Latin

Tefsir İbni Kesir - 02 - 59

Süzlärneñ gomumi sanı 3646
Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1460
33.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
53.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
ads place
يىلتىزىنى قۇرۇتۇشنى خااليدۇ﴿ .﴾7ﷲ گۇناھكار ئادەملەرنىڭ ياقتۇرمىغىنىغا قارىماي ،ھەقنى
ھەق (يەنى ئىسالمنى ئاشكارا) قىلىدۇ ،باتىل (يەنى كۇفرى) نى بەربات قىلىدۇ﴿.﴾8

پەيغەمبەرلەرگە ئەگىشىشنىڭ مۆمىنلەرنى ياخشىلىققا ئېلىپ بارىدىغانلىقى
﴿(غەنىمەت تەقسىماتى توغرىسىدىكى ھۆكۈمنىڭ ﷲ غا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىگە خاس
قىلىنغانلىقىنى ئۇالرنىڭ ياقتۇرمىغانلىقى) پەرۋەردىگارىڭنىڭ سېنى ھەقلىق رەۋىشتە ئۆيىڭدىن
(يەنى ئۆيىڭ جايالشقان مەدىندىن ئۇرۇشقا) چىقارغانلىقىنى (ئۇالرنىڭ ياقتۇرمىغانلىقىغا)
ئوخشايدۇ﴾ بەزى تەپسىرشۇناسالر مۇنداق دەيدۇ :مۆمىنلەرنىڭ پەرۋەردىگارىدىن قورقۇشى،

710

ئىختىالپ قىلىشماي ئىتتىپاق بولۇپ ئارىلىرىنى تۈزۈتۈش ،ﷲ تائاال ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىگە
ئىتائەت قىلىشى -ئۇالرنىڭ ياخشىلىققا يۈزلىنىشىدۇر .بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى :پەيغەمبەر
ئەلەيھىسساالمنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىدۇر :سىلەر ھەقىقەتەن غەنىمەتلەر توغرىسىدا ئىختىالپ
قىلىشتىڭالر .بىر ـ بىرىڭالر بىلەن جېدەللەشتىڭالر ،شۇنىڭ بىلەن ،ﷲ غەنىمەتلەرنى
سىلەردىن ئېلىۋېلىپ ،پەيغەمبەرنىڭ تەقسىم قىلىشىغا بۇيرۇپ بەردى .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم
مۇجاھىدالرغا ئادىل ۋە باراۋەر تەقسىم قىلىپ بەردى .بۇ سىلەر ئۈچۈن تولۇق پايدىلىق ئىش
بولدى .شۇنىڭغا ئوخشاشال سىلەر ئۆز دىنىغا ياردەم بېرىش ،تىجارەت كارۋىنىنى قوغداش
ئۈچۈن ئۇيۇشۇپ چىققان قوراللىق دۈشمەنلەر بىلەن ئۇرۇش قىلىشقا (ﷲ سىلەرگە بۇ
ئۇرۇشنى تەقدىر قىلىپ) ،نەتىجىدە ﷲ سىلەرنى كۈتۈلمىگەن بىر جايدا دۈشمەنلىرىڭالر
بىلەن ئۇچراشتۇردى ۋە ﷲ سىلەرنى توغرا يولغا باشالپ غەلىبە ۋە نۇسرەتكە ئېرىشتۈردى-،
دېگەنلىكتۇر.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :سىلەرگە جىھاد پەرز قىلىندى .ھالبۇكى ،سىلەر
ئۇنى ياقتۇرمايسىلەر ،سىلەر بىرەر نەرسىنى ياقتۇرماسلىقىڭالر مۇمكىن ،ئەمما ئۇ سىلەر ئۈچۈن
پايدىلىقتۇر؛ سىلەر بىرەر نەرسىنى ياقتۇرۇشۇڭالر مۇمكىن ،ئەمما ئۇ سىلەر ئۈچۈن زىيانلىقتۇر.

ئەنفال سۈرىسى

(سىلەرگە نېمىنىڭ پايدىلىق ئىكەنلىكىنى) ﷲ بىلىدۇ ،سىلەر بىلمەيسىلەر (شۇنىڭ ئۈچۈن)
ﷲ بۇيرىغانغا ئالدىراڭالر﴾(((.
﴿مۆمىنلەردىن بىر گۇرۇھ ئادەم (دۈشمەنگە قارشى ئۇرۇشقا چىقىشنى) ئەلۋەتتە يامان
كۆرىدۇ﴾ سۇددى بۇ ئايەتنى :ئۇالر مۇشرىكالر بىلەن ئۇرۇش قىلىشنى يامان كۆرىدۇ -،دەپ

تەپسىر قىلدى.

﴿ئۇالر گويا (ئاالمەتلىرى) كۆرۈنۈپ تۇرۇۋاتقان ئۆلۈمگە ھەيدىلىۋاتقاندەك ،ھەقىقەت
ئايدىڭالشقاندىن كېيىن ،ھەقىقەت (يەنى ئۇرۇشقا چىقىش مەسىلىسى) ئۈستىدە سەن بىلەن
مۇنازىرىلىشىدۇ﴾ بەزى تەپسىرشۇناسالر مۇنداق دەيدۇ :ئۇالر خۇددى بەدىر ئۇرۇشى بولغان

كۈنى سەن بىلەن جېدەللىشىپ :سەن بىزنى پەقەتال تىجارەت كارۋىنىنى توسۇش ئۈچۈن
ئېلىپ چىققان ،بىزگە ئۇرۇش قىلىدىغانلىقىمىزنى ئۇقتۇرمىغان ئىدىڭ ،ئەگەر ئۇقتۇرغان
بولساڭ ،بىز ئۇرۇشقا تەييارلىق قىلىپ چىقاتتۇق دېگىنىدەك ،سەندىن غەنىمەتلەرنى قانداق
تەقسىم قىلىشىڭ ھەققىدە سورايدۇ.

﴿ﷲ ئۆز سۆزلىرى ئارقىلىق ھەقنى ھەق قىلىشنى (يەنى ئىسالم دىنىنى ئۈستۈن
قىلىشنى) ،كاپىرالرنىڭ يىلتىزىنى قۇرۇتۇشنى خااليدۇ﴾ يەنى ﷲ سىلەرنى دۈشمىنىڭالر

ئۈستىدىن غەلىبە قىلدۇرۇش ،ئۇالرغا قارشى سىلەرگە ياردەم بېرىش ،ئۆز دىنىنى ئۈستۈنلىككە
ئېرىشتۈرۈش ،ئىسالم شۇئارىنى يۇقىرى ئورۇنغا چىقىرىش ۋە ئۇنى ھەممە دىنالر ئۈستىدىن
غەلىبە قىلدۇرۈش ئۈچۈن ،سىلەرگە قارشى قوراللىنىپ داغدۇغا بىلەن كەلگەن دۈشمەنلەرنى
سىلەرگە ئۈچراشتۈرۈشنى خااليدۇ .ﷲ تائاال ئىشالرنىڭ ئاقىۋىتىنى ئوبدان بىلگۈچىدۇر.
بەندىلەر ئۆزلىرىگە كۆرۈنۈپ تۇرىۋاتقان مەنپەئەتنى كۆزدە تۇتۇپ ،ﷲ ئىرادە قىلغان نەرسىدىن
باشقىنى ياقتۇرغان تەقدىردىمۇ ،ﷲ سىلەرنىڭ ئىشىڭالرنى ئەڭ ياخشى ئۇسۇل بىلەن ئىدارە
قىلغۇچىدۇر.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :سىلەرگە جىھاد پەرز قىلىندى .ھالبۇكى ،سىلەر
ئۇنى ياقتۇرمايسىلەر ،سىلەر بىرەر نەرسىنى ياقتۇرماسلىقىڭالر مۇمكىن ،ئەمما ئۇ سىلەر ئۈچۈن
پايدىلىقتۇر؛ سىلەر بىرەر نەرسىنى ياقتۇرۇشۇڭالر مۇمكىن ،ئەمما ئۇ سىلەر ئۈچۈن زىيانلىقتۇر.
(سىلەرگە نېمىنىڭ پايدىلىق ئىكەنلىكىنى) ﷲ بىلىدۇ ،سىلەر بىلمەيسىلەر (شۇنىڭ ئۈچۈن)
ﷲ بۇيرىغانغا ئالدىراڭالر﴾(((.
مۇھەممەد ئىبنى ئىسھاق ئابدۇلالھ ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ مۇنداق
دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم ئەبۇسۇفياننىڭ باشچىلىقىدىكى
تىجارەت كارۋىنىنىڭ شام تەرەپتىن كېلىۋاتقانلىقىنى ئاڭالپ ،مۇسۇلمانالرنى ئۇالرنىڭ ئالدىنى
توسۇشقا چاقىرىپ مۇنداق دېدى« :بۇ قۇرەيشلەرنىڭ كارۋىنىدۇر ،كارۋاندا ئۇالرنىڭ مال
ـ مۈلۈكلىرى بار ،ئۇالرنىڭ ئالدىنى توسقىلى چىقىڭالر .ﷲ سىلەرنى ئۇ مال ـ مۈلۈككە
ئېرىشتۈرۈشى مۇمكىن».
((( بەقەرە سۈرىسى 216ـ ئايەت.
((( بەقەرە سۈرىسى 216ـ ئايەت.

