Latin

Tefsir İbni Kesir - 02 - 51

Süzlärneñ gomumi sanı 3585
Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1429
31.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
43.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
49.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
ads place
شۇڭا ﷲ تائاال بۇنىڭ ئارقىسىدىنال مۇنداق دېدى﴿ :ئۇالرغا قاتتىق زىلزىلە يۈزلەندى،
ئۇالر ئۆيلىرىدە ئولتۇرغان پېتى قېتىپ قالدى﴾ يەنى بۇ يەردە ﷲ تائاال ئۇالرغا زېمىننىڭ قاتتىق

بىر تەۋرىنىشىنىڭ يۈزلەنگەنلىكىدىن خەۋەر بەردى((( .بۇ خۇددى شۇئەيب ئەلەيھىسساالم ۋە
ئۇنىڭغا ئىمان ئېيتقان كىشىلەرنى ،شۇئەيب ئەلەيھىسساالمنىڭ قەۋمى قورقۇتۇپ تىترەتكىنىگە
ۋە ئۇالرنى يۇرتلىرىدىن چىقىرىۋېتىشكە تەھدىت سالغانغا ئوخشاش ،ئۇالرغىمۇ بىر تەۋرىنىش
يۈزلەندى.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :بىزنىڭ (ئۇالرنى ھاالك قىلىش) پەرمانىمىز چۈشكەن
چاغدا ،شۇئەيبنى ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىللە ئىمان ئېيتقانالرنى مەرھەمەت قىلىپ قۇتۇلدۇردۇق،
(ئۆزلىرىگە) زۇلۇم قىلغانالرغا قاتتىق ئاۋاز يۈزلەندى ،ئۇالر ئۆز ئۆيلىرىدە ئولتۇرغان پېتى قېتىپ
قالدى﴾((( ئۇالر شۇئەيب ئەلەيھىسساالمغا مەسخىرە قىلىپ«﴿ :ئى شۇئەيب! سېنىڭ نامىزىڭ
(يەنى دىنىڭ) سېنى ئاتا -بوۋىلىرىمىز ئىبادەت قىلىپ كېلىۋاتقان نەرسىلەرنى (يەنى
بۇتالرنى) بىزنى تاشالتقۇزۇشقا ياكى ماللىرىمىزنى خالىغىنىمىزچە تەسەررۇپ قىلىشىمىزنى تەرك
ئەتكۈزۈشكە بۇيرۇمدۇ؟ سەن تازىمۇ كۆڭلى ـ كۆكسى كەڭ ،تازىمۇ توغرا يول تاپقان ئادەمسەن ـ
دە»﴾((( دېگەنلىكى ئۈچۈن ،ئۇالرغا قاتتىق بىر ئاۋاز يۈزلىنىپ ،ئۇالرنى شۈك قىلىپ قويدى.
ﷲ تائاال باشقا بىر يەردە ئۇالر ھەققىدە مۇنداق خەۋەر بەردى﴿ :ئۇالر شۇئەيبنى

((( ﷲ تائاال ئۇالرنىڭ شۇئەيب ئەلەيھىسساالمغا قارىتا ھەر بىر ئىشىغا ئۇدۇلالپ ئۈچ خىل ئازاب ئەۋەتتى .يەرنىڭ
تەۋرىشى بىرىنچى خىل ئازابتۇر.
((( ھۇد سۈرىسى 94ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( ھۇد سۈرىسى 87ـ ئايەت.

609

ئىنكار قىلدى ،ئۇالرنى سايە كۈنىنىڭ ئازابى ھاالك قىلدى .ئۇ ھەقىقەتەن بۈيۈك كۈننىڭ
ئازابى ئىدى﴾((( يەنى بۇ ئازابنىڭ ئۇالرغا كېلىشى ئۇالرنىڭ شۇئەيب ئەلەيھىسساالمغا﴿ :ئەگەر
(سۆزۈڭدە) راستچىلالردىن بولساڭ ،بىزگە ئاسماندىن ئازاب چۈشۈرگىن﴾((( دېگەنلىكى
ئۈچۈندۇر .ئۇالرنىڭ يۇقىرىقىدەك قىلمىشلىرى ئۈچۈن﴿ :ئۇالرنى سايە كۈنىنىڭ ئازابى ھاالك
قىلدى﴾((( يەنى ئىچىدە ئوتنىڭ ئۇچقۇنلىرى ،يالقۇنلىرى ۋە كۈچلۈك تەپتى بولغان بىر
بۇلۇت ئۇالرغا سايە تاشلىدى .ئاندىن ئاسمان تەرەپتىن قاتتىق بىر ئاۋاز ،يەر ئاستىدىن
قاتتىق بىر تەۋرەش كېلىش بىلەن ئۇالرنىڭ جانلىرى تەنلىرىدىن جۇدا بولۇپ ،جەسەتلىرى
قېتىپال قالدى .ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :ئۇالر ئۆيلىرىدە ئولتۇرغان پېتى قېتىپ
قالدى﴾.
﴿شۇئەيبنى ئىنكار قىلغانالر (ﷲ نىڭ ھاالك قىلىشى بىلەن) گويا بۇ يەردە تۇرمىغاندەك
(يەنى ياشىمىغاندەك) بولۇپ قالدى﴾ يەنى ئۇالرغا ﷲ تائاالنىڭ ئازابى كېلىشى بىلەنال ،خۇددى

ئۇالر شۇئەيب ئەلەيھىسساالمنى ۋە ئۇنىڭغا ئىمان ئېيتقان مۆمىنلەرنى چىقىرىۋەتمەكچى بولغان
يۇرتلىرىدا ياشىمىغاندەك بولۇپ قالدى .ئاندىن ﷲ تائاال ئۇالرنىڭ ئىمانسىز كاتتىلىرىنىڭ:
﴿«ئەگەر سىلەر شۇئەيبكە ئەگەشسەڭالر ،شۈبھىسىزكى ،چوقۇم زىيان تارتىسىلەر»﴾ دېگەن
سۆزىگە قارىتا﴿ :شۇئەيبنى ئىنكار قىلغانالر زىيان تارتقۇچىالردىن بولدى﴾ دېدى.

*******
ﯜ ﯝ ﯞ ﯟ ﯠ ﯡ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥﯦ ﯧ ﯨ ﯩ
ﯪ ﯫﯬ
شۇئەيب ئۇالرغا ئارقىسىنى قىلىپ« :ئى قەۋمىم! سىلەرگە مەن ئەلۋەتتە پەرۋەردىگارىمنىڭ
ئەلچىلىكىنى يەتكۈزدۈم ۋە نەسىھەت قىلدىم ،مەن قانداقمۇ كاپىر قەۋمگە قايغۇراي!»
دېدى﴿.﴾93

610

يەنى ئۇالرغا ﷲ تائاالنىڭ ئازابى ۋە غەزىپى كەلگەندىن كېيىن ،شۇئەيب ئەلەيھىسساالم
ئۇالرغا ئارقىسىنى قىلىپ تاپا ـ تەنە قىلىش يۈزىسىدىن مۇنداق دېدى﴿ :ئى قەۋمىم! سىلەرگە
مەن ئەلۋەتتە پەرۋەردىگارىمنىڭ ئەلچىلىكىنى يەتكۈزدۈم ۋە نەسىھەت قىلدىم﴾ يەنى مەن
سىلەرگە پەيغەمبەرلىك ۋەزىپەمنى يەتكۈزدۈم ،ئەمما سىلەر مەن ئېلىپ كەلگەن ھەقىقەتكە
ئىمان كەلتۈرمىدىڭالر .شۇڭا مەن سىلەرنىڭ ھازىرقى ھالىتىڭالرغا قايغۇرمايمەن﴿ .مەن قانداقمۇ
كاپىر قەۋمگە قايغۇراي!» دېدى﴾.

