Latin

Tefsir İbni Kesir - 03 - 19

Süzlärneñ gomumi sanı 3590
Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1477
31.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
43.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
51.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
ads place
مۆجىزىلەر بىلەن ئەۋەتتۇق .ئۇالر (ئىمان ئېيتىشتىن) بويۇنتاۋلىق قىلدى .ئۇالر گۇناھكار قەۋم
ئىدى﴾ يەنى ئەنە شۇ پەيغەمبەرلەردىن كېيىن ،مۇسا بىلەن ھارۇن ئەلەيھىسساالمالرنى پىرئەۋن

ۋە ئۇنىڭ قەۋمىگە دەلىل -ئىسپات ۋە مۆجىزىلىرىمىز بىلەن ئەۋەتتۇق .ئۇالر ھەقىقەتكە
ئەگەشمەي ۋە بويسۇنماي ،ئۆزلىرىنى چوڭ تۇتۇپ گۇناھكار قەۋملەردىن بولدى.

﴿ئۇالرغا بىز تەرەپتىن ھەقىقەت نازىل بولغان چاغدا ،ئۇالر« :بۇ ھەقىقەتەن روشەن
سېھىردۇر» دېدى﴾ ئۇالر دېگەن سۆزلىرىنىڭ يالغان ۋە بوھتان ئىكەنلىكىنى بىلىپ تۇرۇپ،

يەنىال شۇ سۆزلىرى بىلەن قەسەم قىلدى .ﷲ ئۇالرغا لەنەت قىلسۇن! ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق
دەيدۇ﴿ :ئۇالر ئۇ ئايەتلەرنى ئىچىدە ئېتىراپ قىلدى ،لېكىن ئۇالر ئۇنى زۇلۇم ۋە تەكەببۇرلۇق
قىلىش يۈزىسىدىن ئىنكار قىلدى .بۇزغۇنچىالرنىڭ ئاقىۋىتىنىڭ قانداق بولىدىغانلىقىغا
قارىغىن﴾(((.

مۇسا ئەلەيھىسساالم ئۇالرغا رەددىيە بېرىپ«﴿ :سىلەرگە ھەقىقەت كەلسە ئۇنى سېھىر
دەمسىلەر؟ ئەجەبا بۇ سېھىرمۇ؟ سېھىرگەرلەر مۇۋەپپەقىيەت قازىنالمايدۇ»﴾ دېدى﴿ .ئۇالر« :سەن
بىزگە ئاتا -بوۋىلىرىمىزنىڭ دىنىدىن بىزنى ۋاز كەچتۈرۈش ۋە زېمىن (يەنى مىسىر زېمىنى)
نىڭ سەلتەنىتىنى ئىككىڭالرنىڭ قىلىۋېلىش ئۈچۈن كەلدىڭمۇ؟ بىز ئىككىڭالرغا ئىشەنمەيمىز-،
دېدى﴾».

*******
ﭑﭒﭓﭔﭕﭖﭗﭘﭙﭚ ﭛﭜ ﭝﭞﭟﭠﭡ
ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭪﭫ ﭬ ﭭ ﭮﭯ ﭰ ﭱ ﭲ ﭳ ﭴ ﭵ
ﭶﭷﭸﭹﭺ ﭻﭼ ﭽﭾ
214

پىرئەۋن« :مېنىڭ ئالدىمغا بارلىق ئۇستا سېھىرگەرلەرنى ئېلىپ كېلىڭالر» دېدى﴿.﴾79
سېھىرگەرلەر يېتىپ كەلگەندە ،مۇسا ئۇالرغا(« :ئارغامچا ۋە ھاسىلىرىڭالردىن) تاشلىماقچى
بولغىنىڭالرنى تاشالڭالر» دېدى﴿ .﴾80ئۇالر تاشلىغاندا ،مۇسا« :سىلەرنىڭ كۆرسەتكىنىڭالر
سېھىردۇر ،ﷲ چوقۇم ئۇنى بەربات قىلىدۇ ،ﷲ بۇزغۇنچىالرنىڭ ئىشىنى ئەلۋەتتە تۈزىمەيدۇ»
دېدى﴿ .﴾81گۇناھكارالر ياقتۇرمىغان تەقدىردىمۇ ،ﷲ پاكىتلىرى ئارقىلىق ھەقىقەتنى
ئىسپاتاليدۇ﴿.﴾82
((( ئەئراف سۈرىسى 120ــــ 122ـ ئايەتلەر.

يۇنۇس سۈرىسى

مۇسا ئەلەيھىسساالم بىلەن سېھىرگەرلەر ئارىسىدا يۈز بەرگەن ئىشالر
ﷲ تائاال مۇسا ئەلەيھىسساالم بىلەن سېھىرگەرلەرنىڭ قىسسىسىنى ئەئراف سۈرىسىدە
بايان قىلدى ۋە بۇ توغرۇلۇق ئۇ ئورۇندا تەپسىلىي سۆزلەندى .بۇ سۈرە (يۇنۇس سۈرىسى)،
تاھا سۈرىسى ۋە شۇئەرا سۈرىلىرىدىمۇ تەپسىلىي بايان قىلىنىدۇ .پىرئەۋن (ﷲ ئۇنىڭغا لەنەت
قىلسۇن!) سېھىرگەرلەر ۋە كۆز بويامچىالرنىڭ ھۈنەرلىرىنى ئىشقا سېلىپ كىشىلەرنى ئالداپ ،مۇسا
ئەلەيھىسساالم ئېلىپ كەلگەن ئوپئوچۇق ھەقىقەتكە تاقابىل تۇرماقچى بولدى .ئىش دەل ئەكسىگە
ئۆرۈلدى .پىرئەۋننىڭ يامان نىيىتى ئەمەلگە ئاشمىدى .ئىالھىي دەلىل ـ پاكىتالر كۆپچىلىك ئالدىدا
ئاشكارا بولدى﴿ .سېھىرگەرلەر سەجدىگە باردى .ئۇالر دېدى« :ئالەملەرنىڭ پەرۋەردىگارىغا ئىمان
ئېيتتۇق .مۇسا ۋە ھارۇننىڭ پەرۋەردىگارىغا (ئىمان ئېيتتۇق)»﴾(((.
پىرئەۋن ھەقىقەتەن سېھىرگەرلەر بىلەن سىرالرنى بىلگۈچى ﷲ تائاالنىڭ پەيغەمبىرى ئۈستىدىن
غەلىبە قىلىمەن دەپ ئويلىغان ئىدى .لېكىن ئۇنىڭ ئۈمىدى يوققا چىقىپ ،ئۇنىڭغا جەننەت ھارام،
دوزاخ ھاالل بولدى.
﴿پىرئەۋن« :مېنىڭ ئالدىمغا بارلىق ئۇستا سېھىرگەرلەرنى ئېلىپ كېلىڭالر» دېدى .سېھىرگەرلەر
يېتىپ كەلگەندە ،مۇسا ئۇالرغا(« :ئارغامچا ۋە ھاسىلىرىڭالردىن) تاشلىماقچى بولغىنىڭالرنى تاشالڭالر»
دېدى﴾ مۇسا ئەلەيھىسساالم ئۇالرغا شۇنداق دېدى .چۈنكى ئۇالر تالالنغان سېھىرگەرلەر بولۇپ ،پىرئەۋن

ئۇالرغا :ئەگەر سىلەر غەلىبە قىلساڭالر ،مېنىڭ يېقىنلىرىمدىن بولىسىلەر ۋە كاتتا مۇكاپاتقا ئېرىشىسىلەر-،
دەپ ۋەدە بەرگەن ئىدى﴿ .مۇسا« :بەلكى سىلەر ئاۋال تاشالڭالر!» دېدى( .ئۇالر تاشلىغان ئىدى)
ناگاھان ئۇالرنىڭ ئارغامچىلىرى ،ھاسىلىرى ئۇالرنىڭ سېھرىدىن (يەنى سېھىرنىڭ تەسىرىدىن) ئۇنىڭغا
ھەرىكەتلىنىپ مېڭىۋاتقاندەك تۇيۇلدى( .بۇنىڭدىن) مۇسا ئۆزىدە قورقۇنچ ھېس قىلدى﴾(((.
مۇسا ئەلەيھىسساالم كىشىلەرنىڭ سېھىرگەرلەرنىڭ سېھرىنى ئاۋۋال كۆرۈشىنى ،ئاندىن ھەقىقىي
مۆجىزىنى كۆرسىتىپ ،سېھىرگەرلەرنىڭ سېھىرلىرىنى مات قىلىشنى مەقسەت قىلىپ ،سېھىرگەلەرگە :سىلەر
ئاۋۋال باشالڭالر -،دېدى .سېھىرگەرلەر سېھىر ئارغامچىلىرىنى تاشالپ كىشىلەرنىڭ كۆزلىرىنى بويىدى ۋە
ئاجايىپ چوڭ سېھىرلەرنى ئىشلىتىپ كىشىلەرنى قورقۇتتى(﴿ .بۇنىڭدىن) مۇسا ئۆزىدە قورقۇنچ ھېس
قىلدى .بىز (ئۇنىڭغا) ئېيتتۇقكى« ،قورقمىغىن ،سەن چوقۇم ئۈستۈنلۈك قازىنىسەن .قولۇڭدىكىنى
تاشلىغىن ،ئۇ ئۇالرنىڭ كۆرسەتكەن سېھىرلىرىنى دەم تارتىپ يۇتۇۋېتىدۇ ،ئۇالرنىڭ كۆرسەتكىنى
سېھىرگەرلەرنىڭ ھېلىسىدۇر ،سېھىرگەرلەر قەيەرگە بارسا مۇۋەپپەقىيەت قازىنالمايدۇ»﴾(((.

