Latin

Tefsir İbni Kesir - 03 - 21

Süzlärneñ gomumi sanı 3729
Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1450
32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
47.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
ads place
تىرىلدۈرىدىغانلىقىنى خەۋەر قىلساڭ ۋە ﷲ تائاال ئۇالر ھەققىدە﴿ :ئەگەر سەن ئۇالردىن :ئۇالرنى
كىم ياراتقانلىقىنى سورىساڭ ،ئۇالر چوقۇم ﷲ دەيدۇ﴾(((﴿ ،ئەگەر سەن ئۇالردىن« :ئاسمانالرنى
ۋە زېمىننى كىم ياراتتى ،كۈننى ۋە ئاينى كىم (بەندىلەرنىڭ مەنپەئەتى ئۈچۈن) بويسۇندۇردى؟»
دەپ سورىساڭ ،ئۇالر چوقۇم« :ﷲ» دەپ جاۋاب بېرىدۇ﴾((( دەپ خەۋەر قىلغىنىغا ئوخشاش،
ئۇالر ﷲ تائاالنىڭ ئاسمانالرنى ۋە زېمىننى ياراتقان بىردىن بىر ﷲ ئىكەنلىكىنى بىلىپ تۇرۇپ،
ئۆلگەندىن كېيىن قايتا تىرىلىشنى ۋە قىيامەت كۈنىنى ئىنكار قىلىدۇ.
ﷲ تائاالغا نىسبەتەن ئۇالرنى قايتا تىرىلدۈرۈش ئۇالرنى دەسلەپتە ياراتقانغا قارىغاندا
تېخىمۇ ئاساندۇر .ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :مەخلۇقاتنى دەسلەپتە (يوقتىن) بار
قىلىدىغان ،ئاندىن ئۇنى (ئۆلگەندىن كېيىن) تىرىلدۈرىدىغان ﷲ ئەنە شۇدۇر ،ئۇ (يەنى
مەخلۇقاتنى تىرىلدۇرۈش) ﷲ غا (ئۇنى دەسلەپتە يوقتىن بار قىلغانغا قارىغاندا) ئوڭايدۇر﴾(((،
﴿(ئى ئىنسانالر!) سىلەرنىڭ (دەسلەپتە) يارىتىلىشىڭالر( ،ئۆلگەندىن كېيىن) تىرىلدۈرۈلىشىڭالر
پەقەت بىر ئادەمنىڭ يارىتىلىشى ،بىر ئادەمنىڭ تىرىلدۈرۈلۈشىگە ئوخشاشتۇر﴾(((.
كاپىرالر مۇنداق دەيدۇ﴿ :بۇ (سۆزنى ئىچىگە ئالغان قۇرئان) پەقەت روشەن سېھىردۇر﴾ يەنى
ئۇالر كۇپۇرلۇق ۋە ھەقكە قارشى چىقىش يۈزىسىدىن :سېنىڭ ئۆلگەندىن كېيىن قايتا تىرىلىمىز-،
دېگەن سۆزۈڭگە ئىشەنمەيمىز ،پەقەت سەن سېھىر قىلغان كىشىال شۇنداق سۆزلەرنى قىلىدۇ ۋە
سېنىڭ سۆزلىرىڭگە ئەگىشىدۇ -،دەيدۇ.

﴿ئەگەر بىز ئۇالرغا نازىل بولىدىغان ئازابنى چەكلىك ۋاقىت كېچىكتۈرسەك﴾ يەنى ئەنە شۇ
مۇشرىكالرنى جازاالشنى ۋە قاتتىق تۇتۇشنى بىز ئۇالرغا ۋەدە قىلغان چەكلىك مۇددەت ۋە ساناقلىق
كۈنگىچىلىك كېچكىتۈرسەك ،ئۇالر ئۇنىڭغا ئالدىرىغان ۋە ئىنكار قىلغان ھالەتتە﴿ :ئازاب نېمىشقا
چۈشمەيدۇ﴾ يەنى بۇ ئازابنى نېمىشقا بىزگە نازىل قىلىشتىن كېچىكتۈرىدۇ -،دەيدۇ .شەك ـ
((( زۇخرۇف سۈرىسى 87ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( ئەنكەبۇت سۈرىسى 61ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( رۇم سۈرىسى 27ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( لوقمان سۈرىسى 28ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

239

شۈبھىسىزكى ،ئۇالرنىڭ ۋۇجۇدى ھەقنى ئىنكار قىلىش ۋە ئۇنىڭغا شەك قىلىش بىلەن تولۇپ
كەتكەن بولۇپ ،ئۇالر ئازابتىن ھېچ قاچمايتتى ۋە تەپ تارتمايتتى.

*******
ﮝﮞﮟﮠﮡﮢﮣﮤﮥﮦﮧﮨﮩﮪ
ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ﯓﯔ ﯕ ﯖ ﯗ ﯘ ﯙ ﯚ ﯛ
ﯜﯝﯞﯟﯠ ﯡﯢﯣ
ئەگەر بىز بىرەر ئىنسانغا رەھمىتىمىزنى تېتىتساق (يەنى نېمىتىمىزنى بەرسەك) ،ئاندىن ئۇنى
ئۇنىڭدىن تارتىۋالساق ،ئۇ چوقۇم (ﷲ نىڭ رەھمىتىدىن) ئۈمىدسىزلىنىپ كېتىدۇ ،كۇفرانى نېمەت
قىلىدۇ﴿ .﴾9ئەگەر بىز (پىقىرلىق ،كېسەللىك ،قاتتىقچىلىق قاتارلىق) باالالرغا مۇپتىال قىلغاندىن
كېيىن ،ئۇنىڭغا نېمىتىمىزنى تېتىتساق ،ئۇ چوقۇم« :مەندىن باالالر كۆتۈرۈلۈپ كەتتى (ئەمدى
كەلمەيدۇ)» دەپ شەك -شۈبھىسىز خۇشاللىنىپ ،مەغرۇرلىنىپ كېتىدۇ﴿ .﴾10پەقەت (باالغا
ئۇچرىغاندا) سەۋر قىلغان( ،نېمەتكە يولۇققاندا) ياخشى ئىشالرنى قىلغان كىشىلەر (ياخشىالردۇر).
ئۇالرنىڭ گۇناھى مەغپىرەت قىلىنىدۇ ،ئۇالر (ئاخىرەتتە) چوڭ مۇكاپاتقا ئېرىشىدۇ﴿.﴾11

ئىنساننىڭ كەڭرىچىلىك ۋە قىينچىلىق ھالەتتىكى ئۆزگىرىشچانلىقى
ﷲ تائاال بۇ ئايەتتە ئىنساندىن ۋە (ﷲ تائاال مەرھەمەت قىلغان مۆمىن بەندىلەردىن باشقا)
ئىنسانالردىكى ناچار سۈپەتلەردىن خەۋەر بېرىدۇ .ئۇ شۇنىڭدىن ئىبارەتكى ،ئەگەر ئۇ ئىنسانغا
نېمەت بېرىلگەندىن كېيىن بىرەر قاتتىقچىلىق يەتسە ،ئۇ كەلگۈسىگە نىسبەتەن ئۈمىدسىزلىنىدۇ.
ئۆتمۈشكە نىسبەتەن گويا ئۇ ھېچ بىر ياخشىلىقنى كۆرمىگەندەك ،بۇنىڭدىن كېيىن ھېچ بىر
چىقىش يولىنى ئۈمىد قىلمايدىغاندەك كۇپۇرلۇق قىلىش بىلەن ئىلگىرىكى نېمەتتىن تانىدۇ.
شۇنداقال ،ئەگەر ئۇ ئىنسانغا يامانلىققا يولۇققاندىن كېيىن نېمەت بېرىلسە﴿ :ئۇ چوقۇم مەندىن
باالالر كۆتۈرۈلۈپ كەتتى دەپ﴾ يەنى بۇ بااليىئاپەت ۋە يامانلىقتىن كېيىن ماڭا ھېچ بىر يامانلىق
يەتمەيدۇ دەپ﴿ ،شەك ـ شۈبھىسىز خۇشاللىنىپ ۋە مەغرۇرلىنىپ كېتىدۇ﴾ يەنى قولىدىكى نېمەتلەر
بىلەن خۇشاللىنىپ ۋە پەخىرلىنىپ ،باشقىالر ئالدىدا كۆرەڭلەيدۇ.

240

ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :پەقەت﴾ باالالرغا ۋە يامانلىقالرغا يولۇققاندا ﴿سەۋر قىلغان﴾
بەختكە ۋە ساالمەتلىككە ئېرىشكەن چاغدا ﴿ياخشى ئىشالرنى قىلغان كىشىلەر (ياخشى كىشىلەردۇر)﴾
ئۇالرغا يەتكەن باالالرنىڭ سەۋەبى بىلەن ﴿ئۇالرنىڭ گۇناھى مەغپىرەت قىلىنىدۇ﴾ نېمەت بېرىلگەن
چاغدا ،قىلغان ياخشىلىقلىرىنىڭ سەۋەبى بىلەن ﴿ئۇالر (ئاخىرەتتە) چوڭ مۇكاپاتقا ئېرىشىدۇ﴾.

