Latin

Tefsir İbni Kesir - 02 - 41

Süzlärneñ gomumi sanı 3653
Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1439
30.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
45.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
52.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
ads place
قالسا ،خاتىرجەملىك قورۇسىغا (يەنى جەننەتكە) شۇنچىلىك يېقىنالپ بارىدۇ.
﴿ئۇالرنىڭ قىلغان (ياخشى) ئەمەللىرى ئۈچۈن ﷲ ئۇالرغا مەدەتكاردۇر﴾ يەنى ﷲ
تائاال ئۇالرنىڭ ياخشى ئەمەللىرىگە مۇكاپات بېرىش يۈزىسىدىن ئۇالرنى ساقلىغۇچىدۇر .ئۇالرغا
ياردەم ۋە كۈچ -قۇۋۋەت ئاتا قىلغۇچىدۇر .ﷲ تائاال ئۇالرغا ئىگە بولدى .ئۆزىنىڭ نېمىتى ۋە
رەھمىتى بىلەن ئۇالرغا جەننەتنى مۇكاپات قىلىپ بەردى.

*******
ﮈ ﮉ ﮊ ﮋ ﮌ ﮍ ﮎ ﮏ ﮐﮑ ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ﮖ
ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ ﮜ ﮝ ﮞﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ﮦ ﮧ
ﮨﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ
ﷲ (ئىنسانالرنى ،جىنالرنى ھېساب ئۈچۈن) تولۇق يىغىدىغان كۈننى ئەسلىگىن( ،بۇ
كۈندە ﷲ ئېيتىدۇكى) «ئى جىنالر جامائەسى! سىلەر نۇرغۇن ئادەملەرنى ئازدۇردۇڭالر».
ئۇالرنىڭ ئىنسانالردىن بولغان دوستلىرى« :ئى پەرۋەردىگارىمىز! بىز بىر-بىرىمىزدىن
پايدىالندۇق ،بىز ئەمدى سەن بەلگىلىگەن ۋاقىتقا (يەنى قىيامەت كۈنىگە) يەتتۇق» دەيدۇ،
ﷲ« :دوزاخ سىلەرنىڭ جايىڭالردۇر ،سىلەر ﷲ نىڭ خاھىشىغا باغلىق ھالدا ئۇ يەردە مەڭگۈ
قالىسىلەر» دەيدۇ .شۈبھىسىزكى ،سېنىڭ پەرۋەردىگارىڭ ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچىدۇر،
ھەممىنى بىلگۈچىدۇر﴿.﴾128
ﷲ تائاال مۇنداق دەيدۇ :ئى مۇھەممەد! سەن ئۇالرغا قىسسە قىلىپ سۆزلەپ بەرگەن

ۋە ئۇالرنى ئاگاھالندۇرغان ۋەز ـ نەسىھىتىڭگە قوشۇپ تۆۋەندىكىنىمۇ سۆزلەپ بەرگىن﴿ :ﷲ
(ئىنسانالرنى ،جىنالرنى ھېساب ئۈچۈن) تولۇق يىغىدىغان كۈننى ئەسلىگىن﴾ يەنى جىنالرنى

483

ۋە دۇنيادا جىنالرغا ئىبادەت قىلغان ،ئۇالردىن پاناھ تىلىگەن ،ئۇالرغا بويسۇنغان ۋە ئازدۇرۇش
ئۈچۈن بىر ـ بىرىگە يالغان سۆزنى ۋەسۋەسە قىلغان جىنالرنىڭ ئىنسانالردىن بولغان دوستلىرىنى
يىغىدىغان كۈننى ئەسلىگىن.
﴿(بۇ كۈندە ﷲ ئېيتىدۇكى) «ئى جىنالر جامائەسى! سىلەر نۇرغۇن ئادەملەرنى
ئازدۇردۇڭالر»﴾ ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :سىلەرگە (پەيغەمبەرلىرىم ئارقىلىق):

«ئى ئادەم بالىلىرى! شەيتانغا چوقۇنماڭالر ،ئۇ ھەقىقەتەن سىلەرگە ئاشكارا دۈشمەندۇر،
ماڭىال ئىبادەت قىلىڭالر ،بۇ توغرا يولدۇر» دەپ تەۋسىيە قىلمىدىممۇ؟ شۈبھىسىزكى ،شەيتان
(((
سىلەردىن نۇرغۇن كىشىلەرنى ئازدۇردى( ،بۇنى) چۈشەنمەمسىلەر؟﴾

﴿ئۇالرنىڭ ئىنسانالردىن بولغان دوستلىرى« :ئى پەرۋەردىگارىمىز! بىز بىر -بىرىمىزدىن
پايدىالندۇق﴾ يەنى جىنالرنىڭ ئىنسانالردىن بولغان دوستلىرى ﷲ تائاالغا مۇشۇنداق دەپ

جاۋاب بېرىدۇ .ھەسەن مۇنداق دەيدۇ :جىنالر بىلەن ئىنسانالرنىڭ ئۆز ئارا بىر ـ بىرىدىن
پايدىلىنىشى بولسا؛ جىننىڭ بۇيرۇشى ،ئىنساننىڭ بۇيرۇققا ئەمەل قىلىشىدىن ئىبارەتتۇر.
ئىبنى جۇرەيج مۇنداق دەيدۇ :ئىسالم كېلىشتىن بۇرۇنقى زامانالردا بىر كىشى بىرەر جايغا
قونۇش ئۈچۈن چۈشسە ،ئۇ كىشى مەن مۇشۇ جىلغىنىڭ چوڭى (يەنى جىنى) بىلەن پاناھ
تىلەيمەن -،دەيتتى .مانا بۇ ،ئۇالرنىڭ بىر ـ بىرىدىن پايدىالنغانلىقىدۇر .شۇڭا ئىنسانالر
ئۆزلىرىنىڭ مۇشۇ قىلمىشىدىن ئۆزرە ئېيتىدۇ.

ئەمما جىنالرنىڭ ئىنسانالردىن پايدىلىنىشى بولسا ،قىلىنغان رىۋايەتكە ئاساسەن،
ئىنسانالرنىڭ جىنالردىن ياردەم تىلەش ئارقىلىق (ئىنسانالرنىڭ جىنالرنى چوڭ بىلىشىدىن
ئىبارەت) جىنالرنىڭ ئىنسانالردىن ئېرىشكەن ھۆرمىتىدۇر .شۇنىڭ بىلەن ،جىنالرنىڭ
كاتتىباشلىرى :بىز ئىنسان بىلەن جىنالرغا خوجايىن بولدۇق -،دەيدۇ﴿ .بىز ئەمدى سەن
بەلگىلىگەن ۋاقىتقا (يەنى قىيامەت كۈنىگە) يەتتۇق» دەيدۇ﴾ سۇددى :بۇ بەلگىلەنگەن
ۋاقىتتىن ئۇالرنىڭ ئۆلىدىغان ۋاقىتلىرى كۆزدە تۇتۇلغاندۇر -،دەيدۇ.
﴿ﷲ« :دوزاخ سىلەرنىڭ جايىڭالردۇر ،سىلەر ﷲ نىڭ خاھىشىغا باغلىق ھالدا ئۇ
يەردە مەڭگۈ قالىسىلەر» دەيدۇ﴾ يەنى :ئى جىنالر! سىلەر ۋە سىلەرنىڭ دوستۇڭالر بولغان

ئىنسانالرنىڭ تۇرار جايى ۋە ئورۇنلىشىدىغان ئورنى دوزاختۇر .سىلەر دوزاختا ﷲ تائاالنىڭ
خاھىشىغا باغلىق ھالدا مەڭگۈ قالىسىلەر.

484

*******

ﮯﮰﮱﯓﯔ ﯕﯖ ﯗﯘ
شۇنىڭغا (يەنى ئىنسانالر بىلەن جىنالرنى ئۆز ئارا پايدىالندۇرغىنىمىزغا) ئوخشاش،
قىلمىشلىرى تۈپەيلىدىن زالىمالرنىڭ بەزىسىنى بەزىسىگە مۇسەللەت قىلىمىز﴿.﴾129
((( ياسىن سۈرىسى 60ـــــ 62ـ ئايەتكىچە .

