Latin

Tefsir İbni Kesir - 02 - 47

Süzlärneñ gomumi sanı 3731
Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1451
32.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
47.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
ads place
كىرىشكە اليىق كىشىنىڭ ئەمەلىنى قىلىپ ،دوزاخقا كىرىشكە بىر گەز ياكى بىر غۇالچ قالغاندا
جەننەتكە كىرىشكە اليىق كىشىنىڭ ئەمەلىنى قىلىپ ،جەننەتكە كىرىدۇ».
ئەگەر ئايەتنىڭ مەنىسى مۇشۇ ھەدىستە بايان قىلىنغاندەك دەپ قارىساق ،بۇ ئايەت
بىلەن ﷲ تائاالنىڭ﴿ :باتىل دىنالردىن بۇرۇلۇپ ئىسالم دىنىغا يۈزلەنگىن ،ﷲ نىڭ دىنىغا
(ئەگەشكىنكى) ﷲ ئىنسانالرنى شۇ دىن بىلەن ياراتقان﴾((( دېگەن ئايىتى بىلەن ئىمام بۇخارى
ۋە مۇسلىمنىڭ ئەبۇ ھۇرەيرە رەزىيەلالھۇ ئەنھۇدىن رىۋايەت قىلغان (پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ):
«ھەر قانداق باال دىننى قوبۇل قىلىش تەبىئىتى بىلەن تۇغۇلغان بولىدۇ .ئۇ بالىنىڭ ئاتا ـ
ئانىسى ئۇ بالىنى يەھۇدىي قىلىدۇ ياكى خىرىستىئان قىلىدۇ ياكى ئاتەشپەرەس قىلىدۇ» دېگەن
ھەدىسى ۋە ئىمام مۇسلىم ئىياز ئىبنى ھىمار رەزىيەلالھۇ ئەنھۇدىن رىۋايەت قىلغان« :ﷲ
تائاال :ھەقىقەتەن مەن بەندىلىرىمنى مۇسۇلمان قىلىپ ياراتتىم .ئاندىن شەيتان كېلىپ ئۇالرنى
ئۆز دىللىرىدىن ئازدۇرىۋەتتى -،دەيدۇ» دېگەن ھەدىس قۇددىسىنى تۆۋەندىكىدەك باغالپ
چۈشىنىشكە بولىدۇ:
ﷲ تائاال بەندىلىرىنى ياراتقاندا ،ئۇالرنىڭ مۆمىن بولۇشىنى ئاساس قىلىپ ،كاپىر
بولۇشىنى ئىختىيارىغا قويۇپ ياراتتى .ﷲ تائاال بەندىلىرىدىن ئۆزىنىڭ پەرۋەردىگار ئىكەنلىكىنى
تونۇشقا ئەھدە ئېلىۋالغىنىدەك ۋە بۇ خىل تونۇشنى ئۇالرنىڭ تەبىئەتلىرىدە سىڭدۈرگىنىدەك،
پۈتۈن مەخلۇقاتلىرىنى ئۆزىنى تونۇيدىغان ۋە بىر دەپ بىلىدىغان“ ،ﷲ تائاالدىن باشقا
ھېچقانداق ئىالھ يوق” دەپ قارايدىغان قىلىپ ياراتقان بولسىمۇ ،بىراق ئۇ بەندىلىرى ئىچىدە
مۆمىن ۋە كاپىرنىڭ بولىدىغانلىقىنىمۇ پۈتىۋەتتى .ﷲ تائاال بەندىلەرنىڭ تەقدىرىنى مۇشۇنداق
پۈتىۋەتكەنلىكى توغرىسىدا مۇنداق دەيدۇ﴿ :ﷲ سىلەرنى خەلق ئەتتى ،ئاراڭالردا مۆمىنلەرمۇ بار،
كاپىرالرمۇ بار﴾(((.
ئىمام مۇسلىم رىۋايەت قىلغان ھەدىستە پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم مۇنداق دەيدۇ« :ھەر بىر
((( تەغابۇن سۈرىسى 2ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( رۇم سۈرىسى 30ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( تەغابۇن سۈرىسى 2ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

559

ئىنسان ئۆز ئىختىيارى بىلەن ھەرىكەت ئېلىپ بارىدۇ .ئۇ يا ئۆزىنى ﷲ ئۈچۈن سېتىپ ،ئۆزىنى
ﷲ تائاالنىڭ ئازابىدىن قۇتۇلدۇرىدۇ ياكى شەيتاننىڭ يولىدا سېتىپ ،ئۆزىنى ھاالك قىلىدۇ».
ﷲ تائاال كىمگە بىر تەقدىرنى پۈتكەن بولسا ،شۇ كىشىنىڭ ئەمەلىيىتى پۈتۈلگەن تەقدىرى
بويىچە بولىدۇ .چۈنكى ﷲ تائاال مۇشۇ ئىشالرنى ئورۇنالشتۇرغان زاتتۇر.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :مەخلۇقاتقا پايدىلىق ئىشالرنى (تەقدىر قىلدى،
ئۇالرغا پايدىلىنىش يوللىرىنى) كۆرسەتتى﴾(((«﴿ ،ھەممە نەرسىگە (ئۆزىگە مۇناسىب) شەكىل ئاتا
قىلدى( ،ئاندىن ئۇالرغا ياشاش يوللىرىنى ،پايدىلىنىدىغان نەرسىلىرىنى) كۆرسەتتى»﴾(((.
ئىمام بۇخارى ۋە مۇسلىم رىۋايەت قىلغان ھەدىستە مۇنداق كەلدى« :سىلەرنىڭ
ئىچىڭالردىن بىرسى جەننەتكە كىرىشكە پۈتۈۋېتىلگەن بولسا ،ئۇ كىشىگە جەننەتكە كىرىشكە
اليىق بولغۇچىالرنىڭ ئەمەل ـ ئىبادەتلىرى ئاسانالشتۇرۇلۇپ بېرىلىدۇ .سىلەرنىڭ ئىچىڭالردىن
بىرەرسى دوزاخقا كىرىشكە پۈتۈۋېتىلگەن بولسا ،ئۇ كىشىگە دوزاخقا كىرىشكە اليىق بولغۇچىالرنىڭ
ئەمەل ـ ئىبادەتلىرى ئاسانالشتۇرۇلۇپ بېرىلىدۇ».
﴿ﷲ (سىلەردىن) بىر گۇرۇھنى ھىدايەت قىلدى؛ يەنە بىر گۇرۇھقا گۇمراھلىق تېگىشلىك
بولدى﴾ ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :شۈبھىسىزكى ،ئۇالر ﷲ نى قويۇپ ،شەيتانالرنى
دوست تۇتقان تۇرۇقلۇق ئۆزلىرىنى توغرا يولدا دەپ گۇمان قىلىدۇ﴾ ئىبنى جەرىر بۇ ئايەت

ھەققىدە مۇنداق دەيدۇ :بۇ ئايەت :ﷲ تائاال بىر كىشىنىڭ بىلمەي قىلىپ قالغان گۇناھ
ئىشلىرى ياكى خاتا ئەقىدىلىرى ئۈچۈن ئۇ كىشىنى جازالىمايدۇ .بەلكى ،ئۇ كىشى شۇ ئىشالرنىڭ
توغرا -خاتالىقىنى بىلىپ بولغاندىن كېيىن ،ﷲ تائاالغا بويۇنتاۋلىق قىلىش ئۈچۈن شۇ گۇناھ
ئىشالرنى قىلغان بولسا ،ئاندىن ﷲ تائاال ئۇ كىشىنى ئازاباليدۇ -،دېگۈچىلەرنىڭ سەپسەتىسىگە
بېرىلگەن كۈچلۈك رەددىيەدۇر .مۇبادا ئىشنىڭ ھەقىقىتى يۇقىرىدىكى سەپسەتىدە دېيىلگەندەك
بولسا ،ﷲ تائاال ئۆزلىرىنى توغرا يولدا دەپ ئويالپ تۇرۇپ ئېزىپ كەتكەن گۇرۇھ بىلەن توغرا
يولدىكى گۇرۇھنىڭ ئارىلىقىنى ئايرىمىغان بوالتتى .لېكىن ﷲ تائاال ئۇالرنىڭ بىرىنى توغرا يولدا
ۋە جەننەتكە اليىق بولغان گۇرۇھ ،يەنە بىرىنى ئازغۇنلۇق يولىدا ،دوزاخقا اليىق بولغان گۇرۇھ
دەپ ئايرىدى.