بۇ ھەقتە ئىمام ئەھمەد مۇنداق بىر ھەدىسنى رىۋايەت قىلىدۇ« :مېنىڭ جېنىم ئىلكىدە
بولغان زات ﷲ بىلەن قەسەمكى ،مۆمىن ئادەمگە يەتكەن غەم ـ قايغۇ ،جاپا ـ مۇشەققەت،
بىئاراملىق ،ھەتتا ئۇنىڭغا كىرىپ كەتكەن بىر تال تىكەن ئۈچۈنمۇ ﷲ تائاال ئۇنىڭ گۇناھلىرىنى
مەغپىرەت قىلىدۇ».

ھۇد سۈرىسى

ئىمام مۇسلىم مۇنداق بىر ھەدىسنى رىۋايەت قىلىدۇ« :مېنىڭ جېنىم ئىلكىدە بولغان زات ﷲ
نىڭ نامى بىلەن قەسەمكى ،ﷲ تائاال مۆمىن ئادەمگە بىرەر ياخشى ياكى يامان ھۆكۈمنى قىلسىال ،بۇ
ئۇنىڭ ئۈچۈن ياخشىلىق بولىدۇ .ئەگەر ئۇنىڭغا كەڭرىچىلىك يەتسە ،ئۇ ئۇنىڭغا شۈكۈر قىلسا ،بۇ ئۇنىڭ
ئۈچۈن ياخشىلىقتۇر .ئەگەر ئۇنىڭغا قىيىنچىلىق يەتسە ،ئۇ سەۋر قىلسا ،بۇمۇ ئۇنىڭ ئۈچۈن ياخشىلىقتۇر.
بۇنىڭغا مۆمىن ئادەمدىن باشقا كىشى ئېرىشەلمەيدۇ».
شۇڭا ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :زامان بىلەن قەسەمكى ،ئىمان ئېيتقان ،ياخشى
ئەمەللەرنى قىلغان ،بىر-بىرىگە ھەقنى تەۋسىيە قىلىشقان ،بىر-بىرىگە سەۋرنى تەۋسىيە قىلىشقان
كىشىلەردىن باشقا ھەممە ئادەم چوقۇم زىيان ئىچىدىدۇر﴾(((﴿ ،ئىنسان ھەقىقەتەن چىدامسىز يارىتىلدى.
ئۇنىڭغا (يوقسۇزلۇق ياكى كېسەللىك ياكى قورقۇنچتەك) بىرەر كۆڭۈلسىزلىك يەتكەن چاغدا ،زارالنغۇچىدۇر.
بىرەر ياخشىلىق يەتكەن چاغدا ،بېخىللىق قىلغۇچىدۇر .پەقەت (تۆۋەندىكىلەر بۇنىڭدىن) مۇستەسنا:
ئۇالر نامازغا ھەمىشە رىئايە قىلغۇچىالردۇر﴾((( بۇ مەزمۇندىكى ئايەتلەر قۇرئاندا ناھايىتى كۆپتۇر.

*******
ﯤ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ﯪ ﯫ ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ ﯲﯳ ﯴ
ﯵ ﯶﯷ ﯸ ﯹ ﯺﯻ ﯼ ﯽ ﯾ ﯿ ﰀ ﰁ ﭑ ﭒ ﭓﭔ ﭕ ﭖ ﭗ ﭘ ﭙ
ﭚ ﭛﭜﭝﭞﭟﭠﭡﭢﭣﭤ ﭥﭦﭧﭨ
ﭩﭪﭫﭬﭭﭮ ﭯﭰ ﭱﭲﭳﭴﭵﭶ
(ئى مۇھەممەد!) ئۇالرنىڭ (يەنى مۇشرىكالرنىڭ) «نېمىشقا ئۇنىڭغا بىر خەزىنە چۈشمىدى؟ ياكى ئۇنىڭ
بىلەن بىللە (ئۇنى تەستىقاليدىغان) بىرەر پەرىشتە كەلمىدى؟» دەيدىغانلىقى ئۈچۈن ،ساڭا نازىل قىلىنغان
ۋەھىنىڭ بىر قىسمىنى يەتكۈزگۈڭ كەلمەيدىغاندۇ ،يەتكۈزۈشتىن يۈرىكىڭ سىقىلىدىغاندۇ ،سەن پەقەت
(ئۇالرنى ﷲ نىڭ ئازابىدىن) ئاگاھالندۇرغۇچىسەن ،ﷲ ھەممە نەرسىنى تەسەررۇپ قىلغۇچىدۇر﴿ .﴾12ئۇالر
قۇرئاننى (مۇھەممەد) ئۆزى ئىجاد قىلغان دېيىشەمدۇ؟ ئېيتقىنكى(« ،بۇ سۆزۈڭالردا) راستچىل بولساڭالر ،ﷲ
دىن غەيرىي چاقىرااليدىغانلىكى كىشىلىرىڭالرنى (ياردەمگە) چاقىرىپ( ،پاساھەت ۋە باالغەت جەھەتتىن)
قۇرئاندىكىگە ئوخشايدىغان ئون سۈرىنى ئىجاد قىلىپ بېقىڭالر»﴿ .﴾13ئەگەر ئۇالر (بۇ چاقىرىقىڭالرغا) ئاۋاز
قوشمىسا ،بىلىڭالركى ،قۇرئان ﷲ نىڭ ۋەھيى قىلىشى بىلەن نازىل قىلىنغان .ﷲ دىن باشقا ھېچ ئىالھ
يوقتۇر ،سىلەر (ﷲ غا) بويسۇنامسىلەر؟﴿﴾14

مۇشرىكالرنىڭ سۆزلىرىدىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ
دىلىنىڭ سىقىلغانلىقى ۋە ئۇنىڭغا بېرىلگەن تەسەللى
ﷲ تائاال بۇ ئايەتتە پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمغا مۇشرىكالرنىڭ ئۇنىڭ ھەققىدە دېگەن بىمەنە
((( ئەسىر سۈرىسى.
((( مەئارىج سۈرىسى 19ــــ 22ـ ئايەتلەر.

241

سۆزلىرىدىن سىقىلغانلىقى ئۈچۈن تەسەللى بېرىدۇ .ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇشرىكالردىن مۇنداق
خەۋەر قىلغان﴿ :مۇشرىكالر (مۇھەممەد ئەلەيھىسساالمنى مەسخىرە قىلىپ) ئېيتتى« :بازارالردا (بىز
تاماق يېگەندەك) تاماق يەيدىغان( ،بىز ماڭغاندەك) مېڭىپ يۈرىدىغان بۇ قانداق پەيغەمبەر؟
ئۇنىڭ بىلەن بىللە ئاگاھالندۇرغۇچى بولۇش ئۈچۈن ﷲ ئۇنىڭغا نېمىشقا بىر پەرىشتە ئەۋەتمىدى.
يا ئۇنىڭغا بىر خەزىنە بېرىلمىدى ،يا ئۇنىڭغا مېۋىلىرىنى يەيدىغان بىر باغ بېرىلمىدى؟» زالىمالر
(يەنى كاپىرالر)« :سىلەر پەقەت سېھىرلەنگەن بىر ئادەمگە ئەگىشىۋاتىسىلەر» دېدى﴾(((.
ﷲ تائاال پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنى ئۇالرنىڭ سۆزلىرىدىن يۈرىكىنى سىقماسلىققا بۇيرۇيدۇ
ۋە ئۇ بىھۇدە سۆزلەر ئۇنىڭ ئۇالرنى كېچە ـ كۈندۈز غالىب ۋە بۈيۈك ﷲ تائاالنىڭ يولىغا چاقىرىشقا
توسالغۇ بولۇپ قالماسلىقىنى تەۋسىيە قىلىدۇ.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دېگەن﴿ :بىز ئۇالرنىڭ سۆزلىرىدىن يۈرىكىڭنىڭ سىقىلىۋاتقانلىقىنى
ئوبدان بىلىمىز .سەن ئۆزەڭگە ئۆلۈم كەلگەنگە (يەنى ئەجىلىڭ يەتكەنگە) قەدەر پەرۋەردىگارىڭغا
ئىبادەت قىلغىن﴾(((.
ﷲ تائاال بۇ ئورۇندا مۇنداق دەيدۇ(﴿ :ئى مۇھەممەد!) ئۇالرنىڭ (يەنى مۇشرىكالرنىڭ)
«نېمىشقا ئۇنىڭغا بىر خەزىنە چۈشمىدى؟ ياكى ئۇنىڭ بىلەن بىللە (ئۇنى تەستىقاليدىغان) بىرەر
پەرىشتە كەلمىدى؟» دەيدىغانلىقى ئۈچۈن ،ساڭا نازىل قىلىنغان ۋەھىينىڭ بىر قىسمىنى يەتكۈزگۈڭ
كەلمەيدىغاندۇ ،يەتكۈزۈشتىن يۈرىكىڭ سىقىلىدىغاندۇ﴾ يەنى ئۇالرنىڭ شۇ سۆزلىرى ئۈچۈن

يۈرىكىڭ سىقىلىدىغاندۇ؟ سەن پەقەت بىر ئاگاھالندۇرغۇچىسەن ،سەندىن ئىلگىرىكى پەيغەمبەر
قېرىنداشلىرىڭ ساڭا ياخشى ئۈلگىدۇر .ئۇالرمۇ ئىنكار قىلىنغان ،ئەزىيەت تارتقان ۋە ئۇالرغا سەۋر
قىلغان ،ئاخىرىدا ئۇالرغا غالىب ۋە بۈيۈك ﷲ تائاالنىڭ ياردىمى كەلگەن.