ئەنئام سۈرىسى

اﷲ تائاالنىڭ بەزى زالىمالرنى بەزى زالىمالرغا ھۆكۈمران قىلىپ
قويىدىغانلىقى
﴿شۇنىڭغا (يەنى ئىنسانالر بىلەن جىنالرنى ئۆز ئارا پايدىالندۇرغىنىمىزغا) ئوخشاش،
قىلمىشلىرى تۈپەيلىدىن زالىمالرنىڭ بەزىسىنى بەزىسىگە مۇسەللەت قىلىمىز﴾ مۇئەممەر بۇ

ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە قەتادەنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :ﷲ تائاال دوزاختا
بەزى زالىمالرنى بەزى زالىمالرغا ئىگە قىلىپ قويىدۇ .بەزىسى بەزىسىگە ئەگىشىدۇ.
ئابدۇراھمان ئىبنى زەيد ئىبنى ئەسلەم بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە :بىز جىن ۋە
ئىنسانالردىن بولغان زالىمالرنىڭ بەزىسىنى بەزىسىگە ھۆكۈمران قىلىمىز دېگەنلىكتۇر -،دەپ
بۇ ئايەتنى ئۆز سۆزىگە دەلىل قىلىپ ئوقۇدى﴿ :كىمكى مېھرىبان ﷲ نى ياد ئېتىشتىن
(يەنى قۇرئاندىن) يۈز ئۆرۈيدىكەن ،بىز ئۇنىڭغا شەيتاننى مۇسەللەت قىلىمىز (شەيتان ئۇنى
ۋەسۋەسە قىلىدۇ) ،شەيتان ئۇنىڭغا ھەمىشە ھەمراھ بولىدۇ﴾((( يەنى بىز جىنالرنىڭ زالىملىرىنى
ئىنسانالرنىڭ زالىملىرىغا ھۆكۈمرانلىق قىلىدىغان قىلىپ قويىمىز .بۇ ھەقتە بەزى شائىرالر
مۇنداق شېئىر ئوقۇغان:
ھەر قولنىڭ ئۈستىدە بار ﷲ نىڭ قولى،
زالىمغا زالىمدىن كېلەر ۋابالى.
ئايەتنىڭ مەنىسى خۇددى بىز ئىنسانالر ئىچىدىكى زىيانكارالرغا ئۇالرنى ئازدۇرىۋېتىدىغان
جىنالرنى ھۆكۈمران قىلىپ قويغىنىمىزدەك ،زالىمالرنىڭمۇ بەزىسىنى بەزىسىگە ھۆكۈمرانلىق
قىلىدىغان قىلىپ قويىمىز .ئۇالرنىڭ زالىملىق ،يولسىزلىق قىلغانلىقلىرىغا جازا بېرىش ئۈچۈن،
بەزىسىنى بەزىسى ئارقىلىق ھاالك قىلىمىز .بەزىسىدىن بەزىسى ئارقىلىق ئىنتىقام ئالىمىز-،
دېگەنلىكتۇر.

*******
ﯙﯚﯛﯜ ﯝ ﯞﯟﯠﯡﯢﯣﯤ
ﯥ ﯦﯧ ﯨ ﯩ ﯪ ﯫﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ ﯲ ﯳ ﯴ
ﯵﯶ
«ئى جىنالر ۋە ئىنسانالر جامائەسى! سىلەرگە ئۆز ئىچىڭالردىن مېنىڭ ئايەتلىرىمنى بايان
قىلىپ بېرىدىغان ،بۇ كۈنۈڭالردىكى ئۇچرىشىشتىن سىلەرنى ئاگاھالندۇرىدىغان پەيغەمبەرلەر
((( زۇخرۇف سۈرىسى 36ـ ئايەت.

485

كەلمىدىمۇ؟» ئۇالر« :گۇناھلىرىمىزنى ئېتىراپ قىلدۇق» دەيدۇ .ئۇالرنى دۇنيا تىرىكچىلىكى
ئالدىغان ،ئۇالر ئۆزلىرىنىڭ ھەقىقەتەن كاپىر بولغانلىقلىرىنى ئېتىراپ قىلىدۇ﴿.﴾130

اﷲ تائاالنىڭ ئىنسان ۋە جىنالردىن :سىلەرگە پەيغەمبەرلەر كەلمىگەنمۇ؟-
دەپ سوراش ئارقىلىق ئۇالرنى ئەيىبلەيدىغانلىقى
مانا بۇمۇ ھەم ﷲ تائاالنىڭ قىيامەت كۈنى جىن ۋە ئىنسانالر ئىچىدىكى كاپىرالرغا
قىلىدىغان تەنقىتلىرىنىڭ قاتارىدىندۇر .ﷲ تائاال ئۇالردىن پەيغەمبەرلەرنىڭ ئۇالرغا ﷲ تائاال
تەرىپىدىن ئېلىپ كەلگەن ۋەزىپىسىنى يەتكۈزگەنلىكىنى بىلىپ تۇرۇپ« :سىلەرگە پەيغەمبەرلەر
كەلمىگەنمۇ؟» دەپ سورايدۇ .بۇ پەيغەمبەرلەرنىڭ كەلگەنلىكىنى ئېتىراپ قىلدۇرۇش ئۈچۈن
سورالغان قايتۇرما سوئالدۇر.
﴿«ئى جىنالر ۋە ئىنسانالر جامائەسى! سىلەرگە ئۆز ئىچىڭالردىن مېنىڭ ئايەتلىرىمنى بايان
قىلىپ بېرىدىغان ،بۇ كۈنۈڭالردىكى ئۇچرىشىشتىن سىلەرنى ئاگاھالندۇرىدىغان پەيغەمبەرلەر
كەلمىدىمۇ؟»﴾ مۇجاھىد ،ئىبنى جۇرەيج ۋە كۆپلىگەن سەلەپ ۋە خەلەپ ئالىملىرىنىڭ

دېيىشىچە ،پەيغەمبەرلەر پەقەت ئىنسانالردىن بولىدۇ .جىنالردىن پەيغەمبەر بولمايدۇ.

ﷲ تائاالنىڭ تۆۋەندىكى ئايەتلىرى پەيغەمبەرلەرنىڭ پەقەت ئىنسانالردىنال
بولىدىغانلىقىنىڭ پاكىتىدۇر(﴿ :ئى مۇھەممەد!) بىز نۇھقا ۋە ئۇنىڭدىن كېيىنكى پەيغەمبەرلەرگە
ۋەھى قىلغاندەك ،ھەقىقەتەن ساڭا ۋەھى قىلدۇق ھەمدە ئىبراھىمغا ،ئىىسمائىلغا ،ئىسھاققا،
يەئقۇبقا ،يەئقۇبنىڭ ئەۋالدلىرىغا ،ئىساغا ،ئەييۇبقا ،يۇنۇسقا ،ھارۇنغا ،سۇاليمانغا ۋەھى
قىلدۇق ،داۋۇدقا زەبۇرنى ئاتا قىلدۇق .بىز نۇرغۇن پەيغەمبەرلەرنى ئەۋەتتۇق ،ئۇالرنىڭ
ئارىسىدا ئىلگىرى (ئى مۇھەممەد!) ساڭا بايان قىلغانلىرىمىزمۇ بار ،ساڭا بايان قىلمىغانلىرىمىزمۇ
بار ،ﷲ مۇساغا (بىۋاستە) سۆز قىلدى .ئەۋەتىلگەن پەيغەمبەرلەردىن كېيىن ﷲ نىڭ ئالدىدا
كىشىلەر (يەنى پەيغەمبەر ئەۋەتىلگەن بولسا ئەلۋەتتە ئىمان ئېيتاتتىم ۋە ئىتائەت قىالتتىم
دېگۈچىلەر) گە باھانە بولۇپ قالماسلىقى ئۈچۈن( ،ئىتائەت قىلغۇچىالرغا جەننەت بىلەن)
خۇش خەۋەر بەرگۈچى( ،ئاسىيلىق قىلغۇچىالرنى دوزاختىن) ئاگاھالندۇرغۇچى پەيغەمبەرلەرنى
(((
ئەۋەتتۇق﴾

486

ﷲ تائاالنىڭ ئىبراھىم ئەلەيھىسساالم ھەققىدىكى مۇنۇ سۆزىمۇ پەيغەمبەرلەرنىڭ
ئىنساندىن بولىدىغانلىقىنىڭ دەلىلىدۇر﴿ :ئىبراھىمغا ئىسھاقنى ،يەئقۇبنى ئاتا قىلدۇق (يەنى
ئىبراھىم ئەلەيھىسساالم خۇدالىق ئۈچۈن قەۋمىدىن ئايرىلغاندىن كېيىن ،ياخشى پەرزەنت
ئىسھاقنى بەردۇق ۋە ئىسھاقنىڭ ئوغلى بولغان نەۋرىسى يەئقۇبنى بەردۇق)( ،ئۇنىڭدىن
كېيىن) پەيغەمبەرلىكنى ،كىتابنى (يەنى ساماۋىي كىتابالرنى) ئۇنىڭ ئەۋالدىغا خاس
قىلدۇق﴾((( يەنى ﷲ تائاال بۇ ئايەتتە ئىبراھىم ئەلەيھىسساالمدىن كېيىن پەيغەمبەرلىكنى ۋە
((( نىسا سۈرىسى 163ـــــ 165ـ ئايەتكىچە.
((( ئەنكەبۇت سۈرىسى 27ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

