Latin

Tefsir İbni Kesir - 02 - 38

Süzlärneñ gomumi sanı 3735
Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1470
30.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
43.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
51.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
ads place
زەھھاك ئەبۇسالىھ :بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ،ئازاب پەرىشتىلىرى قوللىرىنى ئازابالش ئۈچۈن
سۇنىدۇ دېگەنلىكتۇر -،دېدى .ﷲ تائاال ئۇ پەرىشتىلەرنىڭ كاپىرالرنى ئۇرىدىغانلىقى توغرىسىدا
مۇنداق دەيدۇ﴿ :پەرىشتىلەر (بەدرى ئۇرۇشىدا) كاپىرالرنىڭ جانلىرىنى ئېلىۋاتقاندا ،ئۇالرنىڭ
يۈزلىرىگە ۋە ئارقىلىرىغا ئۇرۇۋاتقانلىقىنى كۆرسەڭ ئىدىڭ (ئەلۋەتتە قورقۇنچلۇق ھالنى كۆرگەن
بوالتتىڭ)( .پەرىشتىلەر ئۇالرغا) «دوزاخنىڭ كۆيدۈرگۈچى ئازابىنى تېتىڭالر!» (دەيتتى)﴾(((.
﴿پەرىشتىلەر (يەنى ئازاب پەرىشتىلىرى) قوللىرىنى سوزۇپ﴾ يەنى ئۇالر كاپىرالرنىڭ
جانلىرى جەسەدلىرىدىن چىققۇچە قوللىرى بىلەن ئۇالرنى ئۇرىدۇ ۋە مۇنداق دەيدۇ«﴿ :سىلەر
جانلىرىڭالرنى چىقىرىڭالر!﴾ يەنى كاپىر سەكراتقا چۈشكەندە ،پەرىشتىلەر ئۇنىڭغا ئازاب،
قىيىن ـ قىستاق ،زەنجىر ـ كىشەنلەر ،دوزاختىكى قىززىق قايناقسۇ ۋە ﷲ تائاالنىڭ غەزىپى
ىبلەن شۇم خەۋەر بېرىدۇ .شۇنىڭ بىلەن ،قورقۇنچتىن جېنى جەسىتىگە قايتا تاراپ كېتىدۇ
ۋە چىقىشقا ئۇنىمايدۇ .شۇنىڭ بىلەن ،پەرىشتىلەر تاكى ئۇنىڭ جېنى تېنىدىن ئايرىلىپ
چىققۇچە ئۇرىدۇ.

﴿«سىلەر جانلىرىڭالرنى چىقىرىڭالر! سىلەر ﷲ توغرىسىدا ھەقسىز سۆزلەرنى قىلغانلىقىڭالر
(يەنى ئىپتىرا قىلغانلىقىڭالر ،شېرىك كەلتۈرگەنلىكىڭالر ،باال نىسبەت بەرگەنلىكىڭالر) ۋە ﷲ
نىڭ ئايەتلىرىنى مەنسىتمىگەنلىكىڭالر ئۈچۈن ،بۈگۈن خورلىغۇچى ئازاب بىلەن جازالىنىسىلەر»
دەيدۇ﴾ يەنى سىلەر ﷲ تائاالغا بوھتان چاپلىغانلىقىڭالر ،ئۇنىڭ ئايەتلىرىگە ئەگىشىشتىن ۋە

ئۇنىڭ پەيغەمبەرلىرىگە بويسۇنۇشتىن باشباشتاقلىق قىلغانلىقىڭالر ئۈچۈن ،بۈگۈن ئەڭ قاتتىق
خارلىققا ئۇچرايسىلەر .مۆمىن ۋە كاپىرالرنىڭ جان ئۈزۈش ئالدىدىكى ھالەتلىرىنى بايان قىلىپ
كەلگەن كۆپلىگەن كۈچلۈك ھەدىسلەر بار .بۇ ھەدىسلەر ئىبراھىم سۈرىسى 27ـ ئايىتىنىڭ
تەپسىرىدە بايان قىلىنىدۇ.

﴿بىز دەسلەپتە سىلەرنى قانداق خەلق ئەتكەن بولساق ،دەرگاھىمىزغا شۇنداق تەنھا
كەلدىڭالر﴾ بۇ سۆز ئۇالرغا قىيامەت كۈنى دېيىلىدۇ .ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :ئۇالر

(يەنى جىمى خااليىق) سەپ -سەپ بولۇشۇپ پەرۋەردىگارىڭغا توغرىلىنىدۇ( ،كاپىرالرغا)
«سىلەر بىزنىڭ ئالدىمىزغا سىلەرنى دەسلەپتە قانداق ياراتقان بولساق ،شۇ ھالەتتە (مالسىز،
بالىسىز ،يالىڭاچ) كەلدىڭالر﴾((( يەنى بىز سىلەرنى قانداق ياراتقان بولساق ،شۇ پېتى قايتۇرۇپ
كەلدۇق .ھالبۇكى ،سىلەر ئۇنى ئىنكار قىالتتىڭالر ۋە يىراق دەپ ئوياليتتىڭالر .مانا بۇ،
قىيامەت كۈنىدۇر.

﴿سىلەرگە بىز ئاتا قىلغان نەرسىلەرنى ئارقاڭالردا (يەنى دۇنيادا) قويۇپ كەلدىڭالر﴾ يەنى سىلەر
ئۆزەڭالر ئۈچۈن دۇنيادا توپلىغان نېئمەت ۋە مال -دۇنياالرنى شۇ دۇنيادا قويۇپ كەلدىڭالر.
ئىمام مۇسلىم پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ« :ئادەم
بالىسى ،مېنىڭ مېلىم ،مېنىڭ مېلىم! -دەيدۇ .ئى ئادەم بالىسى! سېنىڭ مېلىڭدىن يەپ
((( ئەنفال سۈرىسى 50ـ ئايەت.
((( كەھف سۈرىسى 48ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

445

تۈگەتكىنىڭ ،كىيىپ كونىراتقىنىڭ ۋە سەدىقە قىلىپ ﷲ تائاالنىڭ ھېسابىغا ئۆتكۈزىۋەتكىنىڭال
ساڭا ھېساب ،قالغىنى باشقا كىشىلەر ئۈچۈندۇر».
ھەسەنبەسرى :قىيامەت كۈنى بىر ئىنسان خارلىقتا ۋە ئاددىيىلىقتا خۇددى ئوغالققا
ئوخشاش كەلتۈرۈلىدۇ .ﷲ تائاال ئۇنىڭغا :قېنى سېنىڭ يىغقان ماللىرىڭ؟ -دەيدۇ .ئۇ ئىنسان:
ئى پەرۋەردىگارىم! مالنى توپلىدىم ،لېكىن ئۇنىڭ ھەممىسىنى دۇنيادا قويۇپ كەلدىم -،دەيدۇ.
ﷲ تائاال ئۇنىڭغا :ئى ئىنسان! سېنىڭ ئۆزەڭ ئۈچۈن قىلغان ئىبادەتلىرىڭ قېنى؟ -دەيدۇ.
ئۇ ئىنسان ئۆزى ئۈچۈن قىلغان ئەمەل ـ ئىبادەتلىرىنى كۆرەلمەيدۇ -،دەپ﴿ :بىز دەسلەپتە
سىلەرنى قانداق خەلق ئەتكەن بولساق ،دەرگاھىمىزغا شۇنداق تەنھا كەلدىڭالر﴾ دېگەن
ئايەتنى ئوقۇدى .بۇنى ئىبنى ئەبۇھاتەم رىۋايەت قىلغان.
﴿(ئىبادەت قىلىنىشقا تېگىشلىك بولۇشتا) ﷲ نىڭ شېرىكلىرى دەپ گۇمان قىلغان
شاپائەتچىڭالرنى سىلەر بىلەن بىللە كۆرمەيمىزغۇ؟﴾ بۇ ئايەت كاپىرالرنىڭ ئەگەر قىيامەت بولۇپ

قالسا ،ئۆزلىرىگە دۇنيادا ۋە ئاخىرەتتە ئەسقىتىدۇ دەپ گۇمان قىلىشىپ ،دۇنيادا بۇتالرنى
ۋە ﷲ تائاالنىڭ ئوخشاشلىرى دەپ قارىغان نەرسىلىرىنى ﷲ تائاالنىڭ شېرىكلىرى دەپ
قارىغانلىقلىرى ئۈچۈن ،ئۇالرنى ئەيىبلەش ۋە تەنقىد قىلىش ئۈچۈن كەلگەندۇر.

