Latin

Tefsir İbni Kesir - 03 - 40

Süzlärneñ gomumi sanı 3633
Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1436
34.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
48.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
56.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
ads place
دېدى﴿ :لۇت قەۋمى (نىڭ دىيارى) سىلەر (نىڭ جايىڭالر) دىن يىراق ئەمەس﴾(((.

*******
ﮇﮇﮈ ﮉ ﮊﮋﮌﮍﮎﮏﮐﮑ ﮒﮓﮔ
ﮕ ﮖﮗﮘﮙﮚ ﮛ ﮜﮝﮞﮟﮠﮡﮢ ﮣ ﮤ
ھىجرىلىكلەر ھەقىقەتەن پەيغەمبەرلەرنى ئىنكار قىلدى (يەنى ئۇالرنىڭ سالىھ ئەلەيھىسساالمنى ئىنكار
قىلغانلىقى باشقا پەيغەمبەرلەرنىمۇ ئىنكار قىلغانلىقىدۇر)﴿ .﴾80ئۇالرغا مۆجىزىلىرىمىزنى كەلتۈردۇق (يەنى
تاشتىن چىشى تۆگە چىقىرىشتەك قۇدرىتىمىزگە دااللەت قىلىدىغان مۆجىزىلەرنى ئۇالرغا كۆرسەتتۇق)،
ئۇالر بۇ (مۆجىزە) لەردىن يۈز ئۆرۈدى﴿ .﴾81ئۇالر (ئازابتىن) ئەمىن بولغان ھالدا تاغالرنى تېشىپ
(بۇ بىزنى ﷲ نىڭ ئازابىدىن ساقاليدۇ دەپ) ئۆي ساالتتى﴿ .﴾82لېكىن قاتتىق چۇقان سەھەردىال
ئۇالرنى ھاالك قىلدى﴿ .﴾83ئۇالرنىڭ قىلغان ئەمگەكلىرى ئۆزلىرىگە ئەسقاتمىدى (يەنى ئۇالرنىڭ سالغان
بىنالىرى ئۇالرنى ﷲ نىڭ ئازابىدىن ساقالپ قااللمىدى)﴿.﴾84

سەمۇد قەۋمى بولغان ھىجىرلىقالرنىڭ ھاالك قىلىنىشى

482

ھىجىرلىقالر((( پەيغەمبەر سالىھ ئەلەيھىسساالمنى “يالغان” دېگەن سەمۇد قەۋمىدۇر .كىمكى
بىر پەيغەمبەرنى يالغانغا چىقارسا ،بارلىق پەيغەمبەرلەرنى يالغانغا چىقارغان بولىدۇ .شۇنىڭ ئۈچۈن
ھىجىرلىقالرغا “پەيغەمبەرلەرنى يالغانغا چىقارغان” دەپ نام بېرىلدى .ﷲ تائاال سالىھ ئەلەيھىسساالمنىڭ
دۇئا قىلىشى بىلەن قاتتىق قۇرام تاشتىن تۆگە چىقىرىپ بەرگىنىدە ،سالىھ ئەلەيھىسساالم ئۇالرغا ئېلىپ
كەلگەن پەيغەمبەرلىكنىڭ راستلىقىغا پاكىت بولىدىغان مۆجىزىنى ئېلىپ كەلگەنلىكىنى بايان قىلدى.
تۆگە ئۇالرنىڭ يۇرتلىرىدا ئوتاليدىغان بولۇپ ،ئۇ يەردىكى سۇنى بىر كۈنى تۆگە ئىچىدىغان،
يەنە بىر كۈنى ئۇالر (سالىھ ئەلەيھىسساالمنىڭ قەۋمى) ئىچىدىغان قىلىپ بەلگىلەنگەن ئىدى .ئۇالر
((( ھازىرقى سەئۇدى ئەرەبىستاننىڭ شىمالىدىكى تەبۇك شەھىرى ئەتراپىغا ئورۇنالشقان شەھەر“ .مۇئجەمۇلبۇلدان”.
((( ھۇد سۈرىسى 89ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( سەئۇدى ئەرەبىستاننىڭ شىمالىغا ئورۇنالشقان قەدىمى شەھەر.

رەئد سۈرىسى

ھەددىدىن ئېشىپ تۆگىنى بوغۇزلىدى .ئاندىن سالىھ ئەلەيھىسساالم ئۇالرغا مۇنداق دېدى«﴿ :ئۆيۈڭالردا
(ھاياتلىقتىن) ئۈچ كۈن بەھرىمەن بولۇۋېلىڭالر .بۇ ۋەدە يالغان ئەمەس»﴾((( ﷲ تائاال مۇنداق دېدى:
﴿سەمۇدقا بولسا توغرا يولنى كۆرسەتتۇق ،ئۇالر ھىدايەتتىن كورلۇق (يەنى گۇمراھلىق) نى ئارتۇق
بىلدى﴾(((.
﴿ئۇالر (ئازابتىن) ئەمىن بولغان ھالدا تاغالرنى تېشىپ (بۇ بىزنى ﷲ نىڭ ئازابىدىن ساقاليدۇ
دەپ) ئۆي ساالتتى﴾ يەنى ئۇالرنىڭ قورقۇنچىسى يوق ،ئۇنداق ئۆيلەرگە ئېھتىياجى بولمىسىمۇ ،ئۇ

ئۆيلەرنى ھەددىدىن ئاشقان ۋە كۆرەڭلىگەن ھالدا بىھۇدە ساالتتى .ئۇالرنىڭ ھىجىر جىلغىسىدىكى
سالغان ئۆيلىرى ھازىرمۇ كۆزىمىزگە چېلىقىدۇ .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم تەبۇكقا كېتىۋېتىپ ھىجىر
جىلغىسىدىن ئۆتكەندە ،بېشىنى پەس قىلىپ ئۇلۇغىنى تېزلەتتى ۋە ساھابىلىرىگە مۇنداق دېدى:
«ئازاب چۈشكەن قەۋمنىڭ ماكانىغا يىغلىغان ھالدا كىرىڭالر ،ئەگەر يىغلىيالمىساڭالر ئۇالرغا يەتكەن
ئازابنىڭ سىلەرگە يېتىپ قېلىشىدىن قورقۇپ يىغالڭالر».

﴿لېكىن قاتتىق چۇقان سەھەردىال ئۇالرنى ھاالك قىلدى﴾ يەنى تۆتىنچى كۈنى سەھەردە
ئۇالرنى ھاالك قىلدى﴿ .ئۇالرنىڭ قىلغان ئەمگەكلىرى ئۆزلىرىگە ئەسقاتمىدى (يەنى ئۇالرنىڭ سالغان
بىنالىرى ئۇالرنى ﷲ نىڭ ئازابىدىن ساقالپ قااللمىدى)﴾ يەنى ئۇالر تۆگىنىڭ سۇ ئىچىشىگە بېخىللىق
قىلىپ ،سۇغا قىسىلىپ قالماسلىقى ئۈچۈن تۆگىنى بوغۇزالپ ،پايدىالنغان سۇ بىلەن ئالغان زىرائەت
ۋە مېۋە قاتارلىق بايلىقىلىرى ئۇالرنى ﷲ تائاال تەرەپتىن كەلگەن ئازابتىن قۇتقۇزۇشقا قىلچىلىكمۇ
ئەسقاتمىدى.

*******
ﮥﮦﮧﮨﮩﮪﮫ ﮬﮭﮮ ﮯﮰﮱﯓﯔﯕﯖ
ﯗﯘﯙ ﯚﯛﯜ
بىز ئاسمانالرنى ،زېمىننى ۋە ئۇالردىكى نەرسىلەرنى پەقەت ھەق ئاساسىدىال ياراتتۇق،
قىيامەتنىڭ بولۇشى چوقۇمدۇر( ،ئى مۇھەممەد! نادانالر بىلەن تەڭ بولمىغىن ،ئۇالرغا) چىرايلىق
مۇئامىلىدە بولغىن﴿ .﴾85پەرۋەردىگارىڭ ھەقىقەتەن ھەممىنى ياراتقۇچىدۇر( ،بەندىلەرنىڭ ئەھۋالىنى)
بىلىپ تۇرغۇچىدۇر﴿.﴾86

دۇنيانىڭ مەنپەئەتلىنىش ئۈچۈن يارىتىلغانلىقى
ۋە قىيامەتنىڭ چوقۇم بولىدىغانلىقى
﴿بىز ئاسمانالرنى ،زېمىننى ۋە ئۇالردىكى نەرسىلەرنى پەقەت ھەق ئاساسىدىال ياراتتۇق ،قىيامەتنىڭ
بولۇشى چوقۇمدۇر﴾(﴿ ،ﷲ) يامانلىق قىلغانالرنى قىلمىشلىرىغا قاراپ جازااليدۇ ،ياخشىلىق قىلغانالر
((( ھۇد سۈرىسى 65ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( فۇسسىلەت سۈرىسى 17ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

