Latin

Tefsir İbni Kesir - 03 - 12

Süzlärneñ gomumi sanı 3798
Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1565
35.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
48.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
56.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
ads place
بار .ئۇ بۇ بۈيۈك سودىنى ئەمەلگە ئاشۇرىدۇ ياكى ئەمەلگە ئاشۇرماستىن ئۆلۈپ كېتىدۇ -،دېدى.
ئاندىن بۇ ئايەتنى ئوقۇدى .شۇنىڭ ئۈچۈن ﷲ يولىدا قورال كۆتۈرۈپ چىققان ئادەمنى :ﷲ
بىلەن سودىالشتى ۋە ئۇنى ئەمەلگە ئاشۇردى -،دەپ ئاتايدۇ.
﴿ئۇالر ﷲ نىڭ يولىدا ئۇرۇش قىلىپ (دۈشمەنلەرنى) ئۆلتۈرىدۇ ۋە ئۆلتۈرۈلىدۇ (يەنى
دۈشمەنلەر بىلەن جىھاد قىلىپ شېھىت بولىدۇ)﴾ يەنى ئۇالر دۈشمەنلەرنى ئۆلتۈرسۇن ياكى ئۆزلىرى

شېھىت بولسۇن ۋە ياكى بىر قىسىم دۈشمەنلەرنى ئۆلتۈرۈپ ئاندىن شېھىت بولسۇن ،بۇالرنىڭ
ھەممىسى ئوخشاشتۇر .ئۇالرنىڭ جەننەتكە كىرىشى چوقۇم ۋاجىب بولىدۇ.
بۇ ھەقتە ئىمام بۇخارى ۋە مۇسلىم پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت
قىلىدۇ« :بىر كىشى ﷲ يولىدا جىھاد قىلىشقا چىقسا ،ﷲ تائاال :بۇ بەندەم پەقەت مېنىڭ
يولۇمدا جىھاد قىلىش ،پەيغەمبەرلەرنى تەستىقالش ئۈچۈنال چىقتى دەپ ،ئەگەر ئۇ كىشى قەبزى
روھ قىلىنسا ،ئۇنى جەننەتكە كىرگۈزۈشكە؛ ئۆيىگە (ساالمەت) قايتۇرۇلسا ،جىھاد يولىدا ئېرىشكەن
ئەجرى ياكى ئالغان غەنىمىتى بىلەن قايتۇرۇشقا كاپالەتلىك قىلىدۇ».

﴿(جىھاد قىلغۇچىالرغا جەننەتنى ۋەدە قىلىش) تەۋراتتا ،ئىنجىلدا ۋە قۇرئاندا زىكرى قىلىنغان
(ﷲ نىڭ) راست ۋەدىسىدۇر﴾ بۇ ئايەت ۋەدىنىڭ راست ئىكەنلىكىنى تەكىتلەيدۇ ۋە ﷲ تائاالنىڭ

ئۇ ۋەدىنى ئۆز ئۈستىگە ئالغانلىقىنى ،بۇ ۋەدىنى مۇسا ئەلەيھىسساالمغا نازىل قىلغان تەۋرات ،ئىسا
ئەلەيھىسساالمغا نازىل قىلغان ئىنجىل ۋە مۇھەممەد ئەلەيھىسساالمغا نازىل قىلغان قۇرئان قاتارلىق
كاتتا كىتابالردا پەيغەمبەرلىرىگە نازىل قىلغانلىقىنى خەۋەر قىلىدۇ.

﴿ۋەدىسىگە ﷲ دىنمۇ بەك ۋاپا قىلغۇچى كىم بار؟ (يەنى ﷲ دىنمۇ ۋاپادار ئەھەدى يوق)﴾

ﷲ تائاال ۋەدىسىگە ھەرگىز خىالپلىق قىلمايدۇ .ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :ﷲ دىنمۇ
توغرا سۆزلۈك كىم بار؟ (يەنى سۆزىدە ،ۋەدىسىدە ﷲ دىنمۇ سادىق ھېچكىم يوق)﴾(((﴿ ،ﷲ
دىنمۇ راست سۆزلۈك كىم بار؟ (يەنى ﷲ دىنمۇ راست سۆزلۈك ھېچ ئەھەدى بولمايدۇ)﴾(((.
﴿قىلغان بۇ سوداڭالردىن خۇشال بولۇڭالر ،بۇ زور مۇۋەپپەقىيەتتۇر﴾ يەنى كىم بۇ سودىنىڭ
تەلىۋىنى ئورۇنلىسا ۋە بۇ ۋەدىنى ئەمەلگە ئاشۇرسا ،ئۇ كاتتا مۇۋەپپەقىيەت ۋە مەڭگۈلۈك جەننەت
بىلەن خۇش خەۋەر ئالسۇن.

*******
ﭑﭒﭓﭔ ﭕﭖﭗ
((( نىسا سۈرىسى 87ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( نىسا سۈرىسى 122ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

129

ﭘ ﭙﭚﭛﭜﭝﭞﭟ ﭠ ﭡﭢ
(گۇناھلىرىدىن) تەۋبە قىلغۇچىالر( ،ئىخالس بىلەن) ئىبادەت قىلغۇچىالر( ،ﷲ غا)
ھەمدۇسانا ئېيتقۇچىالر ،روزا تۇتقۇچىالر ،رۇكۇ قىلغۇچىالر ،سەجدە قىلغۇچىالر ،ياخشى ئىشالرغا
دەۋەت قىلىپ ،يامان ئىشالردىن توسقۇچىالر ،ﷲ نىڭ بەلگىلىمىلىرىگە رىئايە قىلغۇچىالر (يەنى
ﷲ نىڭ بېكىتكەن پەرزلىرىنى ئادا قىلىپ ،نەھيى قىلغان ئىشلىرىدىن يانغۇچىالر ھەم ئەھلى
جەننەتتۇر)؛ مۆمىنلەرگە (جەننەت بىلەن) خۇش خەۋەر بەرگىن﴿.﴾112
ﷲ تائاال مانا بۇ گۈزەل سۈپەت ۋە ئالىي خىسلەتلەر بىلەن تەرىپلەنگەن مۆمىنلەرنىڭ
جانلىرىنى ۋە ماللىرىنى سېتىۋالدى.
﴿تەۋبە قىلغۇچىالر﴾ يەنى ھەممە گۇناھلىرىدىن تەۋبە قىلغۇچىالر ۋە گۇناھ ئىشالرنى تەرك
ئەتكۈچىلەر.
﴿ئىبادەت قىلغۇچىالر﴾ يەنى سۆزى ۋە ئىش ـ ھەرىكىتى ئارقىلىق پەرۋەردىگارىغا قىلىدىغان
ئىبادەتنى ئىخالس بىلەن ئادا قىلغۇچىالر .سۆز ئارقىلىق قىلىدىغان ئەڭ خالىس ئىبادەت
ﷲ تائاالغا ھەمدۇسانا ئېيتىشتۇر .شۇڭا ﷲ تائاال مۇنداق دەيدۇ(﴿ :ﷲ غا) ھەمدۇسانا
ئېيتقۇچىالر﴾.
ئىش ـ ھەرىكەت ئارقىلىق قىلىدىغان ئەڭ ئەۋزەل ئىبادەت روزا تۇتۇشتۇر .روزا تۇتۇش
يېمەك ـ ئىچمەك ۋە جىنسىي مۇناسىۋەت ئۆتكۈزۈش قاتارلىق كۆڭۈل تارتىدىغان نەرسىلەرنى
تەرك ئېتىشتىن ئىبارەتتۇر .شۇڭا ﷲ تائاال مۇنداق دەيدۇ﴿ :روزا تۇتقۇچىالر﴾.
ﷲ تائاال پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ ئاياللىرىنىمۇ بۇ سۈپەت بىلەن سۈپەتلەپ مۇنداق
دېگەن ﴿روزا تۇتقۇچى ئايالالر﴾((( .رۇكۇ قىلىش ۋە سەجدە قىلىش ناماز ئوقۇش دېمەكتۇر.
شۇڭا ﷲ تائاال مۇنداق دېدى﴿ :رۇكۇ قىلغۇچىالر ،سەجدە قىلغۇچىالر﴾.