سېھىرگەرلەر ھاسا ،ئارغامچىلىرىنى تاشلىغاندا ،مۇسا ئەلەيھىسساالم«﴿ :سىلەرنىڭ كۆرسەتكىنىڭالر
سېھىردۇر ،ﷲ چوقۇم ئۇنى بەربات قىلىدۇ ،ﷲ بۇزغۇنچىالرنىڭ ئىشىنى ئەلۋەتتە تۈزىمەيدۇ» دېدى.
گۇناھكارالر ياقتۇرمىغان تەقدىردىمۇ ،ﷲ پاكىتلىرى ئارقىلىق ھەقىقەتنى ئىسپاتاليدۇ﴾.

*******
((( تاھا سۈرىسى 66ــــ 67ـ ئايەتلەر.
((( تاھا سۈرىسى 67ـــــ 69ـ ئايەتلەر.
((( ئەئراف سۈرىسى 129ـ ئايەت.

215

ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﮈ ﮉ ﮊ ﮋ ﮌﮍ ﮎ ﮏ
ﮐ ﮑﮒﮓﮔﮕ ﮖ
مۇساغا پەقەت ئۆز قەۋمىدىن (يەنى بەنى ئىسرائىلنىڭ ئەۋالدىدىن) ئازغىنىسى پىرئەۋن ۋە
ئۇنىڭ قەۋمىنىڭ چوڭلىرىنىڭ زىيانكەشلىك قىلىشىدىن قورققان ھالدا ئىمان ئېيتتى .پىرئەۋن
زېمىندا (يەنى مىسىر زېمىنىدا) شەك -شۈبھىسىز مۇتەكەببىردۇر ،ئۇ ئەلۋەتتە ھەددىدىن
ئاشقۇچىالردىندۇر﴿.﴾83

مۇسا ئەلەيھىسساالمغا پىرئەۋننىڭ قەۋمىدىن پەقەت
ئازغىنا ياشالرنىڭ ئىمان كەلتۈرگەنلىكى
مۇسا ئەلەيھىسساالم ئېلىپ كەلگەن ئوچۇق مۆجىزىلەر ،كەسكىن ھۆججەتلەر ۋە روشەن
پاكىتالرغا پىرئەۋننىڭ قەۋمىدىن پەقەت بىر تۈركۈم ئازغىنا ياشالرنىڭ ئىمان ئېيتقانلىقى ۋە ئۇالرنىڭ
پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ تەۋەلىرىنىڭ ئۆزلىرىنى بۇرۇنقى كۇپۇرلۇق ھالىتىگە قايتۇرۇشىدىن قورقۇپ
تۇرىدىغانلىقىدىن خەۋەر بېرىدۇ .چۈنكى پىرئەۋن زالىم ،ھەقكە بوي ئەگمەيدىغان ،ئاسىيلىق
قىلىشتا ۋە سەركەشلىكتە چېكىدىن ئاشقان بولۇپ ،ئۇنىڭ ھۆكۈمرانلىقى ئاستىدىكى كىشىلەر
ئۇنىڭ قەھرى غەزىپى ۋە ھەيۋىتىدىن قاتتىق قورقاتتى ۋە ئەيمىنەتتى.
﴿مۇساغا پەقەت ئۆز قەۋمىدىن (يەنى بەنى ئىسرائىلنىڭ ئەۋالدىدىن) ئازغىنىسى پىرئەۋن
ۋە ئۇنىڭ قەۋمىنىڭ چوڭلىرىنىڭ زىيانكەشلىك قىلىشىدىن قورققان ھالدا ئىمان ئېيتتى﴾ ئەۋفىي

ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ بۇ ئايەت ھەققىدە مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ( :بۇ
ئايەتتە دېيىلگەن) مۇسا ئەلەيھىسساالمغا ئىمان ئېيتقان ياشالر ئىسرائىل ئەۋالدىدىن باشقا كىشىلەر
بولۇپ ،ئۇالر پىرئەۋننىڭ (قەۋمىدىن ئۇنىڭ) ئايالى ۋە پىرئەۋننىڭ يېقىنلىرىدىن بىر كىشى،
پىرئەۋننىڭ خەزىنىچىسى ۋە ئۇنىڭ ئايالى قاتارلىق بىر تۈركۈم ئازغىنا كىشىلەردىن ئىبارەتتۇر».

216

ئىسرائىل ئەۋالدىغا كەلسەك ،ئېنىقكى ،ئۇالر مۇسا ئەلەيھىسساالمنىڭ ئېسىل خىسلىتىنى،
سۈپىتىنى ۋە پەيغەمبەرلىك خۇش بېشارىتىنى ئىلگىرىكى كىتابالردىن تونۇپ ،ﷲ تائاالنىڭ
ئۆزلىرىنى پىرئەۋننىڭ ئاسارىتىدىن مۇسا ئەلەيھىسساالم ئارقىلىق قۇتقۇزىدىغانلىقىنى ۋە پىرئەۋننىڭ
ئۈستىدىن غەلىبە قىلىدىغانلىقىنى بىلىپ ،ھەممىسى مۇسا ئەلەيھىسساالمغا ئىمان كەلتۈرىدۇ.
بۇ خەۋەر پىرئەۋنگە يەتكەندىن كېيىن ،ئۇ ئېھتىيات قىلىشقا تېگىشلىك ئىشالرنىڭ ھەممىسدە
ئېھتىيات قىلدى .لېكىن ئۇنىڭ بۇنداق ئېھتىياتچانلىقىدىن ھېچقانداق نەتىجە چىقمىدى .ﷲ تائاال
مۇسا ئەلەيھىسساالمنى پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتكەن زامانالر دەل پىرئەۋن ئىسرائىل ئەۋالدىغا ئەڭ
قاتتىق ئەزىيەت يەتكۈزىۋاتقان زامانالر ئىدى﴿ .ئۇالر« :سەن بىزگە كېلىشتىن بۇرۇنمۇ ،كەلگەندىن
كېيىنمۇ ھامان خارلىنىپ كەلدۇق» دېدى .مۇسا« :پەرۋەردىگارىڭالرنىڭ دۈشمىنىڭالرنى ھاالك
قىلىشى( ،مىسىر) زېمىنىدا ئۇالرنىڭ ئورنىغا سىلەرنى دەسسىتىشى ،سىلەرنىڭ قانداق ئىش
قىلىدىغانلىقىڭالرغا قارشى مۇھەققەقتۇر» دېدى﴾(((.
((( زۇمەر سۈرىسى 36ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

يۇنۇس سۈرىسى

ئىسرائىل ئەۋالدىنىڭ ھەممىسىنىڭ ئىمان ئېيتقانلىقىغا ﷲ تائاالنىڭ تۆۋەندىكى ئايەتلىرىمۇ
دەلىلدۇر.

*******
ﮗﮘﮙﮚﮛ ﮜﮝﮞﮟﮠ ﮡ ﮢﮣﮤﮥﮦ ﮧﮨﮩ
ﮪﮫﮬﮭ ﮮﮯ ﮰﮱ ﯓﯔﯕ
مۇسا« :ئى قەۋمىم! ئەگەر ﷲ غا ئىمان ئېيتقان بولساڭالر ،ﷲ غا بويسۇنغان بولساڭالر،
ئۇنىڭغا تەۋەككۈل قىلىڭالر (يەنى ھەممە ئىشىڭالرنى ﷲ غا تاپشۇرۇڭالر ،ھەرقانداق ئەھۋالدا ﷲ
غا يۆلىنىڭالر)» دېدى﴿ .﴾84ئۇالر ئېيتتى« :ﷲ غا تەۋەككۈل قىلدۇق .پەرۋەردىگارىمىز! زالىم
قەۋمنى بىزگە زىيانكەشلىك قىلىش ئىمكانىيىتىگە ئىگە قىلمىغىن﴿ .﴾85بىزنى رەھمىتىڭ بىلەن
زالىم قەۋمدىن قۇتۇلدۇرغىن»﴿.﴾86

مۇسا ئەلەيھىسساالمنىڭ ئۆز قەۋمىنى اﷲ تائاالغا
تەۋەككۈل قىلىشقا رىغبەتلەندۈرگەنلىكى
﴿مۇسا« :ئى قەۋمىم! ئەگەر ﷲ غا ئىمان ئېيتقان بولساڭالر ،ﷲ غا بويسۇنغان بولساڭالر،
ئۇنىڭغا تەۋەككۈل قىلىڭالر (يەنى ھەممە ئىشىڭالرنى ﷲ غا تاپشۇرۇڭالر ،ھەرقانداق ئەھۋالدا ﷲ غا
يۆلىنىڭالر)» دېدى﴾ يەنى ﷲ تائاالغا تەۋەككۈل قىلغان كىشىگە ﷲ يېتەرلىك كېپىل بولغۇچىدۇر.