ئەنئام سۈرىسى

كىتابنى ئۇنىڭ ئەۋالدىغا خاس قىلغانلىقىنى خەۋەر قىلىدۇ .ھېچبىر ئالىمنىڭمۇ :پەيغەمبەرلىك
ئىبراھىم ئەلەيھىسساالمدىن ئىلگىرى جىنالردا ئىدى .ئىبراھىم ئەلەيھىسساالمنىڭ پەيغەمبەر
بولۇپ كېلىشى بىلەن جىنالردىن پەيغەمبەرلىك ئۈزۈلۈپ قالغان -،دېگىنى يوق.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە يەنە مۇنداق دەيدۇ﴿ :بىز سەندىن ئىلگىرى ئەۋەتكەن پەيغەمبەرلەرنىڭ
ھەممىسىال ئەلۋەتتە تاماق يەيتتى ،بازارالردا مېڭىپ يۈرەتتى﴾(((﴿ ،بىز سەندىن ئىلگىرى
(((
پەقەت شەھەر ئاھالىسىدىن بولغان ئەرلەرنى پەيغەمبەر قىلىپ ،ئۇالرغا ۋەھيى قىلدۇق﴾
بۇ ئىشتا جىنالر ئىنسانالرغا ئەگىشىدۇ .شۇڭا ﷲ تائاال جىنالردىن خەۋەر بېرىپ مۇنداق
دەيدۇ(﴿ :ئى مۇھەممەد!) ئۆز ۋاقتىدا بىر تۈركۈم جىنالرنى ساڭا قۇرئان تىڭشاشقا ئەۋەتتۇق،
ئۇالر قۇرئان تىالۋىتىگە ھازىر بولغاندا (بىر -بىرىگە)« :جىم تۇرۇڭالر» دېيىشتى ،قۇرئان
تىالۋەت قىلىنىپ بولغاندىن كېيىن ئۇالر ئۆز قەۋمىگە ئاگاھالندۇرغۇچى بولۇپ قايتىشتى .ئۇالر
ئېيتتى« :ئى قەۋمىمىز! ھەقىقەتەن بىز مۇسادىن كېيىن نازىل بولغان ،ئۇنىڭدىن ئىلگىرىكى
كىتابالرغا ئۇيغۇن كېلىدىغان ،ھەق دىنغا ۋە توغرا يولغا باشاليدىغان كىتابنى (يەنى قۇرئاننى)
تىڭشىدۇق»« .ئى قەۋمىمىز! ﷲ غا دەۋەت قىلغۇچى (يەنى مۇھەممەد ئەلەيھىسساالم) نىڭ
دەۋىتىنى قوبۇل قىلىڭالر ۋە ﷲ غا ئىمان ئېيتىڭالر ،ﷲ بەزى گۇناھالرنى مەغپىرەت قىلىدۇ،
سىلەرنى قاتتىق ئازابتىن ساقاليدۇ» .كىمكى ﷲ غا (ئىمان ئېيتىشقا) دەۋەت قىلغۇچىنىڭ
(يەنى رەسۇلۇلالنىڭ) دەۋىتىنى قوبۇل قىلمىسا ،ئازابتىن قېچىپ قۇتۇاللمايدۇ ،ﷲ دىن باشقا
(ئۇنى ﷲ نىڭ ئازابىدىن ساقلىغۇچى) ياردەمچىلەر بولمايدۇ ،ئۇالر (يەنى رەسۇلۇلالنىڭ
دەۋىتىنى قوبۇل قىلمىغۇچىالر) ئوپئوچۇق گۇمراھلىقتىدۇر﴾(((.
تىرمىزى ۋە باشقىالر رىۋايەت قىلغان ھەدىستە پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ جىنالرغا
رەھمان سۈرىسىنى ئوقۇپ بەرگەنلىكى بايان قىلىنغان .بۇ سۈرىدە ﷲ تائاالنىڭ جىنالر
بىلەن ئىنسانالرغا قارىتىپ سۆزلەنگەن﴿ :ئى ئىنسانالر ۋە جىنالر جامائەسى! سىلەردىن (يەنى
سىلەرنىڭ ئەمەللىرىڭالردىن) ھېساب ئېلىشقا يۈزلىنىمىز( .ئى ئىنسانالر! جىنالر!) سىلەر
پەرۋەردىگارىڭالرنىڭ قايسى نېئمەتلىرىنى ئىنكار قىلىسىلەر؟﴾((( دېگەن ئايەتلىرى بار.
﴿«ئى جىنالر ۋە ئىنسانالر جامائەسى! سىلەرگە ئۆز ئىچىڭالردىن مېنىڭ ئايەتلىرىمنى بايان
قىلىپ بېرىدىغان ،بۇ كۈنۈڭالردىكى ئۇچرىشىشتىن سىلەرنى ئاگاھالندۇرىدىغان پەيغەمبەرلەر
كەلمىدىمۇ؟» ئۇالر« :گۇناھلىرىمىزنى ئېتىراپ قىلدۇق» دەيدۇ﴾ يەنى بىز ھەقىقەتەن

پەيغەمبەرلەرنىڭ سەن تەرەپتىن بىزگە ئېلىپ كەلگەن ۋەزىپىلىرىنى بىزگە يەتكۈزگەنلىكىنى،
بىزنىڭ ساڭا ئۇچرىشىدىغانلىقىمىز بىلەن ۋە مۇشۇ كۈننىڭ شەكسىز بولىدىغانلىقى بىلەن
ئاگاھالندۇرغانلىقىنى ئېتىراپ قىلىمىز.
﴿ئۇالرنى دۇنيا تىرىكچىلىكى ئالدىغان﴾ يەنى ئۇالر قىسقىغىنە شۇ ھاياتىدا پەرۋارسىزلىق
قىلغان .ئۇالر ھاياتى دۇنيانىڭ رەڭگا ـ رەڭ كۆرۈنۈشلىرى ،زىننەتلىرى ۋە ھاۋايى -
((( فۇرقان سۈرىسى 20ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( يۇسۇف سۈرىسى 109ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( ئەھقاف سۈرىسى 29ـــــ 32ـ ئايەتكىچە.
((( رەھمان سۈرىسى 31ــــ 32ـ ئايەتلەر.

487

ھەۋەسلىرىگە گوللىنىپ كېتىپ ،پەيغەمبەرلىرىنى ئىنكار قىلىش ۋە مۆجىزىلىرىگە قارشىلىق
كۆرسىتىش بىلەن ھاالك بولۇپ كەتتى.
﴿ئۇالر ئۆزلىرىنىڭ ھەقىقەتەن كاپىر بولغانلىقلىرىنى ئېتىراپ قىلىدۇ﴾ يەنى ئۇالر دۇنيادا
ئۆزلىرىنىڭ پەيغەمبەرلەر ئۇالرغا ئېلىپ كەلگەن دىنغا كاپىر بولغانلىقلىرىنى (قىيامەت كۈنى)
ئېتىراپ قىلىدۇ.

*******
ﯷ ﯸﯹﯺﯻﯼﯽﯾﯿﰀﰁ ﭑﭒﭓ
ﭔﭕ ﭖ ﭗ ﭘ ﭙ ﭚ ﭛ
بۇ شۇنىڭ ئۈچۈنكى ،پەرۋەردىگارىڭ شەھەرلەرنىڭ ئاھالىسىنى (ئۇالرغا پەيغەمبەرلەر
ئەۋەتىپ ئاگاھالندۇرماستىن) غەپلەتتىكى ۋاقىتلىرىدا زۇلۇم قىلغانلىقلىرى تۈپەيلىدىن ھاالك
قىلغىنى يوق﴿( ﴾131ئاخىرەتتە) ھەر ئادەمنىڭ قىلغان ئەمەلىگە يارىشا دەرىجىسى بولىدۇ،
پەرۋەردىگارىڭ ئۇالرنىڭ قىلغان ئىشلىرىدىن غاپىل ئەمەس﴿.﴾132
﴿بۇ شۇنىڭ ئۈچۈنكى ،پەرۋەردىگارىڭ شەھەرلەرنىڭ ئاھالىسىنى (ئۇالرغا پەيغەمبەرلەر
ئەۋەتىپ ئاگاھالندۇرماستىن) غەپلەتتىكى ۋاقىتلىرىدا زۇلۇم قىلغانلىقلىرى تۈپەيلىدىن ھاالك
قىلغىنى يوق﴾ يەنى ئىنسانالر ۋە جىنالر ئىچىدىن بىرەرسىنىڭ (دەۋەت ئۇنىڭغا يېتىپ

بارماي) ناھەق ئازابقا قالماسلىقى ئۈچۈن ،بىز ئۇالرغا پەيغەمبەرلەرنى ئەۋەتىش ۋە كىتابالرنى
چۈشۈرۈش ئارقىلىق ئۇالرنىڭ باھانە ـ سەۋەب كۆرسىتىشىگە ئورۇن قويمىدۇق .بىز بۇرۇن
ئۆتكەن ئۈممەتلەرنىڭمۇ باھانە ـ سەۋەب كۆرسىتىشىگە ئورۇن قويمىغان ئىدۇق .بىز كىشىلەرنى
پەقەت ئۇالرغا پەيغەمبەرنى ئەۋەتىپ بولغاندىن كېيىن ،ئۇالرنىڭ ئىمان ئېيتمىغانلىقى ئۈچۈنال
ئازابلىدۇق.