483

چىرايلىق مۇكاپات بېرىدۇ﴾((( ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :ئاسماننى ،زېمىننى ۋە ئۇالرنىڭ
ئارىسىدىكى شەيئىلەرنى بىكار ياراتمىدۇق ،ئۇ (يەنى ئۇالرنى بىكار يارىتىلغان دەپ قاراش) كاپىرالرنىڭ
گۇمانىدۇر ،كاپىرالرغا دوزاختىن ۋاي!﴾(((﴿ ،ئى ئىنسانالر! بىزنى سىلەر ئۆزەڭالرنى بىكار ياراتتى (يەنى
سىلەر بىزنى ھايۋاناتالرنى ياراتقىنىمىزدەك بىز ھېچقانداق ساۋابمۇ بەرمەيدىغان ،جازامۇ بەرمەيدىغان
قىلىپ ياراتتى) ،ئۆزەڭالرنى بىزنىڭ دەرگاھىمىزغا قايتۇرۇلمايدۇ دەپ ئويالمسىلەر؟ ھەق -پادىشاھ ﷲ
ئۈستۈندۇر ،ئۇنىڭدىن باشقا ھېچ ئىالھ يوقتۇر ،ﷲ ئۇلۇغ ئەرشنىڭ پەرۋەردىگارىدۇر﴾(((.
ئاندىن ﷲ تائاال پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمغا قىيامەتنىڭ چوقۇم بولىدىغانلىقىنى خەۋەر قىلدى
ۋە پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنى ئۆزىگە ئازار بەرگەن ،ئۇالرغا ئېلىپ كەلگەن پەيغەمبەرلىكنى ئىنكار
قىلغان مۇشرىكالردىن چىرايلىقچە يۈز ئۆرۈشكە بۇيرۇدى﴿ :سەن ئۇالردىن يۈز ئۆرۈگىن ،ساالم دېگىن
(يەنى ئۇالرغا بەددۇئامۇ قىلمىغىن ،دىنغا دەۋەتمۇ قىلمىغىن) ،ئۇالر كەلگۈسىدە (كۇفرىنىڭ ئاقىۋىتىنى)
بىلىدۇ﴾((( .مۇجاھىد ،قەتادە ۋە باشقىالر :بۇ ئايەت (جىھاد قىلىشتىن بۇرۇن) مەككىدە چۈشكەن
بولۇپ ،جىھاد قىلىش ئايىتى پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم مەدىنىگە ھىجرەت قىلغاندىن كېيىن چۈشكەن-،
دېدى.
﴿پەرۋەردىگارىڭ ھەقىقەتەن ھەممىنى ياراتقۇچىدۇر( ،بەندىلەرنىڭ ئەھۋالىنى) بىلىپ تۇرغۇچىدۇر﴾

بۇ ئايەت قايتىپ بارىدىغان جاينىڭ قىيامەت مەيدانى ئىكەنلىكىنى ،ﷲ تائاالنىڭ قىيامەتنى قائىم
قىلىشقا قادىر ئىكەنلىكىنى ،ھەر قانداق نەرسىنى يارىتىشقا ئاجىز كېلىپ قالمايدىغانلىقىنى ،زېمىننىڭ
ھەر قانداق بىر بۇلۇڭ ـ پۇشقاقلىرىدا تىتما ـ تىتما بولۇپ كەتكەن جەسەتلەر ۋە باشقا نەرسىلەرنى
بىلىشكە قادىر ئىكەنلىكىنى تەكىتلەش ئۈچۈندۇر.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :ئاسمانالرنى ۋە زېمىننى ياراتقان زات ئۇالرنىڭ ئوخشىشىنى
يارىتىشقا قادىر ئەمەسمۇ؟ ئۇ بۇنىڭغا قادىر ،ﷲ ماھىر ياراتقۇچىدۇر ،ھەممىنى بىلگۈچىدۇر .ﷲ
بىرەر شەيئىنى (يارىتىشنى) ئىرادە قىلسا ،ئۇنىڭغا «ۋۇجۇتقا كەل» دەيدۇ -دە ،ئۇ ۋۇجۇتقا كېلىدۇ.
ﷲ پاكتۇركى ،ھەر بىر نەرسىنىڭ ئىگىلىك ھوقۇقى ئۇنىڭ قولىدىدۇر( ،ئۆلگەندىن كېيىن) ئۇنىڭ
(((
دەرگاھىغا قايتۇرۇلىسىلەر﴾

ﯝﯞﯟﯠﯡﯢ ﯣ ﯤﯥﯦﯧﯨﯩﯪﯫﯬﯭ
ﯮﯯﯰﯱﯲﯳ ﯴ
484

(نامازدا) تەكرارلىنىپ تۇرىدىغان يەتتە ئايەتنى (يەنى فاتىھە سۈرىسىنى) ۋە ئۇلۇغ قۇرئاننى
ھەقىقەتەن ساڭا ئاتا قىلدۇق﴿ .﴾87بەزى كاپىرالرنىڭ بىز بەھرىمەن قىلغان نەرسىلىرىگە كۆز
سالمىغىن ،ئۇالر (نىڭ ئىمان ئېيتمىغانلىقىدىن) قايغۇرمىغىن ،مۆمىنلەرگە كەمتەر بولغىن﴿.﴾88
((( نەجم سۈرىسى 31ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( ساد سۈرىسى 27ـ ئايەت.
((( مۆئمىنۇن سۈرىسى 115ــــ 116ـ ئايەتلەر.
((( زۇخرۇف سۈرىسى 89ـ ئايەت.
((( ياسىن سۈرىسى 81ــــ 83ـ ئايەتلەر.

رەئد سۈرىسى

قۇرئاننىڭ نازىل قىلىنىشى ۋە ئۇنىڭغا دەۋەت قىلىشنىڭ بۇيرۇلغانلىقى
ﷲ تائاال پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمغا مۇنداق دەيدۇ :بىز ساڭا كاتتا قۇرئاننى بەردۇق .سەن
دۇنياغا ۋە ئۇنىڭ زىبۇزىننەتلىرىگە كۆز سالمىغىن .بىز دۇنيا ئەھلىنى بەھرىمەن قىلغان زىبۇزىننەتلەر
ئۇالرنى سىناش ئۈچۈندۇر .بەھرىمەن بولۇۋاتقان زىبۇزىننەتلەرنىڭ سەندىمۇ بولۇشىنى ئارزۇ قىلمىغىن.
ئۇالرنىڭ سېنى يالغانچى دېگەنلىكى ۋە دىنىڭغا قارشى چىقانلىقى ئۈچۈن كۆڭلۈڭ يېرىم بولمىسۇن.
﴿ساڭا ئەگەشكەن مۆمىنلەرگە مۇاليىم بولغىن﴾(((.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ(﴿ :ئى ئىنسانالر!) شۈبھىسىزكى ،سىلەرگە ئۆز ئاراڭالردىن
پەيغەمبەر كەلدى .سىلەرنىڭ كۈلپەت چېكىشىڭالر ئۇنىڭغا ئېغىر تۇيۇلىدۇ؛ ئۇ سىلەرنىڭ (ھىدايەت
تېپىشىڭالرغا) ھېرىستۇر ،مۆمىنلەرگە ئامراقتۇر ،ناھايىتى كۆيۈمچاندۇر﴾(((.
ئايەتتىكى﴿ :تەكرارلىنىپ تۇرىدىغان يەتتە﴾ دېگەن سۆزنىڭ مەنىسى ھەققىدە ھەر خىل كۆز
قاراشالر بار .بىرىنچىسى ،ئىبنى مەسئۇد ،ئىبنى ئۆمەر ،ئىبنى ئابباس ،مۇجاھىد ،سەئىد ئىبنى
جۇبەير ،زەھھاك ۋە باشقىالر مۇنداق دەيدۇ :ئۇ بەقەرە ،ئال ئىمران ،نىسا ،مائىدە ،ئەنئام ،ئەئراف
ۋە يۇنۇستىن ئىبارەت يەتتە ئۇزۇن سۈرىدۇر .ئىبنى ئابباس ۋە سەئىد ئىبنى جۇبەير بۇنى ئاالھىدە
تەكىتلىدى.
سەئىد ئىبنى جۇبەير مۇنداق دېدى :ﷲ تائاال ئۇ سۈرىلەردە مىراس ۋە جازا ھۆكۈملىرىنى،
ئىلگىرىكىلەرنىڭ قىسسىلىرىنى ۋە باشقا شەرىئەت ھۆكۈملىرىنى بايان قىلدى .ئىبنى ئابباس مۇنداق
دېدى :مىسالالرنى ،ئىلگىرىكىلەرنىڭ خەۋەرلىرىنى ۋە ۋەز ـ نەسىھەتلەرنى بايان قىلدى.
ئىككىنچىسى ،ئۇنىڭ مەنىسى فاتىھە سۈرىسىدىن ئىبارەت يەتتە ئايەتنى كۆرسىتىدۇ .بۇ ئەلى،
ئۆمەر ،ئىبنى مەسئۇد ۋە ئىبنى ئابباس قاتارلىقالردىن رىۋايەت قىلىنغان .ئىبنى ئابباس مۇنداق
دەيدۇ :بىسمىلالھىر رەھمانىر رەھىيم ،يەتتىنچى ئايەتتۇر((( ،ئۇنى ﷲ تائاال سىلەرگە خاس قىلدى.
ئىبراھىم نەخەئىي ،ئابدۇلالھ ئىبنى ئۇبەيد ئىبنى ئەبۇمەلىكە شەھرى ئىبنى ھەۋشەب ،ھەسەنبەسرى
ۋە مۇجاھىد قاتارلىقالرمۇ ئىبنى ئابباسنىڭ پىكرىگە قوشۇلدى.
ئىمام بۇخارى بۇ ھەقتە ئىككى ھەدىس رىۋايەت قىلدى .ئەبۇسەئىد ئىبنى مۇئەلال مۇنداق
دەيدۇ :مەن ناماز ئوقۇۋاتقان ئىدىم .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم يېنىمدىن ئۆتۈپ كېتىۋېتىپ ،مېنى
چاقىردى .مەن ناماز ئوقۇپ بولغۇچە ،پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ قېىشىغا كەلمىدىم ،نامازنى
ئوقۇپ بولۇپ ،پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ قېىشىغا باردىم .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم« :مەن
سېنى چاقىرسام ،نېمىشقا كەلمەيسەن؟» دېدى .مەن :ئى ﷲ نىڭ پەيغەمبىرى! ناماز ئوقۇۋاتقان
ئىدىم -،دېدىم .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم« :ﷲ تائاال﴿ :ئى مۆمىنلەر! ﷲ ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرى
سىلەرنى تىرىلدۈرىدىغان (يەنى ئەبەدىي ھاياتقا ئېرىشتۈرىدىغان) ئىمانغا دەۋەت قىلسا ،ئۇنى قوبۇل
((( شۇئەرا سۈرىسى 215ـ ئايەت.
((( تەۋبە سۈرىسى 128ـ ئايەت.
((( يەنى فاتىھە سۈرىسى بىسمىلالھنى قوشقاندا يەتتە ئايەت بولىدۇ دېمەكچى بولۇشى مۇمكىن.