﴿ﷲ بەندىسىگە (يەنى مۇھەممەد ئەلەيھىسساالمنى قوغداشقا ۋە ئۇنىڭغا ياردەم بېرىشكە) يېتەرلىك
ئەمەسمۇ؟﴾(((﴿ ،كىمكى ﷲ غا تەۋەككۈل قىلسا ،ﷲ ئۇنىڭغا كۇپايە قىلىدۇ﴾(((.
ﷲ تائاال كۆپىنچە ھالالردا ئىبادەت قىلىش بىلەن تەۋەككۈل قىلىشنى بىر ئورۇندا كەلتۈرىدۇ.
تۆۋەندىكى ئايەتلەرمۇ شۇنىڭ قاتارىدىندۇر﴿ .ﷲ غا ئىبادەت قىلغىن ۋە ﷲ غا تەۋەككۈل قىلغىن
(يەنى ھەممە ئىشىڭنى ﷲ غا تاپشۇرغىن) .پەرۋەردىگارىڭ قىلىۋاتقان ئىشلىرىڭالردىن غاپىل
ئەمەستۇر﴾(((﴿ ،ئېيتقىنكى« ،ئۇ ناھايىتى مېھرىبان ﷲ دۇر ،ئۇنىڭغا ئىمان ئېيتتۇق ۋە ئۇنىڭغا
تەۋەككۈل قىلدۇق ،سىلەر كىمنىڭ روشەن گۇمراھلىقتا ئىكەنلىكىنى كەلگۈسىدە بىلىسىلەر»﴾(((،
﴿ئۇ مەشرىقنىڭ ۋە مەغرىبنىڭ پەرۋەردىگارىدۇر ،ئۇنىڭدىن باشقا ھېچ ئىالھ يوقتۇر ،ئۇنى ھامىي
قىلىۋالغىن (يەنى ھەممە ئىشىڭنى ئۇنىڭغا تاپشۇرغىن)﴾((( ﷲ تائاال مۆمىنلەرنى ھەر بىر ۋاخ
نامىزىدا(﴿ :رەببىمىز) ساڭىال ئىبادەت قىلىمىز ۋە سەندىنال ياردەم تىلەيمىز﴾((( دېگەن ئايەتنى بىر
((( تاالق سۈرىسى 3ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( ھۇد سۈرىسى 123ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( مۈلك سۈرىسى 29ـ ئايەت.
((( مۇزەممىل سۈرىسى 9ـ ئايەت.
((( فاتىھە سۈرىسى 5ـ ئايەت.
((( تاھا سۈرىسى 131ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

217

قانچە قېتىم ئوقۇشقا بۇيرۇدى.
﴿ئۇالر ئېيتتى« :ﷲ غا تەۋەككۈل قىلدۇق .پەرۋەردىگارىمىز! زالىم قەۋمنى بىزگە زىيانكەشلىك
قىلىش ئىمكانىيىتىگە ئىگە قىلمىغىن﴾ يەنى ئۇالرنى بىزگە غالىب ۋە ھۆكۈمران قىلمىغىن! ئەگەر

ئۇنداق قىلساڭ ،ئۇالر ئۆزلىرىنى ھەق ئۈستىدە ،بىزنى باتىل ئۈستىدە دەپ ئويالپ ،بىزگە
زىيانكەشلىك قىلىپ ،دىنىمىزدىن ئازدۇرىدۇ .ئەبۇمىجلەز ۋە ئەبۇزۇھادىن مۇشۇنداق رىۋايەت
قىلىنغان.
﴿بىزنى رەھمىتىڭ بىلەن زالىم قەۋمدىن قۇتۇلدۇرغىن»﴾ يەنى بىزنى ھەقنى ئىنكار قىلغان
ۋە ھەقنى يوشۇرغان كاپىرالردىن رەھمىتىڭ ۋە ياخشىلىقىڭ بىلەن قۇتۇلدۇرغىن .بىز ھەقىقەتەن
ساڭا ئىمان كەلتۈردۇق ۋە ساڭىال تەۋەككۈل قىلدۇق.

*******
ﯖﯗﯘﯙ ﯚﯛﯜﯝ ﯞﯟﯠﯡ ﯢ
ﯣﯤﯥ ﯦﯧ
بىز مۇسا بىلەن ئۇنىڭ قېرىندىشىغا« :قەۋمىڭالر ئۈچۈن مىسىردا ئۆيلەر ياساڭالر،
ئۆيلىرىڭالرنى ناماز ئوقۇيدىغان جاي قىلىڭالر ،ناماز ئوقۇڭالر ،مۆمىنلەرگە (دۈشمەنلىرى ئۈستىدىن
غەلىبە قىلىدىغانلىقى بىلەن) خۇش خەۋەر بېرىڭالر» دەپ ۋەھيى قىلدۇق﴿.﴾87

مۇسا ئەلەيھىسساالمنىڭ قەۋمىنىڭ ئۆيلىرىدە ناماز ئوقۇشقا بۇيرۇلغانلىقى
ﷲ تائاال ئىسرائىل ئەۋالدىنى پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ قەۋمىدىن قۇتۇلدۇرۇش سەۋەبىنى ھەم
ئۇالرنى قانداق قۇتۇلدۇرغانلىقىنى بايان قىلىدۇ .ئاندىن ﷲ تائاال مۇسا ۋە ئۇنىڭ قېرىندىشى
ھارۇن ئەلەيھىسساالمالرنى مىسىردا ئۆز قەۋمى ئۈچۈن قىبلىگە قاراپ ناماز ئوقۇيدىغان ئۆيلەرنى بىنا
قىلىشقا بۇيرۇپ مۇنداق دەيدۇ﴿ :قەۋمىڭالر ئۈچۈن مىسىردا ئۆيلەر ياساڭالر ،ئۆيلىرىڭالرنى ناماز
ئوقۇيدىغان جاي قىلىڭالر﴾.

218

ئەۋفىي ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە مۇنداق دېگەنلىكىنى
رىۋايەت قىلىدۇ :ئىسرائىل ئەۋالدى مۇسا ئەلەيھىسساالمغا :پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ تەۋەلىرى سەۋەبى
بىلەن نامازلىرىمىزىنى ئاشكارا ئوقۇشقا قادىر بواللمايمىز -،دېدى .شۇنىڭ بىلەن ،ﷲ تائاال ئۇالرغا
ئۆيلىرىدە ناماز ئوقۇشقا رۇخسەت قىلدى .ئۆيلىرىنى قىبلە تەرەپكە قىلىپ سېلىشقا بۇيرۇدى.
مۇجاھىد بۇ توغرۇلۇق مۇنداق دەيدۇ :ئىسرائىل ئەۋالدى ئىبادەتخانىلىرىدا ناماز ئوقۇسا،
پىرئەۋن تەرىپىدىن ئۆلتۈرۈلىشىدىن قورققان چاغدا ،ئۆيلىرىنى كەبىگە يۈزلەندۈرۈپ مەسچىت
قىلىشقا ۋە ئۇنىڭدا مەخپىي ناماز ئوقۇشقا بۇيرۇلدى .قەتادە ۋە زەھھاكمۇ مۇشۇنىڭغا ئوخشاش
رىۋايەتلەرنى بايان قىلدى.

*******

يۇنۇس سۈرىسى

ﯨﯩ ﯪﯫﯬﯭﯮﯯﯰﯱﯲ ﯳﯴﯵﯶ
ﯷﯸ ﯹ ﯺ ﯻ ﯼ ﯽ ﯾ ﯿ ﰀ ﰁ ﰂ ﰃ ﰄ ﰅ ﰆ ﭑ
ﭒﭓﭔﭕﭖﭗﭘ ﭙ ﭚﭛ ﭜ
مۇسا ئېيتتى« :ئى پەرۋەردىگارىمىز! كىشىلەرنى يولۇڭدىن ئازدۇرۇشى ئۈچۈن ـ ئى
پەرۋەردىگارىمىز! ـ پىرئەۋنگە ۋە ئۇنىڭ قەۋمىنىڭ چوڭلىرىغا ھاياتىي دۇنيادا زىننەت بۇيۇملىرىنى،
تۈرلۈك مال -مۈلۈكلەرنى بەردىڭ .پەرۋەردىگارىمىز! ئۇالرنىڭ مال -مۈلۈكلىرىنى يوق قىلغىن،
ئۇالرنىڭ دىللىرىنى قاتتىق قىلغىن ،شۇنىڭ بىلەن ئۇالر ئىمان ئېيتماي قاتتىق ئازابنى
كۆرسۇن»﴿ .﴾88ﷲ ئېيتتى« :ئىككىڭالرنىڭ دۇئاسى ئىجابەت قىلىندى ،دەۋىتىڭالرنى
داۋامالشتۇرۇڭالر ،نادانالرنىڭ يولىغا ئەگەشمەڭالر»﴿.﴾89

