Latin

Tefsir İbni Kesir - 03 - 36

Süzlärneñ gomumi sanı 3742
Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1474
33.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
46.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
52.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
ads place
﴿ئىنسان بىلمەمدۇكى ،بىز ھەقىقەتەن ئۇنى ئابىمەنىدىن ياراتتۇق .ئەمدى ئۇ (پەرۋەردىگارىغا)
ئاشكارا خۇسۇمەتچى بولۇپ قالدى .ئۇ بىزگە (ئىنساننىڭ قايتا تىرىلىشىنى يىراق ساناپ ،چىرىگەن
سۆڭەكلەرنى) مىسال قىلىپ كۆرسەتتى .ئۆزىنىڭ يارىتىلغانلىقىنى بولسا ئۇنتۇدى ،ئۇ« :چىرىپ
كەتكەن سۆڭەكلەرنى كىم تىرىلدۈرەلەيدۇ؟» دېدى .ئېيتقىنكى« ،ئۇنى ئەڭ دەسلەپتە ياراتقان زات
تىرىلدۈرىدۇ ،ئۇ ھەر بىر مەخلۇقنى بىلگۈچىدۇر» .ﷲ سىلەر ئۈچۈن يېشىل دەرەختىن ئوت پەيدا
قىلدى .سىلەر ئۇنىڭ بىلەن ئوت ياقىسىلەر .ئاسمانالرنى ۋە زېمىننى ياراتقان زات ئۇالرنىڭ ئوخشىشىنى
يارىتىشقا قادىر ئەمەسمۇ؟ ئۇ بۇنىڭغا قادىر ،ﷲ ماھىر ياراتقۇچىدۇر ،ھەممىنى بىلگۈچىدۇر .ﷲ
بىرەر شەيئىنى (يارىتىشنى) ئىرادە قىلسا ،ئۇنىڭغا «ۋۇجۇتقا كەل» دەيدۇ -دە ،ئۇ ۋۇجۇتقا كېلىدۇ.
ﷲ پاكتۇركى ،ھەر بىر نەرسىنىڭ ئىگىلىك ھوقوقى ئۇنىڭ قولىدىدۇر( ،ئۆلگەندىن كېيىن) ئۇنىڭ
دەرگاھىغا قايتۇرۇلىسىلەر﴾(((﴿ ،ئى ئىنسانالر! سىلەر ﷲ غا موھتاجسىلەر ،ﷲ (ھەممىدىن)
بىھاجەتتۇر ،مەدھىيىگە اليىقتۇر .ئەگەر ﷲ خالىسا ،سىلەرنى ھاالك قىلىپ (ئورنۇڭالرغا) يېڭى
بىر خەلقنى پەيدا قىلىدۇ .بۇ ﷲ غا قىيىن ئەمەس﴾(((﴿ ،ئەگەر سىلەر (ﷲ نىڭ تائىتىدىن) يۈز
ئۆرۈسەڭالر ،ﷲ سىلەرنىڭ ئورنۇڭالرغا باشقا بىر قەۋمنى ئالماشتۇرىدۇ ،ئۇالر سىلەرگە ئوخشاش
بولمايدۇ (بەلكى ﷲ غا ئىتائەت قىلىدۇ)﴾(((﴿ ،ئى مۆمىنلەر! سىلەردىن كىمكى مۇرتەد بولىدىكەن،
ﷲ (ئۇنىڭ ئورنىغا) ﷲ ئۇالرنى دوست تۇتىدىغان ،ئۇالرمۇ ﷲ نى دوست تۇتىدىغان ،مۆمىنلەرگە
كۆيۈنىدىغان ،كاپىرالرغا شەپقەتسىز ،ﷲ نىڭ يولىدا جىھاد قىلىدىغان ۋە ماالمەت قىلغۇچىنىڭ
ماالمىتىدىن قورقمايدىغان بىر قەۋمنى كەلتۈرىدۇ﴾(((﴿ ،ئى ئىنسانالر! ئەگەر ﷲ خالىسا ،سىلەرنى
يوق قىلىپ ئورنۇڭالرغا باشقىالرنى كەلتۈرىدۇ ،ﷲ بۇنىڭغا قادىردۇر﴾(((.

*******
ﭧ ﭨﭩﭪﭫﭬ ﭭ ﭮ ﭯﭰﭱﭲﭳﭴﭵﭶ
ﭷ ﭸ ﭹ ﭺﭻ ﭼ ﭽ ﭾ ﭿ ﮀﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﮈ ﮉ
ﮊﮋ
((( ئەھقاف سۈرىسى 33ـ ئايەت.
((( ياسىن سۈرىسى 77ــــ 83ـ ئايەتكىچە.
((( فاتىر سۈرىسى 15ـــــ 17ـ ئايەتكىچە.
((( مۇھەممەد سۈرىسى 38ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( مائىدە سۈرىسى 54ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( نىسا سۈرىسى 133ـ ئايەت.

431

ئۇالر (يەنى خااليىقالر) نىڭ ھەممىسى (قىيامەت كۈنى قەبرىلىرىدىن) چىقىپ ،ﷲ غا
مۇالقات بولىدۇ ،ئاجىزلىرى (يەنى ئەگەشكۈچىلىرى) مۇتەكەببىرلىرىگە (يەنى ئەگەشتۈرگۈچىلىرىگە):
«شۈبھىسىزكى ،بىز سىلەرنىڭ ئەگەشكۈچىڭالر ئىدۇق ،سىلەر بىزگە بولۇۋاتقان ﷲ نىڭ ئازابىدىن
ئازراق دەپئى قىالالمسىلەر؟» دەيدۇ .ئۇالر« :ﷲ بىزنى ھىدايەت قىلغان بولسا ئىدى ،بىز ئەلۋەتتە
سىلەرنى ھىدايەت قىالتتۇق ،بىز مەيلى نالە -پەرياد قىاليلى ،مەيلى سەۋر قىاليلى ،بەرىبىر
ئوخشاش ،بىزگە ھېچقانداق قاچىدىغان جاي يوق» دەيدۇ﴿.﴾21

دوزاخ ئەھلىدىن ئەگەشكۈچىلەر بىلەن ئەگەشتۈرگۈچىلەرنىڭ مۇنازىرىسى
﴿ﷲ غا مۇالقات بولىدۇ﴾ ئىنسانالرنىڭ ياخشىسى ۋە يامىنىنىڭ ھەممىسى قۇدرەتلىك ﷲ
تائاالغا ھېساب بېرىش ئۈچۈن ھېچقانداق دالدا يوق ،تۈپتۈز مەيدانغا جەم بولىدۇ.
﴿ئاجىزلىرى (يەنى ئەگەشكۈچىلىرى) مۇتەكەببىرلىرىگە (يەنى ئەگەشتۈرگۈچىلىرىگە):
«شۈبھىسىزكى ،بىز سىلەرنىڭ ئەگەشكۈچىڭالر ئىدۇق ،سىلەر بىزگە بولۇۋاتقان ﷲ نىڭ
ئازابىدىن ئازراق دەپئى قىالالمسىلەر؟» دەيدۇ﴾ يەنى شېرىكى يوق ،يالغۇز ﷲ تائاالغا

ئىبادەت قىلىشتىن ۋە پەيغەمبەرلىرىگە ئەگىشىشتىن باش تارتقان ئەگەشكۈچىلەر ئۆزلىرىنىڭ
يېتەكچىلىرى ،خوجايىنلىرى ،چوڭلىرى ۋە ئەگەشتۈرگۈچىلىرىگە :بىزنى نېمىگە بۇيرۇغان
بولساڭالر ،سىلەرگە ئەگىشىپ شۇنى قىلغان ئىدۇق .سىلەر بىزگە ۋەدە قىلغىنىڭالردەك ۋە بىزگە
ئارزۇ قىلدۇرغىنىڭالردەك ،بىزدىن ﷲ تائاالنىڭ ئازابىدىن بىرەر نەرسىنى كۆتۈرۈۋېتەمسىلەر؟-
دەيدۇ.

ئەگەشتۈرگۈچىلەر جاۋابەن مۇنداق دەيدۇ﴿ :ﷲ بىزنى ھىدايەت قىلغان بولسا ئىدى،
بىز ئەلۋەتتە سىلەرنى ھىدايەت قىالتتۇق﴾ لېكىن ،ﷲ تائاالنىڭ كاپىرالرنى ئازابالشتىن ئىبارەت

سۆزى بىزگىمۇ ،سىلەرگىمۇ بېكىتىلىپ بولدى.

﴿بىز مەيلى نالە -پەرياد قىاليلى ،مەيلى سەۋر قىاليلى ،بەرىبىر ئوخشاش ،بىزگە
ھېچقانداق قاچىدىغان جاي يوق﴾ يەنى بىز ئۇ ئازابقا سەۋر قىاليلى ياكى سەۋر قىلمايلى،

بىز ئۇنىڭدىن قۇتۇاللمايمىز .مېنىڭ (يەنى ئىبنى كەسىرنىڭ) قارىشىمچە :بۇ مۇنازىرىلەرنىڭ
ھەقىقەتەن ئۇالر دوزاخقا كىرگەندىن كېيىن ئېلىپ بېرىلىدىغانلىقى ئېنىقتۇر.