*******
560

ﭑ ﭒ ﭓ ﭔ ﭕ ﭖ ﭗ ﭘ ﭙ ﭚ ﭛ ﭜﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ
ئى ئادەم بالىلىرى! ھەر ناماز ۋاقتىدا (ياكى تاۋاپ ۋاقتىدا ئەۋرىتىڭالرنى سەترى قىلىپ
تۇرىدىغان) كىيمىڭالرنى كىيىڭالر ،يەڭالر ،ئىچىڭالر ،ئىسراپ قىلماڭالر ،ﷲ ئىسراپ
قىلغۇچىالرنى ھەقىقەتەن ياقتۇرمايدۇ﴿.﴾31
((( ئەئال سۈرىسى 3ـ ئايەت.
((( تاھا سۈرىسى 50ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

ئەئراف سۈرىسى

مەسچىتكە چىرايلىق كىيىنىپ بېرىشنىڭ بۇيرۇلغانلىقى
بۇ ئايەت كەبىنى كىيىمسىز تاۋاپ قىلغان مۇشرىكالرغا بېرىلگەن رەددىيەدۇر .ئىمام
مۇسلىم ،نەسەئى ۋە ئىبنى جەرىر ئۇالرنىڭ بۇ خىل قىلمىشلىرى ھەققىدە ئىبنى ئابباس
رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :مۇشرىكالرنىڭ ئەر ـ ئاياللىرى
كەبىنى كىيىمسىز تاۋاپ قىالتتى .ئەرلىرى كۈندۈزى تاۋاپ قىلسا ،ئاياللىرى كېچىدە تاۋاپ
قىالتتى .ئايالالر (كىيىمىسز تاۋاپ قىلغاندا ئەۋرەت جايلىرىنى بىرەر پارچە التا بىلەن توسۇپ
قويۇپال) :بۈگۈن ئەۋرەت جايلىرىمىزنىڭ بەزىسى ياكى ھەممىسى ئېچىلىپ قالىدۇ ،لېكىن بۇنى
ھاالل دەپ قارىمايمىز -،دېگەچ تاۋاپ قىلىشنى باشاليتتى.
﴿ھەر ناماز ۋاقتىدا (ياكى تاۋاپ ۋاقتىدا ئەۋرىتىڭالرنى سەترى قىلىپ تۇرىدىغان)
كىيمىڭالرنى كىيىڭالر﴾ ئەۋفىي بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ

ئەنھۇمانىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :كىشىلەر كەبىنى كىيىمسىز تاۋاپ قىالتتى.
ئاندىن ﷲ تائاال ئۇالرنى مەسچىتكە ئىبادەت ئۈچۈن كىرگەندە ،كىيىملىرىنى كىيىپ كېلىشنى
بۇيرۇدى .مۇجاھىد ،ئەتا ئىبراھىم نەخەئىي ،سەئىيد ئىبنى جۇبەير ،قەتادە ،سۇددى ،زەھھاك
ۋە زۆھرى قاتارلىقالرمۇ بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە ئىبنى ئابباسقا ئوخشاش دېدى .كۆپ
ساندىكى سەلەپ ئالىملىرى :بۇ ئايەت كەبىنى كىيىمىسز تاۋاپ قىلغان مۇشرىكالر ھەققىدە
چۈشكەن -،دەيدۇ.
مۇشۇ ئايەت ۋە مۇشۇ ئايەتنىڭ مەزمۇنىدا كەلگەن ھەدىسلەرگە ئاساسالنغاندا ،ھەر ناماز
ئۈچۈن ،بولۇپمۇ جۈمە ۋە ھېيت نامازلىرى ئۈچۈن مەسچىتكە كەلگەندە ،چىرايلىق ،پاكىزە
كىيىملەرنى كىيىش ،خۇشبۇي نەرسىلەرنى ئىشلىتىش ۋە مىسۋاك ئىشلىتىش سۈننەتتۇر(((.
كىيىملەرنىڭ ئەڭ ياخشىسى ئاق رەڭلىك كىيىمدۇر.

ئىمام ئەھمەد ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمادىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ بۇ ھەقتە
مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ« :سىلەر ئاق رەڭلىك كىيىملەرنى كىيىڭالر ،چۈنكى ئۇ
كىيىملەرنىڭ ئەڭ ياخشىسىدۇر((( .ئۆلۈكلىرىڭالرنىمۇ ئاق رەڭلىك كېپەن بىلەن كېپەنلەڭالر،
كۆزۈڭالرغا سۈرمە تارتىڭالر ،سۈرمىلەرنىڭ ئەڭ ياخشىسى ئىسمىت دېگەن (تەبىئىي) سۈرمىدۇر.
چۈنكى ئۇ سۈرمە كۆزنى روشەنلەشتۈرۈپ ،كىرپىكنى ئۆستۈرىدۇ.

يېمەك ـ ئىچمەك ۋە كىيىم ـ كېچەكتە ئىسراپخورلۇق قىلىشنىڭ مەنئىي
قىلىنغانلىقى
((( بۇ يەرەدە دېيىلگەن خۇشبۇي نەرسىلەرنى ئىشلىتىپ مەسچىتكە بېرىش پەقەت ئەرلەرگىال قارىتىلغان.
چۈنكى ئايالالر ئۈچۈن خۇشبۇي نەرسىلەرنى ئىشلىتىپ سىرتقا چىقىش چەكلەنگەن .لېكىن ئۆي ئىچىدە ياكى
يات ئەر كىشىلەردىن خالى جايدا ئىشلىتىشكە بولىدۇ.
((( ئاق رەڭلىك كىيىمنىڭ ئىسسىق قايتۇرۇش ،كىيگۈچىنى روھلۇق ،تېتىك ۋە پاكىزە كۆرسىتىشتەك ئاالھىدىلىكلىرى
بولغاچقا ،ئاق رەڭلىك كىيىم كىيىىش تەۋسىيە قىلىنغان .لېكىن ھاۋا كىلىماتى سوغۇق بولغان ۋە باشقا رەڭدىكى
كىيىملەرنى كىيىش زۆرۈر بولىدىغان مۇھىتتا قانداقال رەڭدىكى كىيىم كىيسە بولىدۇ.

561

﴿يەڭالر ،ئىچىڭالر﴾ ئىمام بۇخارى ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ مۇنداق
دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :ئىسراپخورلۇق ۋە مۇتەكەببۇرلۇق قىلمىساڭال ،نېمىنى يېگۈڭ
كەلسە ئۇنى يېگىن ،نېمىنى كىيگىڭ كەلسە ،ئۇنى كىيگىن.
ئىبنى جەرىر ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ:
ئەگەر يەپ ـ ئىچىش ئىسراپخورلۇق ياكى تەكەببۇرلۇق قىلىش ئۈچۈنال بولمىسا ،ﷲ تائاال
ئۇنىڭغا رۇخسەت قىلدى(((.
ئىمام ئەھمەد مىقدام ئىبنى مەئدىكەرىبە رەزىيەلالھۇ ئەنھۇنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى
رىۋايەت قىلىدۇ :مەن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ« :ئادەمنىڭ قورسىقىدەك ئاسان توشقۇزغىلى
بولمايدىغان يامان تۇلۇم يوقتۇر .ماغدۇرۇڭنى ساقالپ قالغۇدەك يېسەڭ بولىدۇ .ئەگەر سەن بىر
نەرسە يېمەكچى بولساڭ ،ئاشقازىنىڭنىڭ ئۈچتىن بىرىگە تاماق يە ،ئۈچتىن بىرىگە سۇ ئىچ
ۋە قالغان ئۈچتىن بىرىنى نەپەسلىنىش ئۈچۈن قالدۇرۇپ قويغىن» دېگەنلىكىنى ئاڭلىغان
ئىدىم.
﴿يەڭالر ،ئىچىڭالر ،ئىسراپ قىلماڭالر ،ﷲ ئىسراپ قىلغۇچىالرنى ھەقىقەتەن ياقتۇرمايدۇ﴾

ئەتا خۇراسانىي بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ مۇنداق
دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :يەڭالر ،ئىچىڭالر ،ئىسراپ قىلماڭالر ،ھەقىقەتەن ﷲ تائاال
يەپ ـ ئىچىشتە ئىسراپ قىلغۇچىالرنى ياقتۇرمايدۇ.
﴿ﷲ ئىسراپ قىلغۇچىالرنى ھەقىقەتەن ياقتۇرمايدۇ﴾ يەنى ﷲ تائاال ھاالل ـ ھارامدا
بەلگىلەپ بەرگەن بەلگىلىمىلەردىن ھالقىپ كەتكۈچىلەرنى ۋە ھەددىدىن ئېشىپ ھااللنى
ھارام ،ھارامنى ھاالل سانىغانالرنى ھەقىقەتەن ياقتۇرمايدۇ .ئەكسىچە ،ﷲ تائاال ھاالل قىلىپ
بەرگەننى ھاالل ،ھارام قىلغاننى ھارام دەپ بىلگۈچىلەرنى ياخشى كۆرىدۇ.