485

قىلىڭالر﴾((( دېمىدىمۇ؟ مەن مەسچىتتىن چىقىپ كېتىشتىن بۇرۇن ساڭا قۇرئاننىڭ ئىچىدىكى ئەڭ
ئۇلۇغ بىر سۈرىنى ئۆگىتىپ قويىمەن» دېدى .بىر ئاز ئۆتكەندىن كېيىن ،پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم
مەسچىتتىن چىقىپ كېتىشكە تەمشىلىۋاتقاندا ،ئۇنىڭغا :ئى ﷲ نىڭ پەيغەمبىرى! سەن قۇرئاننىڭ
ئىچىدىكى ئەڭ ئۇلۇغ بىر سۈرىنى ماڭا ئۆگىتىپ قويماقچى بولغان ئىدىڭ -،دېدىم .پەيغەمبەر
ئەلەيھىسساالم« :ھەئە ،شۇنداق .ئۇ“ :ئەلھەمدۇ لىلالھى رەببىلئالەمىين”(((دۇر .ئۇ نامازدا تەكرارلىنىپ
تۇرىدىغان يەتتە ئايەتتۇر ۋە ماڭا بېرىلگەن كاتتا قۇرئاندۇر» دېدى.
يەنە بىر ھەدىستە ئىمام بۇخارى ئەبۇ ھۇرەيرەدىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ مۇنداق
دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ« :فاتىھە سۈرىسى قۇرئاننىڭ جەۋھىرى بولۇپ ،نامازدا تەكرارلىنىپ
تۇرىدىغان يەتتە ئايەتتۇر ۋە ئۇلۇغ قۇرئان كەرىمدۇر».
دېمەك ،بۇ ھەدىسلەر فاتىھە سۈرىسىنىڭ تەكرارلىنىپ تۇرىدىغان يەتتە ئايەت ۋە كاتتا
قۇرئانلىقىغا ئوچۇق پاكىتتۇر .لېكىن فاتىھە سۈرىسىدىن باشقا سۈرىلەرنى تەكرارلىنىپ تۇرىدىغان
يەتتە ئايەت دەپ سۈپەتلەش زىت كەلمەيدۇ .چۈنكى ئۇ سۈرىلەردىمۇ بۇ سۈپەتلەر تېپىلىدۇ .شۇنداقال
بۇ قۇرئاننىڭ ھەممىسىنى بۇ سۈپەت بىلەن سۈپەتلەشكىمۇ زىت كەلمەيدۇ.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :ﷲ سۆزلەرنىڭ ئەڭ چىرايلىقى بولغان قۇرئاننى نازىل
قىلدى( .پاساھەتتە ،باالغەتتە) ئۇنىڭ بەزىسى بەزىسىگە ئوخشاپ كېتىدۇ( ،ۋەز -نەسىھەتلەر،
ئەھكامالر ،قىسسىلەر ئۇنىڭدا) تەكرارلىنىدۇ﴾((( دېمەك ،قۇرئان بىر تەرەپتىن مەنىسى بىر – بىرىگە
ئوخشاپ كېتىدىغان يەنە بىر تەرەپتىن تەكرارلىنىدىغان ئۇلۇغ قۇرئاندۇر.
﴿بەزى كاپىرالرنىڭ بىز بەھرىمەن قىلغان نەرسىلىرىگە كۆز سالمىغىن﴾ يەنى ﷲ تائاال ساڭا
بەرگەن كاتتا قۇرئاننى غەنىمەت بىلىپ ،ئۇالر بەھرىمەن بولۇۋاتقان ،تۈگەپ كېتىدىغان نازۇنېمەتلەرگە
كۆز قىرىڭنى سالمىغىن .ئەۋفىي ئىبنى ئابباسنىڭ بۇ ئايەت ھەققىدە مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت
قىلىدۇ :بىر ئادەمنىڭ ئۆزىنىڭ ھەمراھىدا بار بولغان نەرسىنى مەندىمۇ بولسىكەن دەپ ئارزۇ قىلىشى
مەنئى قىلىندى.

*******
ﯵﯶ ﯷﯸﯹﯺﯻﯼﯽﯾﯿ ﭑﭒﭓﭔ
ﭕﭖﭗ ﭘﭙﭚﭛ ﭜﭝ
486

«مەن ھەقىقەتەن (سىلەرنى ﷲ نىڭ ئازابىنىڭ نازىل بولۇشىدىن) ئاشكارا ئاگاھالندۇرغۇچىمەن»
دېگىن﴿ .﴾89پارچىلىۋەتكۈچىلەرگە (يەنى يەھۇدىيالر ۋە ناساراالرغا تەۋرات بىلەن ئىنجىلنى) نازىل
قىلغاندەك (ساڭا فاتىھە سۈرىسى بىلەن ئۇلۇغ قۇرئاننى نازىل قىلدۇق)﴿ .﴾90ئۇالر (يەنى يەھۇدىيالر
ۋە ناساراالر) قۇرئاننى پارچە -پارچە قىلىۋەتتى (يەنى قۇرئاننىڭ بەزىسىگە ئىشىنىپ ،بەزىسىنى ئىنكار
((( ئەنفال سۈرىسى 24ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( يەنى فاتىھە سۈرىدۇر دېمەكچى.
((( زۇمەر سۈرىسى 23ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

رەئد سۈرىسى

قىلدى)﴿ .﴾91پەرۋەردىگارىڭنىڭ نامى بىلەن قەسەمكى ،ئۇالر (يەنى خااليىق) نىڭ ھەممىسىنىڭ
(بۇ دۇنيادا) قىلغان ئىشلىرىنى چوقۇم سورايمىز﴿92ـ.﴾93

پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ ئاشكارا ئاگاھالندۇرغۇچى ئىكەنلىكى
ﷲ تائاال پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنى كىشىلەرگە مۇنداق دېيىشكە بۇيرۇيدۇ«﴿ :مەن ھەقىقەتەن
(سىلەرنى ﷲ نىڭ ئازابىنىڭ نازىل بولۇشىدىن) ئاشكارا ئاگاھالندۇرغۇچىمەن»﴾ يەنى پەيغەمبەر