711

شۇنىڭ بىلەن ،مۇسۇلمانالر ئۇنىڭغا ئاۋاز قوشۇپ ،بەزىلىرى ئاددىي ،بەزىلىرى پۇختا
تەييارلىق بىلەن يولغا چىقتى .چۈنكى ئۇالر پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنى ئۇرۇش قىلىدۇ دەپ
ئويلىمايتتى .ئەبۇسۇفيان ھىجازغا يېقىنالشقاندا ،باشقىالرنىڭ ھۇجۇمىغا ئۇچراشتىن قورقۇپ،
ئالدىغا ئۇچرىغان ئۇالغلىق كىشىلەردىن سۈرۈشتە قىلىپ يۈرۈپ خەۋەر ئېلىشقا تىرىشتى .ئاخىرى
بەزى ئۇالغلىق كىشىلەردىن :مۇھەممەد ۋە ئۇنىڭ ئادەملىرى سېنىڭ كارۋىنىڭنى كۆزلەپ يولغا
چىقىپتۇ -،دېگەن خەۋەرنى ئالدى .ئۇالر كارۋاندىن ئەنسىرەپ ،دەمدەم ئىبنى ئەمر غىپارىنى
(ئىجارىگە ئېلىپ) مەككىگە ئەۋەتىپ ،مال ـ مۈلكنى قوغداش ئۈچۈن قۇرەيشلەرنى قوزغاپ
ئېلىپ كېلىشنى ،قۇرەيشلەرگە :مۇھەممەد ئادەملىرىنى باشالپ كارۋاننىڭ ئالدىنى توسقىلى
چىقتى -،دەپ خەۋەر يەتكۈزۈشنى بۇيرۇدى .دەمدەم ئىبنى ئەمر غىپارى مەككىگە قاراپ تېز
ئىلگىرىلىدى.
پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم ساھابىلىرىنى باشالپ يولغا چىقىپ ،زەفىران دېيىلىدىغان
جىلغىغا يېتىپ كەلدى ۋە جىلغىدىن چىقىپ چۈشكۈن قىلدى .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمغا
قۇرەيشلەرنىڭ كارۋاننى قوغداش ئۈچۈن يولغا چىققانلىقى ھەققىدىكى خەۋەر يېتىپ كەلدى.
شۇنىڭ بىلەن ،پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم قۇرەيشنىڭ بۇ خەۋىرىنى ساھابىلىرىگە يەتكۈزۈپ،
ئۇالرغا مەسلىھەت سالدى .ئەبۇبەكرى رەزىيەلالھۇ ئەنھۇ ئورنىدىن تۇرۇپ ياخشى سۆز قىلدى.
ئۇنىڭدىن كىيىن ئۆمەر رەزىيەلالھۇ ئەنھۇ ئورنىدىن تۇرۇپ ياخشى سۆز قىلدى .ئاندىن مىقداد
ئىبنى ئەمر ئورنىدىن تۇرۇپ مۇنداق دېدى :ئى ﷲ نىڭ پەيغەمبىرى! ﷲ سېنى نېمىگە
بۇيرۇسا شۇنى قىلغىن ،بىز سەن بىلەن بىللەدۇرمىز .ﷲ نىڭ نامى بىلەن قەسەمكى ،بىز
ساڭا ئىسرائىل ئەۋالدى مۇسا ئەلەيھىسساالمغا﴿ :سەن پەرۋەردىگارىڭ بىلەن بىللە بېرىپ
ئىككىڭالر ئۇرۇشۇڭالر ،بىز بۇ يەردە ئولتۇرۇپ تۇرايلى﴾((( دېگەندەك دېمەيمىز .لېكىن بىز:
سەن پەرۋەردىگارىڭ بىلەن بىللە بېرىپ ئىككىڭالر ئۇرۇشۇڭالر ،بىز سىلەر بىلەن بىللە تۇرۇپ
ئۇرۇشقۇچىالرمىز -،دەيمىز .سېنى پەيغەمبەر قىلىپ ھەق بىلەن ئەۋەتكەن زات ﷲ نىڭ نامى
بىلەن قەسەمكى ،ئەگەر سەن بىزنى ھەبەش شەھىرىگە باشالپ ماڭساڭمۇ ،بىز سەن بىلەن
بىللە ھەبەشىستانغا قاراپ چوقۇم ئاتلىنىمىز .سەن ئۇ جايغا بىماالل يېتىپ بارااليسەن.
پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم ئۇنىڭغا ياخشى سۆز قىلدى ۋە ياخشىلىق بىلەن دۇئا قىلدى.

712

ئاندىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم« :ئى قېرىنداشالر! ماڭا مەسلىھەت بېرىڭالر» دېدى.
پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم بۇ سۆزى بىلەن ئەنسارىالرنى كۆزدە تۇتقان ئىدى .چۈنكى ئۇالر
قوشۇننىڭ كۆپ سانىنى ئىگەللەيتتى .ئۇالر ئەقەبە دېگەن جايدا پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمغا
بەيئەت بەرگەن چاغدا :ئى ﷲ نىڭ پەيغەمبىرى! سەن بىزنىڭ يۇرتىمىز مەدىنىگە يېتىپ
بارغىچە سېنى قوغداشقا بىز كېپىل بواللمايمىز ،سەن مەدىنىگە يېتىپ بارغاندا ،سېنى قوغداش
بىزنىڭ مەسئۇلىيىتىمىز ،بىز سېنى باال ـ چاقىلىرىمىزنى ۋە ئاياللىرىمىزنى قوغدىغاندەك
قوغدايمىز -،دېيشكەن ئىدى .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم ئەنسارىالرنىڭ بەيئەت قىلغان چاغدىكى
بۇ سۆزىدىن ئۆزىگە پەقەت سىرتتىن مەدىنىگە كەلگەن دۈشمەنلىرىگە قارشى ياردەم بېرىشنى
كۆزدە تۇتقان .لېكىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ ئەنسارىالرنى باشالپ سىرتتىن كېلىدىغان
((( مائىدە سۈرىسى 24ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

ئەنفال سۈرىسى

دۈشمەننىڭ ئالدىغا چىقىشنى كۆزدە تۇتمىغان بولۇپ قېلىشىدىن ئەنسىرىگەن ئىدى.
پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم ئاشۇ مەسلىھەت بېرىش سۆزىنى قىلغاندا ،سەئىد ئبىنى مۇئاز
ئۇنىڭغا :ﷲ نىڭ نامى بىلەن قەسەمكى ،ئى ﷲ نىڭ پەيغەمبىرى! سەن بىزنىڭ بىر نەرسە
دېيىشىمىزنى خااليدىغاندەك قىلىسەن -،دېدى .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم« :ھەئە ،شۇنداق»
دېدى .ئۇ :شەك ـ شۈبھىسىزكى ،بىز ساڭا ئىمان ئېيتتۇق ،سېنى تەستىقلىدۇق ،سەن ئېلىپ
كەلگەن نەرسىنىڭ ھەقلىكىگە گۇۋاھلىق بەردۇق ،شۇنىڭغا ئاساسەن بىز ساڭا بوي سۇنۇش
ۋە ئىتائەت قىلىش ئۈچۈن قاتتىق ۋەدىلەرنى بەردۇق .ئى ﷲ نىڭ پەيغەمبىرى! ﷲ سېنى
بۇيرۇغان ئىشنى قىلىۋەرگىن ،سېنى ھەق بىلەن پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتكەن زات ﷲ نىڭ
نامى بىلەن قەسەمكى ،سەن بىزنى باشالپ بۇ دېڭىزغا كىرسەك ،بىزمۇ ئەلۋەتتە سەن بىلەن
بىللە ئۇنىڭغا كىرىمىز .بىزدىن بىر ئادەممۇ ئايرىلىپ قالمايدۇ .بىزنى باشالپ ئەتىال دۈشمەنگە
ئۇچراشساڭمۇ ،بىز بۇنىڭدىن باش تارتمايمىز .بىز ئۇرۇشقا چىداملىق ،دۈشمەنگە ئۇچراشقاندا
ئەمەلىيەتچانمىز .ﷲ ساڭا بىز ئارقىلىق كۆڭلۈڭ خۇرسەن بولىدىغان نەرسىنى كۆرسىتىشى
مۇمكىن .بىزنى ﷲ تائاالنىڭ بەرىكىتىگە باشالپ ماڭغىن -،دېدى.
پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم سەئىدنىڭ سۆزىدىن خۇرسەن بولدى .ئۇنىڭ سۆزى پەيغەمبەر
ئەلەيھىسساالمنى روھالندۇردى .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم« :ﷲ نىڭ بەرىكىتىگە قاراپ
مېڭىڭالر ،خۇش بېشارەت ئېلىڭالركى ،ﷲ ھەقىقەتەن ئىككى گۇرۇھنىڭ بىرىنى ماڭا ۋەدە
قىلدى .ﷲ نىڭ نامى بىلەن قەسەمكى ،گويا مەن ھازىر قۇرەيشلەرنىڭ ئۆلتۈرىلىدىغان
جايلىرىنى كۆرۈۋاتقاندەك قىلىمەن» دېدى.
ئەۋفىي ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمادىن مۇشۇ مەزمۇننى رىۋايەت قىلغان .شۇنداقال
سەلەپ ۋە خەلەپ ئۆلىمالىرىدىن سۇددى ،قەتادە ،ئابدۇراھمان ئىبنى زەيد ۋە بىر قانچە
كىشىلەرمۇ مۇشۇ مەزمۇننى بايان قىلغان ،بىز مۇھەممەد ئىبنى ئىسھاقنىڭ رىۋايىتى بىلەن
كۇپايىلىنىپ ،باشقىالرنىڭ سۆزلىرىنى قىسقارتىۋەتتۇق.

