Latin

Tefsir İbni Kesir - 03 - 23

Süzlärneñ gomumi sanı 3787
Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1439
30.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
44.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
50.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
ads place
تاغالرنىڭ چوققىلىرى كۆرىنىشكە باشلىدى .يەنە 40كۈن ئۆتكەندىن كېيىن ،نۇھ ئەلەيھىسساالم
كېمىنىڭ چىقىش ئىشىكىنى ئاچتى .ئاندىن سۇنىڭ قانداق بولغانلىقىنى بىلىش ئۈچۈن قاغىنى
قويۇپ بەردى .قاغا قايتىپ كەلمىدى .ئاندىن كەپتەرنى قويۇپ بەردى .كەپتەر قونغىلى جاي
تاپالماستىن قايتىپ كەلدى .نۇھ ئەلەيھىسساالم قولىنى كەپتەرگە سۇندى ۋە ئۇنى تۇتۇپ كېمىگە
سالدى .ئاندىن يەتتە كۈن ئۆتكۈزۈپ ،سۇنىڭ قانداق بولغانلىقىنى بىلىش ئۈچۈن يەنە كەپتەرنى
قويۇپ بەردى .كەچ كىرگەندە ،كەپتەر بىر تال زەيتۇن دەرىخىنىڭ يوپۇرمىقىنى چىشلىگىنىچە
قايتىپ كەلدى .شۇنىڭ بىلەن نۇھ ئەلەيھىسساالم يەر يۈزىدىكى سۇنىڭ ئازلىغانلىقىنى بىلدى.
يەنە 7كۈن ئۆتكۈزۈپ ،كەپتەرنى يەنە قويۇپ بەردى .كەپتەر قايتىپ كەلمىدى .نۇھ ئەلەيھىسساالم
بۇنىڭدىن زېمىننىڭ قۇرىغانلىقىنى بىلدى.
ﷲ تائاال توپان باالسىنى ئەۋەتكەندىن باشالپ نۇھ ئەلەيھىسساالم كەپتەرنى قويۇپ بەرگۈچە
ساق بىر يىل ئۆتتى .ئىككىنچى يىلى 1ـ ئاينىڭ 1ـ كۈنى زېمىن يۈزى قۇرۇپ قۇرۇقلۇق ئېچىلدى.
نۇھ ئەلەيھىسساالم كېمىنىڭ قاپقىقىنى ئاچتى .شۇ يىلى (يەنى 2ـ يىلى) 2ـ ئاينىڭ 26ـ كۈنى،
ﷲ تائاال نۇھ ئەلەيھىسساالمغا«﴿ :ئى نۇھ! ساڭا ،سەن بىلەن (كېمىدە) بىللە بولغانالرنىڭ بىر

قىسىم ئەۋالدىغا بىز تەرەپتىن نازىل بولغان ئامانلىق ۋە بەرىكەتلەر بىلەن (كېمىدىن) چۈشكىن﴾

دەپ ۋەھىي قىلدى.

*******
ﮕ ﮖ ﮗ ﮘ ﮙ ﮚﮛ ﮜ ﮝ ﮞ ﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤﮥ ﮦﮧ ﮨ ﮩ
ﮪﮫ
(ئى مۇھەممەد!) ئەنە شۇ (قىسسە) غەيبكە ئائىت خەۋەرلەردىندۇر ،ساڭا ئۇنى ۋەھيى قىلدۇق،
سەن ۋە سېنىڭ قەۋمىڭ بۇنىڭدىن ئىلگىرى ئۇنى بىلمەيتتىڭالر ،سەۋر قىلغىن ،شۈبھىسىزكى،
ياخشى ئاقىۋەت تەقۋادارالرغا مەنسۇپتۇر﴿.﴾49

بۇ قىسسىلەرنىڭ اﷲ تائاالنىڭ پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمغا
ۋەھىي قىلغانلىقىنىڭ پاكىتى ئىكەنلىكى
ﷲ تائاال پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمغا :بۇ قىسسە ۋە بۇنىڭغا ئوخشىغان قىسسىلەر ﴿غەيبكە
ئائىت خەۋەرلەردىندۇر﴾ شۇڭا ئىلگىرى ئۆتكەنلەر ئېچىلماي قالغان خەۋەرلەردىندۇر .گويا سەن ئۇ
قىسسىنى كۆرۈپ تۇرىۋاتقاندەك بىز ئۇنىڭ ھەقىقىي ئەھۋالىنى ساڭا ۋەھىي قىلدۇق﴿ .ساڭا ئۇنى
ۋەھىي قىلدۇق﴾ يەنى ساڭا ئۇنى بىز ۋەھىي ئارقىلىق بىلدۇردۇق.

﴿سەن ۋە سېنىڭ قەۋمىڭ بۇنىڭدىن ئىلگىرى ئۇنى بىلمەيتتىڭالر﴾ يەنى سېنى ئىنكار
قىلىدىغانالر :سەن ئۇ قىسسىنى چوقۇم پاالنىدىن ئۆگەندىڭ -،دېيىشتى .ئۇنداق ئەمەس ،ئۇ
قىسسە ھەققىدە سېنىڭ قەۋمىڭنىڭ ھېچقانداق ئىلمى يوق.

265

بەلكى ﷲ تائاال ئۇنى ساڭا ئەمەلىيەتكە ئۇيغۇن بولغانلىقى ئۈچۈن خەۋەر قىلدى .بۇنىڭغا
سەن ئىلگىرىكى پەيغەمبەرلەرنىڭ كىتابلىرىمۇ گۇۋاھلىق بېرىدۇ .قەۋمىڭدىن سېنى يالغانچى
دېگەنلەرگە ۋە ساڭا ئەزىيەت يەتكۈزگەنلەرگە سەۋر قىلغىن .بىز ئۆز ھىمايىمىز بىلەن ساڭا ياردەم
بېرىمىز ۋە سېنى قوغدايمىز .بىز ياخشى ئاقىۋەتنى دۇنيا ۋەئاخىرەتتە ساڭا ۋە ساڭا ئەگەشكەنلەرگە
نېسىپ قىلىمىز .بىز ئەينى ۋاقىتتا پەيغەمبەرلەرگە شۇنداق قىلدۇق .ئۇالرغا دۈشمەنلەرگە قارشى
ياردەم بەردۇق -،دېدى.
﴿شەك -شۈبھىسىزكى ،بىز پەيغەمبىرىمىزگە ،مۆمىنلەرگە ھاياتىي دۇنيادا ۋە (پەرىشتە،
پەيغەمبەر ۋە مۆمىنلەردىن بەندىلەرنىڭ ئەمەللىرىگە گۇۋاھ بولىدىغان) گۇۋاھچىالر ھازىر بولىدىغان
كۈندە ئەلۋەتتە ياردەم بېرىمىز﴾(((﴿ ،بىزنىڭ پەيغەمبەر بەندىلىرىمىز ھەققىدىكى سۆزلىرىمىز
ئالدىنئاال ئېيتىلغان .ئۇالر چوقۇم نۇسرەت تاپقۇچىالردۇر﴾(((.

*******
ﮬ ﮭ ﮮ ﮯﮰ ﮱ ﯓ ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ ﯘ ﯙﯚﯛ ﯜ ﯝ ﯞ ﯟ
ﯠ ﯡ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ﯪ ﯫ ﯬﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ
ﯲﯳﯴﯵﯶﯷﯸ ﯹﯺﯻﯼﯽ ﯾ
ﯿ ﰀ ﰁﰂ
ئاد قەۋمىگە ئۇالرنىڭ قېرىندىشى ھۇدنى ئەۋەتتۇق ،ھۇد ئېيتتى« :ئى قەۋمىم! ﷲ غا
ئىبادەت قىلىڭالر ،سىلەرگە ﷲ دىن باشقا مەبۇد (بەرھەق) يوقتۇر ،سىلەر (ﷲ دىن غەيرىيگە
چوقۇنۇش بىلەن) پەقەت (ﷲ غا) يالغاننى توقۇغۇچىالرسىلەر»﴿« .﴾50ئى قەۋمىم! مەن تەبلىغ
ئۈچۈن سىلەردىن ئەجىر سورىمايمەن ،ماڭا ئەجىر بېرىشنى پەقەت مېنى ياراتقان ﷲ ئۈستىگە
ئالغان ،سىلەر چۈشەنمەمسىلەر؟»﴿« ﴾51ئى قەۋمىم! پەرۋەردىگارىڭالردىن مەغپىرەت تىلەڭالر،
ئاندىن ئۇنىڭغا تەۋبە قىلىڭالر ،سىلەرگە ئۇ كۆپ يېغىن ياغدۇرۇپ بېرىدۇ ،سىلەرگە تېخىمۇ كۈچ
-قۇۋۋەت بېرىدۇ ،سىلەر گۇناھقا چۆمگەن ھالدا (مېنىڭ دەۋىتىمدىن) يۈز ئۆرۈمەڭالر»﴿.﴾52

ھۇد ئەلەيھىسساالم بىلەن قەۋمى ئادنىڭ قىسسىسى
266

﴿ئاد قەۋمىگە ئۇالرنىڭ قېرىندىشى ھۇدىن ئەۋەتتۇق﴾ ھۇد ئەلەيھىسساالم ئۇالرنى ھېچ
شېرىكى يوق ،يالغۇز ﷲ تائاالغا ئىبادەت قىلىشقا بۇيرۇيدۇ ۋە ئۇالرنى ئۆزلىرى ياسىۋالغان ۋە
ئۇنىڭغا ئىالھالرنىڭ ئىسىملىرىنى قويۇۋالغان بۇتالرغا چوقۇنۇشتىن توسايدۇ.
ھۇد ئەلەيھىسساالم ئۆزىنىڭ ئۇالرغا بۇ ۋەز ـ نەسىھەت ۋە تەبلىغنى قىلغانلىقىغا ئۇالردىن
ھەق تەلەپ قىلمايدىغانلىقىنى ،ئۇنىڭ ساۋابىنى پەقەت ئۆزىنى ياراتقان ﷲ تائاالدىن تەلەپ
((( غافىر سۈرىسى 51ـ ئايەت.
((( ساففات سۈرىسى 171ــــ 172ـ ئايەتلەر.

