ئوقۇپ ،بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە :ئى
ئىنسان! مەن سېنىڭ دەپتىرىڭنى ئاچتىم ،ساڭا ھۆرمەتلىك ئىككى پەرىشتە بىرى ئوڭ تەرىپىڭگە،
يەنە بىرى سول تەرىپىڭگە ۋەكىل قىلىندى .ئوڭ تەرىپىڭدىكى (پەرىشتە) قىلغان ياخشى
((( ئىنفىتار سۈرىسى 10ـ 14ـ ئايەتكىچە.
((( تەھرىم سۈرىسى 7ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( قىيامەت سۈرىسى 13ـ 14ـ 15ـ ئايەتلەر.
((( قاف سۈرىسى 17ـ ئايەت.

605

ئىشلىرىڭنى يازىدۇ ،سول تەرىپىڭدىكى (پەرىشتە) قىلغان يامان ئىشلىرىڭنى يازىدۇ( ،ساڭا ئۆلۇم
كېلىپ بولغۇچە) خالىغىنىڭنى قىل ،قىلمىشلىرىڭنى ئازايتقىن ياكى كۆپەيتكىن ،سەن ئۆلگەن
چاغدا ،دەپتىرىڭنى يىغىپ ،بوينىڭغا ئېسىپ ،قەبرەڭدە سەن بىلەن بىللە قىلىمەن .قىيامەت
بولۇپ (قەبرەڭدىن) چىققان چېغىڭدا دەپتىرىڭنى كۆرسىتىمەن ،سەن ئۇنى ئوچۇق كۆرۈسەن-،
دېگەنلىك بولىدۇ .ﷲ تائاالنىڭ(﴿ :ئۇنىڭغا) «نامە -ئەمالىڭنى ئوقۇغىن! بۈگۈن ئۆزەڭگە (يەنى
بۇ قىلمىشلىرىڭغا) ئۆزەڭ گۇۋاھ بولۇشۇڭ كۇپايە » دېيىلىدۇ﴾ دېگەن ئايىتىنىڭ مەنىسى بولسا:
ﷲ تائاالنىڭ نامى بىلەن قەسەم قىلمەنكى( ،ئى ئىنسان!) ﷲ تائاال ئۆزەڭگە ئۆزەڭنى گۇۋاھچى
قىلىپ ھەقىقەتەن ئادىللىق قىلدى -،دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلدى .ﷲ تائاال ھەسەنبەسرىگە
رەھمەت قىلسۇن!

*******
ﯖ ﯗ ﯘ ﯙ ﯚﯛ ﯜ ﯝ ﯞ ﯟ ﯠﯡ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦﯧ ﯨ ﯩ
ﯪﯫﯬ ﯭ ﯮ
كىمكى ھىدايەت تاپىدىكەن ،ھىدايەت تاپقانلىقىنىڭ پايدىسى ئۇنىڭ ئۆزى ئۈچۈندۇر .كىمكى
ئازىدىكەن ،ئازغانلىقنىڭ زىيىنى ئۇنىڭ ئۆزى ئۈچۈندۇر ،بىر ئادەم يەنە بىر ئادەمنىڭ گۇناھىنى
ئۈستىگە ئالمايدۇ .پەيغەمبەر ئەۋەتمەي تۇرۇپ (ھېچ ئادەمنى) جازالىغىنىمىز يوق﴿.﴾15

بىرى يەنە بىرىنىڭ گۇناھىنى ئۈستىگە ئالمايدىغانلىقى

606

ﷲ تائاال :كىمكى ھىدايەت تاپسا ،ھەقكە ئەگەشسە ۋە پەيغەمبەرنىڭ ئىش ئىزلىرىغا
ئەگىشىپ ماڭسا ،بۇنىڭ ياخشى ئاقىۋىتى ئۆزى ئۈچۈندۇر .كىمكى ھەق ۋە توغرا يولدىن ئېغىپ
كەتسە ،ئۆزىگە جىنايەت يۈكلىۋالغان بولىدۇ ۋە بۇنىڭ يامان ئاقىۋىتى ئۆزى ئۈچۈندۇر -،دەپ بايان
قىلىپ بولۇپ ،يەنە مۇنداق دېدى﴿ :بىر ئادەم يەنە بىر ئادەمنىڭ گۇناھىنى ئۈستىگە ئالمايدۇ﴾
بىرى يەنە بىرىنىڭ گۇناھىنى ئۆز ئۈستىگە ئېلىپ كۆتەرمەيدۇ .جاۋابكارلىق جىنايەتچىگىال خاستۇر.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دېدى﴿ :گۇناھى ئېغىر بىر ئادەم باشقا بىراۋنى ئۆز گۇناھىنى
ئۈستىگە ئېلىۋېلىشقا چاقىرسا ،ئۇ يېقىن تۇغقىنى بولغان تەقدىردىمۇ ،ئۇنىڭ گۇناھىدىن ئازراق
نەرسىنى ئۈستىگە ئېلىۋااللمايدۇ﴾((( بۇ ئايەت بىلەن تۆۋەندىكى ئايەتلەرنىڭ ئارىسىدا ھېچ قانداق
قارمۇ قارشىلىق يوقتۇر﴿ :ئۇالر ئۆزلىرىنىڭ يۈكلىرىنى ۋە ئۇنىڭغا قوشۇپ باشقا يۈكلەرنى (يەنى
ئۆزلىرىنىڭ گۇناھلىرىنى ۋە ئازدۇرغانلىرىنىڭ گۇناھلىرىنى) ئۈستىگە ئالىدۇ﴾(((﴿ ،ئۇالر قىيامەت
كۈنى ئۆزلىرىنىڭ گۇناھلىرىغا تولۇق جاۋابكار بولۇشلىرى ۋە ئۆزلىرى تەرىپىدىن بىلمەستىن
ئازدۇرۇلغانالرنىڭ بىر قىسىم گۇناھلىرىغا ئۆزلىرى جاۋابكار بولۇشلىرى ئۈچۈن (يۇقىرىقى بوھتان
((( فاتىر سۈرىسى 18ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( ئەنكەبۇت سۈرىسى 13ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

ئىسرا سۈرىسى

سۆزلەرنى قىلدى)﴾((( چۈنكى ،يامان يولالرغا چاقىرغۇچىالر ئۆزلىرىنىڭ گۇناھىنى ۋە ئۆزلىرى
ئازدۇرۇۋەتكەن كىشىلەرنىڭ گۇناھلىرىنى (ئۇالرنىڭ ئېزىپ كېتىشىگە سەۋەبچى بولغانلىقى ئۈچۈن)
ئۆز ئۈستىلىرىگە ئالىدۇ .لېكىن (بۇنداق قىلىش بىلەن) ئېزىپ كەتكۈچىلەرگە (ئېزىپ كەتكەنلىكى
ئۈچۈن) بېرىشكە تېگىشلىك بولغان گۇناھلىرى كېمىيىپ كەتمەيدۇ .مانا بۇ ،ﷲ تائاالنىڭ
بەندىلىرىگە ئادىللىق ۋە رەھمەت قىلىشىدۇر.