488

ﷲ تائاال ھەر بىر ئۈممەتكە پەيغەمبەر ئەۋەتكەنلىكى ھەققىدە مۇنداق دەيدۇ﴿ :قانداقال بىر
ئۈممەت بولمىسۇن ،ئۇنىڭغا پەيغەمبەر كەلگەن﴾(((﴿ ،بىز ھەقىقەتەن ھەر بىر ئۈممەتكە« :ﷲ غا
ئىبادەت قىلىڭالر ،شەيتاندىن (يەنى شەيتانغا ،بۇتالرغا ،كاھىنالرغا ئوخشاش ھەرقانداق مەبۇدقا
ئىبادەت قىلىشتىن) يىراق بولۇڭالر» دەپ پەيغەمبەر ئەۋەتتۇق﴾(((﴿ ،پەيغەمبەر ئەۋەتمەي تۇرۇپ
(ھېچ ئادەمنى) جازالىغىنىمىز يوق﴾(((﴿ ،دوزاخقا مۇئەككەل پەرىشتىلەر ئۇالردىن« :سىلەرگە
ئاگاھالندۇرغۇچى (يەنى پەيغەمبەر) كەلمىگەنمىدى؟» دەپ سورايدۇ .ئۇالر« :ئۇنداق ئەمەس،
بىزگە ھەقىقەتەن ئاگاھالندۇرغۇچى كەلگەن ،بىز (ئۇنى) ئىنكار قىلدۇق ھەمدە بىز“ :ﷲ
(ھېچ ئادەمگە ۋەھيىدىن) بىرەر نەرسە نازىل قىلغىنى يوق ،سىلەر پەقەت چوڭقۇر ئازغۇنلۇقتا”
((( فاتىر سۈرىسى 24ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى
((( نەھل سۈرىسى 36ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( ئىسرا سۈرىسى 15ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

ئەنئام سۈرىسى

دېدۇق» دەيدۇ﴾((( بۇ ھەقتە كەلگەن ئايەتلەر ناھايىتى كۆپتۇر.
﴿(ئاخىرەتتە) ھەر ئادەمنىڭ قىلغان ئەمەلىگە يارىشا دەرىجىسى بولىدۇ﴾ يەنى ﷲ
تائاالنىڭ تائىتىدە ياكى ئۇنىڭ چەكلىگەن ئىشلىرىدا ،ھەر بىر ئادەمنىڭ قىلغان ئىشىغا قارىتا
مەرتىۋىلەر ۋە دەرىجىلەر بولىدۇ .ﷲ تائاال ئۇ ئادەمنى ئۇنىڭ دەرىجىسى ۋە مەرتىۋىسىگە
يەتكۈزىدۇ .ئەگەر ياخشىالردىن بولسا ياخشى ،يامانالردىن بولسا يامان مەرتىۋە ۋە دەرىجىگە
ئېرىشىدۇ .بۇ ئايەتنىڭ مەنىسىنىڭ جىن ۋە ئىنسانالردىن بولغان كاپىرالرنىڭ قىلمىشلىرىغا
قارىتا دوزاختا دەرىجىلىرى ۋە مەرتىۋىلىرى باردۇر دېگەنلىكنىڭمۇ ئېھتىمالى بار.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :ئۇالرنىڭ ئىچىدىكى كېيىن كىرگەنلەر (يەنى
ئەگەشكۈچىلەر) ئىلگىرى كىرگەنلەرگە (يەنى باشلىقلىرىغا) قارىتىپ« :ئى پەرۋەردىگارىمىز!
بۇالر بىزنى ئازدۇرغان .ئۇالرغا ئىككى ھەسسە دوزاخ ئازابى بەرگىن» دەيدۇ .ﷲ« :ھەممىگە
ئىككى ھەسسە ئازاب بېرىلىدۇ ،لېكىن سىلەر (ئازابنىڭ دەھشىتىنى بىلمەيسىلەر» دەيدۇ﴾(((،
﴿كاپىر بولغانالرغا ۋە (كىشىلەرنى) ﷲ نىڭ يولىدىن (يەنى دىنىدىن) توسقانالرغا ئۇالرنىڭ
قىلغان بۇزغۇنچىلىقلىرى ئۈچۈن ئازاب ئۈستىگە ئازاب قوشۇپ ،زىيادە ئازاب قىلىمىز﴾(((.
﴿پەرۋەردىگارىڭ ئۇالرنىڭ قىلغان ئىشلىرىدىن غاپىل ئەمەس﴾ ئىبنى جەرىر بۇ ئايەتنىڭ
مەنىسى ھەققىدە :ئى مۇھەممەد! ئۇالرنىڭ قىلغان بارلىق قىلمىشلىرىنى سېنىڭ پەرۋەردىگارىڭ
بىلىدۇ .ئۇالر ﷲ تائاالغا ئۇچراشقان چاغدا يەنى قىيامەت كۈنى ئۇالرنىڭ قىلمىشلىرىغا جازا
بېرىش ئۈچۈن ﷲ ئۇالرنىڭ شۇ قىلمىشلىرىنى ھېسابالپ ئۆزىنىڭ يېنىدا ساقالپ قويىدۇ
دېگەنلىكتۇر -،دېدى.

*******
ﭜ ﭝ ﭞ ﭟﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ
ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ ﭳﭴ ﭵ ﭶ
ﭷ ﭸ ﭹ ﭺ ﭻ ﭼ ﭽ ﭾ ﭿﮀ ﮁ ﮂ ﮃ
ﮄ ﮅ ﮆ ﮇﮈ ﮉ ﮊ ﮋ ﮌ ﮍ
پەرۋەردىگارىڭ (خااليىقتىن ۋە ئۇالرنىڭ ئىبادەتلىرىدىن) بىھاجەتتۇر ،رەھمەت
ئىگىسىدۇر .ئەگەر ئۇ خالىسا ،سىلەرنى ھاالك قىلىپ ،سىلەرنى باشقا بىر قەۋمنىڭ ئەۋالدىدىن
پەيدا قىلغاندەك ،سىلەرنىڭ ئورنۇڭالرغا ئۆزى خالىغان (ئىتائەتمەن) باشقا بىر قەۋمنى
قويىدۇ﴿ .﴾133سىلەرگە ۋەدە قىلىنغان (قىيامەت ،ئۆلگەندىن كېيىن تىرىلىش قاتارلىق)
ئىشالر چوقۇم مەيدانغا كېلىدۇ ،سىلەر قېچىپ قۇتۇاللمايسىلەر﴿( .﴾134ئى مۇھەممەد! ئۇالرغا)
ئېيتقىنكى« ،ئى قەۋمىم! سىلەر كۈچۈڭالرنىڭ يېتىشىچە ئىشلەڭالر (يەنى كۇفرىڭالردا چىڭ
((( مۇلك سۈرىسى 8ــــ 9ـ ئايەتلەر.
((( ئەئراف سۈرىسى 38ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( نەھل سۈرىسى 88ـ ئايەت.

489

تۇرۇڭالر) ،مەنمۇ چوقۇم كۈچۈمنىڭ يېتىشىچە ئىشلەيمەن (يەنى مەنمۇ ئۆز دەۋىتىمدە چىڭ
تۇرىمەن) .ئاخىرەتتە كىمنىڭ ئاقىۋىتى ياخشى بولىدىغانلىقىنى ئۇزۇنغا قالماي بىلىسىلەر،
زالىمالر ئەلۋەتتە مەقسىتىگە ئېرىشەلمەيدۇ»﴿.﴾135