ھۇد سۈرىسى

قىلىدىغانلىقىنى خەۋەر قىلدى﴿ .سىلەر چۈشەنمەمسىلەر؟﴾ يەنى ھېچقانداق ھەق تەلەپ قىلماستىن
سىلەرنى دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە سىلەرگە پايدىلىق بولغان نەرسىگە چاقىرغان كىشىنى چۈشەنمەمسىلەر؟
ئاندىن ھۇد ئەلەيھىسساالم ئۇالرنى ئىلگىرى قىلغان گۇناھلىرىنىڭ كەچۈرۈلىشى ئۈچۈن مەغپىرەت
تەلەپ قىلىشقا ،تەۋبە قىلىشقا ،تەۋبە بىلەن كېلەچەككە يۈزلىنىشكە بۇيرۇدى.
كىمكى بۇ سۈپەتنى ئۆزىگە ئۆزلەشتۈرسە ،ﷲ ئۇنىڭ رىزقىنى قواليالشتۇرىدۇ .ئىشىنى
ئاسانالشتۇرىدۇ ۋە ئۇنى ھىمايىسىگە ئالىدۇ .شۇنىڭ ئۈچۈن ،ﷲ تائاال مۇنداق دەيدۇ﴿ :سىلەرگە
ئۇ كۆپ يېغىن ياغدۇرۇپ بېرىدۇ﴾.

*******
ﰃ ﰄ ﰅ ﰆ ﰇ ﰈ ﰉ ﰊﰋ ﰌ ﰍ ﰎ ﰏ ﰐ ﰑ ﰒ
ﭑ ﭒ ﭓ ﭔ ﭕ ﭖ ﭗﭘ ﭙ ﭚ ﭛ ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ
ﭣ ﭤﭥ ﭦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ ﭰ ﭱﭲ ﭳ ﭴ ﭵ ﭶ ﭷ
ﭸﭹﭺﭻ ﭼﭽﭾﭿ ﮀ
ئۇالر ئېيتتى« :ئى ھۇد! سەن بىزگە (ئۆزەڭنىڭ راستلىقىڭنى كۆرسىتىدىغان) ھېچقانداق
روشەن دەلىل كەلتۈرمىدىڭ ،سېنىڭ سۆزۈڭ بىلەن بىز ئىالھلىرىمىزنى تاشلىۋەتمەيمىز ۋە سېنىڭ
(پەيغەمبەرلىكىڭگە) ئىشەنمەيمىز﴿ .﴾53بىز پەقەت سېنى بەزى ئىالھلىرىمىز ساراڭ قىلىپ قويۇپتۇ
دەيمىز» ھۇد ئېيتتى« :مەن ھەقىقەتەن ﷲ نى گۇۋاھ قىلىمەن ،سىلەرمۇ گۇۋاھ بولۇڭالركى،
مەن سىلەرنىڭ ﷲ نى قويۇپ شېرىك كەلتۈرگەن بۇتلىرىڭالردىن ئادا -جۇدامەن ،ھەممىڭالر
ماڭا سۇيىقەست قىلىڭالر ،ماڭا مۆھلەت بەرمەڭالر﴿ .﴾55 - 54شۈبھىسىزكى ،مېنىڭ پەرۋەردىگارىم
ۋە سىلەرنىڭ پەرۋەردىگارىڭالر بولغان ﷲ غا مەن تەۋەككۈل قىلدىم ،ﷲ نىڭ باشقۇرۇشىدا
بولمىغان بىرمۇ مەخلۇق يوقتۇر؛ پەرۋەردىگارىم ھەقىقەتەن توغرا يولدىدۇر (يەنى ئادىل بولۇپ ھېچ
كىشىگە قىلچە زۇلۇم قىلمايدۇ)﴿.﴾56

ئاد قەۋمى بىلەن ھۇد ئەلەيھىسساالمنىڭ ئارىسىدىكى مۇنازىرە
ﷲ تائاال ئۇالرنىڭ پەيغەمبىرى ھۇد ئەلەيھىسساالمغا مۇنداق دېگەنلىكىنى خەۋەر قىلىدۇ«﴿ :ئى
ھۇد! سەن بىزگە (ئۆزەڭنى راستلىقىنى كۆرسىتىدىغان) ھېچقانداق روشەن دەلىل كەلتۈرمىدىڭ﴾

يەنى سەن دەۋا قىلىۋاتقان نەرسىنىڭ توغرىلىقىنى دەلىل ـ ئىسپات بىلەن كۆرسىتەلمىدىڭ.

﴿سېنىڭ سۆزۈڭ بىلەن بىز ئىالھلىرىمىزنى تاشلىۋەتمەيمىز﴾ يەنى بىز سېنىڭ :ئىالھلىرىڭالرنى
تاشالڭالر -،دېگەن سۆزۈڭ بىلەنال ئىالھلىرىمىزنى تاشلىۋېتەمدۇق؟!
﴿بىزنىڭ سېنىڭ (پەيغەمبەرلىكىڭگە) ئىشەنمەيمىز .بىز پەقەت سېنى بەزى ئىالھلىرىمىز
ساراڭ قىلىپ قويۇپتۇ دەيمىز»﴾ يەنى ئۇالر :بىز پەقەت سېنىڭ ئىالھلىرىمىزغا ئىبادەت قىلىشتىن

بىزنى توسقانلىقىڭ ۋە ئۇالرنى ئەيىبلىگەنلىكىڭ ئۈچۈن ،ئىالھلىرىمىز سېنى ساراڭ قىلىپ قويۇپتۇ

267

ۋە ئەقلىڭدىن ئاداشتۇرۇپتۇ دەپ ئوياليمىز -،دېيىشىدۇ.
﴿ھۇد ئېيتتى« :مەن ھەقىقەتەن ﷲ نى گۇۋاھ قىلىمەن ،سىلەرمۇ گۇۋاھ بولۇڭالركى ،مەن
سىلەرنىڭ ﷲ نى قويۇپ شېرىك كەلتۈرگەن بۇتلىرىڭالردىن ئادا ـ جۇدامەن﴾ يەنى مەن پۈتۈن
شېرىكلەردىن ۋە بۇتالردىن ئادا ـ جۇدامەن ﴿ھەممىڭالر ماڭا سۇيىقەست قىلىڭالر﴾ يەنى سىلەر ۋە

ئىالھلىرىڭالر (ئەگەر ئۇالر ھەق ئىالھالر بولسا) بىرلىشىپ ماڭا سۇيىقەست قىلىڭالر.

﴿ماڭا مۆھلەت بەرمەڭلەر﴾ يەنى كۆزنى يۇمۇپ ئاچقىچىلىكمۇ مۆھلەت بەرمەڭلەر ﴿شۈبھىسىزكى،
مېنىڭ پەرۋەردىگارىم ۋە سىلەرنىڭ پەرۋەردىگارىڭالر بولغان ﷲ غا مەن تەۋەككۈل قىلدىم ،ﷲ نىڭ
باشقۇرىشىدا بولمىغان بىرمۇ مەخلۇق يوقتۇر﴾ يەنى پۈتۈن مەخلۇقاتالر ﷲ تائاالنىڭ باشقۇرۇشى

ۋە ھۆكۈمرانلىقى ئاستىدىدۇر .ﷲ ئادىل ھۆكۈم قىلغۇچىدۇر .ﷲ تائاالنىڭ ھۆكمىدە ھېچنەرسىگە
زۇلۇم قىلىنمايدۇ .ئۇ ھەقىقەتەن توغرا يولدۇر.
بۇ ئايەت ھۇد ئەلەيھىسساالمنىڭ ئۆز قەۋمىگە ئېلىپ كەلگەن پەيغەمبەرلىكىنىڭ راستلىقىنى،
ئۇالرنىڭ ھېچنەرسىگە پايدا ـ زىيان يەتكۈزەلمەيدىغان بۇتالرغا قىلغان ئىبادەتلىرىنىڭ باتىل
ئىكەنلىكىنى كۆرسىتىدىغان يېتەرلىك پاكىت ۋە كەسكىن دەلىللەرنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ.
ئۇ بۇتالر جانسىز بولۇپ ،ھېچنەرسىنى ئاڭلىمايدۇ ،كۆرمەيدۇ ،دوست تۇتالمايدۇ ۋە
دۈشمەنمۇ تۇتالمايدۇ ،ئىخالس بىلەن ئىبادەت قىلىشقا پەقەت ھېچ شېرىكى يوق ،يالغۇز ﷲ
تائاالال ھەقلىقتۇر .بارلىق مەخلۇقات ئۇنىڭ پادىشاھلىقى ،باشقۇرۇشى ۋە ھۆكۈمرانلىقى ئاستىدىدۇر.
ﷲ تائاالدىن باشقا ھېچ ئىالھ يوقتۇر .ئۇنىڭدىن باشقا ھېچ تەربىيىچى يوقتۇر.