پەيغەمبەر ئەۋەتىلمەي تۇرۇپ ھېچ بىر ئادەمنىڭ ئازابالنمايدىغانلىقى
﴿پەيغەمبەر ئەۋەتمەي تۇرۇپ (ھېچ ئادەمنى) جازالىغىنىمىز يوق﴾ يەنى ﷲ تائاال بۇ ئايەتتە
ئۆزىنىڭ ئادىللىقىدىن ھېچ كىشىنى (ئۇنىڭغا) پەيغەمبەرنى ئەۋەتىش ئارقىلىق پاكىت تۇرغۇزماي
تۇرۇپ ئازابلىمايدىغانلىقىنى بايان قىلىدۇ .ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دېدى ﴿ :دوزاخ غەزەپتىن
پارچىلىنىپ كېتىشكە تاس قالىدۇ .دوزاخقا ھەر قاچان بىر توپ ئادەم تاشالنغان چاغدا ،دوزاخقا
مۇئەككەل پەرىشتىلەر ئۇالردىن« :سىلەرگە ئاگاھالندۇرغۇچى (يەنى پەيغەمبەر) كەلمىگەنمىدى؟»
دەپ سورايدۇ ،ئۇالر« :ئۇنداق ئەمەس ،بىزگە ھەقىقەتەن ئاگاھالندۇرغۇچى كەلگەن ،بىز (ئۇنى)
ئىنكار قىلدۇق ھەمدە بىز‹ :ﷲ (ھېچ ئادەمگە ۋەھىيدىن) بىرەر نەرسە نازىل قىلغىنى يوق،
سىلەر پەقەت چوڭقۇر ئازغۇنلۇقتا› دېدۇق» دەيدۇ﴾(((﴿ ،كاپىرالر جەھەننەمگە توپ -توپ
بولۇپ ھەيدىلىدۇ ،ئۇالر جەھەننەمگە يېتىپ كەلگەندە ،جەھەننەمنىڭ دەرۋازىلىرى ئېچىلىدۇ،
جەھەننەمنى باشقۇرغۇچى پەرىشتىلەر ئۇالرغا« :ئاراڭالردىن سىلەرگە پەرۋەردىگارىڭالرنىڭ ئايەتلىرىنى
سىلەرگە ئوقۇپ بېرىدىغان ،بۈگۈنكى ئۇچرىشىشنىڭ بارلىقىدىن ئاگاھالندۇرىدىغان پەيغەمبەرلەر
كەلمىگەنمۇ؟» دەيدۇ .ئۇالر« :شۇنداق (پەيغەمبەرلەر كەلگەن ،بىزنى ئاگاھالندۇرغان) ،لېكىن
ئازابقا دۇچار بولۇش ھۆكمى (كۇفرى ۋە قىلمىشلىرى تۈپەيلىدىن) كاپىرالرغا تېگىشلىك بولدى»
دەيدۇ﴾(((﴿ ،ئۇالر دوزاختا« :پەرۋەردىگارىمىز! بىزنى چىقىرىۋەتسەڭ( ،دۇنيادىكى ۋاقىتتا) قىلغان
ئەمەللىرىمىزدىن باشقا ئەمەللەرنى قىلساق» دەپ يالۋۇرۇپ توۋاليدۇ( .ﷲ ئېيتىدۇ) «سىلەرگە
ئۆمرۈڭالرنى ئۇزۇن قىلىپ ،ۋەز -نەسىھەت ئالىدىغان ئادەم ۋەز -نەسىھەت ئااللىغۇدەك ۋاقىت
بەرمىدىممۇ؟ سىلەرگە ئاگاھالندۇرغۇچى (يەنى پەيغەمبەر) كەلدىغۇ ،ئەمدى ئازابنى تېتىڭالر،
زالىمالرغا ھېچقانداق ياردەم بەرگۈچى يوق»﴾((( بۇ ئايەتلەردىن باشقا ،ﷲ تائاالنىڭ ھېچ ئادەمنى
(ئۇنىڭغا) پەيغەمبەر ئەۋەتمەي تۇرۇپ دوزاخقا كىرگۇزمەيدىغانلىقىنى ئىپادىلەپ بېرىدىغان يەنە
نۇرغۇنلىغان ئايەتلەر بار.

ئۆلۈپ كەتكەن كىچىك بالىالرنىڭ ھۆكمى
كاپىرالنىڭ ئۆلۈپ كەتكەن كىچىك بالىلىرىنىڭ ھۆكمىنىڭ قانداق بولىدىغانلىقى ئىلگىرىكى
ۋە ھازىرقى ئالىمالر ئىختىالپ قىلىشىپ قالغان مەسىلىدۇر .شۇنىڭدەك ،ئېلىشىپ قالغانالرنىڭ،
((( نەھل سۈرىسى 25ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( مۇلك سۈرىسى 8ـ 9ـ ئايەتلەر.
((( زۇمەر سۈرىسى 71ـ ئايەت.
((( فاتىر سۈرىسى 37ـ ئايەت.

607

گاسالرنىڭ ،قېرىلىقتىن ئەقلىدىن كېتىپ قالغان كىشىنىڭ ۋە پەيغەمبەر دەۋىتى يەتمىگەن
ئارىلىقتا ئۆلۈپ كەتكەن كىشىنىڭ ھۆكمىنىڭ قانداق بولىدىغانلىقىمۇ ئوخشاشال ئىختىالپ قىلىشىپ
قىلىنغان مەسىلىلەردىندۇر .بۇالر ھەققىدە نۇرغۇنلىغان ھەدىسلەر كەلدى ،مەن بۇالرنى ﷲ
تائاالنىڭ ياردىمى ۋە ئۇتۇقلۇق بېرىشى بىلەن بىر ـ بىرلەپ بايان قىلىمەن.
بىرىنچى ھەدىس :ئىمام ئەھمەد ئەسۋەد ئىبنى سەرىئدىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ
مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ(« :ھېچ نەرسە ئاڭلىيالمايدىغان گاس ،ئەقلى -ھوشى
جايىدا ئەمەس ئادەم ،قېرى ئادەم ۋە (دەۋەت يەتمىگەن) ئارىلىقتا ئۆلۈپ كەتكەن كىشىدىن
ئىبارەت) قىيامەت كۈنى ئۆزلىرىنى ئاقالپ پاكىت كەلتۈرىدىغان تۆت تۈرلۈك كىشى بار .گاس:
پەرۋەردىگارىم! ئىسالم ھەقىقەتەن كەلدى( ،لېكىن) مەن ئۇنىڭدىن ھېچ نەرسە ئاڭلىيالمىدىم-،
دەيدۇ .ئەقلى -ھوشى جايىدا ئەمەس كىشى :پەرۋەردىگارىم! ئىسالم ھەقىقەتەن كەلدى( ،ئەمما)
كىچىك بالىالر ماڭا (ئەقلى ھوشۇم جايىدا ئەمەسلىكىدىن) تېزەكلەرنى ئېتىشاتتى -،دەيدۇ .قېرى
كىشى :پەرۋەردىگارىم! ئىسالم ھەقىقەتەن كەلدى( ،لېكىن) مەن ھېچ نەرسە چۈشىنەلمەيتتىم-،
دەيدۇ .ئارىلىقتا ئۆلۈپ قالغان كىشى :پەرۋەردىگارىم! ماڭا سېنىڭ تەرىپىڭدىن ھېچ پەيغەمبەر
كەلمىدى -،دەيدۇ .ئاندىن ﷲ تائاال ئۇالردىن ئۇالرنىڭ ﷲ تائاالغا بويسۇنۇشى ئۈچۈن ۋەدىلەر
ئېلىۋالىدۇ .ئاندىن ﷲ تائاال ئۇالرنى ئوتقا كىرگۈزۈڭالر دەپ پەرىشتىلەرنى ئەۋەتىدۇ .ﷲ نىڭ
نامى بىلەن قەسەم قىلىمەنكى ،ئەگەر ئۇالر ئوتقا كىرسە ،ئەلۋەتتە ،ئوت ئۇالرغا سالقىن ۋە
خاتىرجەملىك (بېرىدىغان بولۇپ) بېرىدۇ».
قەتادەمۇ بۇ ھەدىسنى ئەبۇ ھۇرەيرە رەزىيەلالھۇ ئەنھۇدىن شۇنداق رىۋايەت قىلدى .لېكىن
ئەبۇ ھۇرەيرە ھەدىسنىڭ ئاخىرىنى مۇنداق رىۋايەت قىلدى« :كىمكى ئوتقا كىرسە ،ئوت ئۇنىڭغا
سالقىن ۋە خاتىرجەملىك (بېرىدىغان بولۇپ) بېرىدۇ .كىمكى ئۇنىڭغا كىرمىسە ،ئۇنىڭغا سۆرەپ
كىرگۈزۈلىدۇ» .ئىسھاق ئىبنى راھىيە بۇ ھەدىسنى مۇئاز ئىبنى ھىشامدىن شۇنداق رىۋايەت
قىلدى ،ئىبنى جەرىرمۇ بۇ ھەدىسنى ئەبۇ ھۇرەيرە رەزىيەلالھۇ ئەنھۇدىن شۇنداق رىۋايەت قىلدى.
ئاندىن ئەبۇ ھۇرەيرە :خالىساڭالر ،ﷲ تائاالنىڭ﴿ :پەيغەمبەر ئەۋەتمەي تۇرۇپ (ھېچ ئادەمنى)
جازالىغىنىمىز يوق﴾ دېگەن ئايىتىنى ئوقۇڭالر -،دېدى .مۇئەممەرمۇ بۇ ھەدىسنى ئەبۇ ھۇرەيرە
رەزىيەلالھۇ ئەنھۇدىن رىۋايەت قىلغان.