قىيامەت بولغاندا ،ئۇالرنىڭ ئوتتۇرىسىدىكى مۇناسىۋەت ئۈزۈلىدۇ .ئۇالرنى ئازدۇرغان نەرسىلەر
ئۇالردىن يوقىلىدۇ .ئۇالرنىڭ ﷲ تائاالنىڭ شېرىكى دەپ بوھتان قىلغان بۇتلىرى ئۇالردىن
قاچىدۇ .ﷲ تائاال پۈتۈن خااليىقنىڭ ئۈستىدە تۇرۇپ ،مۇنداق دەپ نىدا قىلىدۇ﴿ :سىلەر گۇمان
قىلغان مېنىڭ شېرىكلىرىم قەيەردە؟﴾((( ئۇالرغا يەنە مۇنداق دېيىلىدۇ«﴿ :سىلەر ئىلگىرى
ﷲ نى قويۇپ چوقۇنغان نەرسەڭالر قەيەردە؟ ئۇالر سىلەرگە ياردەم بېرەلەمدۇ؟ يا ئۆزلىرىگە
ياردەم بېرەلەمدۇ؟»﴾(((.
﴿(ئىبادەت قىلىنىشقا تېگىشلىك بولۇشتا) ﷲ نىڭ شېرىكلىرى دەپ گۇمان قىلغان
شاپائەتچىڭالرنى سىلەر بىلەن بىللە كۆرمەيمىزغۇ؟﴾ يەنى سىلەر ئىبادەتلەردە ﷲ تائاالغا

شېرىك قىلىپ ،ئۇنىڭغىمۇ ئىبادەت قىلغان نەرسەڭالرنى سىلەر بىلەن بىللە كۆرمەيمىزغۇ؟

﴿ئۇالر بىلەن سىلەرنىڭ ئاراڭالردىكى مۇناسىۋەت ھەقىقەتەن ئۈزۈلدى﴾ يەنى سىلەرنىڭ
ئاراڭالردىكى ئاالقە ۋە مۇناسىۋەت ئۈزۈلدى﴿ .سىلەر (شاپائەت قىلىدۇ) دەپ گۇمان قىلغان
بۇتالر بەربات بولدى﴾ يەنى سىلەرنىڭ بۇتالردىن قىلغان تەمە ـ ئارزۇيۇڭالر بەربات بولدى.

446

ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :ئەينى ۋاقىتتا ئەگەشتۈرگۈچىلەر ئازابنى كۆرۈپ،
ئەگەشكۈچىلەردىن ئادا -جۇدا بولىدۇ .ئۇالرنىڭ ئۆز ئارا مۇناسىۋىتى (يەنى دۇنيادىكى دوستلۇقى)
ئۈزۈلىدۇ .ئەگەشكۈچىلەر« :كاشكى بىزلەرگە (دۇنياغا) قايتىشقا بولسا ئىدى ،ئۇالر بىزدىن
ئادا -جۇدا بولغاندەك بىزمۇ ئۇالردىن ئادا -جۇدا بوالتتۇق» دەيدۇ .ﷲ ئۇالرغا (يامان)
ئىشلىرىنىڭ ھەسرەت بولغانلىقىنى مۇشۇنداق كۆرسىتىدۇ ،ئۇالر دوزاختىن چىقمايدۇ﴾(((﴿ ،سۇر
((( قەسەس سۈرىسى 62ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( شۇئەرا سۈرىسى 92ــــ 93ـ ئايەتلەر.
((( بەقەرە سۈرىسى 166ــــ 167ـ ئايەتلەر.

ئەنئام سۈرىسى

چىلىنغان كۈندە ئۇالرنىڭ ئارىسىدىكى تۇغقانچىلىق مەۋجۇت بولماي قالىدۇ .بىر -بىرىنىڭ
(ئەھۋالىنىمۇ) سوراشمايدۇ﴾(((﴿ ،ئىبراھىم ئېيتتى« :بۇ دۇنيادا (بۇتالرغا چوقۇنۇش مەقسىتىدە
يىغىلىشىڭالرنىڭ) ئاراڭالردىكى دوستلۇققا سەۋەب بولۇشى ئۈچۈن ،ﷲ نى قويۇپ بۇتالرنى
مەبۇد قىلىۋالدىڭالر ،ئاندىن قىيامەت كۈنى بەزىڭالرنى بەزىڭالر ئىنكار قىلىسىلەر ،بەزىڭالرغا
بەزىڭالر لەنەت ئوقۇيسىلەر (يەنى قىيامەت كۈنى مەزكۇر دوستلۇق دۈشمەنلىككە ئايلىنىدۇ،
ئەگەشتۈرگۈچىلەر ئەگەشكۈچىلەردىن ئادا – جۇدا بولىدۇ ،ئەگەشكۈچىلەر ئەگەشتۈرگۈچىلەرگە
لەنەت ئوقۇيدۇ ،چۈنكى ئۇالرنىڭ دۇنيادىكى دوستلۇقى ﷲ ئۈچۈن بولغان ئەمەس)،
سىلەرنىڭ جايىڭالر دوزاخ بولىدۇ ،سىلەرنى (دوزاختىن قۇتۇلدۇرىدىغان) ھېچقانداق ياردەمچى
بولمايدۇ»﴾(((﴿ ،ئۇالرغا« :شېرىك كەلتۈرگەن مەبۇدلىرىڭالرنى چاقىرىڭالر» دېيىلگەن ھامان،
ئۇالر شېرىك كەلتۈرگەن مەبۇدلىرىنى چاقىرىدۇ ،ئۇالردىن جاۋاب كەلمەيدۇ ،ئۇالر ئازابنى كۆرگەن
چاغدا( ،كاپىر بولغانلىقلىرىغا نادامەت قىلىپ) (دۇنيادىكى ۋاقتىدا) ھىدايەت تاپقان بولۇشلىرىنى
ئارزۇ قىلىدۇ﴾(((﴿ ،قىيامەت كۈنى ئۇالرنىڭ ھەممىسىنى (ھېساب ئېلىش ئۈچۈن) يىغىمىز ،ئاندىن
مۇشرىكالرغا« :ﷲ نىڭ شېرىكلىرى دەپ ئېتىقاد قىلغان مەبۇدلىرىڭالر قەيەردە؟» دەيمىز.
ئاندىن ئۇالر پەقەت ئۆزرە ئېيتىپ (دۇنيادىكى چاغلىرىدىكىگە ئوخشاش يالغانغا ئىلتىجا قىلىپ):
«پەرۋەردىگارىمىز! ﷲ بىلەن قەسەم قىلىمىزكى ،بىز مۇشرىك بولمىغان ئىدۇق» دەيدۇ .ئۇالرنىڭ
(بىز مۇشرىك بولمىغان دەپ) ئۆزلىرىگە قارشى قانداق يالغان سۆزلىگەنلىكىگە قارىغىن ،ئۇالرنىڭ
(ﷲ نىڭ شېرىكلىرى دەپ) بوھتان چاپلىغان بۇتلىرى ئۇالردىن قاچىدۇ﴾((( بۇ ھەقتە كەلگەن
ئايەتلەر ناھايىتى كۆپتۇر.

*******
ﭑ ﭒ ﭓ ﭔ ﭕ ﭖﭗ ﭘ ﭙ ﭚ ﭛ ﭜ ﭝ ﭞ ﭟﭠ ﭡ ﭢﭣ ﭤ
ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮﭯ ﭰ ﭱ ﭲ
ﭳ ﭴ ﭵ ﭶ ﭷ ﭸ ﭹ ﭺ ﭻ ﭼ ﭽ ﭾ ﭿﮀ ﮁ ﮂ
ﮃﮄﮅ ﮆ
دانالرنى ۋە ئۇرۇقچىالرنى بىخ ئۇرغۇزغۇچى ھەقىقەتەن ﷲ دۇر ،تىرىكنى ئۆلۈكتىن
ۋە ئۆلۈكنى تىرىكتىن چىقارغۇچى ئەنە شۇ ﷲ دۇر( ،ﷲ نىڭ ئىبادىتىدىن) قانداقمۇ
باش تارتىسىلەر؟﴿ .﴾95ﷲ سۈبھىنى (قاراڭغۇدىن) يېرىپ چىقارغۇچىدۇر (يەنى تاڭنى
يورۇتقۇچىدۇر) ،ﷲ كېچىنى (سىلەر ئۈچۈن) ئىستىراھەت قىلىپ ياراتتى( ،سىلەرنىڭ)
ۋاقىت ھېسابلىشىڭالر ئۈچۈن قۇياش بىلەن ئاينى ياراتتى .بۇ غالىب ،ھەممىنى بىلگۈچى
ﷲ نىڭ ئالدىنئاال بەلگىلىگەن ئىشىدۇر ﴿ .﴾96قۇرۇقلۇق ۋە دېڭىزنىڭ قاراڭغۇلۇقلىرىدا
((( مۆئمىنۇن سۈرىسى 101ـ ئايەت.
((( ئەنكەبۇت سۈرىسى 25ـ ئايەت.
((( قەسەس سۈرىسى 64ـ ئايەت.
((( ئەنئام سۈرىسى 22ــــ 24ـ ئايەتكىچە.