*******
ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ ﭳ ﭴ ﭵ
ﭶ ﭷ ﭸﭹ ﭺ ﭻ ﭼ ﭽ ﭾ ﭿ
562

ئېيتقىنكى« ،ﷲ بەندىلىرى ئۈچۈن ياراتقان لىباسالرنى ،شېرىن ،پاك رىزىقالرنى كىم
ھارام قىلدى؟» ئېيتقىنكى« ،ئۇالر بۇ دۇنيادا مۆمىنلەر ئۈچۈن يارىتىلغان (گەرچە ئۇالرغا
كۇففارالر شېرىك بولسىمۇ) ،ئاخىرەتتە بولسا مۆمىنلەرگىال خاستۇر»( .ﷲ نىڭ بىر ۋە
شېرىكى يوق ئىكەنلىكىنى) بىلىدىغان قەۋم ئۈچۈن ئايەتلەرنى مۇشۇنداق تەپسىلىي بايان
قىلىمىز﴿.﴾32
ﷲ تائاال چەكلىمىسىمۇ ،بەزى يېمەك ـ ئىچمەك ياكى كىيىم ـ كېچەكلەرنى ئۆز خاھىشلىرى
((( ئەگەر يەپ ـ ئىچىش ۋە كىيىم كىيىش ئىسراپخورلۇق ياكى تەكەببۇرلۇق قىلىش يۈزىسىدىن بولسا ،بۇ ﷲ تائاالنىڭ
رۇخسەت (قىلىپ بەلگىلەپ) بەرگەن بەلگىلىمىسىنىڭ سىرتىغا چىقىپ كەتكەنلىك بولىدۇ.

ئەئراف سۈرىسى

بويىچە ئۆزلىرىگە ھارام قىلىۋالغان كىشىلەرگە (ﷲ تائاال) رەددىيە بېرىپ مۇنداق دەيدۇ :ئى
مۇھەممەد! ئۆزلىرىنىڭ بۇزۇق قاراشلىرى ۋە خاھىشلىرىغا ئاساسلىنىپ ،ﷲ تائاالنىڭ نازۇ ـ
نېئمەتلىرىنى ھارام دەپ قارىغان مۇشرىكالرغا ﴿ئېيتقىنكى« ،ﷲ بەندىلىرى ئۈچۈن ياراتقان
لىباسالرنى ،شېرىن ،پاك رىزىقالرنى كىم ھارام قىلدى؟»﴾ يەنى دۇنيادا گەرچە كاپىرالر شۇ نازۇ
ـ نېئمەتلەر ۋە كىيىم ـ كېچەكلەرنى ياخشى كۆرگەنلىكتىن ،ئۇ نەرسىلەردە مۆمىنلەرگە شېرىك
بولىۋالسىمۇ ،ئەسلىدە ئۇ نەرسىلەر مۆمىنلەردىن ئىبارەت بەندىلىرى ئۈچۈنال يارىتىلغاندۇر.
شۇڭا قىيامەت كۈنى بۇ نەرسىلەر پەقەت مۆمىنلەرگىال بېرىلىدۇ .كاپىرالر بولسا ،ئۇ نەرسىلەردە
مۆمىنلەرگە ھەرگىز شېرىك بواللمايدۇ .چۈنكى كاپىرالر نازۇ ـ نېئمەتلەرنىڭ جايى بولغان
جەننەتتىن مەھرۇم قىلىنغاندۇر.

*******
ﮀﮁ ﮂﮃﮄ ﮅ ﮆ ﮇﮈ ﮉﮊﮋﮌ ﮍﮎﮏﮐﮑﮒ
ﮓﮔ ﮕﮖﮗﮘﮙﮚﮛ ﮜﮝ
(ئى مۇھەممەد! ئۇالرغا) ئېيتقىنكى« ،پەرۋەردىگارىم ئاشكارا ۋە يوشۇرۇن يامان ئىشالرنىڭ
ھەممىسىنى ،گۇناھالرنى( ،كىشىلەرگە) ناھەق چېقىلىشنى( ،ﷲ نىڭ شېرىكى بولۇشقا) ﷲ
ھېچقانداق دەلىل چۈشۈرمىگەن نەرسىلەرنى ﷲ غا شېرىك كەلتۈرۈشنى ،ئۆزەڭالر بىلمەيدىغان
نەرسىلەرنى ﷲ نامىدىن قااليمىقان سۆزلەشنى ھارام قىلدى»﴿.﴾33

يامان ئىشالر ،اﷲ تائاالغا شېرىك كەلتۈرۈش ،بوھتان چاپالش ۋە ناھەقچىلىق
قىلىش قاتارلىقالرنىڭ ھارام ئىكەنلىكى
ئىمام ئەھمەد ئابدۇلالھتىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت
قىلىدۇ« :ﷲ تائاال كۈندەشلىكى ناھايىتى كۈچلۈك زاتتۇر .شۇڭا ئاشكارا ـ يوشۇرۇن يامان
ئىشالرنىڭ ھەممىسىنى ھارام قىلدى .ماختىنىشنى ﷲ تائاالدىنمۇ بەكرەك ياخشى كۆرىدىغان
زات يوقتۇر» بىز ئەنئام سۈرىسىدەئاشكارا ـ يوشۇرۇن يامان ئىشالرنىڭ بايانى توغرىسىدا
توختىلىپ ئۆتكەن ئىدۇق.
﴿گۇناھالرنى( ،كىشىلەرگە) ناھەق چېقىلىشنى﴾ يەنى ئۆزىگىال مۇناسىۋەتلىك بولغان يامان
ئىشالر ۋە باشقىالرغا ناھەقچىلىق قىلىش ئارقىلىق قىلغان يامان ئىشالرنى ھارام قىلدى.
﴿(ﷲ نىڭ شېرىكى بولۇشقا) ﷲ ھېچقانداق دەلىل چۈشۈرمىگەن نەرسىلەرنى ﷲ غا
شېرىك كەلتۈرۈشنى ،ئۆزەڭالر بىلمەيدىغان نەرسىلەرنى ﷲ نامىدىن قااليمىقان سۆزلەشنى
ھارام قىلدى»﴾ يەنى ﷲ تائاالغا شېرىك كەلتۈرۈشنى“ ،ﷲ تائاالنىڭ بالىسى بار”

دېگەنگە ئوخشاش ھېچقانداق ئاساسى بولمىغان قااليمىقان سۆز بىلەن ﷲ تائاالغا بوھتان
چاپلىشىڭالرنى ﷲ تائاال ھارام قىلدى .ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :سىلەر بۇتالردىن

563

ئىبارەت نىجىستىن ساقلىنىڭالر﴾(((.

*******
ﮞ ﮟ ﮠﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ﮦ ﮧﮨ ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ
ﮰ ﮱ ﯓ ﯔ ﯕﯖ ﯗ ﯘ ﯙ ﯚ ﯛ ﯜ ﯝ ﯞ ﯟ ﯠ ﯡ
ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨﯩ ﯪ ﯫ ﯬ ﯭ
(پەيغەمبەرلىرىنى ئىنكار قىلغان) ھەر بىر ئۈممەتنىڭ (ھاالك بولىدىغان) مۇئەييەن ۋاقتى
بولىدۇ( ،ھاالك بولىدىغان) ۋاقتى يەتكەندە ،ئۇالر بىردەممۇ ئىلگىرى -كېيىن بولمايدۇ
(يەنى دەرھال ھاالك بولىدۇ)﴿ .﴾34ئى ئادەم بالىلىرى! ئىچىڭالردىن مېنىڭ ئايەتلىرىمنى
سىلەرگە بايان قىلىپ بېرىدىغان پەيغەمبەرلىرىم كەلگەندە ،تەقۋادارلىق قىلغان ۋە (ئەمەلىنى)
تۈزەتكەنلەرگە (كەلگۈسىدىن) غەم قىلىش( ،كەتكەنگە) قايغۇرۇش يوقتۇر﴿ .﴾35بىزنىڭ
ئايەتلىرىمىزنى ئىنكار قىلغانالر ،ئۇنىڭغا ئىمان ئېيتىشقا گەدەنكەشلىك قىلغانالر دوزاخ
ئەھلىدۇر ،ئۇالر ھەمىشە دوزاختا قالغۇسىدۇر﴿.﴾36
ﷲ تائاال بۇ ئايەتلەردە ئۆزلىرىگە ﷲ تائاال تەرىپىدىن كەلگەن پەيغەمبەرنى ئىنكار
قىلغان ھەر بىر دەۋر ۋە ھەر بىر زاماندىكى كىشىلەرنىڭ ھاالك بولىدىغان مۇئەييەن بىر
ۋاقتى بولىدىغانلىقىنى ،ئەگەر شۇ ۋاقىت يېتىپ كەلسە ،ھاالك قىلىنىشنىڭ بىردەممۇ
كېچىكتۈرۈلمەيدىغانلىقىنى ،بەندىلىرىگە ئۆزىنىڭ ئايەتلىرىنى ئوقۇپ بېرىپ ،ئۇالرغا ﷲ
تائاالنىڭ رەھمىتى بىلەن خۇش خەۋەر بېرىدىغان ،ئازابىدىن ئاگاھالندۇرىدىغان پەيغەمبەرلەرنى
ئەۋەتىدىغانلىقىنى ،كىمكى ئاشۇ پەيغەمبەرلەرگە ئەگىشىپ ،يامان ئىشالرنى تاشالپ ،ياخشى
ئىشالرنى قىلسا ،ئۇنىڭغا كەلگۈسىدىن غەم ـ قايغۇ ۋە ئەندىشە قىلىشنىڭ بولمايدىغانلىقىنى،
كىمكى ئاشۇ پەيغەمبەرلەرگە ئەگەشمەي ،ﷲ تائاالنىڭ ئايىتىگە ئىشەنمەي ۋە ئايەتتە
كۆرسىتىپ بېرىلگىنى بويىچە ئەمەل قىلمىسا ،ئۇ كىشىنىڭ دوزاختا مەڭگۈ قالىدىغانلىقىنى
بايان قىلىدۇ.