130

ئۇالر بۇ ئىبادەتلىرىنى قىلىش بىلەن بىرگە ،ﷲ تائاالنىڭ بەندىلىرىگە پايدا -مەنپەئەت
يەتكۈزىدۇ .ئۇالرنى ياخشىلىققا بۇيرۇش ۋە يامانلىقتىن توسۇش ئارقىلىق ﷲ تائاالغا ئىتائەت
قىلىشقا يېتەكلەيدۇ .ئۇالر نېمىنى قىلىشنىڭ ۋاجىب ئىكەنلىكىنى ۋە نېمىنى قىلماسلىقنىڭ
الزىملىقىنى ئوبدان بىلىدۇ .ئۇالر ﷲ تائاالنىڭ شەرىئەتتە بەلگىلىگەن ھاالل ـ ھارامدىن
ئىبارەت بەلگىلىمىلىرىنى ئىلمىي ۋە ئەمەلىي ئاساستا قوغدايدۇ .بۇ ئارقىلىق ئۇالر ﷲ تائاالغا
سەمىمىي ئىبادەت قىلىش ،ﷲ تائاالنىڭ بەندىلىرىگە ۋەز ـ نەسىھەت قىلىش بۇرچىنى ئادا
قىلىدۇ.
شۇڭا ﷲ تائاال مۇنداق دەيدۇ﴿ :مۆمىنلەرگە (جەننەت بىلەن) خۇش خەۋەر بەرگىن﴾

چۈنكى ئىمان يۇقىرىدىكى ئىشالرنىڭ ھەممىسىنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ .بۇ خىسلەتلەر بىلەن
سۈپەتلەنگەنلەر ھەقىقىي بەخت ـ سائادەتكە ئىرىشكۈچىلەردۇر.
((( تەھرىم سۈرىسى 5ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

تەۋبە سۈرىسى

*******
ﭣﭤ ﭥﭦﭧﭨ ﭩﭪﭫ ﭬﭭﭮﭯﭰ
ﭱ ﭲ ﭳ ﭴ ﭵ ﭶ ﭷ ﭸ ﭹ ﭺ ﭻﭼ ﭽ ﭾ
ﭿﮀﮁ ﮂﮃﮄﮅﮆﮇﮈﮉﮊﮋﮌ ﮍ ﮎ ﮏ
پەيغەمبەرگە ۋە مۆمىنلەرگە مۇشرىكالرنىڭ ئەھلى دوزاخ ئىكەنلىكى ئېنىق مەلۇم بولغاندىن
كېيىن ،مۇشرىكالر ئۇالرنىڭ تۇغقىنى بولغان تەقدىردىمۇ ،ئۇالرغا مەغپىرەت تەلەپ قىلىشى
دۇرۇس ئەمەس﴿ .﴾113ئىبراھىمنىڭ ئاتىسىغا مەغپىرەت تەلەپ قىلىشى ئۇنىڭغا ئىلگىرى قىلغان
ۋەدىسىنى ئورۇنالش ئۈچۈن ئىدى .ئۇنىڭغا ئاتىسىنىڭ ﷲ نىڭ دۈشمىنى ئىكەنلىكى ئېنىق
مەلۇم بولغاندىن كېيىن ،ئۇ ئاتىسى بىلەن ئادا -جۇدا بولدى .ئىبراھىم بولسا ،ھەقىقەتەن كۆپ
ئاھ چەككۈچى (يەنى كۆڭلى يۇمشاق)( ،يەتكەن ئەزىيەتلەرگە) چىداملىق ئىدى﴿.﴾114

مۇشرىكالرغا دۇئا قىلىشنىڭ مەنئىي قىلىنغانلىقى
ئىمام ئەھمەد ئىبنى مۇسەييىبتىن ئۇنىڭ ئاتىسىنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ:
ئەبۇتالىب سەكراتقا چۈشۈپ قالغاندا ،پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم ئۇنىڭ قېشىغا كىردى .ئۇنىڭ
قېشىدا ئەبۇجەھل بىلەن ئابدۇلالھ ئىبنى ئەبۇئۇمەييە بار ئىدى .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم« :ئى
تاغا! “الئىالھە ئىللەلالھۇ” يەنى ﷲ دىن باشقا ھېچ ئىالھ يوق دەپ شاھادەت ئېيتقىن .مەن
غالىب ۋە بۈيۈك ﷲ تائاالنىڭ دەرگاھىدا بۇ ئېيتقان شاھادىتىڭنى سېنىڭ پايداڭ ئۈچۈن پاكىت
قىلىمەن» دېدى.
ئەبۇجەھل بىلەن ئابدۇلالھ ئىبنى ئۇمەييە :ئى ئەبۇتالىب! سەن ئابدۇلمۇتەللىبنىڭ دىنىدىن
يۈز ئۆرۈمسەن؟ -دېدى .شۇنىڭ بىلەن ئەبۇتالىب :مەن ئابدۇلمۇتەللىبنىڭ دىنىدىمەن -،دېدى.
پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم« :مەن ساڭا مەغپىرەت تىلەشتىن چەكلەنمىسەمال ،ساڭا چوقۇم مەغپىرەت
تىلەيمەن» دېدى .ئاندىن﴿ :پەيغەمبەرگە ۋە مۆمىنلەرگە مۇشرىكالرنىڭ ئەھلى دوزاخ ئىكەنلىكى

(((

ئېنىق مەلۇم بولغاندىن كېيىن ،مۇشرىكالر ئۇالرنىڭ تۇغقىنى بولغان تەقدىردىمۇ ،ئۇالرغا مەغپىرەت
تەلەپ قىلىشى دۇرۇس ئەمەس﴾ دېگەن ئايەت نازىل بولدى.

پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم ھەققىدە﴿ :شۈبھىسىزكى ،سەن خالىغان ئادىمىڭنى ھىدايەت
قىاللمايسەن ،لېكىن ﷲ ئۆزى خالىغان ئادەمنى ھىدايەت قىلىدۇ﴾((( دېگەن ئايەت نازىل بولدى.
بۇ ھەدىسنى ئىمام بۇخارى ۋە مۇسلىممۇ رىۋايەت قىلغان.
ئىبنى جەرىر سۇاليمان ئىبنى بۇرەيدەدىن ئۇنىڭ ئاتىسىنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت
قىلىدۇ :پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم مەككىگە كەلگەندە ،بىر قەبرە ئىزىنىڭ قېشىغا كېلىپ ئولتۇرۇپ،
مۇناجات قىلىشقا باشلىدى .ئاندىن ئىنتايىن غەمكىن ھالدا ئورنىدىن تۇردى .بىز :ئى ﷲ نىڭ
((( ئابدۇلمۇتەللىب ئەبۇتالىبنىڭ ئاتىسى بولۇپ ،ئۇمۇ مۇشرىكالرنىڭ دىنىغا ئېتىقاد قىالتتى.
((( قەسەس سۈرىسى 56ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

131

پەيغەمبىرى! بىز سېنىڭ قىلغان ئىشلىرىڭنى كۆردۇق -،دېدۇق .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم« :مەن
پەرۋەردىگارىمدىن ئانامنىڭ قەبرىسىنى زىيارەت قىلىشقا ئىزنى سورىدىم ،ئۇ ماڭا ئىزنى بەردى
ۋە ئۇنىڭدىن ئانامغا مەغپىرەت تەلەپ قىلىشقا ئىزنى سوردۇم ،ئۇ ماڭا ئىزنى بەرمىدى» دېدى.
پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم شۇ كۈندىكىدەك كۆپ يىغالپ باققان ئەمەس ئىدى.
ئەۋفىي ﷲ تائاالنىڭ﴿ :پەيغەمبەرگە ۋە مۆمىنلەرگە مۇشرىكالرنىڭ ئەھلى دوزاخ ئىكەنلىكى
ئېنىق مەلۇم بولغاندىن كېيىن ،مۇشرىكالر ئۇالرنىڭ تۇغقىنى بولغان تەقدىردىمۇ ،ئۇالرغا مەغپىرەت
تەلەپ قىلىشى دۇرۇس ئەمەس﴾ دېگەن ئايىتى ھەققىدە ئىبنى ئابباسنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى

رىۋايەت قىلىدۇ :پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم ئانىسىغا مەغپىرەت تىلىمەكچى بولدى ،غالىب ۋە بۈيۈك
ﷲ ئۇنى ئۇنداق قىلىشتىن توستى .ئۇ« :ﷲ تائاالنىڭ دوستى ئىبراھىم ئەلەيھىسساالم ھەقىقەتەن
ئاتىسىغا مەغپىرەت تىلىگەنغۇ؟» دېدى .شۇنىڭ بىلەن ﷲ تائاال﴿ :ئىبراھىمنىڭ ئاتىسىغا مەغپىرەت
تەلەپ قىلىشى ئۇنىڭغا ئىلگىرى قىلغان ۋەدىسىنى ئورۇنالش ئۈچۈن ئىدى﴾ دېگەن ئايەتنى نازىل
قىلدى.
ئەلىي ئىبنى ئەبۇتەلھە بۇ ئايەت ھەققىدە يەنە ئىبنى ئابباسنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت
قىلىدۇ :مۇسۇلمانالر مۇشرىكالرغا مەغپىرەت تەلەپ قىالتتى .بۇ ئايەت نازىل بولغاندىن كېيىن ،ئۇالر
ئۆلگەن مۇشرىكالرغا مەغپىرەت تەلەپ قىلىشتىن توختىدى .بىراق ئۇالر تىرىك مۇشرىكالرغا (ئۇالر
ئۆلگەنگە قەدەر) مەغپىرەت تەلەپ قىلىشتىن چەكلەنمىدى .ئاندىن ﷲ﴿ :ئىبراھىمنىڭ ئاتىسىغا
مەغپىرەت تەلەپ قىلىشى ئۇنىڭغا ئىلگىرى قىلغان ۋەدىسىنى ئورۇنالش ئۈچۈن ئىدى﴾ دېگەن
ئايەتنى نازىل قىلدى.
﴿ئۇنىڭغا ئاتىسىنىڭ ﷲ نىڭ دۈشمىنى ئىكەنلىكى ئېنىق مەلۇم بولغاندىن كېيىن ،ئۇ ئاتىسى
بىلەن ئادا ـ جۇدا بولدى﴾ ئىبنى ئابباس مۇنداق دەيدۇ :ئىبراھىم ئەلەيھىسساالم ئاتىسىغا ئىزچىل