608

ئىككىنچى ھەدىس :ئىمام بۇخارى ۋە مۇسلىم ئەبۇ ھۇرەيرە رەزىيەلالھۇ ئەنھۇدىن پەيغەمبەر
ئەلەيھىسساالمنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ« :خۇددى ھەر قانداق ھايۋان بالىسى
يېڭى تۇغۇلغاندا ،ئەزالىرى ساق ـ ساالمەت ،ئەيىبسىز تۇغۇلغىنىدەك ،ھەر قانداق باال (باشقا بىر
ئاڭ بولمىغان) ھەق دىننى تونۇش تەبىئىتى بىلەن تۇغۇلغان بولىدۇ .ئاتا ـ ئانىسى ئۇ بالىنى يا
يەھۇدىي ياكى خىرىستىئان ۋەياكى مەجۇسى (ئوت پەرەس) قىلىدۇ».
يەنە بىر رىۋايەتتە ساھابىلەر :ئى ﷲ تائاالنىڭ پەيغەمبىرى! (باالغەتكە يەتمەي تۇرۇپ ئۆلۈپ
كەتكەن) كىچىك بالىالرنىڭ ھۆكمى قانداق بولىدۇ؟ -دەپ سورىدى .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم:
«ﷲ تائاال ئۇالرنىڭ (چوڭ بولسا) نېمە ئىشالرنى قىلىدىغانلىقىنى بىلگۈچىدۇر» دەپ جاۋاب
بەردى.
ئىمام ئەھمەد ئەبۇ ھۇرەيرە رەزىيەلالھۇ ئەنھۇدىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ مۇنداق

ئىسرا سۈرىسى

دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ« :مۇسۇلمانالرنىڭ كىچىك بالىلىرى جەننەتتە بولىدۇ ،ئۇالرغا ئىبراھىم
ئەلەيھىسساالم كېپىل بولىدۇ».
ئىمام مۇسلىم ئىياز ئىبنى ھامماددىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ ھەدىس قۇددىسىدا مۇنداق
دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ« :ﷲ تائاال مۇنداق دېدى :مەن بەندىلىرىمنى ھەق تەرەپدارى
قىلىپ ياراتتىم» .يەنە بىر رىۋايەتتە« :مۇسۇلمان قىلىپ (ياراتتىم)» دەپ كەلدى.
ئۈچىنچى ھەدىس :ئەبۇرىجا ئەتارىدى ئەبۇسەمەرە رەزىيەلالھۇ ئەنھۇنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى
رىۋايەت قىلىدۇ :پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم« :بارلىق بالىالر ئىسالمنى تونۇش تەبىئىتى بىلەن
تۇغۇلىدۇ» دېگەن ئىدى .ساھابىلەر :ئى ﷲ نىڭ پەيغەمبىرى! مۇشرىكالرنىڭ باال ـ چاقىلىرىچۇ؟-
دېدى .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم« :مۇشرىكالرنىڭ باال ـ چاقىلىرىمۇ شۇنداق (تۇغۇلىدۇ)» دېدى.
تەبرانى سەمەرە رەزىيەلالھۇ ئەنھۇنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :بىز پەيغەمبەر
ئەلەيھىسساالمدىن مۇشرىكالرنىڭ باال ـ چاقىلىرى توغرۇلۇق سوئال سورىدۇق ،پەيغەمبەر
ئەلەيھىسساالم« :ئۇالر جەننەتتىكى كىشىلەرنىڭ خىزمەتچىلىرى بولىدۇ» دېدى.
تۆتىنچى ھەدىس :ئىمام ئەھمەد مۇئاۋىيەنىڭ قىزى ھەسنادىن ئۇنىڭ تاغىسىنىڭ مۇنداق
دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :مەن :ئى ﷲ نىڭ پەيغەمبىرى! كىم جەننەتتە بولىدۇ؟ -دېدىم.
پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم« :پەيغەمبەر ،شېھىت ،كىچىك باال ۋە تىرىك كۆمۈۋېتىلگەن قىزالر
جەننەتتە بولىدۇ» دېدى.

بۇ مەسىلە توغرىسىدا گەپ قىلىشنىڭ ياخشى ئەمەسلىكى
بۇ مەسىلىدە گەپ قىلىش توغرا دەلىل ـ پاكىتالرغا ئېھتىياجلىق بولغاچقا ،بەزى كىشىلەر بۇ
مەسىلە ھەققىدە قۇرئان ياكى ھەدىستىن ھېچقانداق پاكىتى يوق گەپ قىلىپ قويۇشى مۇمكىن.
شۇڭا ،كۆپ قىسىم ئالىمالر بۇ مەسىلىدە گەپ قىلىشنى ياخشى ئەمەس دەپ قارايدۇ ،بۇنداق
قارايدىغانالر بولسا ،ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇما ،قاسىم ئىبنى مۇھەممەد ،مۇھەممەد ئىبنى
ھەنەفىيە ۋە باشقا ئالىمالردۇر.
ئىبنى ھاببان جەرىر ئىبنى ھازىمدىن ئەبۇرىجا ئەتارىدىنىڭ :مەن ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ
ئەنھۇمانىڭ مۇنبەردە تۇرۇپ :پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم« :بۇ ئۈممەتنىڭ ئىشى كىچىك بالىالر ۋە قازايى
ـ قەدەر ھەققىدە سۆز قىلمىسىال (بىرى ـ بىرىگە) يېقىن بولىدۇ (يەنى ئارىلىقىدا ئىختىالپ بولمايدۇ)»
دېگەن ئىدى -،دېگەنلىكىنى ئاڭلىغانلىقىنى رىۋايەت قىلىدۇ .ئىبنى ھاببان« :ئۇالر (كىچىك بالىالر
بولسا) مۇشرىكالرنىڭ كىچىك بالىلىرىدۇر» دەيدۇ.
ئەبۇبەكرىمۇ بۇ ھەدىسنى جەرىر ئىبنى ھازىمدىن شۇنداق رىۋايەت قىلدى .بىر تۈركۈم ئالىمالر
ئەبۇرىجادىن ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ شۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلدى.