ئاسىيلىق قىلغۇچىالرغا يوق قىلىنىۋېتىدىغانلىقى بىلەن قىلىنغان تەھدىت
سېلىنغانلىقى
﴿پەرۋەردىگارىڭ (خااليىقتىن ۋە ئۇالرنىڭ ئىبادەتلىرىدىن) بىھاجەتتۇر﴾ يەنى :ئى
مۇھەممەد! پەرۋەردىگارىڭ بارلىق مەخلۇقاتلىرىدىن ھەممە جەھەتتە بىھاجەتتۇر .مەخلۇقاتالر
بولسا ،ھەممە ئەھۋاللىرىدا ﷲ تائاالغا موھتاجدۇر.
﴿رەھمەت ئىگىسىدۇر﴾ يەنى ﷲ تائاال بارلىق مەخلۇقاتلىرىدىن بىھاجەت تۇرۇقلۇق
ئۇالرغا مېھرىبانلىق قىلىدۇ .ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :ﷲ كىشىلەرگە ھەقىقەتەن
مېھرىباندۇر ،ناھايىتى كۆيۈمچاندۇر﴾(((.
﴿ئەگەر ئۇ خالىسا ،سىلەرنى ھاالك قىلىپ﴾ يەنى سىلەر ئۇنىڭ بۇيرۇقىغا قارشىلىق
قىلساڭالر﴿ ،سىلەرنى باشقا بىر قەۋمنىڭ ئەۋالدىدىن پەيدا قىلغاندەك ،سىلەرنىڭ ئورنۇڭالرغا
ئۆزى خالىغان (ئىتائەتمەن) باشقا بىر قەۋمنى قويىدۇ﴾ يەنى ﷲ تائاال شۇنداق قىلىشقا
قادىردۇر .ﷲ تائاالغا بۇ ئاسان ۋە ئاددىيدۇر .خۇددى ﷲ تائاال ئىلگىرىكىلەرنى ھاالك
قىلىپ ،ئۇالرنىڭ ئورنىغا باشقىالرنى پەيدا قىلغىنىدەك ،بۇالرنى ھاالك قىلىۋېتىپ ،ئۇالرنىڭ
ئورنىغا باشقىالرنى كەلتۈرۈشكە قادىردۇر.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :ئى ئىنسانالر! ئەگەر ﷲ خالىسا ،سىلەرنى يوق
قىلىپ ئورنۇڭالرغا باشقىالرنى كەلتۈرىدۇ ،ﷲ بۇنىڭغا قادىردۇر﴾(((﴿ ،ئى ئىنسانالر! سىلەر
ﷲ غا موھتاجسىلەر ،ﷲ (ھەممىدىن) بىھاجەتتۇر ،مەدھىيىگە اليىقتۇر .ئەگەر ﷲ خالىسا،
سىلەرنى ھاالك قىلىپ (ئورنۇڭالرغا) يېڭى بىر خەلقنى پەيدا قىلىدۇ .بۇ ﷲ غا قىيىن
ئەمەس﴾(((﴿ ،ئەگەر سىلەر (ﷲ نىڭ تائىتىدىن) يۈز ئۆرۈسەڭالر ،ﷲ سىلەرنىڭ ئورنۇڭالرغا
باشقا بىر قەۋمنى ئالماشتۇرىدۇ ،ئۇالر سىلەرگە ئوخشاش بولمايدۇ (بەلكى ﷲ غا ئىتائەت
قىلىدۇ)﴾(((.

490

﴿سىلەرگە ۋەدە قىلىنغان (قىيامەت ،ئۆلگەندىن كېيىن تىرىلىش قاتارلىق) ئىشالر
چوقۇم مەيدانغا كېلىدۇ﴾ يەنى :ئى مۇھەممەد! ئۇالرغا ۋەدە قىلىنغان قىيامەتنىڭ چوقۇم
بولىدىغانلىقىدىن خەۋەر بەرگىن﴿ .سىلەر قېچىپ قۇتۇاللمايسىلەر﴾ يەنى ﷲ تائاالنى ئاجىز

قىاللمايسىلەر .بەلكى ،سىلەر چىرىپ تۇپراققا ئايلىنىپ كەتسەڭالرمۇ ،پارچىلىنىپ يوق بولۇپ
((( بەقەرە سۈرىسى 143ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( نىسا سۈرىسى 133ـ ئايەت.
((( فاتىر سۈرىسى 15ـــــ 17ـ ئايەتكىچە.
((( مۇھەممەد سۈرىسى 38ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

ئەنئام سۈرىسى

كەتسەڭالرمۇ ،ﷲ تائاال قايتا تىرىلدۈرۈشكە قادىردۇر .ﷲ تائاال ،ھېچقانداق نەرسە ئۇنى
ئاجىز قىاللمايدىغان قۇدرەتلىك زاتتۇر.
﴿(ئى مۇھەممەد! ئۇالرغا) ئېيتقىنكى« ،ئى قەۋمىم! سىلەر كۈچۈڭالرنىڭ يېتىشىچە
ئىشلەڭالر (يەنى كۇفرىڭالردا چىڭ تۇرۇڭالر) ،مەنمۇ چوقۇم كۈچۈمنىڭ يېتىشىچە ئىشلەيمەن
(يەنى مەنمۇ ئۆز دەۋىتىمدە چىڭ تۇرىمەن)﴾ بۇ بىر قاتتىق تەھدىتتۇر .يەنى ئەگەر سىلەر

ئۆزەڭالرنى توغرا يول ئۈستىدە دەپ گۇمان قىلىپ ،ئۆزەڭالرنىڭ خاتا يول ۋە پرىنسىپلىرىدا
داۋاملىشىۋەرسەڭالر ،مەنمۇ ئۆزەمنىڭ يولى ۋە پرىنسىپىمدا داۋاملىشىۋېرىمەن.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :ئىمان ئېيتمايدىغانالرغا ئېيتقىنكى« ،سىلەر
ئۆز يولۇڭالر بويىچە ھەرىكەت قىلىڭالر ،بىزمۇ ئۆز يولىمىز بويىچە ھەرىكەت قىاليلى .سىلەر
(ئىشىڭالرنىڭ ئاقىۋىتىنى) كۈتۈڭالر ،بىزمۇ ئەلۋەتتە (شۇنى) كۈتىمىز»﴾(((.

﴿ئاخىرەتتە كىمنىڭ ئاقىۋىتى ياخشى بولىدىغانلىقىنى ئۇزۇنغا قالماي بىلىسىلەر،
زالىمالر ئەلۋەتتە مەقسىتىگە ئېرىشەلمەيدۇ»﴾ يەنى ئۇ ياخشى ئاقىۋەتنىڭ ماڭا ياكى سىلەرگە

بولىدىغانلىقىنى پات ئارىدا بىلىسىلەر .ھەقىقەتەن ﷲ تائاال پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمغا قىلغان
ۋەدىسىنى ئورۇندىدى .يەنى ئۇنى شەھەرلەرگە يەرلەشتۈردى .ئۇنى ئۇنىڭغا قارشى تۇرغۇچى
كىشىلەرگە ھۆكۈمران قىلدى .ئۇنىڭغا مەككىنى پەتھى قىلىپ بەردى .قەۋملىرى ئىچىدىن
ئۇنى يالغانغا چىقارغان ،دۈشمەنلىك قىلغانالر ئۈستىدىن غەلىبە قىلدۇردى .ئۇ ئېلىپ كەلگەن
ئىسالم دىنىنى ئۇ ھايات ۋاقتىدىال پۈتۈن ئەرەب يېرىم ئارىلىغا ،شۇنىڭدەك ،يەمەن ۋە
بەھرەينلەرگە تارقاتتى .باشقا شەھەر ،ئىقلىم ۋە رايونالر ئۇنىڭ ۋاپاتىدىن كېيىن ،ئۇنىڭ
ئورنىغا چىققان خەلىپىلىرىنىڭ قولى بىلەن پەتھى قىلىندى.
ﷲ تائاال پەيغەمبەرلىرىگە ياردەم بېرىدىغانلىقى ھەققىدە مۇنداق دەيدۇ﴿ :ﷲ
(لەۋھۇلمەھپۇزغا)« :مەن ۋە مېنىڭ پەيغەمبەرلىرىم چوقۇم غەلىبە قىلىمىز» دەپ يازدى،
ﷲ ھەقىقەتەن كۈچلۈكتۇر ،غالىبتۇر﴾(((﴿ ،شەك -شۈبھىسىزكى ،بىز پەيغەمبىرىمىزگە،
مۆمىنلەرگە ھاياتىي دۇنيادا ۋە (پەرىشتە ،پەيغەمبەر ۋە مۆمىنلەردىن بەندىلەرنىڭ ئەمەللىرىگە
گۇۋاھ بولىدىغان) گۇۋاھچىالر ھازىر بولىدىغان كۈندە ئەلۋەتتە ياردەم بېرىمىز .ئۇ كۈندە
كاپىرالرنىڭ ئۆزرىلىرى پايدا بەرمەيدۇ ،ئۇالر لەنەتكە ئۇچرايدۇ ،ئۇالر ئاخىرەتنىڭ ئازابىغا
دۇچار بولىدۇ﴾(((﴿ ،بىز لەۋھۇلمەھپۇزدا (ئەزەلدە) يازغاندىن كېيىن( ،داۋۇدقا نازىل قىلىنغان)
زەبۇردا زېمىنغا (يەنى جەننەت زېمىنغا) ھەقىقەتەن مېنىڭ ياخشى بەندىلىرىم ۋارىسلىق قىلىدۇ
دەپ يازدۇق﴾(((.

*******
ﮎﮏﮐﮑﮒﮓﮔ ﮕﮖﮗﮘﮙ
((( ھۇد سۈرىسى 121ـــــ 122ـ ئايەتلەر.
((( مۇجادەلە سۈرىسى 21ـ ئايەت.
((( غافىر سۈرىسى 51ــــ 52ـ ئايەتلەر
((( ئەنبىيا سۈرىسى 105ـ ئايەت.