*******
ﭑﭒﭓﭔﭕﭖﭗﭘ ﭙﭚﭛﭜ
ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤﭥ ﭦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭪ ﭫﭬ ﭭ ﭮ ﭯ
ﭰﭱ
ئۆز ۋاقتىدا (دۇئا قىلىپ) پەرۋەردىگارىڭالردىن ياردەم تىلىدىڭالر ،ﷲ« :سىلەرگە
ئارقىمۇ ئارقا (چۈشىدىغان) مىڭ پەرىشتە بىلەن ياردەم بېرىمەن» دەپ دۇئايىڭالرنى ئىجابەت
قىلدى﴿ .﴾9ﷲ سىلەرگە پەقەت (غەلىبە قىلىدىغانلىقىڭالرغا) بېشارەت بېرىش ۋە كۆڭلۈڭالرنى
ئارام تاپقۇزۇش ئۈچۈنال ياردەم بەردى .ياردەم پەقەت ﷲ تەرىپىدىنال كېلىدۇ .ﷲ ھەقىقەتەن
غالىبتۇر ،ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچىدۇر﴿.﴾10

713

مۇسۇلمانالرنىڭ ياردەم تىلىگەنلىكى ،اﷲ تائاالنىڭ ئۇالرنىڭ دۇئاسىنى
ئىجابەت قىلىپ پەرىشتىلەرنى چۈشۈرگەنلىكى
﴿ئۆز ۋاقتىدا (دۇئا قىلىپ) پەرۋەردىگارىڭالردىن ياردەم تىلىدىڭالر ،ﷲ ﴾...ئىمام
بۇخارى ئىبنى مەسئۇدنىڭ بۇ ئايەتلەر ھەققىدە مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :مەن
مىقداد ئىبنى ئەسۋەدتىن شۇنداق بىر ۋەقەلىكنى ئاڭلىدىمكى ،ئۇ ۋەقەلىكنىڭ ئىگىسى باشقا
بىرى بولغاندىن مەن بولسامكەن دەپ ئازرۇ قىلىپ كەتتىم .مىقداد پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ
يېنىغا كەلدى .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم مۇشرىكالرغا بەتدۇئا قىلىۋاتاتتى .مىقداد :بىز خۇددى
مۇسانىڭ قەۋمى﴿ :سەن پەرۋەردىگارىڭ بىلەن بىللە بېرىپ ئىككىڭالر ئۇرۇشۇڭالر ،بىز بۇ
يەردە ئولتۇرۇپ تۇرايلى﴾((( دېگەندەك دېمەيمىز .بەلكى بىز ئوڭ -سولۇڭدا ،ئالدى -
ئارقاڭدا تۇرۇپ ئۇرۇش قىلىمىز -،دېدى .مەن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ يۈزىدە مەمنۇن
بولغانلىقنىڭ ئاالمىتىنى كۆردۈم ،ئۇ مىقدادنىڭ سۆزىدىن خۇشال بولغان ئىدى.
ئىمام بۇخارى يەنە ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمادىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ
بەدرى ئۇرۇشى بولغان كۈنى مۇنداق دەپ دۇئا قىلغانلىقىنى رىۋايەت قىلىدۇ« :ئى ﷲ!
مەن سېنىڭ ياردەم بېرىش ھەققىدىكى ۋەدەڭنى ئەمەلگە ئاشۇرۇشىڭنى تەلەپ قىلىمەن .ئى
ﷲ! ئەگەر خالىساڭ ،بۇنىڭدىن كېيىن ئىبادەت قىلىنمايسەن (يەنى بۈگۈن بىزگە ياردەم
قىلمىساڭ ،يۈر يۈزىدە ساڭا ئىبادەت قىلىدىغان ئادەم قالمايدۇ)» .شۇنىڭ بىلەن ،ئەبۇبەكرى
پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ قولىدىن تۇتۇپ تۇرۇپ :بولدى قىلغىن -،دېدى .پەيغەمبەر
ئەلەيھىسساالم(﴿« :مۇشرىكالر) توپى مەغلۇپ قىلىنىدۇ ،ئارقىغا قاراپ قاچىدۇ﴾(((» دېگىنىچە
سىرتقا چىقتى.
﴿ئارقىمۇ ئارقا (چۈشىدىغان) مىڭ پەرىشتە بىلەن ﴾...بۇ ئايەت ھەققىدە ھارۇن ئىبنى
ھۇجەيرە ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ :پەرىشتىلەر ئارقىمۇ ئارقا ،بىر ـ بىرىگە
ئەگىشىپ چۈشىدۇ -،دەپ تەپىسر قىلغانلىقىنى رىۋايەت قىلغىنىدەك ،پەرىشتىلەر تۈركۈم ـ
تۈركۈم بولۇپ ئارقىمۇ ئارقا چۈشىدۇ.

714

ئەلى ئىبنى ئەبۇتەلھە ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت
قىلىدۇ :ﷲ پەيغەمبىرى مۇھەممەد ئەلەيھىسساالمغا ۋە مۆمىنلەرگە 1000پەرىشتە بىلەن
ياردەم بەردى .جىبرىئىل ئەلەيھىسساالم مېنىڭ باشچىلىقىمدا قالقانلىق 500پەرىشتە ،مىكائىل
ئەلەيھىسساالمنىڭ باشچىلىقىدا قالقانلىق 500پەرىشتە بار ئىدى -،دېگەن.
ئىمام ئىبنى جەرىر ۋە مۇسلىم ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمادىن ئۆمەرنىڭ مۇنداق
دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :ئۇرۇشتا مۇسۇلمانالردىن بىر ئادەم مۇشرىكالردىن بىر ئادەمنىڭ
ئىزىغا چۈشكەن ئىدى .ئۇ توساتتىن يۇقىرى تەرەپتىن بىر قامچا ئاۋازىنى ۋە بىر ئاتلىقنىڭ:
((( مائىدە سۈرىسى 24ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( قەمەر سۈرىسى 45ـ ئايەت.