432

ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دېگەن﴿ :ئۇ چاغدا ئۇالر دوزاختا ئۆزئارا مۇنازىرىلىشىدۇ،
ئاجىز (ئەگەشكۈچىلەر) ھاكاۋۇر (ئەگەشتۈرگۈچىلىرىگە)« :شۈبھىسىزكى ،بىز سىلەرگە
ئەگەشكەن ئىدۇق ،بىزدىن دوزاخ ئازابىدىن بىر قىسمىنى ئېلىپ تاشلىياالمسىلەر؟» دەيدۇ.
ھاكاۋۇر (ئەگەشتۈرگۈچىلىرى)« :شۈبھىسىزكى ،بىز ھەممىمىز دوزاختادۇرمىز ،ﷲ ھەقىقەتەن
بەندىلەرنىڭ ئارىسىدا ھۆكۈم چىقاردى» دەيدۇ﴾(((﴿ ،ﷲ (ئايەتلىرىنى ئىنكار قىلغانالرغا)
ئېيتىدۇ« :سىلەردىن ئىلگىرى ئۆتكەن ،جىنالردىن ۋە ئىنسانالردىن بولغان (كاپىر) ئۈممەتلەر
بىلەن بىرلىكتە دوزاخقا كىرىڭالر» ھەرقاچان بىر ئۈممەت دوزاخقا كىرىدىكەن ،ئۇ ئۆزىدىن
ئىلگىرىكى ئۈممەتكە (ئۇنىڭغا ئەگىشىپ گۇمراھ بولغانلىقى ئۈچۈن) لەنەت ئوقۇيدۇ .ئۇالرنىڭ
((( غافىر سۈرىسى 47ــــ 48ـ ئايەتلەر.

ئىبراھىم سۈرىسى

ھەممىسى دوزاخقا كىرىپ بولۇپ جەملەشكەندە ،ئۇالرنىڭ ئىچىدىكى كېيىن كىرگەنلەر (يەنى
ئەگەشكۈچىلەر) ئىلگىرى كىرگەنلەرگە (يەنى باشلىقلىرىغا) قارىتىپ« :ئى پەرۋەردىگارىمىز! بۇالر
بىزنى ئازدۇرغان .ئۇالرغا ئىككى ھەسسە دوزاخ ئازابى بەرگىن» دەيدۇ .ﷲ« :ھەممىگە ئىككى
ھەسسە ئازاب بېرىلىدۇ ،لېكىن سىلەر (ئازابنىڭ دەھشىتىنى بىلمەيسىلەر» دەيدۇ .ئۇالرنىڭ
ئارىسىدىكى ئىلگىرىكىلەر كېيىنكىلەرگە« :سىلەرنىڭ بىزدىن ھېچقانداق ئارتۇقچىلىقىڭالر يوق
(يەنى گۇمراھلىقتا ۋە ئازابقا تېگىشلىك بولۇشتا بىر -بىرىمىزگە ئوخشاشمىز) ،قىلمىشلىرىڭالر
تۈپەيلىدىن ئازابنى تېتىڭالر» دەيدۇ﴾(((﴿ ،دوزاختا ئۇالرنىڭ يۈزلىرى تۈرۈلۈپ كېتىدىغان
كۈندە ،ئۇالر« :كاشكى بىز ﷲ غا ئىتائەت قىلغان بولساقچۇ! پەيغەمبەرگە ئىتائەت قىلغان
بولساقچۇ!» دەيدۇ .ئۇالر« :پەرۋەردىگارىمىز! بىز ھەقىقەتەن باشلىقلىرىمىزغا ،كاتتىلىرىمىزغا
ئىتائەت قىلدۇق ،ئۇالر بىزنى توغرا يولدىن ئازدۇردى ،پەرۋەردىگارىمىز! ئۇالرغا ئازابنى ئىككى
ھەسسە بەرگىن ۋە ئۇالرغا قاتتىق لەنەت قىلغىن» دەيدۇ﴾(((.
ئەمما ئۇالرنىڭ مەھشەرگاھتا خۇسۇمەت قىلىشىشى تۆۋەندىكى ئايەتلەردە بايان قىلىنغان:
﴿كاپىرالر« :بۇ قۇرئانغا ۋە ئۇنىڭدىن ئىلگىرىكى كىتابالرغا ھەرگىز ئىشەنمەيمىز» دەيدۇ .ئەگەر
زالىمالرنى پەرۋەردىگارىڭنىڭ دەرگاھىدا توختىتىپ قويۇلغان چاغدا بەزىسى بەزىسى بىلەن
جېدەللىشىۋاتقاندا كۆرسەڭ ئىدىڭ (ئەلۋەتتە قورقۇنچلۇق ھالنى كۆرەتتىڭ) ،بوزەك قىلىنغانالر
چوڭچىلىق قىلغانالرغا« :ئەگەر سىلەر بولمىساڭالر بىز چوقۇم ئىمان ئېيتاتتۇق» دەيدۇ.
چوڭچىلىق قىلغانالر بوزەك قىلىنغانالرغا« :سىلەرگە ھىدايەت كەلگەندىن كېيىن بىز سىلەرنى
ئۇنىڭدىن توستۇقمۇ؟ ھەرگىز توسمىدۇق ،سىلەر ئۆزەڭالر گۇناھ قىلغۇچى بولدۇڭالر» دەيدۇ.
بوزەك قىلىنغانالر چوڭچىلىق قىلغانالرغا« :ھەرگىز ئۇنداق ئەمەس( ،سىلەرنىڭ بىزگە) كېچە -
كۈندۈز قىلغان ھىيلە -مىكرىڭالر (بىزنى ئىماندىن توستى) ،ئۆز ۋاقتىدا سىلەر بىزنى ﷲ نى
ئىنكار قىلىشقا ۋە ئۇنىڭغا شېرىك كەلتۈرۈشكە بۇيرۇيتتۇڭالر» دەيدۇ .ئازابنى كۆرگەن چاغدا،
ئۇالر (ھەر ئىككى گۇرۇھ ئىمان ئېيتمىغانلىقلىرىغا) ئىچىدە پۇشايمان قىلىدۇ ،كاپىرالرنىڭ
بويۇنلىرىغا تاقاقالرنى سالىمىز ،ئۇالرغا پەقەت قىلمىشلىرىنىڭ جازاسى بېرىلىدۇ﴾(((.

*******
ﮌ ﮍ ﮎ ﮏ ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ﮖ ﮗﮘ ﮙ
ﮚ ﮛ ﮜ ﮝ ﮞ ﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣﮤ ﮥ ﮦ ﮧ ﮨﮩ
ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯﮰ ﮱ ﯓ ﯔ ﯕ ﯖ ﯗﯘ ﯙ
ﯚﯛﯜﯝ ﯞﯟﯠ ﯡﯢﯣ ﯤ ﯥ
ﯦﯧﯨﯩﯪﯫﯬﯭﯮ ﯯﯰ ﯱ
((( ئەئراف سۈرىسى 38ــــ 39ـ ئايەتلەر.
((( ئەھزاب سۈرىسى 66ــــ 68ـ ئايەتكىچە.
((( سەبە سۈرىسى 31ــــ 33ـ ئايەتكىچە.

433

ئىش پۈتكەندە (يەنى ھېساب تۈگەپ ،جەننەتىلەر بىلەن دوزىخىالر ئايرىلىپ بولغاندا)،
شەيتان« :ﷲ ھەقىقەتەن سىلەرگە (ئىتائەت قىلغۇچىنى مۇكاپاتالش ،ئاسىيلىق قىلغۇچىنى
جازاالشتىن ئىبارەت) راست ۋەدىنى قىلغان ئىدى( ،ۋەدىسىگە ۋاپا قىلدى) .مەن سىلەرگە
(ئۆلگەندىن كېيىن تىرىلىش ،ساۋاب ،جازا دېگەنلەر يوق ،دەپ يالغان) ۋەدە قىلغان ئىدىم،
(ۋەدەمگە) خىالپلىق قىلدىم ،سىلەرگە مېنىڭ (كۇفرىغا ،گۇناھقا زورلىغۇدەك) ھۆكۈمرانلىقىم
بولغىنى يوق ،مەن سىلەرنى پەقەت (گۇمراھلىققىال) دەۋەت قىلدىم ،سىلەر (دەۋىتىمنى) قوبۇل
قىلدىڭالر ،شۇنىڭ ئۈچۈن مېنى ئەيىبلىمەڭالر ،ئۆزەڭالرنى ئەيىبلەڭالر ،مەن سىلەرگە ياردەم
بېرىپ سىلەرنى قۇتقۇزالمايمەن ،سىلەرمۇ ماڭا ياردەم بېرىپ مېنى قۇتقۇزالمايسىلەر ،مەن سىلەرنىڭ
بۇرۇن مېنى ﷲ غا (ئىبادەتتە) شېرىك قىلغانلىقىڭالرنى ئېتىراپ قىلمايمەن ،شۈبھىسىزكى ،زالىمالر
چوقۇم قاتتىق ئازابقا دۇچار بولىدۇ» دەيدۇ﴿ .﴾22ئىمان ئېيتقان ۋە ياخشى ئەمەللەرنى قىلغانالر،
پەرۋەردىگارىنىڭ ئىزنى بىلەن ،ئاستىدىن ئۆستەڭالر ئېقىپ تۇرىدىغان جەننەتلەرگە كىرىدۇ ،ئۇ
جەننەتلەردە مەڭگۈ قالىدۇ( ،پەرىشتىلەر ئۇالرنى ھۆرمەتلەپ) سىلەرگە ئامانلىق بولسۇن ،دەپ
ساالم بېرىدۇ﴿.﴾23