مۇسا ئەلەيھىسساالمنىڭ پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ تەرەپدارلىرىغا بەتدۇئا قىلغانلىقى
مانا بۇ ،ﷲ تائاال تەرىپىدىن پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ تەۋەلىرىنىڭ ھەقنى قوبۇل قىلمىغان،
ئازغۇنلۇق ۋە كۇپۇرلۇقتا چىڭ تۇرغان ،زۇلۇم قىلىپ ،ئۆزىنى ئۈستۈن تۇتۇپ ،ھەددىدىن ئاشقان،
تەكەببۇرلۇق ۋە بويۇنتاۋلىق قىلىپ ،ھەقتىن تانغان چاغدا ،مۇسا ئەلەيھىسساالمنىڭ ئۇالرغا قىلغان
بەتدۇئاسىدىن قىلىنغان خەۋەردۇر.
﴿مۇسا ئېيتتى« :ئى پەرۋەردىگارىمىز! كىشىلەرنى يولۇڭدىن ئازدۇرۇشى ئۈچۈن ـ ئى
پەرۋەردىگارىمىز! ـ پىرئەۋنگە ۋە ئۇنىڭ قەۋمىنىڭ چوڭلىرىغا ھاياتىي دۇنيادا زىننەت بۇيۇملىرىنى،
تۈرلۈك مال -مۈلۈكلەرنى بەردىڭ»﴾ يەنى :ئى پەرۋەردىگارىمىز! ھەقىقەتەن سەن پىرئەۋن ۋە

ئۇنىڭ جامائەسىگە دۇنيانىڭ جابدۇقلىرى ۋە مەنپەئەتلىنىدىغان مېلىدىن مۇشۇ ھاياتى دۇنيادا
كۆپ بەردىڭ .ئۇالرنى بىخۇتالشتۇرۇپ ،تۇيدۇرماي جازاالش ئۈچۈن ئۇ نەرسىلەرنى ئۇالرغا بەردىڭ.
ھەقىقەتەن سەن ئۇالرنىڭ مېنىڭ پەيغەمبەرلىكىمگە ئىمان كەلتۈرمەيدىغانلىقىنى بىلىسەن .ﷲ
تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :ئۇالرنى ئۇنىڭدا پىتنىگە سېلىشىمىز ئۈچۈن﴾(((.
باشقىالر بۇ ئايەتنى مۇنداق تەپسىر قىلىدۇ :سېنىڭ مەخلۇقاتلىرىڭدىن سەن خالىغان
كىشىلەرگە بۇنچىال كۆپ نېمەتلەرنى بېرىشىڭ ئۇالرنىڭ ئېزىپ كېتىشى ،سەن ئازدۇرغان كىشىنىڭ:
ﷲ بىزنى ياخشى كۆرگەنلىكى ۋە بىزگە كۆڭۈل بۆلگەنلىكىدىن بۇ نېمەتلەرنى ئاتا قىلدى -،دەپ
ئويالپ قېلىشى ئۈچۈندۇر.
﴿پەرۋەردىگارىمىز! ئۇالرنىڭ مال -مۈلۈكلىرىنى يوق قىلغىن﴾ بۇ ئايەت ھەققىدە ئىبنى
ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇما ۋە مۇجاھىد مۇنداق دەيدۇ :ئۇالرنىڭ مال -مۈلكىنى ھاالك قىلغىن.
زەھھاك ،ئەبۇئالىيە ۋە رەبىيئ ئىبنى ئەنەس قاتارلىقالر مۇنداق دەيدۇ :ﷲ تائاال ئۇ مالالرنى
ئۆز ھالىتى بويىچە نەقىشلەنگەن تاشقا ئايالندۇرۇۋەتتى.
﴿ئۇالرنىڭ دىللىرىنى قاتتىق قىلغىن﴾ ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇما بۇ ئۇالرنىڭ
((( نۇھ سۈرىسى 26ــــ 27ـ ئايەتلەر.

219

دىللىرىنى پىچەتلىۋەتكىن دېگەنلىك بولىدۇ -،دەپ چۈشەندۈردى.
﴿«شۇنىڭ بىلەن ئۇالر ئىمان ئېيتماي قاتتىق ئازابنى كۆرسۇن»﴾ بۇ دۇئا مۇسا ئەلەيھىسساالمنىڭ
ﷲ نىڭ رازىلىقى ۋە ﷲ تائاالنىڭ دىنى ئۈچۈن پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ قەۋمىگە غەزەبلەنگەندە قىلغان
دۇئاسىدۇر .چۈنكى مۇسا ئەلەيھىسساالمغا پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ قەۋمىدىن ھەقىقەتەن ھېچقانداق بىر
ياخشىلىق كەلمەيدىغانلىقى ئايان بولغان ئىدى.
بۇ ھال خۇددى نۇھ ئەلەيھىسساالمنىڭ تۆۋەندىكىدەك دۇئا قىلغىنىغا ئوخشايدۇ:
﴿«پەرۋەردىگارىم! يەر يۈزىدە كاپىرالرنىڭ بىرىنىمۇ قويمىغىن .ئەگەر ئۇالرنى قويساڭ،
شۈبھىسىزكى ،بەندىلىرىڭنى ئازدۇرىدۇ ،ئۇالرنىڭ تاپقان بالىلىرىمۇ پەقەت فاجىر ،كاپىر
بولىدۇ﴾(((.
شۇڭا ﷲ تائاال مۇسا ئەلەيھىسساالمنىڭ قىلغان بۇ دۇئاسىنى ئىجابەت قىلدى .مۇسا
ئەلەيھىسساالم دۇئا قىلغاندا ،قېرىندىشى ھارۇن ئەلەيھىسساالم :ئامىين ،ئامىين! -دېدى.
﴿ﷲ ئېيتتى« :ئىككىڭالرنىڭ دۇئاسى ئىجابەت قىلىندى ،دەۋىتىڭالرنى داۋامالشتۇرۇڭالر،
نادانالرنىڭ يولىغا ئەگەشمەڭالر»﴾ يەنى سىلەرنىڭ پىرئەۋننى پۈتۈنلەي ھاالك قىلىشتىن ئىبارەت

تلىكىڭالرنى ئىجابەت قىلدۇق .سىلەر مېنىڭ دىنىمغا دەۋەت قىلىشتا چىڭ تۇرۇڭالر .ئىبنى جۇرەيج
ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :سىلەر ئىككىڭالر
مېنىڭ دىنىمدىن ئىبارەت يولۇمغا مېڭىڭالر.

*******
ﭝﭞﭟﭠﭡ ﭢﭣﭤﭥﭦﭧﭨﭩﭪﭫ
ﭬﭭﭮﭯﭰ ﭱﭲ ﭳﭴﭵﭶ ﭷﭸﭹﭺﭻﭼﭽ
ﭾ ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﮈ ﮉﮊ ﮋ ﮌ
ﮍﮎﮏﮐﮑﮒ

220

بىز ئىسرائىل ئەۋالدىنى دېڭىزدىن ئۆتكۈزىۋەتتۇق ،ئۇالرنى پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ ئەسكەرلىرى زۇلۇم
ۋە زوراۋانلىق قىلىش يۈزىسىدىن قوغلىدى .پىرئەۋن غەرق بولىدىغان ۋاقىتتا« :ئىمان ئېيتتىمكى،
ئىسرائىل ئەۋالدى ئىمان ئېيتقان ئىالھتىن غەيرىي ئىالھ يوقتۇر ،مەن مۇسۇلمانالردىنمەن»
دېدى﴿( .﴾90ئۇنىڭغا دېيىلدىكى) «(ھاياتتىن ئۈمىد ئۈزگىنىڭدە) ئەمدى (ئىمان ئېيتامسەن؟)
ئىلگىرى ﷲ غا ئاسىيلىق قىلغان ۋە بۇزغۇنچىالردىن بولغان ئىدىڭ﴿ .﴾91سەندىن كېيىنكىلەرگە
ئىبرەت بولۇشۇڭ ئۈچۈن ،بۈگۈن سېنىڭ جەسىتىڭنى قۇتقۇزىمىز (يەنى سېنىڭ جەسىتىڭنى
دېڭىزدىن چىقىرىپ قويىمىز)» .نۇرغۇن كىشىلەر ،شەك -شۈبھىسىزكى ،بىزنىڭ ئايەتلىرىمىزدىن
غاپىلدۇر﴿.﴾92
((( شۇئەرا سۈرىسى 61ـ ئايەت.