447

(يەنى كېچىلىك يول يۈرگىنىڭالردا) يول تېپىشىڭالر ئۈچۈن ﷲ سىلەرگە يۇلتۇزالرنى يارىتىپ
بەردى( .ﷲ نىڭ ئۇلۇغلۇقىنى) بىلىدىغان قەۋم ئۈچۈن( ،ﷲ نىڭ قۇدرىتىنىڭ) دەلىللىرىنى
ھەقىقەتەن ئوچۇق بايان قىلدۇق﴿.﴾97

اﷲ تائاالنى (ئۇنىڭ) بەزى ئاالمەتلىرى ئارقىلىق تونۇش توغرىسىدا
ﷲ تائاال بۇ يەردە ئۆزىنىڭ دانالرنى ۋە ئۇرۇقالرنى بىخالندۇرغۇچى ئىكەنلىكىدىن خەۋەر
بەردى .يەنى ﷲ تائاال شۇ نەرسىلەرنى تۇپراق ئىچىدە يارىتىدۇ .شۇنىڭ بىلەن ،بىر دانە
ئۇرۇقتىن رەڭگى ،شەكلى ۋە تەمى ئوخشاشمىغان دان ۋە مېۋىلەردىن ئىبارەت ھەر تۈرلۈك
زىرائەتلەر ئۈنۈپ چىقىدۇ.
ﷲ تائاال﴿ :دانالرنى ۋە ئۇرۇقچىالرنى بىخ ئۇرغۇزغۇچى ھەقىقەتەن ﷲ دۇر﴾ دېگەن
ئايىتىنىڭ مەنىسىنى﴿ :تىرىكنى ئۆلۈكتىن ۋە ئۆلۈكنى تىرىكتىن چىقارغۇچى ئەنە شۇ ﷲ
دۇر﴾ دېگەن ئايىتى بىلەن روشەنلەشتۈردى .يەنى ﷲ تائاال ئۆلۈكتەك جانسىز بولغان دان،
ئۇرۇقچىالردىن تىرىك جانلىق بولغان ئۆسۈملۈكلەرنى چىقاردى.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :ئۆلۈك (يەنى قۇرغاق) زېمىننى (يامغۇر بىلەن)
تىرىلدۈرۈپ ،ئۇنىڭدىن ئۇالر يەيدىغان ئاشلىقنى ئۆستۈرگەنلىكىمىز ئۇالرغا (ﷲ نىڭ قۇدرىتى
كامىلەسىنى كۆرسىتىدىغان) ئاالمەتتۇر .بىز زېمىندا نۇرغۇنلىغان خورما باغلىرىنى ،ئۈزۈم
باغلىرىنى بەرپا قىلدۇق ،شۇ زېمىندا بۇالقالرنى ئېقىتتۇق .ئۇالر ئۇنىڭ (يەنى باغالرنىڭ)
مېۋىسىنى يېسۇن( ،بۇ مېۋىلەرنى) ئۇالرنىڭ قوللىرى ياراتقان ئەمەس ،ئۇالر (ﷲ نىڭ
نېئمەتلىرىگە) شۈكۈر قىلمامدۇ؟ ﷲ (پۈتۈن ئەيىب -نۇقسانالردىن) پاكتۇر ،ئۇ پۈتۈن
شەيئىلەرنى جۈپ ياراتتى .زېمىندىن ئۈنۈپ چىقىدىغان نەرسىلەرنىڭ ،ئۇالرنىڭ ئۆزلىرىنىڭ ۋە
ئۇالر بىلمەيدىغان نەرسىلەر (يەنى ئاجايىپ مەخلۇقاتالر) نىڭ ھەممىسىنىڭ جۈپتى بار﴾(((.
﴿دانالرنى ۋە ئۇرۇقچىالرنى بىخ ئۇرغۇزغۇچى ھەقىقەتەن ﷲ دۇر ،تىرىكنى ئۆلۈكتىن
ۋە ئۆلۈكنى تىرىكتىن چىقارغۇچى ئەنە شۇ ﷲ دۇر﴾ دېگەن بۇ ئايەت خىلمۇ خىل ئۇسلۇب

448

بىلەن كەلگەن مەنىسى ئوخشاش ئايەتلەردۇر .بەزى ئالىمالر :بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ،ﷲ تائاال
توخۇنى تۇخۇمدىن ،تۇخۇمنى توخۇدىن چىقىرىدۇ دېگەنلىكتۇر -،دېدى .بەزى ئالىمالر :ﷲ
تائاال ياخشى پەرزەنتنى ئەسكى ئادەمنىڭ پۇشتىدىن ،ئەسكى پەرزەنتنى ياخشى ئادەمنىڭ
پۇشتىدىن چىقىرىدۇ دېگەنلىكتۇر -،دېدى .ئالىمالرنىڭ بۇ ئايەتنىڭ مۇشۇنداق مەنىنى
ئىپادىلەيدىغانلىقىنى بىلدۈرىدىغان نۇرغۇنلىغان مىساللىرى بار.
﴿ئەنە شۇ ﷲ دۇر﴾ يەنى مۇشۇ ئىشنى قىلغۇچى شېرىكى يوق ،يالغۇز ﷲ دۇر.
﴿(ﷲ نىڭ ئىبادىتىدىن) قانداقمۇ باش تارتىسىلەر؟﴾ يەنى سىلەر قانداقمۇ ھەقتىن يۈز
ئۆرۈيسىلەر ۋە ھەقنى تاشالپ ناھەقكە يۈزلىنىپ ،ﷲ تائاالغا باشقىنى شېرىك كەلتۈرۈپ
ئىبادەت قىلىسىلەر؟!
((( ياسىن سۈرىسى 33ــــ 36ـ ئايەتكىچە.

ئەنئام سۈرىسى

﴿ﷲ سۈبھىنى (قاراڭغۇدىن) يېرىپ چىقارغۇچىدۇر (يەنى تاڭنى يورۇتقۇچىدۇر) ،ﷲ
كېچىنى (سىلەر ئۈچۈن) ئىستىراھەت قىلىپ ياراتتى﴾ يەنى ﷲ تائاال ئۆزى يورۇقلۇقنى ۋە

قاراڭغۇلۇقنى ياراتقۇچىدۇر.

ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دېدى﴿ :جىمى ھەمدۇسانا ئاسمانالرنى ۋە زېمىننى ياراتقان،
زۇلمەتلەرنى ۋە نۇرنى پەيدا قىلغان ﷲ غا خاستۇر! ئاندىن (يەنى مۇشۇنداق دەلىللەرنى
كۆرۈپ تۇرۇپ) كاپىرالر پەرۋەردىگارىغا باشقىالرنى شېرىك كەلتۈرىدۇ﴾((( ﷲ تائاال تاڭنى
يۇرۇتۇپ ،كېچىنىڭ قاراڭغۇلۇقىنى كەتكۈزۈۋېتىدۇ .شۇنىڭ بىلەن ،بارلىق نەرسىلەر يورۇقلۇققا
چىقىپ ،جاھان يورۇپ كېتىدۇ .قاراڭغۇلۇق يوقاپ كېچە تۈگەيدۇ .كۈندۈز يورۇقلۇقى بىلەن
كېلىدۇ.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :ﷲ كېچە بىلەن (يەنى كېچىنىڭ قاراڭغۇلۇقى
بىلەن) كۈندۈزنى ياپىدۇ ،كېچە بىلەن كۈندۈز بىر -بىرىنى قوغلىشىدۇ (يەنى داۋاملىق
ئورۇن ئالمىشىپ تۇرىدۇ)﴾((( يەنى ﷲ تائاال بۇ يەردە ئۆزىنىڭ كاتتىلىقىنى ،ھۆكۈمرانلىقىنىڭ
چوڭلۇقىنى ئۇقتۇرىدىغان ،ئوخشاشمىغان ،بىر ـ بىرىگە قارشى نەرسىلەرنى يارىتااليدىغان
قۇدرىتىنىڭ بارلىقىنى ،ئۆزىنىڭ قاراڭغۇدىن يورۇقلۇقنى يېرىپ چىقارغۇچى ئىكەنلىكىنى بايان
قىلدى.
﴿ﷲ كېچىنى (سىلەر ئۈچۈن) ئىستىراھەت قىلىپ ياراتتى﴾ يەنى ھەممە نەرسىنىڭ ئارام
ئېلىشى ئۈچۈن ،كېچىنى قاتتىق قاراڭغۇ قىلىپ بەردى.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :چاشگاھ ۋاقتى بىلەن قەسەمكى قاراڭغۇلۇقى
(ئەتراپنى قاپلىغان) چاغدىكى كېچە بىلەن قەسەمكى﴾(((﴿ ،قاراڭغۇلۇقى ئالەمنى قـاپـلىغان
كېچە بىلەن قەسەمكى .يورۇغان چاغدىكى كۈندۈز بىلەن قەسەمكى﴾(((﴿ ،قۇياشنى ئاشكارا
قىلغان كۈندۈز بىلەن قەسەمكى .قۇياشنى يوشۇرغان چاغدىكى كېچە بىلەن قەسەمكى﴾(((.
﴿(سىلەرنىڭ) ۋاقىت ھېسابلىشىڭالر ئۈچۈن قۇياش بىلەن ئاينى ياراتتى﴾ يەنى
قۇياش بىلەن ئاي ئۆزگىرىپ كەتمەيدىغان ،بۇزۇلۇپ كەتمەيدىغان ،ئۆلچەملەشتۈرۈلگەن ۋە
قانۇنالشتۇرۇلغان ناھايىتى نازۇك بىر ھېساب بىلەن ماڭىدۇ .شۇنداق ،ئۇ ئىككىسىنىڭ ياز ۋە
قىش مەزگىللىرىدە ماڭىدىغان مەخسۇس يوللىرى بار .ئۇالرنىڭ شۇ يولالردا مېڭىشى بىلەن
قىش ۋە يازالردىكى كۈنلەرنىڭ ئۇزىرىشى ۋە قىسقىرىشى مەيدانغا كېلىدۇ.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :كۈننىڭ ئايغا يېتىۋېلىشى (يەنى ئىككىسىنىڭ جەم
بولۇپ قېلىشى) ،كېچىنىڭ كۈندۈزدىن ئېشىپ كېتىشى (يەنى ۋاقتى كەلمەستىن كۈندۈزنىڭ
((( ئەنئام سۈرىسى 1ـ ئايەت.
((( ئەئراف سۈرىسى 54ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( زۇھا سۈرىسى 1ــــ 2ـ ئايەتلەر.
((( لەيل سۈرىسى 1ــــ 2ـ ئايەتلەر.
((( شەمس سۈرىسى 3ــــ 4ـ ئايەتلەر.