ھالدا مەغپىرەت تەلەپ قىلىپ تۇردى .ئاخىرى ئاتىسى مۇشرىك ھالەتتە ئۆلدى .ئۇنىڭغا ئاتىسىنىڭ
ﷲ تائاالنىڭ دۈشمىنى ئىكەنلىكى ئېنىق مەلۇم بولغاندىن كېيىن ،ئۇ ئاتىسىدىن ئادا ـ جۇدا
بولدى.
يەنە بىر رىۋايەتتە ئىبنى ئابباس مۇنداق دەيدۇ :ئۇنىڭ ئاتىسى ئۆلگەندىن كېيىن ،ئۇنىڭغا
ئاتىسىنىڭ ﷲ تائاالنىڭ دۈشمىنى ئىكەنلىكى ئېنىق مەلۇم بولدى .مۇجاھىد ،زەھھاك ،قەتادە ۋە
باشقىالرمۇ مۇشۇنىڭغا ئوخشاش دېگەن.

132

ئۇبەيدە ئىبنى ئۇمەير ۋە سەئىد ئىبنى جۇبەير مۇنداق دەيدۇ :ئىبراھىم ئەلەيھىسساالم
ئاتىسىدىن قىيامەت كۈنى (ئاتىسى دوزاخقا تاشلىنىدىغان چاغدا) ئادا ـ جۇدا بولىدۇ .بۇ ۋاقىتتا
ئاتىسىنىڭ يۈزىنى چاڭ ـ توزان بېسىپ قارىداپ كېتىدۇ .ئۇ :ئى ئىبراھىم! مەن ھەقىقەتەن دۇنيادا
ساڭا ئاسىيلىق قىلغان ئىكەنمەن ،بۈگۈن ساڭا ھەرگىز ئاسيىلىق قىلمايمەن -،دەيدۇ .ئىبراھىم
ئەلەيھىسساالم :ئى پەرۋەردىگارىم! سەن ماڭا خااليىق ھېساب بېرىش ئۈچۈن تىرىلدۈرىلىدىغان كۈندە
مېنى رەسۋا قىلماسلىققا ۋەدە بەرگەن ئەمەسمىدىڭ؟ مەن ئۈچۈن ئاتامنى سېنىڭ رەھمىتىڭدىن
مەھرۇم قىلىشىڭدىنمۇ ئارتۇق رەسۋالىق بارمۇ؟ -دەيدۇ .شۇنىڭ بىلەن ،ئۇنىڭغا :ئارقاڭدىكى
نەرسىگە قارىغىن -،دېيىلىدۇ .ئۇ ئارقىسىغا قارىسا ،ئاغزى ـ بۇرنى قانغا بويالغان قاپالن تۇرغان.
يەنى ئاتىسىنىڭ سۈرىتى يىرتقۇچ ھايۋاننىڭ سۈرىتىگە ئۆزگەرتىۋېتىلگەن .ئاندىن ئۇ ھايۋان تۆت

تەۋبە سۈرىسى

پۇتىدىن تۇتۇپ ،سۆرۈلۈپ دوزاخقا تاشلىنىدۇ.
﴿ئىبراھىم بولسا ھەقىقەتەن كۆپ ئاھ چەككۈچى (يەنى كۆڭلى يۇمشاق)( ،يەتكەن
ئەزىيەتلەرگە) چىداملىق ئىدى﴾ ئىبنى ئابباسنىڭ بۇ ئايەت ھەققىدە مۇنداق دېگەنلىكى رىۋايەت

قىلىنىدۇ :ئىبراھىم ئەلەيھىسساالم كۆپ دۇئا قىلغۇچى ئادەم ئىدى .بەزى تەپسىرشۇناسالر :ئۇ ﷲ
تائاالغا بەك يالۋۇرغۇچى ئىدى -،دېدى .بەزىلەر :ئۇ ناھايىتى مېھرىبان ئىدى -،دېدى .بەزىلەر:
ئۇ ﷲ تائاالغا ھەقىقىي ئىشەنگۈچى مۆمىن ئىدى -،دېدى .بەزىلەر :ئۇ ﷲ تائاالغا كۆپ تەسبىھ
ئېيتقۇچى ئىدى -،دېدى.

*******
ﮐﮑﮒﮓ ﮔﮕﮖﮗﮘ ﮙﮚﮛﮜﮝﮞ ﮟﮠﮡﮢﮣﮤ
ﮥ ﮦﮧﮨﮩﮪﮫﮬﮭﮮﮯﮰ ﮱﯓﯔﯕﯖﯗﯘ
ﷲ بىرەر قەۋمنى ھىدايەت قىلغاندىن كېيىن ،ئۇالر ساقلىنىشقا تېگىشلىك ئىشالرنى بايان
قىلماي تۇرۇپ ،ئۇالرنى گۇمراھ قىلمايدۇ (يەنى گۇمراھلىققا ھۆكۈم قىلمايدۇ) ،ﷲ ھەقىقەتەن ھەر
نەرسىنى بىلىپ تۇرغۇچىدۇر﴿ .﴾115شۈبھىسىزكى ،ئاسماننىڭ ۋە زېمىننىڭ پادىشاھلىقى ﷲ غا
خاستۇر ،ﷲ (ئۆلۈكنى) تىرىلدۈرىدۇ( ،تىرىكنى) ئۆلتۈرىدۇ ،سىلەرگە ﷲ دىن باشقا ھېچ دوست
ۋە مەدەتكار يوق﴿.﴾116

بىرەر قەۋمنىڭ دەلىل ـ پاكىت كۆرسىتىلمەي تۇرۇپ جازاالنمايدىغانلىقى
ﷲ تائاال بۇ ئايەتتە ئۆزىنىڭ ئۇلۇغ زاتىدىن ۋە ئادىل ھۆكمىدىن خەۋەر بېرىپ ،بىرەر
قەۋمنى (ئۇالرغا) پەيغەمبەر ئەۋەتىش ئارقىلىق ھەقنى يەتكۈزمەي ۋە ئۇالرغا روشەن دەلىل ـ
پاكىتالرنى كۆرسەتمەي تۇرۇپ گۇمراھ قىلمىغانلىقىنى بايان قىلىدۇ .ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق
دەيدۇ﴿ :سەمۇدقا بولسا توغرا يولنى كۆرسەتتۇق ،ئۇالر ھىدايەتتىن كورلۇق (يەنى گۇمراھلىق) نى
ئارتۇق بىلدى .قىلمىشلىرى تۈپەيلىدىن ،ئۇالرنى خار قىلغۇچى چاقماق ئازابى ھاالك قىلدى﴾(((.
﴿ﷲ بىرەر قەۋمنى ھىدايەت قىلغاندىن كېيىن ،ئۇالر ساقلىنىشقا تېگىشلىك ئىشالرنى بايان
قىلماي تۇرۇپ ،ئۇالرنى گۇمراھ قىلمايدۇ (يەنى گۇمراھلىققا ھۆكۈم قىلمايدۇ)﴾ مۇجاھىد بۇ ئايەت

ھەققىدە مۇنداق دەيدۇ :غالىب ۋە بۈيۈك ﷲ بۇ ئايەتتە مۆمىنلەرنىڭ مۇشرىكالرغا مەغپىرەت
تەلەپ قىلىشنى تاشلىشىنى ئاالھىدە تەكىتلەيدۇ ۋە ئۇالرنىڭ ﷲ تائاالغا ئاسىيلىق قىلىشىنى
ياكى ئىتائەت قىلىشىنى ئاممىباب ھالدا بايان قىلىدۇ .ﷲ تائاالنىڭ بۇيرۇقىنى ئورۇنالڭالر ياكى
ئورۇنلىماڭالر ،بۇ سىلەرگە باغلىقتۇر.
ئىبنى جەرىر ئېيتىدۇكى ،ﷲ تائاال مۇنداق دەيدۇ :ﷲ سىلەرگە ھىدايەتنى رىزىق قىلىپ
بەرگەن ،سىلەرنى ﷲ تائاالغا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىگە ئىشىنىشكە مۇۋەپپەق قىلغاندىن كېيىن،
((( فۇسسىلەت سۈرىسى 17ـ ئايەت.