يۇنۇس سۈرىسى

ئىسرائىل ئەۋالدىنىڭ قۇتۇلغانلىقى ،پىرئەۋن ۋە
ئۇنىڭ تەرەپدارلىرىنىڭ غەرق بولغانلىقى
ﷲ تائاال بۇ ئايەتلەردە پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ قوشۇنلىرىنى سۇغا قانداق غەرق قىلغانلىقىنى بايان
قىلىدۇ .ئىسرائىل ئەۋالدى مۇسا ئەلەيھىسساالمنىڭ ھەمراھلىقىدا مىسىردىن چىققاندا ،ئۇالرنىڭ سانى
(بالىالردىن باشقا) 600مىڭ جەڭچىدىن تەركىب تاپقان ئىدى .ئۇالر قىبتى قەۋمىدىن نۇرغۇنلىغان
زىبۇ ـ زىننەت بۇيۇملىرىنى ئارىيەت ئېلىپ ،ئۆزلىرى بىلەن بىللە ئېلىپ چىققان ئىدى .شۇڭا پىرئەۋن
ئۇالرغا قاتتىق غەزەپلىنىپ ،ھەر جايدىكى شەھەر ۋە رايونالرغا ئەسكەر توپالشقا ئادەم ئەۋەتتى.
پىرئەۋن ئىسرائىل ئەۋالدىنىڭ ئارقىسىدىن قوغالپ يېتىش ئۈچۈن ،ﷲ تائاال ئىرادە قىلغان
(غەرق قىلىنىدىغان) جايغا زور قوشۇن بولۇپ ئاتلىنىپ چىقتى .ئۇنىڭ دۆلەت ئەربابلىرىدىن چوڭ -
كىچىك ھوقۇقدارالرنىڭ ھەممىسى قوشۇن بىلەن بىرگە چىققان ئىدى .ئۇالر ئىسرائىل ئەۋالدىغا كۈن
چىققان مەزگىلدە يېتىشىۋالدى﴿ .ئىككى توپ (يەنى پىرئەۋن توپى بىلەن مۇسا ئەلەيھىسساالمنىڭ
توپى) بىر -بىرىنى كۆرۈپ تۇرۇشقان چاغدا ،مۇسانىڭ ئادەملىرى« :ئۇالر( :يەنى پىرئەۋن بىلەن
قوشۇنى) بىزگە چوقۇم يېتىشىۋالىدىغان بولدى» دېدى﴾(((.
ئىسرائىل ئەۋالدى دېڭىز بويىغا بارغاندا ،پىرئەۋن ئۇالرغا يېتىشىۋالدى .بۇ چاغدا ئىككى تەرەپ
ئارىسىدا پەقەت ئۇرۇش قىلماقتىن باشقا يول قالمىغان ئىدى .مۇسا ئەلەيھىسساالمنىڭ ئادەملىرى:
بىز بۇ قىيىنچىلىقتىن قانداق قۇتۇلىمىز؟ -دېيىشىپ كەتتى .مۇسا ئەلەيھىسساالم ئۇالرغا :ھەقىقەتەن
مەن بۇ جايغا كېلىشكە بۇيرۇلدۇم«﴿ :ئۇنداق بولمايدۇ (يەنى ھەرگىز يېتىشەلمەيدۇ) پەرۋەردىگارىم
ھەقىقەتەن مەن بىلەن بىللە ،مېنى (قۇتۇلۇش يولىغا) باشاليدۇ»﴾((( دەپ جاۋاب بەردى.
ئىش شۇ دەرىجىدە تەسلەشكەندە ،ﷲ تائاال ئاسانچىلىق ئاتا قىلىپ ،مۇسا ئەلەيھىسساالمنى
ھاسىسى بىلەن دېڭىزغا ئۇرۇشقا بۇيرىدى .مۇسا ئەلەيھىسساالم ھاسىسى بىلەن دېڭىزغا ئۇردى ،شۇنىڭ
بىلەن دېڭىز بۆلۈندى .بۆلۈنگەن سۇنىڭ ھەر بىر تەرىپى گويا ناھايىتى چوڭ بىر تاغقا ئوخشايتتى.
ھەر بىر قەبىلىگە بىردىن 12يول ئېچىلدى ،ﷲ تائاال شامالغا بۇيرۇق بېرىۋىدى ،شامال دېڭىزدىن
ئېچىلغان يولالرنى قۇپقۇرۇق قىلىۋەتتى﴿ .بىز شەك -شۈبھىسىز مۇساغا ۋەھيى قىلدۇقكى« ،سەن
مېنىڭ بەندىلىرىمنى كېچىدە (مىسىردىن) ئېلىپ چىقىپ كەت ،سەن (ھاساڭنى) دېڭىزغا ئۇرۇپ
ئۇالرغا بىر قۇرۇق يول ئېچىپ بەرگىن( ،پىرئەۋننىڭ ئارقاڭدىن قوغالپ) يېتىۋېلىشىدىن قورقمىغىن،
(دېڭىزدا غەرق بولۇپ كېتىشتىنمۇ) قورقمىغىن»﴾(((.
ھەر بىر قەۋمنىڭ بىر ـ بىرىنى كۆرۈپ تۇرۇشى ۋە ئۆزلىرىنى ھاالك بولدۇق دەپ قالماسلىقى
ئۈچۈن ،يولالرنىڭ ئارىسىدىكى سۇ تور شەكلىگە ئوخشاش تۆشۈك قىلىندى .ئىسرائىل ئەۋالدىنىڭ
ھەممىسى دېڭىزىدىن ئۆتۈپ ،ساق -ساالمەت قىرغاققا چىقىپ بولغاندا ،پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ
قوشۇنلىرى دېڭىزنىڭ ئۇ تەرىپىگە يېتىپ كەلدى .باشقا رەڭلىك ئاتالرنى ھېسابقا ئالمىغاندا،
((( شۇئەرا سۈرىسى 62ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( تاھا سۈرىسى 77ـ ئايەت.
((( غاپىر سۈرىسى 84ــــ 85ـ ئايەتلەر.

221

پىرئەۋن يۈزمىڭ كىشىلىك قاراگىر ئاتلىق قوشۇن بىلەن بىللە ئىدى .پىرئەۋن بۇ ئەھۋالالرنى كۆرۈپ
قاتتىق قورققانلىقتىن (ئۇنى) سۈر بېسىپ كەتتى .ئاندىن كەينىگە داجىدى ۋە چېكىنىشنى ئويلىدى.
بىراق ئۇنىڭغا قۇتۇلۇش يولى يوق ئىدى .چۈنكى ئۇنىڭغا پۈتۈلگەن تەقدىر ئىجرا بولىدىغان،
ئۇنىڭغا ئوقۇلغان لەنەت ،قىلىنغان بەتدۇئاالر ئىجابەت بولىدىغان پەيت كەلگەن ئىدى.
جىبرىئىل ئەلەيھىسساالم كەڭ تۇۋاقلىق دۇلدۇل ئاتقا مىنىپ ،پىرئەۋننىڭ ئېتىنىڭ يان تەرىپىگە
كەلدى .جىبرىئىلنىڭ ئېتى پىرئەۋننىڭ ئېتىغا قاراپ كىشنىدى ،ئاندىن جىبرىئىل ئەلەيھىسساالم
ئېتى بىلەن دېڭىزغا شۇڭغىدى .ئۇنىڭ ئېتىنىڭ ئارقىسىدىنال پىرئەۋننىڭ ئېتىمۇ دېڭىزغا قاراپ
چاپتى .پىرئەۋن خۇدىنى يوقىتىپ ،قول ئاستىدىكى ئەسكەر باشلىقلىرىغا ئاتلىرىنى قامچىالشقا
بۇيرۇپ مۇنداق دېدى :ئىسرائىل ئەۋالدى دېڭىزغا كىرىشكە بىزدىن ھەقلىق ئەمەس.
بارلىق قوشۇن ئىسرائىل ئەۋالدىنىڭ ئارقىسىدىن دېڭىزغا كىردى .مىكائىل ئەلەيھىسساالم
ئۇالرنىڭ ئارقا تەرىپىدە تۇرۇپ ،ئۇالردىن بىرنىمۇ قويماي دېڭىزغا ھەيدىدى .ئۇالرنىڭ ھەممىسى
دېڭىزغا تولۇق كىرىپ بولغاندا ،شۇنداقال دېڭىزغا ئاۋۋال كىرگەنلەر دېڭىزنىڭ ئۇ قىرغىقىغا چىقىشقا
تەمشىلىۋاتقاندا ،قۇدرەتلىك ﷲ دېڭىز سۈيىنى قوشۇلۇپ ،ئۇالرنى غەرق قىلىشقا بۇيرۇدى .دېڭىز
سۈيى بىرلەشتى ،ئۇالرنىڭ بىرىمۇ ساق قالماي دېڭىز دولقۇنلىرىنىڭ ئىچىدە قالدى .دولقۇنالر
پىرئەۋننى ئورىۋالغاچقا ،ئۇ ئۆلۈم خەۋپى ئىچىدە قالدى.
شۇ ھالەتتە قالغاندا ،ئۇ مۇنداق دېدى«﴿ :ئىمان ئېيتتىمكى ،ئىسرائىل ئەۋالدى ئىمان
ئېيتقان ئىالھتىن غەيرىي ئىالھ يوقتۇر ،مەن مۇسۇلمانالردىنمەن»﴾ پىرئەۋن ئىمان قىلچە مەنپەئەت

بەرمەيدىغان چاغدا ئىمان ئېيتتى﴿ .ئۇالر بىزنىڭ ئازابىمىزنى كۆرگەن چاغدا« :بىز بىر ﷲ غا
ئىمان ئېيتتۇق ،بىز بۇرۇن (ﷲ غا) شېرىك قىلغان بۇتالرنى ئىنكار قىلدۇق» دېدى .بىزنىڭ
ئازابىمىزنى كۆرگەن چاغدا ئېيتقان ئىماننىڭ ئۇالرغا پايدىسى بولمىدى ،بۇ (يەنى ئازابنى كۆرگەندە
ئېيتقان ئىماننىڭ پايدىلىق بولماسلىقى) ﷲ نىڭ بەندىلىرى ئارىسىدا تۇتقان يولىدۇر ،بۇ چاغدا
كاپىرالر زىيان تارتقۇچى بولدى﴾(((.