*******
564

ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ ﯲ ﯳ ﯴ ﯵ ﯶ ﯷﯸ ﯹ ﯺ ﯻ ﯼ ﯽﯾ ﯿ ﰀ
ﰁ ﰂ ﰃ ﰄ ﰅ ﰆ ﰇ ﰈ ﰉ ﰊ ﰋﰌ ﰍ ﰎ ﰏ ﰐ ﰑ
ﰒﰓﰔ ﰕﰖ
ﷲ غا يالغان چاپلىغان ياكى ئۇنىڭ ئايەتلىرىنى ئىنكار قىلغانالردىنمۇ زالىم كىشى
بارمۇ؟ ئۇالر لەۋھۇلمەھپۇزدا يېزىلغان (رىزىقتىن ۋە ئەجەلدىن) ئۆز نېسىۋىسىنى كۆرىدۇ ،ھەتتا
((( ھەج سۈرىسى 30ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

ئەئراف سۈرىسى

بىزنىڭ پەرىشتىلىرىمىز ئۇالرنىڭ جانلىرىنى ئېلىش ئۈچۈن كەلگەندىمۇ ،ئۇالرغا« :ﷲ نى
قويۇپ ئىبادەت قىلغان مەبۇدلىرىڭالر قەيەردە؟» دەيدۇ .ئۇالر« :ئۇالر بىزدىن غايىب بولۇپ
كەتتى» دەيدۇ .ئۇالر كاپىر بولغانلىقلىرىغا ئۆزلىرىنىڭ زىيىنىغا گۇۋاھلىق بېرىدۇ (يەنى كاپىر
بولغانلىقلىرىغا ئىقرار قىلىدۇ)﴿.﴾37

اﷲ تائاالغا بوھتان چاپلىغان مۇشرىكالرنىڭ ئۆز نېسىۋىلىرىگە
ئېرىشىدىغانلىقى ۋە ئۇالرنىڭ ئىبادەت قىلغان بۇتلىرىنىڭ ئۇالردىن ئادا ـ
جۇدا بولىدىغانلىقى
﴿ﷲ غا يالغان چاپلىغان ياكى ئۇنىڭ ئايەتلىرىنى ئىنكار قىلغانالردىنمۇ زالىم كىشى
بارمۇ؟﴾ يەنى ﷲ تائاالغا يالغاننى چاپلىغان ياكى ئۇنىڭ ئايەتلىرىنى ئىنكار قىلغان كىشىدىن
زالىم كىشى يوقتۇر﴿ .ئۇالر لەۋھۇلمەھپۇزدا يېزىلغان (رىزىقتىن ۋە ئەجەلدىن) ئۆز نېسىۋىسىنى
كۆرىدۇ﴾ مۇھەممەد ئىبنى كەئب بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە :زالىمالر لەۋھۇلمەھپۇزدا

يېزىلغان ئىش ـ ھەرىكەتلىرىنى ،رىزىقلىرىنى ۋە ئۆمۈرلىرىنى كۆرىدۇ -،دېدى .رەبىيئ ئىبنى
ئەنەس ۋە ئابدۇراھمان ئىبنى زەيدمۇ شۇنىڭغا ئوخشاش دېدى.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ(﴿ :ئى مۇھەممەد!) ئېيتقىنكى« ،ﷲ غا يالغاننى
چاپاليدىغانالر ھەقىقەتەن (دوزاخ ئازابىدىن) قۇتۇاللمايدۇ» .ئۇالر بۇ دۇنيادىن (ئازغىنا ۋاقىتال)
بەھرىمەن بولىدۇ ،ئاندىن ئۇالر (ھېساب بېرىش ئۈچۈن) بىزنىڭ دەرگاھىمىزغا قايتىدۇ،
ئاندىن كاپىر بولغانلىقلىرى سەۋەبىدىن ئۇالرغا قاتتىق ئازابنى تېتىتىمىز﴾(((﴿ ،كىمكى كاپىر
بولىدىكەن ،ئۇنىڭ كۇفرى سېنى قايغۇغا سالمىسۇن ،ئۇالر بىزنىڭ دەرگاھىمىزغا قايتىدۇ،
ئۇالرغا (دۇنيادىكى) قىلمىشلىرىنى ئېيتىپ بېرىمىز ،ﷲ ھەقىقەتەن ئۇالرنىڭ دىللىرىدىكىنى
بىلىپ تۇرغۇچىدۇر .ئۇالرنى (دۇنيادىن) ئازغىنا (مۇددەت) بەھرىمەن قىلىمىز﴾(((.

﴿ھەتتا بىزنىڭ پەرىشتىلىرىمىز ئۇالرنىڭ جانلىرىنى ئېلىش ئۈچۈن كەلگەندىمۇ ،ئۇالرغا:
«ﷲ نى قويۇپ ئىبادەت قىلغان مەبۇدلىرىڭالر قەيەردە؟» دەيدۇ﴾ يەنى ﷲ تائاال بۇ ئايەتتە

پەرىشتىلەرنىڭ مۇشرىكالرنىڭ جانلىرىنى ئېلىپ ،دوزاخ تەرەپكە قاراپ ماڭغاندا ،ئۇالرغا:
سىلەرنىڭ دۇنيادىكى چېغىڭالردا ﷲ تائاالغا شېرىك قىلىۋالغان ،ھاجىتىڭالرنى تىلىگەن ۋە
ﷲ تائاالنى قويۇپ ئىبادەت قىلغان ئىالھلىرىڭالر قەيەردە؟ ئۇالرنى چاقىرىڭالر ،ئۇالر سىلەرنى
بۇ ھالىڭالردىن قۇتقۇزسۇن -،دەيدىغانلىقىدىن خەۋەر بەردى.

ئۇالر مۇنداق دەپ جاۋاب بېرىدۇ﴿ :ئۇالر بىزدىن غايىب بولۇپ كەتتى﴾ يەنى ئۇالر
بىزدىن ئادا ـ جۇدا بولدى .بىز ئۇالرنىڭ بىزگە پايدا يەتكۈزۈشىنى ۋە ياخشىلىق قىلىشىنى
ئۈمىد قىلمايمىز -،دەيدۇ ۋە﴿ :ئۇالر كاپىر بولغانلىقلىرىغا ئۆزلىرىنىڭ زىيىنىغا گۇۋاھلىق
بېرىدۇ (يەنى كاپىر بولغانلىقلىرىغا ئىقرار قىلىدۇ)﴾.
((( يۇنۇس سۈرىسى 69ــــ 70ـ ئايەتلەر.
((( لوقمان سۈرىسى 23ــــ 24ـ ئايەتلەر.