133

سىلەرنى ئۆلگەن مۇشرىكالرغا مەغپىرەت تەلەپ قىلىشتىن توسماي تۇرۇپ ،ئۇالرغا مەغپىرەت تەلەپ
قىلغانلىقىڭالر سەۋەبىدىن سىلەرگە گۇمراھلىق بىلەن ھۆكۈم قىلمايدۇ .ﷲ سىلەرنى ئۇالرغا
مەغپىرەت تەلەپ قىلىشتىن توسقاندىن كېيىن ،سىلەر ئۇنىڭدىن يېنىشىڭالر كېرەك.
ئۇالرغا مەغپىرەت تەلەپ قىلىشنىڭ گۇناھ ئىكەنلىكىنى ﷲ سىلەرگە بايان قىلىپ ،سىلەرنى
ئۇنىڭدىن توسۇشتىن ئىلگىرى ،سىلەر ئۇالرغا مەغپىرەت تەلەپ قىلغان بولساڭالر ،ئاندىن ﷲ
سىلەرنى ئۇنىڭدىن توسسا ،سىلەر ئۇنىڭغا ئەمەل قىلساڭالر ،ﷲ سىلەرگە ھەرگىز گۇمراھلىق
بىلەن ھۆكۈم قىلمايدۇ .ئىتائەت قىلىش ياكى ئاسىيلىق قىلىش پەقەت بىرەر ئىشنى قىلىشقا
بۇيرۇلغان ياكى ئۇنى قىلىشتىن توسۇلغان چاغدىال مەيدانغا چىقىدۇ .ئەگەر بىر ئادەم بىرەر ئىشنى
قىلىشقا بۇيرۇلمىسا ياكى ئۇنى قىلىشتىن توسۇلمىسا ،ئۇ بۇيرۇلمىغان ئىشنى ياكى چەكلەنمىگەن
ئىشنى قىلغانلىقى ئۈچۈن ،ئىتائەت قىلغۇچى ياكى ئاسىيلىق قىلغۇچى ھېسابالنمايدۇ.
﴿شۈبھىسىزكى ،ئاسماننىڭ ۋە زېمىننىڭ پادىشاھلىقى ﷲ غا خاستۇر ،ﷲ (ئۆلۈكنى)
تىرىلدۈرىدۇ( ،تىرىكنى) ئۆلتۈرىدۇ،سىلەرگە ﷲ دىن باشقا ھېچ دوست ۋە مەدەتكار يوق﴾ ئىبنى

جەرىر مۇنداق دەيدۇ :ﷲ تائاال بۇ ئايەتتە مۆمىن بەندىلىرىنى مۇشرىكالرغا ۋە كاپىرالرنىڭ
پادىشاھلىرىغا قارشى ئۇرۇش قىلىشقا ،ئاسمانالرنىڭ ۋە زېمىننىڭ پادىشاھى ﷲ تائاالنىڭ ياردەم
بېرىدىغانلىقىغا ئىشىنىشكە ،ﷲ تائاالنىڭ دۈشمەنلىرىدىن قورقماسلىققا رىغبەتلەندۈرىدۇ .شەك ـ
شۈبھىسىزكى ،ئۇالرنىڭ ﷲ تائاالدىن باشقا ھېچ دوستى ۋە مەدەتكارى يوقتۇر.

*******
ﯙﯚﯛﯜ ﯝﯞﯟﯠﯡﯢ ﯣﯤﯥ
ﯦﯧﯨﯩﯪﯫ ﯬ ﯭﯮ ﯯﯰﯱ ﯲﯳﯴﯵ
ﷲ ھەقىقەتەن پەيغەمبەرنىڭ ۋە ئۇنىڭغا قىيىنچىلىق پەيتىدە ئەگەشكەن مۇھاجىرالر
ۋە ئەنسارالرنىڭ تەۋبىسىنى قوبۇل قىلدى( .ئەينى زاماندا) ئۇالرنىڭ ئارىسىدىكى بىر تۈركۈم
كىشىلەرنىڭ دىللىرى ھەقتىن بۇرۇلۇپ كېتىشكە تاس قالغاندىن كېيىن ،ﷲ ئۇالرنىڭ تەۋبىسىنى
قوبۇل قىلدى .ﷲ ئۇالرغا تولىمۇ مەرھەمەتلىك ،ناھايىتى مېھرىباندۇر﴿.﴾117

تەبۇك غازىتىنىڭ بايانى
134

مۇجاھىد ۋە بىر قانچە كىشى مۇنداق دەيدۇ :بۇ ئايەت تەبۇك غازىتى ھەققىدە نازىل بولدى.
بۇ شۇنىڭ ئۈچۈنكى ،مۇسۇلمانالر تەبۇك غازىتىغا ئىنتايىن ناچار شارائىتتا ،قورغاقچىلىق يۈز بەرگەن
يىلدا ،ھاۋا قاتتىق ئىسسىپ كەتكەن ،ئوزۇق ـ تۈلۈك ۋە سۇ ئىنتايىن كەمچىل بولغان بىر پەيتتە
چىققان ئىدى.
قەتادە مۇنداق دەيدۇ :تەبۇك غازىتى بولغان يىلى مۇسۇلمانالر تومۇز ئىسسىقتا شامغا قاراپ
يولغا چىقتى .ئۇالرنىڭ قانچىلىك جاپا چەككەنلىكىنى ﷲ تائاال ئۆزى بىلىدۇ .ئۇالر بۇ غازاتتا
ئىنتايىن ئېغىر كۈنلەرنى بېشىدىن كەچۈرگەن ئىدى .بىزگە خەۋەر قىلىنىشىچە ،ئۇالر ھەتتا بىر

تەۋبە سۈرىسى

تال خورمىنى ئىككى ئادەم ئوتتۇرىدىن بۆلۈپ يېگەن ،بەزى ئادەملەر خورمىنى قولدىن ـ قولغا
ئۆتكۈزۈپ بىرسى شۈمۈپ بولغاندىن كېيىن ،يەنە بىرسى شۈمۈپ ،ئۇنىڭ ئۈستىگە سۇ ئىچىپ جان
كەچۈرگەن .بەزىلەر بۇ قىيىنچىلىققا بەرداشلىق بېرەلمەي ،ھەقتىن يېنىپ كەتكىلى تاس قالغان
ئىدى .شۇنىڭ بىلەن ،ﷲ تائاال ئۇالرنىڭ تەۋبىسىنى قوبۇل قىلىپ ،ئۇالرنىڭ تەبۇك غازىتىدىن
قايتىپ كېتىشىگە رۇخسەت قىلدى.
ئىبنى جەرىر ئابدۇلالھ ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت
قىلىدۇ :ئۆمەر ئىبنى خەتتاب رەزىيەلالھۇ ئەنھۇنىڭ بۇ قىيىنچىلىق ھەققىدە سۆزلەپ بېرىشى
تەلەپ قىلىندى .ئۇ مۇنداق دېدى :بىز قاتتىق ئىسسىقتا پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم بىلەن تەبۇك
غازىتىغا چىقتۇق .بىر جايدا چۈشكۈن قىلدۇق ،بىز ئۇ جايدا سۇ كەمچىل بولۇشتەك قىيىنچىلىققا
ئۇچرىدۇق .ھەتتا بىز سۇ تېپىپ ئىچەلمەي ،ئۇسسۇزلۇقتىن ئۆلۈپ كېتىدىغان ئوخشايمىز دەپ
ئويالپ كەتتۇق .بىزدىن بىر ئادەم سۇ ئىزدەپ كېتىپ قايتىپ كەلمىسە ،ئۇنى ئۇسسۇزلۇقتىن
ئۆلۈپ كەتكەن ئوخشايدۇ دەپ ئويالپ قاالتتۇق .ھەتتا بەزىلەر تۆگىسىنى بوغۇزالپ ،ئۇنىڭ يېنىنى
سىقىپ سۈيىنى چىقىرىپ ئىچەتتى ۋە ئۇنىڭ تىرپىسىنى جىگىرىنىڭ ئۇدۇلىغا تاڭاتتى .شۇ پەيتتە
ئەبۇبەكرى سىددىق رەزىيەلالھۇ ئەنھۇ :ئى ﷲ نىڭ پەيغەمبىرى! غالىب ۋە بۈيۈك ﷲ ھەقىقەتەن
سېنى ياخشىلىق بىلەن دۇئا قىلىشقا ئادەتلەندۇردى .بىز ئۈچۈن دۇئا قىلغىن! -دېدى .پەيغەمبەر
ئەلەيھىسساالم ئۇنىڭغا« :شۇنداق قىلىشىمنى ياخشى كۆرەمسەن؟» دېدى ئۇ :ھەئە -،دېدى.
شۇنىڭ بىلەن ،پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم ئىككى قولىنى كۆتۈرۈپ دۇئا قىلدى ،ئۇ قولىنى دۇئادىن
چۈشۈرمەستىنال يامغۇر شاقىراپ يېغىپ ،بىر ئازدىن كېيىن توختىدى .ئادەملەر ئۆزلىرىدە بار بولغان
قاچا ـ قۇچىالرغا سۇ تولدۇرىۋالدى .بىز ئەتراپقا قاراپ ،يامغۇرنىڭ ئەسكەرلەر چۈشكۈن قىلغان
يەرنىڭ سىرتىغا ياغمىغانلىقىنى بىلدۇق.
﴿ﷲ ھەقىقەتەن پەيغەمبەرنىڭ ۋە ئۇنىڭغا قىيىنچىلىق پەيتىدە﴾ يەنى ئىشلىتىدىغان پۇل ـ
مال ،مىنىدىغان ئات ـ ئۇالغ ،يەيدىغان ئوزۇق ـ تۈلۈك ۋە ئىچىدىغان سۇ قاتارلىقالر يېتىشمىگەن
قىيىنچىلىق پەيتتە ﴿ئەگەشكەن مۇھاجىرالر ۋە ئەنسارالرنىڭ تەۋبىسىنى قوبۇل قىلدى( .ئەينى
زاماندا) ئۇالرنىڭ ئارىسىدىكى بىر تۈركۈم كىشىلەرنىڭ دىللىرى ھەقتىن بۇرۇلۇپ كېتىشكە﴾ يەنى بۇ
سەپىرىدە ۋە غازىتىدا ئۇالر قاتتىق ئېغىر كۈنلەرنى كۆرگەنلىكى ئۈچۈن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ
دىنىدىن شەكلىنىشكە ﴿تاس قالغاندىن كېيىن ،ﷲ ئۇالرنىڭ تەۋبىسىنى قوبۇل قىلدى﴾ يەنى
ﷲ ئۇالرغا (ئۇالرنىڭ) پەرۋەردىگارى تەرەپكە قايتىپ ،ئۇنىڭ دىنى ئۈستىدە مۇستەھكەم تۇرۇشىنى
رىزىق قىلىپ بەردى﴿ .ﷲ ئۇالرغا تولىمۇ مەرھەمەتلىك ،ناھايىتى مېھرىباندۇر﴾.