ئىبلىسنىڭ قىيامەت كۈنى ئەگەشكۈچىلىرىگە سۆز
قىلىدىغانلىقى ۋە ئۇالرغا ئۆزرە ئېيتىدىغانلىقى
ﷲ تائاال بەندىلىرى ئارىسىدا ھۆكۈم چىقىرىپ مۆمىنلەرنى جەننەتلەرگە كىرگۈزۈپ،
كاپىرالرنى دوزاخالرغا تاشلىغاندىن كېيىن ،ئىبلىس ئۆز ئەگەشكۈچىلىرىگە ئۇالرنىڭ دەرت -
ئەلىمىنى ،ئالدىنىپ تارتقان زىيىنىنى زىيادە قىلىدىغان ۋە ھەسىرىتىگە ھەسرەت قوشىدىغان
تۆۋەندىكى سۆزنى قىلىدۇ﴿ :ﷲ ھەقىقەتەن سىلەرگە (ئىتائەت قىلغۇچىنى مۇكاپاتالش ،ئاسىيلىق
قىلغۇچىنى جازاالشتىن ئىبارەت) راست ۋەدىنى قىلغان ئىدى( ،ۋەدىسىگە ۋاپا قىلدى)﴾ يەنى ﷲ
تائاال ئۆزىنىڭ پەيغەمبەرلىرىنىڭ تىللىرى بىلەن سىلەرگە قىلغان ۋەدىسىگە ۋاپا قىلدى .ﷲ
تائاال پەيغەمبەرلىرىگە ئەگەشكەنلەرگە نىجاتلىقنى ۋە ساالمەتلىكنى ۋەدە قىلدى .ﷲ تائاالنىڭ
بۇ ۋەدىسى ھەق ۋە راستتۇر .ئەمما مەن (يەنى ئىبلىس) بولسام ،سىلەرگە ۋەدە قىلدىم ،ئاندىن
ۋەدەمگە خىالپلىق قىلدىم.

434

ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :شەيتان ئۇالرغا (يالغان) ۋەدىلەرنى بېرىدۇ ۋە ئۇالرنى
خام خىيالغا سالىدۇ (يەنى ئەمەلدە ئىشقا ئاشمايدىغان ئارزۇالرنى كۆڭلىگە سالىدۇ) ،شەيتان ئۇالرغا
پەقەت يالغاننىال ۋەدە قىلىدۇ﴾(((.
﴿سىلەرگە مېنىڭ (كۇفرىغا ،گۇناھقا زورلىغۇدەك) ھۆكۈمرانلىقىم بولغىنى يوق﴾ يەنى مەن
سىلەرنى چاقىرغان نەرسىلەر ھېچبىر پاكىتى بولمىغان نەرسىلەردۇر .مەن سىلەرگە ۋەدە قىلغان
نەرسىمۇ ھېچبىر ھۆججىتى بولمىغان نەرسىدۇر.
﴿مەن سىلەرنى پەقەت (گۇمراھلىققىال) دەۋەت قىلدىم ،سىلەر (دەۋىتىمنى) قوبۇل قىلدىڭالر﴾

يەنى مەن پەقەت ئاشۇ نەرسىلەرگە دەۋەت قىلىپال قويغان ئىدىم .ھەقىقەتەن پەيغەمبەرلەر
((( نىسا سۈرىسى 120ـ ئايەت.

ئىبراھىم سۈرىسى

سىلەرگە ئېلىپ كەلگەن نەرسىنىڭ دۇرۇسلىقىغا توغرا دەلىل ـ پاكىتالرنى تۇرغۇزدى .ئاندىن سىلەر
پەيغەمبەرلەرگە داۋاملىق قارشىلىق قىلىپ ئازغۇنلۇقتا چىڭ تۇردۇڭالر.
﴿شۇنىڭ ئۈچۈن مېنى ئەيىبلىمەڭالر ،ئۆزەڭالرنى ئەيىبلەڭالر﴾ يەنى بۈگۈن ماڭا ماالمەت
قىلماڭالر ،بەلكى ئۆزەڭالرغا ماالمەت قىلىڭالر .ھەقىقەتەن سىلەرنىڭ گۇناھىڭالر پەيغەمبەرلەر
ئېلىپ كەلگەن دەلىللەرگە قارشىلىق قىلغىنىڭالر ۋە مەن سىلەرنى چاقىرغان باتىلغا ئەگەشكىنىڭالر
ئۈچۈندۇر.
﴿مەن سىلەرگە ياردەم بېرىپ سىلەرنى قۇتقۇزالمايمەن﴾ يەنى مەن سىلەرگە مەنپەئەت
بېرەلمەيمەن ۋە سىلەر تارتىۋاتقان ئازابتىن سىلەرنى قۇتقۇزالمايمەن﴿ .سىلەرمۇ ماڭا ياردەم بېرىپ
مېنى قۇتقۇزالمايسىلەر﴾.
﴿مەن سىلەرنىڭ بۇرۇن مېنى ﷲ غا (ئىبادەتتە) شېرىك قىلغانلىقىڭالرنى ئېتىراپ قىلمايمەن﴾

قەتادە بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە مۇنداق دېدى :يەنى بۇنىڭدىن بۇرۇن مېنى ﷲ تائاالغا
شېرىك قىلىۋالغىنىڭالرنىڭ سەۋەبىنى ئېتىراپ قىلمايمەن .ئىبنى جەرىر مۇنداق دېدى :ھەقىقەتەن
مەن ئۇلۇغ ۋە كاتتا ﷲ تائاالغا شېرىك ئىكەنلىكىمدىن تانىمەن .ئىبنى جەرىرنىڭ بۇ سۆزى
كۈچلۈك بولۇپ ،تۆۋەندىكى ئايەت بۇ مەنىنى كۈچلەندۈرىدۇ:
﴿ﷲ نى قويۇپ قىيامەتكىچە دۇئانى ئىجابەت قىلىشقا قادىر بواللمايدىغان بۇتالرغا
چوقۇنىدىغان ئادەمدىنمۇ گۇمراھ ئادەم بارمۇ؟ بۇتالر ئۇالرنىڭ دۇئاسىدىن غاپىلدۇر( .قىيامەت
كۈنى) ئىنسانالر (ھېساب بېرىش ئۈچۈن) توپالنغان چاغدا ،بۇتالر ئۇالرغا (يەنى بۇتپەرەسلەرگە)
دۈشمەن بولىدۇ ،ئۇالر تەرىپىدىن ئىبادەت قىلىنغانلىقىنى ئىنكار قىلىدۇ﴾(((﴿ ،ئىش ئۇالرنىڭ
گۇمان قىلغىنىدەك ئەمەس (يەنى بۇتلىرى ئۇالرنىڭ ﷲ ئالدىدا ئىززەت تېپىشلىرىنىڭ سەۋەبى
بواللمايدۇ) ،ئۇالرنىڭ (يەنى مۇشرىكالرنىڭ) چوقۇنۇشىنى ئىنكار قىلىدۇ ،ئۇالر (يەنى مۇشرىكالر)
نىڭ دۈشمىنىگە ئايلىنىدۇ﴾(((.
﴿زالىمالر چوقۇم قاتتىق ئازابقا دۇچار بولىدۇ﴾ يەنى ھەقىقەتتىن يۈز ئۆرۈپ ،باتىلغا ئەگىشىپ،
ئۆزىگە زۇلۇم قىلغانالرغا چوقۇم دەرتلىك ئازاب بار .ئايەتنىڭ بايان قىلىنىش ئۇسلۇبىدىن شۇنى
كۆرۈۋېلىشقا بولىدۇكى ،يۇقىرىدا دېگىنىمىزدەك ،ئىبلىسنىڭ سۆز قىلىشى (ئىبلىس ۋە ئۇالر)
دوزاخقا كىرىپ بولغاندىن كېيىن بولىدۇ.
ئامىر شەئبىي مۇنداق دەيدۇ :قىيامەت كۈنىدە كىشىلەرنىڭ ئالدىغا ئىككى سۆز قىلغۇچى
چىقىدۇ .ﷲ تائاال مەريەم ئوغلى ئىسا ئەلەيھىسساالمغا مۇنداق دەيدۇ«﴿ :ئى مەريەم ئوغلى
ئىسا! سەن كىشىلەرگە ،ﷲ نى قويۇپ مەن بىلەن ئانامنى ئىككى ئىالھ قىلىۋېلىڭالر،
دېدىڭمۇ؟»﴾﴿ ،ئىسا ئېيتتى(« :رەببىم!) شەنىڭگە اليىق ئەمەس نەرسىلەردىن سېنى پاك دەپ
ئېتىقاد قىلىمەنكى ،ماڭا ئېيتىشقا تېگىشلىك بولمىغان سۆزلەرنى مەن ئېيتمايمەن ،ئەگەر مەن بۇ
سۆزنى ئېيتقان بولسام ،ئۇنى سەن چوقۇم بىلىسەن (يەنى مېنىڭ ئۇنداق دېمىگەنلىكىم ساڭا
مەلۇملۇق) .سەم مېنىڭ زاتىمدىكىنى بىلىسەن ،مەن سېنىڭ زاتىڭدىكىنى بىلمەيمەن ،غەيبلەرنى
((( ئەھقاف سۈرىسى 5ــــ 6ـ ئايەتلەر.
((( مەريەم سۈرىسى 82ـ ئايەت.