*******
((( شۇئەرا سۈرىسى 189ـ ئايەت.
((( شۇئەرا سۈرىسى 187ـ ئايەت.
((( يۇنۇس سۈرىسى 98ـ ئايەت.

ئەئراف سۈرىسى

ﯭﯮﯯﯰﯱﯲﯳ ﯴﯵﯶﯷﯸﯹﯺﯻ
ﯼﯽﯾﯿﰀﰁﰂﰃﰄ ﰅﰆ ﰇﰈ
ﰉﰊﰋ ﰌﰍ
بىز مەيلى قايسى شەھەرگە بولسۇن ،بىرەر پەيغەمبەر ئەۋەتكەن بولساق (شەھەر ئەھلى
ئۇنى ئىنكار قىلغان بولسا) ،ئۇالرنىڭ ﷲ غا يالۋۇرۇشلىرى (تەۋبە قىلىشلىرى) ئۈچۈن،
ئۇالرنى نامراتلىققا ،كېسەللىككە گىرىپتار قىلدۇق﴿ .﴾94ئاندىن (ئۇالرنىڭ بېشىغا كەلگەن)
كۈلپەتنى نېئمەتكە ئايالندۇردۇق ،شۇنىڭ بىلەن ،ئۇالر كۆپەيدى ،ئۇالر« :بىزنىڭ ئاتا
بوۋىلىرىمىزنىڭ بېشىغا ھەقىقەتەن كۈلپەتلەر ،نېئمەتلەر كەلگەن ئىدى (بۇ ـ زاماننىڭئادىتى؛ ﷲ تەرىپىدىن كەلگەن ئوقۇبەت ئەمەس)» دېدى .ئۇالر خەۋەرسىز تۇرغاندا ،ئۇالرنى
ئۇشتۇمتۇت ھاالك قىلدۇق﴿.﴾95

ئىلگىرىكى ئۈممەتلەرنىڭ سىنالغانلىقى توغرىسىدا
ﷲ تائاال بۇ ئايەتتە ئۆزى تەرىپىدىن پەيغەمبەر ئەۋەتىلگەن ئۈممەتلەرنىڭ ئۆزلىرىگە ﷲ
تائاال تەرىپىدىن چۈشۈرۈلگەن تۈرلۈك قىيىنچىلىقالرنى كۆتۈرۈۋېتىشنى تىلەپ دۇئا قىلىشى ۋە
يېلىنىشى ئۈچۈن ،ئۇالرغا تۈرلۈك كېسەللىكلەرنى ۋە يوقسۇللۇقالرنى بېرىش بىلەن سىنىغانلىقىدىن
خەۋەر بېرىدۇ .يەنى ئۇالرنىڭ ﷲ تائاالغا يېلىنىشى ۋە دۇئا قىلىشى ئۈچۈن ،ﷲ تائاال ئۇالرنى
تۈرلۈك قىيىنچىلىق بىلەن سىنايدۇ .ئۇالر ﷲ تائاالنىڭ بۇ سىناقلىرىدا ﷲ تائاالنىڭ كۈتكەن
يېرىدىن چىقمىغانلىقى ئۈچۈن ،ﷲ تائاال ئۇالرغا يەنە بىر قېتىم سىنىلىش پۇرسىتى بېرىپ،
ئۇالرنى ئاشۇ قىيىنچىلىق ھالىتىدىن باياشات ـ پاراغەتلىك ھالەتكە ئېلىپ چىقىدۇ.
﴿ئاندىن (ئۇالرنىڭ بېشىغا كەلگەن) كۈلپەتنى نېئمەتكە ئايالندۇردۇق﴾ يەنى ئۇالرنى
ماڭا شۈكۈر قىلدۇرۇش ئۈچۈن ،ھەر تۈرلۈك كېسەللەرىنى ساقلىققا ،يوقسۇللۇقلىرنى باياشاتلىققا
ئايالندۇرۇپ بەردۇق﴿ .شۇنىڭ بىلەن ئۇالر كۆپەيدى﴾ يەنى ئۇالر ،ئۇالرنىڭ بالىلىرى ۋە ماللىرى
كۆپەيدى .لېكىن ئۇالر يەنىال ﷲ تائاالنىڭ بەرگەن نېئمەتلىرىگە شۈكۈر قىلمىدى.
﴿ئۇالر« :بىزنىڭ ئاتا -بوۋىلىرىمىزنىڭ بېشىغا ھەقىقەتەن كۈلپەتلەر ،نېئمەتلەر كەلگەن
ئىدى (بۇ ـ زاماننىڭ ئادىتى؛ ﷲ تەرىپىدىن كەلگەن ئوقۇبەت ئەمەس)» دېدى﴾ يەنى بىز ئۇالرغا

ﷲ تائاالدىن گۇناھىنىڭ كەچۈرۈلىشىنى تىلىشى ،يېلىنىشى ۋە دۇئا قىلىشى ئۈچۈن تۈرلۈك
كېسەللىك ۋە يوقسۇللۇق سېلىش بىلەن ،ئاندىن باياشات ـ پاراغەت تۇرمۇش بېرىش بىلەن
سىنىدۇق .لېكىن ئۇالرغا ئۇمۇ ،بۇمۇ كار قىلمىدى .ئۇالر كۇپۇرلىقىدىن ئۇنىڭ بىلەنمۇ ،بۇنىڭ
بىلەنمۇ يانمىدى .بەلكى ئۇالر :بۇرۇنقى زاماندا ئاتا ـ بوۋىلىرىمىزىغا كەلگەن تۈرلۈك كېسەللىك
ۋە يوقسۇللۇق ،ئاندىن باياشاتلىق ۋە پاراۋانلىق بىزگىمۇ كەلدى .بۇ دېگەن تەبىئەتنىڭ قانۇنى،
بەزىدە ئۇنداق ،بەزىدە بۇنداق بولۇپ تۇرىدۇ -،دېدى .ئەپسۇسكى ،ئۇالر ﷲ تائاالنىڭ ئۇالرغا
قارىتا ئېلىپ بارغان بۇ خىل ھۆكمى ۋە سىناقلىرىنى سەزمىدى.
كاپىرالرنىڭ بۇنداق قىلمىشى مۆمىنلەرنىڭ ﷲ تائاالنىڭ نېئمەتلىرى كەلگەندە ،ﷲ

611

تائاالغا شۈكۈر ئېيتىدىغان ،بېشىغا قىيىنچىلىقالر كەلگەندە ،ئۇنىڭغا سەۋر قىلىدىغان ھالەتلىرى
بىلەن پۈتۈنلەي قارمۇ قارشىدۇر.
ئىمام مۇسلىم مۆمىنلەرنىڭ بۇ خىل پەزىلىتى ھەققىدە پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ مۇنداق
دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ« :مۆمىننىڭ ئىشى كىشىنى تولىمۇ خۇرسەن قىلىدۇ .ﷲ تائاال
ئۇنىڭغا قانداقلىكى بىر ئىش بىلەن ھۆكۈم قىلسا ،ئۇ ،مۆمىن ئۈچۈن ياخشىلىق ھېسابلىنىدۇ.
ئۇنىڭغا خۇشاللىق كەلسە شۈكۈر ئېيتىدۇ ،بۇ ئۇنىڭ ئۈچۈن ياخشىدۇر .ئۇنىڭغا بىر يامانلىق
يېتىپ قالسا ،ئۇ سەۋر قىلىدۇ .بۇمۇ ئۇنىڭ ئۈچۈن ياخشىدۇر».
مۆمىن بەندە ﷲ تائاالنىڭ ئۆزىنى ھەر خىل قىيىنچىلىق ۋە نېئمەتلەر بىلەن سىنىغانلىقىنى
ھېس قىلىپ تۇرىدۇ .شۇڭا ﷲ تائاال ئۆزىنىڭ سىنىغانلىقىنى سېزەلمەيدىغان سۈپەتكە ئىگە
كىشىلەرنىڭ بايانىنىڭ ئارقىسىدىنال مۇنداق دېدى﴿ :ئۇالر خەۋەرسىز تۇرغاندا ،ئۇالرنى ئۇشتۇمتۇت
ھاالك قىلدۇق﴾ يەنى ئۇالرنى ئۇالر خەۋەرسىز ھالەتتە تۇرغاندا ،ئۇشتۇمتۇت جازالىدۇق.
ھەدىستە مۇنداق دەپ كەلدى« :ئۇشتۇمتۇت كەلگەن ئۆلۈم مۆمىنلەر ئۈچۈن رەھمەت،
كاپىرالر ئۈچۈن ئازابتۇر».

*******
ﭑ ﭒﭓﭔ ﭕﭖﭗﭘﭙ ﭚﭛﭜﭝﭞ
ﭟﭠﭡ ﭢﭣﭤﭥﭦﭧﭨﭩ ﭪ ﭫﭬﭭ
ﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ ﭳ ﭴ ﭵ ﭶ ﭷ ﭸ ﭹ ﭺﭻ ﭼ ﭽ
ﭾ ﭿﮀ ﮁﮂﮃ

612

(پەيغەمبەرلىرىنى ئىنكار قىلغانلىقتىن ھاالك قىلىنغان) شەھەرلەرنىڭ ئاھالىسى ئىمان
ئېيتقان ۋە (كۇفرىدىن ،گۇناھالردىن) ساقالنغان بولسا ئىدى ،ئەلۋەتتە ،ئۇالرنى ئاسمان ـ
زېمىننىڭ پاراۋانلىقلىرىغا مۇيەسسەر قىالتتۇق ،لېكىن ئۇالر (پەيغەمبەرلەرنى) ئىنكار قىلدى ،شۇڭا
ئۇالرنى ئۆز قىلمىشلىرى تۈپەيلىدىن ھاالك قىلدۇق﴿( .﴾96پەيغەمبەرلەرنى ئىنكار قىلىدىغان)
شەھەرلەرنىڭ ئاھالىسى بىزنىڭ ئازابىمىزنىڭ ئۆزلىرىگە كېچىسى (غەپلەتتە) ئۇخالۋاتقانلىرىدا
كېلىشىدىن قورقمامدۇ﴿ .﴾97شەھەرلەر ئاھالىسى بىزنىڭ ئازابىمىزنىڭ چۈش ۋاقتىدا ـ ئۇالر
ئويناپ تۇرغانلىرىدا كېلىشىدىن قورقمامدۇ﴿ .﴾98ئۇالر ﷲ نىڭ مەكرىدىن (يەنى ئۇالر تۇيۇقسىز
تۇرغاندا ﷲ نىڭ ئازاب نازىل قىلىشىدىن) قورقمامدۇ؟ پەقەت زىيان تارتقۇچى قەۋمال ﷲ نىڭ
مەكرىدىن قورقمايدۇ﴿.﴾99