ئەلەيھىسساالم ئىلگىرىكى ئۈممەتلەردىن ئۆزىنىڭ پەيغەمبەرلىرىنى يالغان دېگەن كىشىلەردىن ﷲ
تائاال ئىنتىقام ئېلىپ ،ئۇالرغا ئازاب چۈشۈرگەندەك ،ئۆزىنى يالغان دېگۈچىلەرنى ئۇالرغا دەرتلىك
ئازابنىڭ چۈشۈشىدىن ئاگاھالندۇرىدۇ.
ئىمام بۇخارى ۋە مۇسلىم ئەبۇمۇسا رەزىيەلالھۇ ئەنھۇدىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ مۇنداق
دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ« :مەن ۋە (ﷲ تائاال مەن بىلەن ئەۋەتكەن) پەيغەمبەرلىك خۇددى ئۆز
قەۋمىگە كېلىپ :ئى قەۋمىم! مەن ھەقىقەتەن بۇ تەرەپكە باستۇرۇپ كېلىۋاتقان بىر قوشۇننى ئۆز كۆزۇم
بىلەن كۆردۈم ،مەن ھەقىقەتەن ئاشكارا ئاگاھالندۇرغۇچىمەن ،ئۆزەڭالرنى قۇتقۇزۇڭالر ،ئۆزەڭالرنى
قۇتقۇزۇڭالر! -دېگەن بىر كىشىگە ئوخشايدۇ .ئۇنىڭ قەۋمىدىن بىر تۈركۈم كىشىلەر ئۇنىڭغا ئىتائەت
قىلىپ ،قاراڭغۇ چۈشۈشى بىلەنال يولغا چىقىپ ،پاناھ جاي تېپىپ ئۆزلىرىنى قۇتقۇزدى .يەنە بىر
تۈركۈم كىشىلەر بولسا ،ئۇنى يالغانچى دەپ قاراپ ئۆز ئورۇنلىرىدا تاڭ ئاتقۇزدى .شۇنىڭ بىلەن
سەھەردە قوشۇن باستۇرۇپ كېلىپ ،ئۇالرنى تەلتۆكۈس يوقاتتى .ئەنە شۇ ماڭا ئىتائەت قىلغان ۋە
مەن ئېلىپ كەلگەن نەرسىگە ئەگەشكەن كىشى بىلەن ماڭا ئاسىي بولغان ۋە مەن ئېلىپ كەلگەن
ھەقنى ئىنكار قىلغان كىشىنىڭ مىسالىدۇر».

﴿پارچىلىۋەتكۈچىلەرگە﴾ دېگەن سۆزنىڭ تەپسىرى
﴿پارچىلىۋەتكۈچىلەرگە﴾ يەنى ئىتتىپاق تۈزۈپ قەسەم قىلغۇچىالر ،ئۇالر پەيغەمبەرلەرگە قارشىلىق
قىلىشقا ،ئۇالرنى يالغانچىغا چىقىرىشقا ۋە ئۇالرغا ئەزىيەت بېرىشكە ئىتتىپاقلىشىپ قەسەم قىلىشىدۇ.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە سالىھ ئەلەيھىسساالمنىڭ قەۋمىنىڭ سۆزىدىن خەۋەر بېرىپ مۇنداق دەيدۇ﴿ :
ئۇالر« :ئۆز ئارا ﷲ بىلەن قەسەم قىلىڭالر» دېدى .ئۇالر ئېيتتى« :بىر كېچىدە سالىھنى ۋە ئۇنىڭ
تەۋەلىرىنى چوقۇم ئۆلتۈرەيلى ،ئاندىن چوقۇم ئۇنىڭ (يەنى ئۇالرنىڭ) ئىگىسىگە ،ئۇ ئۆلتۈرۈلگەن
چاغدا بىز ئۈستىدە ئەمەس ئىدۇق ،بىز ھەقىقەتەن راستچىلمىز دەيلى»﴾((( مۇجاھىد :ئۆز ئارا قەسەم
ئىچشكەن دېگەنلىك بولىدۇ -،دېدى .ﷲ تائاالنىڭ تۆۋەندىكى ئايەتلىرىگە ئوخشاش﴿ :ئۇالر« :ﷲ
ئۆلۈكنى تىرىلدۈرمەيدۇ» دەپ قاتتىق قەسەم ئىچىشتى ،ئۇنداق ئەمەس (يەنى ئۆلۈكنى تىرىلدۈرىدۇ)،
ﷲ ۋەدىسىنى چوقۇم ئىشقا ئاشۇرىدۇ .لېكىن ،ئىنسانالرنىڭ تولىسى (ﷲ نىڭ قۇدرىتىنى) بىلمەيدۇ
(شۇڭالشقا ئۆلگەندىن كېيىن تىرىلىشنى ئىنكار قىلىدۇ﴾((((﴿ ،ئۇالرغا) سىلەر ئىلگىرى ،بىز ھەرگىز
((( نەمل سۈرىسى 49ـ ئايەت.
((( نەھل سۈرىسى 38ـ ئايەت.

487

يوقالمايمىز ،دەپ قەسەم ئىچمىگەنمىدىڭالر؟ (دېيىلىدۇ)﴾((((﴿ ،ئەئرافتىكىلەر دوزىخىالرغا مۆمىنلەرنىڭ
پېقىرلىرىنى كۆرسىتىپ تۇرۇپ) سىلەر ﷲ نىڭ رەھمىتىگە ئېرىشەلمەيدۇ ،دەپ قەسەم قىلغان كىشىلەر
مۇشۇالرمۇ؟﴾((( يەنى ئۇالر دۇنيادا بىر نەرسىنى يالغان دېسىال ئۇنىڭغا قەسەم ئىچىدىغانلىقى ئۈچۈن،
ئۇالر “قەسەم قىلغۇچىالر” دەپ ئاتالدى.
﴿ئۇالر (يەنى يەھۇدىيالر ۋە ناساراالر) قۇرئاننى پارچە -پارچە قىلىۋەتتى (يەنى قۇرئاننىڭ
بەزىسىگە ئىشىنىپ ،بەزىسىنى ئىنكار قىلدى﴾ يەنى ئۇالر ئۆزلىرىگە نازىل قىلىنغان كىتابالرنى بۆلۈپ،

بەزىسىگە ئىشەندى ۋە بەزىسىنى ئىنكار قىلدى.

ئىمام بۇخارى ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇنىڭ بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە مۇنداق
دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :ئۇالر ئەھلى كىتاب بولۇپ ،قۇرئاننى بىر قانچە بۆلەكلەرگە بۆلۈپ،
ئۇنىڭ بەزىسىگە ئىشەندى ۋە بەزىسىنى ئىنكار قىلدى.
“پارچىلىۋەتكۈچىلەر” دېگەن سۆزدىن قۇرەيش قەبىلىسى“ ،قۇرئان” دېگەن سۆزدىن مۇشۇ
قۇرئان كۆزدە تۇتۇلىدۇ دېگەن كۆز قاراشمۇ بار.
«قۇرئاننى بۆلەكلەرگە بۆلىۋەتتى» دېگەن سۆز توغرىسىدا ئەتا مۇنداق دېدى :قۇرەيش كاپىرلىرىنىڭ
بەزىلىرى قۇرئاننى سېھىر دېدى .بەزىلىرى پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنى مەجنۇن ۋە بەزىلىرى كاھىن
دېدى .مانا بۇ ،قۇرئاننى بۆلەكلەرگە بۆلگەنلىكتۇر.