435

ناھايىتى ئوبدان بىلىسەن .مەن ئۇالرغا پەقەت سەن مېنى ئېيتىشقا بۇيرۇغان سۆزنى ،يەنى مېنىڭ
پەرۋەردىگارىم ۋە سىلەرنىڭ پەرۋەردىگارىڭالر بولغان ﷲ غا ئىبادەت قىلىڭالر -،دېدىم .مەن
ئۇالرنىڭ ئارىسىدا بولغان مۇددەتتە ،ئۇالرنىڭ ئەمەللىرىنى كۆزىتىپ تۇرغان ئىدىم ،مېنى قەبزى
روھ قىلغىنىڭدىن كېيىن ،ئۇالرنىڭ ئەمەللىرىنى سەن كۆزىتىپ تۇرغان ئىدىڭ ،سەن ھەممە
نەرسىدىن خەۋەردارسەن﴾(((.
ئىبلىس مەلئۇن ئورنىدىن تۇرۇپ مۇنداق دەيدۇ﴿ :سىلەرگە مېنىڭ (كۇفرىغا ،گۇناھقا
زورلىغۇدەك) ھۆكۈمرانلىقىم بولغىنى يوق ،مەن سىلەرنى پەقەت (گۇمراھلىققىال) دەۋەت قىلدىم،
سىلەر (دەۋىتىمنى) قوبۇل قىلدىڭالر﴾...

ﷲ تائاال بەختسىزلەرنىڭ بارىدىغان جايىنى ،ئۇالر تارتىدىغان خارلىق ۋە قاتتىق ئازابنى ۋە
ئىبلىس مەلئۇننىڭ ئۇالرغا قىلغان سۆزىنى بايان قىلىپ بولغاندىن كېيىن ،ئارقىدىنال بەختلىك
كىشىلەرنىڭ بارىدىغان جايىنى بايان قىلىپ مۇنداق دېدى:
﴿ئىمان ئېيتقان ۋە ياخشى ئەمەللەرنى قىلغانالر ،پەرۋەردىگارىنىڭ ئىزنى بىلەن ،ئاستىدىن
ئۆستەڭالر ئېقىپ تۇرىدىغان جەننەتلەرگە كىرىدۇ ،ئۇ جەننەتلەردە مەڭگۈ قالىدۇ( ،پەرىشتىلەر
ئۇالرنى ھۆرمەتلەپ) سىلەرگە ئامانلىق بولسۇن ،دەپ ساالم بېرىدۇ﴾ يەنى جەننەتلەردىكى ئۆستەڭالر

ئۇالر قەيەردە بولسا ۋە قەيەرگە ماڭسا ،شۇ تەرەپكە قاراپ ئاقىدۇ .ئۇالر جەننەتتە ﷲ تائاالنىڭ
ئىزنى بىلەن مەڭگۈ قالىدۇ.

436

ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :ئۇالر جەننەتكە يېتىپ كەلگەن چاغدا ئۇنىڭ
دەرۋازىلىرى ئېچىلىپ بولغان بولىدۇ ،جەننەتكە مۇئەككەل پەرىشتىلەر ئۇالرغا« :سىلەرگە ئامانلىق
بولسۇن ،سىلەر (گۇناھالرنىڭ كىرلىرىدىن) پاك بولدۇڭالر ،جەننەتكە كىرىڭالر( ،ئۇنىڭدا) مەڭگۈ
قېلىڭالر» دەيدۇ﴾(((﴿ ،ئۇالر مەڭگۈ تۇرىدىغان جەننەتكە كىرىدۇ ،ئۇالرنىڭ ئاتىلىرى ،خوتۇنلىرى
ۋە ئەۋالدىنىڭ ئىچىدىكى ياخشىالرمۇ جەننەتكە كىرىدۇ .پەرىشتىلەر ئۇالرنى (مۇبارەكلەش
ئۈچۈن جەننەتنىڭ) ھەر بىر دەرۋازىسىدىن كىرىدۇ( .پەرىشتىلەر ئۇ دۇنيادا) «سەۋرنى دوست
تۇتقانلىقىڭالر ئۈچۈن سىلەرگە ئامانلىق بولسۇن! ئاخىرەتلىكنىڭ ياخشى بولۇشى نېمىدېگەن
ئوبدان!» دەيدۇ﴾(((﴿ ،ئۇالر جەننەتتە (پەرىشتىلەر تەرىپىدىن قىلىنغان) دۇئا ۋە ساالم بىلەن
قارشى ئېلىنىدۇ﴾(((﴿ ،ئۇالرنىڭ جەننەتتىكى دۇئاسى« :ئى رەببىمىز! بىز سېنى پاك دەپ ئېتىقاد
قىلىمىز» دېيىشتىن ئىبارەت ،ئۇالرنىڭ جەننەتتە (بىر ـ بىرىگە) بېرىدىغان ساالمى(« :ئەھلى
دوزاخ چېكىۋاتقان ئازابتىن) ئامان بولغايسەن (يەنى ئەسساالمۇ ئەلەيكۇم)» دېيىشتىن ئىبارەتتۇر،
ئۇالرنىڭ دۇئاسىنىڭ ئاخىرى« :جىمى ھەمدۇسانا ئالەملەرنىڭ پەرۋەردىگارى ﷲ غا خاستۇر!»
دېيىشتىن ئىبارەتتۇر﴾(((.

*******
((( مائىدە سۈرىسى 116ــــ 117ـ ئايەتلەر.
((( زۇمەر سۈرىسى 73ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( رەئد سۈرىسى 23ــــ 24ـ ئايەتلەر.
((( فۇرقان سۈرىسى 75ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( يۇنۇس سۈرىسى 10ـ ئايەت.

ئىبراھىم سۈرىسى

ﯲﯳﯴ ﯵﯶﯷﯸ ﯹ ﯺﯻﯼﯽﯾﯿﰀ
ﰁ ﭑﭒ ﭓ ﭔﭕﭖﭗﭘ ﭙ ﭚ ﭛﭜ ﭝ
ﭞﭟﭠ ﭡ ﭢﭣﭤﭥﭦﭧﭨﭩﭪﭫ ﭬ
ﷲ نىڭ مۇنداق بىر تەمسىل كۆرسەتكەنلىكىنى كۆرمىدىڭمۇ؟ كەلىمە تەييىبە (يەنى ياخشى
سۆز ،ئىمان كەلىمىسى) يىلتىزى يەرنىڭ ئاستىدا بولغان ،شېخى ئاسمانغا تاقاشقان﴿.﴾24
پەرۋەردىگارىنىڭ ئىزنى بىلەن ۋاقتى ـ ۋاقتىدا مېۋە بېرىپ تۇرىدىغان ئېسىل دەرەخقە ئوخشايدۇ.
ﷲ كىشىلەرگە ۋەز ـ نەسىھەت ئالسۇن دەپ ،ئۇالرغا نۇرغۇن تەمسىللەرنى كەلتۈرىدۇ﴿.﴾25
يامان سۆز (يەنى كۇفرى كەلىمىسى) زېمىندىن قومۇرۇپ تاشالنغان ،ھېچقانداق قارارى يوق ناچار
دەرەخقە ئوخشايدۇ﴿.﴾26