قۇرئاننىڭ مۆجىزە ئىكەنلىكى

242

ﷲ تائاال بۇ ئايەتتە قۇرئاننىڭ مۆجىزە ئىكەنلىكىنى ،ھېچ بىر كىشىنىڭ مەزمۇن ۋە سۆز ـ
ئىبارىلىرى جەھەتتە قۇرئانغا ئوخشاش بىر كىتابنى ياكى ئۇنىڭغا ئوخشاش ئون سۈرىنى ۋە ياكى
ئۇنىڭغا ئوخشاش پەقەت بىر سۈرىنى كەلتۈرەلمەيدىغانلىقىنى ،چۈنكى ئۇالر ﷲ تائاالنىڭ سۆزى
بولۇپ ،خۇددى ﷲ تائاالنىڭ سۈپەتلىرى مەخلۇقاتالرنىڭ سۈپەتلىرىگە ئوخشاپ قالمىغىنىدەك،
مەخلۇقاتالرنىڭ سۆزلىرىگە ئوخشاپ قالمايدىغانلىقىنى بايان قىلىدۇ .ﷲ تائاالنىڭ زاتىغىمۇ ھېچ
نەرسە ئوخشىمايدۇ .ﷲ يۈكسەكتۇر ،ئۇلۇغدۇر .بارلىق نوقسانالردىن پاكتۇر .ئۇنىڭدىن باشقا ھېچ
ئىالھ ۋە تەربىيىچى يوقتۇر.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :ئەگەر ئۇالر (بۇ چاقىرىقىڭالرغا) ئاۋاز قوشمىسا﴾ ئەگەر
ئۇالر سىلەر چاقىرغان نەرسىگە قارشى تۇرىدىغان بىرەر نەرسىنى ئېلىپ كېلەلمىسە ،بىلىڭالركى،
ئۇالر ھەقىقەتەن ئۇنداق قىلىشتىن ئاجىزدۇر .بۇ قۇرئان ﷲ تەرىپىدىن نازىل قىلىنغان بولۇپ،
ئۇ ﷲ تائاالنىڭ ئىلمىنى ئەمر ـ پەرمانىنى ۋە چەكلىمىلىرىنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ﴿ .ﷲ دىن باشقا
((( فۇرقان سۈرىسى 7ــــ 8ـ ئايەتلەر.
((( ھىجىر سۈرىسى 97ـــــ 99ـ ئايەتلەر.

ھۇد سۈرىسى

ھېچ ئىالھ يوقتۇر ،سىلەر (ﷲ غا) بويسۇنامسىلەر؟﴾

*******
ﭷﭸ ﭹ ﭺ ﭻ ﭼ ﭽ ﭾ ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ
ﮇﮈ ﮉﮊﮋﮌﮍﮎﮏ ﮐﮑﮒﮓﮔﮕﮖﮗ
(قىلغان ياخشى ئەمەللىرى بىلەن پەقەت) ھاياتىي دۇنيانى ۋە ئۇنىڭ زىبۇزىننىتىنى (يەنى
دۇنيانىڭ نېمەتلىرىنى) كۆزلەيدىغان كىشىلەرگە ئۇالرنىڭ ئەمەللىرىنىڭ ئەجرىنى بۇ دۇنيادىال
تولۇق بېرىمىز ،دۇنيادا ئۇالرنىڭ ئەجرىدىن ھېچ نەرسە كېمەيتىلمەيدۇ﴿ .﴾15بۇنداق كىشىلەرگە
ئاخىرەتتە دوزاختىن باشقا نەرسە يوقتۇر ،ئۇالرنىڭ قىلغان ئىشلىرى يوققا چىقىرىلىدۇ ،قىلغان
(ياخشى) ئەمەللىرى ھېسابقا ئېلىنمايدۇ﴿.﴾16

دۇنيا تىرىكچىلىكىنى كۆزلىگەن كىشىگە
ئاخىرەتتە ھېچ قانداق نېسىۋە يوقلۇقى
ئەۋفىي بۇ ئايەت ھەققىدە ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت
قىلىدۇ :شەك ـ شۈبھىسىزكى ،رىياخورالرغا ياخشىلىقلىرى بۇ دۇنيادىال بېرىلىدۇ .ئۇالرغا قىلچىلىكمۇ
زۇلۇم قىلىنمايدۇ .كىمكى ،پەقەت مال -دۇنيانى كۆزلەپ روزا تۇتۇش ياكى ناماز ئوقۇش ۋە ياكى
كېچىدە تەھەججۇد نامىزى ئوقۇشقا ئوخشاش بىرەر ياخشى ئەمەلنى قىلسا ،ﷲ تائاال ئۇنىڭغا
مۇنداق دەيدۇ :ئۇنىڭغا دۇنيادا كۆزلىگەن نەرسىسىنى تولۇق بېرىمەن ،ئۇنىڭ مال ـ دۇنيانى
كۆزلەپ قىلغان ئەمەلى بىكار قىلىنىدۇ .ئۇ ئاخىرەتتە زىيان تارتقۇچىالردىن بولىدۇ.
مۇجاھىد ،زەھھاك ۋە باشقا بىر قانچە كىشىلەردىنمۇ مۇشۇنداق رىۋايەت قىلىندى .ئەنەس
ئىبنى مالىك ۋە ھەسەن :بۇ ئايەت يەھۇدىي ۋە خىرىستىئانالر ھەققىدە چۈشتى -،دېگەن.
قەتادە مۇنداق دەيدۇ :كىمنىڭ نىيىتى ،مەقسىتى ۋە تەلىۋى مال ـ دۇنيا توپالش بولسا ،ﷲ تائاال
ئۇنىڭ ياخشلىقلىرىنى دۇنيادىال بېرىدۇ .ئاندىن ئاخىرەتكە قۇرۇق قول قايتۇرىدۇ .ئۇنىڭغا مۇكاپات
بېرىلگىنىدەك ،بىرەر ياخشىلىق بولمايدۇ .مۆمىن ئادەمگە كەلسەك ،ئۇنىڭ ياخشىلىقلىرىغا دۇنيادا
مۇكاپات ،ئاخىرەتتە ساۋاب بېرىلىدۇ.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :بىز دۇنيانى كۆزلىگەنلەر ئىچىدىن خالىغان ئادەمگە
(ئۇنىڭ خالىغىنىنى ئەمەس) بىزنىڭ خالىغىنىمىزنى بېرىمىز ،ئاندىن ئۇنى (ئاخىرەتتە) جەھەننەم
بىلەن جازااليمىز ،جەھەننەمگە ئۇ خارالنغان( ،ﷲ نىڭ رەھمىتىدىن) قوغالنغان ھالدا كىرىدۇ.
كىمكى ئاخىرەتنى كۆزلەيدىكەن ۋە مۆمىن بولۇپ ئاخىرەتكە اليىق ئەمەللەرنى قىلىدىكەن ،مۇنداق
ئادەملەرنىڭ قىلغان ئەمەلى (ﷲ نىڭ دەرگاھىدا) قوبۇل بولىدۇ .بۇالرنىڭ ۋە ئۇالرنىڭ ھەر
ئىككىسىگە پەرۋەردىگارىڭنىڭ ئاتا قىلغىنىدىن بېرىمىز .پەرۋەردىگارىڭنىڭ ئاتا قىلغىنى (ھېچ
ئادەمدىن) مەنئى قىلىنمايدۇ .ئۇالرنىڭ بەزىسىنى بەزىسىدىن قانداق ئۈستۈن قىلغانلىقىمىزغا
قارىغىن ،ئاخىرەت دەرىجىلىرىدىكى (پەرق) ئەلۋەتتە تېخىمۇ چوڭدۇر ۋە ئۈستۈنلۈك (جەھەتتىكى

243

پەرق) زىيادە چوڭدۇر﴾(((﴿ ،كىمكى (ئۆزىنىڭ ئەمەلى بىلەن) ئاخىرەتنىڭ ساۋابىنى كۆزلىسە،
ئۇنىڭ ساۋابىنى زىيادە بېرىمىز ،كىمكى (ئەمەلى بىلەن) دۇنيانىڭ مەنپەئىتىنى كۆزلىسە( ،ئۇنىڭ
تىلىگەن) مەنپەئىتىنىڭ بەزىسىنى بېرىمىز ،ئۇنىڭغا ئاخىرەتتە (ساۋابتىن) ھېچ نېسىۋە يوق﴾(((.