ئەنفال سۈرىسى

“ھەيزۇم كېلە” دېگەن ئاۋازىنى ئاڭلىدى .شۇ چاغدا ،ئۇ ئالدىدىكى مۇشرىكنىڭ ئوڭدىسىغا
يىقىلىپ چۈشكەنلىكىنى كۆردى .ئۇنىڭغا قارىسا ،بۇرنى كېسىلىپ ،يۈزى قامچە ئىزىغا ئوخشاش
يېرىلىپتۇ .ئۇنىڭ يۈزىنىڭ ھەممە يېرى كۆكۈرۈپ كەتكەن ئىدى .شۇنىڭ بىلەن ،بۇ ئەنسارى
پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ قېشىغا كېلىپ بولغان ئەھۋالنى سۆزلەپ بەرگەندە ،پەيغەمبەر
ئەلەيھىسساالم« :راست ئېيتتىڭ ،بۇ ئۈچىنچى قەۋەت ئاسماندىن كەلگەن ياردەمدۇر» دېدى.
شۇ كۈنى مۇشرىكالردىن 70كىشى ئۆلتۈرۈلۈپ 70 ،كىشى ئەسىرگە چۈشتى.
ئىمام بۇخارى بەدرى ئۇرۇشىغا قاتناشقانالرنىڭ بىرى بولغان رۇفائە ئىبنى رافىينىڭ
مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :جىبرىئىل ئەلەيھىسساالم پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ
يېنىغا كېلىپ سىلەردىن بەدرى ئۇرۇشىغا قاتناشقانالرغا قانداق قارايسىلەر؟ -دېدى .پەيغەمبەر
ئەلەيھىسساالم« :ئۇالرنى مۇسۇلمانالر ۋە پەرىشتىلەرنىڭ ئەڭ ئەۋزىلى دەپ ھېساباليمىز»
دېدى.
ئىمام بۇخارى ۋە مۇسلىم رىۋايەت قىلىدۇكى ،ئۆمەر پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمغا ھاتەب
ئىبنى ئەبۇبەلتەئەنى ئۆلتۈرۈۋېتىش مەسلىھەتىنى بەرگەندە ،پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم ئۆمەرگە
مۇنداق دەيدۇ« :ئۇ بەدرى ئۇرۇشىغا قاتناشقان ،سەن نېمە بىلىسەن؟ ﷲ بەدرى ئۇرۇشىغا
قاتناشقانالردىن خەۋەر بېرىپ :خالىغىنىڭالرنى قىلىڭالر ،مەن سىلەرنى ھەقىقەتەن مەغپىرەت
قىلدىم -،دېگەن بولۇشى مۇمكىن».
﴿ﷲ سىلەرگە پەقەت (غەلىبە قىلىدىغانلىقىڭالرغا) بېشارەت بېرىش ۋە كۆڭلۈڭالرنى ئارام
تاپقۇزۇش ئۈچۈنال ياردەم بەردى﴾ يەنى سىلەرگە خۇش بېشارەت بولۇشى ۋە كۆڭلۈڭالرنىڭ

ئارام تېپىشى ئۈچۈن ﷲ پەرىشتىلەرنى ئەۋەتىپ سىلەرگە ياردەم بەردى ۋە ئۇنى سىلەرگە
بىلدۈردى .بۇ پەقەت غەلىبىنىڭ خۇش بېشارىتىدۇر .ﷲ تائاال پەرىشتىلەرنى چۈشۈرمەي
تۇرۇپمۇ دۈشمىنىڭالرغا قارشى سىلەرگە ياردەم بېرىشكە قادىردۇر.

شۇڭا ﷲ تائاال مۇنداق دەيدۇ﴿ :سىلەر كۇففارالرغا (جەڭ مەيدانىدا) ئۇچراشقان
چېغىڭالردا ،ئۇالرنى ئۆلتۈرۈڭالر ،سىلەر ئۇالرنى قىرىپ (مەغلۇپ قىلىپ ،ئۇالردا سىلەرگە
قارشىلىق كۆرسىتىدىغان كۈچ قالمىغان چاغدا ئۇالرنى ئۆلتۈرۈشتىن توختاپ) ،ئۇالرنى ئەسىر
ئېلىڭالر ،ئاندىن ئۇالرنى ئېھسان قىلىش يۈزىسىدىن قويۇپ بېرىڭالر ،ياكى فىدىيە ئېلىپ
قويۇپ بېرىڭالر ،تاكى ئۇرۇش ئۆزىنىڭ ئېغىر يۈكىنى تاشلىغانغا قەدەر (يەنى ئۇرۇش توختىغانغا
قەدەر) ئىش مانا شۇنداقتۇر .ئەگەر ﷲ خالىسا ئەلۋەتتە (سىلەرنى ئۇرۇشقا تەكلىپ قىلماستىنال)
ئۇالرنى جازالىغان بوالتتى ،لېكىن ﷲ بەزىڭالرنى بەزىڭالر بىلەن سىناش ئۈچۈن (يەنى
ئىمانىڭالرنى سىناش ئۈچۈن جىھادقا ئەمىر قىلدى) ،ﷲ نىڭ يولىدا ئۆلتۈرۈلگەنلەرنىڭ (يەنى
شېھىتلەرنىڭ) ئەمەللىرىنى ﷲ بىكار قىلىۋەتمەيدۇ .ﷲ ئۇالرنى ھىدايەت قىلىدۇ ۋە ھالىنى
ياخشىاليدۇ .ﷲ ئۈالرنى جەننەتكە كىرگۈزىدۇ ،ﷲ ئۇنى ئۇالرغا تونۇتتى (يەنى جەننەتكە
كىرگەن ئادەم ئۆزىنىڭ ئۇ يەردىكى جايىنى ئىلگىرى كۆرگەندەكال بىلىدۇ)﴾(((﴿ ،ئەگەر
سىلەرگە شىكەستىلىك يەتكەن بولسا (يەنى بۇ جەڭدە سىلەر يارىالنغان ۋە شېھىت بولغان
((( مۇھەممەد سۈرىسى 4ــــ 6ـ ئايەتكىچە.

715

بولساڭالر) ،دۈشمەنلەرگىمۇ (بەدرى جېڭىدە) ئوخشاشال شىكەستىلىك يەتتى (يەنى ئۇالر
يارىالندى ۋە ئۆلتۈرۈلدى) .بۇ كۈنلەرنى ئىنسانالر ئارىسىدا ئايالندۇرۇپ تۇرىمىز (يەنى غەلىبىنى
ھەمىشە بىر پىرقىدە قىلماي ،بىر كۈن بۇ پىرقىدە ،بىر كۈن ئۇ پىرقىدە قىلىمىز)( ،بۇ)
ﷲ نىڭ (ھەقىقىي) مۆمىنلەرنى (مۇناپىقالردىن) ئايرىشى ئۈچۈندۇر ،سىلەرنى شېھىتلەردىن
قىلىشى (يەنى سىلەردىن بەزىلەرنى شېھىتلىك دەرىجىسگە مۇشەررەپ قىلىشى) ئۈچۈندۇر،
ﷲ زالىمالرنى دوست تۇتمايدۇ .مۆمىنلەرنى (ئۇالرغا يەتكەن مۇسىبەت ئارقىلىق) پاكلىشى
ئۈچۈندۇر ،كاپىرالرنى يوق قىلىشى ئۈچۈندۇر﴾(((.
مانا بۇ ،ﷲ تائاالنىڭ ھۆكمىدۇر .ﷲ مۆمىنلەرنىڭ قولى بىلەن كاپىرالرغا قارشى
جىھاد قىلىشنى يولغا قويدى .ﷲ تائاال ئىلگىرى ئۆتكەن ،پەيغەمبەرلەرنى ئىنكار قىلغان
ئۈممەتلەرنى پەيغەمبەرلەرنى ئىنكار قىلغۇچى ئەنەشۇ ئۈممەتلەرگە ئومۇمىيۈزلۈك كېلىدىغان
ئازابالر بىلەن جازااليتتى .مەسىلەن :ﷲ نۇھ ئەلەيھىسساالمنىڭ قەۋمىنى توپان باالسى بىلەن
ھاالك قىلدى .بىرىنچى ئەۋالد ئاد قەۋمىنى تەتۈر بوران بىلەن ،سەمۇد قەۋمىنى قاتتىق ئاۋاز
بىلەن ،لۇت قەۋمىنى يەرگە يۇتقۇزۇش ،يەرنى دۈم كۆمتۈرۈش ۋە ساپال تاشالرنى ياغدۇرۇش
بىلەن ،شۇئەيب ئەلەيھىسساالمنىڭ قەۋمىنى سايە كۈننىڭ ئازابى بىلەن ھاالك قىلدى .ﷲ
تائاال مۇسا ئەلەيھىسساالمنى پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتكەن ،ئۇنىڭ دۈشمىنى پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ
قەۋمىنى دېڭىزغا غەرق قىلىش بىلەن ھاالك قىلغاندىن كېيىن ،مۇسا ئەلەيھىسساالمغا تەۋراتنى
نازىل قىلىپ ،كاپىرالرغا قارشى جىھاد قىلىشنى يولغا قويدى .مۇسا ئەلەيھىسساالمدىن كېيىن
بۇ ھۆكۈم قالغان شەرىئەتلەردىمۇ شۇنىڭغا ئاساسەن ئىزچىل تۈردە داۋاملىشىپ كەلدى.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :شۈبھىسىزكى ،بىز (نۇھنىڭ قەۋمى ئاد ،سەمۇد ۋە
لۇتنىڭ قەۋمى قاتارلىق) ئىلگىرىكى ئۈممەتلەرنى ھاالك قىلغاندىن كېيىن ،كىشىلەر (يەنى بەنى
ئىسرائىل) نىڭ دىللىرىغا (ھەقىقەتنى كۆرىدىغان) نۇر بېرىپ ،ئۇالرغا ھىدايەت ۋە رەھمەت
(((
قىلدۇق ،ئۇالر ۋەز ـ نەسىھەت ئالسۇن دەپ ،مۇساغا كىتابنى (يەنى تەۋراتنى) بەردۇق﴾
مۆمىنلەرنىڭ كاپىرالرنى ئۆلتۈرۈشى ،كاپىرالرغا قاتتىق ئاھانەت ،مۆمىنلەرنىڭ دىلىغا شىپادۇر.