*******
ﯯﯰﯱﯲﯳﯴﯵﯶﯷ ﯸﯹﯺﯻﯼﯽ

609

بىرەر شەھەر (ئاھالىسى) نى ھاالك قىلماقچى بولساق ،ئۇنىڭدىكى دۆلەتمەن ئادەملەرنى (بىزگە
ئىتائەت قىلىشقا) بۇيرۇيمىز ،ئۇالر ئىتائەت قىلماي ،پىسقى -پاسات قىلىدۇ -دە ،ئۇالرغا ئازابىمىز
تېگىشلىك بولىدۇ ،شۇنىڭ بىلەن ،ئۇالرنى قورقۇنچلىق رەۋىشتە ھاالك قىلىمىز﴿.﴾16
تەپسىرشۇناسالر بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە ئىختىالپ قىلىشىپ قالدى .بەزىلەر بۇ ئايەتنىڭ
مەنىسى ھەققىدە :بىز ئۇنىڭدىكى دۇلەتمەن ئادەملەرنى قەدەردە شۇنداق پىتنە ـ پاسات قىلىشقا
بۇيرۇيمىز دېگەنلىكتۇر .چۈنكى ،ﷲ تائاال :پىتنە ـ پاساتالرنى قىل! -دەپ بۇيرۇق بەرمەيدۇ-،
دېدى .بەزىلەر بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە :ﷲ تائاال ئۇالرنى پىتنە ـ پاساتالرنى قىلىشقا ئۆگىتىپ
قويىدۇ ـ دە ،شۇنىڭ بىلەن ئۇالر ئازابقا تېگىشلىك بولىدۇ -،دېدى .ئىبنى جەرىر ئىبنى ئابباس
رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ :بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ،بىز ئۇالرنى ياخشى ئىشالرنى قىلىشقا بۇيرۇيمىز،
ئاندىن ئۇالر پىتنە ـ پاساتالرنى قىلىدۇ ـ دە ،جازاغا تېگىشلىك بولىدۇ دېگەنلىكتۇر -،دېگەنلىكىنى
رىۋايەت قىلدى.
سەئىد ئىبنى جۇبەيرىمۇ بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە شۇنداق دېدى .ئەلى ئىبنى ئەبۇتەلھە
ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ :بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ،بىز ئۇ شەھەرگە ئۇنىڭ ئەسكىلىرىنى
ھۆكۈمران قىلىپ قويدۇق ،ئۇالر شەھەرلەردە يامان ئىشالرنى قىلىدۇ ،ئۇالر شۇ ئىشالرنى قىلغان
ھامان ﷲ تائاال ئۇالرنى ئازاب بىلەن ھاالك قىلىدۇ دېگەنلىكتۇر -،دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلدى.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دېدى﴿ :ھىيلە -مىكىر ئىشلىتىشلىرى ئۈچۈن (مەككىدە قۇرەيشنىڭ
چوڭلىرىنى باش گۇناھكار قىلغىنىمىزدەك) ،ھەر بىر شەھەرنىڭ چوڭلىرىنى باش گۇناھكار قىلدۇق،
ئۇالرنىڭ ئىشلەتكەن ھىيلە -مىكىرلىرى ئۆزلىرىگە يانىدۇ (يەنى ئۇالر شۇ ھىيلە -مىكىرلەرنىڭ
ۋابالىغا قالىدۇ) ،ئۇالر (بۇنى) سەزمەيدۇ﴾(((.
يۇقىرىدىكى ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە ئەبۇئالىيە ،مۇجاھىد ۋە رەبىيئ ئىبنى ئەنەس
قاتارلىقالرمۇ شۇنداق دېدى .ئەۋفىي ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ :ئۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ،بىز
(يامان ئىش قىلىدىغانالرنىڭ) سانىنى ئاۋۇتتۇق دېگەنلىكتۇر -،دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلدى .ئۇ
ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە ئىكرىمە ،ھەسەن ،زەھھاك ،قەتادە ۋە زۆھرىالرمۇ شۇنداق دېدى.

*******
ﯾ ﯿﰀ ﰁﰂﰃﰄﰅﰆﰇﰈﰉﰊﰋﰌ
610

نۇھتىنكېيىن(پەيغەمبەرلىرىنىئىنكارقىلغان)نۇرغۇنئۈممەتلەرنىھاالكقىلدۇق،پەرۋەردىگارىڭ
بەندىلىرىنىڭ گۇناھلىرىنى تولۇق بىلىپ تۇرۇشتا ،كۆرۈپ تۇرۇشتا يېتەرلىكتۇر﴿.﴾17

قۇرەيشلەر ئۈچۈن قىلىنغان تەھدىت
ﷲ تائاال ئۆزىنىڭ نۇھ ئەلەيھىسساالمدىن كېيىن پەيغەمبەرلەرنى ئىنكار قىلغان نۇرغۇنلىغان
((( ئەنئام سۈرىسى 123ـ ئايەت.

ئىسرا سۈرىسى

قەۋملەرنى ھاالك قىلغانلىقىنى بايان قىلىش ئارقىلىق پەيغەمبىرى مۇھەممەد ئەلەيھىسساالمنى
ئىنكار قىلغان قۇرەيش كاپىرلىرىغا تەھدىت سالدى .بۇ ئايەت ئادەم ئەلەيھىسساالم بىلەن نۇھ
ئەلەيھىسساالمنىڭ ئارىلىقىدىكى ئۈممەتلەرنىڭ ھەممىسىنىڭ ئىسالمدا ئىكەنلىكىنى كۆرسىتىدۇ.
ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇما بۇ ھەقتە مۇنداق دېدى :ئادەم ئەلەيھىسساالم بىلەن نۇھ
ئەلەيھىسساالمنىڭ ئارىلىقىدىكى ئون ئەسىردە كىشىلەرنىڭ ھەممىسى ئىسالم دىنىدا ئىدى .ئايەتنىڭ
مەنىسى :ئى پەيغەمبەرنى ئىنكار قىلغۇچىالر! سىلەر ﷲ تائاالغا ئىلگىرىكى پەيغەمبەرلەرنى ئىنكار
قىلغۇچىالردىن ھۆرمەتلىك ئەمەس .سىلەر پەيغەمبەرلەرنىڭ ئەڭ ئېسىلىنى ۋە مەخلۇقاتالرنىڭ ئەڭ
ھۆرمەتلىكىنى ئىنكار قىلدىڭالر ،شۇڭا سىلەر جازالىنىشقا ئەڭ اليىق ۋە ئەڭ ھەقلىقتۇرسىلەر.
﴿پەرۋەردىگارىڭ بەندىلىرىنىڭ گۇناھلىرىنى تولۇق بىلىپ تۇرۇشتا ،كۆرۈپ تۇرۇشتا
يېتەرلىكتۇر﴾ يەنى ﷲ تائاال بەندىلەرنىڭ قىلغان ياخشى ۋە يامان ئىشلىرىنىڭ ھەممىسىنى

بىلگۈچىدۇر ،ﷲ تائاالغا ئۇالرنىڭ قىلغان ئىشلىرىدىن مەخپىي بولىدىغىنى يوقتۇر.