449

ئورنىنى ئېلىشى) مۇمكىن ئەمەس ،ھەر بىرى پەلەكتە ئۈزۈپ تۇرىدۇ﴾(((﴿ ،ﷲ قۇياشنى نۇر
چاچقۇچى ۋە ئاينى نۇرلۇق قىلىپ ياراتتى ،يىلالرنىڭ سانىنى ۋە (ۋاقىتالرنىڭ) ھېسابىنى
بىلىشىڭالر ئۈچۈن ،ئايغا مەنزىللەرنى (يەنى بۇرۇجالرنى) تەيىن قىلدى﴾(((﴿ ،ﷲ قۇياش،
ئاي ۋە يۇلتۇزالرنى ﷲ نىڭ ئەمرىگە بويسۇندۇرۇلغۇچى قىلىپ ياراتتى﴾(((.
﴿بۇ غالىب ،ھەممىنى بىلگۈچى ﷲ نىڭ ئالدىنئاال بەلگىلىگەن ئىشىدۇر﴾ يەنى ھېچبىر
ئىشتا چەكلىمىگە ئۇچرىمايدىغان ،قارشىلىق بىلدۈرۈلمەيدىغان ،غالىب ،ئاسمان ـ زېمىندىكى
زەررە چاغلىق نەرسە ئۇنىڭ ئىلمىدىن يوشۇرۇن قالماي ،ھەممە نەرسىنى بىلىپ تۇرغۇچى ﷲ
تائاالنىڭ بېكىتكەن تۈزۈملىرى بويىچە ماڭغۇچىدۇر.
ﷲ تائاال كېچە ـ كۈندۈز ،قۇياش ۋە ئايالرنى ياراتقانلىقىنى بايان قىلغاندا ،كۆپىنچە
سۆزىنى« :غالىب ،ھەممىنى بىلگۈچى» دېگەن سۆزلەر بىلەن تاماماليدۇ .تۆۋەندىكى
ئايەتلەردىمۇ شۇنداق قىلغان:
﴿ئۇالرغا (ﷲ نىڭ قۇدرىتىنى كۆرسىتىدىغان) بىر ئاالمەت كېچىدىن ئىبارەتكى،
ئۇنىڭدىن كۈندۈزنى ئايرىۋېتىمىز -دە (يەنى كۈندۈزنىڭ نۇرىنى يوق قىلىۋېتىمىز -دە)،
ئۇالر ناگاھان قاراڭغۇدا قالىدۇ .كۈن بەلگىلەنگەن جايىغا قاراپ سەير قىلىدۇ ،بۇ ،غالىب،
ھەممىنى بىلگۈچى ﷲ نىڭ ئالدىنئاال بەلگىلىگەن ئىشىدۇر﴾(((﴿ ،ﷲ يەتتە ئاسماننى
ئىككى كۈندە ياراتتى .ھەر ئاسماننىڭ ئىشىنى ئۆزىگە بىلدۈردى (يەنى ھەر ئاسماننىڭ
ئېھتىياجلىق ئىشلىرىنى ئورۇنالشتۇردى) .ئەڭ تۆۋەنكى ئاسماننى يۇلتۇزالر بىلەن زىننەتلىدۇق
ۋە قوغدىدۇق ،بۇ ئەنە شۇ غالىب ،ھەممىنى بىلگۈچى ﷲ نىڭ تەقدىرىدۇر﴾(((.
﴿قۇرۇقلۇق ۋە دېڭىزنىڭ قاراڭغۇلۇقلىرىدا (يەنى كېچىلىك يول يۈرگىنىڭالردا) يول
تېپىشىڭالر ئۈچۈن ﷲ سىلەرگە يۇلتۇزالرنى يارىتىپ بەردى﴾ بەزى سەلەپ ئالىملىرى مۇنداق

دېدى :كىمكى مۇشۇ يۇلتۇزالردا تۆۋەندىكىدەك ئۈچ ئىشتىن باشقىچە ئىش بار دەپ قارىسا ،ئۇ
كىشى خاتاالشقان ۋە ﷲ تائاالغا بوھتان چاپلىغان بولىدۇ .ئۇ ئۈچ ئىش :ھەقىقەتەن ﷲ تائاال
يۇلتۇزالرنى ئاسمانالرنى زىننەتلىگۈچى ،شەيتانالرنى قوغلىغۇچى ۋە قۇرۇقلۇق ۋە دېڭىزالرنىڭ
قاراڭغۇلىقىدا ئۇنىڭ بىلەن يولالرنىڭ يۆنىلىشلىرىنى بەلگىلىگۈچى قىلىپ ياراتقان.

﴿(ﷲ نىڭ ئۇلۇغلۇقىنى) بىلىدىغان قەۋم ئۈچۈن( ،ﷲ نىڭ قۇدرىتىنىڭ) دەلىللىرىنى
ھەقىقەتەن ئوچۇق بايان قىلدۇق﴾ يەنى ﷲ تائاالنىڭ قۇدرىتىنى كۆرسىتىدىغان دەلىل ـ

450

پاكىتالرنى ،ھەقىقەتنى تونۇپ ،ھەق ئۈستىدە ئوياليدىغان ۋە ناھەقتىن ساقلىنااليدىغان
كىشىلەر ئۈچۈن ئوچۇق بايان قىلدۇق.

*******
((( ياسىن سۈرىسى 40ـ ئايەت.
((( يۇنۇس سۈرىسى 5ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( ئەئراف سۈرىسى 54ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( ياسىن سۈرىسى 37ــــ 38ـ ئايەتلەر.
((( فۇسسىلەت سۈرىسى 12ـ ئايەت.