716

ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :ئۇالرغا ئۇرۇش ئېچىڭالر ،ﷲ ئۇالرنى سىلەرنىڭ
قولۇڭالر بىلەن جازااليدۇ .ﷲ ئۇالرنى خار قىلىدۇ ،ﷲ سىلەرنى ئۇالر ئۈستىدىن غالىب
قىلىدۇ( .ئىسالم دىنىنى ئۈستۈن قىلىپ ،كاپىرالرنى جازاالپ) مۆمىن قەۋمنىڭ كۆڭلىگە شىپالىق
(يەنى تەسەللى) بېرىدۇ﴾((( شۇڭا قۇرەيش كاتتىلىرىنىڭ (ئۇالر ئۆزلىرى دۈشمەن ھېسابلىغان
ۋە كەمسىتىش كۆزى بىلەن قارىغان) مۇسۇلمانالرنىڭ قولىدا ئۆلتۈرۈلۈشى ئۇالر ئۈچۈن قاتتىق
ئاھانەت بولدى.
ئىمان جامائەسىنىڭ دىللىرى ئۈچۈن شىپا بولدى .ئەبۇجەھلىنىڭ جەڭ مەيدانىدا
ئەتراپىدىن قوغداپ تۇرۇلغان يەردە ئۆلتۈرۈلۈشى ئۇنىڭ ئۈچۈن كۆرپىسى ئۈستىدە قاتتىق
((( ئال ئىمران سۈرىسى 140ـــــ 141ـ ئايەتلەر.
((( قەسەس سۈرىسى 43ـ ئايەت.
((( تەۋبە سۈرىسى 14ـ ئايەت.

ئەنفال سۈرىسى

ئازاب ياكى قاتتىق ئاۋاز ياكى شۇنىڭغا ئوخشىغان بىرەر قاتتىق جازا بىلەن ئۆلگىنىگە قارىغاندا
نەچچە ھەسسە ئېغىر ئاھانەت بولدى .ئەبۇلەھەبمۇ “ئەدەس” دېيىلىدىغان يۇقۇملۇق كېسەل
بىلەن ئۆلدى .ئۇنىڭغا ئۇنىڭ تۇغقانلىرىدىن ھېچكىم يېقىن كەلمىدى .ئۇنىڭ ئۆلۈكىنى
تۇغقانلىرى پەقەت يىراقتىن سۇنى چېچىپ يۇدى ۋە يىراقتىن تاش ـ كېسەك ئېتىپ قەبرە
شەكلىدە كۈمۈۋەتتى.
﴿ﷲ ھەقىقەتەن غالىپتۇر﴾ يەنى دۇنيا ۋە ئاخىرەتتىكى غەلىبە ﷲ تائاالغا ،ئۇنىڭ
پەيغەمبىرىگە ،ﷲ تائاالغا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىگە ئىشەنگەن مۆمىنلەرگە خاستۇر.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دېگەن﴿ :شەك -شۈبھىسىزكى ،بىز پەيغەمبىرىمىزگە،
مۆمىنلەرگە ھاياتىي دۇنيادا ۋە (پەرىشتە ،پەيغەمبەر ۋە مۆمىنلەردىن بەندىلەرنىڭ ئەمەللىرىگە
گۇۋاھ بولىدىغان) گۇۋاھچىالر ھازىر بولىدىغان كۈندە ئەلۋەتتە ياردەم بېرىمىز﴾(((.
﴿ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچىدۇر﴾ ﷲ كاپىرالرنى ئۆز كۈچ ـ قۇدرىتى بىلەن ھاالك
قىلىشقا قادىر تۇرۇقلۇق ئۇالرغا قارشى جىھاد قىلىشنى يولغا قويۇشتا ھېكمەت بىلەن ئىش
قىلغۇچىدۇر .ﷲ پاكتۇر ۋە يۈكسەكتۇر.

*******
ﭲﭳ ﭴﭵﭶﭷ ﭸﭹﭺﭻﭼﭽﭾﭿ
ﮀ ﮁﮂﮃﮄﮅﮆ ﮇﮈ ﮉﮊﮋﮌﮍ
ﮎ ﮏ ﮐ ﮑ ﮒﮓ ﮔ ﮕ ﮖ ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ
ﮜ ﮝ ﮞ ﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ﮦﮧ ﮨ ﮩ
ﮪﮫﮬﮭ ﮮﮯﮰﮱﯓﯔﯕ ﯖ
ﯗﯘ
ئۆز ۋاقتىدا ﷲ تىنچالندۇرۇش يۈزىسىدىن سىلەرگە ئۇيقۇ بېغىشلىدى؛ (تاھارەت
ئېلىپ ،غۇسلى قىلىپ) پاك بولۇشۇڭالر ئۈچۈن ،سىلەردىن شەيتاننىڭ ۋەسۋەسىسىنى
كەتكۈزۈش ئۈچۈن( ،ﷲ نىڭ ياردىمىگە ئىشەنچ قىلىپ) كۆڭلۈڭالرنىڭ توق تۇرۇشى
ئۈچۈن ،قەدىمىڭالرنىڭ (قۇمغا پېتىپ كەتمەي) مەزمۇت تۇرۇشى ئۈچۈن ،ﷲ سىلەرگە
بۇلۇتتىن يامغۇر ياغدۇرۇپ بەردى﴿ .﴾11ئۆز ۋاقتىدا پەرۋەردىگارىڭ پەرىشتىلەرگە« :مەن
سىلەر بىلەن بىللە ،مۆمىنلەرنى (ئۇرۇش مەيدانىدا) ساباتلىق قىلىڭالر ،كاپىرالرنىڭ
دىللىرىغا قورقۇنچ سالىمەن» دەپ ۋەھيى قىلدى( .قىلىچ بىلەن كاپىرالرنىڭ)
گەدەنلىرىگە چېپىڭالر (يەنى باشلىرىنى كېسىڭالر) ،ئۇالرنىڭ بارماقلىرىغا (ھەممە
ئەزاسىغا) چېپىڭالر﴿ .﴾12بۇ شۇنىڭ ئۈچۈنكى ،ئۇالر ﷲ غا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىگە
قارشىلىق قىلدى .كىمكى ﷲ غا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىگە قارشىلىق قىلدىكەن ،ﷲ ئۇنى
((( غافىر سۈرىسى 51ـ ئايەت.

717

قاتتىق جازااليدۇ﴿( .﴾13ئى كاپىرالر جامائەسى! بۇ دۇنيادا) مۇشۇنداق جازانى تېتىڭالر.
كاپىرالر (ئاخىرەتتە) دوزاخ ئازابىغا دۇچار بولىدۇ﴿.﴾14

مۇسۇلمانالرنى مۈگدەك باسقانلىقى
ﷲ تائاال بۇ ئايەتتە مۇسۇلمانالرنىڭ سانى ئاز ،كاپىرالرنىڭ سانى كۆپ بولغانلىقى سەۋەبىدىن
مۇسۇلمانالرنىڭ ئۆز دۈشمەنلىرىدىن قورقۇپ كەتمەسلىكى ئۈچۈن ،ئۇالرنى تىنچالندۇرۇش ۋە
خاتىرجەم قىلىش يۈزىسىدىن ئۇالرغا مۈگدەك بېسىشتىن ئىبارەت نېمىتىنى بېغىشلىغانلىقىنى بايان
قىلىدۇ .ئۇھۇد ئۇرۇشى بولغان كۈنىمۇ ﷲ تائاال ئۇالرغا شۇنداق قىلغان ئىدى.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :غەمدىن كېيىن ﷲ سىلەرگە ئەمىنلىك چۈشۈرۈپ
بەردى ،سىلەرنىڭ بىر قىسمىڭالرنى (يەنى ھەقىقىي مۆمىنلەرنى) مۈگدەك باستى ،يەنە بىر
قىسمىڭالر (يەنى مۇناپىقالر) ئۆزلىرى بىلەن بولۇپ كەتتى (يەنى كۇففارالر قايتا ھۇجۇم قىالرمۇ،
دەپ جان قايغۇسى بىلەن بولۇپ كەتتى)﴾(((.
ئەبۇتەلھە مۇنداق دەيدۇ :مەن ئۇھۇد ئۇرۇشى بولغان كۈنى مۈگدەك باسقانالرنىڭ بىرى
ئىدىم ،قىلىچ (ھەقىقەتەن) قولۇمدىن بىر قانچە قېتىم چۈشۈپ كەتتى .مەن قىلىچنى قولۇمغا
ئالىمەن ،قىلىچ چۈشۈپ كېتىدۇ .ئۇنى يەنە ئالىمەن ،يەنە چۈشۈپ كېتىدۇ .مەن باشقا
مۇسۇلمانالرغا قارىسام ،ئۇالرمۇ مۈگدىگىلى تۇرۇپتۇ.
ھافىز ئەبۇيەئال ئەلى رەزىيەلالھۇ ئەنھۇنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :بەدرى
ئۇرۇشى بولغان كۈنى بىزنىڭ ئىچىمىزدە مقىدادتىن باشقا ئاتلىق مۇجاھىد يوق ئىدى .مەن
ئۆزەمنى ۋە باشقىالرنى مۈگدەك باسقانلىقىنى كۆردۈم .پەقەت پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم بىر تۈپ
دەرەخ ئاستىدا ناماز ئوقۇپ ۋە يىغالپ تاڭ ئاتقۇزدى.
ئابدۇلالھ ئىبنى مەسئۇد رەزىيەلالھۇ ئەنھۇدىن رىۋايەت قىلىنىدۇكى ،ئۇ مۇنداق دەيدۇ:
ئۇرۇش ۋاقتىدا باسقان مۈگدەك ﷲ تەرەپتىن كەلگەن خاتىرجەملىكتۇر .نامازدا باسقان مۈگدەك
شەيتاندۇر.