*******
ﭑ ﭒﭓ ﭔ ﭕ ﭖ ﭗ ﭘ ﭙ ﭚ ﭛ ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ
ﭢﭣﭤﭥ ﭦﭧﭨﭩﭪﭫﭬﭭ ﭮ
ﭯﭰ
بىز دۇنيانى كۆزلىگەنلەر ئىچىدىن خالىغان ئادەمگە (ئۇنىڭ خالىغىنىنى ئەمەس) بىزنىڭ
خالىغىنىمىزنى بېرىمىز ،ئاندىن ئۇنى (ئاخىرەتتە) جەھەننەم بىلەن جازااليمىز ،جەھەننەمگە
ئۇ خارالنغان( ،ﷲ نىڭ رەھمىتىدىن) قوغالنغان ھالدا كىرىدۇ ﴿ .﴾18كىمكى ئاخىرەتنى
كۆزلەيدىكەن ۋە مۆمىن بولۇپ ئاخىرەتكە اليىق ئەمەللەرنى قىلىدىكەن ،مۇنداق ئادەملەرنىڭ
قىلغان ئەمەلى (ﷲ نىڭ دەرگاھىدا) قوبۇل بولىدۇ﴿.﴾19

دۇنيانىال كۆزلىگەن كىشىنىڭ جازاسى ۋە ئاخىرەتنى
كۆزلىگەن كىشىنىڭ مۇكاپاتى
ﷲ تائاال بۇ ئايەتتە :دۇنيا ۋە دۇنيادىكى نازۇنېمەتلەر ئۇالرنى ئارزۇ قىلغان ۋە تەلەپ قىلغان
كىشىلەرگە كېلىدۇ -،دەپ خەۋەر بەردى .ﷲ تائاال بۇالردىن خالىغان كىشىگە خالىغان مىقداردا
بېرىدۇ .بۇ ئايەت مۇشۇ مەزمۇندا كەلگەن باشقا ئايەتلەرنىڭ مەنىسىنى دۇنيا ۋە ئۇنىڭدىكى نېمەتلەر
ﷲ تائاال خالىغان كىشىگە ۋە ئۇالردىن ﷲ تائاالنىڭ خالىغىنى كېلىدۇ دەپ خاسالشتۇرىدۇ.
چۈنكى ،ﷲ تائاال بۇ ئايەتتە مۇنداق دېدى﴿ :بىز دۇنيانى كۆزلىگەنلەر ئىچىدىن خالىغان ئادەمگە
(ئۇنىڭ خالىغىنىنى ئەمەس) بىزنىڭ خالىغىنىمىزنى بېرىمىز﴾.
﴿ئاندىن ئۇنى (ئاخىرەتتە) جەھەننەم بىلەن جازااليمىز ،جەھەننەمگە ئۇ خارالنغان (ﷲ نىڭ
رەھمىتىدىن) قوغالنغان ھالدا كىرىدۇ﴾ يەنى ئۇ ،يوقىلىپ كېتىدىغان دۇنيانى مەڭگۈ قالىدىغان

611

ئاخىرەتتىن ئەال بىلىپ ،ئۆزىنىڭ يامان ئىش قىلىپ قويغانلىقى ئۈچۈن ئەيىبلەنگەن ،ﷲ
تائاالنىڭ رەھمىتىدىن يىراق قىلىنغان ۋە خارالنغان ھالەتتە جەھەننەمگە كىرىدۇ.
﴿كىمكى ئاخىرەتنى كۆزلەيدىكەن ۋە مۆمىن بولۇپ ئاخىرەتكە اليىق ئەمەللەرنى قىلىدىكەن﴾

يەنى كىمكى ئاخىرەتنى ۋە ئۇنىڭدىكى نازۇ نېمەتلەرنى كۆزلەيدىكەن ،ساۋاب ۋە مۇكاپات
بېرىدىغانلىقىغا چىن دىلىدىن ئىشىنىپ تۇرۇپ ،ئۇنى ئۆز يولى بىلەن ئىزلەيدىكەن ،ئۇنىڭ يولى
پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمغا ئەگىشىش يولىدۇر﴿ ،مۇنداق ئادەملەرنىڭ قىلغان ئەمەلى (ﷲ نىڭ
دەرگاھىدا) قوبۇل بولىدۇ﴾.

*******
ﭱ ﭲ ﭳ ﭴ ﭵ ﭶ ﭷﭸ ﭹ ﭺ ﭻ ﭼ ﭽ ﭾ ﭿ ﮀﮁ
ﮂﮃﮄﮅﮆﮇﮈﮉﮊ ﮋ
بۇالرنىڭ ۋە ئۇالرنىڭ ھەر ئىككىسىگە پەرۋەردىگارىڭنىڭ ئاتا قىلغىنىدىن بېرىمىز.
پەرۋەردىگارىڭنىڭ ئاتا قىلغىنى (ھېچ ئادەمدىن) مەنئى قىلىنمايدۇ﴿ .﴾20ئۇالرنىڭ بەزىسىنى
بەزىسىدىن قانداق ئۈستۈن قىلغانلىقىمىزغا قارىغىن ،ئاخىرەت دەرىجىلىرىدىكى (پەرق) ئەلۋەتتە
تېخىمۇ چوڭدۇر ۋە ئۈستۈنلۈك (جەھەتتىكى پەرق) زىيادە چوڭدۇر﴿.﴾21
ﷲ تائاال بۇ ئايەتتە :دۇنيانى ۋە ئاخىرەتنى كۆزلىگەنلەرنىڭ ھەر ئىككىسىگە پەرۋەردىگارىڭ
بەرگەن نەرسىدىن بىرىمىز -،دەپ خەۋەر بەردى .پەرۋەردىگار بولسا خالىغىنىنى قىلغۇچى ،زۇلۇم
قىلماي ھۆكۈم قىلغۇچى زاتتۇر .شۇڭا ،ھەر ئىككى گۇرۇھقا ئۇ ئىككى گۇرۇھ ئۈچۈن ھەقلىق بولغان
بەختلىك ۋە بەختسىزلىكنى بەرگۈچىدۇر .ﷲ تائاالنىڭ ھۆكمىنى ھېچ كىشى قايتۇرالمايدۇ .ﷲ
تائاالنىڭ بەرگىنىگە ھېچ كىشى ئارىلىشالمايدۇ ۋە ئۇنىڭ خالىغىنىنى ھېچ كىشى ئۆزگەرتەلمەيدۇ.
شۇڭا ،ﷲ تائاال مۇنداق دېدى﴿ :پەرۋەردىگارىڭنىڭ ئاتا قىلغىنى (ھېچ ئادەمدىن) مەنئى
قىلىنمايدۇ﴾ يەنى ھېچ كىشى توسۇۋااللمايدۇ ۋە قايتۇرۇۋېتەلمەيدۇ .قەتادە :بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى،
پەرۋەردىگارىڭنىڭ بەرگەن نەرسىسى كەم بولمايدۇ دېگەنلىكتۇر -،دېدى.

612

﴿ئۇالرنىڭ بەزىسىنى بەزىسىدىن قانداق ئۈستۈن قىلغانلىقىمىزغا قارىغىن﴾ يەنى دۇنيادا
شۇنداق قىلغانلىقىمىزغا قارىغىن .شۇڭا ئۇالرنىڭ ئىچىدە بايالرمۇ ،پېقىالرمۇ( ،بايلىقتا) ئوتتۇرا
ھالالرمۇ ،چىرايلىقالرمۇ ،سەتلەرمۇ( ،چىرايىدا) ئوتتۇرا ھالالرمۇ ،كىچىك ئۆلۈپ كېتىدىغانالرمۇ،
قېرىغىچە ياشاپ ئۆلۈپ كېتىدىغانالرمۇ ،ئوتتۇرا ياشتا ئۆلۈپ كېتىدىغانالرمۇ بار.
﴿ئاخىرەت دەرىجىلىرىدىكى (پەرق) ئەلۋەتتە تېخىمۇ چوڭدۇر ۋە ئۈستۈنلۈك (جەھەتتىكى
پەرق) زىيادە چوڭدۇر﴾ يەنى ئاخىرەتتە ئۇالرنىڭ ئارىلىقىدا بولىدىغان پەرق ئۇالرنىڭ دۇنيادا