*******
ﭑﭒﭓﭔﭕﭖﭗﭘﭙ ﭚﭛﭜﭝﭞ
ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭪﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ ﭰ ﭱ
ﭲﭳﭴﭵﭶﭷﭸ ﭹﭺ
جىھادقا چىقمىغان ئۈچ كىشىنىڭ تەۋبىسىنىمۇ ﷲ قوبۇل قىلدى .شۇنچە كەڭ زېمىن

135

ئۇالرغا تار تۇيۇلغان ،ئۇالرنىڭ جانلىرى سىقىلغان ،ئۇالر ﷲ غا تەۋبە قىلماي تۇرۇپ ﷲ نىڭ
غەزىپىدىن قۇتۇلۇش مۇمكىن ئەمەسلىكىگە ئىشەنگەن ئىدى .ئاندىن ئۇالرنىڭ تەۋبە قىلغۇچىالردىن
بولۇشى ئۈچۈن ،ﷲ ئۇالرنى تەۋبىگە مۇۋەپپەق قىلدى .ﷲ تەۋبىنى بەكمۇ قوبۇل قىلغۇچىدۇر،
(بەندىلىرىگە) ناھايىتى مېھرىباندۇر﴿ .﴾118ئى مۆمىنلەر! ﷲ دىن قورقۇڭالر ،راستچىلالر بىلەن
بىللە بولۇڭالر﴿.﴾119

جىھادقا چىقمىغان ئۈچ كىشىنىڭ قىسسىسى
ئىمام ئەھمەد كەئب ئىبنى مالىك رەزىيەلالھۇ ئەنھۇنىڭ ئوغلى ئابدۇلالھ ئىبنى كەئب (بۇ زات
كەئب رەزىيەلالھۇ ئەنھۇنىڭ كۆزى كۆرمەس بولۇپ قالغاندا ،ئۇنىڭ بالىلىرىنىڭ ئىچىدىن كەئبنى
يېتىلەپ يۈرىدىغان بالىسى ئىدى) نىڭ مۇنداق دېگەنلىكى رىۋايەت قىلىدۇ :مەن كەئب رەزىيەلالھۇ
ئەنھۇدىن (يەنى ئاتامدىن) ئۇنىڭ پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم بىلەن بىللە تەبۇك غازىتىغا چىقمىغانلىقى
ھەققىدىكى قىسسىنى سۆزلەپ بەرگەنلىكىنى ئاڭلىدىم.
كەئب مۇنداق دەيدۇ :مەن تەبۇك غازىتىدىن باشقا ھېچ بىر غازاتتا پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم
بىلەن بىللە چىقماي قالغىنىم يوق .بىراق بەدرى غازىتىغا چىقمىغانلىقىمغا كەلسەك ،بۇ غازاتقا
چىقمىغان بىرەر ئادەممۇ ئەيىبلەنگەن ئەمەس .چۈنكى ،پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم بەدرى ئۇرۇشى
ئۈچۈن مەدىنىدىن چىققاندا ،مۇسۇلمانالرنىڭ مەقسىتى قۇرەيش كارۋىنىنى توسۇش ئىدى .نەتىجىدە،
(((
ﷲ مۇسۇلمانالر بىلەن دۈشمەنلەرنى كۆزلىمىگەن بىر جايدا ئۇچراشتۇرۇپ قويدى .بىز ئەقەبە
كېچىسى ئىسالم دىنىنى قوغداش ئۈچۈن ئەھدە قىلىشقان ۋاقتىمىزدا ،مەنمۇ پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم
بىلەن بىللە ئىدىم .گەرچە خەلق ئارىسىدا بەدرى ئۇرۇشى مەشھۇر بولسىمۇ ،لېكىن مەن ئەقەبە
كېچىسىنى بەدرى ئۇرۇشىدىن تۆۋەن چاغلىمايمەن.
تەبۇك ئۇرۇشىدا مېنىڭ پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم بىلەن بىللە ئۇرۇشقا چىقماي قېلىشىمغا
كەلسەك ،مەن شۇ چاغدىكىدىنمۇ كۈچلۈك ھەم ئىقتىدارلىق بولۇپ باققان ئەمەس .ﷲ نىڭ نامى
بىلەن قەسەمكى ،مەن ھېچقاچان بۇ ئۇرۇشتىن ئىلگىرىكى ئۇرۇشالرغا ئىككى ئۇالغ تەييارلىمىغان ئىدىم
(يەنى تەبۇك ئۇرۇشىغا ئىككى ئۇالغ تەييارلىغان ئىدىم) .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم قاچان بىر ئۇرۇشنى
ئىرادە قىلسا ،باشقا بىر ئۇرۇشنى ئېالن قىلىپ ،ئەسلى قىلماقچى بولغان ئۇرۇشنى مەخپىي تۇتاتتى.

136

پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم بۇ ئۇرۇشقا ناھايىتى ئىسسىق ۋاقتىدا يۈرۈش قىلدى .سەپەر ئۇزۇن
بولۇپ ،يولدا چوڭ باياۋان بار ئىدى ،دۈشمەنمۇ كۆپ ئىدى .شۇڭا بۇ قېتىم مۇسۇلمانالرنىڭ ئۇرۇشقا
پۇختا تەييارلىق قىلىشى ئۈچۈن ،بارىدىغان جاينى ئوچۇق ئېالن قىلدى .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم
بىلەن ئۇرۇشقا چىقىدىغان مۇسۇلمانالر كۆپ بولغاچقا ،ئۇالرنىڭ سانىنى ئېلىپ بولۇش ناھايىتى تەس
ئىدى .ئۇرۇشقا چىقماي قېلىپ قالماقچى بولغان ئاز ساندىكى كىشىلەرمۇ :ﷲ دىن ۋەھىي كېلىپال
قالمىسا ،ئۇرۇشقا چىقمىغىنىم بىلىنمەيدىغۇ -،دەپ ئوياليتتى.
((( ئەقەبە -مەككە بىلەن مىنانىڭ ئارىلىقىدىكى بىر جاي بولۇپ ،مەككىدىن تەخمىنەن 3.3كىلومېتىر كېلىدۇ.
پەيغەمبەرلىكنىڭ 12ـ يىلى ھەج مەۋسۈمىدە مەدىنىدىن كەلگەن 70نەچچە ئادەم پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمغا ھەرقانداق
ئەھۋال ئاستىدا بىللە بولۇشقا بەيئەت قىلغان.