بەرىكەتنىڭ ئىمان بىلەن ،غەزەپنىڭ كۇپۇرلۇق بىلەن كېلىدىغانلىقى
ﷲ تائاال ئۆزىنىڭ پەيغەمبەرلىرى ئەۋەتىلگەن جايالردىكى كىشىلەر ئىچىدە يۇنۇس
ئەلەيھىسساالمنىڭ قەۋمىدىن باشقا ئۈممەتلەرنىڭ پەقەت ئاز بىر قىسمىنىڭال ئىمان ئېيتقانلىقىدىن

ئەئراف سۈرىسى

ۋە يۇنۇس ئەلەيھىسساالمنىڭ قەۋمىنىڭ ھەممىسىنىڭ ئىمان ئېيتقانلىقىدىن خەۋەر بېرىپ مۇنداق
دەيدۇ(﴿ :ھاالك بولغان شەھەرلەر ئاھالىلىرى ئىچىدە) يۇنۇس قەۋمىدىن باشقىسىغا (ئازابنىڭ
ئاالمىتىنى كۆرۈپ) ئېيتقان ئىمانىنىڭ پايدىسى بولغىنى يوق ،يۇنۇس قەۋمى ئىمان ئېيتقاندا،
دۇنيا ھاياتىدا رەسۋا قىلىدىغان ئازابنى ئۇالرنىڭ ئۈستىدىن كۆتۈرۈۋەتتۇق ،ئۇالرنى مەلۇم
(((
ۋاقىتقىچە (يەنى ئەجىلى يەتكەنگە قەدەر دۇنيادىكى شەيئىلەردىن) بەھرىمەن قىلدۇق﴾
يەنى يۇنۇس ئەلەيھىسساالمنىڭ قەۋمىدىن باشقا ھېچقانداق بىر پەيغەمبەرنىڭ قەۋمى پۈتۈنلەي
ئىمان ئېيتمىدى .يۇنۇس ئەلەيھىسساالمنىڭ قەۋمىنىڭ ھەممىسى ئىمان ئېيتتى .چۈنكى ئۇالر
ئازابنىڭ چوقۇم كېلىدىغانلىقىنى بىلگەندىن كېيىن ،ئىمان ئېيتقان ئىدى.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دېدى﴿ :ئۇنى بىز 100مىڭ ،بەلكى (بۇنىڭدىنمۇ) كۆپ
(بىر قەۋمگە پەيغەمبەر قىلىپ) ئەۋەتتۇق( .ئۇالر ۋەدە قىلىنغان ئازابنى كۆرگەن چاغدا)
ئىمان ئېيتتى .مۇئەييەن مۇددەتكىچە (يەنى ئەجىلى يەتكەنگە قەدەر) ئۇالرنى (ھاياتتىن)
بەھرىمەن قىلدۇق﴾(((﴿ ،قايسى شەھەرگە بولمىسۇن ،بىرەر ئاگاھالندۇرغۇچى ئەۋەتسەكال
ئۇنىڭ دۆلەتمەن ئادەملىرى« :شۈبھىسىزكى ،بىز سىلەرنىڭ پەيغەمبەرلىكىڭالرنى ئىنكار
قىلىمىز» دېدى﴾(((.
﴿(پەيغەمبەرلىرىنى ئىنكار قىلغانلىقتىن ھاالك قىلىنغان) شەھەرلەرنىڭ ئاھالىسى ئىمان
ئېيتقان ۋە (كۇفرىدىن ،گۇناھالردىن) ساقالنغان بولسا ئىدى﴾ يەنى ئۇالر پەيغەمبەرلەر ئېلىپ

كەلگەن ھەقىقەتكە چىن دىلى بىلەن ئىشەنگەن ۋە ئۇنىڭغا ئەگەشكەن ،يامان ئىشالرنى
تاشالپ ياخشى ئىشالرنى قىلىپ ،ﷲ تائاالغا تەقۋادارلىق قىلغان بولسا﴿ ،ئەلۋەتتە ،ئۇالرنى
ئاسمان ـ زېمىننىڭ پاراۋانلىقلىرىغا مۇيەسسەر قىالتتۇق﴾ يەنى ئاسماندىن يامغۇر ياغدۇرۇپ،
زېمىندىن ئۆسۈملۈكلەرنى ئۈندۈرۈپ بېرەتتۇق.
﴿لېكىن ئۇالر (پەيغەمبەرلەرنى) ئىنكار قىلدى ،شۇڭا ئۇالرنى ئۆز قىلمىشلىرى تۈپەيلىدىن
ھاالك قىلدۇق﴾ يەنى ئۇالر پەيغەمبەرلەرنى ئىنكار قىلغانلىقى ۋە يامان ئىشالرنى قىلغانلىقى

ئۈچۈن ،ئۇالرنى ھاالك قىلىش بىلەن جازالىدۇق.

ئاندىن ﷲ تائاالنىڭ بۇيرۇقلىرىغا قارشىلىق قىلىشقا پېتىنىشتىن ئاگاھالندۇرۇپ مۇنداق
دەيدۇ(﴿ :پەيغەمبەرلەرنى ئىنكار قىلىدىغان) شەھەرلەرنىڭ ئاھالىسى بىزنىڭ ئازابىمىزنىڭ
ئۆزلىرىگە كېچىسى (غەپلەتتە) ئۇخالۋاتقانلىرىدا كېلىشىدىن قورقمامدۇ؟﴾

﴿ئۇالر ﷲ نىڭ مەكرىدىن (يەنى ئۇالر تۇيۇقسىز تۇرغاندا ﷲ نىڭ ئازاب نازىل قىلىشىدىن)
قورقمامدۇ؟﴾ يەنى ئۇالر تۇيۇقسىز ۋە غەپلەتتە تۇرغاندا ،ﷲ تائاالنىڭ غەزىپىنىڭ ۋە ئازابىنىڭ
كېلىشىدىن ،شۇنداقال ﷲ تائاالنىڭ ئۇالرنى قاتتىق تۇتۇشىدىن قورقمامدۇ؟ ﴿پەقەت زىيان
تارتقۇچى قەۋمال ﷲ نىڭ مەكرىدىن قورقمايدۇ﴾ شۇڭا ھەسەنبەسرى مۇنداق دېدى :مۆمىن

ئەمەل -ئىبادەتلەرنى ﷲ تائاالدىن قورقۇپ تۇرۇپ قىلىدۇ .يامان ئادەم گۇناھ ئىشالرنى
قورقماي قىلىۋېرىدۇ.
((( شۇئەرا سۈرىسى 189ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( ساففات سۈرىسى 147ـــــ 148ـ ئايەتلەر.
((( سەبەئـ سۈرىسى 34ـ ئايەت.

613

*******
ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﮈ ﮉ ﮊ ﮋ ﮌ ﮍ ﮎ ﮏ ﮐﮑ ﮒ ﮓ
ﮔﮕ ﮖ ﮗﮘ
زېمىننىڭ ئىلگىرىكى ئىگىلىرى (ھاالك بولغان) دىن كېيىن( ،زېمىنغا) ۋارىس
بولغۇچىالرنى ،خالىساق ،گۇناھى تۈپەيلىدىن ھاالك قىلىدىغانلىقىمىز ،دىللىرىنى
پېچەتلىۋىتىدىغانلىقىمىز ئۇالرغا (يەنى زېمىنغا ۋارىسلىق قىلغۇچىالرغا) ئايان بولمىدىمۇ؟ ئۇالر
(ھەق سۆزنى) ئاڭلىمايدۇ﴿.﴾100