*******
ﮁﮂﮃﮄ ﮅﮆﮇﮈﮉﮊﮋﮌﮍﮎﮏﮐﮑﮒ ﮓﮔﮕ
ﮖﮗ ﮘﮙﮚﮛﮜﮝﮞﮟﮠﮡﮢﮣﮤﮥﮦ
ﮧ ﮨ ﮩﮪ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ﯓ ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ ﯘ ﯙ
ﯚﯛﯜﯝﯞﯟﯠ ﯡﯢ ﯣﯤﯥ ﯦﯧ ﯨﯩ ﯪ

268

ئەگەر سىلەر (مېنىڭ دەۋىتىمنى قوبۇل قىلىشتىن) يۈز ئۆرۈسەڭالر (يۈز ئۆرۈگىنىڭالرنىڭ ماڭا
زىيىنى يوق) ،سىلەرگە مەن پەرۋەردىگارىمنىڭ ئەلچىلىكىنى يەتكۈزدۈم (پەيغەمبەرنىڭ ۋەزىپىسى
پەقەت تەبلىغ قىلىشتۇر) ،پەرۋەردىگارىم (سىلەرنى ھاالك قىلىپ) ئورنۇڭالرغا باشقا بىر قەۋمنى
كەلتۈرىدۇ( ،شېرىك كەلتۈرۈش بىلەن) ﷲ غا قىلچە زىيان يەتكۈزەلمەيسىلەر ،پەرۋەردىگارىم
ھەقىقەتەن ھەر بىر نەرسىنى كۆزىتىپ تۇرغۇچىدۇر»﴿ .﴾57بىزنىڭ (ئازابالش) بۇيرۇقىمىز
كەلگەندە ،ھۇدنى ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىللە بولغان مۆمىنلەرنى مەرھەمەت قىلىپ قۇتقۇزدۇق ،ئۇالرنى
قاتتىق ئازابتىن خاالس قىلدۇق﴿ .﴾58ئەنە شۇ ئاد قەۋمى پەرۋەردىگارىنىڭ مۆجىزىلىرىنى ئىنكار
قىلدى ،ئۇنىڭ پەيغەمبەرلىرىگە ئاسىيلىق قىلدى ،ھەر بىر ئۇچىغا چىققان تەرسا ،شەپقەتسىز
(يەنى ھەقكە قارشىلىق قىلىپ جېدەللەشكۈچى) نىڭ بۇيرۇقىغا ئەگەشتى﴿ .﴾59ئۇالرغا بۇ دۇنيادا
لەنەت قىلىندى ،قىيامەت كۈنىمۇ ئۇالرغا لەنەت قىلىنىدۇ ،بىلىڭالركى ،ئاد قەۋمى ھەقىقەتەن

ھۇد سۈرىسى

پەرۋەردىگارىنى ئنكار قىلدى .ئاگاھ بولۇڭالركى ،ھۇد قەۋمى بولغان ئاد ھاالك بولسۇن﴿.﴾60
ھۇد ئەلەيھىسساالم ئۇالرغا مۇنداق دەيدۇ﴿ :ئەگەر سىلەر (مېنىڭ دەۋىتىمنى قوبۇل قىلىشتىن)
يۈز ئۆرۈسەڭالر﴾ يەنى مەن سىلەرگە ئېلىپ كەلگەن ھېچ شېرىكى يوق ،يالغۇز پەرۋەردىگارىڭالر

بولغان ﷲ تائاالغا ئىبادەت قىلىشتىن ئىبارەت نەرسىدىن يۈز ئۆرۈسەڭالر ،ﷲ مېنى ئەۋەتكەن
پەيغەمبەرلىكنى سىلەرگە يەتكۈزگەنلىكىم بىلەن سىلەرگە قارشى پاكىت تۇرغۇزۇلۇپ بولدى.
﴿پەرۋەردىگارىم (سىلەرنى ھاالك قىلىپ) ئورنۇڭالرغا باشقا بىر قەۋمنى كەلتۈرىدۇ﴾ ئۇالر
يالغۇز ﷲ تائاالغا ئىبادەت قىلىدۇ .ئۇنىڭغا شېرىك كەلتۈرمەيدۇ .ﷲ سىلەرگە پەرۋا قىلمايدۇ.
چۈنكى سىلەر كۇپۇرلۇقلىرىڭالر بىلەن ﷲ تائاالغا ھېچقانداق زىيان كەلتۈرەلمەيسىلەر ،بەلكى
ئۇنىڭ ئۇۋالى ئۆزەڭالرغا بولىدۇ.
﴿پەرۋەردىگارىم ھەقىقەتەن ھەر بىر نەرسىنى كۆزىتىپ تۇرغۇچىدۇر﴾ يەنى بەندىلىرىنىڭ
سۆز ـ ھەرىكەتلىرىنى كۆرۈپ ۋە خاتىرىلەپ تۇرغۇچىدۇر .شۇنىڭغا ئاساسەن ياخشىلىققا مۇكاپات،
يامانلىققا جازا بېرىدۇ.

ئاد قەۋمىنىڭ ھاالك قىلىنىشى ۋە ئۇالردىن
ئىمان ئېيتقانالرنىڭ نىجات تېپىشى
﴿بىزنىڭ (ئازابالش) بۇيرۇقىمىز كەلگەندە﴾ ئۇ ئازاب قاتتىق چىققان بوراندۇر .ﷲ ئۇالرنى
پۈتۈنلەي ھاالك قىلدى .ﷲ تائاال ئۆز مەرھەمىتى ۋە مېھرى ـ شەپقىتى بىلەن ھۇد ئەلەيھىسساالمنى
ۋە ئۇنىڭ ئەگەشكۈچىلىرىنى قاتتىق ئازابتىن قۇتقۇزدى.
﴿ئەنە شۇ ئاد قەۋمى پەرۋەردىگارىنىڭ مۆجىزىلىرىنى ئىنكار قىلدى﴾ ئۇالر ﷲ نىڭ
پەيغەمبەرلىرىگە ئاسىيلىق قىلىپ ،مۆجىزىلەرنى ئىنكار قىلدى .گەرچە ئۇالر پەقەت ھۇد
ئەلەيھىسساالمغا ئاسىيلىق قىلغان بولسىمۇ ،بۇ ئايەتتە پەيغەمبەرلەرگە ئاسىيلىق قىلدى دەپ بايان
قىلىندى .چۈنكى بىر پەيغەمبەرنى ئىنكار قىلىش ھەممە پەيغەمبەرنى ئىنكار قىلغانغا باراۋەر بولۇپ،
بىر پەيغەمبەرگە ئىمان كەلتۈرۈشنىڭ ۋاجىبلىقى بىلەن باشقا پەيغەمبەرلەرگە ئىمان كەلتۈرۈشنىڭ
ۋاجىبلىقى ئارىسىدا ھېچ پەرق يوق .ئاد قەۋمى ھۇد ئەلەيھىسساالمنى ئىنكار قىلدى .شۇنىڭ
بىلەن ،ئۇالر ھەممە پەيغەمبەرلەرنى ئىنكار قىلغانالرنىڭ قاتارىدىن بولدى.
﴿ھەر بىر ئۇچىغا چىققان تەرسا ،شەپقەتسىز (يەنى ھەقكە قارشىلىق قىلىپ جېدەللەشكۈچى)
نىڭ بۇيرۇقىغا ئەگەشتى﴾ ئۇالر توغرا يولغا باشلىغۇچى پەيغەمبىرىگە ئەگىشىشنى تاشالپ ،ھەر

بىر ئۇچىغا چىققان تەرسا ،شەپقەتسىزنىڭ بۇيرۇقىغا ئەگەشتى ،شۇنىڭ ئۈچۈن ،ئۇالر دۇنيادا
ھەر بىر ئەسلەنگىنىدە ،ﷲ تائاالنىڭ مۆمىن بەندىلىرىنىڭ لەنىتى ئۇالرغا يانىدۇ .ﷲ تائاال
ئۇالرنى قىيامەت كۈنى گۇۋاھچىالرنىڭ ئالدىغا چاقىرىدۇ﴿ .بىلىڭالركى ،ئاد قەۋمى ھەقىقەتەن
پەرۋەردىگارىنى ئىنكار قىلدى﴾.