*******
ﮘﮙ ﮚﮛﮜﮝﮞﮟﮠﮡﮢﮣ ﮤﮥﮦﮧﮨ
ﮩ ﮪﮫ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ﯓﯔ ﯕ ﯖ ﯗ ﯘ ﯙﯚ ﯛ ﯜ ﯝ ﯞ
ﯟﯠﯡﯢﯣ ﯤ
پەرۋەردىگارى تەرىپىدىن كەلگەن روشەن دەلىل (يەنى قۇرئان) غا ئاساسالنغان ئادەم (يەنى
مۇھەممەد ئەلەيھىسساالم) (ھاياتىي دۇنيانى كۆزلەيدىغان كىشىلەر بىلەن ئوخشاشمۇ؟) .ئۇنىڭغا
ﷲ تەرىپىدىن كەلگەن گۇۋاھلىق بەرگۈچى (يەنى جىبرىئىل ئەلەيھىسساالم) قۇرئاننى تىالۋەت
قىلىدۇ ،قۇرئاندىن ئىلگىرى مۇساغا نازىل قىلىنغان كىتاب (يەنى تەۋرات) (ئىسرائىل ئەۋالدىغا)
يېتەكچى ۋە رەھمەت قىلىپ (نازىل قىلىندى) ،ئەنە شۇنداق كىشىلەر قۇرئانغا (ھەقىقىي) ئىشىنىدۇ
(كۇففار) جامائەلىرىدىن كىمكى قۇرئاننى ئىنكار قىلىدىكەن ،ئۇنىڭغا ۋەدە قىلىنغان جاي دوزاختۇر،
قۇرئانغا شەك كەلتۈرمىگىن ،ئۇ ھەقىقەتەن پەرۋەردىگارىڭ تەرىپىدىن نازىل قىلىنغان ھەقىقەتتۇر،
لېكىن ئىنسانالرنىڭ تولىسى (قۇرئاننىڭ ئالەملەرنىڭ پەرۋەردىگارى تەرىپىدىن نازىل قىلىنغانلىقىغا)
ئىشەنمەيدۇ﴿.﴾17

پەرۋەردىگارى تەرىپىدىن كەلگەن روشەن دەلىلگە
ئاساسالنغان ئادەمنىڭ قۇرئانغا ئىشىنىدىغانلىقى
ﷲ تائاال بۇ ئايەتتە مۆمىنلەرنىڭ ھالىدىن خەۋەر بېرىدۇ .ئۇالر ﷲ تائاال بەندىلىرىنى
ياراتقان توغرا دىن ئۈستىدە بولۇپ ،ﷲ تائاالنى ﷲ دىن باشقا ھېچ ئىالھ يوق دەپ تونۇيدۇ.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :باتىل دىنالردىن بۇرۇلۇپ ئىسالم دىنىغا يۈزلەنگىن ،ﷲ نىڭ
دىنىغا (ئەگەشكىنكى) ﷲ ئىنسانالرنى شۇ دىن بىلەن ياراتقان ،ﷲ نىڭ ياراتقىنىدا ئۆزگىرىش
بولمايدۇ ،بۇ توغرا دىندۇر﴾(((.

244

ئىمام بۇخارى ۋە مۇسلىم ئەبۇ ھۇرەيرە رەزىيەلالھۇ ئەنھۇدىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ
مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ« :يېڭى تۇغۇلغان ھەر قانداق بوۋاق ئىسالم دىنى ئۈستىدە
تۇغۇلىدۇ .ئاندىن ئۇنىڭ ئاتا ـ ئانىسى ئۇنى يەھۇدىي ياكى خىرىستىئان ۋەياكى ئوتپەرەس
قىلىپ چوڭ قىلىدۇ .بۇ خۇددى بىر ھايۋان بالىسىنى قۇالق ،بۇرۇنلىرى ساق ھالەتتە تۇغقىنىغا
ئوخشاشتۇر .سىلەر شۇ ھايۋان بالىسىنىڭ قۇالق ،بۇرۇنلىرى كېسىلگەن ھالەتتە تۇغۇلىدۇ دەپ
((( ئىسرا سۈرىسى 18ــــ 21ـ ئايەتلەر.
((( شۇرا سۈرىسى 20ـ ئايەت.
((( رۇم سۈرىسى 30ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

ھۇد سۈرىسى

ھېس قىالمسىلەر؟»
ئىمام مۇسلىم ئەياز ئىبنى ھىماردىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ پەرۋەردىگارىدىن
رىۋايەت قىلىپ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ« :ﷲ تائاال :شەك ـ شۈبھىسىزكى ،مەن
بەندىلىرىمنى توغرا دىن ئۈستىدە ياراتتىم .ئاندىن ئۇالرغا شەيتانالر كېلىپ (ئۇالرنى) دىنىدىن
ئازدۇردى .ئۇالرغا مەن ھاالل قىلغان نەرسىلەرنى ھارام قىلدى .ئۇالرغا مەن ھېچقانداق دەلىل ـ
پاكىت چۈشۈرمىگەن نەرسىلەرنى ماڭا شېرىك قىلىشقا بۇيرىدى» .مۆمىن ئادەم بۇ دىن ئۈستىدە
قالغۇچىدۇر.
﴿ئۇنىڭغا ﷲ تەرىپىدىن كەلگەن گۇۋاھلىق بەرگۈچى (جىبرىئىل ئەلەيھىسساالم) قۇرئاننى
تىالۋەت قىلىدۇ﴾ يەنى ﷲ تەرىپىدىن كەلگەن گۇۋاھچى جىبرىئىل ئەلەيھىسساالم ﷲ تائاال

پەيغەمبەرلەرگە ۋەھىي قىلغان ،مۇھەممەد ئەلەيھىسساالمنىڭ شەرىئىتى بىلەن تاماملىنىدىغان پاك،
مۇكەممەل ۋە بۈيۈك شەرىئەتلەرنى ئۆز ئىچىگە ئالغان قۇرئاننى پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمغا ئېلىپ
كېلىدۇ .مۆمىن ئادەمدە شەرىئەتنى تونۇيدىغان تەبىئەت بولىدۇ .ئۇ تەپسىالتىنى شەرىئەتتىن
ئۆگىنىدۇ .تەبىئىتى ئۆگەنگەنلىرىنى تەستىقاليدۇ ۋە ئۇنىڭغا ئىشىنىدۇ.

شۇنىڭ ئۈچۈن ،ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :پەرۋەردىگارى تەرىپىدىن كەلگەن
روشەن دەلىل (يەنى قۇرئان) غا ئاساسالنغان ئادەم (يەنى مۇھەممەد ئەلەيھىسساالم) (ھاياتى
دۇنيانى كۆزلەيدىغان كىشىلەر بىلەن ئوخشاشمۇ؟) .ئۇنىڭغا ﷲ تەرىپىدىن كەلگەن گۇۋاھلىق
بەرگۈچى (يەنى جىبرىئىل ئەلەيھىسساالم) قۇرئاننى تىالۋەت قىلىدۇ﴾ يەنى جىبرىئىل ئەلەيھىسساالم

قۇرئاننى مۇھەممەد ئەلەيھىسساالمغا ،مۇھەممەد ئەلەيھىسساالم ئۈممىتىگە يەتكۈزىدۇ.

﴿قۇرئاندىن ئىلگىرى مۇساغا نازىل قىلىنغان كىتاب (يەنى تەۋرات) (ئىسرائىل ئەۋالدىغا)
يېتەكچى ۋە رەھمەت قىلىپ (نازىل قىلىندى)﴾ يەنى ﷲ تائاال تەۋراتنى ئەنە شۇ ئۈممەتكە (ئۇالر

ئۇنىڭغا ئەگىشىدىغان) يېتەكچى ۋە ئۈلگە بولۇشى ئۈچۈن نازىل قىلدى .تەۋرات ﷲ تەرىپىدىن
ئۇالرغا چۈشۈرۈلگەن رەھمەتتۇر .كىمكى تەۋراتقا ھەقىقىي ئىمان ئېيتقان بولسا ،ئۇنىڭ بۇ ئىمانى
ئۇنى قۇرئانغا ئىمان ئېيتىشقا يېتەكلەيدۇ .شۇنىڭ ئۈچۈن ،ﷲ تائاال مۇنداق دېدى﴿ :ئەنە
شۇنداق كىشىلەر (ھەقىقىي) ئىشىنىدۇ﴾.
ئاندىن ﷲ تائاال قۇرئاننى ياكى ئۇنىڭدىن بىرەر نەرسىنى ئىنكار قىلغان كىشىنى قورقۇتۇپ

مۇنداق دەيدۇ(﴿ :كۇففار) جامائەلىرىدىن كىمكى قۇرئاننى ئىنكار قىلىدىكەن ،ئۇنىڭغا ۋەدە قىلىنغان
جاي دوزاختۇر﴾ يەنى زېمىن ئەھلىدىن مەيلى مۇشرىكالر ،كاپىرالر ،ئەھلى كىتابالر بولسۇن