718

قەتادە مۇنداق دەيدۇ :مۈگدەك باشتا ،ئۇيقۇ دىلدا بولىدۇ .مەن (ئىبنى كەسىر) مۇنداق دەپ
قارايمەن :مۈگدەك تۇتۇش مۇسۇلمانالرغا ئۇھۇد ئۇرۇشى بولغان كۈنى يەتكەن ئىدى .بۇ ئىنتايىن
مەشھۇر ئىشتۇر .بۇ ئايەت كەرىمنىڭ مەزمۇنىغا كەلسەك ،بەدرى ۋەقەسىنىڭ مەزمۇنىنى ئۆز ئىچىگە
ئالغان .بۇ ئايەت مۈگدەكنىڭ بەدرى ئۇرۇشىدىمۇ يۈز بەرگەنلىكىنى كۆرسىتىپ بېرىدۇ .بۇنىڭدىن
شۇنى چۈشىنىۋېلىشقا بولىدۇكى ،مۆمىنلەرنىڭ دىللىرىنىڭ ئارام تېپىشى ،ﷲ نىڭ ياردىمى
بىلەن خاتىرجەم بولۇشى ئۈچۈن ئۇالرنى (قاتتىق قىيىن ئەھۋالدا) مۈگدەك باسىدىغانلىقىدىن
دېرەك بېرىدۇ .مانا بۇ ،ﷲ تائاالنىڭ مۆمىنلەرگە بېغىشلىغان مەرھىمىتى ۋە نېمىتىدۇر.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :ئەلۋەتتە ھەر بىر مۈشكۈللۈك بىلەن بىر ئاسانلىق
((( ئال ئىمران سۈرىسى 154ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

ئەنفال سۈرىسى

بار .ئەلۋەتتە ھەر بىر مۈشكۈللۈك بىلەن بىر ئاسانلىق بار﴾((( بەدرى ئۇرۇشى بولغان كۈنى
پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم ئەبۇبەكرى سىددىق رەزىيەلالھۇ ئەنھۇ بىلەن بىر چېدىر ئىچىدە دۇئا
قىلىپ ئولتۇراتتى ،پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنى ئۇيقۇ باستى .بىر ئاز ۋاقىت ئۆتكەندىن كېيىن،
پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم كۈلۈمسىرىگەن ھالدا مۇنداق دېدى« :ئى ئەبۇبەكرى! خۇش خەۋەر
ئالغىن ،جىبرىئىل ئەلەيھىسساالم چىشلىرىنى غۇچۇرالتقان((( ھالەتتە يېتىپ كەلدى» ئاندىن
پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم ﷲ تائاالنىڭ(﴿ :مۇشرىكالر) توپى مەغلۇپ قىلىنىدۇ ،ئارقىغا قاراپ
قاچىدۇ﴾((( دېگەن ئايىتىنى ئوقۇغاچ چېدىرنىڭ ئىشىكىدىن چىقتى.

بەدرى كېچىسى يامغۇر ياغقانلىقى توغرىسىدا
﴿ﷲ سىلەرگە بۇلۇتتىن يامغۇر ياغدۇرۇپ بەردى﴾ ئەلى ئىبنى ئەبۇتەلھە ئىبنى ئابباس
رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم
باشچىلىقىدىكى مۇسۇلمانالر ئۇرۇشقا يۈرۈش قىلىپ بەدرىگە بېرىپ چۈشتى .ئۇالر بىلەن
سۇ بار يەرنىڭ ئارىسىدا بىر قۇم دۆۋىسى بار ئىدى .مۇسۇلمانالر قاتتىق ھالسىزالنغان ئىدى.
شەيتان ئۇالرنىڭ دىللىرىغا پىتنە سېلىپ سىلەر بىز ﷲ تائاالنىڭ دوستلىرى ،بىزنىڭ
ئارىمىزدا ﷲ تائاالنىڭ پەيغەمبىرى بار دەيسىلەر ،لېكىن مۇشرىكالر سىلەردىن ئۈستۈن كېلىپ
سۇنى ئىگەللىۋالدى .سىلەر ئەمدى جۇنۇب ھالەتتە ناماز ئوقۇمسىلەر؟ -دەپ ئۇالرنىڭ ئارىسىدا
ۋەسۋەسە پەيدا قىلدى .شۇنىڭ بىلەن ،ﷲ تائاال ئۇالرغا قاتتىق يامغۇر ياغدۇرۇپ بەردى.
مۇسۇلمانالر يامغۇر سۈيىدىن ئىچتى ۋە تاھارەت ئالدى .ﷲ تائاال مۇسۇلمانالردىن شەيتاننىڭ
ۋەسۋەسىسىنى كەتكۈزۈۋەتتى .يامغۇر ياغدۇرۇش ئارقىلىق قۇملۇقتا مېڭىشنى قواليالشتۇرۇپ
بەردى .ئادەملەر ۋە ئات ـ ئۇالغالر قۇملۇق ئۈستىدە بىماالل مېڭىپ دۈشمەن تەرەپكە قاراپ
يۈرۈپ كەتتى.
ﷲ تائاال پەيغەمبىرى مۇھەممەد ئەلەيھىسساالمغا ۋە مۆمىنلەرگە مىڭ پەرىشتە بىلەن
ياردەم بەردى .جىبرىئىل ئەلەيھىسساالمنىڭ باشچىلىقىدا قالقانلىق بەش يۈز پەرىشتە بار
ئىدى».
ئىمام ئەھمەد ئىسھاق ئىبنى يەساردىن ئۇرۋە ئىبنى زۇبەيرىنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى
رىۋايەت قىلىدۇ :ﷲ تائاال ئاسماندىن ـ يامغۇر ياغدۇرۇپ بەردى .جىلغىدىكى توپا ـ چاڭالر
بېسىلىپ كەتتى .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم ۋە ئۇنىڭ ساھابىلىرى ئۈچۈن يەر يۈزى سۇ
سېپىلگەندەك بولۇپ ،مېڭىش قواليالشتى .قۇرەيشلەرنىڭ يولى قاتتىق بولۇپ ،يامغۇردا
تېيىلغاق بولۇپ كەتكەنلىكتىن مېڭىشقا قادىر بواللماي قالدى.
مۇجاھىد مۇنداق دەيدۇ :ﷲ تائاال مۇسۇلمانالرنى ئۇيقۇ بېسىشتىن ئىلگىرى ئۇالرغا يامغۇر
ياغدۇرۇپ بېرىپ ،يامغۇر ئارقىلىق توپا ـ چاڭالرنى بېسىقتۇردى .يولالر سۇ چېچىلغاندەك
((( ئىنشىراھ سۈرىسى 5ــــ 6ـ ئاەيەتلەر.
((( بۇ مۇشرىكالرنىڭ مەغلۇپ بولۇشىنىڭ ئاالمەتلىرىدىن بىرى بولۇشى مۇمكىن.
((( قەمەر سۈرىسى 45ـ ئايەت.