488

ئىبنى ئىسھاق ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :ۋەلىيد
ئىبنى مۇغىيرەنىڭ قېىشىغا قۇرەيشلىكلەردىن بىر توپ ئادەم توپالشتى .ۋەلىيد ئۇالرنىڭ ئىچىدىكى
كاتتىالردىن ئىدى .بۇ ھەج مەۋسۈمى يېقىنلىشىپ قالغان بىر چاغ بولۇپ ،ۋەلىيد ئۇالرغا :ئى قۇرەيش
گۇرۇھى! ھەج مەۋسۇمى يېقىنلىشىپ قالدى ،ئەرەب ئۆمەكلىرى ھەج مەۋسۈمىدە بۇ يەرگە كېلىشكە
باشاليدۇ .ئۇالر كەلسە ،سىلەرنىڭ ھەمراھىڭالر مۇھەممەدنىڭ ئىشى توغرۇلۇق ئاڭاليدۇ .سىلەر ئۇ
توغرۇلۇق بىر پىكىرگە كېلىڭالر ۋە بەزىڭالرنى بەزىڭالر يالغانچىغا چىقىرىپ ،بىر ـ بىرىڭالرنىڭ سۆزىنى
رەت قىلىپ ،ئىختىالپ تۇغدۇرماڭالر -،دېدى .ئۇالر :ئى ۋەلىيد! سەن بىزگە بىر پىكىرنى تۇرغۇزۇپ
بەرگىن ،بىز ئۇنى ساڭا ئەگىشىپ دەيلى -،دېدى .ۋەلىيد :ياق ،سىلەر ئاۋۋال دەڭالر ،مەن ئاڭالپ
باقاي -،دېدى .ئۇالر :كاھىن دەيلى -،دېدى .ۋەلىيد :ئۇ كاھىن ئەمەس -،دېدى .ئۇالر :ئەمىسە
ساراڭ دەيلى -،دېدى .ۋەلىيد :ئۇ ساراڭ ئەمەس -،دېدى .ئۇالر :ئەمىسە شائىر دەيلى -،دېدى.
ۋەلىيد :ئۇ شائىر ئەمەس دېدى .ئۇالر :ئەمىسە سېھىرگەر دەيلى -،دېدى .ۋەلىيد :ئۇ سېھىرگەر
ئەمەس -،دېدى .ئۇالر :ئۇنداقتا نېمە دەيمىز؟ -دېدى .ۋەلىيد :ﷲ نىڭ نامى بىلەن قەسەمكى،
ھەقىقەتەن ئۇنىڭ سۆزى ئىنتايىن شېرىندۇر .سىلەر مۇشۇ گەپتىن بىرەرسىنى دېسەڭالر ،ئۇ گەپنىڭ
توغرا ئەمەسلىكى بىلىنىپ قالىدۇ .ئەمما سېھىرگەر دېگەن سۆزۈڭالر بىر ئاز ماس كېلىدىكەن .سىلەر
ئۇنى سېھىرگەر دەڭالر -،دېدى .شۇنىڭ بىلەن ،ئۇالر پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنى سېھىرگەر دەيدىغان
بولۇپ ،ۋەلىيدنىڭ قېشىدىن تارقىلىپ كېتىشتى .ئۇالر ھەققىدە ﷲ تائاال بۇ ئايەتلەرنى نازىل قىلدى:

﴿ئۇالر (يەنى يەھۇدىيالر ۋە ناساراالر) قۇرئاننى پارچە -پارچە قىلىۋەتتى (يەنى قۇرئاننىڭ بەزىسىگە
((( ئىبراھىم سۈرىسى 44ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( ئەئراف سۈرىسى 49ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

رەئد سۈرىسى

ئىشىنىپ ،بەزىسىنى ئىنكار قىلدى) .پەرۋەردىگارىڭنىڭ نامى بىلەن قەسەمكى ،ئۇالر (يەنى خااليىق)
نىڭ ھەممىسىنىڭ (بۇ دۇنيادا) قىلغان ئىشلىرىنى چوقۇم سورايمىز﴾.

ئەبۇجەئفەر رەبىيئتىن ئەبۇئالىيەنىڭ بۇ ئايەتلەر ھەققىدە مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ:
بەندىلەرنىڭ ھەممىسى قىيامەت كۈنى نېمىگە ئىبادەت قىلغانلىقى ۋە پەيغەمبەرلەرگە نېمە دەپ ئىنكاس
قايتۇرغانلىقىدىن ئىبارەت ئىككى ئىشتىن سورىلىدۇ.
ئەلى ئىبنى ئەبۇتەلھە ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇنىڭ بۇ ئايەتلەر ۋە﴿ :بۇ كۈندە ھېچبىر
ئىنسان ۋە جىن ئۆزىنىڭ گۇناھىدىن سورالمايدۇ (يەنى گۇناھكارالرنىڭ ئاالھىدە ئاالمىتى بولغانلىقتىن
مۇنداق سوراشقا ھاجەت بولمايدۇ﴾((( دېگەن ئايەت ھەققىدە مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ:
ﷲ تائاال ئۇالرنىڭ قىلغان ئەمەللىرىنى ھەقىقەتەن ئېنىق بىلگەنلىكى ئۈچۈن ،ئۇالردىن :مۇنداق
ئەمەللەرنى قىلدىڭالرمۇ؟ -دەپ سورىمايدۇ .بەلكى :بۇنداق ـ بۇنداق ئەمەللەرنى نېمىشقا قىلدىڭالر؟-
دەپ سورايدۇ.

*******
ﭞ ﭟﭠﭡ ﭢﭣﭤﭥﭦ ﭧﭨﭩ ﭪﭫﭬ
ﭭﭮﭯﭰﭱ ﭲﭳﭴ ﭵﭶﭷﭸﭹﭺﭻﭼﭽﭾ
ﭿﮀﮁﮂﮃﮄﮅﮆﮇ
ساڭا بۇيرۇلغاننى (يەنى پەرۋەردىگارىڭنىڭ ئەمرىنى) ئاشكارا ئوتتۇرىغا قويغىن ،مۇشرىكالر (نىڭ
مەسخىرەلىرىگە) پەرۋا قىلمىغىن﴿ .﴾94سېنى مەسخىرە قىلغۇچىالرغا بىز چوقۇم تېتىيمىز﴿ .﴾95ئۇالر
باشقا مەبۇدالرنى ﷲ غا شېرىك قىلىدۇ ،ئۇالر ئۇزاققا قالماي (ئىشنىڭ ئاقىۋىتىنى) بىلىدۇ﴿ .﴾96بىز
ئۇالرنىڭ سۆزلىرىدىن يۈرىكىڭنىڭ سىقىلىۋاتقانلىقىنى ئوبدان بىلىمىز﴿ .﴾97پەرۋەردىگارىڭغا ھەمدۇ
ۋە تەسبىھ ئېيتقىن ھەم سەجدە قىلغۇچىالردىن بولغىن﴿ .﴾98سەن ئۆزەڭگە ئۆلۈم كەلگەنگە (يەنى
ئەجىلىڭ يەتكەنگە) قەدەر پەرۋەردىگارىڭغا ئىبادەت قىلغىن﴿.﴾99

ھەقىقەتنى ئاشكارا ئوتتۇرىغا قويۇپ ئىجرا قىلىشنىڭ بۇيرۇلۇشى
ﷲ تائاال مۇھەممەد ئەلەيھىسساالمنى پەيغەمبەرلىكنى يەتكۈزۈشكە ۋە ئۇنى ئاشكارا ئوتتۇرىغا
قويۇپ ئىجرا قىلىپ ،مۇشرىكالرغا تاقابىل تۇرۇشقا بۇيرۇپ مۇنداق دەيدۇ﴿ :ساڭا بۇيرۇلغاننى (يەنى
پەرۋەردىگارىڭنىڭ ئەمرىنى) ئاشكارا ئوتتۇرىغا قويغىن﴾ ئىبنى ئابباس بۇ ئايەتنى :ئۇنى ئىجرا قىلغىن
دېگەنلىكتۇر -،دەپ تەپسىر قىلدى.
مۇجاھىد :نامازدا قۇرئاننى ئۈنلۈك ئوقۇ دېگەنلىكتۇر -،دېدى .ئەبۇئۇبەيدە ئابدۇلالھ ئىبنى
مەسئۇد رەزىيەلالھۇ ئەنھۇنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم بۇ ئايەت
چۈشكىچە مەخپىي دەۋەت قىلغان ئىدى .بۇ ئايەت چۈشكەندىن كېيىن ،پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم ۋە
((( راھمان سۈرىسى 39ـ ئايەت.

489

ساھابىلىرى ئاشكارا دەۋەت قىلىشقا چىقتى.

مۇشرىكالردىن يۈز ئۆرۈشكە بۇيرۇش ۋە مەسخىرە قىلغۇچىالرغا
اﷲ تائاالنىڭ ئۆزى تاقابىل تۇرىدىغانلىقى
﴿مۇشرىكالر (نىڭ مەسخىرەلىرىگە) پەرۋا قىلمىغىن .سېنى مەسخىرە قىلغۇچىالرغا بىز چوقۇم
تېتىيمىز﴾ يەنى پەرۋەردىگارىڭنىڭ ساڭا نازىل قىلغان نەرسىسىنى يەتكۈزگىن ۋە سېنى ﷲ تائاالنىڭ

ئايەتلىرىدىن توسماقچى بولغان مۇشرىكالرغا پەرۋا قىلمىغىن﴿ .ئۇالر سېنىڭ ئۆزلىرى بىلەن مادارا
قىلىشىڭنى ،شۇنىڭ بىلەن ئۆزلىرىنىڭ (سەن بىلەن) مادارا قىلىشىنى ئارزۇ قىلىدۇ﴾((( ئۇالردىن
قورقمىغىن .ﷲ تائاال چوقۇم ئۇالردىن ھېساب ئالىدۇ ۋە سېنى ئۇالردىن مۇھاپىزەت قىلىدۇ.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :ئى پەيغەمبەر! پەرۋەردىگارىڭ تەرىپىدىن ساڭا نازىل
قىلىنغان ئەھكامالرنىڭ ھەممىسىنى يەتكۈزگىن ،ئەگەر تولۇق يەتكۈزمىسەڭ ،ﷲ تاپشۇرغان ۋەزىپىنى
ئادا قىلمىغان بولىسەن .ﷲ سېنى كىشىلەرنىڭ زىيانكەشلىكىدىن ساقاليدۇ﴾(((.
مۇھەممەد ئىبنى ئىسھاق مۇنداق دەيدۇ :مەسخىرە قىلغۇچىالرنىڭ كاتتىباشلىرى بەش نەپەر
ئادەم بولۇپ ،ئۇالر ئۆز قەۋمى ئىچىدە مەرتىۋىلىك ،يۈز ـ ئابرويلۇق كىشىلەر ئىدى .بىرىنچىسى،
ئەسەد قەبىلىسىدىن ئەسۋەد ئىبنى مۇتەللىب بولۇپ ،ماڭا يەتكەن خەۋەرگە قارىغاندا ،ئۇ پەيغەمبەر
ئەلەيھىسساالمغا ئەزىيەت يەتكۈزگەنلىكى ۋە مەسخىرە قىلغانلىقى ئۈچۈن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم ئۇنىڭغا
بەتدۇئا قىلىپ مۇنداق دېگەن« :ئى ﷲ! ئۇنىڭ كۆزىنى قارىغۇ قىلىۋەتكىن ۋە ئۇنىڭ بالىسىنى ھاالك
قىلىپ ،ئۇنى يىغا ـ زارە ئىچىدە قالدۇرغىن».