ياكى ئادەم ئەۋالدىدىن مەيلى ھەرخىل ئىرق ،چىراي ۋە شەكىلگە مەنسۇپ باشقا گۇرۇھتىكى
كىشىلەر بولسۇن ،قۇرئان يەتكەن كىشىلەردىن كىمكى قۇرئاننى ئىنكار قىلسا ،ئۇنىڭ جايى دوزاخ
بولىدۇ.
ﷲ تائاال قۇرئاننى پۈتۈن ئىنسانالرغا يېتەكچى قىلىپ نازىل قىلغانلىقى ھەققىدە مۇنداق
دەيدۇ﴿ :بۇ قۇرئان ماڭا سىلەرنى ۋە (قىيامەتكىچە) قۇرئان يەتكەن كىشىلەرنى ئاگاھالندۇرۇش
ئۈچۈن ۋەھىي قىلىندى﴾((((﴿ ،ئى مۇھەممەد!) ئېيتقىنكى ،ئى ئىنسانالر! مەن ھەقىقەتەن
((( ئەنئام سۈرىسى 19ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

245

سىلەرنىڭ ھەممىڭالرغا ﷲ تەرىپىدىن ئەۋەتىلگەن ئەلچىمەن﴾(((.
﴿(كۇففار) جامائەلىرىدىن كىمكى قۇرئاننى ئىنكار قىلىدىكەن ،ئۇنىڭغا ۋەدە قىلىنغان جاي
دوزاختۇر﴾ ئىمام مۇسلىم ئەبۇمۇسا ئەشئەرى رەزىيەلالھۇ ئەنھۇدىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ

مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ« :جېنىم ئىلكىدە بولغان زات ﷲ نىڭ نامى بىلەن قەسەمكى،
بۇ ئۈممەتتىن مەيلى يەھۇدىي ياكى خىرىستىئان بولسۇن ،بىرەر كىشى مېنىڭ پەيغەمبەرلىكىمنى
ئاڭالپ ئاندىن ماڭا ئىمان كەلتۈرمىسە ،ئۇ دوزاخقا كىرىدۇ».

ھەر بىر ھەدىسنىڭ مەزمۇنىنىڭ قۇرئاندا تېپىلىدىغانلىقى
ئەييۇب سەختىيانى سەئىد ئىبنى جۇبەيرنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ:
مەن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمدىن بىرەر ھەدىسنى ئاڭلىسام ،قۇرئاندىن ئۇنىڭ مەزمۇنىنى
ياكى ئۇنى تەستىقلىغانلىقىنى تاپاتتىم .ماڭا پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ« :بۇ ئۈممەتتىن
مەيلى يەھۇدىي بولسۇن ،مەيلى خىرىستىئان بولسۇن ،ھەر قانداق كىشى مېنىڭ
پەيغەمبەرلىكىمنى ئاڭالپ ،ئاندىن ماڭا ئىمان كەلتۈرمىسە ،ئۇ دوزاخقا كىرىدۇ» دېگەنلىكى
يەتتى.
ئاندىن مەن :ئۇ ھەدىسنىڭ قۇرئاندىكى مەزمۇنى قەيەردىدۇ؟ مەن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمدىن
ئاڭلىغان ھەدىسنىڭ تەستىقىنى قۇرئاندا تاپاتتىم -،دەپ ئويلىنىشقا باشلىدىم .ئاخىرى ئۇنىڭ
مەزمۇنىنى بۇ ئايەتتە تاپتىم(﴿ :كۇففار) جامائەلىرىدىن كىمكى ،قۇرئاننى ئىنكار قىلىدىكەن،
ئۇنىڭغا ۋەدە قىلىنغان جاي دوزاختۇر﴾ بۇ ئايەت پۈتۈن مىللەتلەردىن قۇرئاننى ئىنكار قىلغانالرنى
ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ.
﴿قۇرئانغا شەك كەلتۈرمىگىن ،ئۇ ھەقىقەتەن پەرۋەردىگارىڭ تەرىپىدىن نازىل قىلىنغان
ھەقىقەتتۇر﴾ يەنى قۇرئان ﷲ تەرىپىدىن نازىل قىلىنغان ھەقىقەت بولۇپ ،ئۇنىڭدا ھېچ شەك ـ

شۈبھە يوقتۇر.

ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ(﴿ :بۇ) كىتاب (يەنى قۇرئان) نىڭ ئالەملەرنىڭ
پەرۋەردىگارى تەرىپىدىن نازىل قىلىنغانلىقىدا ھېچ شەك يوقتۇر﴾(((﴿ ،بۇ كىتابتا (يەنى قۇرئاندا)
ھېچ شەك يوق( ،ئۇ) تەقۋادارالرغا يېتەكچىدۇر﴾(((.

246

﴿لېكىن ئىنسانالرنىڭ تولىسى (قۇرئاننىڭ ئالەملەرنىڭ پەرۋەردىگارى تەرىپىدىن نازىل
قىلىنغانلىقىغا) ئىشەنمەيدۇ﴾ ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :سەن گەرچە كىشىلەرنىڭ

ئىمان ئېيتىشىغا ھېرىس بولساڭمۇ (لېكىن) ئۇالرنىڭ تولىسى ئىمان ئېيتمايدۇ﴾(((﴿ ،ئەگەر سەن
يەر ـ يۈزىدىكى كۆپچىلىك كىشىلەر (كۇففارالر) گە ئىتائەت قىلساڭ ،ئۇالر سېنى ﷲ نىڭ يولىدىن
((( ئەئراف سۈرىسى 158ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( سەجدە سۈرىسى 2ـ ئايەت.
((( بەقەرە سۈرىسى 2ـ ئايەت.
((( يۈسۈف سۈرىسى 103ـ ئايەت.

ھۇد سۈرىسى

ئازدۇرىدۇ﴾(((﴿ ،ئىبلىس ئۇالرنى (ئازدۇرۇشتىن ئىبارەت) گۇمانىنى ھەقىقەتەن ئىشقا ئاشۇردى.
چۈنكى بىر تۈركۈم مۆمىنلەردىن باشقا ئۇالرنىڭ ھەممىسى ئىبلىسقا ئەگەشتى﴾(((.

*******
ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ﯪ ﯫﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ ﯲ
ﯳ ﯴ ﯵ ﯶ ﯷﯸ ﯹ ﯺ ﯻ ﯼ ﯽ ﯾ ﯿ ﰀ ﰁ ﰂ
ﰃﰄﰅ ﰆﰇﰈﰉ ﰊ ﭑﭒﭓﭔﭕﭖﭗﭘ ﭙ
ﭚ ﭛﭜﭝﭞﭟﭠﭡﭢﭣﭤﭥ ﭦ ﭧﭨ
ﭩﭪﭫﭬﭭﭮ ﭯﭰﭱﭲﭳﭴﭵﭶﭷﭸ ﭹﭺﭻ
ﭼﭽ
(ﷲ نىڭ شېرىكى بار ،بالىسى بار دەپ) ﷲ غا يالغاننى چاپلىغان كىشىدىنمۇ
زالىم كىشى بارمۇ؟ ئەنە شۇالر (قىيامەت كۈنى) پەرۋەردىگارىغا توغرىلىنىدۇ ،گۇۋاھچىالر:
«بۇالر پەرۋەردىگارى ھەققىدە يالغان سۆزلىگەنلەردۇر» دەيدۇ .راستال ﷲ نىڭ لەنىتى
زالىمالرغا بولىدۇ (يەنى ﷲ زالىمالرنى رەھمىتىدىن يىراق قىلىدۇ)﴿ .﴾18ئۇالر (كىشىلەرنى)
ﷲ نىڭ يولىدىن (يەنى ئىسالم دىنىدىن) توسىدۇ ،ﷲ نىڭ يولىنىڭ ئەگرى بولىشىنى
تىلەيدۇ ،ئۇالر ئاخىرەتنى ئىنكار قىلغۇچىالردۇر﴿ .﴾19ئەنە شۇالر زېمىندا ﷲ نىڭ
ئازابىدىن قېچىپ قۇتۇاللمايدۇ ،ئۇالرغا ﷲ دىن باشقا (ئىگە بولىدىغان) ياردەمچىلەرمۇ
بولمايدۇ ،ئۇالر قاتمۇ قات ئازابقا دۇچار بولىدۇ( ،ھەقنى) ئاڭالشقا ۋە (ھەقنى) كۆرۈشكە قادىر
بواللمايدۇ﴿ .﴾20ئەنە شۇالر ئۆزلىرىگە زىيان سالغۇچىالردۇر .ئۇالرنىڭ ئويدۇرۇپ چىقارغان
بۇتلىرى ئۇالردىن ئۆزلىرىنى چەتكە ئالدى﴿ .﴾21شەك يوقكى ،ئۇالر ئاخىرەتتە ئەڭ زىيان
تارتقۇچىالردۇر﴿.﴾22

اﷲ تائاالغا يالغاننى چاپلىغۇچىالر ۋە ﷲ نىڭ يولىدىن
توسقۇچىالرنىڭ ئەڭ زىيان تارتقۇچىالر ئىكەنلىكى
ﷲ تائاال بۇ ئايەتتە ﷲ تائاالغا يالغاننى چاپلىغۇچىالرنىڭ ھالىنى ۋە ئۇالرنىڭ
ئاخىرەتتە پەرىشتىلەر ،ئەلچىلەر ،پەيغەمبەرلەر ۋە باشقا پۈتۈن ئىنسانالر ۋە جىنالر ئالدىدا رەسۋا
قىلىنىدىغانلىقىنى بايان قىلىدۇ.
ئىمام ئەھمەد سەفۋان ئىبنى مىھرەزنىڭ بۇ ھەقتە مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ:
مەن ئىبنى ئۆمەرنىڭ قولىنى تۇتۇپ كېتىۋاتاتتىم ،توساتتىنال بىر ئادەم ئۇنىڭ ئالدىغا چىقىپ:
سەن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ قىيامەت كۈنىدىكى پىچىرالش توغرىسىدا نېمە دېگەنلىكىنى
((( ئەنئام سۈرىسى 116ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( سەبە سۈرىسى 20ـ ئايەت.