پىرئەۋن يۇقىرىقى سۆزلەرنى دېگەن چاغدا ،ﷲ تائاال ئۇنىڭغا مۇنداق دېدى(﴿ :ھاياتتىن
ئۈمىد ئۈزگىنىڭدە) ئەمدى (ئىمان ئېيتامسەن؟) ئىلگىرى ﷲ غا ئاسىيلىق قىلغان ۋە بۇزغۇنچىالردىن
بولغان ئىدىڭ﴾ يەنى سەن مۇشۇ ۋاقىتتا ئىمان ئېيتامسەن .بۇنىڭدىن ئىلگىرى سەن ﷲ بىلەن

222

ئۆزەڭنىڭ ئارىسىدىكى ئىشالردا ﷲ تائاالغا ئاسىيلىق قىلدىڭ ۋە زېمىندا كىشىلەرنى ئازدۇرىدىغان
بۇزغۇنچىالردىن بولدۇڭ ﴿ئۇالرنى بىز دوزاخقا ئۈندەيدىغان پېشۋاالر قىلدۇق (يەنى ئۇالرنى بىز
دۇنيادا گۇمراھالر ئەگىشىدىغان كۇفرىنىڭ باشلىقلىرى قىلدۇق) ،قىيامەت كۈنى ئۇالر ياردەمگە
ئېرىشەلمەيدۇ (يەنى قىيامەت كۈنى ئۇالردىن ئازابنى دەپئى قىلىدىغان مەدەتكار بولمايدۇ)﴾(((.
ﷲ تائاالنىڭ بىزگە پىرئەۋننىڭ شۇنداق ھالەتتە ئىمان ئېيتقانلىقىنى بايان قىلىپ بېرىشى
يوشۇرۇن سىرالردىن بولۇپ ،ﷲ تائاال ئۇنى پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمغا بىلدۈرگەن.
ئىمام ئەبۇداۋۇد ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمادىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ مۇنداق
((( قەسەس سۈرىسى 41ـ ئايەت.
((( ئەئراف سۈرىسى 137ـ ئايەت.

يۇنۇس سۈرىسى

دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ« :جىبرىئىل ماڭا مۇنداق دېدى :پىرئەۋننىڭ ﷲ تائاالنىڭ
رەھمىتىگە ئېرىشىپ قېلىشىدىن ئەنسىرەپ ،دېڭىز سۈيىنى قامالالپ قەھرىم بىلەن ئۇنىڭ ئېغىزىغا
تىقىۋاتقانلىقىمنى كۆرسەڭ ئىدىڭ» .بۇ ھەدىسنى تىرمىزى ۋە ئىبنى جەرىرمۇ رىۋايەت قىلغان.
﴿سەندىن كېيىنكىلەرگە ئىبرەت بولۇشۇڭ ئۈچۈن ،بۈگۈن سېنىڭ جەسىتىڭنى قۇتقۇزىمىز
(يەنى سېنىڭ جەسىتىڭنى دېڭىزدىن چىقىرىپ قويىمىز)﴾ يەنى سېنىڭ جەسىتىڭنى ئىسرائىل

ئەۋالدىغا سېنىڭ ئۆلگەنلىكىڭگە ۋە ھاالك بولغانلىقىڭغا ،ﷲ تائاالنىڭ ھەر نەرسىنى قىلىشقا قادىر
ئىكەنلىكىگە ۋە ھېچ نەرسىنىڭ ﷲ تائاالغا تەڭ كېلەلمەيدىغانلىقىغا پاكىت قىلىپ كۆرسىتىش
ئۈچۈن ،ئېگىزرەك بىر ئورۇنغا چىقىرىپ قويىمىز.
ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇما ۋە باشقا سەلەپ ئالىملىرى بۇ ئايەت ھەققىدە مۇنداق دەيدۇ:
ھەقىقەتەن ئىسرائىل ئەۋالدىنىڭ بەزىسى پىرئەۋننىڭ راست ئۆلگەنلىكىدىن شەكلەندى .شۇنىڭ
بىلەن ،ئىسرائىل ئەۋالدىنىڭ ئۇنىڭ ئۆلگەنلىكىنى ۋە ھاالك بولغانلىقىنى كۆرۈشى ئۈچۈن ،ﷲ
تائاال دېڭىزغا ئۇنىڭ جانسىز جەسىتىنى ھەممىگە تونۇشلۇق بولغان تۆمۈر چاپىنى بىلەن دېڭىز
ساھىلىدىكى ئېگىزرەك ئورۇنغا چىقىرىپ ،تىك تۇرغۇزۇپ بېرىشكە بۇيرۇدى.

﴿نۇرغۇن كىشىلەر ،شەك -شۈبھىسىزكى ،بىزنىڭ ئايەتلىرىمىزدىن غاپىلدۇر﴾ يەنى ئۇالر
پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ قەۋمىنىڭ غەرق قىلىنىپ ،ھاالك بولۇشىدىن ئىبرەت ئالمايدۇ ۋە ۋەز ـ نەسىھەت
قوبۇل قىلمايدۇ.
پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ قەۋمى ئاشۇرا كۈنىدە ھاالك قىلىنغان ئىدى .بۇ ھەقتە ئىمام بۇخارى ئىبنى
ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم
مەدىنىگە كەلدى ،مەدىنىدىكى يەھۇدىيالر ئاشۇرا كۈنىدە روزا تۇتاتتى .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم
ئۇالردىن« :سىلەر روزا تۇتۇۋاتقان بۇ كۈن قانداق كۈن؟» دەپ سورىدى .يەھۇدىيالر :بۇ كۈن مۇسا
ئەلەيھىسساالم پىرئەۋننىڭ ئۈستىدىن غەلىبە قىلغان كۈن - ،دەپ جاۋاب بەردى .شۇنىڭ بىلەن،
پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم ساھابىلەرگە« :سىلەر مۇسا ئەلەيھىسساالمنىڭ تۇتقان روزىسىنى تۇتۇشتا
يەھۇدىيالردىنمۇ ھەقلىقراق سىلەر ،بۇ كۈنى روزا تۇتۇڭالر» دېدى.

*******
ﮓ ﮔ ﮕ ﮖ ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ ﮜ ﮝ ﮞ ﮟ ﮠﮡ ﮢ ﮣ
ﮤﮥ ﮦﮧ ﮨﮩ ﮪﮫﮬ
شۈبھىسىزكى ،بىز ئىسرائىل ئەۋالدىنى (ئۇالرنىڭ دۈشمەنلىرىنى ھاالك قىلغاندىن كېيىن)
ياخشى جايغا ئورۇنالشتۇردۇق ،ئۇالرنى شېرىن نەرسىلەر بىلەن رىزىقالندۇردۇق ،ئۇالرغا ئىلىم
(يەنى ﷲ نىڭ ھۆكمىنى ئىچىگە ئالغان تەۋرات) كەلگەندىن كېيىن ،ئۇالر (دىن ئىشىدا) ئاندىن
ئىختىالپ قىلىشتى .پەرۋەردىگارىڭ قىيامەت كۈنى ،ئۇالر ئىختىالپ قىلىشقان نەرسىلەر ئۈستىدە،
ئۇالرنىڭ ئارىسىدا ئەلۋەتتە ھۆكۈم چىقىرىدۇ﴿.﴾93

223

ئىسرائىل ئەۋالدىنىڭ ياخشى ئورۇنغا ئورۇنالشتۇرۇلغانلىقى ۋە
ئۇالرنىڭ پاك ،شېرىن نەرسىلەر بىلەن رىزىقالندۇرۇلغانلىقى
ﷲ تائاال ئىسرائىل ئەۋالدىغا ئىنئام قىلغان دىنىي ۋە دۇنيالىق نەرسىلەردىن خەۋەر بەردى.

﴿شۈبھىسىزكى ،بىز ئىسرائىل ئەۋالدىنى (ئۇالرنىڭ دۈشمەنلىرىنى ھاالك قىلغاندىن كېيىن) ياخشى جايغا
ئورۇنالشتۇردۇق﴾ بۇ ياخشى جاي مىسىر زېمىنىنى ۋە شام زېمىنىنىڭ بەيتۇلمۇقەددەسكە ياندىشىپ

تۇرىدىغان يەرلىرىنى ۋە بەيتۇلمۇقەددەسنىڭ ئەتراپلىرىنى كۆرسىتىدۇ.