تەۋبە سۈرىسى

پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم بۇ ئۇرۇشقا يۈرۈش قىلغاندا ،مېۋىلەر تازا پىشىپ ۋايىغا يەتكەن ،سايىالر
تاشالنغان ۋاقىت ئىدى .شۇڭالشقا مېنىڭ مەيلىم ئۇنىڭغا تارتىپ تۇراتتى .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم
بىلەن ساھابىالر تەييارلىققا كىرىشىپ كەتتى .مەنمۇ ھەر ئەتىگىنى ئۆيۈمدىن تەييارلىق قىلىش
نىيىتىدە چىقاتتىم ،كەچتە تەييارلىق قىاللماي قايتىپ كېلەتتىم ۋە كۆڭلۈمدە :ئەگەر مەن بۇ غازاتقا
تەييارلىق قىالي دېسەم ،ئۇنى پۈتتۈرۈشكە ھەرزامان قادىرغۇ -،دەيتتىم .مەن شۇ خىيالدا ئۆتىۋەردىم.
كىشىلەرنىڭ تەييارلىقى رەسمى پۈتتى .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم بىر كۈنى سەھەردە مۇسۇلمانالر بىلەن
سەپەرگە ئاتالندى .مەن بولسام ،ھېچبىر تەييارلىقسىز ئىدىم .شۇ كۈنى سەھەردە تەييارلىق قىلىش
ئۈچۈن چىقىپمۇ كەچتە ھېچبىر تەييارلىقسىز قايتىپ كەلدىم .مەن ئۇالرنىڭ كەينىدىن يېتىشىۋالىمەن
دېگەن خىيالدا يۈرىۋەردىم .كىشىلەر يولغا چىقىپ يىراقالپ كەتتى .ھەتتا غازاتقا چىقىش ۋاقتىمۇ
ئۆتۈپ كەتتى.
مەن ئەسلىدە سەپەرگە ئاتلىنىپ ،ئۇالرنىڭ ئارقىسىدىن يېتىشىۋاالي دېگەن خىيالدا بولغان
ئىدىم .شۇنداق قىلغان بولسامچۇ كاشكى ،بۇ ماڭا نېسىپ بولمىدى .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم كەتكەندىن
كېيىن كوچىالرغا چىقسام ،كۆڭلۈم يېرىم بولۇپ قاالتتى .چۈنكى مەن كوچىالردا مۇناپىقالرنى ياكى
جىھادقا چىقىشقا پۈتۈنلەي ئاجىز كەلگەن كىشىلەردىن باشقا ئۆزەمنىڭ چىقمىغانلىقىغا ئۈلگە بولغۇدەك
بىرەر كىشىنى ئۇچراتمىدىم.
پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم تەبۇكقا يېتىپ بارغىچە ،مېنى ئېسىگە ئالماپتۇ .تەبۇكقا بارغاندىن
كېيىن دەم ئېلىش ئۈچۈن ئادەملەر بىلەن ئولتۇرغىنىدا« :كەئب ئىبنى مالىكقا نېمە بولدى؟» دەپ
سوراپتۇ .بەنى سەلەمە جەمەتىدىن بولغان بىر كىشى :ئى ﷲ نىڭ پەيغەمبىرى! كەئبنى تونىنى
كىيىپ (ئۆزىدىن پەخىرلىنىپ) ئىككى يانغا بېقىشلىرى ئۇنى ئۇرۇشقا كەلگىلى قويمىغاندۇ؟ -دەپتۇ.
مۇئاز ئىبنى جەبەل رەزىيەلالھۇ ئەنھۇ :بۇرادەر! سەن يامان سۆز قىلدىڭ .ئى ﷲ نىڭ
پەيغەمبىرى! ﷲ نىڭ نامى بىلەن قەسەمكى ،بىز كەئبىنىڭ پەقەت ياخشى ئادەم ئىكەنلىكىنىال
بىلىمىز -،دەپتۇ.
پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم گەپ قىلماپتۇ .ئۇ شۇنداق تۇرغان بىر پەيتتە ،يىراقتىكى توپا -چاڭ
ئارىسىدىن ئاق تونلۇق بىر كىشىنى كۆرۈپتۇ .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم« :سەن ئەبۇخەيسەمە بولۇپ
(((
قالغىدىڭ» دەپتۇ .دەرۋەقە ،ئۇ ئادەم ئەبۇخەيسەمە ئەنسارى بولۇپ چىقىپتۇ .بۇ ،ھېلىقى بىر سا
خورمىنى سەدىقە بەرگەنلىكى ئۈچۈن مۇناپىقالر تەرىپىدىن زاڭلىق قىلىنغان كىشى ئىدى.
كەئب مۇنداق دەيدۇ :پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ تەبۇكتىن قايتىپ كېلىۋاتقانلىق
خەۋىرىنى ئاڭالپ ،مېنىڭ غېمىم باشالندى .مەن يالغاننى ئويالشقا باشلىدىم .كۆڭلۈمدە پەيغەمبەر
ئەلەيھىسساالمنىڭ غەزىپىدىن قانداق قۇتۇلۇشنى ئوياليتتىم .بۇنىڭ ئۈچۈن ئائىلەمدىكىلەردىنمۇ
پىكىر ئېلىپ باقتىم .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ يېقىنالشقانلىق خەۋىرى يەتكەندە ،مەندىكى بۇزۇق
ئىدىيە بىردىنال يوققا چىقتى .مەن ئۇنىڭدىن ھەر قانداق يالغانچىلىق بىلەن قۇتۇاللمايدىغانلىقىمنى
چۈشىنىپ يەتتىم .ئاخىرىدا راست سۆزلەش نىيىتىگە كەلدىم .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم مەدىنىگە
رەسمىي يېتىپ كەلدى.
((( بىر سا 2.75كىلوگىرامغا تەڭ.

137

پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم ھەر قانداق بىر سەپەردىن قايتىپ كەلسە ،ئالدى بىلەن مەسچىتكە
كىرىپ ،ئىككى رەكئەت ناماز ئوقۇپ ،ئاندىن كىشىلەر بىلەن كۆرۈشۈش ئۈچۈن ئولتۇراتتى.
پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم نامازنى ئوقۇپ بولغاندىن كېيىن ،ئۇرۇشقا چىقمىغانالر قەسەميادالر
بىلەن ئۆزرىلىرىنى بايان قىلىشقا باشلىدى .ئۇالر 80نەچچە ئادەم ئىدى .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم
ئۇالرنىڭ ئاشكارا كۆرسەتكەن ئۆزرىلىرىنى قوبۇل قىلدى ،بەيئەتلىرىنى ئالدى ۋە ئۇالرغا مەغپىرەت
تىلىدى .لېكىن ئۇالرنىڭ سىرلىرىنى ﷲ غا قويدى .شۇ قاتاردا مەنمۇ كېلىپ ،ئۇنىڭغا ساالم بەردىم.
پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم ئاچچىقالنغان ئادەمنىڭ كۈلكىسىدەك كۈلۈمسىرەپ قويدى ،ئاندىن« :كەل»
دېدى.
مەن ئاستا كېلىپ ،پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ ئالدىدا ئولتۇردۇم .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم
ماڭا« :سېنى ئۇرۇشتىن نېمە توسۇپ قويدى؟ سەن ئۇرۇش ئۈچۈن ئۇالغ سېتىۋالغان ئەمەسمىدىڭ؟»
دېدى .مەن :ئى ﷲ نىڭ پەيغەمبىرى! مەن ﷲ نىڭ نامى بىلەن قەسەم قىلىمەنكى ،ئەگەر دۇنيا
ئەھلىدىن سەندىن باشقا بىرەر كىشىنىڭ ئالدىدا ئولتۇرغان بولسام ،ئۇنىڭ غەزىپىدىن بىرەر باھانە
بىلەن ئۆتۈپ كېتەلەيتتىم .مەندە بۇنچىلىك سۆز ئىقتىدارى بار .لېكىن مەن شۇنى بىلىپ يەتتىمكى،
ئەگەر مەن بۈگۈن سېنى رازى قىلىدىغان بىر يالغاننى سۆزلىگىنىم بىلەن ،پات ئارىدا ﷲ ۋەھىي
ئارقىلىق سېنى ماڭا غەزەپلەندۈرىدۇ .ئەگەر ساڭا راست سۆزلىسەم ،مەندىن خاپا بولىسەن .مەن
ھەقىقەتەن راست سۆزۈم بىلەن ﷲ تائاالدىن كېلىدىغان ياخشى ئاقىۋەتنى ئۈمىد قىلىمەن .ﷲ
نىڭ نامى بىلەن قەسەمكى ،مېنىڭ ئۇرۇشقا چىقماسلىققا ھېچقانداق ئۆزرەم يوق ئىدى .مەن سەن
بىلەن ئۇرۇشقا چىقمىغان چېغىمدىكىدىنمۇ كۈچلۈك ھەم ئىقتىدارلىق بولۇپ باققان ئەمەس ئىدىم-،
دېدىم .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم« :سەن ھەقىقەتەن راست سۆزلىدىڭ .سەن تاكى ﷲ سەن
توغرۇلۇق ھۆكۈم چىقارغىچە كۈتۈپ تۇرغىن» دېدى.
مەن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ قېشىدىن قايتىپ چىقتىم .بەنى سەلەمەدىن بولغان بىر
مۇنچە كىشىلەر ماڭا ئەگىشىۋېلىپ :ﷲ نىڭ نامى بىلەن قەسەمكى ،سېنىڭ بۇندىن ئىلگىرى
گۇناھ ئۆتكۈزگەنلىكىڭنى بىلمەيمىز ،سەن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمغا باشقىالر ئۆزرە ئېيتقاندەك ،ئۆزرە
ئېيتىشقىمۇ ئاجىزلىق قىلدىڭ ،ئۆزرە ئېيتقان بولساڭ ،سېنىڭ گۇناھىڭغا پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ
(سەن ئۈچۈن) تىلىگەن مەغپىرىتى كۇپايە قىالتتى ئەمەسمۇ؟ -دېيىشتى.