ئىككىنچىسى ،زۆھرە قەبىلىسىدىن ئەسۋەد ئىبنى ئابدۇياغۇس .ئۈچىنچىسى ،مەخزۇم قەبىلىسدىن
ۋەلىيد ئىبنى مۇغىيرە .تۆتىنچىسى ،سەھم قەبىلىسىدىن ئاس ئىبنى ۋائىل .بەشىنچىسى ،خۇزائە
قەبىلىسىدىن ھارىس ئىبنى تەاللە قاتارلىق كىشىلەر بولۇپ ،بۇالر ئەسكىلىكتە ھەددىدىن ئېشىپ،
پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنى ناھايىتى كۆپ مەسخىرە قىلغانلىقى ئۈچۈن ،ﷲ تائاال بۇ ئايەتلەرنى نازىل
قىلدى﴿ :ساڭا بۇيرۇلغاننى (يەنى پەرۋەردىگارىڭنىڭ ئەمرىنى) ئاشكارا ئوتتۇرىغا قويغىن ،مۇشرىكالر
(نىڭ مەسخىرەلىرىگە) پەرۋا قىلمىغىن .سېنى مەسخىرە قىلغۇچىالرغا بىز چوقۇم تېتىيمىز .ئۇالر باشقا
مەبۇدالرنى ﷲ غا شېرىك قىلىدۇ ،ئۇالر ئۇزاققا قالماي (ئىشنىڭ ئاقىۋىتىنى) بىلىدۇ﴾.

490

ئىبنى ئىسھاق مۇنداق دەيدۇ :يەزىد ئىبنى رۇممان ماڭا ئۇرۋە ئىبنى زۇبەيرىدىن ياكى باشقا
ئۆلىماالردىن رىۋايەت قىلىپ مۇنداق دەپ بەردى :پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم بەيتۇلالھنى تاۋاپ
قىلىۋاتقاندا ،جىبرىئىل ئۇنىڭ قېشىغا كەلدى .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم جىبرىئىلنىڭ قېشىدا تۇردى.
ئاندىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ قېشىدىن ئەسۋەد ئىبنى مۇتەللىب ئۆتتى .جىبرىئىل ئەلەيھىسساالم
ئەسۋەد ئىبنى مۇتەللىبنىڭ يۈزىگە بىر يېشىل يوپۇرماقنى ئاتتى .شۇنىڭ بىلەن ،ئۇ قارىغۇ بولۇپ قالدى.
پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ قېشىدىن ئەسۋەد ئىبنى ئابدۇياغۇس ئۆتتى .جىبرىئىل ئەلەيھىسساالم
((( قەلەم سۈرىسى 9ـ ئايەت.
((( مائىدە سۈرىسى 67ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

رەئد سۈرىسى

ئۇنىڭ قورسىقىغا ئىشارەت قىلدى .شۇنىڭ بىلەن ،ئۇنىڭ قورسىقىغا سۇ چۈشۈپ يوغىناپ كەتتى.
ئاندىن ﷲ تائاال ئۇنىڭ جېنىنى ئالدى.
پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ قېشىدىن ۋەلىيد ئىبنى مۇغىيرە ئۆتتى .جىبرىئىل ئۇنىڭ پۇتىنىڭ
ئوشۇقىنىڭ ئاستىدىكى جاراھەت ئىزىغا ئىشارەت قىلدى .ئۇنىڭ پۇتى ئىككى يىل بۇرۇن جاراھەتلەنگەن
بولۇپ ،جاراھەتلىنىشنىڭ سەۋەبى مۇنداق ئىدى :ئۇ ئىشتىنىنى ئۇزۇن كىيىپ سۆرەپ ماڭاتتى .ئۇ يا
ئوقى ياساۋاتقان بىر ئادەمنڭ قېشىدىن ئۆتۈپ كېتىۋاتقاندا ،بىر تال ئوق ئۇنىڭ ئىشتىنىغا ئىلىنىپ
قېلىپ ،پۇتىنى سۈرىۋېتىپ جاراھەتلەندۈرۈپ قويدى .ئەسلىدە ئۇ چوڭ جاراھەت ئەمەس ئىدى.
لېكىن بۇ قېتىم ئۇنىڭ جاراھىتى ئېغىرلىشى ،جېنىنى ئالدى.
پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ قېشىدىن ئاس ئىبنى ۋائىل ئۆتتى .جىبرىئىل ئەلەيھىسساالم ئۇنىڭ
پۇتىنىڭ تاپىنىغا ئىشارەت قىلدى .ئۇ تائىفقا بارماقچى بولۇپ ئېشىكىگە مىنىپ يولغا چىقتى .ئېشەك
يولدا بىر چوماققا پۇتلىشىپ يىقىلىپ چۈشتى .شۇنىڭ بىلەن ،ئۇ چوماق ئاس ئىبنى ۋائىلنىڭ تاپىنىغا
كىرىپ ،ئۇنى ئۆلتۈرۈپ قويدى .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ قېشىدىن ھارىس ئىبنى تەاللە ئۆتتى.
جىبرىئىل ئەلەيھىسساالم ئۇنىڭ بېشىغا ئىشارەت قىلدى .شۇنىڭ بىلەن ئۇنىڭ بۇرنىدىن ماڭقا ئارىالش
يىرىڭ ئېقىپ ،ئۇ شۇنىڭ بىلەن ئۆلۈپ قالدى.
﴿ئۇالر باشقا مەبۇدالرنى ﷲ غا شېرىك قىلىدۇ ،ئۇالر ئۇزاققا قالماي (ئىشنىڭ ئاقىۋىتىنى)
بىلىدۇ﴾ بۇ ئايەت ﷲ تائاالغا يەنە بىر باتىل شېرىكنى قوشۇپ ئىبادەت قىلغان كىشىگە قارىتا قاتتىق

قورقۇتۇش ۋە تەھدىت ھېسابلىنىدۇ.

مۇشەققەتلەرگە چىداشقا ئۈندەش ،تەسبىھ ئېيتىشقا ،تاكى ئۆلگۈچە
ئىبادەت قىلىشتا مۇستەھكەم تۇرۇشقا بۇيرۇش توغرىسىدا
﴿بىز ئۇالرنىڭ سۆزلىرىدىن يۈرىكىڭنىڭ سىقىلىۋاتقانلىقىنى ئوبدان بىلىمىز .پەرۋەردىگارىڭغا
ھەمدۇ ۋە تەسبىھ ئېيتقىن ھەم سەجدە قىلغۇچىالردىن بولغىن﴾ يەنى ئى مۇھەممەد! ھەقىقەتەن

بىز ساڭا ئۇالر تەرەپتىن ئەزىيەت يەتكەنلىكىنى ،كۆڭلۈڭنىڭ يېرىم بولغانلىقىنى بىلىمىز .ئۇ
ئەزىيەتلەر سېنى ھەرگىزمۇ بىئارام قىلمىسۇن .بۇنداق بولۇشۇڭ سېنى ﷲ تائاالنىڭ ئەلچىلىكىنى
يەتكۈزۈشۈڭدىن توسۇپ قويمىسۇن ،ﷲ تائاالغا تەۋەككۈل قىلغىن .ھەقىقەتەن ﷲ تائاال ساڭا
يېتەرلىكتۇر ۋە سېنىڭ دۈشمەنلىرىڭ ئۈستىدىن نۇسرەت بەرگۈچىدۇر .سەن ﷲ تائاالغا زىكىر
قىلىش ،ﷲ تائاالغا ھەمدى ئېيتىش ،تەسبىھ ئېيتىش ۋە ﷲ تائاالغا ئىبادەت قىلىش بىلەن
مەشغۇل بولغىن.
ئىمام ئەھمەد نۇئەيم ئىبنى ھەمماردىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى
رىۋايەت قىلىدۇ« :ﷲ تائاال :ئى ئادەم بالىسى! كۈندۈزنىڭ ئەتىگەن ۋاقتىدا تۆت رەكئەت ناماز
ئوقۇشتىن ئاجىز كەلمىگىن ،كۈندۈزنىڭ كەچقۇرۇن ۋاقتىدا مەن ساڭا كۇپايە قىلىمەن -،دېدى».