ﷲ تائاال پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ قوشۇنلىرىنى ھاالك قىلغاندىن كېيىن ،مۇسا ئەلەيھىسساالم
دۆلىتىنىڭ سۇلتانلىقى مىسىرنىڭ پۈتۈن شەھەرلىرىگە تولۇق كېڭەيدى .ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق
دەيدۇ﴿ :بوزەك قىلىنغان قەۋمنى (يەنى بەنى ئىسرائىلنى) بىز بەرىكەتلىك قىلغان (شام) زېمىننىڭ
شەرق تەرەپلىرىگە ۋە غەرب تەرەپلىرىگە (يەنى ھەممە تەرەپكە) ۋارىس قىلدۇق .ئىسرائىل ئەۋالدى
سەۋر قىلغانلىقلىرى ئۈچۈن ،پەرۋەردىگارىڭنىڭ ئۇالرغا قىلغان چىرايلىق ۋەدىسى تولۇق ئىشقا ئاشتى؛
پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ قەۋمىنىڭ سالغانلىرى (يەنى ئىمارەتلىرى) نى ۋە ياسىغانلىرى (يەنى باغلىرى
ۋە ئېكىنزارلىقلىرى) نى ۋەيران قىلدۇق﴾(((﴿ ،بىز ئۇالرنى (يەنى پىرئەۋن بىلەن ئۇنىڭ قەۋمىنى)
باغالردىن ،بۇالقالردىن ،خەزىنىلەردىن ۋە ئېسىل تۇرالغۇدىن ئايرىۋەتتۇق .شۇنداق قىلىپ ئۇالرنى
بەنى ئىسرائىلغا مىراس قىلىپ بەردۇق﴾(((﴿ ،ئۇالر (غەرق بولۇپ) نۇرغۇن باغالرنى ،بۇالقالرنى،
زىرائەتلەرنى ،چىرايلىق جايالرنى قالدۇردى﴾(((.
لېكىن ئىسرائىل ئەۋالدى مۇسا ئەلەيھىسساالم باشچىلىقىدا ئىبراھىم ئەلەيھىسساالمنىڭ شەھىرى
بولغان بەيتۇلمۇقەددەسنى كۆزلەپ داۋاملىق ئىلگىرىلىدى .بەيتۇلمۇددەستە ئەمالىقە قەۋمى بار ئىدى .بىراق
ئىسرائىل ئەۋالدى بەيتۇلمۇقەددەسكە يېقىنالشقاندا ،ئۇالر بىلەن ئۇرۇش قىلىشتىن يېنىۋالدى .شۇنىڭ
بىلەن ،ﷲ تائاال ئۇالرنى تەيھ چۆلىدە 40يىل ئازدۇردى .ئۇ چۆلدە ئالدى بىلەن ھارۇن ئەلەيھىسساالم،
ئاندىن مۇسا ئەلەيھىسساالم ۋاپات بولدى .ئۇ ئىككسىنىڭ ۋاپاتىدىن كېيىن ،ئۇالر يۈشە ئىبنى نۇن
ئەلەيھىسساالم باشچىلىقىدا بۇ چۆلدىن چىقتى .شۇنىڭ بىلەن ،ﷲ تائاال ئۇالرغا بەيتۇلمۇقەددەسنى پەتھى
قىلىشنى نېسىپ قىلدى .ئۇالر بۇ جايدا بىر زامانالرغىچە سەلتەنەتلىك دەۋر سۈردى.
﴿ئۇالرنى شېرىن نەرسىلەر بىلەن رىزىقالندۇردۇق﴾ يەنى تەبىئى جەھەتتە پاك ،پايدىلىق ۋە
شېرىن ،شەرئى جەھەتتە ھاالل بولغان رىزىقىالرنى ئاتا قىلدۇق﴿ .ئۇالرغا ئىلىم (يەنى ﷲ نىڭ

224

ھۆكمىنى ئىچىگە ئالغان تەۋرات) كەلگەندىن كېيىن ،ئۇالر (دىن ئىشىدا) ئاندىن ئىختىالپ قىلىشتى﴾

يەنى دىنىي جەھەتتىن بىرەر مەسىلىدە ئېنىق بىلىمگە ئىگە بولغاندىن كېيىنال ئىختىالپ قىلىشتى .ﷲ
تائاال ئۇالرغا مەسىلىلەرنى ئوچۇق بايان قىلىپ بەرگەن ۋە ئۇالردىكى شەك ـ شۈبھىلەرنى كۆتۈرىۋەتكەن
بولغاچقا ،ئۇالر ئىختىالپالشماسلىقى كېرەك ئىدى.
ئىمام ھاكىم “مۇستەدرەك” دېگەن كىتابىدا پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى
((( شۇئەرا سۈرىسى 57ــــ 59ـ ئايەتلەر.
((( دۇخان سۈرىسى 25ـ ئايەت.
((( ئەئراف سۈرىسى 157ـ ئايەت.

يۇنۇس سۈرىسى

رىۋايەت قىلىدۇ« :ھەقىقەتەن يەھۇدىيالر ئىختىالپ قىلىشىپ 71پىرقىغا بۆلۈنۈپ كەتتى .خىرىستىئانالر
ئىختىالپ قىلىشىپ 72پىرقىغا بۆلۈنۈپ كەتتى .كەلگۈسىدە بۇ ئۈممەت 73پىرقىغا بۆلۈنىدۇ .ئۇالردىن
بىر پىرقىسى جەننەتتە 72 ،پىرقىسى دوزاختا بولىدۇ» .ساھابىالر :ئۇ جەننەت ئەھلى كىملەر؟-
دەپ سورىغاندا ،پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم« :مەن ۋە مېنىڭ ساھابىلىرىم ماڭغان يولدا ماڭغانالردۇر»
دېدى﴿ .پەرۋەردىگارىڭ قىيامەت كۈنى ،ئۇالر ئىختىالپ قىلىشقان نەرسىلەر ئۈستىدە ،ئۇالرنىڭ
ئارىسىدا ئەلۋەتتە ھۆكۈم چىقىرىدۇ﴾.

*******
ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ﯓ ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ ﯘ ﯙ ﯚﯛ ﯜ ﯝ ﯞ
ﯟﯠﯡﯢﯣﯤﯥﯦﯧ ﯨﯩﯪ ﯫﯬﯭﯮ
ﯯ ﯰﯱﯲﯳﯴﯵﯶﯷﯸ ﯹﯺ ﯻﯼﯽ
ﯾﯿﰀﰁ ﰂ
مۇبادا سەن ساڭا بىز نازىل قىلغان كىتابتىن شەكلىنىدىغان بولساڭ ،سەندىن ئىلگىرى كىتاب
ئوقۇغانالر (يەنى تەۋرات بىلەن ئىنجىل نازىل قىلىنغان يەھۇدىيالر ۋە ناساراالر) دىن سوراپ باققىن،
شۈبھىسىزكى ،ساڭا پەرۋەردىگارىڭ تەرىپىدىن ھەق (قۇرئان) كەلدى .سەن ھەرگىز شەك قىلغۇچىالردىن
بولمىغىن﴿ .﴾94سەن ھەرگىز ﷲ نىڭ ئايەتلىرىنى ئىنكار قىلغۇچىالردىن بولمىغىن( ،ئۇنداق بولساڭ)
زىيان تارتقۇچىالردىن بولۇپ قالىسەن﴿ .﴾95شۈبھىسىزكى ،پەرۋەردىگارىڭنىڭ لەنىتىگە تېگىشلىك
بولغانالر ئىمان ئېيتمايدۇ﴿ .﴾96ئۇالرغا پۈتۈن مۆجىزىلەر كۆرسىتىلگەن تەقدىردىمۇ ،قاتتىق ئازابنى
كۆرمىگىچە (ئىمان ئېيتمايدۇ)﴿.﴾97

قۇرئان كەرىمنىڭ راستلىقى ھەققىدە ئىلگىرىكى
كىتابالردىمۇ دەلىللەرنىڭ بارلىقى
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :ئۇالر ئەلچىگە ـ ئۈممى پەيغەمبەرگە (يەنى مۇھەممەد
ئەلەيھىسساالمغا) ئەگىشىدۇ ،ئۇالر ئۆز ئىلكىدىكى تەۋرات ،ئىنجىلالردا ئۇنىڭ (سۈپىتىنىڭ) يېزىلغانلىقىنى
كۆرىدۇ﴾((( ئۇالر كىتابلىرىدىن ئۆگەنگەن بىلىم ئارقىلىق مۇھەممەد ئەلەيھىسساالمنىڭ ھەق پەيغەمبەر
ئىكەنلىكىنى خۇددى ئۆزلىرىنىڭ ئوغۇللىرىنى تونىغاندەك تونۇپ تۇرۇپمۇ ،ئۇ بىلىمگە شەك قىلىدۇ.
ئۇنى ئۆزگەرتىۋېتىدۇ ۋە ئالماشتۇرۋېتىدۇ .ئۆزلىرىگە قارشى پاكىت تۇرغۇزۇلغان تۇرۇقلۇق( ،ئۇالر) ئۇنىڭغا
ئىمان كەلتۈرمەيدۇ.
﴿شۈبھىسىزكى ،پەرۋەردىگارىڭنىڭ لەنىتىگە تېگىشلىك بولغانالر ئىمان ئېيتمايدۇ .ئۇالرغا پۈتۈن
مۆجىزىلەر كۆرسىتىلگەن تەقدىردىمۇ ،قاتتىق ئازابنى كۆرمىگىچە (ئىمان ئېيتمايدۇ)﴾ يەنى ئۇالر ئۆزلىرىگە

ئىمان ئەسقاتىدىغان چاغدا ئىمان ئېيتماي ،ئەكسىچە ئىمان ھېچ بىر جانغا ئەسقاتمايدىغان چاغدا ئىمان
((( يۇنۇس سۈرىسى 88ـ ئايەت.