*******

269

ﯫ ﯬ ﯭ ﯮ ﯯﯰ ﯱ ﯲ ﯳ ﯴ ﯵ ﯶ ﯷ ﯸ ﯹﯺ ﯻ ﯼ ﯽ ﯾ
ﯿﰀﰁﰂﰃﰄﰅﰆ ﰇﰈﰉ ﰊ
سەمۇدقا ئۇالرنىڭ قېرىندىشى سالىھنى (پەيغەمبەر ،قىلىپ) ئەۋەتتۇق ،ئۇ ئېيتتى« :ئى
قەۋمىم! ﷲ غا ئىبادەت قىلىڭالر ،سىلەرگە ﷲ دىن باشقا ھېچ مەبۇد (بەرھەق) يوقتۇر ،ئۇ
سىلەرنى زېمىندىن (يەنى تۇپراقتىن) ياراتتى ،سىلەرنى زېمىندا تۇرغۇزدى ،ﷲ دىن مەغپىرەت
تىلەڭالر ،ئاندىن ئۇنىڭغا تەۋبە قىلىڭالر ،پەرۋەردىگارىم ھەقىقەتەن يېقىندۇر( ،دۇئانى) ئىجابەت
قىلغۇچىدۇر»﴿.﴾61

سالىھ ئەلەيھىسساالم بىلەن سەمۇد قەۋمىنىڭ قىسسىسى
﴿سەمۇدقا ئۇالرنىڭ قېرىندىشى سالىھنى (پەيغەمبەر قىلىپ) ئەۋەتتۇق﴾ سەمۇد قەۋمى تەبۇك
بىلەن مەدىنە مۇنەۋۋەر ئارىسىدىكى ھىجىر شەھەرلىرىدە ئولتۇراقالشقان كىشىلەر بولۇپ ،ئۇالر ئاد
قەۋمىدىن كېيىن ياشىغان ئىدى .ﷲ تائاال ئۇالرنىڭ قېرىندىشى سالىھ ئەلەيھىسساالمنى ئۇالرغا
پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتتى .ئۇ ،ئۇالرنى يالغۇز ﷲ تائاالغىال ئىبادەت قىلىشقا بۇيرۇدى.

(((

شۇنىڭ ئۈچۈن ئۇ مۇنداق دېدى﴿ :ئۇ سىلەرنى زېمىندىن (يەنى تۇپراقتىن) ياراتتى﴾ يەنى
سىلەرنىڭ دەسلەپكى يارىتىلىشىڭالر تۇپراقتىن بولۇپ ،ئاتاڭالر ئادەم ئەلەيھىسساالمنى شۇنىڭدىن
ياراتتى.
﴿سىلەرنى زېمىندا تۇرغۇزدى﴾ يەنى سىلەرنى زېمىننى ئاۋاتالشتۇرىدىغان ۋە ئۇنىڭدىن
پايدىلىنىدىغان قىلدى﴿ .ﷲ تىن مەغپىرەت تىلەڭالر﴾ يەنى ئىلگىرى قىلغان گۇناھلىرىڭالر
ئۈچۈن مەغپىرەت تىلەڭالر﴿ .ئاندىن ئۇنىڭغا تەۋبە قىلىڭالر﴾ يەنى تەۋبە بىلەن كېلەچەككە
يۈزلىنىڭالر.
﴿پەرۋەردىگارىم ھەقىقەتەن يېقىندۇر( ،دۇئانى) ئىجابەت قىلغۇچىدۇر﴾ ﷲ تائاال بۇ ھەقتە
مۇنداق دەيدۇ﴿ :مېنىڭ بەندىلىرىم سەندىن مەن توغرۇلۇق سورىسا (ئۇالرغا ئېيتقىنكى) ،مەن
ھەقىقەتەن ئۇالرغا يېقىنمەن (يەنى ئۇالرنىڭ ئەھۋالىنى ،سۆزلىرىنى بىلىپ تۇرىمەن) ،ماڭا دۇئا
قىلسا ،مەن دۇئا قىلغۇچىنىڭ دۇئاسىنى ئىجابەت قىلىمەن﴾(((.

270

*******
ﰋ ﰌ ﰍ ﰎ ﰏ ﰐ ﰑ ﰒﰓ ﰔ ﰕ ﰖ ﰗ ﰘ ﰙ ﰚ ﰛ ﰜ ﰝ ﰞ
ﰟﰠ ﰡ ﭑ ﭒ ﭓ ﭔ ﭕ ﭖ ﭗ ﭘ ﭙ ﭚ ﭛ ﭜ ﭝ ﭞ
ﭟﭠﭡﭢﭣﭤﭥ ﭦﭧﭨ
((( ھازىرقى سەئۇدى ئەرەبىستاننىڭ شىمال قىسمىغا جايالشقا شەھەر.
((( بەقەرە سۈرىسى 186ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

ھۇد سۈرىسى

ئۇالر« :ئى سالىھ! بۇنىڭدىن بۇرۇن سەن ئارىمىزدا ئۈمىد قىلىنغان كىشى ئىدىڭ (يەنى بۇ
سۆزنى ئېيتىشىڭدىن بۇرۇن ئارىمىزدا چوڭ ئادەم بولۇپ قېلىشىڭنى ئۈمىد قىالتتۇق) ،بىزنى ئاتا -
بوۋىلىرىمىز ئىبادەت قىلىپ كەلگەن بۇتالرغا ئىبادەت قىلىشتىن توسۇمسەن؟ شەك -شۈبھىسىزكى،
ھەقىقەتەن بىز سەن دەۋەت قىلغان ئىشقا زور گۇماندىمىز» دېيىشتى﴿ .﴾62سالىھ ئېيتتى« :ئى
قەۋمىم! ئېيتىڭالرچۇ ،ئەگەر مەن پەرۋەردىگارىم تەرىپىدىن نازىل بولغان ئېنىق دەلىلگە ئاساسالنسام
ۋە ئۇنىڭ رەھمىتى (يەنى پەيغەمبەرلىك) گە سازاۋەر بولسام ،شۇنداق تۇرۇقلۇق ﷲ غا قارشىلىق
قىلسام ،ﷲ نىڭ ئازابىدىن مېنى كىم قۇتقۇزىدۇ؟ (مېنى ئۆزەڭالرغا ئەگىشىشكە دەۋەت قىلىش
بىلەن) ماڭا پەقەت زىياندىن باشقىنى زىيادە قىاللمايسىلەر﴿.﴾63

سالىھ ئەلەيھىسساالم بىلەن قەۋمى سەمۇد ئارىسىدىكى مۇنازىرە
ﷲ تائاال سالىھ ئەلەيھىسساالم بىلەن ئۇنىڭ قەۋمى ئارىسىدىكى بولۇپ ئۆتكەن
سۆزلەرنى ،ئۇالرنىڭ سۆزلىرىدىن ئۇالرنىڭ نەقەدەر نادان ،تەرسا ئىكەنلىكى چىقىپ
تۇرىدىغانلىقىنى بايان قىلىدۇ.
﴿ئۇالر« :ئى سالىھ! بۇنىڭدىن بۇرۇن سەن ئارىمىزدا ئۈمىد قىلىنغان كىشى ئىدىڭ
(يەنى بۇ سۆزنى ئېيتىشىڭدىن بۇرۇن ئارىمىزدا چوڭ ئادەم بولۇپ قېلىشىڭنى ئۈمىد قىالتتۇق)،
بىزنى ئاتا -بوۋىلىرىمىز ئىبادەت قىلىپ كەلگەن بۇتالرغا ئىبادەت قىلىشتىن توسۇمسەن؟
شەك -شۈبھىسىزكى ،ھەقىقەتەن بىز سەن دەۋەت قىلغان ئىشقا زور گۇماندىمىز» دېيىشتى.
سالىھ ئېيتتى« :ئى قەۋمىم! ئېيتىڭالرچۇ ،ئەگەر مەن پەرۋەردىگارىم تەرىپىدىن نازىل
بولغان ئېنىق دەلىلگە ئاساسالنسام﴾ يەنى پەرۋەردىگارىم مەن ئارقىلىق سىلەرگە ئەۋەتكەن
ئىشەنچلىك ۋە روشەن پاكىتقا ئاساسالنسام ﴿ۋە ئۇنىڭ رەھمىتى (يەنى پەيغەمبەرلىك) گە
سازاۋەر بولسام ،شۇنداق تۇرۇقلۇق ﷲ غا قارشىلىق قىلسام ،ﷲ نىڭ ئازابىدىن مېنى
كىم قۇتقۇزىدۇ﴾ يەنى ئەگەر مەن سىلەرنى ھەقىقەت تەرەپكە ،يالغۇز ﷲ تائاالغا ئىبادەت
قىلىشقا دەۋەت قىلىشنى تاشلىسام ،ماڭا ھېچقانداق پايدا يەتكۈزەلمەيسىلەر ۋە ماڭا﴿ :زىياندىن
باشقىنى﴾ زىيادە قىاللمايسىلەر.