719

راۋانلىشىپ كەتتى .ئۇالرنىڭ كۆڭۈللىرى خاتىرجەم بولۇپ ،قەدەملىرى تېتىكلەشتى.
﴿(تاھارەت ئېلىپ ،غۇسلى قىلىپ) پاك بولۇشۇڭالر ئۈچۈن﴾ يەنى چوڭ ـ كىچىك تەرەت
قىلغاندا ،تاھارەت ئېلىىشىڭالر ئۈچۈن﴿ ،سىلەردىن شەيتاننىڭ ۋەسۋەسىسىنى كەتكۈزۈش
ئۈچۈن﴾ يەنى كۆڭۈلگە كەلگەن ناچار ئوي ـ پىكىرلەردىن ۋەسۋەسىلەردىن پاكلىنىش ئۈچۈن
يامغۇر ياغدۇرۇپ بەردى.
ﷲ تائاال جەننەت ئەھلى ھەققىدە مۇنداق دېگەن﴿ :ئۇالرنىڭ ئۇچىسىدا يۇپقا يىپەك
ۋە قېلىن يىپەكتىن (تەييارالنغان) يېشىل كىيىملەر بولىدۇ( ،ئۇالر) كۈمۈش ئۈزۈكلەرنى
تاقايدۇ﴾((( مانا بۇ ،جەننەت ئەھلىنىڭ تاشقى زىبۇ ـ زىننىتىدۇر﴿ .پەرۋەردىگارى ئۇالرنى پاك
شاراب بىلەن سۇغىرىدۇ﴾((( يەنى خىيانەت ياكى ھەسەت ۋەياكى دۈشمەنلىشىشتىن پاكتۇر.
مانا بۇ ،ئۇالرنىڭ ئىچكى جەھەتتىكى زىبۇ ـ زىننىتىدۇر ۋە پاكلىقىدۇر.
﴿(ﷲ نىڭ ياردىمىگە ئىشەنچ قىلىپ) كۆڭلۈڭالرنىڭ توق تۇرۇشى ئۈچۈن﴾ يەنى
سەۋرچان بولۇش ۋە دۈشمەنلەرگە قىلىچ ئۇرۇشقا تەييار تۇرۇش ئۈچۈن بۇ ،مەنىۋى باتۇرلۇقتۇر.
﴿قەدىمىڭالرنىڭ (قۇمغا پېتىپ كەتمەي) مەزمۇت تۇرۇشى ئۈچۈن﴾ بۇ ،تاشقى كۆرۈنۈشتىكى
باتۇرلۇقتۇر.

اﷲ تائاالنىڭ پەرىشتىلەرنى مۆمىنلەرنىڭ دىللىرىنى چىداملىق قىلىشقا ۋە
ئۇالرنىڭ سېپىدە تۇرۇپ جەڭ قىلىشقا بۇيرۇشى
﴿ئۆز ۋاقتىدا پەرۋەردىگارىڭ پەرىشتىلەرگە« :مەن سىلەر بىلەن بىللە ،مۆمىنلەرنى
(ئۇرۇش مەيدانىدا) ساباتلىق قىلىڭالر﴾ مانا بۇ ،مۆمىنلەرگە ئاتا قىلىنغان يوشۇرۇن نېئمەتتۇر.

بۇ نېئمەتنىڭ بەدىلىگە ئۇالرنىڭ ﷲ غا شۈكۈر قىلىشى ئۈچۈن ،ﷲ تائاال ئۇنى ئۇالرغا
ئاشكارىلىدى .ﷲ يۈكسەكتۇر ،پاكتۇر ،بۈيۈكتۇر ۋە ئۇلۇغدۇر.

720

ﷲ پەيغەمبىرىگە ،دىنىگە ۋە مۆمىنلەردىن ئىبارەت جامائەسىگە ياردەم بېرىش ئۈچۈن
چۈشۈرگەن پەرىشتىلەرگە :ئىمان ئېيتقان مۆمىنلەرنى ئۇرۇش مەيدانىدا چىداملىق قىلىڭالر،
﴿كاپىرالرنىڭ دىللىرىغا قورقۇنچ سالىمەن» دەپ ۋەھيى قىلدى﴾ يەنى سىلەر مېنىڭ بۇيرۇقۇمغا
ئاساسەن مۆمىنلەرنى ئۇرۇشتا چىداملىق قىلىڭالر ،ئۇالرنىڭ دىللىرىنى دۈشمەنلىرىگە قارشى
كۈچەيتىڭالر .ئەنە شۇنىڭ بىلەن ،مېنىڭ بۇيرۇقۇمغا قارشى چىققان ،پەيغەمبىرىمنى ئىنكار
قىلغان كىشىلەرنىڭ دىللىرىغا قورقۇنچ ۋە خارلىقنى سالىمەن.
﴿(قىلىچ بىلەن كاپىرالرنىڭ) گەدەنلىرىگە چېپىڭالر (يەنى باشلىرىنى كېسىڭالر)،
ئۇالرنىڭ بارماقلىرىغا (ھەممە ئەزاسىغا) چېپىڭالر﴾ يەنى كاپىرالرنىڭ باشلىرىغا چېپىپ

مېڭىسىنى چۇۋۇۋېتىڭالر ،گەدەنلىرىگە چېپىپ بويۇنلىرىنى ئۈزۈۋېتىڭالر .قوللىرىنىڭ،
((( ئىنسان سۈرىسى 21ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( ئىنسان سۈرىسى 21ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

ئەنفال سۈرىسى

پۇتلىرىنىڭ بارماقلىرىنى كېسىۋېتىڭالر.
﴿گەدەنلىرىگە﴾ دېگەن ئايىتىنى بەزى تەپسىرشۇناسالر :باشلىرىغا چېپىڭالر دېگەنلىكتۇر-،
دەپ تەپسىر قىلىدۇ .بەزى تەپسىرشۇناسالر :بويۇنلىرىغا چېپىڭالر دېگەنلىكتۇر -،دەپ تەپسىر
قىلدى .زەھھاك ۋە ئەتىيە ئەۋفىي شۇنداق دەپ كۆرسەتكەن.
ﷲ تائاال مۆمىنلەرنى كاپىرالرنىڭ گەدەنلىرىگە چېپىشنى كۆرسىتىپ مۇنداق دېگەن:
﴿سىلەر كۇففارالرغا (جەڭ مەيدانىدا) ئۇچراشقان چېغىڭالردا ،ئۇالرنى ئۆلتۈرۈڭالر ،سىلەر
ئۇالرنى قىرىپ (مەغلۇپ قىلىپ ،ئۇالردا سىلەرگە قارشىلىق كۆرسىتىدىغان كۈچ قالمىغان چاغدا
ئۇالرنى ئۆلتۈرۈشتىن توختاپ) ،ئۇالرنى ئەسىر ئېلىڭالر﴾((( بۇ ئايەت يۇقىرىدىكى ئايەتنىڭ
مەزمۇنىنى كۈچلەندۈرىدۇ.
رەبىيئ ئەنەس مۇنداق دەيدۇ :بەدرى ئۇرۇشى بولغان كۈنى ئادەملەر پەرىشتىلەر ئۆلتۈرگەن
ئۆلۈكلەرنى ئۇالرنىڭ گەدەنلىرىگە ۋە بارماقلىرىغا چېپىلغان قىلىچ ئىزلىرىنىڭ كۆيگەندەك
قارىداپ ،ئىسلىنىپ كەتكەنلىكىدىن تونۇۋاالتتى.
﴿ئۇالرنىڭ بارماقلىرىغا (ھەممە ئەزاسىغا) چېپىڭالر﴾ ئىبنى جەرىر بۇ ئايەتنى مۇنداق
تەپسىر قىلدى :ئى مۆمىنلەر! دۈشمەنلىرىڭالرنىڭ ھەر بىر ئەزاسىغا ،قوللىرىنىڭ ۋە پۇتلىرىنىڭ
بارماقلىرىغا چېپىڭالر.
ئەۋفىي ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ بەدرى ۋەقەسىنى بايان قىلىپ مۇنداق
دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :ئەبۇجەھىل :مۇسۇلمانالرنى بىراقال ئۆلتۈرۈۋەتمەڭالر ،لېكىن
ئۇالرنى ئەسىرگە ئېلىپ ئۇالرنىڭ ئىچىدىن دىنىڭالرنى ئەيىبلەنگەنلەرنى ،الت ۋە ئۇززا
قاتارلىق ئىالھلىرىمىزدىن يۈز ئۆرگەنلەرنى تونۇۋېلىڭالر -،دېدى .بۇنىڭغا قارشى ﷲ تائاال
پەرىشتىلەرگە«﴿ :مەن سىلەر بىلەن بىللە ,مۆمىنلەرنى (ئۇرۇش مەيدانىدا) ساباتلىق قىلىڭالر،
كاپىرالرنىڭ دىللىرىغا قورقۇنچ سالىمەن» دەپ ۋەھيى قىلدى( .قىلىچ بىلەن كاپىرالرنىڭ)
گەدەنلىرىگە چېپىڭالر (يەنى باشلىرىنى كېسىڭالر) ،ئۇالرنىڭ بارماقلىرىغا (ھەممە ئەزاسىغا)
چېپىڭالر﴾ دېدى.