614

﴿ئۇالر (ھەق سۆزنى) ئاڭلىمايدۇ﴾ يەنى ئۇالر ۋەز ـ نەسىھەتنى ۋە ئاگاھالندۇرۇشنى
ئاڭلىمايدۇ .ﷲ تائاال كېيىنكىلەرنىڭمۇ يامان ئىشالرنى قىلسا ،ئۇالرنىمۇ ئوخشاشال ھاالك
قىلىۋېتىدىغانلىقىنى بايان قىلىپ مۇنداق دېدى﴿ :ئۇالردىن ئىلگىرى ئۆتكەن (پەيغەمبەرلىرىنى
ئىنكار قىلغان) نۇرغۇن ئۈممەتلەرنى ھاالك قىلغانلىقمىزنى ئۇالر ئۇقمامدۇ؟ ئۇالر شۇ ئۈممەتلەرنىڭ
ماكانلىرىدا مېڭىپ يۈرىدۇ ،ئەقىل ئىگىلىرى ئۈچۈن ئۇنىڭدا ھەقىقەتەن نۇرغۇن ئىبرەتلەر بار﴾(((،
﴿ئۇالردىن ئىلگىرى ئۆتكەن قانچىلىغان ئۈممەتلەرنى ھاالك قىلغانلىقىمىزنى ئۇالر بىلمەمدۇ؟ ئۇالر
(يەنى مەككىلىكلەر) ئۇالر (يەنى ھاالك بولغانالر) نىڭ يۇرتىدىن ئۆتۈپ تۇرىدۇ ،بۇنىڭدا (بىزنىڭ
قۇدرىتىمىزنىڭ چوڭلۇقىنى كۆرسىتىدىغان) نۇرغۇن دەلىللەر بار ،ئۇالر ئاڭلىمامدۇ؟﴾((((﴿ ،ئى
مۇھەممەد!) كىشىلەرنى (يەنى كۇففارالرنى) ئازاب كېلىدىغان كۈن (يەنى قىيامەت كۈنى) دىن
ئاگاھالندۇرغىن( ،بۇ كۈندە) زالىمالر« :پەرۋەردىگارىمىز! بىزگە قىسقىغىنا ۋاقىت مۆھلەت بەرگىن
(يەنى دۇنياغا قايتۇرغىن) ،دەۋىتىڭنى قوبۇل قىاليلى ،پەيغەمبەرلەرگە ئەگىشەيلى» دەيدۇ.
(ئۇالرغا) سىلەر ئىلگىرى ،بىز ھەرگىز يوقالمايمىز ،دەپ قەسەم ئىچمىگەنمىدىڭالر؟ (دېيىلىدۇ).
ئۆزلىرىگە زۇلۇم قىلغانالرنى (ھاالك قىلغىنىمىزدىن كېيىن) سىلەر ئۇالرنىڭ جايلىرىدا تۇردۇڭالر
(ئۇالرنىڭ جايلىرىدىن ئىبرەت ئالساڭالرچۇ) ،ئۇالرنى قانداق جازالىغانلىقىمىز سىلەرگە ئېنىق
مەلۇم بولدى .سىلەرگە نۇرغۇن مىسالالرنى كەلتۈردۇق (يەنى پەيغەمبەرلەرگە چىنپۈتمىگەنلەرنىڭ
ئەھۋالىنى بايان قىلدۇق)﴾(((﴿ ،ئۇالردىن ئىلگىرى نۇرغۇن ئۈممەتلەرنى ھاالك قىلدۇق،
ئۇالردىن بىرەر ئەھەدىنى كۆرەلەمسەن؟ ياكى ئۇالردىن بىرەر پەس ئاۋاز ئاڭلىياالمسەن؟ (يەنى
ئۇالر شۇنداق تەلتۆكۈس ھاالك قىلىندىكى ،ئۇالردىن كۆرگىلى ۋە ئاۋازىنى ئاڭلىغىلى ھېچ
ئەھەدى قالمىدى)﴾((( ۋە بۇنىڭدىن باشقا ﷲ تائاالنىڭ ئازابىنىڭ ﷲ تائاالنىڭ دۈشمىنى
بولغان كاپىرالرغا ۋە نېمىتىنىڭ ﷲ تائاالنىڭ يېقىنلىرى بولغان مۆمىنلەرگە بولىدىغانلىقىنى
ئۇقتۇرىدىغان ئايەتلەر ناھايىتى كۆپتۇر.

*******
((( تاھا سۈرىسى 128ـ ئايەت.
((( سەجدە سۈرىسى 26ـ ئايەت.ئىبراھىم سۈرىسى 44ــــ 45ـ ئايەتلەر .
((( ئىبراھىم سۈرىسى 44ــــ 45ـ ئايەتلەر .مەريەم سۈرىسى 98ـ ئايەت.
((( مەريەم سۈرىسى 98ـ ئايەت.

ئەئراف سۈرىسى

ﮙ ﮚ ﮛ ﮜ ﮝ ﮞﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ﮦ ﮧ
ﮨ ﮩ ﮪﮫ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ﯓ ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ
ﯘﯙ ﯚ ﯛ ﯜ ﯝ ﯞ
ئەشۇ شەھەرلەر (ئاھالىسى) نىڭ بەزى خەۋەرلىرىنى (ئى مۇھەممەد!) ساڭا ھېكايە قىلىپ
بېرىمىز ،شەك -شۈبھىسىزكى ،ئۇالرنىڭ پەيغەمبەرلىرى ئۇالرغا مۆجىزىلەر ئېلىپ كەلگەن ئىدى،
ئۇالر ئىلگىرى (ھەقنى) ئىنكار قىلغانلىقلىرى ئۈچۈن (ئۇ مۆجىزىلەرگە) ئىمان ئېيتمىدى .ﷲ
كاپىرالرنىڭ دىللىرىنى ئەنە شۇنداق پېچەتلەيدۇ﴿ .﴾101ئۇالرنىڭ تولىسىنىڭ (روزىمىساقتا)
بەرگەن ۋەدىسىگە ۋاپا قىلىدىغانلىقىنى بايقىمىدۇق ،ئۇالرنىڭ تولىسىنىڭ شەكسىز پاسىقالر (يەنى
ﷲ نىڭ ئەمرى -پەرمانىدىن باش تارتقۇچىالر) ئىكەنلىكىنى بايقىدۇق﴿.﴾102
ﷲ تائاال يۇقىرىدا پەيغەمبىرى مۇھەممەد ئەلەيھىسساالمغا نۇھ ،ھۇد ،سالىھ ،لۇت ۋە
شۇئەيب ئەلەيھىسساالمالرنىڭ خەۋەرلىرىنى ،ئۇ قەۋملەر ئىچىدىن كاپىرالرنى ھاالك قىلىپ،
مۆمىنلەرنى قۇتۇلدۇرۇپ قالغانلىقىنى بايان قىلىپ ئۆتكەن ئىدى .بۇ يەردە ﷲ تائاال بۇ قەۋملەرگە
ئۆزىنىڭ پەيغەمبەرلىرىنى ئەۋەتىپ ،بۇ پەيغەمبەرلەرنىڭ تىلى ئارقىلىق ھەقنى چۈشەندۈرگەن
بولسىمۇ ،ئۇ قەۋملەرنىڭ ئاڭلىمىغانلىقى ئۈچۈن ،ئۇالرنى ھاالك قىلغانلىقىنى بايان قىلىپ
مۇنداق دېدى﴿ :ئەشۇ شەھەرلەر (ئاھالىسى) نىڭ بەزى خەۋەرلىرىنى (ئى مۇھەممەد!) ساڭا ھېكايە
قىلىپ بېرىمىز ،شەك -شۈبھىسىزكى ،ئۇالرنىڭ پەيغەمبەرلىرى ئۇالرغا مۆجىزىلەر ئېلىپ كەلگەن
ئىدى﴾.

ﷲ تائاال ھېچقانداق بىر قەۋمنى ئۇالرغا پەيغەمبەر ئەۋەتمەي تۇرۇپ ئازابلىمايدىغانلىقى
ھەققىدە مۇنداق دەيدۇ﴿ :مانا بۇالر (ئاھالىسىنى بىز ھاالك قىلغان) يۇرتالرنىڭ خەۋەرلىرىدۇر،
ئۇنى ساڭا (ۋەھيى ئارقىلىق) بايان قىلىمىز .ئۇ يۇرتالردىن ئىزى قالغانلىرىمۇ بار (يەنى ئاھالىسى
ھاالك قىلىنىپ ،يۇرتلىرىنىڭ ئورنى قالدۇرۇلغانلىرىمۇ بار) ،ئىزى قالمىغانلىرىمۇ بار (يەنى ئاھالىسى
بىلەن قوشۇپ ئورۇۋېتىلگەن زىرائەتتەك ۋەيران قىلىنغانلىرىمۇ بار) .بىز ئۇالرغا زۇلۇم قىلمىدۇق،
لېكىن ئۇالر ئۆزلىرىگە ئۆزلىرى زۇلۇم قىلدى﴾(((.
﴿ئۇالر ئىلگىرى (ھەقنى) ئىنكار قىلغانلىقلىرى ئۈچۈن (ئۇ مۆجىزىلەرگە) ئىمان ئېيتمىدى﴾

يەنى ئۇالرنىڭ ئۆزلىرىنىڭ پەيغەمبەرلىرى ئېلىپ كەلگەن نەرسىلەرگە ئىمان ئېيتماسلىقى ئۇالرنىڭ
ھەقىقەتنى دەسلىۋىدىال ئىنكار قىلغانلىقى سەۋەبىدىندۇر .ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ:
﴿(ئى مۇھەممەد!) مۆجىزىلەر (مېنىڭ ئەمەس) ،ﷲ نىڭ دەرگاھىدىكى ئىش ،دېگىن( .ئى
مۆمىنلەر!) سىلەر نېمىنى بىلىسىلەر؟ مۆجىزىلەر كەلسە ئۇالر ئېھتىمال ،ئۇنىڭغا ئىشەنمەسلىكلىرى
مۇمكىن .ئۇالرنىڭ دىللىرىنى ،كۆزلىرىنى ھەق (نى چۈشىنىش ۋە كۆرۈش) تىن بۇرىۋېتىمىز ،ئۇالر
دەسلەپتە مۆجىزىلەرگە ئىشەنمىگىنىدەك (يەنە ئىشەنمەيدۇ) ،ئۇالرنى گۇمراھلىقلىرىدا تېڭرقاپ
يۈرۈشكە قويۇۋېتىمىز﴾(((.
((( ھۇد سۈرىسى 100ــــ 101ـ ئايەتلەر.
((( ئەنئام سۈرىسى 109ــــ 110ـ ئايەتلەر.