247

ئاڭلىدىڭ؟ -دېدى .ئىبنى ئۆمەر :مەن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى ئاڭلىدىم:
«شەك ـ شۈبھىسىزكى ،غالىب ۋە بۈيۈك ﷲ مۆمىنگە يېقىنلىشىدۇ ـ دە ،رەھمىتىنى ئۇنىڭ ئۈستىگە
قويىدۇ .ئۇنى كىشىلەردىن يوشۇرىدۇ .ئۇنى گۇناھلىرىنى ئىقرار قىلدۇرۇپ :پاالن گۇناھىڭنى،
پاالن گۇناھىڭنى ،پاالن گۇناھىڭنى تونۇمسەن؟ -دەيدۇ .مۆمىن ئۇ گۇناھلىرىنى ئېتىراپ قىلىپ،
كۆڭلىدە ئەمدى تۈگەشتىمغۇ دەپ ئويالپ تۇرغاندا ،ﷲ ئۇنىڭغا :مەن ھەقىقەتەن ئۇ گۇناھلىرىڭنى
دۇنيادىكى چېغىڭدا يوشۇردۇم ،بۈگۈنمۇ ھەقىقەتەن ئۇ گۇناھلىرىڭنى مەغپىرەت قىلىمەن ـ
دەيدۇ» .ئاندىن ئۇنىڭغا ياخشى ئەمەللىرى يېزىلغان دەپتىرى بېرىلىدۇ .ئەمما گۇۋاھچىالر كاپىرالر
بىلەن مۇناپىقالرغا«﴿ :بۇالر پەرۋەردىگارى ھەققىدە يالغان سۆزلىگەندۇر»﴾ دەيدۇ .راستىنال ﷲ
تائاالنىڭ لەنىتى زالىمالرغا بولىدۇ(﴿ .يەنى ﷲ زالىمالرنى رەھمىتىدىن يىراق قىلىدۇ)﴾ دېدى .بۇ
ھەدىسنى ئىمام بۇخارى ۋە مۇسلىممۇ رىۋايەت قىلغان.
﴿ئۇالر (كىشىلەرنى) ﷲ نىڭ يولىدىن (يەنى ئىسالم دىندىن) توسىدۇ ،ﷲ نىڭ يولىنىڭ
ئەگرى بولۇشىنى تىلەيدۇ﴾ يەنى ئۇالر كىشىلەرنى ھەقىقەتكە ئەگىشىشتىن ،غالىب ۋە بۈيۈك

ﷲ تائاالغا يەتكۈزىدىغان ھىدايەت يولىغا مېڭىشتىن توسىدۇ .ئۇالر كىشىلەرنى جەننەتتىن
يىراقالشتۇرىدۇ .كىشىلەرنىڭ يوللىرىنىڭ ئەگرى ـ بۈگرى بولۇشىنى كۆزلەيدۇ.

﴿ئۇالر ئاخىرەتنى ئىنكار قىلغۇچىالردۇر﴾ يەنى قىيامەتتىن تېنىپ ،ئۇنىڭ يۈز بېرىشىنى
يالغانغا چىقارغۇچىالردۇر﴿ .ئەنە شۇالر زېمىندا ﷲ نىڭ ئازابىدىن قېچىپ قۇتۇاللمايدۇ ،ئۇالرغا ﷲ
دىن باشقا (ئىگە بولىدىغان) ياردەمچىلەر بولمايدۇ﴾ يەنى ئۇالر ﷲ تائاالنىڭ غەزىپى ۋە قەھرى
ئاستىدىدۇر .ﷲ تائاالنىڭ چاڭگىلى ۋە ھۆكۈمرانلىقى ئىچىدىدۇر.
ﷲ ئۇالردىن قىيامەت بولۇشتىن ئىلگىرى ،دۇنيادىكى چاغدىال ئىنتىقام ئېلىشقا ئەلۋەتتە
قادىردۇر .لېكىن﴿ :ﷲ ئۇالرنى جازاالشنى (شۇ كۈننىڭ رەھمىتىدىن) كۆزلەر چەكچىيىپ قالىدىغان
كۈنگىچە (يەنى قىيامەت كۈنىگىچە) كېچىكتۈرىدۇ﴾(((.
ئىمام بۇخارى ۋە مۇسلىم مۇنداق رىۋايەت قىلىدۇ« :شەك ـ شۈبھىسىزكى ،ﷲ زالىمغا
ئەلۋەتتە مۆھلەت بېرىدۇ .ئۇنى تۇتقان چاغدا ھەرگىز بوش قويىۋەتمەيدۇ» .شۇڭا ﷲ تائاال مۇنداق
دەيدۇ﴿ :ئۇالر قاتمۇقات ئازابقا دۇچار بولىدۇ ،ئۇالر (ھەقنى) ئاڭالشقا ۋە (ھەقنى) كۆرۈشكە قادىر
بواللمايدۇ﴾ يەنى ئۇالر ھەسسىلەپ ئازابقا دۇچار بولىدۇ.

248

بۇ شۇنىڭ ئۈچۈنكى ،ﷲ تائاال ئۇالرغا قۇالق ،كۆز ۋە دىلالرنى بەردى .بىراق ئۇالرنىڭ
قۇالقلىرى ،كۆزلىرى ۋە دىللىرى ئۇالرغا ئەسقاتمىدى .بەلكى ئۇالر ھەقنى ئاڭالشتىن گاس ،ئۇنىڭغا
ئەگىشىشتىن كور ئىدى .ﷲ تائاال ئۇالرنىڭ دوزاخقا كىرگەن چاغدىكى ھالىدىن خەۋەر بېرىپ
مۇنداق دېگەن﴿ :ئۇالر« :ئەگەر بىز (پەيغەمبەرنىڭ سۆزلىرىنى) ئاڭلىغان ياكى چۈشەنگەن
بولساق ،ئەھلى دوزاخ قاتارىدا بولماس ئىدۇق» دەيدۇ﴾(((﴿ ،كاپىر بولغانالرغا ۋە (كىشىلەرنى)
ﷲ نىڭ يولىدىن (يەنى دىنىدىن) توسقانالرغا ئۇالرنىڭ قىلغان بۇزغۇنچىلىقلىرى ئۈچۈن ئازاب
((( ئىبراھىم سۈرىسى 42ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( مۈلك سۈرىسى 10ـ ئايەت.