ئىسالم كەلىمىسى بىلەن كۇفرى كەلىمىسىنىڭ مىسالى
ئەلى ئىبنى ئەبۇتەلھە ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت
قىلىدۇ :ﷲ تائاالنىڭ﴿ :كەلىمە تەييىبە (يەنى ياخشى سۆز ،ئىمان كەلىمىسى﴾ دېگەن ئايىتى
بىر ﷲ تائاالدىن باشقا ئىالھ يوق دەپ گۇۋاھلىق بېرىشتۇر﴿ .ئېسىل دەرەخقە ئوخشايدۇ﴾
دېگىنى ،مۆمىندۇر﴿ .يىلتىزى يەرنىڭ ئاستىدا بولغان﴾ دېگىنى ،مۆمىننىڭ دىلىدىكى يالغۇز
ﷲ تائاالدىن باشقا بىر ئىالھ يوق دېگەن ئىمان ئەقىدىسىدۇر﴿ .شېخى ئاسمانغا تاقاشقان﴾
دېگىنى ،بىر ﷲ تائاالدىن باشقا ئىالھ يوق دەپ گۇۋاھلىق بېرىش بىلەن مۆمىننىڭ ئەمەلى
ئاسمانغا كۆتۈرۈلىدۇ -،دېگەنلىكتۇر .سەئىد ئىبنى جۇبەير ،ئىكرىمە ،مۇجاھىد ۋە باشقىالرمۇ
يۇقىرىقىغا ئوخشاش دېدى.
مانا مۇشۇ مىسال ھەقىقەتەن مۆمىننىڭ ئەمەلىدىن ئىبارەتتۇر .مۆمىننىڭ سۆزى گۈزەل،
ئەمەلى توغرىدۇر .ھەقىقەتەن مۆمىن خورما دەرىخىگە ئوخشايدۇ .مۆمىننىڭ ئەمەلى ئەتىگەن ـ
كەچتە (ھەر ۋاقىتتا) ﷲ تائاالنىڭ دەرگاھىغا كۆتۈرۈلۈپ تۇرىدۇ.
ئىمام بۇخارى ئىبنى ئۆمەر رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ:
بىز پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ قېشىدا ئىدۇق .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم« :ماڭا خىسلىتى
مۇسۇلمانغا ئوخشايدىغان ،قىشمۇ ياز يوپۇرمىقى چۈشۈپ كەتمەيدىغان ۋە پەرۋەردىگارىنىڭ
ئىزنى بىلەن ھەر ۋاقىت مېۋە بېرىدىغان بىر دەرەخنى دەپ بېرىڭالر» دېدى.
ئىبنى ئۆمەر مۇنداق دەيدۇ :كۆڭلۈمگە :ئۇ دەرەخ “خورما دەرىخى” دېگەن ئوي كەلدى.
ئەبۇبەكرى ۋە ئۆمەرنىڭ سۆزلىمىگەنلىكىنى كۆرۈپ ،ئۇالر ھېچنەرسە دېمىگەن يەردە ئاۋۋال
ئېغىز ئېچىشنى اليىق كۆرمىدىم .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم« :ئۇ خورما دەرىخىدۇر» دېدى.
ئاندىن بىز ئورنىمىزدىن تۇرغاندا ،مەن ئۆمەرگە :ئى ئاتا! ﷲ نىڭ نامى بىلەن قەسەمكى،
مېنىڭ كۆڭلۈمگە :ئۇ چوقۇم خورما دەرىخى دېگەن ئوي كەچكەن ئىدى -،دېدىم .ئاتام:
ئۇنداقتا نېمىشقا دېمىدىڭ؟ -دېدى .مەن :سىلەر بىر نەرسە دېمىگەچكە ،ئالدىڭالردا ئېغىز
ئېچىشنى توغرا تاپمىدىم -،دېدىم .ئاتام مۇنداق دېدى :مەن سېنىڭ كۆڭلۈڭگە كەچكەننى

437

دېيىشىڭنى ياخشى دەپ قارايمەن.
ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمادىن مۇنداق رىۋايەت قىلىندى﴿ :ئېسىل دەرەخقە
ئوخشايدۇ﴾ دېگەن ئايەتتىكى دەرەخ جەننەتتىكى بىر دەرەخنى كۆرسىتىدۇ.
﴿پەرۋەردىگارىنىڭ ئىزنى بىلەن ۋاقتى ـ ۋاقتىدا مېۋە بېرىپ تۇرىدىغان ئېسىل دەرەخقە
ئوخشايدۇ﴾ ئايەتنىڭ مەنىسىگە قارىغاندا ،ھەقىقەتەن مۆمىننىڭ مىسالى قىش ـ ياز ،كېچە ـ

كۈندۈزنىڭ ھەر قانداق ۋاقتىدا مېۋىسى ئۈزۈلۈپ قالمايدىغان دەرەخنىڭ مىسالىغا ئوخشاشتۇر.
شۇنىڭدەك ،مۆمىننىڭ ياخشى ئەمەلى كېچە ـ كۈندۈزنىڭ ھەر قانداق ۋاقتىدا ﷲ تائاالنىڭ
دەرگاھىغا كۆتۈرۈلىدۇ ۋە پەرۋەردىگارنىڭ ئىزنى بىلەن مول ،بەرىكەتلىك ،چىرايلىق ۋە سەرخىل
مېۋە بېرىدۇ﴿ .ﷲ كىشىلەرگە ۋەز ـ نەسىھەت ئالسۇن دەپ ،ئۇالرغا نۇرغۇن تەمسىللەرنى
كەلتۈرىدۇ﴾.
﴿يامان سۆز (يەنى كۇفرى كەلىمىسى) زېمىندىن قومۇرۇپ تاشالنغان ،ھېچقانداق قارارى
يوق ناچار دەرەخقە ئوخشايدۇ﴾ يەنى كاپىرنىڭ كۇپۇرلۇقىنىڭ مىسالى ئۇلى يوق ،چىڭ

تۇرالمايدىغان قامغاققا ئوخشايدۇ .ئۇنىڭ يىلتىزى يوق بولۇپ ،مۇستەھكەم تۇرالمىغاندەك،
كۇپۇرلۇقنىڭمۇ ئاساسى بولمايدۇ .كاپىرنىڭ ئەمەلى ئاسمانغا ئۆرلىمەيدۇ ۋە ئۇنىڭدىن ھېچ
نەرسە قوبۇل قىلىنىمايدۇ.

*******
ﭭﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ ﭳ ﭴ ﭵ ﭶ ﭷﭸ ﭹ ﭺ
ﭻﭼﭽ ﭾﭿﮀ ﮁ
ﷲ مۆمىنلەرنى مۇستەھكەم ئىمان بىلەن دۇنيادا ۋە ئاخىرەتتە مەھكەم تۇرغۇزىدۇ .ﷲ
زالىمالر (يەنى كۇففارالر) نى گۇمراھ قىلىدۇ ،ﷲ خالىغىنىنى قىلىدۇ﴿.﴾27

اﷲ تائاالنىڭ مۆمىنلەرنى دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە ئىمان كەلىمىسىدىن
ئىبارەت ھەق سۆزدە مۇستەھكەم تۇرغۇزىدىغانلىقى
438

ئىمام بۇخارى بەرا ئىبنى ئازىب رەزىيەلالھۇ ئەنھۇدىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ مۇنداق
دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ« :مۇسۇلمان قەبرىسىدە سوئال سورالغاندا :بىر ﷲ دىن باشقا
ئىالھ يوق ،مۇھەممەد ئەلەيھىسساالم ﷲ نىڭ پەيغەمبىرى -،دەپ گۇاھلىق بېرىدۇ .بۇنىڭ
دەلىلى ﷲ تائاالنىڭ﴿ :ﷲ مۆمىنلەرنى مۇستەھكەم ئىمان بىلەن دۇنيادا ۋە ئاخىرەتتە مەھكەم
تۇرغۇزىدۇ﴾ دېگەن ئايىتىدۇر» .بۇ ھەدىسنى ئىمام مۇسلىم ،تىرمىزى ،ئەبۇداۋۇد ۋە نەسەئى
قاتارلىقالرمۇ رىۋايەت قىلغان.
ئىمام ئەھمەد بەرا ئىبنى ئازىب رەزىيەلالھۇ ئەنھۇنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت
قىلىدۇ :بىز پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم بىلەن ئەنسارىالردىن بىر ئادەمنىڭ جىنازىسىغا ئەگىشىپ