﴿سەن ئۆزەڭگە ئۆلۈم كەلگەنگە (يەنى ئەجىلىڭ يەتكەنگە) قەدەر پەرۋەردىگارىڭغا ئىبادەت
قىلغىن﴾ ئىمام بۇخارى سالىمنىڭ :بۇ ئايەتتىكى “يەقىين” دېگەن سۆزنىڭ مەنىسى ئۆلۈمدۇر-،

دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلدى.

491

ئىمام بۇخارى ئۇممۇئەئال ئىسىملىك بىر ئەنسارى ئايالنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت
قىلىدۇ :پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم ئوسمان ئىبنى مەزئۇننىڭ قېشىغا كىرگەندە ،ئۇ ئاللىقاچان ۋاپات
بولغان ئىدى .مەن :ساڭا ﷲ تائاالنىڭ رەھمىتى بولسۇن! ئى سائىبنىڭ دادىسى (يەنى ئوسمان)!
مەن ساڭا گۇۋاھلىق بېرىمەنكى ،ھەقىقەتەن ﷲ تائاال سېنى ھۆرمەتكە سازاۋەر قىلدى -،دېدىم.
پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم« :ﷲ تائاالنىڭ ئۇنى ھۆرمەتكە سازاۋەر قىلغانلىقىنى نەدىن بىلىسىز؟»
دېدى .مەن :ئى ﷲ تائاالنىڭ پەيغەمبىرى! ئاتا ـ ئانام ساڭا پىدا بولسۇن ،ئەمىسە ئۇ قانداق
ئادەم؟ -دېدىم .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم« :ئۇنىڭغا چوقۇم ئۆلۈم كەلدى .ھەقىقەتەن مەن ئۇنىڭغا
ياخشىلىقنى ئۈمىد قىلىمەن» دېدى(((.
﴿سەن ئۆزەڭگە ئۆلۈم كەلگەنگە (يەنى ئەجىلىڭ يەتكەنگە) قەدەر پەرۋەردىگارىڭغا ئىبادەت
قىلغىن﴾ بۇ ئايەت كەرىمىدە ناماز ۋە ئۇنىڭغا ئوخشاش ئىنسانالرغا پەرز بولغان ئىبادەتلەرنى

ئىنساننىڭ ئەقلى ـ ھوشى جايىدا بولسىال ،ئىمكانىيىتىنىڭ يەتكىنىچە ئورۇنداش ۋاجىب ئىكەنلىكىگە
پاكىت بار .ئىمام بۇخارى ئىمران ئىبنى ھۈسەين رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمادىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ
مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ« :ئۆرە تۇرۇپ ناماز ئوقۇغىن .ئەگەر ئۇنىڭغا قادىر بواللمىساڭ،
ئولتۇرۇپ ئوقۇغىن .ئۇنىڭغىمۇ قادىر بواللمىساڭ ،يېتىپ ئوقۇغىن».
بۇ ئايەت ۋە ھەدىستىكى “يەقىين” دېگەن سۆزنىڭ مەنىسى ﷲ تائاالنى ھەقىقىي تونۇش
دېگەنلىك بولىدۇ .كىمكى ﷲ تائاالنى ھەقىقىي تونۇش دەرىجىسىگە يەتسە ،ئۇنىڭدىن پەرز
ئىبادەتلەر ساقىت بولۇپ كېتىدۇ دەپ قارىغان دىنسىزالرنىڭ خاتاالشقانلىقىغا دەلىلدۇر .بۇنداق
قاراش كۇپۇرلۇق ،گۇمراھلىق ۋە نادانلىقتۇر.
پەيغەمبەرلەر ۋە ئۇالرنىڭ ساھابىلىرى (ئۇالرغا ﷲ نىڭ ساالمى بولسۇن!) ﷲ تائاالنى ۋە
ﷲ تائاالنىڭ بەندىلەر ئۈستىدىكى ھەقلىرىنى ،ﷲ تائاالنىڭ سۈپەتلىرىنى ۋە ﷲ تائاالنىڭ
ئۇلۇغالشقا مۇناسىپ ئىكەنلىكىنى باشقىالرغا قارىغاندا بەكرەك چۈشىنىپ يەتكۈچىلەر ئىدى .شۇنداق
تۇرۇقلۇق ،ئۇالر تا ئۆلگۈچە ﷲ تائاالغا ئەڭ كۆپ ئىبادەت قىلىدىغان ۋە ﷲ تائاالنىڭ يولىدا
ياخشى ئەمەللەرنى ئەڭ كۆپ قىلغان كىشىلەر ئىدى.

492

بۇ جايدىكى “يەقىين” نىڭ مەنىسى ،بىز ئىلگىرى دېگەندەك ئۆلۈم دېگەنلىك بولىدۇ.
بارلىق ھەمدۇ سانا ۋە مەدھىيەلەر ﷲ تائاالغا خاستۇر .بىزنى ھىدايەتكە باشلىغان ﷲ تائاالغا
ھەمدۇساناالر ئېيتىمىز .ﷲ تائاالدىنال ياردەم سورايمىز ۋە ﷲ تائاالغىال تەۋەككۈل قىلىمىز .ﷲ
تائاال بىزنىڭ جېنىمىزنى ئەڭ مۇكەممەل ۋە ئەڭ ياخشى ھالەتتە ئېلىشقا مەسئۇلدۇر .ﷲ تائاال
ھەقىقەتەن سېخى ۋە ئۇلۇغدۇر.
ﷲ تائاالنىڭ پەزلى ،مەرھەمىتى بىلەن ھىجىر سۈرىسىنىڭ تەپسىرى تۈگىدى.

((( مانا بۇ ھەدىستە پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ ئۆلۈمنى «يەقىين» دېگەن سۆز بىلەن كەلتۈرگەنلىكى بۇ ئايەتتىكى
«يەقىين» نىڭ ئۆلۈم دېگەن مەنىدە ئىكەنلىكىگە پاكىتتۇر.

نەھل سۈرىسى
مەككىدە نازىل بولغان 128 ،ئايەت
ﭑﭒﭓ

ﮈﮉﮊﮋﮌﮍﮎﮏﮐﮑ ﮒ
ناھايىتى شەپقەتلىك ۋە مېھرىبان ﷲ نىڭ ئىسمى بىلەن باشاليمەن
ﷲ نىڭ پەرمانى (يەنى قىيامەت) چوقۇم كېلىدۇ ،ئۇنىڭغا ئالدىراپ كەتمەڭالر ،ﷲ
ئۇالر (يەنى مۇشرىكالر) نىڭ شېرىك كەلتۈرگەن نەرسىلىرىدىن پاكتۇر ۋە يۈكسەكتۇر﴿.﴾1

قىيامەتنىڭ يېقىنالشقانلىقى بىلەن ئاگاھالندۇرۇش توغرىسىدا
قىيامەت يېقىنالشقانلىقى ئۈچۈن ﷲ تائاال بۇ ئايەتنىڭ ئەرەبچە قۇرۇلمىسىدا ئۆتكەن
زامان پىئىلىنى ئىشلىتىش ئارقىلىق قىيامەتنىڭ چوقۇم بولىدىغانلىقىدىن خەۋەر بېرىدۇ.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇندق دەيدۇ﴿ :كىشىلەرگە ئۇالرنىڭ (ئەمەللىرىدىن) ھېساب
ئېلىنىدىغان ۋاقىت (يەنى قىيامەت) يېقىنالشتى ،ھالبۇكى ،ئۇالر غەپلەتتىدۇر( ،قىيامەت
توغرۇلۇق ئويلىنىشتىن) يۈز ئۆرۈمەكتىدۇر﴾(((﴿ ،قىيامەت يېقىنالشتى ،ئاي يېرىلدى﴾(((.
﴿ئۇنىڭغا ئالدىراپ كەتمەڭالر﴾ يەنى يىراق بولغان قىيامەت يېقىنالشتى .ئۇنىڭغا
ئالدىراپ كەتمەڭالر.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :ئۇالر سەندىن ئازابنىڭ چاپسان كېلىشىنى
((( ئەنبىيا سۈرىسى 1ـ ئايەت.
((( قەمەر سۈرىسى 1ـ ئايەت.