ھۇد سۈرىسى

ئۈستىگە ئازاب قوشۇپ ،زىيادە ئازاب قىلىمىز﴾(((.
شۇنىڭ ئۈچۈن ،ئۇالر بۇيرۇلۇپ تۇرسىمۇ ،ئۇنى تەرك ئەتكەن ھەر بىر ئىشى ئۈچۈن ۋە
چەكلىنىپ تۇرسىمۇ ،ئۇنى قىلغان ھەر بىر گۇناھ ئۈچۈن ئازابقا دۇچار بولىدۇ .ﷲ تائاال مۇنداق
دەيدۇ﴿ :ئەنە شۇالر ئۆزلىرىگە زىيان سالغۇچىالردۇر ،ئۇالرنىڭ ئويدۇرۇپ چىقارغان بۇتلىرى ئۇالردىن
ئۆزلىرىنى چەتكە ئالدى﴾ يەنى ئۇالر ئۆزلىرىگە ئۆزلىرى زىيان سالدى ،چۈنكى ئۇالر ھارارەتلىك
دوزاخقا كىرگۈزۈلىدۇ .ئۇالر ئۇنىڭدا ئازابلىنىدۇ ،ئازاب ئۇالردىن بىردەممۇ يېنىكلىتىلمەيدۇ .ﷲ
تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ(﴿ :جەھەننەمنىڭ) ئوتى پەسلەپ قالسا ،ئۇالرغا (ئوتنى) تېخىمۇ
يالقۇنجىتىمىز﴾(((.
﴿ئۇالرنىڭ ئويدۇرۇپ چىقارغان بۇتلىرى ئۆزلىرىنى چەتكە ئالدى﴾ يەنى ﷲ تائاالنى قويۇپ،
ئويدۇرۇپ چىقارغان شېرىكلىرى ۋە بۇتلىرى ئۇالر ئۈچۈن ھېچ نەرسىگە ئەسقاتماي كېتىپ قالىدۇ.
بەلكى ئۇالرغا ناھايىتى زور دەرىجىدە زىيان سالىدۇ.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دېگەن(﴿ :قىيامەت كۈنى) ئىنسانالر (ھېساب بېرىش ئۈچۈن)
توپالنغان چاغدا ،بۇتالر ئۇالرغا (يەنى بۇتپەرەسلەرگە) دۈشمەن بولىدۇ ،ئۇالر تەرىپىدىن
ئىبادەت قىلىنغانلىقىنى ئىنكار قىلىدۇ﴾(((﴿ ،ئەينى ۋاقىتتا ئەگەشتۈرگۈچىلەر ئازابنى كۆرۈپ،
ئەگەشكۈچىلەردىن ئادا -جۇدا بولىدۇ .ئۇالرنىڭ ئۆز ئارا مۇناسىۋىتى (يەنى دۇنيادىكى دوستلۇقى)
ئۈزۈلىدۇ﴾((( ۋە بۇنىڭدىن باشقا ئۇالرنىڭ زىيان تارتقانلىقىنى ۋە ھاالكەتكە ئۇچرىغانلىقىنى
كۆرسىتىدىغان نۇرغۇن ئايەتلەر بار.
شۇڭا ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :شەك يوقكى ،ئۇالر ئاخىرەتتە ئەڭ زىيان
تارتقۇچىالردۇر﴾ ﷲ تائاال بۇ ئايەتتە ئۇالرنىڭ ئاخىرەت يۇرتىدا ئەڭ زىيان تارتقۇچىالر ئىكەنلىكىدىن

خەۋەر بېرىدۇ .چۈنكى ئۇالر ئالىي دەرىجىلىك جەننەتلەرنى ئەڭ چوڭقۇر دوزاخالرغا تېگىشتى.
جەننەتلەرنىڭ نازۇ ـ نېمەتلىرىنى دوزاخنىڭ قايناقسۈيىگە ،ئېغىزى پېچەتلەنگەن ساپ شاراپنى
دوزاخنىڭ ئاتەشلىك شامىلىغا ،يۇقىرى دەرىجىلىك قايناقسۇغا ۋە قارا تۈتۈندىن بولغان سايىگە
تېگەشتى ،شەھال كۆزلۈك ھۈرلەرنى يىرىڭىدىن بولغان تائامغا ،جەننەتنىڭ ئالىي قەسىرلىرىنى
دوزاخنىڭ قىززىق ئوتىغا ،ناھايىتى شەپقەتلىك ﷲ تائاالغا يېىقنلىشىشنى ۋە ئۇنىڭ جامالىنى
كۆرۈشنى ﷲ تائاالنىڭ غەزىپىگە ۋە ئازاب ئوقۇبىتىگە يولۇقۇشقا ئالماشتۇردى .شەك ـ شۈبھىسىزكى،
ئۇالر ئاخىرەتتە ئەڭ زىيان تارتقۇچىالردىندۇر.

*******
ﭾ ﭿﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﮈﮉ ﮊ ﮋ ﮌ
ﮍﮎﮏﮐﮑ ﮒﮓﮔﮕﮖﮗﮘﮙﮚﮛ ﮜ
((( نەھل سۈرىسى 88ـ ئايەت.
((( ئىسرا سۈرىسى 97ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( ئەھقاف سۈرىسى 6ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( بەقەرە سۈرىسى 166ـ ئايەت.

249

شۈبھىسىزكى ،ئىمان ئېيتقانالر ۋە ياخشى ئەمەللەرنى قىلغانالر ،پەرۋەردىگارىنىڭ ھۇزۇرىدا
ئاجىزلىق بىلدۈرگەنلەر ـ ئەنە شۇالر ئەھلى جەننەتتۇر ،ئۇالر جەننەتتە مەڭگۈ قالغۇچىالردۇر﴿.﴾23
(كاپىرالر ۋە مۆمىنلەردىن ئىبارەت) ئىككى پىرقە بار( ،بىر پىرقە) ئەماغا ۋە گاسقا ئوخشايدۇ( ،يەنە
بىر پىرقە بولسا) كۆزى كۆرىدىغان ،قۇلىقى ئاڭاليدىغان ئادەمگە ئوخشايدۇ ،ئۇالرنىڭ ئەھۋالى بىر
-بىرىگە ئوخشامدۇ؟ ئىبرەت ئالمامسىلەر؟﴿﴾24

ئىمان ئېيتقان كىشىلەرگە بېرىلىدىغان مۇكاپات توغرىسىدا
ﷲ تائاال بەختسىز كىشىلەرنىڭ ھالىنى بايان قىلغاندىن كېيىن ،ئۇنىڭغا ئۇالپال بەختلىك
كىشىلەرنىڭ ھالىنى بايان قىلدى .ئۇالر ئىمان ئېيتقان ۋە ياخشى ئەمەللەرنى قىلغان كىشىلەردۇر.
ئۇالرنىڭ دىللىرى ئىمان ئېيتىدۇ .ئەزالىرى ﷲ تائاالغا ئىتائەت قىلىش ،يامان ئىشالرنى تەرك
ئېتىشتىن ئىبارەت مەيلى سۆز بولسۇن ،مەيلى ئىش ـ ھەرىكەت بولسۇن ،ياخشى ئىشالرنى قىلىدۇ.
مانا بۇالر بىلەنال ئۇالر ئالىي دەرىجىلىك ئۆيلەرنى ،رەت ـ رەت قويۇلغان تەختلەرنى ،قولنى
سۇنۇپ خالىغانچە ئۈزۈپ يېگىلى بولىدىغان مېۋىلەرنى ،ئېگىز سېلىنغان تۆشەكلەرنى ،چىرايلىق
خوتۇنالرنى ،خىلمۇ خىل مېۋە ـ چېۋىلەرنى ،ئىشتىھانى ئاچىدىغان يېمەكلىكلەرنى ۋە لەززەتلىك
شارابالرنى ئۆز ئىچىگە ئالغان جەننەتلەرگە ۋارىس بولىدۇ .بۇنىڭدىن سىرت ،ئۇالر ئاسمانالرنى ۋە
زېمىننى ياراتقۇچى ﷲ تائاالنىڭ جامالىنى كۆرۈشكە مۇيەسسەر بولىدۇ.
ئۇالر ئەنە شۇ نازۇ ـ نېمەت ئىچىدە مەڭگۈ قالىدۇ .ئۇالر جەننەتتە ئۆلمەيدۇ ،قېرىمايدۇ،
كېسەل بولمايدۇ ،ئۇخلىمايدۇ ،چوڭ ـ كىچىك تەرەت قىلمايدۇ ،تۈكۈرمەيدۇ ۋە مىشقىرمايدۇ.
ئۇالردىن پەقەت ئىپارنىڭ پۇرىقىغا ئوخشاش تەر چىقىدۇ.

مۆمىنلەر بىلەن كاپىرالرنىڭ مىسالى
ئاندىن ﷲ تائاال كاپىرالر بىلەن مۆمىنلەرنىڭ مىسالىنى بايان قىلىپ مۇنداق دەيدۇ:
﴿(كاپىرالر ۋە مۆمىنلەردىن ئىبارەت) ئىككى پىرقە بار﴾ يەنى ﷲ تائاال دەسلەپكى پىرقىنى
بەختسىزلەر ،مۆمىنلەرنى بەختلىكلەر دەپ سۈپەتلىدى.

250

كاپىرالر ﴿ئەماغا ۋە گاسقا ئوخشايدۇ﴾ مۆمىنلەر كۆزى كۆرىدىغان ،قۇلىقى ئاڭاليدىغان ئادەمگە
ئوخشايدۇ .كاپىرالر دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە ھەقنى كۆرۈشتىن كوردۇر .ئۇالر ياخشىلىق تەرىپىگە يول
تاپالمايدۇ ۋە ئۇنى تونۇيالمايدۇ .دەلىل ـ پاكىتالرنى ئاڭالشتىن گاستۇر ،ئۇالر ئۆزىگە پايدىلىق
نەرسىنى ئاڭلىمايدۇ﴿ .ئەگەر ﷲ ئۇالردا بىرەر ياخشىلىق بار دەپ بىلسە ئىدى ،ئەلۋەتتە ئۇالرغا
(ھەقنى) ئاڭلىتاتتى؛ ئۇالرغا ئاڭالتقان تەقدىردىمۇ ،ئۇالر ھەقتىن ئەلۋەتتە يۈز ئۆرۈگەن ھالدا باش
تارتاتتى﴾(((.
مۆمىن ئادەمگە كەلسەك ،ئۇ ھۇشيار ،زېرەك ۋە ئەقىللىقتۇر ،ئۇ ھەقنى كۆرىدۇ .ھەق بىلەن
باتىلنىڭ ئارىسىنى ئايرىيااليدۇ .ياخشىلىققا ئەگىشىپ يامانلىقنى تەرك ئېتىدۇ .دەلىل ـ پاكىتالرنى
((( ئەنفال سۈرىسى 23ـ ئايەت.