ئىبراھىم سۈرىسى

قەبرىستانلىققا باردۇق .مېيىت يەرلىكىگە قويۇلۇپ بولغاندىن كېيىن ،پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم
ئولتۇردى ،بىزمۇ پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ ئەتراپىدا خۇددى باشلىرىمىزغا قۇش قونغاندەك
جىم ئولتۇردۇق .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ قولىدا بىر ياغاچ بولۇپ ،ئۇ ياغاچ بىلەن
يەرنى چوقچىالپ ئولتۇراتتى .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم توساتتىن بېشىنى كۆتۈرۈپ« :ﷲ
تائاالغا سېغىنىپ قەبرى ئازابىدىن پاناھ تىلەڭالر» دېگەن سۆزنى ئىككى ياكى ئۈچ قېتىم
تەكرارلىدى.
پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم يەنە مۇنداق دېدى« :ھەقىقەتەن مۆمىن بەندە دۇنيادىن
خوشلىشىپ (ئايرىلىپ) ئاخىرەتكە يۈزلەنگەندە ،ئاسماندىن يۈزلىرى ئاپئاق ،خۇددى كۈندەك
نۇرلۇق پەرىشتىلەر جەننەتنىڭ كېپەنلىرى ۋە خۇش پۇراقلىرىدىن ئېلىپ چۈشۈپ ،ئۇ مۆمىنگە
كۆرۈنگىدەك يەردە ئولتۇرىدۇ .ئەمما جان ئالغۇچى پەرىشتە كېلىپ ئۇنىڭ بېشىدا ئولتۇرۇپ :ئى
پاك جان! ﷲ تائاال تەرىپدىن بولغان مەغپىرەت ۋە رازىلىققا چىققىن! -دەيدۇ .ئۇ پاك جان
خۇددى تۇلۇمنىڭ ئېغىزىدىن سىرغىپ چىققان تامچىدەك چىقىدۇ .شۇنىڭ بىلەن جان ئالغۇچى
پەرىشتە ئۇنىڭ جېىنىنى ئېلىپ بولغاندا ،ھېلىقى پەرىشتىلەر جاننى ئۇنىڭ قولىدىن ئېلىپ،
جەننەتتىن ئېلىپ كەلگەن كېپەنلەر بىلەن كېپەنلەيدۇ ۋە خۇش پۇراقالرنى چاچىدۇ .ئۇ جاندىن
يەر يۈزىدە تېپىلىدىغان ئەڭ خۇش ـ پۇراق ئىپارنىڭ پۇرىقىدەك پۇراق چىقىدۇ .پەرىشتىلەر ئۇ
جاننى ئېلىپ ئاسمانغا ئۆرلەيدۇ .ئۇ جاننى ئېلىپ ماڭغان پەرىشتىلەر پەرىشتىلەردىن بولغان
بىر جامائەنىڭ قېشىدىن ئۆتسىال ،ئۇالر :بۇ نېمە دېگەن پاك جان ـ ھە! ـ دېيىشىپ ،ئۇنىڭ
دۇنيادىكى چېغىدا ئاتىلىدىغان ئىسىملىرىنىڭ ئەڭ چىرايلىقى بىلەن ئاتاپ :پاالنچىنىڭ ئوغلى
پاالنچى -،دەيدۇ .ئۇالر ئۇ جاننى ئېلىپ بىرىنچى قەۋەت ئاسمانغا يېتىپ بېرىپ ،ئۇ جان
ئۈچۈن ئاسماننىڭ ئىشىكىنىڭ ئېچىلىشىنى تەلەپ قىلىدۇ .شۇنىڭ بىلەن ئىشىك ئېچىلىدۇ.
ھەر قەۋەت ئاسمىنىدىكى پەرىشتىلەر ئۇ جاننى ئۈستۈنكى ئاسمانغا ئۇزىتىپ قويىدۇ .ئۇ جان
يەتتىنچى قەۋەت ئاسمانغا يەتكۈزۈلگەندە ،ﷲ تائاال :مېنىڭ بەندەمنىڭ ئەمەلىنى (ياخشى
ئەمەللەر خاتىرىلىگەن دەپتىرىنى) ئىللىيىنغا (يەنى ئەڭ يۇقىرى ئورۇنغا) يېزىڭالر ۋە ئۇنى
زېمىنغا قايتۇرۇڭالر .مەن ھەقىقەتەن ئۇالرنى زېمىندىن ياراتتىم ،ئۇالرنى زېمىنغا قايتۇرىمەن ۋە
ئۇالرنى زېمىندىن يەنە بىر قېتىم چىقىرىمەن (تىرىلدۈرىمەن) -،دەيدۇ .شۇنىڭ بىلەن ئۇ جان
ئۆزىنىڭ جەسىىدىگە قايتۇرۇلىدۇ.
بەندە قەبرىگە قويۇلغاندىن كىيىن ،ئۇنىڭ يېنىغا ئىككى پەرىشتە كېلىپ ،ئۇنى ئولتۇرغۇزۇپ
(ئۇنىڭدىن) :پەرۋەردىگارىڭ كىم؟ -دەپ سورايدۇ .ئۇ :پەرۋەردىگارىم ﷲ -،دەيدۇ .ئاندىن ئۇ
ئىككى پەرىشتە :دىنىڭ نېمە؟ -دەپ سورايدۇ .ئۇ :دىنىم ئىسالم -،دەيدۇ .ئاندىن :سىلەرگە
ئەۋەتىلگەن بۇ ئادەم كىم؟ -دەپ سورايدۇ .ئۇ :ئۇ ﷲ نىڭ پەيغەمبىرى -،دەيدۇ .ئاندىن:
بۇنى قانداق بىلىسەن؟ -دەپ سورايدۇ .ئۇ :ﷲ نىڭ كىتابىنى ئوقۇدۇم ،ئۇنىڭغا ئىشەندىم ۋە
ئۇنى تەستىقلىدىم -،دەيدۇ .شۇنىڭ بىلەن ئاسماندىن :مېنىڭ بەندەم راست ئېيتتى ،ئۇنىڭغا
جەننەتتىن كۆرپە سېلىپ بېرىڭالر ،ئۇنىڭغا جەننەتنىڭ كىيىملىرىنى كىيگۈزۈڭالر ۋە ئۇنىڭ
ئۈچۈن جەننەت تەرىپىگە ئىشىك ئېچىڭالر -،دېگەن ئاۋاز كېلىدۇ .شۇنىڭ بىلەن ،ئۇ بەندىگە
جەننەتنىڭ مەيىن شامىلى ۋە خۇش پۇرىقى كېلىدۇ .ئۇنىڭ قەبرىسى ،ئۇنىڭ كۆزى يەتكەن
يەرگىچە كېڭەيتىلىپ بېرىلىدۇ .ئۇنىڭ قېشىغا يۈزىدىن نۇر يېغىپ تۇرىدىغان ،چىرايلىق

439

كىيىنگەن ۋە خۇش پۇراق چېچىپ تۇرىدىغان بىر ئادەم كېلىپ :سېنى خۇرسەن قىلىدىغان
نەرسە بىلەن خۇش بېشارەت ئالغىن ،بۇ ساڭا ۋەدە قىلىنغاندۇر -،دەيدۇ .ئۇ (ئۇ ئادەمدىن):
سەن كىم بولىسەن؟ سېنىڭ يۈزۈڭدىن ياخشىلىق يېغىپ تۇرىدىغۇ؟ -دەپ سورايدۇ .ئۇ ئادەم:
مەن سېنىڭ ياخشى ئەمەلىڭ -،دەيدۇ .ئاندىن ئۇ بەندە :ئى پەرۋەردىگارىم! قىيامەتنى تېزراق
قىلغىن ،قىيامەتنى تېزراق قىلغىن ،مەن ئائىلەمگە ۋە مال -دۇنيالىرىمنىڭ يېنىغا قايتىۋاالي-،
دەيدۇ.
كاپىر بەندە دۇنيادىن خوشلىشىپ ئاخىرەتكە يۈزلەنگەندە ،يۈزلىرى قاپقارا پەرىشتىلەر
ئاسماندىن يىرىك كېپەنلەرنى ئېلىپ چۈشۈپ ،ئۇنىڭغا كۆرۈنگىدەك يەردە ئولتۇرىدۇ .جان
ئالغۇچى پەرىشتە كېلىپ ئۇنىڭ بېشىدا ئولتۇرۇپ :ئى مەينەت جان! ﷲ تەرىپىدىن بولغان
قاتتىق غەزەپ -نەپرەتكە چىققىن -،دەيدۇ .شۇنىڭ بىلەن ،ئۇ جان كاپىرنىڭ جەسىتىدىن
ئايرىلىشقا باشاليدۇ .جان ئالغۇچى پەرىشتە كاپىرنىڭ جېنىنى خۇددى ھۆللەنگەن يۇڭدىن زىخ
تارتقاندەك تارتىپ ئالىدۇ.
جان ئالغۇچى پەرىشتە ئۇ جاننى ئېلىپ بولغاندا ،ھېلىقى پەرىشتىلەر جاننى ئۇنىڭ
قولىدىن ئېلىپ كۆزنى يۇمۇپ ئاچقۇچە يىرىك كېپەن بىلەن ئورايدۇ .جاندىن زېمىن يۈزىدە
تېپىلىدىغان (تاپتىن چىققان) ئەڭ سېسىق پۇراقتەك سېسىق پۇراق چىقىدۇ .پەرىشتىلەر ئۇ
مەينەت جاننى ئېلىپ ئاسمانغا ئۆرلەيدۇ .ئۇالر پەرىشتىلەردىن بولغان ھەر بىر جامائەنىڭ
قېشىدىن ئۆتكەندە ،ئۇالر :بۇ نېمە دېگەن مەينەت جان! -دېيىشىپ ،ئۇ جان ئىگىسىنىڭ
دۇنيادىكى چېغىدا ئاتىلىدىغان ئەڭ سەت ناملىرى بىلەن ئاتاپ :پاالنىنىڭ ئوغلى پاالنى-،
دەيدۇ .ئۇالر ئۇ جاننى ئېلىپ بىرىنچى قەۋەت ئاسمانغا يېتىپ بېرىپ ،ئۇ جان ئۈچۈن ئاسماندىن
ئىشىك ئېچىلىشنى تەلەپ قىلىدۇ .بىراق ئۇنىڭغا ئىشىك ئېچىلمايدۇ( .مۇشۇ يەرگە كەلگەندە
پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم﴿ :شۈبھىسىزكى ،بىزنىڭ ئايەتلىرىمىزنى ئىنكار قىلغان ۋە ئۇالرغا ئىمان
ئېيتىشقا گەدەنكەشلىك قىلغانالرغا ئاسماننىڭ دەرۋازىسى ئېچىلمايدۇ (يەنى ئۇالرنىڭ ياخشى
ئەمەلى ۋە دۇئاسى قوبۇل بولمايدۇ) ،تاكى تۆگە يىڭنىنىڭ تۆشۈكىدىن ئۆتكۈچە ئۇالر جەننەتكە
(((
كىرمەيدۇ (يەنى ئۇالر ھەرگىزمۇ جەتتەتكە كىرمەيدۇ) ،گۇناھكارالرغا مۇشۇنداق جازا بېرىمىز﴾
دېگەن ئايەتنى ئوقۇدى ).ئاندىن ﷲ تائاال :ئۇ كاپىرنىڭ ئەمەلىنى زېمىننىڭ ئەڭ ئاستىدىكى
(يامانالرنىڭ ھالى نامى ئەمەلى يېزىلىدىغان دەپتەر) سىججىنغا يېزىڭالر! -دەيدۇ .شۇنىڭ
بىلەن ،ئۇ كاپىرنىڭ جېنى تۆۋەنگە قارىتىپ تاشلىنىدۇ».