ئەنئام سۈرىسى

ﮇ ﮈ ﮉ ﮊ ﮋ ﮌ ﮍ ﮎﮏ ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ ﮔ
ﮕﮖﮗﮘ ﮙﮚﮛﮜﮝﮞﮟ ﮠﮡﮢ ﮣ
ﮤﮥﮦﮧﮨﮩﮪﮫ ﮬﮭﮮﮯﮰ
ﮱ ﯓ ﯔ ﯕ ﯖﯗ ﯘ ﯙ ﯚ ﯛ ﯜ ﯝﯞ ﯟ ﯠ ﯡ
ﯢﯣﯤﯥ
ﷲ سىلەرنى بىر ئىنساندىن (يەنى ئادەم ئەلەيھىسساالمدىن) ياراتتى ،سىلەرنى
ئاتاڭالرنىڭ پۇشتىدا ،ئاناڭالرنىڭ بەچچىدانىدا قارارالشتۇردى ،چۈشىنىدىغان قەۋم ئۈچۈن
ئايەتلەرنى ھەقىقەتەن ئوچۇق بايان قىلدۇق﴿ ﴾98ﷲ بۇلۇتتىن يامغۇر سۈيىنى چۈشۈردى،
شۇنىڭ بىلەن ،بارلىق ئۆسۈملۈكلەرنى ئۈندۈردى ،ئۆسۈملۈكلەردىن يېشىل ياپراقالرنى
چىقاردى( ،بۇغداي ۋە ئارپا باشاقلىرىغا ئوخشاش) بىر-بىرىگە مىنگىشىپ كەتكەن دانالرنى
يېتىشتۈردى ،خورما دەرىخىنىڭ چېچەكلىرىدىن يەرگە يېقىن ساڭگىالپ تۇرىدىغان خورما
ساپاقلىرىنى يېتىشتۈردى( ،يامغۇر سۈيى بىلەن) ئۈزۈملۈك باغالرنى يېتىشتۈردى( ،يامغۇر سۈيى
بىلەن) شەكىلدە ،ھەجىمدە ،تەمدە بىر -بىرىگە ئوخشايدىغان ۋە ئوخشىمايدىغان زەيتۇن،
ئانار دەرەخلىرىنى يېتىشتۈردى( ،ئۇالرنىڭ ھەر بىرىنىڭ) يېڭى تۇتقان مېۋىسىگە ۋە پىشقان
مېۋىسىگە قاراڭالر ،ئۇالردا ﷲ نىڭ بارلىقىغا ئىشىنىدىغان قەۋم ئۈچۈن (ﷲ نىڭ قۇدرىتىنى
كۆرسىتىدىغان) ئوچۇق دەلىللەر بار﴿.﴾99
﴿ﷲ سىلەرنى بىر ئىنساندىن (يەنى ئادەم ئەلەيھىسساالمدىن) ياراتتى﴾ ﷲ ئادەملەرنى
ئادەم ئەلەيھىسساالمدىن ياراتقانلىقى توغرىسىدا مۇنداق دېدى﴿ :ئى ئىنسانالر! سىلەرنى بىر
ئىنساندىن (يەنى ئادەم ئەلەيھىسساالمدىن) ياراتقان ،شۇ ئىنساندىن (يەنى ئۆز جىنسىدىن)
ئۇنىڭ جۈپتىنى (يەنى ھەۋۋانى) ياراتقان ۋە ئۇالردىن (يەنى ئادەم بىلەن ھەۋۋادىن) نۇرغۇن
ئەر -ئايالالرنى ياراتقان پەرۋەردىگارىڭالردىن قورقۇڭالر﴾(((.
﴿سىلەرنى ئاتاڭالرنىڭ پۇشتىدا ،ئاناڭالرنىڭ بەچچىدانىدا قارارالشتۇردى﴾ ئىبنى مەسئۇد،
ئىبنى ئابباس ،ئەبۇئابدۇراھمان سەلمى ،قەيس ئىبنى ئەبۇھازىم ،مۇجاھىد ،ئەتا ،ئىبراھىم
نەخەئىي ،زەھھاك ،قەتادە ،سۇددى ۋە ئەتا خۇراسانىي قاتارلىقالر :بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى،
سىلەرنى ئاناڭالرنىڭ بەچچىدانىدا ۋە ئاتاڭالرنىڭ پۇشتىدا قارار ئالدۇردى دېگەنلىكتۇر-،
دېدى.
ئىبنى مەسئۇد ۋە ئۇنىڭدىن باشقا بىر تۈركۈم ئالىمالر :بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ،سىلەرنى
دۇنيادا ۋە ئۆلگەن كېيىن قەبرىدە قارار ئالدۇردى دېگەنلىكتۇر -،دېدى.
﴿چۈشىنىدىغان قەۋم ئۈچۈن ئايەتلەرنى ھەقىقەتەن ئوچۇق بايان قىلدۇق﴾ يەنى ﷲ
تائاالنىڭ ئايەتلىرىنى ۋە ئۇنىڭ مەنىسىنى چۈشىنىدىغان ئادەملەر ئۈچۈن بۇ ئايەتلەرنى بايان
قىلدۇق﴿ .ﷲ بۇلۇتتىن يامغۇر سۈيىنى چۈشۈردى﴾ يەنى ﷲ تائاال يامغۇرنى بەندىلەرگە
((( نىسا سۈرىسى 1ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

451

بەرىكەت ۋە رىزىق قىلىپ بېرىش ئۈچۈن ،مەخلۇقالرنى ياشارتىش ۋە ھايات قالدۇرۇش
ئۈچۈن ،ئۇالرغا رەھمەت قىلىپ ئېھتىياجىغا چۇشلۇق ياغدۇرۇپ بېرىدۇ.
﴿شۇنىڭ بىلەن بارلىق ئۆسۈملۈكلەرنى ئۈندۈردى﴾ بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى تۆۋەندىكى ئايەتنىڭ
مەنىسىگە ئوخشايدۇ﴿ :ھەممە جانلىق مەۋجۇداتنى سۇدىن ياراتتۇق﴾(((﴿ ،ئۆسۈملۈكلەردىن
يېشىل ياپراقالرنى چىقاردى﴾ يەنى ﷲ تائاال ئۆسۈملۈكلەردىن يېشىل زىرائەت ۋە دەرەخلەرنى
چىقاردى .ئۇ زىرائەت ،دەرەخلەردە دان ۋە مېۋىلەرنى ياراتتى(﴿ .بۇغداي ۋە ئارپا باشاقلىرىغا
ئوخشاش) بىر -بىرىگە مىنگىشىپ كەتكەن دانالرنى يېتىشتۈردى﴾.
﴿خورما دەرىخىنىڭ چېچەكلىرىدىن يەرگە يېقىن ساڭگىالپ تۇرىدىغان خورما ساپاقلىرىنى
يېتىشتۈردى( .يامغۇر سۈيى بىلەن) ئۈزۈملۈك باغالرنى يېتىشتۈردى﴾ بۇ ئىككى خىل مېۋە

ئەرەبلەرنىڭ نەزىرىدە مېۋىلەرنىڭ ئېسىلىدۇر .بۇ ئىككىسى دۇنيادىكى مېۋىلەرنىڭ ئەڭ ئېسىلى
بولۇشىمۇ مۇمكىن.

ﷲ تائاال بۇ ئىككى خىل مېۋىنى نېئمەت قىلىپ بەرگەنلىكى ھەققىدە مۇنداق دېدى:
﴿(سىلەر ئۈچۈن يەنە بۇنداق ئىبرەتمۇ باركى) خورمىدىن ،ئۈزۈمدىن شارابالر ۋە پاكىز
يېمەكلىكلەر ياسايسىلەر﴾((( يەنى ھاراق ھارام قىلىنىشتىن ئىلگىرى خورمىدىن ۋە ئۈزۈمدىن
شارابالر ياسىالتتى﴿ .بىز زېمىندا نۇرغۇنلىغان خورما باغلىرىنى ،ئۈزۈم باغلىرىنى بەرپا قىلدۇق،
شۇ زېمىندا بۇالقالرنى ئېقىتتۇق﴾(((.
﴿(يامغۇر سۈيى بىلەن) شەكىلدە ،ھەجىمدە ،تەمدە بىر -بىرىگە ئوخشايدىغان ۋە
ئوخشىمايدىغان زەيتۇن ،ئانار دەرەخلىرىنى يېتىشتۈردى﴾ يەنى دەرەخلەرنىڭ ياپراقلىرى،

شەكىللىرى بىر ـ بىرىگە ئوخشايدىغان ،لېكىن بەرگەن مېۋىسىنىڭ تەمى ،شەكلى ۋە تەبىئىتى
ئوخشىمايدىغان زەيتۇن ۋە ئانار دەرەخلىرىنى يېتىشتۈردى.
﴿(ئۇالرنىڭ ھەر بىرىنىڭ) يېڭى تۇتقان مېۋىسىگە ۋە پىشقان مېۋىسىگە قاراڭالر﴾ يەنى
سىلەر بۇ دەرەخلەرنى يوقتىن بار قىلغۇچى ،قۇرۇق قاقشاللىق ھالىتىدىن ھۆل ـ مېۋىلىك
ھالىتىگە ئايالندۇرغۇچى ،ئۇالرغا رەڭ ،شەكىل ،تەم ۋە خۇش پۇراق كىرگۈزگۈچى ﷲ
تائاالنىڭ قۇدرىتى ھەققىدە ئويلىنىڭالر.

452

ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :يەر يۈزىدە بىر -بىرىگە تۇتىشاڭغۇ قىتئەلەر بار
ۋە تۈرلۈك زىرائەتلەر بار ،كۆپ شاخلىق بولغان ۋە كۆپ شاخلىق بولمىغان (بىر ئۇرۇقتىن بىر
قانچە تال ئۈنۈپ چىققان ،بىر ئۇرۇقتىن پەقەت بىر تال ئۈنۈپ چىققان) خورما دەرەخلىرى بار،
(ئۇالرنىڭ ھەممىسى) بىر خىل سۇ بىلەن سۇغىرىلىدۇ ،ئۇالرنىڭ بەزىسىنى بەزىسىدىن تەمدە
ئارتۇق قىلىمىز ،بۇالردا چۈشىنىدىغان قەۋم ئۈچۈن (ﷲ نىڭ قۇدرىتىنى كۆرسىتىدىغان)
نۇرغۇن دەلىللەر بار﴾(((.
((( ئەنبىيا سۈرىسى 30ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( نەھل سۈرىسى 67ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( ياسىن سۈرىسى 34ـ ئايەت.
((( رەئد سۈرىسى 4ـ ئايەت.

ئەنئام سۈرىسى

﴿ئۇالردا ﷲ نىڭ بارلىقىغا ئىشىنىدىغان قەۋم ئۈچۈن (ﷲ نىڭ قۇدرىتىنى كۆرسىتىدىغان)
ئوچۇق دەلىللەر بار﴾ يەنى ﷲ تائاالغا ئىشەنگەن ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىگە ئەگەشكەن كىشىلەر

ئۈچۈن مۇشۇ نەرسىلەردە ۋە شۇ نەرسىلەرنى ياراتقۇچى بولغان زاتنىڭ قۇدرەتلىك ،ھېكمەتلىك
ۋە مېھرىبان زات ئىكەنلىكىگە ئوچۇق دەلىل ـ پاكىتالر باردۇر.