615

﴿ﷲ كاپىرالرنىڭ دىللىرىنى ئەنە شۇنداق پېچەتلەيدۇ .ئۇالرنىڭ تولىسىنىڭ (روزىمىساقتا)
بەرگەن ۋەدىسىگە ۋاپا قىلىدىغانلىقىنى بايقىمىدۇق ،ئۇالرنىڭ تولىسىنىڭ شەكسىز پاسىقالر (يەنى
ﷲ نىڭ ئەمرى -پەرمانىدىن باش تارتقۇچىالر) ئىكەنلىكىنى بايقىدۇق﴾ يەنى بىز ئۇالرنىڭ

كۆپىنچىسىنىڭ بىزگە بويسۇنۇشتىن ،ئىتائەت قىلىشتىن چىقىپ كەتكەنلىكىنى بايقىدۇق .ﷲ تائاال
ئۇالردىن ئالغان ۋەدە بولسا ،ئىنسانالرنىڭ ئاتىسى ئادەم ئەلەيھىسساالمنىڭ پۇشتىدىكى چېغىدىال
ئۇالرنىڭ ﷲ تائاالنىڭ ئۆزلىرىنىڭ پەرۋەردىگارى ۋە پادىشاھى ئىكەنلىكىگە ،ﷲ تائاالدىن باشقا
ھېچبىر ئىالھنىڭ يوقلىقىغا ئىشىنىدىغانلىقىغا ئالغان ،ئۇنى ئىقرار قىلغان ،گۇۋاھلىق بەرگەن ۋە
ئۇالرنىڭ تەبىئەتلىرىگە سىڭدۈرىۋېتىلگەن ۋەدىسىدۇر .ئادەم بالىلىرى ﷲ تائاالغا بەرگەن ئاشۇ
ۋەدىسىگە خىالپلىق قىلىپ ،ئۇنى ئارقىسىغا چۆرىۋەتتى .ھېچقانداق دەلىل ـ ئىسپاتى بولمىغان،
ئەقىلگىمۇ سىغمايدىغان ۋە شەرىئەتمۇ قوبۇل قىلمايدىغان قىلمىشنى ،يەنى ئىبادەت قىلغاندا ،ﷲ
تائاالغا باشقا بىرسىنى شېرىك قىلىپ ئىبادەت قىلىشتەك شېرىك ئىشنى قىلدى .ئەسلى ئىنساننىڭ
ساغالم تەبىئىتىدە بۇنداق ئىشالرنى قىلىش ئىستىكى بولمايدۇ .بارلىق پەيغەمبەرلەر باشتىن -
ئاخىرى ئىنسانالرنى مۇشۇنداق شېرىك ئىشنى قىلىشتىن توسۇپ كەلدى.
ئىمام مۇسلىم ئىنسانالرنىڭ تەبىئىتىدە ﷲ تائاالغا شېرىك كەلتۈرۈش ئىستىكىنىڭ يوقلىقى
ھەققىدە پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ« :ﷲ تائاال ھەدىسى
قۇددىسىدا :مەن ھەقىقەتەن بەندىلىرىمنى مۇسۇلمان قىلىپ ياراتتىم .ئاندىن شەيتان كېلىپ
ئۇالرنى ئۆز دىنىدىن ئايرىۋەتتى ،مەن ئۇالرغا ھاالل قىلىپ بەرگەن نەرسىلەرنى ھارام سانايدىغان
قىلىۋەتتى -،دېدى».
ئىمام بۇخارى ۋە مۇسلىم رىۋايەت قىلغان ھەدىستە پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم مۇنداق دەيدۇ:
«ھەر قانداق باال دىننى تونۇش تەبىئىتى بىلەن تۇغۇلىدۇ( .ئۇ بالىنىڭ) ئاتا ـ ئانىسى ئۇ بالىنى
يەھۇدىي ياكى خىرىستىئان ۋەياكى ئاتەشپەرەست قىلىدۇ».

*******
ﯟ ﯠ ﯡ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ ﯩﯪ ﯫ ﯬ ﯭ ﯮ
ﯯﯰ
616

مەزكۇر پەيغەمبەرلەردىن كېيىن ،مۇسانى مۆجىزىلىرىمىز بىلەن( ،مىسىرنىڭ مۇسا زامانىدىكى
پادىشاھى) پىرئەۋنگە ۋە ئۇنىڭ قەۋمىنىڭ چوڭلىرىغا (پەيغەمبەر قىلىپ) ئەۋەتتۇق ،ئۇالر بۇ
مۆجىزىلەرنى ئىنكار قىلدى ،بۇزغۇنچىلىق قىلغۇچىالرنىڭ ئاقىۋىتىنىڭ قانداق بولغانلىقىغا
قارىغىن﴿.﴾103

مۇسا ئەلەيھىسساالم بىلەن پىرئەۋننىڭ قىسسىسى
﴿مەزكۇر پەيغەمبەرلەردىن كېيىن ،مۇسانى مۆجىزىلىرىمىز بىلەن( ،مىسىرنىڭ مۇسا

ئەئراف سۈرىسى

زامانىدىكى پادىشاھى) پىرئەۋنگە ۋە ئۇنىڭ قەۋمىنىڭ چوڭلىرىغا (پەيغەمبەر قىلىپ) ئەۋەتتۇق﴾

يەنى يۇقىرىدا قىسسىسى بايان قىلىنغان نۇھ ،ھۇد ،سالىھ ،لۇت ۋە شۇئەيب ئەلەيھىسساالمالرغا
ئوخشاش ،مۇسانىمۇ (مۇسانىڭ زامانىسىدىكى) مىسىرنىڭ پادىشاھى پىرئەۋنگە ۋە ئۇنىڭ
قەۋمىگە ئوچۇق پاكىت ۋە مۆجىزىلەر بىلەن ئەۋەتتۇق.

﴿ئۇالر بۇ مۆجىزىلەرنى ئىنكار قىلدى ،بۇزغۇنچىلىق قىلغۇچىالرنىڭ ئاقىۋىتىنىڭ قانداق
بولغانلىقىغا قارىغىن﴾ يەنى ئۇالر تەرسالىق قىلىپ ،ئۇ مۆجىزىلەرنى ۋە پاكىتالرنى ئىنكار

قىلدى .ئۇنىڭغا ئىشىنىشتىن باش تارتتى.

ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :ئۇالر ئۇ ئايەتلەرنى ئىچىدە ئېتىراپ قىلدى،
لېكىن ئۇالر ئۇنى زۇلۇم ۋە تەكەببۇرلۇق قىلىش يۈزىسىدىن ئىنكار قىلدى .بۇزغۇنچىالرنىڭ
ئاقىۋىتىنىڭ قانداق بولىدىغانلىقىغا قارىغىن﴾((( يەنى بۇزغۇنچىالر بولسا ،كىشىلەرنى ﷲ
تائاالنىڭ يولىدىن توسايدىغان ۋە پەيغەمبەرلەرنى ئىنكار قىلىدىغان كىشىلەردۇر .سەن ئۇالرنى
قانداق قىلىۋەتكەنلىكىمىزگە قارىغىن .بىز ئۇالرنى مۇسا ئەلەيھىسساالم ۋە ئۇنىڭ قەۋمىنىڭ كۆز
ئالدىدا بىرنىمۇ قويماي سۇغا غەرق قىلىۋەتتۇق .بۇ پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ قەۋمىگە بېرىلگەن ئەڭ
ئېغىر دەرىجىدىكى رەسۋا قىلغۇچى ئازاب ،مۇسا ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىللە بولغان مۆمىنلەرنىڭ
دىللىرىغا بېرىلگەن ئەڭ ياخشى تەسەللىدۇر.