شۇنىڭ بىلەن ،ئەبۇجەھل ئۇرۇشتا ئۆلتۈرۈلگەن 69ئادەمنىڭ قاتارىدا ئۆلتۈرۈلدى.
ئۇقبە ئىبنى ئەبۇمۇئت ئەسىرگە چۈشتى ۋە ئۆزىنى ئۆلتۈرىۋالدى .شۇنىڭ بىلەن ،ئۇرۇشتا
ئۆلتۈرۈلگەنلەرنىڭ سانى تولۇق 70كە توشتى.
﴿بۇ شۇنىڭ ئۈچۈنكى ،ئۇالر ﷲ غا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىگە قارشىلىق قىلدى﴾ يەنى ئۇالر
ﷲ تائاالغا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىگە مۇخالىپەتچىلىك قىلىپ ،قارشىلىق قىلىش يولىغا ماڭدى.
شەرىئەتنى ۋە ئۇنىڭغا ئىمان ئېيتىشنى تەرك ئەتتى.
﴿كىمكى ﷲ غا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىگە قارشىلىق قىلىدىكەن ،ﷲ ئۇنى قاتتىق
جازااليدۇ﴾ يەنى ﷲ ئۆزىگە مۇخالىپەتچىلىك قىلغان ۋە قارشى چىققان كىشىدىن ھېساب

ئالغۇچىدۇر ،غالىبتۇر .ئۇنىڭدىن ھېچ نەرسە قېچىپ قۇتۇاللمايدۇ .ﷲ تائاالنىڭ غەزىپىگە
((( مۇھەممەد سۈرىسى 4ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

721

ھېچ نەرسە تەڭ كېلەلمەيدۇ .ﷲ بۈيۈكتۇر ،يۈكسەكتۇر ،ﷲ تائاالدىن باشقا ھېچ ئىالھ
يوقتۇر ،ئۇنىڭدىن باشقا ھېچ تەربىيىچى يوقتۇر.
﴿(ئى كاپىرالر جامائەسى! بۇ دۇنيادا) مۇشۇنداق جازانى تېتىڭالر .كاپىرالر (ئاخىرەتتە)
دوزاخ ئازابىغا دۇچار بولىدۇ﴾ بۇ كاپىرالرغا قارىتىلغان خىتابتۇر .يەنى دۇنيادا بۇ ئازاب ـ

ئوقۇبەتنى تېتىڭالر ،ھەم بىلىپ قويۇڭالركى ،سىلەر كاپىرالر ئاخىرەتتە دوزاخ ئازابىغا دۇچار
بولىسىلەر.

*******
ﯙﯚﯛﯜﯝﯞ ﯟﯠﯡﯢﯣﯤﯥﯦ
ﯧ ﯨﯩﯪﯫﯬﯭﯮﯯ ﯰﯱ ﯲﯳﯴﯵ
ﯶﯷ ﯸ ﯹ ﯺ
ئى مۆمىنلەر! كاپىرالرنىڭ ھۇجۇمىغا دۇچ كەلگەن چېغىڭالردا ،ئۇالرغا ئارقاڭالرنى
قىلماڭالر (يەنى قاچماڭالر)﴿ .﴾15كىمكى قايتا ئۇرۇشۇش ياكى (ياردەم تىلەش) ئۈچۈن
مۇسۇلمانالر جامائەسىگە قوشۇلۇش مەقسىتىدە بىر تەرەپكە يۆتكىلىش قىلماستىن ،بەلكى
دۈشمەنگە ئارقىسىنى قىلىدىكەن (يەنى قاچىدىكەن) ،ئۇ ھەقىقەتەن ﷲ نىڭ غەزىپىگە
Sez Uygur ädäbiyättän 1 tekst ukıdıgız.
Çirattagı - Tefsir İbni Kesir - 02 - 60
  • Büleklär
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 01
    Süzlärneñ gomumi sanı 1852
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1044
    28.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 02
    Süzlärneñ gomumi sanı 1762
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 912
    30.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 03
    Süzlärneñ gomumi sanı 3701
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1414
    31.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 04
    Süzlärneñ gomumi sanı 3870
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1253
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 05
    Süzlärneñ gomumi sanı 3685
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1347
    32.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 06
    Süzlärneñ gomumi sanı 3717
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1434
    31.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 07
    Süzlärneñ gomumi sanı 3684
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1409
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 08
    Süzlärneñ gomumi sanı 3666
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1442
    33.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 09
    Süzlärneñ gomumi sanı 3695
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1365
    32.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 10
    Süzlärneñ gomumi sanı 3745
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1437
    33.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 11
    Süzlärneñ gomumi sanı 3751
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1323
    33.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 12
    Süzlärneñ gomumi sanı 3818
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1354
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 13
    Süzlärneñ gomumi sanı 3831
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1455
    32.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 14
    Süzlärneñ gomumi sanı 3741
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1383
    34.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 15
    Süzlärneñ gomumi sanı 3745
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1353
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 16
    Süzlärneñ gomumi sanı 3653
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1498
    32.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 17
    Süzlärneñ gomumi sanı 3747
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1417
    34.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 18
    Süzlärneñ gomumi sanı 3807
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1424
    32.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 19
    Süzlärneñ gomumi sanı 3785
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1421
    31.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 20
    Süzlärneñ gomumi sanı 3698
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1482
    32.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 21
    Süzlärneñ gomumi sanı 3614
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1309
    30.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 22
    Süzlärneñ gomumi sanı 3779
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1548
    31.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 23
    Süzlärneñ gomumi sanı 3735
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1567
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 24
    Süzlärneñ gomumi sanı 3723
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1443
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 25
    Süzlärneñ gomumi sanı 3790
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1491
    31.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 26
    Süzlärneñ gomumi sanı 3724
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1463
    29.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    42.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 27
    Süzlärneñ gomumi sanı 3705
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1535
    32.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 28
    Süzlärneñ gomumi sanı 3755
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1402
    32.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 29
    Süzlärneñ gomumi sanı 3724
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1372
    33.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 30
    Süzlärneñ gomumi sanı 3771
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1370
    30.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 31
    Süzlärneñ gomumi sanı 3688
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1497
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 32
    Süzlärneñ gomumi sanı 3738
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1396
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 33
    Süzlärneñ gomumi sanı 3786
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1384
    33.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 34
    Süzlärneñ gomumi sanı 3662
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1461
    30.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 35
    Süzlärneñ gomumi sanı 3673
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1458
    34.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 36
    Süzlärneñ gomumi sanı 3724
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1487
    32.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 37
    Süzlärneñ gomumi sanı 3673
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1402
    33.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 38
    Süzlärneñ gomumi sanı 3735
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1470
    30.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 39
    Süzlärneñ gomumi sanı 3636
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1354
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 40
    Süzlärneñ gomumi sanı 3654
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1403
    33.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 41
    Süzlärneñ gomumi sanı 3653
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1439
    30.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 42
    Süzlärneñ gomumi sanı 3747
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1392
    30.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 43
    Süzlärneñ gomumi sanı 3729
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1283
    35.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    58.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 44
    Süzlärneñ gomumi sanı 3685
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1365
    36.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 45
    Süzlärneñ gomumi sanı 3580
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1480
    32.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 46
    Süzlärneñ gomumi sanı 3683
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1467
    32.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 47
    Süzlärneñ gomumi sanı 3731
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1451
    32.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 48
    Süzlärneñ gomumi sanı 3675
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1501
    31.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 49
    Süzlärneñ gomumi sanı 3782
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1491
    30.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 50
    Süzlärneñ gomumi sanı 3763
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1517
    29.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 51
    Süzlärneñ gomumi sanı 3585
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1429
    31.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 52
    Süzlärneñ gomumi sanı 3773
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1421
    29.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    42.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 53
    Süzlärneñ gomumi sanı 3740
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1442
    30.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 54
    Süzlärneñ gomumi sanı 3631
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1517
    33.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 55
    Süzlärneñ gomumi sanı 3732
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1479
    31.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 56
    Süzlärneñ gomumi sanı 3635
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1523
    29.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    42.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 57
    Süzlärneñ gomumi sanı 3711
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1444
    32.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 58
    Süzlärneñ gomumi sanı 3614
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1429
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 59
    Süzlärneñ gomumi sanı 3646
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1460
    33.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 60
    Süzlärneñ gomumi sanı 3726
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1397
    32.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 61
    Süzlärneñ gomumi sanı 3726
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1408
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 62
    Süzlärneñ gomumi sanı 3739
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1395
    33.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 63
    Süzlärneñ gomumi sanı 3741
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1533
    30.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 64
    Süzlärneñ gomumi sanı 3761
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1456
    31.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 65
    Süzlärneñ gomumi sanı 986
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 520
    45.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    60.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    66.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.