*******
ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ﯪﯫ ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱﯲ ﯳ ﯴ ﯵ
ﯶﯷ
جىنالرنى ﷲ ياراتقان تۇرسا( ،مۇشرىكالر) جىنالرنى ﷲ غا شېرىك قىلىۋېلىشتى،
ﷲ غا جاھالەتتىن ئوغۇل ،قىزالرنى ،ئويدۇرۇپ چىقىرىشتى ،ﷲ (مۇشرىكالر ئىپتىرا قىلغان
نەرسىلەردىن) پاكتۇر ،ئۇالرنىڭ سۈپەتلىگەنلىرىدىن ئۈستۈندۇر﴿.﴾100

مۇشرىكالرنى ئەيىبلەش توغرىسىدا
بۇ ،ﷲ تائاالغا باشقىالرنى قوشۇپ ئىبادەت قىلغان ۋە ﷲ تائاالغا قىلىدىغان ئىبادەتتە
جىنالرنى شېرىك قىلىپ ،ئۇالرغا ئىبادەت قىلغان ،شۇنداقال جىنالرنى ﷲ تائاالغا قىلىنىدىغان
ئىبادەتتە ﷲ تائاالنىڭ شېرىكلىرى دەپ قارىغان مۇشرىكالرغا بېرىلگەن بىر رەددىيەدۇر .ﷲ تائاال
ئۇالرنىڭ شېرىكلىرىدىن ،كۇپۇرلىرىدىن پاكتۇر .ئەگەر :مۇشرىكالر ئەمەلىيەتتە بۇتالرغا ئىبادەت
قىلىدىغان تۇرسا ،سەن قانداقمۇ جىنالرغا ئىبادەت قىلدى دەيسەن؟ -دېگەن سوئال قويۇلسا،
ئۇنىڭغا بېرىلىدىغان جاۋاب مۇنداق :ئۇالرنىڭ بۇتالرغا ئىبادەت قىلىشى ،ئۇالرنىڭ پەقەت جىنالرغا
بويسۇنغانلىقى ۋە ئۇالرنىڭ شۇ جىنالرنىڭ بۇيرۇقى بويىچە بۇتالرغا ئىبادەت قىلغانلىقى ئۈچۈندۇر.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :ئۇالر (يەنى مۇشرىكالر) ﷲ نى قويۇپ ،پەقەت
(ئۆزلىرى) چىشى (نامالر بىلەن ئاتىۋالغان) بۇتالرغا ئىبادەت قىلىدۇ ،پەقەت ﷲ نىڭ
ئىبادىتىدىن باش تارتقان شەيتانغا ئىبادەت قىلىدۇ .ﷲ شەيتاننى رەھمىتىدىن يىراق قىلدى،
شەيتان ئېيتتى« :مەن ئەلۋەتتە سېنىڭ بەندىلىرىڭدىن مۇئەييەن ساندىكىلەرنى ئىگەللەيمەن.
شۇنداقال چوقۇم ئۇالرنى ئازدۇرىمەن ،ئۇالرنى خام خىيال قىلدۇرىمەن (يەنى ھايات ئۇزۇن،
قىيامەت ،ھېساب ئېلىش يوق دېگەندەك باتىل ئەقىدىلەرنى كۆڭلىگە سالىمەن) ،ئۇالرنى
چوقۇم چاھارپايالرنىڭ (بۇتالرغا نەزرە قىلىپ بەلگە ئۈچۈن) قۇالقلىرىنى يېرىشقا بۇيرۇيمەن،
ئۇالرنى چوقۇم ﷲ نىڭ مەخلۇقاتىنى ئۆزگەرتىۋېتىشكە (يەنى قۇلالرنى ئاختا قىلىش ،ئۇالرغا
مەڭ ئويدۇرۇشقا ئوخشاش) ئىشالرغا بۇيرۇيمەن» .كىمكى ﷲ نى قويۇپ شەيتاننى دوست
تۇتىدىكەن ،ئۇ (دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە) ئوپئوچۇق زىيان تارتقان بولىدۇ .شەيتان ئۇالرغا (يالغان)
ۋەدىلەرنى بېرىدۇ ۋە ئۇالرنى خام خىيالغا سالىدۇ (يەنى ئەمەلدە ئىشقا ئاشمايدىغان ئارزۇالرنى

453

كۆڭلىگە سالىدۇ) ،شەيتان ئۇالرغا پەقەت يالغاننىال ۋەدە قىلىدۇ﴾(((﴿ ،مېنى قويۇپ ئىبلىسنى
ۋە ئۇنىڭ ئەۋالدىنى دوست قىلىۋاالمسىلەر؟﴾(((.
ئىبراھىم ئەلەيھىسساالم دادىسىغا مۇنداق دېدى﴿ :ئى ئاتا! شەيتانغا چوقۇنمىغىن،
شەيتان مەرھەمەتلىك ﷲ غا ھەقىقەتەن ئاسىيلىق قىلدى﴾(((﴿ ،سىلەرگە (پەيغەمبەرلىرىم
ئارقىلىق)« :ئى ئادەم بالىلىرى! شەيتانغا چوقۇنماڭالر ،ئۇ ھەقىقەتەن سىلەرگە ئاشكارا
دۈشمەندۇر ،ماڭىال ئىبادەت قىلىڭالر ،بۇ توغرا يولدۇر» دەپ تەۋسىيە قىلمىدىممۇ؟﴾(((.
قىيامەت كۈنى پەرىشتىلەر مۇنداق دەيدۇ﴿ :سەن پاكتۇرسەن ،بىزنىڭ دوستىمىز ئۇالر
ئەمەس ،سەن( .ئۇالر بىزگە چوقۇنمايتتى) بەلكى جىنغا چوقۇناتتى .ئۇالرنىڭ تولىسى جىنغا
ئىمان كەلتۈرەتتى﴾(((.
﴿جىنالرنى ﷲ ياراتقان تۇرسا( ،مۇشرىكالر) جىنالرنى ﷲ غا شېرىك قىلىۋېلىشتى﴾

يەنى ﷲ تائاال ئۇالرنى ياراتتى .ئۇالرنى ياراتقان ﷲ تائاالنىڭ ھېچقانداق شېرىكى يوق
زاتتۇر .شۇنداق بولغان ئىكەن ،قانداقمۇ ﷲ تائاالغا باشقا بىرىنى قوشۇپ ئىبادەت قىلغىلى
بولسۇن؟!
بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى خۇددى ئىبراھىم ئەلەيھىسساالمنىڭ سۆزىنى بايان قىلىپ كەلگەن
تۆۋەندىكى ئايەتنىڭ مەنىسىگە ئوخشايدۇ﴿ :ئىبراھىم ئېيتتى(« :ئۆزەڭالر) ئويۇپ ياسىغان
بۇتالرغا چوقۇنامسىلەر؟ ھالبۇكى ،سىلەرنى ۋە ياسىغان نەرسەڭالرنى ﷲ ياراتقاندۇر»﴾((( يەنى
ﷲ تائاال پۈتۈن مەخلۇقاتالرنى ئۆزى يالغۇز ياراتتى .شۇنىڭ ئۈچۈن ،ﷲ تائاالغا ھېچقانداق
نەرسىنى شېرىك كەلتۈرمەي ،ئىبادەتنى يالغۇز ﷲ تائاالغىال قىلىش ۋاجىب بولىدۇ.
﴿ﷲ غا جاھالەتتىن ئوغۇل ،قىزالرنى ،ئويدۇرۇپ چىقىرىشتى﴾ بۇ خۇددى بەزى
يەھۇدىيالرنىڭ ئۇزەير ئەلەيھىسساالمنى ﷲ تائاالنىڭ بالىسى ،بەزى خىرىستىئانالرنىڭ ئىسا
ئەلەيھىسساالمنى ﷲ تائاالنىڭ بالىسى ۋە بەزى ئەرەب مۇشرىكلىرىنىڭ پەرىشتىلەرنى ﷲ
تائاالنىڭ قىزلىرى دەپ گۇمان قىلغىنىدەك ،ﷲ تائاالنى بالىسى بار دەپ سۈپەتلىگەن
كىشىلەرنىڭ ئېزىپ كەتكەنلىكىگە بېرىلگەن بىر رەددىيەدۇر .ﷲ تائاال بۇنداق كىشىلەرنىڭ
چاپلىغان بوھتانلىرىدىن پاكتۇر.

﴿ﷲ (مۇشرىكالر ئىپتىرا قىلغان نەرسىلەردىن) پاكتۇر ،ئۇالرنىڭ سۈپەتلىگەنلىرىدىن
ئۈستۈندۇر﴾ يەنى ﷲ تائاال شۇ ئازغۇن ۋە نادان كىشىلەرنىڭ :ﷲ تائاالنىڭ بالىسى،

454

تەڭدىشى ،ئوخشىشى ۋە شېرىكلىرى بار -،دەپ سۈپەتلىگەن سۈپەتلىرىدىن پاكتۇر.

*******
((( نىسا سۈرىسى 117ــــ 120ـ ئايەتكىچە.
((( كەھف سۈرىسى 50ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( مەريەم سۈرىسى 44ـ ئايەت.
((( ياسىن سۈرىسى 60ــــ 61ـ ئايەتلەر.
((( سەبەئـ سۈرىسى 41ـ ئايەت.
((( ساففات سۈرىسى 95ــــ 96ـ ئايەتلەر.