*******
ﯱﯲﯳﯴ ﯵﯶﯷﯸﯹ ﭑﭒﭓﭔﭕﭖﭗﭘ
ﭙﭚ ﭛ ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ ﭩ
ﭪﭫ ﭬﭭ ﭮﭯﭰ
مۇسا ئېيتتى« :ئى پىرئەۋن! مەن ھەقىقەتەن ئالەملەرنىڭ پەرۋەردىگارى ئەۋەتكەن
پەيغەمبەرمەن﴿ .﴾104ﷲ نامىدىن پەقەت ھەقىقەتتىن باشقىنى ئېيتماسلىققا اليىقمەن،
راستىنال پەرۋەردىگارىڭالر تەرىپىدىن سىلەرگە (مېنىڭ راستلىقىمنى ئىسپاتاليدىغان) بىر مۆجىزە
ئېلىپ كەلدىم ،شۇنىڭ ئۈچۈن ،ئىسرائىل ئەۋالدىنى مەن بىلەن قويۇپ بەرگىن (مەن بىلەن
بىللە ئاتا -بوۋىلىرىنىڭ ۋەتىنى مۇقەددەس زېمىنغا بارسۇن)»﴿ ﴾105پىرئەۋن (مۇساغا):
«ئەگەر سەن (پەرۋەردىگارىڭ تەرىپىدىن) بىر مۆجىزە ئېلىپ كەلگەن بولساڭ( ،بۇ دەۋايىڭدا)
راستچىلالردىن بولساڭ ،ئۇنى بىزگە كۆرسەتكىن» دېدى﴿.﴾106
ﷲ تائاال بۇ يەردە مۇسا ئەلەيھىسساالمنىڭ پىرئەۋن بىلەن مۇنازىرىلەشكەنلىكىدىن ،مۇسا
ئەلەيھىسساالمنىڭ پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ مىللىتى بولغان قىبتىالرنىڭ ئالدىدا ئوچۇق پاكىت ۋە
مۆجىزىلەرنى كۆرسىتىش ئارقىلىق مۇنازىرىدە پىرئەۋننى ئۇتۇۋالغانلىقىدىن خەۋەر بېرىپ مۇنداق
دېدى﴿ :مۇسا ئېيتتى« :ئى پىرئەۋن! مەن ھەقىقەتەن ئالەملەرنىڭ پەرۋەردىگارى ئەۋەتكەن
پەيغەمبەرمەن﴾ يەنى مېنى ھەممە نەرسىنىڭ ياراتقۇچىسى ،پەرۋەردىگارى ۋە ئىگىدارچىلىق
((( نەمل سۈرىسى 14ـ ئايەت.

617

قىلغۇچىسى بولغان زات (ﷲ) پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتتى.
﴿ﷲ نامىدىن پەقەت ھەقىقەتتىن باشقىنى ئېيتماسلىققا اليىقمەن﴾ يەنى شۇنىڭ ئۈچۈن،
ﷲ تائاال تەرىپىدىن ماڭا بىلدۈرۈلگەن ھەق ۋە راست بولغاندىن باشقىنى بايان قىلماسلىق
ماڭا تاپشۇرۇلغان ۋەزىپىدۇر.
﴿راستىنال پەرۋەردىگارىڭالر تەرىپىدىن سىلەرگە (مېنىڭ راستلىقىمنى ئىسپاتاليدىغان)
بىر مۆجىزە ئېلىپ كەلدىم﴾ يەنى مەن سىلەرگە ئېلىپ كەلگەن دىندا مېنىڭ راستچىللىقىمنى

ئىسپاتالش ئۈچۈن ﷲ تائاال ماڭا بەرگەن ،ﷲ تائاال تەرىپىدىن ئىكەنلىكى ناھايىتىمۇ روشەن
بولغان بىر مۆجىزىنى ئېلىپ كەلدىم.

﴿شۇنىڭ ئۈچۈن ،ئىسرائىل ئەۋالدىنى مەن بىلەن قويۇپ بەرگىن (مەن بىلەن
بىللە ئاتا -بوۋىلىرىنىڭ ۋەتىنى مۇقەددەس زېمىنغا بارسۇن)»﴾ يەنى سەن ئىسرائىل

ئەۋالدىنى ئەسىرگە ۋە ئىسكەنجىگە ئېلىۋېلىشتىن قويۇپ بەرگىن .ئۇالرنى سېنىڭ ھەم
ئۇالرنىڭ پەرۋەردىگارى بولغان ﷲ تائاالغا ئىبادەت قىلغىلى قويغىن .چۈنكى ئۇالر ﷲ
تائاالنىڭ دوستى ئىبراھىم ئەلەيھىسساالمنىڭ نەۋرىسى بولغان يەئقۇب ئەلەيھىسساالمنىڭ
ئەۋالدىدۇر.

﴿پىرئەۋن (مۇساغا)« :ئەگەر سەن (پەرۋەردىگارىڭ تەرىپىدىن) بىر مۆجىزە ئېلىپ
كەلگەن بولساڭ( ،بۇ دەۋايىڭدا) راستچىلالردىن بولساڭ ،ئۇنى بىزگە كۆرسەتكىن» دېدى﴾

يەنى پىرئەۋن مەن سېنىڭ دېگەنلىرىڭگە ئىشەنمەيمەن .شۇنداقال سېنىڭ مەندىن تەلەپ
قىلغانلىرىڭنىمۇ ئورۇندىمايمەن ئەگەر سەن مۆجىزە بىلەن ئەۋەتىلدىم دېگەن سۆزلىرىڭدە
راستچىل بولساڭ ،بۇ مۆجىزىنى چىقىرىپ باققىن ،بىز ئۇنى كۆرۈپ باقايلى -،دېدى.

*******
ﭱ ﭲﭳﭴﭵﭶﭷﭸﭹﭺﭻﭼ ﭽﭾ
مۇسا ھاسىسىنى تاشلىۋېدى ،ئۇ ناگاھان ئاشكارا بىر ئەجدىھاغا ئايالندى﴿ .﴾107قولىنى
(ياقىسىدىن) چىقىرىۋىدى ،ئۇ ناگاھان قارىغۇچىالرغا (نۇر چاقنىتىپ تۇرىدىغان) ئاپئاق بولۇپ
كۆرۈندى﴿.﴾108

618

مۇسا ئەلەيھىسساالمنىڭ ھاسىسى ۋە قولى توغرىسىدا
﴿مۇسا ھاسىسىنى تاشلىۋېدى ،ئۇ ناگاھان ئاشكارا بىر ئەجدىھاغا ئايالندى﴾ ئەلى
ئىبنى ئەبۇ تەلھە بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ
مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :ئۇ ھاسا ئاشكارا بىر ئەركەك يىالنغا ئايالندى(((.
((( ئەجدىھانىڭ ھەقىقىي مەجۇت بولۇپ ئۆتكەنلىكىگە ئىشەنچلىك پاكىت بولمىغاچقا ھەم ئىبنى كەسىرنىڭ تەپسىرىدە
ئەركەك يىالن دەپ بايان قىلىنغاچقا ،بۇ يەردە شۇ بويىچە ئېلىندى.

ئەئراف سۈرىسى

سۇددى ۋە زەھھاك قاتارلىقالرمۇ بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە ئىبنى ئابباسقا ئوخشاش
دېدى.
يەزىد ئىبنى ھارۇن بۇ ئايەتنىڭ مەنسى ھەققىدە سەئىدى ئىبنى جۇبەيرىدىن
ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :ئۇ ھاسا
ناھايىتى يوغان بىر يىالنغا ئايالندى ـ دە ،دەرھال ئاغزىنى ئاچقان پېتى پىرئەۋن تەرەپكە
ئېتىلدى .بۇنىڭدىن قاتتىق قورقۇپ كەتكەن پىرئەۋن تەختتىن سەكرەپ چۈشۈپ ،مۇسا
ئەلەيھىسساالمنىڭ يىالننى تىزگىنلىۋېلىشىنى ئۆتۈنۈپ سورىدى .مۇسا ئەلەيھىسساالم يىالننى
توختىتىۋالدى.
سۇددى بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە مۇنداق دەيدۇ :ئۇ ھاسا ناھايىتى يوغان
ئەركەك يىالنغا ئۆزگەردى ـ دە ،ئاستىنقى كالپۇكىنى يەردە ،ئۈستۈن كالپۇكىنى ساراينىڭ
ئۆگزىسىنىڭ ئېگىزلىكىدە ئېچىپ پىرئەۋنگە ئېتىلدى .ئۇنىڭدىن قاتتىق قورقۇپ كەتكەن
پىرئەۋن تەختىدىن سەكرەپ چۈشۈپ ،ئىشتىنىغا سىيىۋەتتى .ئۇنىڭدا ئەزەلدىن مۇنداق
ھالەت يۈز بېرىپ باقمىغان ئىدى .ئۇ مۇسا ئەلەيھىسساالمغا يېلىنىپ :ئى مۇسا! يىالننى
تىزگىنلىۋالغىن .مەن سېنىڭ ئىالھىڭغا ئىمان ئېيتاي ،ئىسرائىل ئەۋالدىنى سەن بىلەن
كېتىشكە قويۇپ بېرەي -،دېدى .شۇنىڭ بىلەن ،مۇسا ئەلەيھىسساالم يىالننى تىزگىنلىۋىدى،
ئۇ يىالن ئەسلىدىكى ھاسا ھالىتىگە قايتتى.
﴿قولىنى (ياقىسىدىن) چىقىرىۋىدى ،ئۇ ناگاھان قارىغۇچىالرغا (نۇر چاقنىتىپ
تۇرىدىغان) ئاپئاق بولۇپ كۆرۈندى﴾ يەنى ئۇ قولىنى قوينىغا سېلىپ چىقىرىۋىدى ،ئۇنىڭ

قولى ئاپتاپ نۇر چاقناپ تۇرغان بىر قولغا ئايالندى .بۇ قولنىڭ ئاقلىقى ھېچقانداق بىر
كېسەللىكتىن ئەمەس ئىدى .ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :قولۇڭنى قوينۇڭغا
(((
سالغىن ،ئۇ ھېچقانداق ئىللەتسىز ئاپئاق بولۇپ چىقىدۇ﴾.
ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇ مۇنداق دەيدۇ :قولىنى قوينىغا قايتۇرۇپ سېلىۋىدى،
بۇرۇنقى ھالىتىگە قايتتى .بۇ ھەقتە مۇجاھىد ۋە باشقىالرمۇ ئىبنى ئابباسقا ئوخشاش
دېدى.