225

ئېيتىدۇ .شۇڭالشقىمۇ مۇسا ئەلەيھىسساالم پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ قەۋمىگە بەتدۇئا قىلغاندا مۇنداق دېگەن:
﴿«ئى پەرۋەردىگارىمىز! كىشىلەرنى يولۇڭدىن ئازدۇرۇشى ئۈچۈن ـ ئى پەرۋەردىگارىمىز! ـ پىرئەۋنگە ۋە
ئۇنىڭ قەۋمىنىڭ چوڭلىرىغا ھاياتىي دۇنيادا زىننەت بۇيۇملىرىنى ،تۈرلۈك مال -مۈلۈكلەرنى بەردىڭ.
پەرۋەردىگارىمىز! ئۇالرنىڭ مال -مۈلۈكلىرىنى يوق قىلغىن ،ئۇالرنىڭ دىللىرىنى قاتتىق قىلغىن ،شۇنىڭ
بىلەن ئۇالر ئىمان ئېيتماي قاتتىق ئازابنى كۆرسۇن»﴾((( ﷲ تائاال مۇنداق دەيدۇ﴿ :بىز ئۇالرغا (يەنى
كۇففارالرغا) پەرىشتىلەرنى چۈشۈرگەن ،ئۆلۈكلەرنى ئۇالر بىلەن سۆزلەشتۈرگەن ،بىز ھەممە نەرسىنى
ئۇالرنىڭ ئالدىغا يىغىپ بەرگەن (يەنى ئۇالرنىڭ يۇقىرىقى تەلەپلىرىنى ئورۇنلىغان) تەقدىردىمۇ ،ﷲ
خالىمىغىچە ئۇالر ئىمان ئېيتمايدۇ ،لېكىن ئۇالرنىڭ تولىسى (بۇنى) ئۇقمايدۇ﴾(((.

*******
ﭑﭒ ﭓﭔﭕﭖ ﭗ ﭘﭙﭚ ﭛﭜ ﭝﭞﭟﭠﭡ
ﭢ ﭣ ﭤﭥﭦ
(ھاالك بولغان شەھەرلەر ئاھالىلىرى ئىچىدە) يۇنۇس قەۋمىدىن باشقىسىغا (ئازابنىڭ ئاالمىتىنى
كۆرۈپ) ئېيتقان ئىمانىنىڭ پايدىسى بولغىنى يوق ،يۇنۇس قەۋمى ئىمان ئېيتقاندا ،دۇنيا ھاياتىدا رەسۋا
قىلىدىغان ئازابنى ئۇالرنىڭ ئۈستىدىن كۆتۈرۈۋەتتۇق ،ئۇالرنى مەلۇم ۋاقىتقىچە (يەنى ئەجىلى يەتكەنگە
قەدەر دۇنيادىكى شەيئىلەردىن) بەھرىمەن قىلدۇق﴿.﴾98

ئازاب كېلىۋاتقان چاغدا ئېيتقان ئىماننىڭ پەقەت يۇنۇس
ئەلەيھىسساالمنىڭ قەۋمىگىال مەنپەئەت قىلغانلىقى

226

Sez Uygur ädäbiyättän 1 tekst ukıdıgız.
Çirattagı - Tefsir İbni Kesir - 03 - 20
  • Büleklär
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 01
    Süzlärneñ gomumi sanı 1940
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1031
    30.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 02
    Süzlärneñ gomumi sanı 1922
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 940
    36.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    60.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 03
    Süzlärneñ gomumi sanı 3421
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1303
    34.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 04
    Süzlärneñ gomumi sanı 3677
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1510
    30.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 05
    Süzlärneñ gomumi sanı 3649
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1496
    32.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 06
    Süzlärneñ gomumi sanı 3859
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1377
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 07
    Süzlärneñ gomumi sanı 3794
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1391
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 08
    Süzlärneñ gomumi sanı 3700
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1415
    33.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 09
    Süzlärneñ gomumi sanı 3732
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1319
    35.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 10
    Süzlärneñ gomumi sanı 3689
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1423
    33.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 11
    Süzlärneñ gomumi sanı 3717
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1430
    34.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    57.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 12
    Süzlärneñ gomumi sanı 3798
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1565
    35.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 13
    Süzlärneñ gomumi sanı 3702
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1468
    31.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 14
    Süzlärneñ gomumi sanı 3627
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1412
    33.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 15
    Süzlärneñ gomumi sanı 3720
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1522
    34.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 16
    Süzlärneñ gomumi sanı 3722
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1480
    31.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 17
    Süzlärneñ gomumi sanı 3603
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1403
    34.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 18
    Süzlärneñ gomumi sanı 3733
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1486
    32.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 19
    Süzlärneñ gomumi sanı 3590
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1477
    31.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 20
    Süzlärneñ gomumi sanı 3696
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1410
    34.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 21
    Süzlärneñ gomumi sanı 3729
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1450
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 22
    Süzlärneñ gomumi sanı 3761
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1439
    30.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 23
    Süzlärneñ gomumi sanı 3787
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1439
    30.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 24
    Süzlärneñ gomumi sanı 3753
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1382
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 25
    Süzlärneñ gomumi sanı 3667
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1324
    34.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 26
    Süzlärneñ gomumi sanı 3756
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1439
    32.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 27
    Süzlärneñ gomumi sanı 3846
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1444
    31.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 28
    Süzlärneñ gomumi sanı 3697
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1368
    29.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    41.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 29
    Süzlärneñ gomumi sanı 3800
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1361
    29.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    40.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 30
    Süzlärneñ gomumi sanı 3680
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1515
    34.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 31
    Süzlärneñ gomumi sanı 3694
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1445
    31.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 32
    Süzlärneñ gomumi sanı 3788
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1474
    34.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 33
    Süzlärneñ gomumi sanı 3728
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1430
    33.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 34
    Süzlärneñ gomumi sanı 3689
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1416
    33.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 35
    Süzlärneñ gomumi sanı 3684
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1479
    30.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 36
    Süzlärneñ gomumi sanı 3742
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1474
    33.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 37
    Süzlärneñ gomumi sanı 3638
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1437
    33.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 38
    Süzlärneñ gomumi sanı 3604
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1503
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 39
    Süzlärneñ gomumi sanı 3612
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1421
    32.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 40
    Süzlärneñ gomumi sanı 3633
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1436
    34.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 41
    Süzlärneñ gomumi sanı 3657
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1499
    29.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 42
    Süzlärneñ gomumi sanı 3658
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1412
    32.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 43
    Süzlärneñ gomumi sanı 3715
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1472
    32.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 44
    Süzlärneñ gomumi sanı 3805
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1510
    29.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 45
    Süzlärneñ gomumi sanı 3699
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1399
    34.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 46
    Süzlärneñ gomumi sanı 3615
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1447
    31.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 47
    Süzlärneñ gomumi sanı 3637
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1229
    36.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 48
    Süzlärneñ gomumi sanı 3673
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1010
    34.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 49
    Süzlärneñ gomumi sanı 3595
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1485
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 50
    Süzlärneñ gomumi sanı 3641
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1351
    35.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 51
    Süzlärneñ gomumi sanı 3694
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1420
    31.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 52
    Süzlärneñ gomumi sanı 3666
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1499
    34.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 53
    Süzlärneñ gomumi sanı 3611
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1384
    31.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 54
    Süzlärneñ gomumi sanı 3585
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1346
    35.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 55
    Süzlärneñ gomumi sanı 3712
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1359
    35.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 56
    Süzlärneñ gomumi sanı 3631
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1364
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 57
    Süzlärneñ gomumi sanı 3671
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1364
    35.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 58
    Süzlärneñ gomumi sanı 3737
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1412
    31.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 59
    Süzlärneñ gomumi sanı 3741
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1414
    31.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    42.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 60
    Süzlärneñ gomumi sanı 3599
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1386
    33.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 61
    Süzlärneñ gomumi sanı 3877
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1184
    31.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 62
    Süzlärneñ gomumi sanı 3683
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1419
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 63
    Süzlärneñ gomumi sanı 135
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 103
    61.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    67.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    70.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.