بولغان پەرقىدىن تولىمۇ چوڭدۇر .چۈنكى ،ئۇالرنىڭ ئىچىدە جەھەننەمنىڭ تۆۋەن قاتلىرىدا،
ئۇنىڭ زەنجىر ـ ئىسكەنجىلىرىدە بولىدىغانالرمۇ ،جەننەتنىڭ ئەڭ ئۈستۈن دەرىجىلەردە ،ئۇنىڭ
نازۇ نېمەتلىرىدە بولىدىغانالرمۇ بار .جەھەننەمگە كىرگەنلەرنىڭ ۋە جەننەتكە كىرگەنلەرنىڭ
ئارىسىدىمۇ ئۆزئارا پەرق بار .چۈنكى ،جەننەتتە يۈز دەرىجە بار بولۇپ ،ھەر ئىككى دەرىجىنىڭ

ئىسرا سۈرىسى

ئارىسى ئاسمان ـ زېمىننىڭ ئارىسىدەك كېلىدۇ .ئمام بۇخارى ۋە مۇسلىم پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ
مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ« :شەك ـ شۈبھىسىزكى ،يۇقىرى دەرىجىنىڭ ئىگىلىرى بولغان
كىشىلەر ئۆزلىرىدىن يۇقىرى دەرىجىدىكى كىشىلەرنى خۇددى سىلەر ئاسماننىڭ ئەتراپىدىكى
يۇلتۇزالرنى كۆرگىنىڭالردەك كۆرىدۇ».
ﷲ تائاال مۇنداق دەيدۇ﴿ :ئاخىرەت دەرىجىلىرىدىكى (پەرق) ئەلۋەتتە تېخىمۇ چوڭدۇر ۋە
ئۈستۈنلۈك (جەھەتتىكى پەرق) زىيادە چوڭدۇر﴾.

*******
ﮌﮍﮎﮏﮐﮑﮒﮓﮔ ﮕ
ﷲ غا باشقا مەبۇدنى (شېرىك) قىلمىغىن( ،ئۇنداق قىلساڭ ﷲ نىڭ دەرگاھىدا)
ئەيىبلەنگەن( ،ﷲ نىڭ ياردىمىدىن) مەھرۇم بولغان ھالدا (دوزاختا ھەمىشە) قالىسەن﴿.﴾22
﴿ﷲ غا باشقا مەبۇدنى (شېرىك) قىلمىغىن﴾ ﷲ تائاالغا شېرىك كەلتۈرمەسلىككە بۇيرۇلغان
كىشىلەر بولسا (باالغەتكە يېتىش ،ئەقلى ـ ھوشى جايىدا بولۇشتەك شەرتلەرگە توشۇپ) ئىبادەتكە
بۇيرۇلغان كىشىلەردۇر .يەنى ،ئى ئىبادەتكە بۇيرۇلغان كىشى! سەن قىلغان ئىبادەتلىرىڭدە
پەرۋەردىگارىڭغا شېرىك كەلتۈرمىگىن(﴿ ،ئۇنداق قىلساڭ ﷲ نىڭ دەرگاھىدا) ئەيىبلەنگەن( ،ﷲ
نىڭ ياردىمىدىن) مەھرۇم بولغان ھالدا (دوزاختا ھەمىشە) قالىسەن﴾ بۇنداق قىلساڭ ،پەرۋەردىگار
ساڭا ياردەم بەرمەستىن ،ئەكسىچە سېنى سەن ئىبادەت قىلغان نەرسىگە تاشالپ قويىدۇ .ئۇ نەرسە
ساڭا زىيان ۋە پايدا يەتكۈزۈشكە ئىگە ئەمەستۇر .چۈنكى ،زىيان ۋە پايدىنىڭ ئىگىسى شېرىكى
يوق ﷲ تائاالدۇر.
ئىمام ئەھمەد ئابدۇلالھ ئىبنى مەسئۇدتىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى
رىۋايەت قىلىدۇ« :كىمكى بىرەر نەرسىگە ھاجەتمەن بولۇپ قېلىپ ھاجىتىنىڭ (راۋا بولۇشىنى)
كىشىلەردىن ئۈمىد قىلسا ،ئۇنىڭ ھاجىتى راۋا بولمايدۇ ،كىمكى ھاجىتىنىڭ (راۋا بولۇشىنى)
پەقەت ﷲ تائاالدىن ئۈمىد قىلسا ،ﷲ تائاال ئۇنىڭغا بىھاجەتلىكنى (مەلۇم مۇددەتتىن كېيىن ياكى
تېزال) بېرىدۇ» .بۇ ھەدىسنى ئەبۇداۋۇد ۋە تىرمىزىمۇ رىۋايەت قىلغان.

*******
ﮖ ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ ﮜ ﮝ ﮞﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ
ﮥ ﮦﮧﮨﮩ ﮪﮫﮬﮭﮮﮯ ﮰﮱﯓ ﯔﯕ
ﯖﯗﯘﯙﯚﯛﯜ ﯝ ﯞﯟ
پەرۋەردىگارىڭ پەقەت ئۇنىڭ ئۆزىگىال ئىبادەت قىلىشىڭالرنى ۋە ئاتا -ئاناڭالرغا ياخشىلىق
قىلىشىڭالرنى تەۋسىيە قىلدى ،ئۇالرنىڭ بىرى ،يا ئىككىلىسى سېنىڭ قول ئاستىڭدا بولۇپ

613

ياشىنىپ قالسا ،ئۇالرغا ئوھوي دېمىگىن (يەنى ماالللىقنى بىلدۈرىدىغان شۇنچىلىك سۆزنىمۇ
قىلمىغىن) ،ئۇالرنى دۈشكەلىمىگىن ،ئۇالرغا ھۈرمەت بىلەن يۇمشاق سۆز قىلغىن﴿ .﴾23ئۇالرغا
كامالى مېھرىبانلىقتىن ناھايىتى كەمتەر مۇئامىلىدە بولغىن ۋە« :ئى پەرۋەردىگارىم! ئۇالر مېنى
كىچىكلىكىمدە تەربىيىلىگىنىدەك ئۇالرغا مەرھەمەت قىلغىن» دېگىن﴿.﴾24

اﷲ تائاالنى بىردەپ بىلىش ۋە ئاتا ـ ئانىغا ياخشىلىق قىلىش
شېرىكى يوق ﷲ تائاال كىشىلەرنى پەقەت ئۆزىگىال ئىبادەت قىلىشقا ۋە ئاتا ـ ئانىغا
ياخشىلىق قىلىشقا بۇيرۇپ مۇنداق دېدى﴿ :پەرۋەردىگارىڭ پەقەت ئۇنىڭ ئۆزىگىال ئىبادەت
قىلىشىڭالرنى ۋە ئاتا -ئاناڭالرغا ياخشىلىق قىلىشىڭالرنى تەۋسىيە قىلدى﴾ ﷲ تائاال بۇ ھەقتە
مۇنداق دېدى(﴿ :ئى ئىنسان!) ماڭا ۋە ئاتا-ئاناڭغا شۈكۈر قىلغىن ،ئاخىر قايتىدىغان جاي مېنىڭ
دەرگاھىمدۇر﴾(((﴿ .ئۇالرنىڭ بىرى ،يا ئىككىلىسى سېنىڭ قول ئاستىڭدا بولۇپ ياشىنىپ قالسا،
ئۇالرغا ئوھوي دېمىگىن (يەنى ماالللىقنى بىلدۈرىدىغان شۇنچىلىك سۆزنىمۇ قىلمىغىن)﴾ يەنى سەن
ئۇ ئىككىسىگە قاتتىق گەپ قىلما ،ھەتتا قاتتىق گەپكە كىرىدىغان سۆزلەرنىڭ ئەڭ ئاددىيسى
بولغان ئوھوي دېگەن سۆزنىمۇ قىلمىغىن.
﴿ئۇالرنى دۈشكەلىمىگىن﴾ يەنى سەندىن ئۇالرغا قارىتا يىر قوپال ھەرىكەتمۇ بولۇپ قالمىسۇن.
ئەتا ئىبنى رەباھ بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە :سەن ئۇ ئىككىسىگە قولۇڭنى سىلكىگەندەك بىر
ھەرىكەتنىمۇ قىلما -،دېدى .ﷲ تائاال يۇقىرىدا ئاتا ـ ئانىغا قاتتىق گەپ قىلىشتىن ۋە يامان
ئىش قىلىپ قويۇشتىن توستى .ئاندىن بۇ يەردە ئۇالرغا ياخشى گەپ قىلىشقا ۋە ياخشىلىق قىلىشقا
بۇيرۇپ مۇنداق دېدى﴿ :ئۇالرغا ھۈرمەت بىلەن يۇمشاق سۆز قىلغىن﴾ يەنى سەن ھۆرمەت ۋە ئەدەب
بىلەن يۇمشاق ۋە چىرايلىق گەپ قىلغىن.
﴿ئۇالرغا كامالى مېھرىبانلىقتىن ناھايىتى كەمتەر مۇئامىلىدە بولغىن﴾ يەنى سەن كەمتەرلىكىڭنى
ئەمەلىيىتىڭدە كۆرسەتكىن﴿ .ۋە« :ئى پەرۋەردىگارىم! ئۇالر مېنى كىچىكلىكىمدە تەربىيىلىگىنىدەك
ئۇالرغا مەرھەمەت قىلغىن» دېگىن﴾ يەنى ئۇالر ياشتا چوڭ بولغاندا ۋە ۋاپات بولۇپ كەتكەندە،
ئۇالرغا مەرھەمەت قىلغىن.