ئەنئام سۈرىسى

ﯸ ﯹ ﯺﯻ ﯼ ﯽ ﯾ ﯿ ﰀ ﰁ ﰂ ﰃﰄ ﰅ ﰆ ﰇﰈ ﰉ ﰊ
ﰋﰌﰍ
ﷲ ئاسمانالرنى ۋە يەرنى ئۆرنەكسىز ياراتقۇچىدۇر ،ﷲ نىڭ خوتۇنى يوق تۇرسا،
قانداقمۇ بالىسى بولسۇن؟ ھەممە نەرسىنى ﷲ ياراتقان ،ھەممە نەرسىنى ﷲ ئوبدان
بىلگۈچىدۇر﴿.﴾101

اﷲ تائاالنىڭ ئاسمان -زېمىنالرنى ئوخشىشى بولۇپ باقمىغان شەكىلدە
ياراتقانلىقى
﴿ﷲ ئاسمانالرنى ۋە يەرنى ئۆرنەكسىز ياراتقۇچىدۇر﴾ يەنى ﷲ تائاال ئاسمان ـ
زېمىننى ئەزەلدىن بولۇپ باقمىغان بىر شەكىلدە بارلىققا كەلتۈرگۈچى ،پەيدا قىلغۇچى ۋە
ياراتقۇچىدۇر.
﴿ﷲ نىڭ خوتۇنى يوق تۇرسا ،قانداقمۇ بالىسى بولسۇن؟﴾ يەنى بىر باال بىر تىپتىكى
ئىككى جىنسلىق نەرسىدىن پەيدا بولىدىغان تۇرسا ،قانداقمۇ ﷲ تائاالنىڭ بالىسى بولسۇن؟!
مەخلۇقاتالرنىڭ ئىچىدىن ھېچقانداق نەرسە ﷲ تائاالغا ئوخشىمايدۇ ۋە ھېچقانداق نەرسە
ئۇنىڭ تىپىغا كىرمەيدۇ .چۈنكى ﷲ تائاال ھەممە نەرسىنىڭ ياراتقۇچىسىدۇر .ئۇنداق بولغان
ئىكەن ،ئۇنىڭ ئايالى بولمايدۇ.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :ئۇالر« :ﷲ نىڭ بالىسى بار» دېيىشتى .سىلەر
شەك -شۈبھىسىز قەبىھ بىر سۆزنى قىلدىڭالر .بۇ سۆزنىڭ (يامانلىقىدىن) ئاسمانالر پارچىلىنىپ
كەتكىلى ،يەر يېرىلىپ كەتكىلى ،تاغالر گۇمران بولۇپ كەتكىلى تاس قالدى .بۇ شۇنىڭ
ئۈچۈنكى ،ئۇالر ﷲ نىڭ بالىسى بار دەپ دەۋا قىلدى .بالىسى بولۇش ﷲ غا اليىق ئەمەستۇر.
ئاسمانالردا ۋە زېمىندا ﷲ غا بەندە بولۇپ بويسۇنمايدىغان ھېچ مەخلۇق يوقتۇر .شەك -
شۈبھىسىزكى ،ﷲ ئۇالرنى تولۇق ئىگەللىدى ۋە سانىنى مۇكەممەل بىلدى .قىيامەت كۈنى
ئۇالرنىڭ ھەممىسى ﷲ نىڭ دەرگاھىغا تەنھا كېلىدۇ﴾(((.
﴿ھەممە نەرسىنى ﷲ ياراتقان ،ھەممە نەرسىنى ﷲ ئوبدان بىلگۈچىدۇر﴾ يەنى ﷲ
تائاال ئۆزىنىڭ ھەممە نەرسىنى ياراتقانلىقى ۋە ھەممە نەرسىنى بىلگۈچى ئىكەنلىكىنى بايان
قىلدى .شۇنداق بولغان ئىكەن ،مەخلۇقاتلىرى ئىچىدىن قانداقمۇ ئۆزىگە مۇناسىپ كېلىدىغان
ئايالى بولسۇن؟ ھالبۇكى ،ﷲ تائاال ھېچقانداق ئوخشىشى بولمىغان زاتتۇر .ئۇنداقتا ،ئۇنىڭ
قانداقمۇ بالىسى بولسۇن؟ ﷲ تائاال ئۇالرنىڭ بۇ بوھتانلىرىدىن پاكتۇر.

*******
((( مەريەم سۈرىسى 88ـــــ 95ـ ئايەتكىچە.

455

ﭑ ﭒ ﭓﭔ ﭕ ﭖ ﭗ ﭘﭙ ﭚ ﭛ ﭜ ﭝﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ
ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭪﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ
ئەنە شۇ ﷲ سىلەرنىڭ پەرۋەردىگارىڭالردۇر ،ﷲ دىن بۆلەك ھېچ مەبۇد (بەرھەق)
يوقتۇر ،ئۇ ھەممە نەرسىنى ياراتقۇچىدۇر ،ئۇنىڭغا ئىبادەت قىلىڭالر .ئۇ ھەر نەرسىگە
ھامىيدۇر﴿ .﴾102كۆزلەر ﷲ نى كۆرمەيدۇ ،ﷲ كۆزلەرنى كۆرۈپ تۇرىدۇ ،ﷲ (بەندىلىرىگە)
مېھرىباندۇر ،ھەممىدىن خەۋەرداردۇر﴿.﴾103

اﷲ تائاالنىڭ پەرۋەردىگارىمىز ئىكەنلىكى
﴿ئەنە شۇ ﷲ سىلەرنىڭ پەرۋەردىگارىڭالردۇر﴾ يەنى ھەممە نەرسىنى ياراتقان ،بالىسى
ۋە ئايالى بولمىغان ،يالغۇز ﷲ تائاالال سىلەرنىڭ پەرۋەردىگارىڭالردۇر.
﴿ﷲ دىن بۆلەك ھېچ مەبۇد (بەرھەق) يوقتۇر ،ئۇ ھەممە نەرسىنى ياراتقۇچىدۇر ،ئۇنىڭغا
ئىبادەت قىلىڭالر﴾ يەنى سىلەر شېرىكى يوق ،يالغۇز ﷲ تائاالغىال ئىبادەت قىلىڭالر ،ئۇنىڭ

بىر ئىكەنلىكىنى ئېتىراپ قىلىڭالر .ﷲ تائاالدىن باشقا ئىبادەتكە اليىق بىر ئىالھ يوقتۇر .ﷲ

تائاالنىڭ بالىسى ،ئاتا ـ ئانىسى ،ئايالى ،ئوخشىشى ۋە تەڭدىشى يوقتۇر﴿ .ئۇ ھەر نەرسىگە
ھامىيدۇر﴾ يەنى ﷲ تائاال ھەممە نەرسىنى كۆزىتىپ تۇرغۇچىدۇر .ئۇ بارلىق نەرسىلەرنى

ئورۇنالشتۇرغۇچىدۇر .ئۇالرغا كېچە ـ كۈندۈز رىزىق بەرگۈچى ۋە كۆڭۈل بۆلگۈچىدۇر.

ئاخىرەتتە اﷲ تائاالنى كۆرۈش توغرىسىدا
﴿كۆزلەر ﷲ نى كۆرمەيدۇ ،ﷲ كۆزلەرنى كۆرۈپ تۇرىدۇ﴾ يەنى كۆزلەر ﷲ تائاالنى
ئاخىرەتتە كۆرەلىسىمۇ ،دۇنيادا كۆرەلمەيدۇ .بۇ ھەقتە پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمدىن رىۋايەت
قىلىنغان كۈچلۈك ھەدىسلەر بار.

456

مەسرۇق ئائىشە رەزىيەلالھۇ ئەنھانىڭ كۆزلەرنىڭ بۇ دۇنيادا ﷲ تائاالنى كۆرەلمەيدىغانلىقى
ھەققىدە :كىمكى مۇھەممەد ئەلەيھىسساالم پەرۋەردىگارىنى كۆردى دەپ گۇمان قىلسا ،ئۇ
مۇھەممەد ئەلەيھىسساالمغا بوھتان چاپلىغان بولدى .يەنە بىر رىۋايەتتە :ﷲ تائاالغا بوھتان
چاپلىغان بولدى .چۈنكى ﷲ تائاال﴿ :كۆزلەر ﷲ نى كۆرمەيدۇ ،ﷲ كۆزلەرنى كۆرۈپ
تۇرىدۇ﴾ دېدى -،دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلدى.
ئىمام مۇسلىم ئەبۇ مۇسا ئەشئەرىي رەزىيەلالھۇ ئەنھۇنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت
قىلىدۇ :ﷲ تائاال ھەقىقەتەن ئۇخلىمايدۇ ،ئۇنىڭغا ئۇخالش اليىق ئەمەس .ﷲ تائاال
نېسىۋىنى بىردە يۇقىرى كۆتۈرىدۇ ،بىردە تۆۋەنلىتىدۇ .ئۇنىڭغا كۈندۈزنىڭ ئەمەلى كېچە
كىرىشتىن بۇرۇن ،كېچىنىڭ ئەمەلى كۈندۈز كېلىشتىن بۇرۇن كۆتۈرۈلىدۇ .ئۇنىڭ پەردىسى
نۇر ياكى ئاتەشتىندۇر .مۇبادا ئۇ پەردىسىنى ئېچىپ قالسا ،يۈزىدىن تۆكىلىدىغان نۇر ئۇنىڭ
كۆزى يەتكەن مەخلۇقاتالرنىڭ ھەممسىنى كۆيدۈرۈپ تاشاليدۇ (يەنى ھەممە مەخلۇقاتالرنى