*******
ﭩﭪﭫﭬﭭﭮ ﭯﭰﭱﭲﭳﭴﭵﭶ
ﭷ ﭸ ﭹ ﭺ ﭻ ﭼ ﭽ ﭾ ﭿ ﮀ ﮁﮂ ﮃ
ﮄﮅﮆﮇﮈﮉ ﮊﮋﮌﮍﮎﮏﮐ
ﮑ ﮒ ﮓ ﮔﮕ ﮖ ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ ﮜ ﮝ ﮞ ﮟ
ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ﮦ ﮧ ﮨﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮﮯ ﮰ ﮱ
ﯓﯔ
ئى قەۋمىم! بۇ ﷲ (بىۋاسىتە) ياراتقان چىشى تۆگە سىلەرگە مېنىڭ مۆجىزەمدۇر،

271

ئۇنى ﷲ نىڭ زېمىنىغا قويۇۋېتىڭالر ،ئىختىيارىي ئوتلىسۇن ،ئۇنىڭغا زىيان -زەخمەت
يەتكۈزمەڭالر ،بولمىسا سىلەرنى پات كېلىدىغان ئازاب ھاالك قىلىدۇ»﴿ .﴾64ئۇالر چىشى
تۆگىنى بوغۇزلىدى ،سالىھ ئېيتتى« :ئۆيۈڭالردا (ھاياتلىقتىن) ئۈچ كۈن بەھرىمەن
بولۇۋېلىڭالر .بۇ ۋەدە يالغان ئەمەس»﴿ .﴾65بىزنىڭ (ئازاپ قىلىش) ئەمرىمىز كەلگەندە،
سالىھنى ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىللە ئىمان ئېيتقانالرنى رەھمىتىمىز بىلەن شۇ كۈننىڭ
شەرمەندىچىلىكىدىن قۇتقۇزدۇق ،پەرۋەردىگارىڭ ھەقىقەتەن كۈچلۈكتۇر ،غالىبتۇر﴿.﴾66
زالىمالرغا قاتتىق ئاۋاز يۈزلەندى ـ دە ،ئۇالر ئۆيلىرىدە ئولتۇرغان پېتى قېتىپ قالدى﴿.﴾67
يا ئۇالر ئۆيلىرىدە تۇرمىغاندەك (يەنى ئۇالرنىڭ تۇرغان جايلىرى ئادەمزات تەرىپىدىن ئاۋات
قىلىنمىغاندەك) بولۇپ قالدى ،بىلىڭالركى ،سەمۇد پەرۋەردىگارىنى ئىنكار قىلدى ،سەمۇد
ھاالك بولسۇن﴿.﴾68
بۇ قىسسە ھەققىدە ئەئراف سۈرىسىدە تەپسىلىي توختىلىپ ئۆتكەن ،شۇڭا ئۇنى بۇ
ئورۇندا قايتا تەكرارالش ھاجەتسىز .مۇۋەپپىقىيەت قازىنىش ﷲ تەرىپدىندۇر.

*******
ﯕﯖﯗﯘﯙﯚ ﯛﯜﯝﯞﯟﯠﯡﯢﯣﯤ ﯥ
ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ﯪ ﯫ ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰﯱ ﯲ ﯳ ﯴ ﯵﯶ
ﯷ ﯸ ﯹ ﯺ ﯻ ﯼ ﯽ ﯾ ﯿ ﰀ ﰁ ﰂ ﰃﰄ
ﭑ ﭒ ﭓ ﭔ ﭕ ﭖ ﭗ ﭘﭙ ﭚ ﭛ ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ
ﭠﭡﭢﭣﭤﭥﭦ ﭧﭨﭩﭪﭫﭬ ﭭﭮﭯ

272

شۈبھىسىزكى ،بىزنىڭ ئەلچىلىرىمىز (يەنى پەرىشتىلەر) ئىبراھىمغا خۇش خەۋەر ئېلىپ
كەلدى .ئۇالر« :ساڭا ئامانلىق تىلەيمىز» دېدى .ئىبراھىم« :سىلەرگە ئامانلىق تىلەيمەن»
دېدى .ئۇ ئۇزاققا قالماي بىر موزاينى كاۋاپ قىلىپ ئېلىپ كەلدى﴿ .﴾69ئۇالرنىڭ (يەنى
پەرىشتىلەرنىڭ) ئۇنىڭغا قول ئۇزاتمايۋاتقانلىقىنى كۆرۈپ ،ئۇالرنى خوش كۆرمىدى ،ئۇالردىن
قورقۇنچ ھېس قىلدى ،ئۇالر« :قورقمىغىن (بىز رەببىڭنىڭ پەرىشتىلىرى ،تاماق يېمەيمىز)،
بىز ھەقىقەتەن لۇتنىڭ قەۋمىنى (ھاالك قىلىش ئۈچۈن) ئەۋەتىلدۇق» دېدى﴿ .﴾70ئۇنىڭ
ئايالى (يەنى سارە) بىر تەرەپتە تۇرۇپ (لۇت قەۋمىنىڭ ھاالك بولىدىغانلىقىدىن خۇشاللىنىپ)
كۈلدى ،بىز ئۇنىڭغا (يەنى سارەگە) ئىسھاق (ئاتلىق بالىسى بولىدىغانلىقى) بىلەن ۋە
ئىسھاقتىن كېيىن كېلىدىغان يەئقۇب (ئاتلىق نەۋرىسى بولىدىغانلىقى) بىلەن خۇش خەۋەر
بەردۇق﴿ .﴾71ئۇ (يەنى سارە)« :ۋىيەي! مەن بىر موماي تۇرسام ،ئېرىم بىر بوۋاي تۇرسا،
تۇغامدىمەن؟ بۇ ھەقىقەتەن قىزىق ئىشقۇ!» دېدى﴿ .﴾72ئۇالر« :ﷲ نىڭ ئەمرىدىن (يەنى
قۇدرىتىدىن) ئەجەبلىنەمسەن؟ ﷲ نىڭ رەھمىتى ۋە بەرىكەتلىرى سىلەرنىڭ ئائىلەڭالرغا
(يەنى ئىبراھىمنىڭ ئائىلىسىدىكىلەرگە) نازىل بولسۇن .ﷲ ھەقىقەتەن مەدھىيلەشكە
اليىقتۇر ،ئۇلۇغالشقا اليىقتۇر» دېدى﴿.﴾73

ھۇد سۈرىسى

پەرىشتىلەرنىڭ ئىبراھىم ئەلەيھىسساالمنىڭ قېشىغا كېلىپ،
ئىسھاق ۋە يەئقۇب بىلەن خۇش خەۋەر بەرگەنلىكى
﴿شۈبھىسىزكى ،بىزنىڭ ئەلچىلىرىمىز (پەرىشتىلەر) ئىبراھىمغا خۇش خەۋەر ئېلىپ كەلدى﴾

بەزى تەپسىرشۇناسالر :پەرىشتىلەر ئۇنىڭغا ئىسھاق ناملىق ئوغلى بولىدىغانلىقى بىلەن خۇش
خەۋەر بەردى -،دېدى ۋە بەزىلەر :پەرىشتىلەر ئۇنىڭغا لۇت ئەلەيھىسساالمنىڭ قەۋمىنىڭ ھاالك
قىلىنىدىغانلىقى بىلەن خۇش خەۋەر بەردى -،دېدى.
دەسلەپكى قاراشتىكىلەرنىڭ پىكرىگە ﷲ تائاالنىڭ بۇ ئايەتتىن كېيىنال كېلىدىغان:
﴿ئىبراھىمدىن قورقۇنچ يوقالغان ھەمدە خۇش خەۋەر ئۇنىڭغا يەتكەن چاغدا ،ئۇ بىز بىلەن لۇتنىڭ
قەۋمى توغرىسىدا مۇنازىرىلىشىشكە كىرىشتى﴾ دېگەن ئايىتى دەلىل بولىدۇ.

﴿ئۇالر« :ساڭا ئامانلىق تىلەيمىز» دېدى .ئىبراھىم« :سىلەرگە ئامانلىق تىلەيمەن» دېدى.
ئۇ ئۇزاققا قالماي بىر موزاينى كاۋاپ قىلىپ ئەكەلدى﴾ يەنى ئىبراھىم ئەلەيھىسساالم ئۇالرنى مېھمان

قىلىش ئۈچۈن ،ناھايىتى تېزلىك بىلەن سىرتقا چىقىپ ،قىززىتىلغان تاشقا يېقىپ كاۋاپ قىلىنغان
بىر موزاينىڭ گۆشىنى ئېلىپ كىردى .بۇ ئايەتنى ئىبنى ئابباس ،قەتادە ۋە بىر قانچە كىشىنىڭ
مۇشۇ مەزمۇندا تەپسىر قىلغانلىقى رىۋايەت قىلىنغان.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :شۇنىڭ بىلەن ئۇ ئاستا ئائىلىسىگە چىقىپ (پىشۇرۇلغان)
بىر سېمىز موزاينى ئېلىپ كىرىپ ئۇالرنىڭ ئالدىغا قويۇپ« :يېمەمسىلەر» دېدى﴾((( بۇ ئايەت
مېھمان كۈتۈشنىڭ نۇرغۇن ئەدەپ -قائىدىلىرىنى ئۆز ئىچىگە ئالغان.

﴿ئۇالرنىڭ (يەنى پەرىشتىلەرنىڭ) ئۇنىڭغا قول ئۇزاتمايۋاتقانلىقىنى كۆرۈپ ،ئۇالرنى خۇش
كۆرمىدى ،ئۇالردىن قورقۇنچ ھېس قىلدى﴾ بۇ شۇنىڭ ئۈچۈنكى ،پەرىشتىلەر يېمەكلىكتىن

يېمىدى ،ئۇنىڭغا ئىشتىھا قىلمىدى ۋە قاراپمۇ قويمىدى .شۇڭا ئىبراھىم ئەلەيھىسساالم ئۇالرنىڭ
موزاينىڭ كاۋىپىغا تامامەن پەۋرا قىلماي ،ئۇنى كۆرمىگەندەك ئولتۇرغان ھالىنى (كۆرگەندە ئۇالرنىڭ
بۇ ھالىنى) ياقتۇرمىدى.