565

*******
ﭑ ﭒ ﭓ ﭔ ﭕ ﭖ ﭗ ﭘ ﭙ ﭚ ﭛ ﭜ ﭝﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣﭤ
ﭥﭦﭧﭨ ﭩﭪﭫﭬﭭﭮﭯﭰ ﭱﭲﭳ
ﭴﭵ ﭶ ﭷ ﭸ ﭹ ﭺ ﭻ ﭼ ﭽ ﭾ ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ
ﮅ ﮆﮇﮈﮉ ﮊﮋ
ﷲ (ئايەتلىرىنى ئىنكار قىلغانالرغا) ئېيتىدۇ« :سىلەردىن ئىلگىرى ئۆتكەن ،جىنالردىن
ۋە ئىنسانالردىن بولغان (كاپىر) ئۈممەتلەر بىلەن بىرلىكتە دوزاخقا كىرىڭالر» ھەرقاچان بىر
ئۈممەت دوزاخقا كىرىدىكەن ،ئۇ ئۆزىدىن ئىلگىرىكى ئۈممەتكە (ئۇنىڭغا ئەگىشىپ گۇمراھ
بولغانلىقى ئۈچۈن) لەنەت ئوقۇيدۇ .ئۇالرنىڭ ھەممىسى دوزاخقا كىرىپ بولۇپ جەملەشكەندە،
ئۇالرنىڭ ئىچىدىكى كېيىن كىرگەنلەر (يەنى ئەگەشكۈچىلەر) ئىلگىرى كىرگەنلەرگە (يەنى
باشلىقلىرىغا) قارىتىپ« :ئى پەرۋەردىگارىمىز! بۇالر بىزنى ئازدۇرغان .ئۇالرغا ئىككى ھەسسە
دوزاخ ئازابى بەرگىن» دەيدۇ .ﷲ« :ھەممىگە ئىككى ھەسسە ئازاب بېرىلىدۇ ،لېكىن
سىلەر (ئازابنىڭ دەھشىتىنى بىلمەيسىلەر» دەيدۇ﴿ .﴾38ئۇالرنىڭ ئارىسىدىكى ئىلگىرىكىلەر
كېيىنكىلەرگە« :سىلەرنىڭ بىزدىن ھېچقانداق ئارتۇقچىلىقىڭالر يوق (يەنى گۇمراھلىقتا ۋە
ئازابقا تېگىشلىك بولۇشتا بىر -بىرىمىزگە ئوخشاشمىز) ،قىلمىشلىرىڭالر تۈپەيلىدىن ئازابنى
تېتىڭالر» دەيدۇ﴿.﴾39

دوزاخقا كىرگەنلەرنىڭ بىر ـ بىرى بىلەن جېدەللىشىپ ،ئۆزئارا لەنەت
ئېيتىشىدىغانلىقى
ﷲ تائاال ئۆزىگە بوھتان چاپلىغان ۋە ئايەتلەرنى ئىنكار قىلغان مۇشرىكالرغا تۆۋەندىكىدەك

دەيدىغانلىقىدىن خەۋەر بېرىدۇ﴿ :ﷲ (ئايەتلىرىنى ئىنكار قىلغانالرغا) ئېيتىدۇ« :سىلەردىن
ئىلگىرى ئۆتكەن ،جىنالردىن ۋە ئىنسانالردىن بولغان (كاپىر) ئۈممەتلەر بىلەن بىرلىكتە دوزاخقا
كىرىڭالر»﴾.

566

﴿ھەرقاچان بىر ئۈممەت دوزاخقا كىرىدىكەن ،ئۇ ئۆزىدىن ئىلگىرىكى ئۈممەتكە (ئۇنىڭغا
ئەگىشىپ گۇمراھ بولغانلىقى ئۈچۈن) لەنەت ئوقۇيدۇ﴾ بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ئىبراھىم

ئەلەيھىسساالمنىڭ ئۆزىنىڭ ئادەملىرىگە دېگەن سۆزىنى بايان قىلىپ كەلگەن تۆۋەندىكى
ئايەتنىڭ مەنىسىگە ئوخشايدۇ﴿ :ئاندىن قىيامەت كۈنى بەزىڭالرنى بەزىڭالر ئىنكار قىلىسىلەر،
بەزىڭالرغا بەزىڭالر لەنەت ئوقۇيسىلەر (يەنى قىيامەت كۈنى مەزكۇر دوستلۇق دۈشمەنلىككە
ئايلىنىدۇ﴾(((﴿ ،ئەينى ۋاقىتتا ئەگەشتۈرگۈچىلەر ئازابنى كۆرۈپ ،ئەگەشكۈچىلەردىن ئادا -جۇدا
بولىدۇ .ئۇالرنىڭ ئۆز ئارا مۇناسىۋىتى (يەنى دۇنيادىكى دوستلۇقى) ئۈزۈلىدۇ .ئەگەشكۈچىلەر:
((( ئەنكەبۇت سۈرىسى 25ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

ئەئراف سۈرىسى

«كاشكى بىزلەرگە (دۇنياغا) قايتىشقا بولسا ئىدى ،ئۇالر بىزدىن ئادا -جۇدا بولغاندەك ،بىزمۇ
ئۇالردىن ئادا-جۇدا بوالتتۇق» دەيدۇ .ﷲ ئۇالرغا (يامان) ئىشلىرىنىڭ ھەسرەت بولغانلىقىنى
مۇشۇنداق كۆرسىتىدۇ ،ئۇالر دوزاختىن چىقمايدۇ﴾(((.
﴿ئۇالرنىڭ ھەممىسى دوزاخقا كىرىپ بولۇپ جەملەشكەندە ،ئۇالرنىڭ ئىچىدىكى كېيىن
كىرگەنلەر (يەنى ئەگەشكۈچىلەر) ئىلگىرى كىرگەنلەرگە (يەنى باشلىقلىرىغا) قارىتىپ:
«ئى پەرۋەردىگارىمىز! بۇالر بىزنى ئازدۇرغان .ئۇالرغا ئىككى ھەسسە دوزاخ ئازابى بەرگىن»
دەيدۇ﴾ يەنى بۇ ئەگەشكۈچىلەرنىڭ ئەگەشتۈرگۈچىلەرگە قارىتا دېگەن سۆزىدۇر .چۈنكى

ئەگەشتۈرگۈچىلەرنىڭ جىنايىتى ئېغىر بولغانلىقى ئۈچۈن ،ئەگەشكۈچىلەردىن بۇرۇن دوزاخقا
ھۆكۈم قىلىنىدۇ .ئەگەشكۈچىلەر دوزاخقا ھۆكۈم قىلىنغاندىن كېيىن ،ئۇالرنىڭ ئۈستىدىن ﷲ
تائاالغا شىكايەت قىلىپ«﴿ :ئى پەرۋەردىگارىمىز! بۇالر بىزنى ئازدۇرغان .ئۇالرغا ئىككى ھەسسە
دوزاخ ئازابى بەرگىن»﴾ دەيدۇ .چۈنكى ،ئەگەشتۈرگۈچىلەر ئەگەشكۈچىلەرنىڭ ھەق يولدىن
ئېزىپ كېتىشىگە سەۋەبچى بولغان .ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :دوزاختا ئۇالرنىڭ
يۈزلىرى تۈرۈلۈپ كېتىدىغان كۈندە ،ئۇالر« :كاشكى بىز ﷲ غا ئىتائەت قىلغان بولساقچۇ!
پەيغەمبەرگە ئىتائەت قىلغان بولساقچۇ!» دەيدۇ .ئۇالر« :پەرۋەردىگارىمىز! بىز ھەقىقەتەن
باشلىقلىرىمىزغا ،كاتتىلىرىمىزغا ئىتائەت قىلدۇق ،ئۇالر بىزنى توغرا يولدىن ئازدۇردى،
پەرۋەردىگارىمىز! ئۇالرغا ئازابنى ئىككى ھەسسە بەرگىن ۋە ئۇالرغا قاتتىق لەنەت قىلغىن»
دەيدۇ﴾(((.
﴿ﷲ« :ھەممىگە ئىككى ھەسسە ئازاب بېرىلىدۇ ،لېكىن سىلەر (ئازابنىڭ دەھشىتىنى)
بىلمەيسىلەر» دەيدۇ﴾ يەنى بىز شۇنداق قىلدۇق ۋە ھەر بىر گۇرۇھنى ئۇالرنىڭ قىلغان يامان

ئەمەللىرىگە قارىتا جازالىدۇق .ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :كاپىر بولغانالرغا ۋە
(كىشىلەرنى) ﷲنىڭ يولىدىن (يەنى دىنىدىن) توسقانالرغا ئۇالرنىڭ قىلغان بۇزغۇنچىلىقلىرى
ئۈچۈن ئازاب ئۈستىگە ئازاب قوشۇپ ،زىيادە ئازاب قىلىمىز﴾(((﴿ ،ئۇالر ئۆزلىرىنىڭ يۈكلىرىنى
ۋە ئۇنىڭغا قوشۇپ باشقا يۈكلەرنى (يەنى ئۆزلىرىنىڭ گۇناھلىرىنى ۋە ئازدۇرغانلىرىنىڭ
گۇناھلىرىنى) ئۈستىگە ئالىدۇ﴾(((﴿ ،ئۆزلىرى تەرىپىدىن بىلمەستىن ئازدۇرۇلغانالرنىڭ بىر
قىسىم گۇناھلىرىغا ئۆزلىرى جاۋابكار بولۇشلىرى ئۈچۈن (يۇقىرىقى بوھتان سۆزلەرنى قىلدى)،
(((
ئۇالرنىڭ جاۋابكار بولىدىغىنى نېمىدېگەن يامان!﴾
يەنى

ئەگەشتۈرگۈچىلەر

﴿ئۇالرنىڭ ئارىسىدىكى ئىلگىرىكىلەر كېيىنكىلەرگە﴾
ئەگەشكۈچىلەرگە«﴿ :سىلەرنىڭ بىزدىن ھېچقانداق ئارتۇقچىلىقىڭالر يوق (يەنى گۇمراھلىقتا
ۋە ئازابقا تېگىشلىك بولۇشتا بىر -بىرىمىزگە ئوخشاشمىز) ،قىلمىشلىرىڭالر تۈپەيلىدىن ئازابنى
تېتىڭالر» دەيدۇ﴾ سۇددى بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە مۇنداق دەيدۇ :سىلەرمۇ بىز ئېزىپ