ئەنئام سۈرىسى

كۆيدۈرىۋېتىدۇ .چۈنكى ﷲ تائاالنىڭ كۆزى ھەممە مەخلۇقاتالرغا يېتىدۇ).
ئىلگىرىكى ئۈممەتلەرنىڭ كىتابلىرىدا مۇنداق دەپ بايان قىلىنغان :مۇسا ئەلەيھىسساالم
ﷲ تائاالنىڭ جامالىنى كۆرۈشنى تەلەپ قىلغاندا ،ﷲ تائاال :ئى مۇسا! ھەر قانداق بىر
جانلىق مېنى كۆرگەن ھامانال ئۆلىدۇ .ھەر قانداق بىر جانسىز مېنى كۆرگەن ھامانال پارچە ـ
پارچە بولۇپ كېتىدۇ -،دېدى.
ﷲ تائاال مۇنداق دەيدۇ﴿ :پەرۋەردىگارى تاغقا تەجەللى قىلىش بىلەن ،تاغنى تۈپتۈز
قىلىۋەتتى ،مۇسا بىھوش بولۇپ يىقىلدى .ئۇ ھوشىغا كېلىپ(« :پەرۋەردىگارىم!) سەن
پاكتۇرسەن ،ساڭا تەۋبە قىلدىم ،مەن (سېنىڭ ئۇلۇغلۇقۇڭغا) ئىشەنگۈچىلەرنىڭ ئەۋۋىلىمەن»
دېدى﴾(((.
تىرىك جانلىقنىڭ ﷲ تائاالنى كۆرەلمەيدىغانلىقىنى بايان قىلىپ كەلگەن بۇ ئەسەر ،بۇ
دۇنيادا ﷲ تائاالنى كۆرۈشنىڭ مۇمكىن ئەمەسلىكىنى تەكىتلەپ كەلگەن بولسىمۇ ،بۇ ھەرگىز
قىيامەت كۈنى مۆمىنلەرنىڭ ﷲ تائاالنى كۆرەلەيدىغانلىقىغا زىت كەلمەيدۇ .ئەمما كۆزلەر ﷲ
تائاالنى ئۇنىڭ ئەسلى قىياپىتى بويىچە كۆرەلمەيدۇ .ﷲ تائاال كۆزلەرنىڭ ئۆزىنى ئەسلى
قىياپىتى بىلەن كۆرەلىشىدىن پاكتۇر.
شۇڭا مۆمىنلەرنىڭ ئانىسى ئائىشە رەزىيەلالھۇ ئەنھا ﷲ تائاالنى ئاخىرەتتە كۆرۈشنىڭ
بولىدىغانلىقىنى ،دۇنيادا كۆرۈشنىڭ مۇمكىن بولمايدىغانلىقىنى بايان قىلىپ ،ئۆزىنىڭ بۇ
قارىشىغا تۆۋەندىكى ئايەتنى دەلىل قىلىدۇ﴿ :كۆزلەر ﷲ نى كۆرمەيدۇ ،ﷲ كۆزلەرنى كۆرۈپ
تۇرىدۇ﴾ ئائىشە رەزىيەلالھۇ ئەنھانىڭ :ﷲ تائاالنى كۆرۈش مۇمكىن ئەمەس -،دېگەن سۆزىدىن
ﷲ تائاالنى ئەسلى قىياپىتى بىلەن كۆرۈش ئىنسانالرغا مۇمكىن بولمايال قالماستىن ،ھەتتا
Sez Uygur ädäbiyättän 1 tekst ukıdıgız.
Çirattagı - Tefsir İbni Kesir - 02 - 39
  • Büleklär
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 01
    Süzlärneñ gomumi sanı 1852
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1044
    28.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 02
    Süzlärneñ gomumi sanı 1762
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 912
    30.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 03
    Süzlärneñ gomumi sanı 3701
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1414
    31.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 04
    Süzlärneñ gomumi sanı 3870
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1253
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 05
    Süzlärneñ gomumi sanı 3685
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1347
    32.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 06
    Süzlärneñ gomumi sanı 3717
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1434
    31.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 07
    Süzlärneñ gomumi sanı 3684
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1409
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 08
    Süzlärneñ gomumi sanı 3666
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1442
    33.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 09
    Süzlärneñ gomumi sanı 3695
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1365
    32.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 10
    Süzlärneñ gomumi sanı 3745
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1437
    33.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 11
    Süzlärneñ gomumi sanı 3751
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1323
    33.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 12
    Süzlärneñ gomumi sanı 3818
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1354
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 13
    Süzlärneñ gomumi sanı 3831
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1455
    32.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 14
    Süzlärneñ gomumi sanı 3741
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1383
    34.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 15
    Süzlärneñ gomumi sanı 3745
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1353
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 16
    Süzlärneñ gomumi sanı 3653
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1498
    32.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 17
    Süzlärneñ gomumi sanı 3747
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1417
    34.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 18
    Süzlärneñ gomumi sanı 3807
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1424
    32.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 19
    Süzlärneñ gomumi sanı 3785
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1421
    31.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 20
    Süzlärneñ gomumi sanı 3698
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1482
    32.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 21
    Süzlärneñ gomumi sanı 3614
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1309
    30.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 22
    Süzlärneñ gomumi sanı 3779
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1548
    31.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 23
    Süzlärneñ gomumi sanı 3735
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1567
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 24
    Süzlärneñ gomumi sanı 3723
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1443
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 25
    Süzlärneñ gomumi sanı 3790
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1491
    31.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 26
    Süzlärneñ gomumi sanı 3724
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1463
    29.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    42.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 27
    Süzlärneñ gomumi sanı 3705
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1535
    32.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 28
    Süzlärneñ gomumi sanı 3755
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1402
    32.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 29
    Süzlärneñ gomumi sanı 3724
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1372
    33.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 30
    Süzlärneñ gomumi sanı 3771
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1370
    30.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 31
    Süzlärneñ gomumi sanı 3688
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1497
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 32
    Süzlärneñ gomumi sanı 3738
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1396
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 33
    Süzlärneñ gomumi sanı 3786
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1384
    33.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 34
    Süzlärneñ gomumi sanı 3662
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1461
    30.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 35
    Süzlärneñ gomumi sanı 3673
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1458
    34.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 36
    Süzlärneñ gomumi sanı 3724
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1487
    32.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 37
    Süzlärneñ gomumi sanı 3673
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1402
    33.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 38
    Süzlärneñ gomumi sanı 3735
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1470
    30.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 39
    Süzlärneñ gomumi sanı 3636
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1354
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 40
    Süzlärneñ gomumi sanı 3654
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1403
    33.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 41
    Süzlärneñ gomumi sanı 3653
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1439
    30.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 42
    Süzlärneñ gomumi sanı 3747
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1392
    30.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 43
    Süzlärneñ gomumi sanı 3729
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1283
    35.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    58.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 44
    Süzlärneñ gomumi sanı 3685
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1365
    36.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 45
    Süzlärneñ gomumi sanı 3580
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1480
    32.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 46
    Süzlärneñ gomumi sanı 3683
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1467
    32.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 47
    Süzlärneñ gomumi sanı 3731
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1451
    32.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 48
    Süzlärneñ gomumi sanı 3675
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1501
    31.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 49
    Süzlärneñ gomumi sanı 3782
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1491
    30.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 50
    Süzlärneñ gomumi sanı 3763
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1517
    29.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 51
    Süzlärneñ gomumi sanı 3585
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1429
    31.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 52
    Süzlärneñ gomumi sanı 3773
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1421
    29.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    42.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 53
    Süzlärneñ gomumi sanı 3740
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1442
    30.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 54
    Süzlärneñ gomumi sanı 3631
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1517
    33.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 55
    Süzlärneñ gomumi sanı 3732
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1479
    31.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 56
    Süzlärneñ gomumi sanı 3635
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1523
    29.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    42.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 57
    Süzlärneñ gomumi sanı 3711
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1444
    32.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 58
    Süzlärneñ gomumi sanı 3614
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1429
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 59
    Süzlärneñ gomumi sanı 3646
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1460
    33.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 60
    Süzlärneñ gomumi sanı 3726
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1397
    32.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 61
    Süzlärneñ gomumi sanı 3726
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1408
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 62
    Süzlärneñ gomumi sanı 3739
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1395
    33.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 63
    Süzlärneñ gomumi sanı 3741
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1533
    30.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 64
    Süzlärneñ gomumi sanı 3761
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1456
    31.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 65
    Süzlärneñ gomumi sanı 986
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 520
    45.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    60.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    66.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.