440

پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم سۆزىنى توختىتىپ﴿ :كىمكى ﷲ غا شېرىك كەلتۈرىدىكەن،
ئۇ گويا ئاسماندىن تاشلىنىپ ،قۇشالر ئۇنى ئېلىپ قاچقاندەك ،ياكى بوران ئۇنى ئېلىپ
بېرىپ يىراق جايغا تاشلىۋەتكەندەك بولۇپ قالىدۇ﴾((( دېگەن ئايەتنى ئوقۇدى .ئاندىن سۆزىنى
داۋامالشتۇرۇپ« :شۇنىڭ بىلەن ،ئۇ كاپىرنىڭ جېنى ئۆزىنىڭ جەسىتىگە قايتۇرۇلىدۇ .ئۇنىڭ
يېنىغا ئىككى پەرىشتە كېلىپ ،ئۇنى ئولتۇرغۇزۇپ :پەرۋەردىگارىڭ كىم؟ -دەيدۇ .ئۇ نېمە ـ
نېمە ،بىلەلمەيمەن -،دەيدۇ .ئاندىن ئۇنىڭدىن :سىلەرگە ئەۋەتىلگەن بۇ ئادەم كىم؟ دەپ
((( ئەئراف سۈرىسى 40ـ ئايەت.
((( ھەج سۈرىسى 31ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

ئىبراھىم سۈرىسى

سورايدۇ .ئۇ :نېمە ،نېمە ،بىلەلمەيمەن -،دەيدۇ .شۇنىڭ بىلەن ئاسماندىن :مېنىڭ بەندەم
يالغان ئېيتتى ،ئۇنىڭغا ئوتتىن بىر كۆرپە سېلىپ بېرىڭالر ،ئۇنىڭ ئۈچۈن دوزاختىن بىر
ئىشىك ئېچىپ بېرىڭالر -،دەپ ئاۋاز كېلىدۇ .ئاندىن ئۇنىڭغا دوزاخنىڭ ھارارىتى ۋە بەدەنگە
كىرىپ كېتىدىغان ئاتەشلىك شامىلى كېلىدۇ .ئۇنىڭ قەبرىسى قوۋۇرغىلىرى بىر ـ بىرىگە
كىرىشىپ كەتكۈچە تارىيىدۇ .ئۇنىڭ يېنىغا بەتبەشىرە ،كىيىم ـ كېچەكلىرى مەينەت ،سەت،
بەتبۇي چىقىپ تۇرىدىغان بىر ئادەم كېلىپ :ساڭا شۇم خەۋەر بولسۇن ،بۇ ساڭا ۋەدە قىلىنغان
كۈندۈر -،دەيدۇ .ئۇ كاپىر :سەن كىم؟ سېنىڭ يۈزۈڭدىن شۇملۇق يېغىپ تۇرىدىغۇ؟ -دەيدۇ.
ئۇ ئادەم :مەن سېنىڭ يامان ئەمەلىڭدۇرمەن -،دەيدۇ .ئاندىن ئۇ كاپىر :ئى پەرۋەردىگارىم!
قىيامەت قىلمىغىن! -دەيدۇ» دېدى .بۇ ھەدىسنى ئەبۇداۋۇد ۋە ئىبنى ماجە قاتارلىقالرمۇ رىۋايەت
قىلغان.
ئىمام ئەبدۇ ئىبنى ھۇمەيد ئەنەس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇدىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ
مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ« :بىر بەندە قەبرىگە قويۇلۇپ ،ئۇنىڭ ھەمراھلىرى قەبرە
بېشىدىن قايتقاندا ،ئۇ بەندە ئۇالرنىڭ ئاياق تاۋۇشىنى ئاڭاليدۇ .شۇنىڭدىن كېيىن ،ئىككى
پەرىشتە كېلىپ ،ئۇنى ئولتۇرغۇزۇپ (ئۇنىڭدىن) :بۇ ئادەم توغرىسىدا نېمە دەيسەن؟ -دەپ
سورايدۇ .ئۇ مۆمىن :ھەقىقەتەن بۇ ئادەم ﷲ تائاالنىڭ بەندىسى ۋە پەيغەمبىرى دەپ گۇۋاھلىق
بېرىمەن -،دەيدۇ .شۇنىڭ بىلەن ئۇنىڭغا :دوزاختىكى ئورنۇڭغا قارا ،ﷲ تائاال ساڭا ئۇ
جاينىڭ ئورنىغا جەننەتتىن بىر جاينى ئالماشتۇرۇپ بەردى -،دەيدۇ .ئاندىن ئۇ مۆمىن جەننەت
بىلەن دوزاخنىڭ ھەممىسىنى كۆرىدۇ».
ئىمام مۇسلىم ئەبدۇ ئىبنى ھۇمەيدتىن قەتادەنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ:
ئۇ مۆمىنگە قەبرىسى 70گەز كېڭەيتىلىپ بېرىلىپ ،تاكى قىيامەتكىچە يېشىللىق بىلەن
توشقۇزۇلىدۇ .بۇ ھەدىسنى نەسەئى يۇنۇس ئىبنى مۇھەممەدتىن رىۋايەت قىلغان.
ئىمام تىرمىزى ئەبۇ ھۇرەيرە رەزىيەلالھۇ ئەنھۇدىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ مۇنداق
دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ« :بىرىڭالر ئۆلۈپ دەپنە قىلىنغان چاغدا ،ئۇنىڭ يېنىغا قاپقارا
ۋە كۆپكۈك ئىككى پەرىشتە كېلىدۇ .ئۇ ئىككىسىنىڭ بىرى مۇنكىر ،يەنە بىرى نەكىر دەپ
ئاتىلىدۇ .ئۇ ئىككى پەرىشتە :بۇ ئادەم ھەققىدە نېمە دەيسەن؟ -دەيدۇ .ئۇ ئادەم بۇرۇن
دەپ كەلگىنى بويىچە :ئۇ ﷲ تائاالنىڭ بەندىسى ۋە پەيغەمبىرىدۇر .مەن :ﷲ تائاالدىن
باشقا ھېچ ئىالھ يوق ،مۇھەممەد ئەلەيھىسساالم ﷲ تائاالنىڭ بەندىسى ۋە پەيغەمبىرى
دەپ گۇۋاھلىق بېرىمەن -،دەيدۇ .ئۇ ئىككى پەرىشتە :بىز ھەقىقەتەن سېنىڭ شۇنداق
دەيدىغانلىقىڭنى بىلەتتۇق -،دەيدۇ .ئاندىن ئۇنىڭ قەبرىسى (ئۇزۇنلۇقى ۋە كەڭلىكى) 70
گەز كېڭەيتىلىدۇ .قەبرىسى نۇرلۇق قىلىپ بېرىلىپ“ :ئۇخلىغىن” دېيىلىدۇ .ئۇ كىشى :مەن
ئائىلەمگە قايتىپ ئۇالرغا خەۋەر بېرىمەن -،دەيدۇ .ئۇ ئىككى پەرىشتە :يېڭى توي قىلغان،
ئەڭ ياخشى كۆرىدىغان ئايالى ئويغاتمىسا ،ئويغانمىغان يىگىتتەك شېرىن ئۇخلىغىن-،
دەيدۇ .شۇنىڭ بىلەن ،ئۇ ھەتتا ﷲ تائاال ئۇنى ياتقان يېرىدىن تۇرغۇزغىچە (قىيامەتكىچە)
ئۇخاليدۇ.
ئەگەر ئۆلگۈچى مۇناپىق بولسا ،ئۇ مۇناپىق :كىشىلەرنىڭ (ئۇ ئادەم ھەققىدە)