كەتكەندەك ئېزىپ كەتتىڭالر ،شۇڭا سىلەرمۇ بۇ قىلمىشىڭالر تۈپەيلىدىن ئازابنى تېتىڭالر-،
((( بەقەرە سۈرىسى 166ــــ 167ـ ئايەت.
((( ئەھزاب سۈرىسى 66ــــ 68ـ ئايەتلەر.
((( نەھل سۈرىسى 88ـ ئايەت.
((( ئەنكەبۇت سۈرىسى 13ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( نەھل سۈرىسى 25ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

567

دەيدۇ.
بۇ ئىشالر ئۇالرنى ھېساب ئېلىش ئۈچۈن بىر يەرگە توپلىغاندا يۈز بېرىدۇ .ﷲ تائاال
بۇ ھەقتە مۇنداق دېدى﴿ :چوڭچىلىق قىلغانالر بوزەك قىلىنغانالرغا« :سىلەرگە ھىدايەت
كەلگەندىن كېيىن بىز سىلەرنى ئۇنىڭدىن توستۇقمۇ؟ ھەرگىز توسمىدۇق ،سىلەر ئۆزەڭالر
گۇناھ قىلغۇچى بولدۇڭالر» دەيدۇ .بوزەك قىلىنغانالر چوڭچىلىق قىلغانالرغا« :ھەرگىز
ئۇنداق ئەمەس( ،سىلەرنىڭ بىزگە) كېچە -كۈندۈز قىلغان ھىيلە -مىكرىڭالر (بىزنى
ئىماندىن توستى) ،ئۆز ۋاقتىدا سىلەر بىزنى ﷲنى ئىنكار قىلىشقا ۋە ئۇنىڭغا شېرىك
كەلتۈرۈشكە بۇيرۇيتتۇڭالر» دەيدۇ .ئازابنى كۆرگەن چاغدا ،ئۇالر (ھەر ئىككى گۇرۇھ ئىمان
ئېيتمىغانلىقلىرىغا) ئىچىدە پۇشايمان قىلىدۇ ،كاپىرالرنىڭ بويۇنلىرىغا تاقاقالرنى سالىمىز،
ئۇالرغا پەقەت قىلمىشلىرىنىڭ جازاسى بېرىلىدۇ﴾(((.

*******
ﮌﮍﮎ ﮏ ﮐﮑﮒ ﮓﮔﮕﮖﮗﮘ ﮙ ﮚﮛ
ﮜ ﮝ ﮞ ﮟﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ﮦ ﮧ ﮨ ﮩ ﮪ
ﮫﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ
شۈبھىسىزكى ،بىزنىڭ ئايەتلىرىمىزنى ئىنكار قىلغان ۋە ئۇالرغا ئىمان ئېيتىشقا
گەدەنكەشلىك قىلغانالرغا ئاسماننىڭ دەرۋازىسى ئېچىلمايدۇ (يەنى ئۇالرنىڭ ياخشى ئەمەلى ۋە
دۇئاسى قوبۇل بولمايدۇ) ،تاكى تۆگە يىڭنىنىڭ تۆشۈكىدىن ئۆتكۈچە ئۇالر جەننەتكە كىرمەيدۇ
(يەنى ئۇالر ھەرگىزمۇ جەتتەتكە كىرمەيدۇ) ،گۇناھكارالرغا مۇشۇنداق جازا بېرىمىز﴿.﴾40
دوزاختا ئۇالرنىڭ ئاستىغا سالىدىغان كۆرپىسىمۇ ئوتتىن ،ئۈستىگە يېپىنىدىغان يوتقىنىمۇ
ئوتتىن بولىدۇ ،زالىمالرغا مۇشۇنداق جازا بېرىمىز﴿.﴾41

اﷲ تائاالنىڭ ئايەتلىرىنى ئىنكار قىلغۇچىالرغا ئاسمان ئىشىكلىرىنىڭ
ئېچىلمايدىغانلىقى ۋە ئۇالرنىڭ جەننەتكە مەڭگۈ كىرەلمەيدىغانلىقى
568

﴿شۈبھىسىزكى ،بىزنىڭ ئايەتلىرىمىزنى ئىنكار قىلغان ۋە ئۇالرغا ئىمان ئېيتىشقا
گەدەنكەشلىك قىلغانالرغا ئاسماننىڭ دەرۋازىسى ئېچىلمايدۇ (يەنى ئۇالرنىڭ ياخشى ئەمەلى ۋە
دۇئاسى قوبۇل بولمايدۇ)﴾ مۇجاھىد ۋە سەئىد ئىبنى جۇبەير بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە:

ئاسماننىڭ ئىشىكلىرى ئۇالرنىڭ بىرەر ياخشى ئەمەلى ياكى دۇئاسىنىمۇ كىرگۈزمەيدۇ-،
دەيدۇ.
ئەۋفىي ،ئەلى ئىبنى ئەبۇتەلھە ۋە سەۋرى قاتارلىقالر بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە ئىبنى
((( سەبەئـ سۈرىسى 32ــــ 33ـ ئايەتلەر.

ئەئراف سۈرىسى

ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :ئاسماننىڭ ئىشىكلىرى
ئۇالرنىڭ روھلىرىنىڭ ئۈستۈنكى ئاسمانغا كۆتۈرۈلۈشى ئۈچۈن ئېچىلىپ بېرىلمەيدۇ .سۇددى
ۋە باشىقالرمۇ بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە ئىبنى ئابباسقا ئوخشاش دېدى .بۇ رىۋايەتنى
تۆۋەندىكى ھەدىس كۈچلەندۈرىدۇ.
ئىبنى جەرىر بەرا رەزىيەلالھۇ ئەنھۇدىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ« :پەرىشتىلەر
يامان كىشىلەرنىڭ جانلىرىنى ئالغاندىن كېيىن ،ئۇالرنىڭ روھىنى ئاسمانغا ئېلىپ چىقىشقا
ماڭىدۇ .بۇ روھ ھەر بىر پەرىشتىنىڭ يېنىدىن ئېلىپ ئۆتۈلگەندە ،ئۇالر :بۇ نېمە دېگەن
سېسىق روھ؟ -دەپ روھنىڭ ئىگىسىنىڭ دۇنيادا چاقىرىلىدىغان ئەڭ سەت ناملىرىنى تىلغا
ئېلىشىدۇ .روھنى ئېلىپ ماڭغان پەرىشتىلەر كۆتۈرۈلۈپ ئاسمانغا يەتكەن چاغدا ،ئاسماننىڭ
ئىشىكىنىڭ ئېچىلىشىنى تەلەپ قىلىدۇ .ئىشىك ئېچىلمايدۇ» دەپ﴿ :شۈبھىسىزكى ،بىزنىڭ
ئايەتلىرىمىزنى ئىنكار قىلغان ۋە ئۇالرغا ئىمان ئېيتىشقا گەدەنكەشلىك قىلغانالرغا ئاسماننىڭ
دەرۋازىسى ئېچىلمايدۇ﴾ دېگەن ئايەتنى ئوقۇغانلىقىنى رىۋايەت قىلىدۇ .بۇ ھەدىس ئەسلىدە

ئەبۇ داۋۇد ،نەسەئى ۋە ئىبنى ماجە قاتارلىقالر رىۋايەت قىلغان ئوزۇن بىر ھەدىسنىڭ بىر
قىسمىدۇر.
ئىبنى جۇرەيج بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە مۇنداق دەيدۇ :ئاسماننىڭ ئىشىكلىرى
ئۇالرنىڭ ياخشى ئەمەللىرىگە ۋە (ئۇالرنىڭ) روھلىرىغا ئېچىلىپ بەرمەيدۇ .ئىبنى جۇرەيج بۇ
سۆزى بىلەن يۇقىرىدا بايان قىلىنغان كۆز قاراشالرنى بىرلەشتۈردى.

﴿تاكى تۆگە يىڭنىنىڭ تۆشۈكىدىن ئۆتكۈچە ئۇالر جەننەتكە كىرمەيدۇ (يەنى ئۇالر
ھەرگىزمۇ جەتتەتكە كىرمەيدۇ)﴾ ئىبنى مەسئۇد رەزىيەلالھۇ ئەنھۇ :بۇ ئايەتتىكى تۆگىدىن

تۆگىنىڭ بوتىلىقى كۆزدە تۇتۇلىدۇ -،دەيدۇ .ئىبنى مەسئۇد رەزىيەلالھۇ ئەنھۇدىن رىۋايەت
قىلىنغان يەنە بىر رىۋايەتتە :بۇنىڭدىن ئەركەك تۆگە كۆزدە تۇتۇلىدۇ -،دېيىلگەن﴿ .دوزاختا
ئۇالرنىڭ ئاستىغا سالىدىغان كۆرپىسىمۇ ئوتتىن ،ئۈستىگە يېپىنىدىغان يوتقىنىمۇ ئوتتىن
بولىدۇ ،زالىمالرغا مۇشۇنداق جازا بېرىمىز﴾.