138

ﷲ نىڭ نامى بىلەن قەسەمكى ،ئۇالر مېنى ئەيىبلەۋەرگەچكە ،پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ
قېشىغا بېرىپ يالغان ئېيتىشقا تاسال قالدىم .ئاندىن مەن ئۇالرغا :ماڭا ئوخشاش مۇشۇنداق ئەھۋالغا
يولۇققان باشقا بىرى بارمۇ؟ -دېدىم.
ئۇالر :ھەئە ،ساڭا ئوخشاش يەنە ئىككى كىشى بار .ئۇالرمۇ سەن ئېيتقان سۆزلەرنى ئېيتتى.
پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالممۇ ئۇالرغا ساڭا ئېيتقان سۆزلەرنى ئېيتتى -،دېدى .مەن :ئۇالر كىم؟ -دەپ
سورىدىم .ئۇالر :مۇرارە ئىبنى رەبىئۇلئەمرى بىلەن ھىالل ئىبنى ئۇمەييە ۋاقىفى -،دېدى .ئۇالر بەدرى
ئۇرۇشىغا قاتناشقان بۇ ئىككى ئۈلگىلىك ،ياخشى ئادەمنى تىلغا ئالدى .بۇنى ئاڭالپ ،ئىلگىرى
قىلغان راست سۆزۈمدە تۇرىۋەردىم.
پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم كىشىلەرنى جەڭگە چىقمىغانالرنىڭ ئارىسىدىن پەقەت بىز ئۈچەيلەن

تەۋبە سۈرىسى

بىلەن سۆزلىشىشتىن چەكلىدى .شۇنىڭ بىلەن ،كىشىلەر بىزدىن يىراقالشتى ۋە ياكى بىزگە بولغان
مۇئامىلىسىنى ئۆزگەرتتى .ھەتتا زېمىن ماڭا بۇرۇن تونۇشلۇق بولغان زېمىن ئەمەستەك يات تۇيۇلدى.
بىز مۇشۇ ئەھۋالدا 50كۈننى ئۆتكۈزدۇق.
بۇ جەرياندا مېنىڭ ئىككى بۇرادىرىم ئۆيلىرىگە بېكىنىۋېلىپ ،يىغلىشىپ ئولتۇرۇشتى .ئەمما مەن
بولسام ئۇ ئىككىسىدىن ياشراق ،غەيرەتلىكرەك ئىدىم .مەن سىرتالرغا چىقاتتىم ،نامازغا مەسچىتلەرگە
باراتتىم ،كوچىالردا ئايلىنىپ يۈرەتتىم .لېكىن ھېچكىم ماڭا گەپ قىلمايتتى .نامازدىن كېيىن،
مەن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ ئالدىغا كېلىپ ئۇنىڭغا ساالم قىالتتىم ۋە ئىچىمدە :پەيغەمبەر
ئەلەيھىسساالم ساالم قايتۇرۇش ئۈچۈن لەۋلىرىنى مىدىرالتتىمۇ؟ـ يوق ،دەيتتىم.
مەن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمغا يېقىن يەردە ناماز ئوقۇيتتۇم ۋە ئۇنىڭغا ئوغرىلىقچە قارايتتىم.
مەن نامىزىم بىلەن بولۇپ كەتسەم ،پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم ماڭا قارايتتى .مەن ئۇ تەرەپكە قارىسام،
يۈزىنى مەندىن بۇرىۋاالتتى .مۇسۇلمانالرنىڭ ماڭا بولغان سوغۇق مۇئامىلىسى داۋاملىشىۋەردى .بىر
كۈنى مەن تاغامنىڭ ئوغلى ئەبۇ قەتادەنىڭ بېغىنىڭ تېمىدىن ئارتىلىپ چۈشتۈم .ئۇ ماڭا كىشىلەرنىڭ
ئىچىدىكى ئەڭ يېقىن ئادەم ئىدى .مەن ئۇنىڭغا ساالم بەرسەم ،ئۇ ساالم قايتۇرمىدى .مەن ئۇنىڭغا:
ئى ئەبۇقەتادە! ﷲ نىڭ نامى بىلەن سورايكى ،سەن مېنىڭ ﷲ ۋە ئۇنىڭ رەسۇلىنى قانچىلىك
ياخشى كۆرىدىغانلىغىمنى بىلەمسەن؟ -دېدىم .ئۇ گەپ قىلمىدى .مەن يەنە شۇ گەپنى تەكرارالپ
ئۆتۈنۈپ سورىدىم ،ئۇ يەنە گەپ قىلمىدى .مەن يەنە قايتا ئۆتۈنۈپ سورىۋىدىم .ئۇ :ﷲ ۋە ﷲ
نىڭ پەيغەمبىرى بىلگۈچىدۇر -،دېدى.
شۇنىڭ بىلەن ،كۆزلىرىمدىن ياش قۇيۇلدى ،مەن تامدىن ئارتىلىپ قايتىپ چىقتىم .مەدىنە
بازىرىدا مېڭىپ يۈرسەم ،مەدىنىگە ئاشلىق ساتقىلى كىرگەن شام دېھقانلىرىدىن بىرى :كىم ماڭا
كەئب ئىبنى مالىكنى كۆرسىتىپ قويىدۇ؟ -دېدى .كىشىلەر ئۇنىڭغا مېنى كۆرسىتىپ ئىشارەت قىلدى.
ئۇ كېلىپ غەسسان پادىشاھىنىڭ بىر پارچە خېتىنى ماڭا بەردى .مەن خەت يېزىشنى ھەم ئوقۇشنى
بىلەتتىم .مەن خەتنى ئوقۇدۇم .خەتتە مۇنداق يېزىلغان ئىكەن“ :مەقسەتكە كەلسەك ،بىزگە سېنىڭ
بۇرادىرىڭنىڭ ساڭا باشقىچە مۇئامىلىدە بولغانلىقى ھەققىدىكى خەۋىرى يەتتى .ﷲ سېنى خار
زېمىندا قەدىرسىز ياشاشقا مەجبۇرلىغان ئەمەس ،بىزگە قوشۇلغىن ،بىز ساڭا ياخشىلىق قىلىمىز”.
خەتنى ئوقۇپ بولۇپ :بۇمۇ بىر سىناق بولسا كېرەك -،دەپ ئويلىدىم .شۇنىڭ بىلەن ،خەتنى تونۇرغا
سېلىپ كۆيدۈرىۋەتتىم.
بىز ﷲ تائاالنىڭ ھۆكمىنى كۈتۈپ ئۆتكۈزگەن 50كۈننىڭ 40-كۈنى ئۆتۈپ بولغان بولسىمۇ،
بىزنىڭ ھەققىمىزدە ۋەھىي چۈشمىدى .شۇ كۈنى پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ ئەلچىسى كېلىپ
ماڭا :پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم سېنى ئايالىڭدىن ئايرىلىپ تۇرسۇن دەيدۇ -،دېدى .مەن ئۇنىڭغا:
تاالق قىالمدىكەنمەن ياكى قانداق قىلىدىكەنمەن؟ -دېدىم .ئەلچى :بۇنى بىلمەيمەن ،لېكىن
ئۇنىڭدىن ئايرىلىپ تۇرغىن ،ئۇنىڭغا يېقىنالشمىغىن -،دېدى .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم مېنىڭ
ئىككى ھەمراھىمغىمۇ مۇشۇ يوسۇندا ئەلچى ئەۋەتىپتۇ .مەن ئايالىمغا :مۇشۇ ئىش توغرىسىدا ﷲ
ھۆكۈم چىقارغىچە ،سەن ئاتا ـ ئاناڭنىڭ ئۆيىگە بېرىپ ،شۇالرنىڭ يېنىدا تۇرۇپ تۇر -،دېدىم.
ھىالل ئىبنى ئۇمەييەنىڭ ئايالى پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ قېشىغا كېلىپ :ئى ﷲ نىڭ
پەيغەمبىرى! ھىالل ئىبنى ئۇمەييە بولسا ئاجىز ،قېرى كىشى ،ئۇنىڭ ئۈستىگە خىزمەتچىسىمۇ يوق.