614

ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇما مۇنداق دېدى :ﷲ تائاال بۇ ئايەتتىن كېيىن﴿ :پەيغەمبەرگە
ۋە مۆمىنلەرگە مۇشرىكالرنىڭ ئەھلى دوزاخ ئىكەنلىكى ئېنىق مەلۇم بولغاندىن كېيىن ،مۇشرىكالر
ئۇالرنىڭ تۇغقىنى بولغان تەقدىردىمۇ ،ئۇالرغا مەغپىرەت تەلەپ قىلىشى دۇرۇس ئەمەس﴾((( دېگەن
ئايىتىنى نازىل قىلدى
بىز تۆۋەندە ئاتا ـ ئانىغا ياخشىلىق قىلىشقا بۇيرۇپ كەلگەن ھەدىسلەرنى بايان قىلىمىز.
ئەنەس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇ ۋە باشقىالر مۇنداق دېدى :پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم مۇنبەرگە چىقىپ
بولۇپ ،ئاندىن« :ئامىن ،ئامىن ،ئامىن» دېدى .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمغا :ئى ﷲ تائاالنىڭ
((( لوقمان سۈرىسى 14ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( تەۋبە سۈرىسى 113ـ ئايەت.

ئىسرا سۈرىسى

پەيغەمبىرى! نېمىگە ئامىن دەيسەن؟ -دېيىلگەندە ،پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم« :جىبرىئىل كېلىپ:
ئى مۇھەممەد! قېشىدا ئىسمىڭ چىقىپ ساڭا دۇرۇت ئېيتمىغان كىشى خار بولسۇن دەپ ،ئامىن
دېگىن! -دېدى .مەن“ :ئامىن” دېدىم .جىبرىئىل :رامىزان ئېيى كىرىپ ،ئاندىن ئۇ ئاي چىقىپ
كەتكەنگە قەدەر گۇناھى مەغپىرەت قىلىنماي قالغان كىشى خار بولسۇن دەپ ،ئامىن دېگىن!-
دېدى .مەن“ :ئامىن” دېدىم .جىبرىئىل :ئاتا ـ ئانىسىنىڭ ئىككىسىنى ياكى بىرىنى كۆرەلىگەن،
ئاندىن ئۇالر ئۇنى جەننەتكە كىرگۈزەلمىگەن((( كىشى خار بولسۇن دەپ ،ئامىن دېگىن! -دېدى.
مەن“ :ئامىن” دېدىم» دېدى.
ئىمام ئەھمەد ئەبۇ ھۇرەيرە رەزىيەلالھۇ ئەنھۇدىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ مۇنداق
دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ« :ئاتا ـ ئانىسىنىڭ بىرى ياكى ئىككىسىنىڭ قېرىغانلىقىنى كۆرۈپ،
جەننەتكە كىرەلمىگەن كىشى خار بولسۇن ،خار بولسۇن ،خار بولسۇن» .بۇ ھەدىسنى ئىمام
مۇسلىممۇ رىۋايەت قىلغان.
ئىمام ئەھمەد مۇئاۋىيە ئىبنى جاھىمەنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :مەن پەيغەمبەر
ئەلەيھىسساالمنىڭ قېشىغا كېلىپ :ئى ﷲ تائاالنىڭ پەيغەمبىرى! مەن ئۇرۇشقا چىقىش ئۈچۈن
مەسلىھەت سالغىلى قېشىڭغا كەلدىم -،دېدىم .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم« :ئاناڭ بارمۇ؟» دېدى.
مەن :ھەئە بار -،دېدىم .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم« :ئاناڭنىڭ خىزمىتىدە بولغىن .چۈنكى،
جەننەت ئاناڭنىڭ قەدىمى ئاستىدا» دېدى .ئاندىن مەن باشقا ئۇرۇشالرغا چىقماقچى بولۇپ
ئىككىنچى ۋە ئۈچىنچى قېتىم كەلگەندىمۇ شۇنداق جاۋابنى ئالدىم .بۇ ھەدىسنى نەسەئى ۋە ئىبنى
ماجەمۇ رىۋايەت قىلدى.
ئىمام ئەھمەد مىقدام ئىبنى مەئدى كەرۇبەدىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى
رىۋايەت قىلىدۇ« :شۈبھىسىزكى ،ﷲ تائاال سىلەرگە دادىلىرىڭالرغا ياخشىلىق قىلىشىڭالرنى
تەۋسىيە قىلىدۇ .شۈبھىسىزكى ،ﷲ تائاال سىلەرگە ئانىلىرىڭالرغا ياخشىلىق قىلىشىڭالرنى تەۋسىيە
قىلىدۇ .شۈبھىسىزكى ،ﷲ تائاال سىلەرگە ئانىلىرىڭالرغا ياخشىلىق قىلىشىڭالرنى تەۋسىيە قىلىدۇ.
شۈبھىسىزكى ،ﷲ تائاال سىلەرگە ئانىلىرىڭالرغا (ياخشىلىق قىلىشىڭالرغا) تەۋسىيە قىلىدۇ.
شۈبھىسىزكى ،ﷲ تائاال سىلەرگە (ئاتا ـ ئاناڭالردىن قالسا) يېقىن تۇغقانلىرىڭالرغا ،بۇالردىن
كېيىنكى يېقىن تۇغقانلىرىڭالرغا ياخشىلىق قىلىشىڭالرنى تەۋسىيە قىلىدۇ» .بۇ ھەدىسنى ئىبنى
ماجەمۇ رىۋايەت قىلدى.
ئىمام ئەھمەد يەربۇئ جەمەتىدىن بىر ئادەمنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :مەن
پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ قېشىغا كەلگەن ئىدىم .ئۇنىڭ كىشىلەرگە سۆزلەۋېتىپ« :بەرگۈچى
قولۇڭنى ئاۋۋال ئاناڭغا ،داداڭغا ،ھەمشىرەڭگە ،قېرىندىشىڭغا ،ئاندىن يېقىن تۇغقانلىرىڭالرغا،
بۇالردىن كېيىنكى يېقىن تۇغقانلىرىڭالرغا ئاچىسەن» دېگەنلىكىنى ئاڭلىدىم.