491

ﮚ ﮛﮜ ﮝ ﮞ ﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣﮤ ﮥ ﮦ ﮧ
ﮨ ﮩ ﮪ ﮫﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ
مۇشرىكالر ﷲ ياراتقان ئېكىنلەردىن ۋە چاھار پايالردىن (يەنى تۆگە ،كاال ،قويالردىن)
ﷲ ئۈچۈن بىر ھەسسە (بۇتلىرى ئۈچۈن بىر ھەسسە) ئايرىپ قويۇپ ،ئۆز گۇمانلىرىچە
(ھېچقانداق دەلىلسىزال)« :بۇ ﷲ ئۈچۈندۇر ،بۇ مەبۇدلىرىمىز ئۈچۈندۇر» دېدى .بۇتلىرىنىڭ
نېسىۋىسىدىن ﷲ نىڭكىگە قوشۇشقا بولمايتتى ،ﷲ نىڭ نېسىۋىسىدىن بۇتلىرىنىڭكىگە
قوشۇشقا بوالتتى (مۇشرىكالر ﷲ غا ئاتىغان ھەسسىسىدىن بۇتالرغا ئاتىغان ھەسسىسىگە بىرەر
نەرسە قوشۇلۇپ قالسا ،ئۇنى بۇتلىرىنىڭ ھەسىسى ئىچىدە قالدۇراتتى ۋە ﷲ باي ،بۇنىڭغا
موھتاج ئەمەس ،دەيتتى .بۇتلىرىغا ئاتىغان ھەسسىسىدىن ﷲ غا ئاتىغان ھەسسىسىگە
بىرەر نەرسە قوشۇلۇپ قالسا ،ئۇنى بۇتالرنىڭ ھەسسىسىگە قايتۇرۇۋېتەتتى) .ئۇالرنىڭ قارارى
نېمىدېگەن قەبىھ!﴿﴾136

بەزى شېرىك ئىشالرنىڭ بايانى
بۇ ،ﷲ تائاالنىڭ يوق ئىشنى ،كۇپۇرلۇقنى ۋە شېرىكنى پەيدا قىلغان ،گەرچە ﷲ
تائاال ھەممە نەرسىلەرنى ياراتقان تۇرسىمۇ ،ياراتقان ئۇ نەرسىلەرنىڭ بىر قىسمنى ﷲ تائاالغا،
يەنە بىر قىسمىنى بۇتلىرىغا ئاتىغان مۇشرىكالرنى ئەيىبلىشى ۋە تەنقىد قىلىشىدۇر .ﷲ تائاال
ئۇالرنىڭ شېرىك كەلتۈرۈشىدىن پاكتۇر.

492

ئەلى ئىبنى ئەبۇتەلھە ۋە ئەۋفىي بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ
ئەنھۇمانىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :ﷲ تائاالنىڭ دۈشمەنلىرى بولغان
مۇشرىكالر زىرائەت تېرىسا ياكى ئۇالرنىڭ باغلىرى بولسا ،ئۇنىڭدىن بىر قىسمىنى ﷲ تائاالغا،
يەنە بىر قىسمىنى بۇتقا ئاتىشاتتى .مەيلى زىرائەت ،مېۋە ياكى باشقا نەرسىلەر بولسۇن ،بۇتقا
ئاتىغانلىرىنى ياخشى ساقالپ ھېسابىنى قىلىپ تۇراتتى .ئەگەر بۇتقا ئاتىغان شۇ نەرسىلىرىدىن
ﷲ تائاالغا ئاتىغان نەرسىلەرگە (بىرەر نەرسە) قوشۇلۇپ قالسا ،ئۇنى بۇتلىرىغا ئاتىغان
نەرسىلىرى ئىچىگە قايتۇرىۋېتەتتى .بۇتقا ئاتالغان زىرائەتلەرنى ياكى مېۋىلىرىنى سۇغىرىدىغان
سۇ ﷲ تائاالغا ئاتالغان ئېتىزلىققا ئېقىپ كېتىپ قالسا ،سۇغىرىلىپ قالغان شۇ يەرنى بۇتالرغا
ئاتالغان زىرائەت ۋە مېۋىلىك يەرلەرنىڭ ھېسابىغا قوشۇۋېتەتتى .ئەگەر ﷲ تائاالغا ئاتىغان
زىرائەت ۋە مېۋىلەردىن بىرەر نەرسە بۇتقا ئاتىغان نەرسىلەرنىڭ ئارىسىغا قوشۇلۇپ قالسا ،ئۇالر:
بۇ بۇت پېقىردۇر دەپ ،ئۇ نەرسىلەرنى ﷲ تائاالغا ئاتالغان نەرسىلەرگە قايتۇرۇۋەتمەيتتى.
ھەمدە ﷲ تائاالغا ئاتالغان زىرائەت ۋە مېۋىلەرنى سۇغىرىدىغان سۇ بۇتالرغا ئاتالغان زىرائەت ۋە
مېۋىلەرگە ئېقىپ كېتىپ قالسا ،ئۇ ئېتىزلىقنى يەنىال بۇتالرنىڭ ھېسابىغا قويۇپ قوياتتى .ئۇالر
ئۆزلىرىنىڭ چاۋا ـ ماللىرىدىن بەھىرە ،سائىبە ۋەسىلە ۋە ھام((( قاتارلىقالرنى ئۆزلىرىگە ھارام
ھېسابالپ ،ئۇالرنى بۇتلىرىغا ئاتىشاتتى .ئۇالر ﷲ تائاالغا يېقىنلىشىمىز دەپ گۇمان قىلىپ شۇ
((( بۇ ھايۋانالر ھەققىدىكى تەپسىالت مائىدە سۈرىسىنىڭ 103ـ ئايىتىدە بايان قىلىندى.

ئەنئام سۈرىسى

چارۋا مالالرنى ئۆزلىرىگە ھارام قىالتتى.
﴿مۇشرىكالر ﷲ ياراتقان ئېكىنلەردىن ۋە چاھار پايالردىن (يەنى تۆگە ،كاال ،قويالردىن)
ﷲ ئۈچۈن بىر ھەسسە (بۇتلىرى ئۈچۈن بىر ھەسسە) ئايرىپ قويۇپ ،ئۆز گۇمانلىرىچە
(ھېچقانداق دەلىلسىزال)« :بۇ ﷲ ئۈچۈندۇر ،بۇ مەبۇدلىرىمىز ئۈچۈندۇر» دېدى .بۇتلىرىنىڭ
نېسىۋىسىدىن ﷲ نىڭكىگە قوشۇشقا بولمايتتى ،ﷲ نىڭ نېسىۋىسىدىن بۇتلىرىنىڭكىگە
قوشۇشقا بوالتتى﴾ ئابدۇراھمان ئىبنى زەيد ئىبنى ئەسلەم بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە :ئۇالر

ﷲ تائاال ئۈچۈن ئاتاپ بوغۇزلىغان ھەر قانداق مالنىڭ گۆشىنى تاكى ئۇنىڭغا بۇتلىرىنىڭ
ئىسمىنى ئاتىمىغىچە ھەرگىزمۇ يېمەيتتى .بۇتلىرىغا ئاتاپ بوغۇزلىغان ھايۋانالرنىڭ گۆشىنى
ﷲ تائاالنىڭ ئىسمىنى ئاتىماي يەيتتى دەپ ،يۇقىرىقى ئايەتنى ئاخىرىغىچە ئوقۇپ ،ئۆزىنىڭ
سۆزىگە دەلىل قىلدى.
﴿ئۇالرنىڭ قارارى نېمىدېگەن قەبىھ!﴾ يەنى ئۇالرنىڭ بۇ تەقسىماتى نېمىدېگەن
يولسىز .ئۇالر تۇنجى قېتىملىق تەقسىماتىدىال خاتاالشتى .چۈنكى ﷲ تائاال ھەممە نەرسىنىڭ
پەرۋەردىگارى ۋە ھەممە نەرسىنىڭ ياراتقۇچىسىدۇر .ھەممە نەرسىگە ئىگىدارچىلىق قىلغۇچىدۇر.
ھەممە نەرسە ئۇنىڭغا تەۋەدۇر .ھەممە نەرسە ئۇنىڭ ھۆكۈم قىلىشى ،قۇدرىتى ۋە خاھىشى
ئاستىدىدۇر .ئۇنىڭدىن باشقا ئىالھ ۋە پەرۋەردىگار يوقتۇر .ئاندىن ئۇالر ئۆزلىرىنىڭ گۇمانلىرىچە
توغرا بولغان خاتا تەقسىماتلىرىدىمۇ ناھەقچىلىق قىلدى.
بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى تەقسىم قىلىش جەھەتتىن تۆۋەندىكى ئايەتلەرنىڭ مەنىسىگە
ئوخشايدۇ﴿ :ئۇالر ﷲ غا قىزالرنى نىسبەت بېرىدۇ ،ﷲ (بۇنداق بوھتاندىن) پاكتۇر ،ئۇالر ئۆزى
ئارزۇ قىلىدىغانلىرىنى ئۆزلىرىگە نىسبەت بېرىدۇ﴾(((﴿ ،ئۇالر (پەرىشتىلەرنى ﷲ نىڭ قىزلىرى
دېيىش بىلەن) ﷲ نىڭ بىر قىسىم بەندىلىرىنى ﷲ نىڭ بىر جۈزئىييى قىلىۋالدى( .مۇنداق
دېگۈچى) ئىنسان ھەقىقەتەن ﷲ غا ئاشكارا ناشۈكۈرلۈك قىلغۇچىدۇر﴾(((﴿ ،ئى مۇشرىكالر
جامائەسى!) (سىلەرچە ياخشى ھېساپالنغان) ئوغۇل باال سىلەرگە خاس بولۇپ( ،سىلەرچە
يامان ھېسابالنغان) قىز باال ﷲ غا خاسمۇ؟ ئۇنداقتا بۇ ئادالەتسىز تەقسىماتتۇر﴾(((.