﴿ئۇالردىن قورقۇنچ ھېس قىلدى﴾ سۇددى بۇ ئايەت ھەققىدە مۇنداق دەيدۇ :ﷲ تائاال
پەرىشتىلەرنى لۇت ئەلەيھىسساالمنىڭ قەۋمىنى ھاالك قىلىش ئۈچۈن ئەۋەتكەندە ،ئۇالر كېلىشكەن
يىگىتلەر سۈرىتىدە پىيادە مېڭىپ كېلىپ ،ئىبراھىم ئەلەيھىسساالمنىڭ ئۆيىگە مېھمان بولغىلى چۈشتى.
ئىبراھىم ئەلەيھىسساالم ئۇالرنىڭ ئېسىل كىشىلەر ئىكەنلىكىنى كۆرۈپ﴿ ،ئاستا ئائىلىسىگە
چىقىپ (پىشۇرۇلغان) بىر سېمىز موزاينى ئېلىپ كىرىپ ئۇالرنىڭ ئالدىغا قويۇپ« :يېمەمسىلەر»
دېدى﴾((( يەنى موزاينى بوغۇزلىدى ،ئاندىن ئۇنى قىززىتىلغان تاشقا يېقىپ كاۋاپ قىلىپ ئۇالرنىڭ
ئالدىغا قويدى ۋە ئۆزىمۇ ئۇالر بىلەن بىللە داستىخاندا ئولتۇردى .ئۇنى ئۇالرنىڭ ئالدىغان تېخىمۇ
يېقىن سۈرۈپ« :يېمەمسىلەر؟» دېدى .پەرىشتىلەر« :ئى ئىبراھىم! ئۇنىڭ پۇلىنى تۆلەپ ،ئاندىن
((( ھۇد سۈرىسى 74ـ ئايەت.
((( زارىيات سۈرىسى 26ــــ 27ـ ئايەت.

273

يەيمىز» دېدى .ئىبراھىم« :جەزمەن بۇنىڭ پۇلى باردۇر» دېدى .پەرىشتىلەر« :ئۇنىڭ پۇلى
نېمە؟» دېدى .ئىبراھىم« :ئۇنى يېيىشكە باشلىغاندا ،ﷲ تائاالنىڭ ئىسمىنى تىلغا ئالىسىلەر
(بىسمىلالھ دەيسىلەر) ،ئۇنى يەپ بولغاندا ﷲ تائاالغا ھەمدۇسانا ئېيتىسىلەر» دېدى .شۇنىڭ
بىلەن ،جىبرىئىل ئەلەيھىسساالم مىكائىل ئەلەيھىسساالمغا قاراپ« :شۇڭا ئۇنى پەرۋەردىگارىنىڭ
دوست تۇتۇشى ھەق ئىكەن» دېدى.
﴿ئۇالرنىڭ (يەنى پەرىشتىلەرنىڭ) ئۇنىڭغا قول ئۇزاتمايۋاتقانلىقىنى كۆرۈپ ،ئۇالرنىڭ خۇش
كۆرمىدى﴾ يەنى ئىبراھىم ئۇالرنىڭ كاۋاپنى يېمىگەنلىكىنى كۆرۈپ ،ئۇالردىن ئەنسىرىدى ۋە ئىچىدە

قورقۇنچ ھېس قىلدى .سارە ئىبراھىم ئەلەيھىسساالمنىڭ ئۇالرغا ئىكرام قىلغانلىقىغا ،ئۆزىنىڭمۇ ئۇالرنىڭ
خىزمىتىنى قىلغانلىقىغا قاراپ كۆلۈپ تاشلىدى ـ دە ،مۇنداق دېدى« :بىزنىڭ بۇ مېھمانلىرىمىز
غەلىتىغۇ؟ ئۇالرنى ھۆرمەتلەپ خىزمىتىنى ئۆزىمىز قىلدۇق ،ھالبۇكى ئۇالر تامىقىمىزنى يېمەيۋاتىدىغۇ؟»
ﷲ تائاال پەرىشتىلەرنىڭ سۆزىدىن خەۋەر بېرىپ مۇنداق دەيدۇ﴿ :ئۇالر« :قورقمىغىن (بىز
رەببىڭنىڭ پەرىشتىلىرى ،تاماق يېمەيمىز) ،بىز ھەقىقەتەن لۇتنىڭ قەۋمىنى (ھاالك قىلىش ئۈچۈن)
ئەۋەتىلدۇق» دېدى﴾ شۇنىڭ بىلەن ،سارە لۇتنىڭ قەۋمىنىڭ كۆپ بۇزغۇنچىلىق قىلغانلىقى

ۋە قاتتىق كۇپرىلىق قىلغانلىقى ئۈچۈن ،ئۇالرنىڭ ھاالك بولىدىغانلىق خۇش خەۋىرىنى ئاڭالپ
كۈلدى .شۇنىڭ ئۈچۈن ،ئۇ تۇغۇت يېشىدىن ئۆتۈپ كەتكەندىن كېيىنمۇ ،بىر ئوغلى بولىدىغانلىقى
بىلەن خۇش خەۋەر بېرىلىپ مۇكاپاتالندى.

﴿بىز ئۇنىڭغا (يەنى سارەگە) ئىسھاق (ئاتلىق بالىسى بولىدىغانلىقى) بىلەن ۋە ئىسھاقتىن
كېيىن كېلىدىغان يەئقۇب (ئاتلىق نەۋرىسى بولىدىغانلىقى) بىلەن خۇش خەۋەر بەردۇق﴾ يەنى

سارەنىڭ بىر ئوغلى بولىدۇ .ئۇ ئوغلىنىڭمۇ ئەۋالدتىن ئەۋالدقا نەسلى قالىدىغان ئوغلى بولىدۇ.
شەك -شۈبھىسىزكى ،يەئقۇب ئەلەيھىسساالم ئىسھاق ئەلەيھىسساالمنىڭ ئوغلىدۇر.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :يەئقۇب جان ئۈزۈۋاتقان ۋاقتىدا سىلەر يېنىدا بارمىدىڭالر؟
شۇ چاغدا يەئقۇب ئوغۇللىرىدىن« :مەن ئۆلگەندىن كېيىن سىلەر كىمگە ئىبادەت قىلىسىلەر؟» دەپ
سورىدى .ئۇالر« :سېنىڭ ئىالھىڭ ۋە ئاتا -بوۋىلىرىڭ ئىبراھىم ،ئىسمائىل ،ئىسھاقالرنىڭ ئىالھى
بولغان بىر ﷲ غا ئىبادەت قىلىمىز ،بىز ئۇنىڭغا ئىتائەت قىلغۇچىمىز» دېدى﴾(((.

274

ئىبراھىم ئەلەيھىسساالمنىڭ قۇربانلىق دەپ ئاتالغان بالىسىنىڭ ئىسمائىل ئەلەيھىسساالم
ئىكەنلىكىگە دەلىل كۆرسىتىدىغانالر بۇ ئايەتنى دەلىل قىلىدۇ .قۇربانلىق دەپ ئاتالغان ئوغلىنىڭ
ئىسھاق ئەلەيھىسساالم بولۇشى مۇمكىن ئەمەس .چۈنكى ئىبراھىم ئەلەيھىسساالمغا ئىسھاق
ئەلەيھىسساالمنىڭ يەئقۇب ئاتلىق بىر ئوغلى بولىدىغانلىقى بىلەن خۇش خەۋەر بېرىلدى .ئىسھاق
ئەلەيھىسساالم كىچىك باال بولۇپ ،ئۇنىڭغا ئۇنىڭ بار ۋاقتىدا تۇغۇلىشى ۋەدە قىلىنغان يەئقۇب
ئاتلىق بالىسى تېخى تۇغۇلمىغان تۇرسا ،ئىبراھىم ئەلەيھىسساالم ئۇنى قۇربانلىق قىلىشقا ،قانداقمۇ
بۇيرۇلسۇن؟ ﷲ تائاالنىڭ ۋەدىسى ھەقتۇر .ﷲ تائاال ۋەدىسىگە ھەرگىزمۇ خىالپلىق قىلمايدۇ.
ئەھۋال مانا مۇشۇنداق تۇرسا ،ئىبراھىم ئەلەيھىسساالمنىڭ ئىسھاق ئەلەيھىسساالمنى قۇربانلىق
قىلىشىغا بۇيرۇلۇشى مۇمكىن ئەمەس .بۇنىڭدىن ئىسمائىل ئەلەيھىسساالمنىڭ قۇربانلىق قىلىشقا
((( بەقەرە سۈرىسى 133ـ ئايەت.

ھۇد سۈرىسى

بۇيرۇلغانلىقى مۇئەييەنلىشىدۇ .مانا بۇ ،ئەڭ ياخشى ،ئەڭ توغرا ۋە ئەڭ ئوچۇق پاكىتتۇر .ﷲ
تائاالغا ھەمدۇساناالر بولسۇن.
﴿ئۇ (يەنى سارە)« :ۋىيەي! مەن بىر موماي تۇرسام ،ئېرىم بىر بوۋاي تۇرسا تۇغامدىمەن؟
بۇ ھەقىقەتەن قىزىق ئىشقۇ!» دېدى﴾ بۇ ئايەتتە ئۇنىڭ سۆزى خۇددى يەنە بىر ئايەتتە ئۇنىڭ

قىلىقى ھېكايە قىلىنغاندەك ھېكايە قىلىندى﴿ .ئىبراھىمنىڭ ئايالى سۈرەن سېلىپ كېلىپ
(ئەجەپلەنگەنلىكىدىن ئۆزىنىڭ) يۈزىنى كاچاتالپ« :مەن تۇغماس موماي تۇرسام (قانداق
تۇغىمەن؟)» دېدى﴾((( .بىرەر ئىشتىن ھەيران قالغاندا ،شۇنداق سۆزلەرنى ۋە قىلىقالرنى قىلىش
ئايالالرنىڭ ئادىتىدۇر.
﴿ئۇالر« :ﷲ نىڭ ئەمرىدىن (يەنى قۇدرىتىدىن) ئەجەبلىنەمسەن؟ »...دېدى﴾ يەنى
پەرىشتىلەر سارەگە :ﷲ نىڭ ئەمرىدىن ئەجەبلەنمەڭ .ئەگەر ﷲ بىرەر نەرسىنىڭ بولۇشىنى
خالىسا ،ئۇنىڭغا ۋۇجۇدقا كەل دەيدۇ ـ دە ،ۋۇجۇدقا كېلىدۇ .سىز بۇنىڭدىن ئەجەپلەنمەڭ .گەرچە
سىز بىر تۇغماس موماي ،ئىرىڭىز بىر قېرى بوۋاي بولساڭالرمۇ ،ﷲ تائاالنىڭ خالىغان نەرسىنى
قىلىشقا قادىر ئىكەنلىكىدە شەك يوق -،دېدى.