تەلەپ قىلىدۇ ،ﷲ (ئۇالرنىڭ ھاالك بولۇشىنىڭ) مۇئەييەن ۋاقتىنى بەلگىلىمىگەن بولسا ئىدى،
ئۇالرغا ئازاب ئەلۋەتتە (ئۇالر تەلەپ قىلغان ۋاقىتتىال) كېلەتتى ،ئۇالرغا ئازاب چوقۇم ئۇالر خەۋەرسىز
ھالەتتە تۇرغاندا ئۇشتۇمتۇت كېلىدۇ .ئۇالر سەندىن ئازابنىڭ تېز كېلىشىنى تەلەپ قىلىدۇ ،شەك ـ
شۈبھىسىزكى ،جەھەننەم (قىيامەت كۈنى) كاپىرالرنى قورشاپ تۇرغۇچىدۇر﴾(((.
ئىبنى ئەبۇھاتەم ئۇقبە ئىبنى ئامىر رەزىيەلالھۇ ئەنھۇدىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ مۇنداق
دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ« :قىيامەت بولغاندا ،سىلەرگە كۈن پېتىش تەرەپتىن قالقانغا ئوخشاش
قارا بۇلۇت كېلىدۇ .ئۇ بۇلۇت داۋاملىق ئاسمانغا ئۆرلەيدۇ .ئاندىن ئۇ بۇلۇتتىن بىر جاكارچى :ئى
ئىنسانالر! دەپ توۋاليدۇ .كىشىلەر بىر ـ بىرىگە قاراپ :ئاڭلىدىڭالرمۇ؟ -دەيدۇ .بەزىلەر :ھەئە-،
دەيدۇ ۋە بەزىلەر ئاڭلىغانلىقىغا شەك قىلىدۇ .ئۇ جاكارچى ئىككىنچى قېتىم :ئى ئىنسانالر! -دەپ
توۋاليدۇ .كىشىلەر بىر ـ بىرىگە :ئاڭلىدىڭالرمۇ؟ -دەيدۇ .ھەممىسى :ھەئە -،دەيدۇ .ئۇ جاكارچى
ئۈچىنچى قېتىم :ئى ئىنسانالر! ﷲ تائاالنىڭ پەرمانى (قىيامەت) كەلدى ،ئۇنىڭغا ئالدىراپ
كەتمەڭالر! -دەپ توۋاليدۇ .مېنىڭ جېنىم ئۇنىڭ ئىلكىدە بولغان زات بىلەن قەسەمكى ،شۇ چاغدا
رەخت يېيىپ تۇرغان ئىككى ئادەم بولسا ،ئۇالر رەختنى قاتالشقا ھەرگىز ئۈلگۈرەلمەيدۇ .سۇ ئىچىش
ئۈچۈن جۈمەككە قول ئۇزاتقان بىر ئادەم بولسا ،ئۇ سۇنى ئىچىشكە ھەرگىزمۇ ئۈلگۈرەلمەيدۇ .تۆگىنى
سېغىۋاتقان بىر ئادەم بولسا ،ئۇ سۈتنى ئىچىشكە ھەرگىزمۇ ئۈلگۈرەلمەيدۇ .ئىنسانالرنىڭ ھەممىسى
ئۆز ھالى بىلەن بولىدۇ».
ئاندىن ﷲ تائاال ئۇالرنىڭ ﷲ تائاالغا باشقا نەرسىنى شېرىك قىلغانلىقىنى ،بۇتالرغا
چوقۇنغانلىقىنى ،ﷲ تائاالنىڭ يۈكسەك دەرىجىدە پاك ۋە ئالىي ئىكەنلىكىنى ،ئەنە شۇ ﷲ تائاالغا
شېرىك كەلتۈرگۈچىلەرنىڭ قىيامەتنى ئىنكار قىلغۇچىالر ئىكەنلىكىنى بايان قىلىپ مۇنداق دەيدۇ:
Sez Uygur ädäbiyättän 1 tekst ukıdıgız.
Çirattagı - Tefsir İbni Kesir - 03 - 41
  • Büleklär
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 01
    Süzlärneñ gomumi sanı 1940
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1031
    30.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 02
    Süzlärneñ gomumi sanı 1922
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 940
    36.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    60.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 03
    Süzlärneñ gomumi sanı 3421
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1303
    34.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 04
    Süzlärneñ gomumi sanı 3677
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1510
    30.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 05
    Süzlärneñ gomumi sanı 3649
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1496
    32.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 06
    Süzlärneñ gomumi sanı 3859
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1377
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 07
    Süzlärneñ gomumi sanı 3794
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1391
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 08
    Süzlärneñ gomumi sanı 3700
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1415
    33.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 09
    Süzlärneñ gomumi sanı 3732
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1319
    35.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 10
    Süzlärneñ gomumi sanı 3689
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1423
    33.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 11
    Süzlärneñ gomumi sanı 3717
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1430
    34.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    57.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 12
    Süzlärneñ gomumi sanı 3798
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1565
    35.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 13
    Süzlärneñ gomumi sanı 3702
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1468
    31.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 14
    Süzlärneñ gomumi sanı 3627
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1412
    33.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 15
    Süzlärneñ gomumi sanı 3720
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1522
    34.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 16
    Süzlärneñ gomumi sanı 3722
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1480
    31.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 17
    Süzlärneñ gomumi sanı 3603
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1403
    34.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 18
    Süzlärneñ gomumi sanı 3733
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1486
    32.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 19
    Süzlärneñ gomumi sanı 3590
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1477
    31.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 20
    Süzlärneñ gomumi sanı 3696
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1410
    34.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 21
    Süzlärneñ gomumi sanı 3729
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1450
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 22
    Süzlärneñ gomumi sanı 3761
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1439
    30.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 23
    Süzlärneñ gomumi sanı 3787
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1439
    30.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 24
    Süzlärneñ gomumi sanı 3753
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1382
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 25
    Süzlärneñ gomumi sanı 3667
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1324
    34.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 26
    Süzlärneñ gomumi sanı 3756
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1439
    32.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 27
    Süzlärneñ gomumi sanı 3846
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1444
    31.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 28
    Süzlärneñ gomumi sanı 3697
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1368
    29.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    41.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 29
    Süzlärneñ gomumi sanı 3800
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1361
    29.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    40.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 30
    Süzlärneñ gomumi sanı 3680
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1515
    34.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 31
    Süzlärneñ gomumi sanı 3694
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1445
    31.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 32
    Süzlärneñ gomumi sanı 3788
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1474
    34.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 33
    Süzlärneñ gomumi sanı 3728
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1430
    33.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 34
    Süzlärneñ gomumi sanı 3689
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1416
    33.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 35
    Süzlärneñ gomumi sanı 3684
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1479
    30.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 36
    Süzlärneñ gomumi sanı 3742
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1474
    33.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 37
    Süzlärneñ gomumi sanı 3638
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1437
    33.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 38
    Süzlärneñ gomumi sanı 3604
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1503
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 39
    Süzlärneñ gomumi sanı 3612
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1421
    32.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 40
    Süzlärneñ gomumi sanı 3633
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1436
    34.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 41
    Süzlärneñ gomumi sanı 3657
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1499
    29.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 42
    Süzlärneñ gomumi sanı 3658
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1412
    32.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 43
    Süzlärneñ gomumi sanı 3715
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1472
    32.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 44
    Süzlärneñ gomumi sanı 3805
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1510
    29.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 45
    Süzlärneñ gomumi sanı 3699
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1399
    34.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 46
    Süzlärneñ gomumi sanı 3615
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1447
    31.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 47
    Süzlärneñ gomumi sanı 3637
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1229
    36.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 48
    Süzlärneñ gomumi sanı 3673
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1010
    34.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 49
    Süzlärneñ gomumi sanı 3595
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1485
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 50
    Süzlärneñ gomumi sanı 3641
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1351
    35.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 51
    Süzlärneñ gomumi sanı 3694
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1420
    31.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 52
    Süzlärneñ gomumi sanı 3666
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1499
    34.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 53
    Süzlärneñ gomumi sanı 3611
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1384
    31.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 54
    Süzlärneñ gomumi sanı 3585
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1346
    35.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 55
    Süzlärneñ gomumi sanı 3712
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1359
    35.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 56
    Süzlärneñ gomumi sanı 3631
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1364
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 57
    Süzlärneñ gomumi sanı 3671
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1364
    35.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 58
    Süzlärneñ gomumi sanı 3737
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1412
    31.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 59
    Süzlärneñ gomumi sanı 3741
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1414
    31.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    42.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 60
    Süzlärneñ gomumi sanı 3599
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1386
    33.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 61
    Süzlärneñ gomumi sanı 3877
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1184
    31.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 62
    Süzlärneñ gomumi sanı 3683
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1419
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 63
    Süzlärneñ gomumi sanı 135
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 103
    61.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    67.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    70.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.