*******
ﮱ ﯓ ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ ﯘ
ﯙ ﯚ ﯛ ﯜ ﯝﯞ ﯟ ﯠ ﯡ ﯢ ﯣﯤ ﯥ
ﯦﯧﯨ
مۇشرىكالرنىڭ شېرىكلىرى (يەنى شەيتانالر) مۇشرىكالرنى ھاالك قىلىش ۋە ئۇالرنىڭ
دىنىنى قااليمىقانالشتۇرۇش ئۈچۈن ،ئۇالرنىڭ نۇرغۇنلىرىغا بالىلىرىنى ئۆلتۈرۈشنى ،شۇنىڭدەك
((( نەھل سۈرىسى 57ـ ئايەت.
((( زۇخرۇف سۈرىسى 15ـ ئايەت.
((( نەجم سۈرىسى 21ــــ 22ـ ئايەتلەر.

493

(يەنى ﷲ غا ۋە بۇتالرغا ھەسسە ئايرىپ قويۇشتەك تەقسىماتنى شەيتانالرغا ۋە مۇشرىكالرغا
چىرايلىق كۆرسەتكەندەك) چىرايلىق كۆرسەتتى .ئەگەر ﷲ خالىغان بولسا ئىدى ،ئۇالر بۇ (قەبىھ)
ئىشنى قىلمايتتى ،ئۇالرنى ﷲ غا چاپلىغان يالغانلىرى بىلەن بىللە تەرك ئەت﴿.﴾137

شەيتاننىڭ مۇشرىكالرغا ئۆز بالىلىرىنى ئۆلتۈرۈشنى چىرايلىق
كۆرسەتكەنلىكى
ﷲ تائاال بۇ ئايەتتە مۇنداق دەيدۇ :خۇددى شەيتان مۇشرىكالرغا ﷲ تائاال ياراتقان
زىرائەت ۋە چارۋا مالالردىن بۇتالرغا نېسىۋە ئايرىشنى چىرايلىق كۆرسەتكىنىدەك ،ئۇالرغا
پېقىرلىقتىن قورقۇپ ئوغۇل بالىلىرىنى ئۆلتۈرۈشنى ،نۇمۇستىن قورقۇپ قىز بالىلىرىنى تىرىك
كۆمۈشنى چىرايلىق كۆرسەتتى.
ئەلى ئىبنى ئەبۇتەلھە بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ
مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :شەيتانالر ئۇالرغا ئۆز بالىلىرىنى ئۆلتۈرۈشنى چىرايلىق
كۆرسەتتى .مۇجاھىد مۇنداق دەيدۇ :مۇشرىكالرنىڭ شەيتانلىرى ئۇالرنى پېقىرلىقتىن قورقۇتۇپ،
بالىلىرىنى تىرىك كۆمۈشكە بۇيرۇدى .سۇددى مۇنداق دەيدۇ :شەيتانالر مۇشرىكالرنى ھاالك
قىلىش ياكى ئۇالرنىڭ دىنىنى قااليمىقانالشتۇرىۋېتىش ئۈچۈن ،ئۇالرنى قىزلىرىنى ئۆلتۈرۈشكە
بۇيرۇدى.
﴿ئەگەر ﷲ خالىغان بولسا ئىدى ،ئۇالر بۇ (قەبىھ) ئىشنى قىلمايتتى﴾ يەنى مۇشۇ
ئىشالرنىڭ ھەممىسى ﷲ تائاالنىڭ خاھىشى ،ئىرادىسى ۋە شۇنداق بولۇشىنى تاللىغانلىقى
بىلەن بولغاندۇر .بۇنىڭدا ﷲ تائاالنىڭ چوڭ بىر ھېكمىتى بار .ﷲ تائاال قىلغان ئىشىدىن
سورالمايدۇ ،ئىنسانالر سورىلىدۇ.
﴿ئۇالرنى ﷲ غا چاپلىغان يالغانلىرى بىلەن بىللە تەرك ئەت﴾ يەنى ئۇالرنى ئۇالرنىڭ
قىلمىشلىرى بىلەن بىرگە تاشال ،ئۇالردىن يىراقالش .ﷲ تائاال يېقىندا سەن بىلەن ئۇالرنىڭ
ئارىلىقىدا ھۆكۈم چىقىرىدۇ.

*******
494

ﭑﭒﭓﭔﭕﭖﭗﭘﭙ ﭚﭛﭜﭝ
ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦﭧ ﭨ ﭩ ﭪ
ﭫﭬ
ئۇالر ئۆزلىرىنىڭ گۇمانىچە« :بۇ ھايۋانالر ۋە ئېكىنلەر (مەبۇدلىرىمىزغا خاس بولۇپ،
باشقىالرغا) ھارامدۇر ،ئۇالرنى پەقەت بىز خالىغان ئادەملەرال يەيدۇ ،بۇ ھايۋانالرنى مىنىش
ھارامدۇر ،بۇ ھايۋانالرنى بوغۇزلىغاندا ﷲ نىڭ ئىسمىنى ئېيتىشقا بولمايدۇ» دېدى .ئۇالر ﷲ

ئەنئام سۈرىسى

غا يالغان چاپلىدى ،ﷲ ئۇالرنى يالغان چاپلىغانلىقلىرى ئۈچۈن جازااليدۇ﴿.﴾138

مۇشرىكالرنىڭ بەزى چارۋا مالالرنى ئۆزلىرىگە ھارام قىلىۋالغانلىقى
﴿ئۇالر ئۆزلىرىنىڭ گۇمانىچە« :بۇ ھايۋانالر ۋە ئېكىنلەر (مەبۇدلىرىمىزغا خاس بولۇپ،
باشقىالرغا) ھارامدۇر﴾ قەتادە بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە مۇنداق دەيدۇ :بۇ ھارام قىلىش

ئۇالرنىڭ شەيتانلىرى تەرىپىدىن بولغاندۇر .بۇ بىر قىيىنالشتۇرۇش ۋە تەسلەشتۈرۈش بولۇپ،
ﷲ تائاال تەرىپىدىن بولغان ئەمەستۇر.
ئابدۇراھمان ئىبنى زەيد ئىبنى ئەسلەم مۇنداق دېدى :ھارام قىلىنغان ئۇ نەرسىلەر
مۇشرىكالرنىڭ ئۆزلىرىنىڭ ئىالھلىرى ئۈچۈنال ئاتىغان نەرسىلىرىدۇر.

﴿ئۇالرنى پەقەت بىز خالىغان ئادەملەرال يەيدۇ﴾ سۇددى بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە
مۇنداق دەيدۇ :ئۇالر بۇ ھايۋانالرنىڭ گۆشىنى يېيىش بىز خالىغان ئادەمدىن باشقىسىغا
ھارامدۇر -،دەيدۇ.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :ئېيتقىنكى« ،ئېيتىپ بېقىڭالرچۇ! سىلەرگە ﷲ
چۈشۈرگەن رىزىقتىن بەزىسىنى ھارام ،بەزىسىنى ھاالل قىلدىڭالر ،ﷲ سىلەرگە مۇنداق
قىلىشقا ئىزنى بەردىمۇ؟ ياكى ﷲ غا يالغاننى چاپالمسىلەر؟»﴾(((﴿ ،بەھىرە (سەككىزنى
تۇغقان ،بەشىنچىسىنى ئەركەك تۇغقان تۆگە بولۇپ ،جاھىلىيەت ئەرەبلىرى بۇ تۆگىنىڭ
قۇلىقىنى يېرىپ قويۇپ ئۆز مەيلىگە قويۇپ بېرەتتى ،مىنمەيتتى ،يۈك ئارتمايتتى) ،سائىبە
(چىشىدىن ئوننى تۇغقان تۆگە بولۇپ ،مىنىلمەيتتى ،قىرقىلمايتتى ،سۈتى مۇساپىرالرغىال
بېرىلەتتى) ۋەسىلە (بىرىنچىنى ۋە ئىككىنچىنى چىشى تۇغقان ،بۇالرغا ئۈچۈن ئۆز مەيلىگە
قويۇۋېتىلگەن تۆگە) ،ھام (ئون تۆگىگە ئاتا بولغان بۇغرا تۆگە بولۇپ ،ئۇالر ئۇنى مىنمەي،
يېمەك -ئىچمەكتە ئۆز مەيلىگە قويۇپ بېرەتتى) الرغا ﷲ (يۇقىرىقىدەك قىلىشنى) بۇيرۇغىنى
يوق( ،لېكىن كاپىرالر ﷲ غا يالغاننى چاپاليدۇ ،ئۇالرنىڭ تولىسى بۇنىڭ يالغانلىقىنى)
چۈشەنمەيدۇ﴾(((.
سۇددى مۇنداق دېدى :مىنىش ۋە ئىشلىتىش ھارام قىلىنغان ھايۋانالر بولسا ،بەھىرە،
سائىبە ،ۋەسىلە ۋە ھام قاتارلىقالردۇر .ئەمما بوغۇزلىغاندا ،ﷲ تائاالنىڭ ئىسمىنى تىلغا
ئېلىشقا بولمايدۇ دەپ قارىلىدىغان ھايۋانالر بولسا ،ئۇالر ئۇ ھايۋانالرنى تۇغدۇرغاندىمۇ ۋە
بوغۇزلىغاندىمۇ ﷲ تائاالنىڭ نامىنى تىلغا ئالمايدىغان ھايۋانالردۇر.
ئەبۇبەكرى ئىبنى ئىياش ئاسىم ئىبنى ئەبى نەجۇدنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت
قىلىدۇ :ئەبۇۋائىل مەندىن﴿ :بۇ ھايۋانالرنى مىنىش ھارامدۇر ،بۇ ھايۋانالرنى بوغۇزلىغاندا ﷲ
نىڭ ئىسمىنى ئېيتىشقا بولمايدۇ﴾ دېگەن ئايەتتىن نېمىنىڭ كۆزدە تۇتۇلغانلىقىنى بىلەمسەن؟-
دەپ سورىدى .مەن :ياق -،دەپ جاۋاب بەردىم .ئۇ :ئۇ ھايۋان ئۇالر ھەجگە بارغاندىمۇ
((( يۇنۇس سۈرىسى 59ـ ئايەت.
((( مائىدە سۈرىسى 103ـ ئايەت.