﴿ﷲ نىڭ رەھمىتى ۋە بەرىكەتلىرى سىلەرنىڭ ئائىلەڭالرغا (يەنى ئىبراھىمنىڭ
ئائىلىسىدىكىلەرگە) نازىل بولسۇن .ﷲ ھەقىقەتەن مەدھىيىلەشكە اليىقتۇر ،ئۇلۇغالشقا اليىقتۇر﴾

يەنى ﷲ تائاال جىمى ئىشلىرىدا ۋە سۆزلىرىدە ماختاشقا اليىقتۇر .جىمى سۈپەتلىرىدە ۋە ئۆز زاتىدا
مەدھىيىلىنىپ ،ئۇلۇغلىنىشقا اليىقتۇر.
ئىمام بۇخارى ۋە مۇسلىم مۇنداق رىۋايەت قىلىدۇ ،ساھابىالر :ئى ﷲ نىڭ پەيغەمبىرى! ساڭا
ساالم يولالشنى بىلدۇق .بىراق ساڭا قانداق رەھمەت يولاليمىز؟ -دېدى .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم:
«ئى ﷲ! سەن مۇھەممەد ئەلەيھىسساالمغا ۋە ئۇنىڭ ئائىلە تاۋاباتلىرىغا خۇددى ئىبراھىم
ئەلەيھىسساالمغا ۋە ئۇنىڭ ئائىلە تاۋاباتلىرىغا مەرھەمەت قىلغاندەك مەرھەمەت قىلغىن .مۇھەممەد
ئەلەيھىسساالمغا ۋە ئۇنىڭ ئائىلە تاۋاباتلىرىغا خۇددى ئىبراھىم ئەلەيھىسساالمغا ۋە ئۇنىڭ ئائىلە
تاۋاباتلىرىغا بەرىكەت ئاتا قىلغاندەك بەرىكەت ئاتا قىلغىن .سەن ھەقىقەتەن مەدھىيىلىنىشكە ۋە
ئۇلۇغالشقا اليىق سەن((( دەڭالر» دېدى.

*******
ﭰﭱ ﭲﭳﭴﭵﭶﭷﭸﭹﭺﭻ ﭼﭽ ﭾﭿﮀ
ﮁﮂﮃﮄﮅﮆﮇﮈﮉﮊﮋﮌﮍﮎﮏﮐﮑﮒ
ئىبراھىمدىن قورقۇنچ يوقالغان ھەمدە خۇش خەۋەر ئۇنىڭغا يەتكەن چاغدا ،ئۇ بىز بىلەن
((( زارىيات سۈرىسى 29ـ ئايەت.
((( ئالالھۇممە سەللى ئەال مۇھەممەدىن ۋەئەال ئالى مۇھەممەدىن ،كەما سەللەيتە ئەال ئىبراھىمە ۋە ئەال ئالى ئىبراھىمە
ۋە بارىك ئەال مۇھەممەدىن ۋەئەال ئالى مۇھەممەدىن كەما بارەكتە ئەال ئىبراھىمە ۋە ئەال ئالى ئىبراھىمە ئىننەكە ھەمىدۇن
مەجىد.

275

لۇتنىڭ قەۋمى توغرىسىدا مۇنازىرىلىشىشكە كىرىشتى﴿ .﴾74ئىبراھىم بولسا ھەقىقەتەن كۆڭلى
ـ كۆكسى كەڭ ،كۆپ ئاھ چەككۈچى (يەنى دىلى يۇمشاق)( ،ھەممە ئىشتا) ﷲ غا مۇراجىئەت
قىلغۇچى زاتتۇر﴿( .﴾75پەرىشتىلەر ئېيتتى) «ئى ئىبراھىم! بۇنى (يەنى لۇت قەۋمى توغرىسىدا
مۇنازىرىلىشىشنى) قويغىن ،شۈبھىسىزكى ،پەرۋەردىگارىڭنىڭ (ئۇالرنى ھاالك قىلىش توغرىسىدىكى)
ئەمرى ئاللىقاچان چۈشتى ،ئۇالرغا چوقۇم (مۇنازىرىلىشىش ياكى شاپائەت قىلىش بىلەن) قايتۇرغىلى
بولمايدىغان ئازاب چۈشىدۇ»﴿.﴾76

ئىبراھىم ئەلەيھىسساالمنىڭ لۇت ئەلەيھىسساالمنىڭ
قەۋمى ھەققىدە مۇنازىرىلەشكەنلىكى
ﷲ تائاال بۇ ئايەتتە ئىبراھىم ئەلەيھىسساالمدىن خەۋەر بېرىدۇ .ئىبراھىم ئەلەيھىسساالمدن
(پەرىشتىلەر تاماقنى يېمىگەن چاغدا ئۇالردىن ھېس قىلغان) قورقۇنچ كۆتۈرۈلۈپ كەتكەن،
(شۇنىڭدىن كېيىن) پەرىشتىلەر ئۇنىڭغا بىر ئوغۇل باال بىلەن خۇش خەۋەر بەرگەن ۋە پەرىشتىلەر
ئۇنىڭغا لۇت ئەلەيھىسساالمنىڭ قەۋمىنىڭ ھاالك بولىدىغانلىقىنى يەتكۈزگەن چاغدا ،ئىبراھىم
ئەلەيھىسساالم ئۇالر بىلەن مۇنازىرىلىشىشكە باشلىدى.
سەئىد ئىبنى جۇبەير بۇ ئايەتنىڭ تەپسىرىدە مۇنداق دېدى :جىبرىئىل ئەلەيھىسساالم پەرىشتىلەر
بىلەن بىللە ئىبراھىم ئەلەيھىسساالمنىڭ قېشىغا كەلگەن چاغدا ،ئۇالر ئىبراھىم ئەلەيھىسساالمغا:
(((
﴿«بىز بۇ شەھەر ئاھالىسىنى چوقۇم ھاالك قىلىمىز ،ئۇنىڭ ئاھالىسى ھەقىقەتەن زالىم ئىدى»﴾
دېدى .ئىبراھىم ئەلەيھىسساالم ئۇالرغا :ئۈچ يۈز مۆمىن بار بىر شەھەرنى ھاالك قىالمسىلەر؟ -دېدى.
ئۇالر :ياق -،دېدى .ئۇ :ئىككى يۈز مۆمىن بار بىر شەھەرنى ھاالك قىالمسىلەر؟ -دېدى .ئۇالر:
ياق -،دېدى .ئۇ :قىرىق مۆمىن بار بىر شەھەرنى ھاالك قىالمسىلەر؟ -دېدى .ئۇالر :ياق -،دېدى.
ئۇ :ئوتتۇز مۆمىن بولسىچۇ؟ -دېدى .ئۇالر :ياق -،دېدى .ھەتتا ئۇ :بەش مۆمىن بولسىچۇ؟-
دېگەن يەرگىچىلىك سورىدى .ئۇالر :ياق -،دېدى .ئىبراھىم ئەلەيھىسساالم :مەن سىلەرگە دەپ
باقايچۇ؟ -ئەگەر ئۇ شەھەردە بىر مۆمىن بولۇپ قالسا ،ئۇ شەھەرنى ھاالك قىالمسىلەر؟ -دېدى.
پەرىشتىلەر :ياق -،دېدى .شۇ چاغدا ئىبراھىم ئەلەيھىسساالم«﴿ :ئۇ شەھەردە لۇت بارغۇ (يەنى
(((
لۇتقا ئوخشاش بىر ياخشى پەيغەمبەر تۇرۇۋاتقان شەھەر ئاھالىسىنى قانداقمۇ ھاالك قىلىسىلەر؟)»﴾
دېدى .شۇنىڭ بىلەن ،ئىبراھىم ئەلەيھىسساالم ئۇالر بىلەن مۇنازىرىلىشىشتىن توختىدى ۋە كۆڭلى
ئارامىغا چۈشتى.

276

ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :ئىبراھىم بولسا ،ھەقىقەتەن كۆڭلى ـ كۆكسى كەڭ ،كۆپ
ئاھ چەككۈچى (يەنى دىلى يۇمشاق)( ،ھەممە ئىشتا) ﷲ غا مۇراجىئەت قىلغۇچى زاتتۇر﴾ ئىبراھىم

ئەلەيھىسساالم بۇ گۈزەل سۈپەتلەر بىلەن سۈپەتلەندى.