*******
ﮱ ﯓ ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ ﯘ ﯙ ﯚ ﯛ ﯜ ﯝﯞ ﯟ
ﯠ ﯡ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ﯪ ﯫ ﯬﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ
ﯲ ﯳ ﯴ ﯵ ﯶ ﯷ ﯸ ﯹ ﯺﯻ ﯼ ﯽ ﯾ ﯿ ﰀﰁ ﰂ ﰃ ﰄ ﰅ
ﰆﰇﰈ ﰉﰊ
ئىمان ئېيتقان ۋە ياخشى ئەمەللەرنى قىلغانالر ـ كىشىنى پەقەت كۈچى يېتىدىغان
ئىشقىال تەكلىپ قىلىمىز ـ ئەنە شۇالر ئەھلى جەننەتتۇر ،ئۇالر جەننەتتە ھەمىشە قالىدۇ﴿.﴾42
ئۇالرنىڭ كۆڭۈللىرىدىكى ئۆچمەنلىكنى ئېلىپ تاشلىدۇق (يەنى جەننەتكە كىرگەنلەر
ئارىسىدا ئۆز ئارا ئاغرىق -ئاداۋەت بولمايدۇ) .ئۇالرنىڭ (سارايلىرى) ئاستىدىن (جەننەتنىڭ)

569

ئۆستەڭلىرى ئېقىپ تۇرىدۇ ،ئۇالر« :جىمى ھەمدۇسانا بىزنى بۇ (نېئمەتلەرنى) ھاسىل
قىلىشقا يېتەكلىگەن ﷲ غا بولسۇنكى ،ﷲ بىزنى يېتەكلىمىگەن بولسا ،توغرا يول تاپمىغان
بوالتتۇق ،پەرۋەردىگارىمىزنىڭ پەيغەمبەرلىرى بىزگە ھەقنى ئېلىپ كەلدى» دەيدۇ ،ئۇالرغا:
«قىلغان ئەمەلىڭالر ئۈچۈن سىلەرگە بېرىلگەن جەننەت مانا مۇشۇ» دەپ نىدا قىلىنىدۇ (يەنى
پەرىشتىلەر شۇنداق دەپ نىدا قىلىدۇ)﴿.﴾43

ياخشى كىشىلەرنىڭ بارار جايى ۋە ئۇالرنىڭ ئەھۋاللىرىنىڭ بايانى
ﷲ تائاال يۇقىرىدا يامان كىشىلەرنىڭ ئاقىۋىتىنى بايان قىلىپ بولۇپ ،ئارقىدىنال ياخشى
كىشىلەرنىڭ ئەھۋالىنى بايان قىلىشقا باشالپ مۇنداق دېدى﴿ :ئىمان ئېيتقان ۋە ياخشى
ئەمەللەرنى قىلغانالر﴾ ئۇالر يۇقىرىدا بايان قىلىنغان يامان كىشىلەرنىڭ ئەكسىچە ئىمان ئېيتقان
ۋە ياخشى ئىشالرنى قىلغان كىشىلەردۇر .ﷲ تائاال بۇ ئايەتتە ئەمەلىيەتتە ئىمان ئېيتىش ۋە
ياخشى ئىشالرنى قىلىشنىڭ ئاسانلىقىنى كۆرسىتىپ ئۆتتى .چۈنكى ﷲ تائاال مۇنداق دېدى:
﴿ئىمان ئېيتقان ۋە ياخشى ئەمەللەرنى قىلغانالر ـ كىشىنى پەقەت كۈچى يېتىدىغان ئىشقىال
تەكلىپ قىلىمىز ـ ئەنە شۇالر ئەھلى جەننەتتۇر ،ئۇالر جەننەتتە ھەمىشە قالىدۇ﴾.

﴿ئۇالرنىڭ كۆڭۈللىرىدىكى ئۆچمەنلىكنى ئېلىپ تاشلىدۇق (يەنى جەننەتكە كىرگەنلەر
ئارىسىدا ئۆز ئارا ئاغرىق -ئاداۋەت بولمايدۇ)﴾ يەنى جەننەتتىكى كىشىلەرنىڭ ئارىسىدا ئۆزئارا

ئاغرىنىش ،ئۆچمەنلىك ۋە ھەسەت قىلىش بولمايدۇ.

ئىمام بۇخارى ئەبۇسەئىد خۇدرى رەزىيەلالھۇ ئەنھۇدىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ
مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ« :مۆمىنلەر دوزاخقا كىرىشتىن ساقلىنىپ قېلىپ (جەننەت
تەرەپكە قاراپ ماڭغاندا) ،دوزاخ بىلەن جەننەتنىڭ ئوتتۇرىسىدىكى ئەگمە شەكىللىك كۆۋرۈك
ئۈستىدە توختىتىلىپ ،ئۇالرنىڭ دۇنيادا بىر ـ بىرگە قىلغان ناھەقچىلىقلىرىدىن قىساس
ئېلىپ بېرىلىدۇ .ئۇالر بىر ـ بىرىدىن رازى بولۇشۇپ ،گۇناھلىرىدىن پاكالنغاندا ،جەننەتكە
كىرگۈزىلىدۇ .ئۇالر ئۆزلىرى ئۈچۈن تەييارالنغان جەننەتتىكى ئۆيلىرىنى دۇنيادىكى ياشىغان
ئۆيلىرىدىنمۇ بەكرەك تونۇيدۇ».

570

﴿ئۇالرنىڭ كۆڭۈللىرىدىكى ئۆچمەنلىكنى ئېلىپ تاشلىدۇق (يەنى جەننەتكە كىرگەنلەر
ئارىسىدا ئۆز ئارا ئاغرىق -ئاداۋەت بولمايدۇ) .ئۇالرنىڭ (سارايلىرى) ئاستىدىن (جەننەتنىڭ)
ئۆستەڭلىرى ئېقىپ تۇرىدۇ﴾ سۇددى بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە مۇنداق دەيدۇ :جەننەتكە

كىرىشكە اليىق بولغانالر جەننەت تەرەپكە ئېلىپ مېڭىپ ،جەننەتنىڭ ئىشىكىنىڭ ئالدىغا
كەلگەندە ،ئاستىدىن ئىككى بۇالق ئېتىلىپ چىقىپ تۇرىدىغان بىر دەرەخنى ئۇچرىتىدۇ .ئۇالر
بۇالقالرنىڭ بىرىدىن سۇ ئىچىدۇ .شۇنىڭ بىلەن ،ئۇالرنىڭ دىلىدىكى بىر ـ بىرىگە بولغان
دۈشمەنلىكلىرى ،ھەسەتخورلۇق ئىللەتلىرى يۇيۇلۇپ كېتىدۇ .ئۇالر يەنە بىر بۇالقنىڭ سۈيى
بىلەن يۇيۇنىدۇ .شۇنىڭ بىلەن ،ئۇالر قايتا كىر بولمايدىغان ھالەتتە پاك ـ پاكىزە بولۇپ
كېتىدۇ.
ئىمام نەسەئى ۋە ئىبنى مەردەۋى ئەبۇ ھۇرەيرە رەزىيەلالھۇ ئەنھۇدىن پەيغەمبەر