139

مەن ئۇنىڭ خىزمىتىنى قىلسام ،خاپا بوالمسەن؟ -دەپتۇ .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم« :ياق ،لېكىن
ئۇ ساڭا يېقىنالشمىسۇن» دەپتۇ .ئۇ ئايال :ﷲ نىڭ نامى بىلەن قەسەم قىلىمەنكى ،ئۇنىڭ ھېچ
قانداق نەرسىگە رايى يوق .ﷲ نىڭ نامى بىلەن قەسەم قىلىمەنكى ،ئۇ مۇشۇ ۋەقە يۈز بەرگەندىن
تا بۈگۈنگە قەدەر يىغالپال كېلىۋاتىدۇ -،دەپتۇ.
مېنىڭ ئائىلەمدىكىلەردىنمۇ بەزىلىرى :سەنمۇ ئايالىڭ توغرىسىدا پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمدىن
رۇخسەت سوراپ باقساڭ بولمامدۇ؟ پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم ھىالل ئىبنى ئۇمەييەنىڭ ئايالىغا (ئۇنىڭ
خىزمىتىنى قىلىشقا) رۇخسەت قىلىپتىغۇ؟ -دېيىشتى .مەن :بۇ توغرۇلۇق پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمدىن
ئىزنى سورىمايمەن .مەن ياش تۇرۇقلۇق بۇ توغرىدا ئىزنى سورىسام پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم نېمە
دەپ قالىدۇ؟ -دېدىم.
شۇ ھالەتتە يەنە ئون كۈننى ئۆتكۈزدۈم .شۇنداق قىلىپ ،پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم بىزنى
كىشىلەر بىلەن سۆزلىشىشتىن چەكلىگەن كۈندىن تارتىپ ،تولۇق 50كۈن تامامالندى 50 .ـ كۈنى
سەھەردە بامدات نامىزىنى ئۆيۈمنىڭ ئۆگزىسىدە ئوقۇدۇم .شۇ چاغدا ،مەن ﷲ تائاال بىز توغرۇلۇق
قۇرئاندا تىلغا ئالغىنىدەك نەپسىم سىقىلىپ ،زېمىن ماڭا تار كەلگەندەك ھالەتتە ئولتۇراتتىم .تۇيۇقسىز
بىرسىنىڭ سەلئى دېگەن تاغ ئۈستىگە چىقىۋېلىپ ،يۇقىرى ئاۋاز بىلەن :ئى كەئب ئىبنى مالىك!
خۇش بېشارەت ئالغىن -،دەپ ۋارقىرىغىنىنى ئاڭلىدىم .شۇئان سەجدىگە باش قويدۇم .ئازادىلىكنىڭ
كەلگەنلىكىنى بىلدىم .ئەسلىدە ،پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم ﷲ نىڭ بىزگە تەۋبە ئاتا قىلغانلىقىنى
(بامدات نامىزىدا) كىشىلەرگە ئېالن قىپتۇ .شۇنىڭ بىلەن ،كىشىلەر بىزگە خۇش بېشارەت بېرىشكە
مېڭىپتۇ .مېنىڭ ئىككى بۇرادىرىمگىمۇ كىشىلەر خەۋەر قىلغىلى كېتىپتۇ.
Sez Uygur ädäbiyättän 1 tekst ukıdıgız.
Çirattagı - Tefsir İbni Kesir - 03 - 13
  • Büleklär
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 01
    Süzlärneñ gomumi sanı 1940
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1031
    30.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 02
    Süzlärneñ gomumi sanı 1922
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 940
    36.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    60.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 03
    Süzlärneñ gomumi sanı 3421
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1303
    34.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 04
    Süzlärneñ gomumi sanı 3677
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1510
    30.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 05
    Süzlärneñ gomumi sanı 3649
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1496
    32.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 06
    Süzlärneñ gomumi sanı 3859
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1377
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 07
    Süzlärneñ gomumi sanı 3794
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1391
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 08
    Süzlärneñ gomumi sanı 3700
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1415
    33.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 09
    Süzlärneñ gomumi sanı 3732
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1319
    35.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 10
    Süzlärneñ gomumi sanı 3689
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1423
    33.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 11
    Süzlärneñ gomumi sanı 3717
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1430
    34.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    57.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 12
    Süzlärneñ gomumi sanı 3798
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1565
    35.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 13
    Süzlärneñ gomumi sanı 3702
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1468
    31.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 14
    Süzlärneñ gomumi sanı 3627
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1412
    33.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 15
    Süzlärneñ gomumi sanı 3720
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1522
    34.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 16
    Süzlärneñ gomumi sanı 3722
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1480
    31.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 17
    Süzlärneñ gomumi sanı 3603
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1403
    34.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 18
    Süzlärneñ gomumi sanı 3733
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1486
    32.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 19
    Süzlärneñ gomumi sanı 3590
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1477
    31.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 20
    Süzlärneñ gomumi sanı 3696
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1410
    34.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 21
    Süzlärneñ gomumi sanı 3729
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1450
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 22
    Süzlärneñ gomumi sanı 3761
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1439
    30.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 23
    Süzlärneñ gomumi sanı 3787
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1439
    30.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 24
    Süzlärneñ gomumi sanı 3753
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1382
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 25
    Süzlärneñ gomumi sanı 3667
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1324
    34.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 26
    Süzlärneñ gomumi sanı 3756
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1439
    32.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 27
    Süzlärneñ gomumi sanı 3846
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1444
    31.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 28
    Süzlärneñ gomumi sanı 3697
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1368
    29.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    41.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 29
    Süzlärneñ gomumi sanı 3800
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1361
    29.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    40.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 30
    Süzlärneñ gomumi sanı 3680
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1515
    34.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 31
    Süzlärneñ gomumi sanı 3694
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1445
    31.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 32
    Süzlärneñ gomumi sanı 3788
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1474
    34.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 33
    Süzlärneñ gomumi sanı 3728
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1430
    33.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 34
    Süzlärneñ gomumi sanı 3689
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1416
    33.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 35
    Süzlärneñ gomumi sanı 3684
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1479
    30.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 36
    Süzlärneñ gomumi sanı 3742
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1474
    33.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 37
    Süzlärneñ gomumi sanı 3638
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1437
    33.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 38
    Süzlärneñ gomumi sanı 3604
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1503
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 39
    Süzlärneñ gomumi sanı 3612
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1421
    32.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 40
    Süzlärneñ gomumi sanı 3633
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1436
    34.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 41
    Süzlärneñ gomumi sanı 3657
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1499
    29.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 42
    Süzlärneñ gomumi sanı 3658
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1412
    32.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 43
    Süzlärneñ gomumi sanı 3715
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1472
    32.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 44
    Süzlärneñ gomumi sanı 3805
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1510
    29.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 45
    Süzlärneñ gomumi sanı 3699
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1399
    34.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 46
    Süzlärneñ gomumi sanı 3615
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1447
    31.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 47
    Süzlärneñ gomumi sanı 3637
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1229
    36.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 48
    Süzlärneñ gomumi sanı 3673
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1010
    34.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 49
    Süzlärneñ gomumi sanı 3595
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1485
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 50
    Süzlärneñ gomumi sanı 3641
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1351
    35.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 51
    Süzlärneñ gomumi sanı 3694
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1420
    31.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 52
    Süzlärneñ gomumi sanı 3666
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1499
    34.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 53
    Süzlärneñ gomumi sanı 3611
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1384
    31.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 54
    Süzlärneñ gomumi sanı 3585
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1346
    35.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 55
    Süzlärneñ gomumi sanı 3712
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1359
    35.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 56
    Süzlärneñ gomumi sanı 3631
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1364
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 57
    Süzlärneñ gomumi sanı 3671
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1364
    35.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 58
    Süzlärneñ gomumi sanı 3737
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1412
    31.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 59
    Süzlärneñ gomumi sanı 3741
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1414
    31.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    42.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 60
    Süzlärneñ gomumi sanı 3599
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1386
    33.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 61
    Süzlärneñ gomumi sanı 3877
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1184
    31.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 62
    Süzlärneñ gomumi sanı 3683
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1419
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 03 - 63
    Süzlärneñ gomumi sanı 135
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 103
    61.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    67.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    70.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.