﴿(پەرىشتىلەر ئېيتتى) «ئى ئىبراھىم! بۇنى (يەنى لۇت قەۋمى توغرىسىدا مۇنازىرىلىشىشنى)
قويغىن ،شۈبھىسىزكى ،پەرۋەردىگارىڭنىڭ (ئۇالرنى ھاالك قىلىش توغرىسىدىكى) ئەمرى ئاللىقاچان
((( ئەنكەبۇت سۈرىسى 31ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( ئەنكەبۇت سۈرىسى 32ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

ھۇد سۈرىسى

چۈشتى ،ئۇالرغا چوقۇم (مۇنازىرىلىشىش ياكى شاپائەت قىلىش بىلەن) قايتۇرغىلى بولمايدىغان ئازاب
چۈشىدۇ»﴾ يەنى گۇناھكار قەۋمدىن قايتۇرۇلمايدىغان قاتتىق ئازابنىڭ ئۇالرغا چۈشىدىغانلىقى ۋە

ئۇالرنىڭ ھاالك قىلىنىدىغانلىقى ھەققىدە ھۆكۈم چىقىرىلىپ بولدى.

*******
ﮓ ﮔﮕﮖﮗﮘﮙﮚﮛﮜﮝ ﮞﮟﮠﮡﮢ
ﮣﮤﮥﮦﮧ ﮨﮩﮪﮫﮬ ﮭﮮﮯﮰﮱﯓ ﯔﯕ
ﯖ ﯗﯘﯙﯚﯛﯜﯝﯞ ﯟﯠﯡﯢﯣﯤﯥﯦﯧ ﯨﯩ
ﯪﯫﯬ ﯭ
بىزنىڭ ئەلچىلىرىمىز (يەنى پەرىشتىلەر) لۇتنىڭ يېنىغا كەلگەن چاغدا (لۇت ئۆز قەۋمىنىڭ
ئۇالرغا چېقىلىپ قويۇشىدىن قورقۇپ) قىيىن ئەھۋالدا قالدى ،ئۇالر توغرىسىدا يۈرىكى سىقىلدى
ۋە« :بۇ بىر دىشۋار كۈندۇر» دېدى﴿ .﴾77لۇتنىڭ قەۋمى ئۇنىڭ قېشىغا ئالدىراپ كېلىشتى ،ئۇالر
بۇرۇنال يامان ئىشالرنى قىالتتى (يەنى لىۋاتەت قىالتتى) .لۇت ئېيتتى« :ئى قەۋمىم! مېنىڭ بۇ
قىزلىرىم سىلەرگە ئەڭ پاكتۇر ،ﷲ دىن قورقۇڭالر ،مېھمانلىرىم ئۈستىدە مېنى رەسۋا قىلماڭالر،
ئاراڭالردا قەبىھ ئىشتىن توسىدىغان بىرەر كاللىسى جايىدا ئادەم يوقمۇ؟»﴿ .﴾78ئۇالر (لۇتقا)
ئېيتتى« :قىزلىرىڭغا بىزنىڭ ھاجىتىمىز يوق ئىكەنلىكىنى سەن ئوبدان بىلىسەن ،شۇنىڭدەك
بىزنىڭ مەقسىتىمىزنىمۇ ئوبدان بىلىسەن»﴿.﴾79

پەرىشتىلەرنىڭ لۇت ئەلەيھىسساالمنىڭ قېشىغا كېلىشى ،ئۇنىڭ
يۈرىكىنىڭ سىقىلىشى ۋە ئۇنىڭ قەۋمى بىلەن ئېلىپ بارغان مۇنازىرىسى
ﷲ تائاال بۇ ئايەتلەردە ئەلچىلىرى بولغان پەرىشتىلەرنىڭ ئىبراھىم ئەلەيھىسساالمغا لۇت
ئەلەيھىسساالمنىڭ قەۋمىنىڭ ھاالك قىلىنىدىغانلىقىنى بىلدۈرگەن ۋە ئۇنىڭدىن ئايرىلغاندىن كېيىن
لۇت ئەلەيھىسساالمنىڭ قېشىغا كەلگەنلىكىدىن خەۋەر بېرىدۇ .پەرىشتىلەر ئىبراھىم ئەلەيھىسساالمغا
لۇت ئەلەيھىسساالمنىڭ قەۋمىنى ﷲ تائاالنىڭ شۇ كېچىدە ھاالك قىلىدىغانلىقىنى خەۋەر قىلىپ،
ئاندىن ئۇنىڭ يېنىدىن ئايرىلىپ لۇت ئەلەيھىسساالمنىڭ قېشىغا كەلدى.
Sez Uygur ädäbiyättän 1 tekst ukıdıgız.
Çirattagı - Tefsir İbni Kesir - 03 - 24
  • Büleklär
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 01
    Süzlärneñ gomumi sanı 1940
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1031
    30.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 02
    Süzlärneñ gomumi sanı 1922
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 940
    36.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    60.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 03
    Süzlärneñ gomumi sanı 3421
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1303
    34.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 04
    Süzlärneñ gomumi sanı 3677
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1510
    30.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 05
    Süzlärneñ gomumi sanı 3649
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1496
    32.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 06
    Süzlärneñ gomumi sanı 3859
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1377
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 07
    Süzlärneñ gomumi sanı 3794
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1391
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 08
    Süzlärneñ gomumi sanı 3700
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1415
    33.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 09
    Süzlärneñ gomumi sanı 3732
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1319
    35.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 10
    Süzlärneñ gomumi sanı 3689
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1423
    33.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 11
    Süzlärneñ gomumi sanı 3717
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1430
    34.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    57.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 12
    Süzlärneñ gomumi sanı 3798
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1565
    35.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 13
    Süzlärneñ gomumi sanı 3702
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1468
    31.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 14
    Süzlärneñ gomumi sanı 3627
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1412
    33.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 15
    Süzlärneñ gomumi sanı 3720
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1522
    34.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 16
    Süzlärneñ gomumi sanı 3722
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1480
    31.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 17
    Süzlärneñ gomumi sanı 3603
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1403
    34.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 18
    Süzlärneñ gomumi sanı 3733
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1486
    32.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 19
    Süzlärneñ gomumi sanı 3590
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1477
    31.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 20
    Süzlärneñ gomumi sanı 3696
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1410
    34.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 21
    Süzlärneñ gomumi sanı 3729
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1450
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 22
    Süzlärneñ gomumi sanı 3761
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1439
    30.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 23
    Süzlärneñ gomumi sanı 3787
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1439
    30.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 24
    Süzlärneñ gomumi sanı 3753
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1382
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 25
    Süzlärneñ gomumi sanı 3667
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1324
    34.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 26
    Süzlärneñ gomumi sanı 3756
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1439
    32.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 27
    Süzlärneñ gomumi sanı 3846
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1444
    31.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 28
    Süzlärneñ gomumi sanı 3697
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1368
    29.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    41.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 29
    Süzlärneñ gomumi sanı 3800
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1361
    29.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    40.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 30
    Süzlärneñ gomumi sanı 3680
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1515
    34.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 31
    Süzlärneñ gomumi sanı 3694
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1445
    31.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 32
    Süzlärneñ gomumi sanı 3788
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1474
    34.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 33
    Süzlärneñ gomumi sanı 3728
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1430
    33.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 34
    Süzlärneñ gomumi sanı 3689
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1416
    33.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 35
    Süzlärneñ gomumi sanı 3684
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1479
    30.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 36
    Süzlärneñ gomumi sanı 3742
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1474
    33.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 37
    Süzlärneñ gomumi sanı 3638
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1437
    33.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 38
    Süzlärneñ gomumi sanı 3604
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1503
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 39
    Süzlärneñ gomumi sanı 3612
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1421
    32.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 40
    Süzlärneñ gomumi sanı 3633
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1436
    34.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 41
    Süzlärneñ gomumi sanı 3657
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1499
    29.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 42
    Süzlärneñ gomumi sanı 3658
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1412
    32.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 43
    Süzlärneñ gomumi sanı 3715
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1472
    32.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 44
    Süzlärneñ gomumi sanı 3805
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1510
    29.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 45
    Süzlärneñ gomumi sanı 3699
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1399
    34.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 46
    Süzlärneñ gomumi sanı 3615
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1447
    31.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 47
    Süzlärneñ gomumi sanı 3637
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1229
    36.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 48
    Süzlärneñ gomumi sanı 3673
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1010
    34.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 49
    Süzlärneñ gomumi sanı 3595
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1485
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 50
    Süzlärneñ gomumi sanı 3641
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1351
    35.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 51
    Süzlärneñ gomumi sanı 3694
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1420
    31.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 52
    Süzlärneñ gomumi sanı 3666
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1499
    34.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 53
    Süzlärneñ gomumi sanı 3611
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1384
    31.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 54
    Süzlärneñ gomumi sanı 3585
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1346
    35.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 55
    Süzlärneñ gomumi sanı 3712
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1359
    35.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 56
    Süzlärneñ gomumi sanı 3631
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1364
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 57
    Süzlärneñ gomumi sanı 3671
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1364
    35.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 58
    Süzlärneñ gomumi sanı 3737
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1412
    31.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 59
    Süzlärneñ gomumi sanı 3741
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1414
    31.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    42.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 60
    Süzlärneñ gomumi sanı 3599
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1386
    33.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 61
    Süzlärneñ gomumi sanı 3877
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1184
    31.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 62
    Süzlärneñ gomumi sanı 3683
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1419
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 63
    Süzlärneñ gomumi sanı 135
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 103
    61.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    67.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    70.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.