*******
ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﮈ ﮉ ﮊ ﮋ ﮌ ﮍﮎ ﮏ
ﮐﮑ
پىرئەۋن قەۋمىنىڭ چوڭلىرى ئېيتتى« :بۇ ھەقىقەتەن ناھايىتى ئۇستا سېھىرگەر
ئىكەن﴿ .﴾109ئۇ سىلەرنى زېمىنىڭالر (يەنى مىسىر زېمىنى) دىن ھەيدەپ چىقىرىۋەتمەكچى.
نېمە مەسلىھەت بېرىسىلەر؟»﴿.﴾110
((( نەمل سۈرىسى 12ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

619

پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ ئادەملىرىنىڭ مۇسا ئەلەيھىسساالمنى سېھىرگەر
دېگەنلىكى ۋە ئۇنىڭغا سېھىرگەرلەر ئارقىلىق تاقابىل تۇرۇشنى
پىالنلىغانلىقى
پىرئەۋننىڭ قورقۇنچىسى تۈگەپ ،تەختكە قايتىپ چىقىپ ئولتۇرغاندىن كېيىن :مۇسا
ناھايىتى ئۇستا سېھىرگەر ئىكەن -،دېدى .پىرئەۋن قەۋمىنىڭ چوڭلىرىمۇ ئۇنىڭ سۆزىگە
قوشۇلۇپ :ئۇ ھەقىقەتەن ناھايىتى ئۇستا سېھىرگەر ئىكەن -،دېيىشتى .ئۇالر يىغىلىپ،
مۇسا ئەلەيھىسساالمنىڭ ئىشلىرىنى يەنى ئۇنىڭ ئېلىپ كەلگەن نۇرىنى قانداق ھىيلە بىلەن
ئۆچۈرۈش ،ئۇنىڭ سۆزىنىڭ تەسىرىنى قانداق قىلىپ ئاجىزالشتۇرۇش ،پىرئەۋننىڭ يالغان ـ
ياۋىداق سەپسەتىلىرىنى قانداق قىلىپ ئۈستۈنلىككە چىقىرىش ھەققىدە مەسلىھەتلەشتى ۋە
كىشىلەرنىڭ مۇسا ئەلەيھىسساالمنىڭ (ئۇالرنىڭ نەزىرىدىكى) سېھىرلىرىنىڭ تەسىرىدىن مۇسا
ئەلەيھىسساالم تەرىپىگە ئۆتۈپ كېتىپ ،مۇسا ئەلەيھىسساالمنىڭ ئۈستۈنلۈك قازىنىپ ،ئۆزلىرىنى
زېمىنلىرىدىن چىقىرىۋېتىشتىن ئەنسىرەشتى .ئەمەلىيەتتە ،ئۇالر قورققان ئىش يۈز بەردى.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :ئۇالرنى مىسىر زېمىنىدا كۈچ – قۇۋۋەتكە ئىگە
قىلماقچىمىز ،بىز پىرئەۋنگە( ،ۋەزىرى) ھامانغا ۋە ئۇالرنىڭ قوشۇنىغا ئۇالر (يەنى بوزەك
قىلىنغانالر) دىن قورقىدىغان نەرسىنى (يەنى بەنى ئىسرائىلنى مىسىرغا ھۆكۈمران قىلىشنى)
كۆرسىتىمىز﴾((( ئۇالر شۇ مەسلىھەتلەردىن كېيىن ،ئۇالرنىڭ قارارى ﷲ تائاالنىڭ تۆۋەندىكى
ئايىتىدە بايان قىلىنغىنىدەك بولدى.

*******
ﮒﮓﮔﮕﮖﮗﮘﮙﮚ ﮛﮜﮝﮞ
ئۇالر ئېيتتى(« :ئۇالرنىڭ ئىشىنى ئۆزەڭ بىر پىكىرگە كەلگۈچە) تەخىر قىلغىن،
شەھەرلەرگە (سېھىرگەرلەرنى) يىغقۇچى كىشىلەرنى ئەۋەتكىن﴿ .﴾111ئۇالر بارلىق ئۇستا
سېھىرگەرلەرنى سېنىڭ ھۇزۇرۇڭغا ئېلىپ كەلسۇن»﴿.﴾112

620

ئۇالرنىڭ زامانىسىدا سېھىرگەرلىك ئەۋجىگە چىققان ئىدى .ئۇالر مۇسا ئەلەيھىسساالم
ئېلىپ كەلگەن مۆجىزىلەرنىمۇ سېھىرگەرلەرنىڭ ئىشلىرىدىن دەپ تونىدى .شۇڭا ئۇالر مۇسا
ئەلەيھىسساالمغا سېھىرگەرلەر ئارقىلىق تاقابىل تۇرماقچى بولۇپ ،سېھىرگەرلەرنى توپلىدى .ﷲ
تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دېدى﴿ :ساڭا بىز شۇنىڭغا ئوخشاش سېھىر بىلەن تاقابىل تۇرىمىز،
سەن بىزگە ئۆز ئارا يىغىلىدىغان ۋاقىتنى ۋە مۇئەييەن جاينى بەلگىلەپ بەرگىن ،سەنمۇ،
بىزمۇ ئۇنىڭغا خىالپلىق قىلمايلى» .مۇسا ئېيتتى« :سىلەرگە ۋەدە قىلىنغان چاغ بايرام كۈنى
بولۇپ ،كىشىلەر چاشكا ۋاقتىدا يىغىلسۇن» .پىرئەۋن قايتىپ كېتىپ ھىيلە -مىكرىنى
((( قەسەس سۈرىسى 6ـ ئايەت.

ئەئراف سۈرىسى

(يەنى سېھىرىگەرلەرنى) توپلىدى .ئاندىن ئۇ (سېھىرىگەرلەرنى ۋە سېھىرىدە ئىشلىنىدىغان
نەرسىلەرنى ئېلىپ ۋەدىلەشكەن ۋاقىتتا) كەلدى﴾(((.

*******
ﮟﮠﮡﮢﮣ ﮤﮥﮦ ﮧﮨﮩﮪﮫﮬﮭ
ﮮﮯﮰﮱﯓﯔﯕﯖﯗﯘ ﯙﯚﯛﯜﯝ
ﯞﯟ ﯠ ﯡ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ
(پىرئەۋن سېھىرگەرلەرنى يىغىشقا ئادەملىرىنى ئەۋەتتى) سېھىرگەرلەر پىرئەۋننىڭ قېشىغا
كەلدى ،ئۇالر« :ئەگەر بىز غەلىبە قىلساق ،بىزگە چوقۇم مۇكاپات بېرىلەمدۇ؟» دېدى﴿.﴾113
پىرئەۋن« :ھەئە( ،مۇكاپات بېرىلىدۇ ،ئۇنىڭ ئۈستىگە) سىلەر چوقۇم مېنىڭ يېقىن كىشىلىرىم
بولۇپ قالىسىلەر» دېدى﴿ .﴾114ئۇالر (يەنى سىھرگەرلەر)« :ئى مۇسا! (ھاساڭنى) سەن ئاۋال
تاشالمسەن ياكى بىز (ئۆزىمىزنىڭكىنى) ئاۋال تاشالمدۇق؟» دېدى﴿ .﴾115مۇسا« :سىلەر
تاشالڭالر!» دېدى .ئۇالر ھاسا ،ئارغامچىالرنى تاشالپ كىشىلەرنىڭ كۆزلىرىنى باغلىدى ،ئۇالرنى
(يەنى كىشىلەرنى) قاتتىق چۆچۈتۈۋەتتى ،ئۇالر (كىشىلەرنىڭ كۆزلىرىگە) چوڭ (كۆرىنىدىغان)
سېھىرنى كۆرسەتتى﴿.﴾116