*******
((( ئاتا ـ ئانىسىنىڭ ياخشى خىزمىتىنى قىلماي (ئۇالرنى) تاشلىۋەتكەن گۇناھى سەۋەبىدىن جەننەتكە كىرەلمىگەن كىشى
خار بولسۇن.

615

ﯠﯡﯢﯣﯤﯥﯦﯧﯨ ﯩﯪﯫ ﯬ ﯭ
پەرۋەردىگارىڭالر دىلىڭالردىكىنى ئوبدان بىلگۈچىدۇر ،ئەگەر سىلەر ياخشى بولساڭالر (يەنى
ئاتا -ئاناڭالرنى قاخشاتقۇچى بولمىساڭالر ،ﷲ سىلەرنىڭ خاتالىقىڭالرنى كەچۈرىدۇ) .ﷲ
ھەقىقەتەن تەۋبە قىلىپ تۇرغۇچىالرنى مەغپىرەت قىلغۇچىدۇر﴿.﴾25

بالىنىڭ ئاتا ـ ئانىسى ھەققىدە ئۆتكۈزۈپ سالغان خاتالىقىنىڭ (ئۇنىڭ)
اﷲ تائاالغا تەۋبە قىلىشى بىلەن كەچۈرۈلۈپ كېتىدىغانلىقى
سەئىد ئىبنى جۇبەير﴿ :پەرۋەردىگارىڭالر دىلىڭالردىكىنى ئوبدان بىلگۈچىدۇر﴾ دېگەن
ئايەتتىكى كىشىدىن نىيىتىدە ۋە دىلىدا بىر نېمە بولماس دەپ ،ئاتا ـ ئانىسىغا ئاچچىقالپ قالغان
كىشى كۆزدە تۇتۇلىدۇ -،دېدى .يەنە بىر رىۋايەتتە ئۇ( :ئاتا ـ ئانىسىغا) ياخشىلىقنى كۆزلەپ
شۇنداق قىلىپ سالغان كىشى كۆزدە تۇتۇلىدۇ -،دېدى.
﴿پەرۋەردىگارىڭالر دىلىڭالردىكىنى ئوبدان بىلگۈچىدۇر ،ئەگەر سىلەر ياخشى بولساڭالر
(يەنى ئاتا -ئاناڭالرنى قاخشاتقۇچى بولمىساڭالر ،ﷲ سىلەرنىڭ خاتالىقىڭالرنى كەچۈرىدۇ)﴾.

﴿ﷲ ھەقىقەتەن تەۋبە قىلىپ تۇرغۇچىالرنى مەغپىرەت قىلغۇچىدۇر﴾ قەتادە بۇ ئايەتنىڭ
مەنىسى ھەققىدە :بۇالر ناماز ئوقۇيدىغانالرغا بويسۇنغۇچىالردۇر -،دېدى .شەئبى يەھيا ئىبنى
Sez Uygur ädäbiyättän 1 tekst ukıdıgız.
Çirattagı - Tefsir İbni Kesir - 03 - 51
  • Büleklär
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 01
    Süzlärneñ gomumi sanı 1940
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1031
    30.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 02
    Süzlärneñ gomumi sanı 1922
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 940
    36.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    60.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 03
    Süzlärneñ gomumi sanı 3421
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1303
    34.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 04
    Süzlärneñ gomumi sanı 3677
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1510
    30.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 05
    Süzlärneñ gomumi sanı 3649
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1496
    32.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 06
    Süzlärneñ gomumi sanı 3859
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1377
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 07
    Süzlärneñ gomumi sanı 3794
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1391
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 08
    Süzlärneñ gomumi sanı 3700
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1415
    33.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 09
    Süzlärneñ gomumi sanı 3732
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1319
    35.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 10
    Süzlärneñ gomumi sanı 3689
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1423
    33.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 11
    Süzlärneñ gomumi sanı 3717
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1430
    34.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    57.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 12
    Süzlärneñ gomumi sanı 3798
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1565
    35.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 13
    Süzlärneñ gomumi sanı 3702
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1468
    31.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 14
    Süzlärneñ gomumi sanı 3627
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1412
    33.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 15
    Süzlärneñ gomumi sanı 3720
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1522
    34.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 16
    Süzlärneñ gomumi sanı 3722
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1480
    31.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 17
    Süzlärneñ gomumi sanı 3603
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1403
    34.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 18
    Süzlärneñ gomumi sanı 3733
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1486
    32.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 19
    Süzlärneñ gomumi sanı 3590
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1477
    31.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 20
    Süzlärneñ gomumi sanı 3696
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1410
    34.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 21
    Süzlärneñ gomumi sanı 3729
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1450
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 22
    Süzlärneñ gomumi sanı 3761
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1439
    30.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 23
    Süzlärneñ gomumi sanı 3787
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1439
    30.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 24
    Süzlärneñ gomumi sanı 3753
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1382
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 25
    Süzlärneñ gomumi sanı 3667
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1324
    34.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 26
    Süzlärneñ gomumi sanı 3756
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1439
    32.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 27
    Süzlärneñ gomumi sanı 3846
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1444
    31.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 28
    Süzlärneñ gomumi sanı 3697
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1368
    29.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    41.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 29
    Süzlärneñ gomumi sanı 3800
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1361
    29.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    40.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 30
    Süzlärneñ gomumi sanı 3680
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1515
    34.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 31
    Süzlärneñ gomumi sanı 3694
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1445
    31.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 32
    Süzlärneñ gomumi sanı 3788
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1474
    34.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 33
    Süzlärneñ gomumi sanı 3728
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1430
    33.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 34
    Süzlärneñ gomumi sanı 3689
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1416
    33.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 35
    Süzlärneñ gomumi sanı 3684
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1479
    30.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 36
    Süzlärneñ gomumi sanı 3742
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1474
    33.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 37
    Süzlärneñ gomumi sanı 3638
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1437
    33.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 38
    Süzlärneñ gomumi sanı 3604
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1503
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 39
    Süzlärneñ gomumi sanı 3612
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1421
    32.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 40
    Süzlärneñ gomumi sanı 3633
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1436
    34.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 41
    Süzlärneñ gomumi sanı 3657
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1499
    29.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 42
    Süzlärneñ gomumi sanı 3658
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1412
    32.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 43
    Süzlärneñ gomumi sanı 3715
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1472
    32.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 44
    Süzlärneñ gomumi sanı 3805
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1510
    29.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 45
    Süzlärneñ gomumi sanı 3699
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1399
    34.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 46
    Süzlärneñ gomumi sanı 3615
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1447
    31.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 47
    Süzlärneñ gomumi sanı 3637
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1229
    36.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 48
    Süzlärneñ gomumi sanı 3673
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1010
    34.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 49
    Süzlärneñ gomumi sanı 3595
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1485
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 50
    Süzlärneñ gomumi sanı 3641
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1351
    35.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 51
    Süzlärneñ gomumi sanı 3694
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1420
    31.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 52
    Süzlärneñ gomumi sanı 3666
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1499
    34.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 53
    Süzlärneñ gomumi sanı 3611
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1384
    31.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 54
    Süzlärneñ gomumi sanı 3585
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1346
    35.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 55
    Süzlärneñ gomumi sanı 3712
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1359
    35.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 56
    Süzlärneñ gomumi sanı 3631
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1364
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 57
    Süzlärneñ gomumi sanı 3671
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1364
    35.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 58
    Süzlärneñ gomumi sanı 3737
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1412
    31.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 59
    Süzlärneñ gomumi sanı 3741
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1414
    31.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    42.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 60
    Süzlärneñ gomumi sanı 3599
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1386
    33.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 61
    Süzlärneñ gomumi sanı 3877
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1184
    31.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 62
    Süzlärneñ gomumi sanı 3683
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1419
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 63
    Süzlärneñ gomumi sanı 135
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 103
    61.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    67.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    70.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.