495

مىنمەيدىغان بەھىرەدۇر -،دېدى.
مۇجاھىد مۇنداق دېدى :مۇشرىكالرنىڭ تۆگىلىرىنىڭ ئىچىدە بىر قىسىم تۆگىلەر باركى،
مۇشرىكالر ئۇ تۆگىلەرگە مەيلى ئۇالر ئۇ تۆگىلەرنى مىنگەندە ياكى ساغقاندا بولسۇن ،مەيلى
ئۇالرغا يۈك ئارتقاندا ياكى ئۇالرنى تۇغدۇرغاندا ۋەياكى ئۇالرنى ئىشلەتكەندە بولسۇن ،ﷲ
تائاالنىڭ نامىنى ئاتىمايتتى.
﴿ئۇالر ﷲ غا يالغان چاپلىدى﴾ يەنى ئۇالر ئۆزلىرىنىڭ مۇشۇ ئىشىنى ﷲ تائاالنىڭ
دىنىغا ۋە ئۇنىڭ شەرىئىتىگە دۆڭگەپ قويىشىدا ﷲ تائاالغا يالغاننى چاپلىدى .چۈنكى ﷲ
تائاال ئۇالرنىڭ ئۇنداق قىلىشىغا رۇخسەت قىلمىدى ھەمدە بۇ ئىشتا ئۇالردىن رازى بولمىدى﴿ .
ﷲ ئۇالرنى يالغان چاپلىغانلىقلىرى ئۈچۈن جازااليدۇ﴾.

*******
ﭭ ﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ ﭳ ﭴ ﭵ ﭶ ﭷﭸ ﭹ
ﭺ ﭻ ﭼ ﭽ ﭾﭿ ﮀ ﮁﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ
ئۇالر« :بۇ ھايۋانالرنىڭ قورساقلىرىدىكى بالىلىرى بىزنىڭ ئەر كىشىلىرىمىزگە خاستۇر،
Sez Uygur ädäbiyättän 1 tekst ukıdıgız.
Çirattagı - Tefsir İbni Kesir - 02 - 42
  • Büleklär
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 01
    Süzlärneñ gomumi sanı 1852
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1044
    28.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 02
    Süzlärneñ gomumi sanı 1762
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 912
    30.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 03
    Süzlärneñ gomumi sanı 3701
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1414
    31.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 04
    Süzlärneñ gomumi sanı 3870
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1253
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 05
    Süzlärneñ gomumi sanı 3685
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1347
    32.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 06
    Süzlärneñ gomumi sanı 3717
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1434
    31.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 07
    Süzlärneñ gomumi sanı 3684
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1409
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 08
    Süzlärneñ gomumi sanı 3666
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1442
    33.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 09
    Süzlärneñ gomumi sanı 3695
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1365
    32.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 10
    Süzlärneñ gomumi sanı 3745
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1437
    33.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 11
    Süzlärneñ gomumi sanı 3751
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1323
    33.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 12
    Süzlärneñ gomumi sanı 3818
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1354
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 13
    Süzlärneñ gomumi sanı 3831
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1455
    32.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 14
    Süzlärneñ gomumi sanı 3741
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1383
    34.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 15
    Süzlärneñ gomumi sanı 3745
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1353
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 16
    Süzlärneñ gomumi sanı 3653
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1498
    32.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 17
    Süzlärneñ gomumi sanı 3747
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1417
    34.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 18
    Süzlärneñ gomumi sanı 3807
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1424
    32.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 19
    Süzlärneñ gomumi sanı 3785
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1421
    31.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 20
    Süzlärneñ gomumi sanı 3698
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1482
    32.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 21
    Süzlärneñ gomumi sanı 3614
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1309
    30.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 22
    Süzlärneñ gomumi sanı 3779
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1548
    31.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 23
    Süzlärneñ gomumi sanı 3735
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1567
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 24
    Süzlärneñ gomumi sanı 3723
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1443
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 25
    Süzlärneñ gomumi sanı 3790
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1491
    31.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 26
    Süzlärneñ gomumi sanı 3724
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1463
    29.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    42.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 27
    Süzlärneñ gomumi sanı 3705
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1535
    32.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 28
    Süzlärneñ gomumi sanı 3755
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1402
    32.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 29
    Süzlärneñ gomumi sanı 3724
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1372
    33.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 30
    Süzlärneñ gomumi sanı 3771
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1370
    30.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 31
    Süzlärneñ gomumi sanı 3688
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1497
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 32
    Süzlärneñ gomumi sanı 3738
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1396
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 33
    Süzlärneñ gomumi sanı 3786
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1384
    33.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 34
    Süzlärneñ gomumi sanı 3662
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1461
    30.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 35
    Süzlärneñ gomumi sanı 3673
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1458
    34.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 36
    Süzlärneñ gomumi sanı 3724
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1487
    32.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 37
    Süzlärneñ gomumi sanı 3673
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1402
    33.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 38
    Süzlärneñ gomumi sanı 3735
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1470
    30.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 39
    Süzlärneñ gomumi sanı 3636
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1354
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 40
    Süzlärneñ gomumi sanı 3654
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1403
    33.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 41
    Süzlärneñ gomumi sanı 3653
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1439
    30.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 42
    Süzlärneñ gomumi sanı 3747
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1392
    30.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 43
    Süzlärneñ gomumi sanı 3729
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1283
    35.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    58.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 44
    Süzlärneñ gomumi sanı 3685
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1365
    36.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 45
    Süzlärneñ gomumi sanı 3580
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1480
    32.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 46
    Süzlärneñ gomumi sanı 3683
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1467
    32.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 47
    Süzlärneñ gomumi sanı 3731
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1451
    32.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 48
    Süzlärneñ gomumi sanı 3675
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1501
    31.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 49
    Süzlärneñ gomumi sanı 3782
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1491
    30.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 50
    Süzlärneñ gomumi sanı 3763
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1517
    29.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 51
    Süzlärneñ gomumi sanı 3585
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1429
    31.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 52
    Süzlärneñ gomumi sanı 3773
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1421
    29.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    42.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 53
    Süzlärneñ gomumi sanı 3740
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1442
    30.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 54
    Süzlärneñ gomumi sanı 3631
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1517
    33.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 55
    Süzlärneñ gomumi sanı 3732
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1479
    31.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 56
    Süzlärneñ gomumi sanı 3635
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1523
    29.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    42.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 57
    Süzlärneñ gomumi sanı 3711
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1444
    32.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 58
    Süzlärneñ gomumi sanı 3614
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1429
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 59
    Süzlärneñ gomumi sanı 3646
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1460
    33.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 60
    Süzlärneñ gomumi sanı 3726
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1397
    32.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 61
    Süzlärneñ gomumi sanı 3726
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1408
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 62
    Süzlärneñ gomumi sanı 3739
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1395
    33.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 63
    Süzlärneñ gomumi sanı 3741
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1533
    30.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 64
    Süzlärneñ gomumi sanı 3761
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1456
    31.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 65
    Süzlärneñ gomumi sanı 986
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 520
    45.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    60.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    66.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.