سېھىرگەرلەرنىڭ مۇسا ئەلەيھىسساالم بىلەن ئۇچرىشىپ ئارغامچا،
ھاسىلىرىنى يىالنغا ئايالندۇرۇش ئۈچۈن سېھىر ئىشلەتكەنلىكى
ﷲ تائاال بۇ ئايەتتە پىرئەۋننىڭ مۇسا ئەلەيھىسساالمغا تاقابىل تۇرۇش ئۈچۈن چاقىرتىپ
كەلگەن سېھىرگەرلىرىنىڭ ئەگەر ئۆزلىرى مۇسا ئەلەيھىسساالمنىڭ ئۈستىدىن غەلىبە قىلسا ،پىرئەۋننىڭ
ئۆزلىرىگە نۇرغۇن مال ـ دۇنيا بېرىشىنى شەرت قىلغانلىقىدىن ،پىرئەۋننىڭ ئۇالر تەلەپ قىلغان مال ـ
دۇنيانى بەرمەكچى بولغانلىقىدىن ۋە ئۇالرنى ئۆزىنىڭ يېقىن كىشىلىرىدىن قىلىشقا ۋەدە قىلغانلىقىدىن
خەۋەر بېرىدۇ .سېھىرگەرلەر پىرئەۋندىن ۋەدە ئېلىپ بولۇپ ،مۇسا ئەلەيھىسساالمغا مۇنداق دېدى:
﴿«ئى مۇسا! (ھاساڭنى) سەن ئاۋال تاشالمسەن ياكى بىز (ئۆزىمىزنىڭكىنى) ئاۋال تاشالمدۇق؟»﴾ بۇ
سېھىرگەرلەرنىڭ مۇسا ئەلەيھىسساالمدىن كىمنىڭ ئاۋال ماھارەت كۆرسىتىدىغانلىقىنى سورىغانلىقىدۇر.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دېدى﴿ :ئۇالر ئېيتتى« :ئى مۇسا! (ھاساڭنى) سەن ئاۋال تاشالمسەن؟
(((
ياكى (ئارغامچا -ھاسىلىرىمىزنى) بىز ئاۋال تاشالمدۇق؟»﴾
مۇسا ئەلەيھىسساالم ئۇالرغا :سىلەر ئاۋال تاشالڭالر -،دېدى .بەزى ئالىمالر :مۇسا ئەلەيھىسساالمنىڭ
ئاۋال تاشلىماسلىقىدىكى ھېكمەت شۇكى ،سېھىرگەرلەرنىڭ سېھىرلىرىنىڭ كىشىلەرنىڭ كۆرۈپ
ئويلىنىۋېلىشى ،شۇنداقال مۇسا ئەلەيھىسساالمنىڭ كۆرسەتمەكچى بولغان ،ئۇالرنىڭ نەزىرىدە “سېھىر”
((( تاھا سۈرىسى 58ــــ 60ـ ئايەتلەر.
((( تاھا سۈرىسى 65ـ ئايەت.

621

دەپ قارالغان مۆجىزىنى ئۇالر كۆرۈشكە تەشنا بولۇپ تۇرغاندا كۆرسەتسەل بۇ مۆجىزىنىڭ ئۇالرنىڭ
ئېڭىغا قاتتىق تەسىر قىلىدىغانلىقى ئۈچۈندۇر -،دېدى .ئەمەلىيەتتىمۇ شۇنداق بولدى.
شۇڭا ﷲ تائاال مۇنداق دېدى﴿ :مۇسا« :سىلەر تاشالڭالر!» دېدى .ئۇالر ھاسا ،ئارغامچىالرنى
تاشالپ كىشىلەرنىڭ كۆزلىرىنى باغلىدى ،ئۇالرنى (يەنى كىشىلەرنى) قاتتىق چۆچۈتۈۋەتتى ،ئۇالر
(كىشىلەرنىڭ كۆزلىرىگە) چوڭ (كۆرىنىدىغان) سىھېرنى كۆرسەتتى﴾ يەنى سېھىرگەرلەرنىڭ

كۆرسەتكەن سېھىرلىرى كىشىلەرگە خۇددى راستتەكال تۇيغۇ بەردى .ئەمەلىيەتتە ئۇ بىر خىيالى تۇيغۇ
بېرىدىغان كۆز بويامچىلىق ئىدى .ئۇالرنىڭ كۆز بويامچىلىقى كىشىلەرنى قورقۇتىۋەتتى.

ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ(﴿ :بۇنىڭدىن) مۇسا ئۆزىدە قورقۇنچ ھېس قىلدى .بىز
(ئۇنىڭغا) ئېيتتۇقكى« ،قورقمىغىن ،سەن چوقۇم ئۈستۈنلۈك قازىنىسەن .قولۇڭدىكىنى تاشلىغىن ،ئۇ
Sez Uygur ädäbiyättän 1 tekst ukıdıgız.
Çirattagı - Tefsir İbni Kesir - 02 - 52
  • Büleklär
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 01
    Süzlärneñ gomumi sanı 1852
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1044
    28.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 02
    Süzlärneñ gomumi sanı 1762
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 912
    30.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 03
    Süzlärneñ gomumi sanı 3701
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1414
    31.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 04
    Süzlärneñ gomumi sanı 3870
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1253
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 05
    Süzlärneñ gomumi sanı 3685
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1347
    32.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 06
    Süzlärneñ gomumi sanı 3717
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1434
    31.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 07
    Süzlärneñ gomumi sanı 3684
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1409
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 08
    Süzlärneñ gomumi sanı 3666
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1442
    33.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 09
    Süzlärneñ gomumi sanı 3695
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1365
    32.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 10
    Süzlärneñ gomumi sanı 3745
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1437
    33.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 11
    Süzlärneñ gomumi sanı 3751
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1323
    33.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 12
    Süzlärneñ gomumi sanı 3818
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1354
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 13
    Süzlärneñ gomumi sanı 3831
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1455
    32.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 14
    Süzlärneñ gomumi sanı 3741
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1383
    34.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 15
    Süzlärneñ gomumi sanı 3745
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1353
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 16
    Süzlärneñ gomumi sanı 3653
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1498
    32.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 17
    Süzlärneñ gomumi sanı 3747
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1417
    34.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 18
    Süzlärneñ gomumi sanı 3807
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1424
    32.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 19
    Süzlärneñ gomumi sanı 3785
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1421
    31.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 20
    Süzlärneñ gomumi sanı 3698
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1482
    32.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 21
    Süzlärneñ gomumi sanı 3614
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1309
    30.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 22
    Süzlärneñ gomumi sanı 3779
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1548
    31.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 23
    Süzlärneñ gomumi sanı 3735
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1567
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 24
    Süzlärneñ gomumi sanı 3723
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1443
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 25
    Süzlärneñ gomumi sanı 3790
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1491
    31.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 26
    Süzlärneñ gomumi sanı 3724
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1463
    29.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    42.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 27
    Süzlärneñ gomumi sanı 3705
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1535
    32.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 28
    Süzlärneñ gomumi sanı 3755
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1402
    32.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 29
    Süzlärneñ gomumi sanı 3724
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1372
    33.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 30
    Süzlärneñ gomumi sanı 3771
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1370
    30.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 31
    Süzlärneñ gomumi sanı 3688
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1497
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 32
    Süzlärneñ gomumi sanı 3738
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1396
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 33
    Süzlärneñ gomumi sanı 3786
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1384
    33.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 34
    Süzlärneñ gomumi sanı 3662
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1461
    30.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 35
    Süzlärneñ gomumi sanı 3673
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1458
    34.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 36
    Süzlärneñ gomumi sanı 3724
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1487
    32.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 37
    Süzlärneñ gomumi sanı 3673
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1402
    33.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 38
    Süzlärneñ gomumi sanı 3735
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1470
    30.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 39
    Süzlärneñ gomumi sanı 3636
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1354
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 40
    Süzlärneñ gomumi sanı 3654
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1403
    33.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 41
    Süzlärneñ gomumi sanı 3653
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1439
    30.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 42
    Süzlärneñ gomumi sanı 3747
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1392
    30.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 43
    Süzlärneñ gomumi sanı 3729
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1283
    35.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    58.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 44
    Süzlärneñ gomumi sanı 3685
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1365
    36.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 45
    Süzlärneñ gomumi sanı 3580
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1480
    32.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 46
    Süzlärneñ gomumi sanı 3683
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1467
    32.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 47
    Süzlärneñ gomumi sanı 3731
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1451
    32.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 48
    Süzlärneñ gomumi sanı 3675
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1501
    31.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 49
    Süzlärneñ gomumi sanı 3782
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1491
    30.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 50
    Süzlärneñ gomumi sanı 3763
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1517
    29.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 51
    Süzlärneñ gomumi sanı 3585
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1429
    31.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 52
    Süzlärneñ gomumi sanı 3773
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1421
    29.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    42.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 53
    Süzlärneñ gomumi sanı 3740
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1442
    30.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 54
    Süzlärneñ gomumi sanı 3631
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1517
    33.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 55
    Süzlärneñ gomumi sanı 3732
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1479
    31.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 56
    Süzlärneñ gomumi sanı 3635
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1523
    29.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    42.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 57
    Süzlärneñ gomumi sanı 3711
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1444
    32.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 58
    Süzlärneñ gomumi sanı 3614
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1429
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 59
    Süzlärneñ gomumi sanı 3646
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1460
    33.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 60
    Süzlärneñ gomumi sanı 3726
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1397
    32.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 61
    Süzlärneñ gomumi sanı 3726
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1408
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 62
    Süzlärneñ gomumi sanı 3739
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1395
    33.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 63
    Süzlärneñ gomumi sanı 3741
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1533
    30.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 64
    Süzlärneñ gomumi sanı 3761
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1456
    31.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 65
    Süzlärneñ gomumi sanı 986
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 520
    45.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    60.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    66.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.