441

سۆزلەشكەنلىكىنى ئاڭلىدىم ،مەنمۇ ئۇ كىشىلەر نېمە دېسە ،شۇنى دېدىم -،دەيدۇ .ئۇ ئىككى
پەرىشتە :بىز سېنىڭ چوقۇم شۇنداق دەيدىغانلىقىڭنى بىلەتتۇق -،دەيدۇ .شۇنىڭ بىلەن
زېمىنغا :ئۇ مۇناپىقنى قىستا! -دېيىلىدۇ .زېمىن ئۇنى شۇنداق قىسىدۇكى ،ھەتتا ئۇنىڭ
قوۋۇرغىلىرى بىر ـ بىرىگە كىرىشىپ كېتىدۇ .شۇنىڭدىن باشالپ ئۇ مۇناپىق قەبرىسىدە تاكى
ﷲ تائاال ئۇنى ياتقان يېرىدىن تۇرغۇزغىچە (قىيامەتكىچە) داۋاملىق ئازابلىنىدۇ».
ئىبنى جەرىر تەبەرى ئەبۇ ھۇرەيرەدىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى
رىۋايەت قىلىدۇ﴿« :ﷲ مۆمىنلەرنى مۇستەھكەم ئىمان بىلەن دۇنيادا ۋە ئاخىرەتتە مەھكەم
تۇرغۇزىدۇ﴾ بۇ ئايەتتە دېيىلگەن ئەھۋال ئۇ مۆمىندىن قەبرىدە :سېنىڭ پەرۋەردىگارىڭ كىم؟
دىنىڭ نېمە؟ پەيغەمبىرىڭ كىم؟ -دەپ سورالغان چاغدىكى ئەھۋالدۇر .ئۇ مۆمىن :پەرۋەردىگارىم
ﷲ ،دىنىم ئىسالم ۋە پەيغەمبىرىم مۇھەممەد ئەلەيھىسساالمدۇر .ئۇ بىزگە ﷲ تائاالنىڭ
دەرگاھىدىن ئوچۇق پاكىتالرنى ئېلىپ كەلدى .مەن ئۇنىڭغا ئىشەندىم ۋە تەستىقلىدىم-،
دەيدۇ .ئاندىن ئۇنىڭغا :راست گەپ قىلدىڭ .سەن دېگىنىڭدەك ياشىدىڭ ۋە شۇ سۆزۈڭنىڭ
ئۈستىدە ئۆلدۈڭ ،قەبرىڭدىنمۇ شۇ بويىچە تۇرغۇزۇلىسەن -،دەيدۇ».
ئىبنى جەرىر ئەبۇ ھۇرەيرە رەزىيەلالھۇ ئەنھۇدىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ مۇنداق
دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ« :جېنىم ئۇنىڭ ئىلكىدە بولغان زات ﷲ نىڭ نامى بىلەن
قەسەم قىلىمەنكى ،ھەقىقەتەن ئۆلگۈچى سىلەرنىڭ قەبرە بېشىدىن يانغان چاغدىكى ئاياق
تاۋۇشۇڭالرنى ئاڭالپ تۇرىدۇ .ئەگەر ئۆلگۈچى مۆمىن بولسا ،ئوقۇغان نامىزى باش تەرىپىدە،
بەرگەن زاكىتى ئوڭ تەرىپىدە تۇتقان روزىسى سول تەرىپىدە ،قىلغان سەدىقىسى ،تۇغقانلىرىغا
ۋە كىشىلەرگە قىلغان ياخشىلىقلىرى ئاياق تەرىپىدە بولىدۇ .ئىككى پەرىشتە ئۇ مۆمىننىڭ يېنىغا
باش تەرىپىدىن كەلسە ،ناماز :مەن تەرەپتىن كىرىش ئورنى يوق -،دەيدۇ .ئاندىن ئۇنىڭ ئوڭ
تەرىپىدىن كەلسە ،زاكات :مېنىڭ تەرىپىمدە كىرىش ئورنى يوق -،دەيدۇ .ئاندىن ئۇنىڭ سول
تەرىپىدىن كەلسە ،روزا :مېنىڭ تەرىپىمدە كىرىش ئورنى يوق -،دەيدۇ .ئاندىن ئۇنىڭ ئاياق
Sez Uygur ädäbiyättän 1 tekst ukıdıgız.
Çirattagı - Tefsir İbni Kesir - 03 - 37
  • Büleklär
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 01
    Süzlärneñ gomumi sanı 1940
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1031
    30.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 02
    Süzlärneñ gomumi sanı 1922
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 940
    36.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    60.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 03
    Süzlärneñ gomumi sanı 3421
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1303
    34.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 04
    Süzlärneñ gomumi sanı 3677
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1510
    30.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 05
    Süzlärneñ gomumi sanı 3649
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1496
    32.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 06
    Süzlärneñ gomumi sanı 3859
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1377
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 07
    Süzlärneñ gomumi sanı 3794
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1391
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 08
    Süzlärneñ gomumi sanı 3700
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1415
    33.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 09
    Süzlärneñ gomumi sanı 3732
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1319
    35.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 10
    Süzlärneñ gomumi sanı 3689
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1423
    33.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 11
    Süzlärneñ gomumi sanı 3717
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1430
    34.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    57.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 12
    Süzlärneñ gomumi sanı 3798
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1565
    35.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 13
    Süzlärneñ gomumi sanı 3702
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1468
    31.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 14
    Süzlärneñ gomumi sanı 3627
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1412
    33.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 15
    Süzlärneñ gomumi sanı 3720
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1522
    34.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 16
    Süzlärneñ gomumi sanı 3722
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1480
    31.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 17
    Süzlärneñ gomumi sanı 3603
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1403
    34.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 18
    Süzlärneñ gomumi sanı 3733
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1486
    32.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 19
    Süzlärneñ gomumi sanı 3590
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1477
    31.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 20
    Süzlärneñ gomumi sanı 3696
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1410
    34.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 21
    Süzlärneñ gomumi sanı 3729
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1450
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 22
    Süzlärneñ gomumi sanı 3761
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1439
    30.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 23
    Süzlärneñ gomumi sanı 3787
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1439
    30.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 24
    Süzlärneñ gomumi sanı 3753
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1382
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 25
    Süzlärneñ gomumi sanı 3667
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1324
    34.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 26
    Süzlärneñ gomumi sanı 3756
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1439
    32.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 27
    Süzlärneñ gomumi sanı 3846
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1444
    31.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 28
    Süzlärneñ gomumi sanı 3697
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1368
    29.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    41.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 29
    Süzlärneñ gomumi sanı 3800
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1361
    29.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    40.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 30
    Süzlärneñ gomumi sanı 3680
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1515
    34.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 31
    Süzlärneñ gomumi sanı 3694
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1445
    31.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 32
    Süzlärneñ gomumi sanı 3788
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1474
    34.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 33
    Süzlärneñ gomumi sanı 3728
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1430
    33.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 34
    Süzlärneñ gomumi sanı 3689
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1416
    33.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 35
    Süzlärneñ gomumi sanı 3684
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1479
    30.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 36
    Süzlärneñ gomumi sanı 3742
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1474
    33.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 37
    Süzlärneñ gomumi sanı 3638
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1437
    33.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 38
    Süzlärneñ gomumi sanı 3604
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1503
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 39
    Süzlärneñ gomumi sanı 3612
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1421
    32.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 40
    Süzlärneñ gomumi sanı 3633
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1436
    34.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 41
    Süzlärneñ gomumi sanı 3657
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1499
    29.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 42
    Süzlärneñ gomumi sanı 3658
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1412
    32.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 43
    Süzlärneñ gomumi sanı 3715
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1472
    32.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 44
    Süzlärneñ gomumi sanı 3805
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1510
    29.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 45
    Süzlärneñ gomumi sanı 3699
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1399
    34.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 46
    Süzlärneñ gomumi sanı 3615
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1447
    31.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 47
    Süzlärneñ gomumi sanı 3637
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1229
    36.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 48
    Süzlärneñ gomumi sanı 3673
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1010
    34.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 49
    Süzlärneñ gomumi sanı 3595
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1485
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 50
    Süzlärneñ gomumi sanı 3641
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1351
    35.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 51
    Süzlärneñ gomumi sanı 3694
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1420
    31.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 52
    Süzlärneñ gomumi sanı 3666
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1499
    34.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 53
    Süzlärneñ gomumi sanı 3611
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1384
    31.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 54
    Süzlärneñ gomumi sanı 3585
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1346
    35.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 55
    Süzlärneñ gomumi sanı 3712
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1359
    35.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 56
    Süzlärneñ gomumi sanı 3631
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1364
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 57
    Süzlärneñ gomumi sanı 3671
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1364
    35.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 58
    Süzlärneñ gomumi sanı 3737
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1412
    31.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 59
    Süzlärneñ gomumi sanı 3741
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1414
    31.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    42.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 60
    Süzlärneñ gomumi sanı 3599
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1386
    33.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 61
    Süzlärneñ gomumi sanı 3877
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1184
    31.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 62
    Süzlärneñ gomumi sanı 3683
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1419
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 63
    Süzlärneñ gomumi sanı 135
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 103
    61.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    67.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    70.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.