ئەئراف سۈرىسى

ئەلەيھىسساالمنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ« :جەننەتكە كىرىشكە اليىق بولغان
كىشىلەر جەننەتكە كىرىشتىن ئىلگىرى ئۆزلىرىنىڭ دوزاختىكى ئورنىنى كۆرۈپ :ئەگەر ﷲ
تائاال بىزگە ھىدايەت ئاتا قىلمىغان بولسا ،مۇشۇ جايغا كىرىپ قاالركەنمىز -،دېيىشىدۇ.
دوزاختىكى ئورۇنلىرىنى كۆرسىتىش جەننەتكە كىرگۈزۈلگەن كىشىلەرنى خۇرسەن قىلىش
ئۈچۈندۇر .دوزاخقا كىرىشكە اليىق بولغان كىشىلەر (ئۇنىڭغا كىرىشتىن بۇرۇن) ئۆزلىرىنىڭ
جەننەتتىكى ئورۇنلىرنى كۆرۈپ :ئەگەر بىزگە ﷲ تائاال ھىدايەت ئاتا قىلغان بولسا _ ھە!-
دېيىشىپ كېتىدۇ .دوزاخ ئەھلىگە جەننەتتىكى ئورنىنى كۆرسىتىش بولسا ،ئۇالرنى پۇشايمان
قىلدۇرۇش ئۈچۈندۇر»(((.
شۇڭا جەننەتكە كىرىشكە اليىق بولغان كىشىلەر ،جەننەتكە كىرىپ ئۆز ئورۇنلىرىغا
ئورۇنلىشىپ بولغاندىن كېيىن ،ئۇالرغا :سىلەر ﷲ تائاالنىڭ رەھمەت قىلىشى بىلەن قىلغان
ئەمەل -ئىبادەتلىرىڭالرنىڭ سەۋەبىدىن جەننەتكە كىردىڭالر -،دېيىلىدۇ .ئىمام بۇخارى ۋە
مۇسلىم پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ بۇ ھەقتە مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ« :شۇنى
بىلىڭالركى ،ﷲ تائاالنىڭ رەھمەت قىلىشى بولمىغىنىدا قىلغان ئەمەل -ئىبادەتلىرىڭالر
سىلەرنى ھەرگىزمۇ جەننەتكە كىرگۈزەلمەيدۇ» .ساھابىلەر :ئى ﷲ نىڭ پەيغەمبىرى! سەنمۇ
شۇنداقمۇ؟ -دەپ سورىغاندا ،پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم« :ئەگەر ﷲ تائاالنىڭ رەھمىتى ۋە
مەرھىمىتى بولمىغىنىدا ،ئەمەل -ئىبادەتلىرىم مېنىمۇ جەننەتكە كىرگۈزەلمەيدۇ» دېدى.

*******
ﭑ ﭒ ﭓ ﭔ ﭕ ﭖ ﭗ ﭘ ﭙ ﭚ ﭛ ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢﭣ ﭤ
ﭥﭦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ ﭳ ﭴ ﭵ ﭶ ﭷ
ﭸﭹﭺ
ئەھلى جەننەت ئەھلى دوزاخقا« :بىز پەرۋەردىگارىمىز بىزگە ۋەدە قىلغان نەرسىنى ھەق
تاپتۇق ،سىلەرمۇ پەرۋەردىگارىڭالر ۋەدە قىلغان نەرسىنى ھەق تاپتىڭالرمۇ؟» دەپ توۋاليدۇ.
ئۇالر« :ھەئە» دەيدۇ ،شۇنىڭ بىلەن بىر جاكاچى ئۇالرنىڭ ئارىسىدا (مۇنداق دەپ) جاكاراليدۇ:
«زالىمالرغا ﷲ نىڭ لەنىتى بولسۇن﴿ .﴾44زالىمالر كىشىلەرنى ﷲ نىڭ داغدام يولىدىن
توسىدۇ ،ئۇنىڭ ئەگرى بولۇشىنى تىلەيدۇ ھەمدە ئۇالر ئاخىرەتكە ئىشەنمەيدۇ»﴿.﴾45

دوزاخقا كىرگەنلەرنىڭ ھەسرەت ئۈستىگە ھەسرەت چېكىدىغانلىقى
((( ھەر بىر ئىنساننىڭ جەننەتتە ۋە دوزاختا بىردىن ئورنى بولۇپ ،ئۇ ئىنسان ياخشى ئەمەل ـ ئىبادەتلەر
بىلەن جەننەتكە كىرىدۇ ياكى ﷲ تائاالغا ئاسىيلىق قىلىش بىلەن دوزاخقا كىرىدۇ .ﷲ تائاالنىڭ بىر
بەندىسىگە ھىدايەت ئاتا قىلىش ـ قىلماسلىقى شۇ بەندىنىڭ ھىدايەت تېپىش يولىنى تالالش ياكى تاللىماسلىقىغا
باغلىقتۇر.

571

ﷲ تائاال بۇ ئايەتتە (دوزاخقا كىرىشكە اليىق بولغان) كىشىلەر دوزاخقا كىرىپ ئۆزلىرىگە
Sez Uygur ädäbiyättän 1 tekst ukıdıgız.
Çirattagı - Tefsir İbni Kesir - 02 - 48
  • Büleklär
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 01
    Süzlärneñ gomumi sanı 1852
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1044
    28.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 02
    Süzlärneñ gomumi sanı 1762
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 912
    30.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 03
    Süzlärneñ gomumi sanı 3701
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1414
    31.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 04
    Süzlärneñ gomumi sanı 3870
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1253
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 05
    Süzlärneñ gomumi sanı 3685
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1347
    32.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 06
    Süzlärneñ gomumi sanı 3717
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1434
    31.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 07
    Süzlärneñ gomumi sanı 3684
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1409
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 08
    Süzlärneñ gomumi sanı 3666
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1442
    33.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 09
    Süzlärneñ gomumi sanı 3695
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1365
    32.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 10
    Süzlärneñ gomumi sanı 3745
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1437
    33.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 11
    Süzlärneñ gomumi sanı 3751
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1323
    33.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 12
    Süzlärneñ gomumi sanı 3818
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1354
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 13
    Süzlärneñ gomumi sanı 3831
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1455
    32.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 14
    Süzlärneñ gomumi sanı 3741
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1383
    34.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 15
    Süzlärneñ gomumi sanı 3745
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1353
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 16
    Süzlärneñ gomumi sanı 3653
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1498
    32.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 17
    Süzlärneñ gomumi sanı 3747
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1417
    34.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 18
    Süzlärneñ gomumi sanı 3807
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1424
    32.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 19
    Süzlärneñ gomumi sanı 3785
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1421
    31.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 20
    Süzlärneñ gomumi sanı 3698
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1482
    32.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 21
    Süzlärneñ gomumi sanı 3614
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1309
    30.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 22
    Süzlärneñ gomumi sanı 3779
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1548
    31.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 23
    Süzlärneñ gomumi sanı 3735
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1567
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 24
    Süzlärneñ gomumi sanı 3723
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1443
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 25
    Süzlärneñ gomumi sanı 3790
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1491
    31.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 26
    Süzlärneñ gomumi sanı 3724
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1463
    29.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    42.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 27
    Süzlärneñ gomumi sanı 3705
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1535
    32.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 28
    Süzlärneñ gomumi sanı 3755
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1402
    32.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 29
    Süzlärneñ gomumi sanı 3724
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1372
    33.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 30
    Süzlärneñ gomumi sanı 3771
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1370
    30.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 31
    Süzlärneñ gomumi sanı 3688
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1497
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 32
    Süzlärneñ gomumi sanı 3738
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1396
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 33
    Süzlärneñ gomumi sanı 3786
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1384
    33.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 34
    Süzlärneñ gomumi sanı 3662
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1461
    30.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 35
    Süzlärneñ gomumi sanı 3673
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1458
    34.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 36
    Süzlärneñ gomumi sanı 3724
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1487
    32.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 37
    Süzlärneñ gomumi sanı 3673
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1402
    33.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 38
    Süzlärneñ gomumi sanı 3735
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1470
    30.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 39
    Süzlärneñ gomumi sanı 3636
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1354
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 40
    Süzlärneñ gomumi sanı 3654
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1403
    33.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 41
    Süzlärneñ gomumi sanı 3653
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1439
    30.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 42
    Süzlärneñ gomumi sanı 3747
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1392
    30.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 43
    Süzlärneñ gomumi sanı 3729
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1283
    35.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    58.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 44
    Süzlärneñ gomumi sanı 3685
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1365
    36.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 45
    Süzlärneñ gomumi sanı 3580
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1480
    32.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 46
    Süzlärneñ gomumi sanı 3683
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1467
    32.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 47
    Süzlärneñ gomumi sanı 3731
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1451
    32.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 48
    Süzlärneñ gomumi sanı 3675
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1501
    31.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 49
    Süzlärneñ gomumi sanı 3782
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1491
    30.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 50
    Süzlärneñ gomumi sanı 3763
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1517
    29.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 51
    Süzlärneñ gomumi sanı 3585
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1429
    31.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 52
    Süzlärneñ gomumi sanı 3773
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1421
    29.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    42.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 53
    Süzlärneñ gomumi sanı 3740
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1442
    30.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 54
    Süzlärneñ gomumi sanı 3631
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1517
    33.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 55
    Süzlärneñ gomumi sanı 3732
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1479
    31.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 56
    Süzlärneñ gomumi sanı 3635
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1523
    29.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    42.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 57
    Süzlärneñ gomumi sanı 3711
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1444
    32.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 58
    Süzlärneñ gomumi sanı 3614
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1429
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 59
    Süzlärneñ gomumi sanı 3646
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1460
    33.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 60
    Süzlärneñ gomumi sanı 3726
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1397
    32.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 61
    Süzlärneñ gomumi sanı 3726
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1408
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 62
    Süzlärneñ gomumi sanı 3739
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1395
    33.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 63
    Süzlärneñ gomumi sanı 3741
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1533
    30.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 64
    Süzlärneñ gomumi sanı 3761
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1456
    31.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 65
    Süzlärneñ gomumi sanı 986
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 520
    45.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    60.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    66.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.