ھۇد سۈرىسى

ئاڭاليدۇ .دەلىل ـ پاكىت بىلەن شەك ـ شۈبھىلەرنىڭ ئارىسىنى پەرق ئېتەلەيدۇ .باتىل ئۇنىڭ
ئالدىدا ئۈستۈنلىككە ئېرىشەلمەيدۇ .يەنى مۆمىن بىلەن كاپىر باراۋەر بوالمدۇ؟
﴿ئىبرەت ئالمامسىلەر؟﴾ يەنى ئىبرەت ئېلىپ ،ئەنە شۇ كاپىرالر بىلەن مۆمىنلەرنىڭ ئارىسىنى
پەرق ئەتمەمسىلەر؟ ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :ئەھلى دوزاخ بىلەن ئەھلى جەننەت
(قىيامەت كۈنى) باراۋەر بولمايدۇ ،ئەھلى جەننەت بولسا مەقسەتكە ئېرىشكۈچىلەردۇر﴾(((﴿ ،كور
ئادەم بىلەن كۆزى ساق ئادەم (يەنى كاپىر بىلەن مۆمىن) باراۋەر بولمايدۇ .زۇلمەت بىلەن نۇر (يەنى
باتىل بىلەن ھەق) باراۋەر بولمايدۇ .سايە بىلەن ئىسسىق (يەنى جەننەت بىلەن دوزاخ) باراۋەر
بولمايدۇ .تىرىكلەر بىلەن ئۆلۈكلەر (يەنى مۆمىنلەر بىلەن كاپىرالر) باراۋەر بولمايدۇ ،شۈبھىسىزكى،
ﷲ (ھەق دەۋەتنى) خالىغان كىشىلەرگە ئاڭلىتىدۇ .سەن قەبرىلەردىكىلەرگە (يەنى كاپىرالرغا)
ئاڭلىتالمايسەن .سەن پەقەت بىر ئاگاھالندۇرغۇچىسەن .ھەقىقەتەن بىز سېنى ھەق (دىن) بىلەن
(مۆمىنلەرگە) خۇش خەۋەر بەرگۈچى( ،كاپىرالرغا) ئاگاھالندۇرغۇچى قىلىپ ئەۋەتتۇق ،قانداقال بىر
ئۈممەت بولمىسۇن ،ئۇنىڭغا پەيغەمبەر كەلگەن﴾(((.

*******
ﮝﮞﮟﮠ ﮡﮢﮣﮤﮥﮦ ﮧﮨﮩﮪﮫﮬﮭ ﮮﮯﮰ
ﮱﯓﯔﯕﯖﯗﯘﯙﯚﯛﯜﯝﯞﯟﯠﯡﯢﯣ
ﯤﯥﯦﯧ ﯨﯩﯪﯫﯬﯭﯮﯯﯰﯱ ﯲ
شۈبھىسىزكى ،بىز نۇھنى قەۋمىگە پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتتۇق ،ئۇ« :مەن ھەقىقەتەن سىلەرگە
ئوچۇق ئاگاھالندۇرغۇچىمەن﴿ .﴾25بىر ﷲ دىن باشقىغا ئىبادەت قىلماڭالر ،سىلەرنىڭ قاتتىق
كۈننىڭ ئازابىغا ئۇچرىشىڭالردىن قورقىمەن» دېدى﴿ .﴾26ئۇنىڭ قەۋمىنىڭ كاپىر كاتتىلىرى:
«بىزنىڭچە ،سەن پەقەت بىزگە ئوخشاش بىر ئادەمسەن ،بىزنىڭچە ،ئارىمىزدىكى پەس كىشىلەر
Sez Uygur ädäbiyättän 1 tekst ukıdıgız.
Çirattagı - Tefsir İbni Kesir - 03 - 22
  • Büleklär
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 01
    Süzlärneñ gomumi sanı 1940
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1031
    30.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 02
    Süzlärneñ gomumi sanı 1922
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 940
    36.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    60.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 03
    Süzlärneñ gomumi sanı 3421
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1303
    34.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 04
    Süzlärneñ gomumi sanı 3677
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1510
    30.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 05
    Süzlärneñ gomumi sanı 3649
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1496
    32.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 06
    Süzlärneñ gomumi sanı 3859
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1377
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 07
    Süzlärneñ gomumi sanı 3794
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1391
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 08
    Süzlärneñ gomumi sanı 3700
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1415
    33.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 09
    Süzlärneñ gomumi sanı 3732
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1319
    35.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 10
    Süzlärneñ gomumi sanı 3689
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1423
    33.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 11
    Süzlärneñ gomumi sanı 3717
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1430
    34.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    57.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 12
    Süzlärneñ gomumi sanı 3798
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1565
    35.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 13
    Süzlärneñ gomumi sanı 3702
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1468
    31.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 14
    Süzlärneñ gomumi sanı 3627
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1412
    33.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 15
    Süzlärneñ gomumi sanı 3720
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1522
    34.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 16
    Süzlärneñ gomumi sanı 3722
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1480
    31.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 17
    Süzlärneñ gomumi sanı 3603
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1403
    34.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 18
    Süzlärneñ gomumi sanı 3733
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1486
    32.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 19
    Süzlärneñ gomumi sanı 3590
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1477
    31.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 20
    Süzlärneñ gomumi sanı 3696
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1410
    34.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 21
    Süzlärneñ gomumi sanı 3729
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1450
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 22
    Süzlärneñ gomumi sanı 3761
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1439
    30.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 23
    Süzlärneñ gomumi sanı 3787
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1439
    30.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 24
    Süzlärneñ gomumi sanı 3753
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1382
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 25
    Süzlärneñ gomumi sanı 3667
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1324
    34.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 26
    Süzlärneñ gomumi sanı 3756
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1439
    32.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 27
    Süzlärneñ gomumi sanı 3846
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1444
    31.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 28
    Süzlärneñ gomumi sanı 3697
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1368
    29.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    41.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 29
    Süzlärneñ gomumi sanı 3800
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1361
    29.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    40.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 30
    Süzlärneñ gomumi sanı 3680
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1515
    34.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 31
    Süzlärneñ gomumi sanı 3694
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1445
    31.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 32
    Süzlärneñ gomumi sanı 3788
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1474
    34.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 33
    Süzlärneñ gomumi sanı 3728
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1430
    33.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 34
    Süzlärneñ gomumi sanı 3689
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1416
    33.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 35
    Süzlärneñ gomumi sanı 3684
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1479
    30.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 36
    Süzlärneñ gomumi sanı 3742
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1474
    33.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 37
    Süzlärneñ gomumi sanı 3638
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1437
    33.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 38
    Süzlärneñ gomumi sanı 3604
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1503
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 39
    Süzlärneñ gomumi sanı 3612
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1421
    32.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 40
    Süzlärneñ gomumi sanı 3633
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1436
    34.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 41
    Süzlärneñ gomumi sanı 3657
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1499
    29.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 42
    Süzlärneñ gomumi sanı 3658
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1412
    32.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 43
    Süzlärneñ gomumi sanı 3715
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1472
    32.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 44
    Süzlärneñ gomumi sanı 3805
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1510
    29.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 45
    Süzlärneñ gomumi sanı 3699
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1399
    34.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 46
    Süzlärneñ gomumi sanı 3615
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1447
    31.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 47
    Süzlärneñ gomumi sanı 3637
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1229
    36.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 48
    Süzlärneñ gomumi sanı 3673
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1010
    34.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 49
    Süzlärneñ gomumi sanı 3595
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1485
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 50
    Süzlärneñ gomumi sanı 3641
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1351
    35.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 51
    Süzlärneñ gomumi sanı 3694
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1420
    31.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 52
    Süzlärneñ gomumi sanı 3666
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1499
    34.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 53
    Süzlärneñ gomumi sanı 3611
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1384
    31.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 54
    Süzlärneñ gomumi sanı 3585
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1346
    35.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 55
    Süzlärneñ gomumi sanı 3712
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1359
    35.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 56
    Süzlärneñ gomumi sanı 3631
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1364
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 57
    Süzlärneñ gomumi sanı 3671
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1364
    35.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 58
    Süzlärneñ gomumi sanı 3737
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1412
    31.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 59
    Süzlärneñ gomumi sanı 3741
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1414
    31.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    42.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 60
    Süzlärneñ gomumi sanı 3599
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1386
    33.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 61
    Süzlärneñ gomumi sanı 3877
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1184
    31.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 62
    Süzlärneñ gomumi sanı 3683
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1419
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 63
    Süzlärneñ gomumi sanı 135
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 103
    61.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    67.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    70.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.