Latin

Tefsir İbni Kesir - 02 - 32

Süzlärneñ gomumi sanı 3738
Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1396
33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
48.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
53.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
ads place
ﭕ ﭖ ﭗ ﭘ ﭙ ﭚ ﭛ ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢﭣ
ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ ﭳ ﭴ
ﭵﭶ ﭷﭸﭹﭺﭻ

369

ئۆز ۋاقتىدا ھەۋارىالر« :ئى مەريەم ئوغلى ئىسا! رەببىڭ بىزگە ئاسماندىن ئۈستىدە
تاماق بار داستىخان چۈشۈرۈپ بېرەلەمدۇ؟» دېدى .ئىسا« :ئەگەر (ﷲ نىڭ قۇدرىتىگە)
ئىشەنسەڭالر (بۇنداق سوئالالرنى بېرىشتە) ﷲ دىن قورقۇڭالر» دېدى﴿ .﴾112ئۇالر:
«بىز ئۇنىڭدىن يېيىشنى ،كۆڭلىمىزنىڭ تىنچلىنىشىنى ،سۆزۈڭنىڭ راستلىقىنى بىلىشنى
ۋە پەيغەمبەرلىكىڭگە گۇۋاھچىالردىن بولۇشنى ئىرادە قىلىمىز» دېدى﴿ .﴾113مەريەم
ئوغلى ئىسا« :ئى پەرۋەردىگارىمىز ﷲ! بىزگە ئۈستىدە تاماق بار داستىخان چۈشۈرگىن،
بۇ كۈن بىزلەرگە ۋە بىزدىن كېيىنكىلەرگە بايرام بولۇپ قالسۇن ،ئۇ داستىخان سەندىن
بىزگە (قۇدرىتىڭنى ۋە پەيغەمبەرلىكىمنى كۆرسىتىدىغان) بىر مۆجىزە بولۇپ قالسۇن.
بىزگە رىزىق بەرگىن ،سەن رىزىق بەرگۈچىلەرنىڭ ياخشىسىسەن» دېدى﴿.﴾114
ﷲ (ئىسانىڭ دۇئاسىنى ئىجابەت قىلىپ)« :ئۇنى مەن سىلەرگە چوقۇم (ئاسماندىن)
چۈشۈرىمەن ،سىلەردىن كىمكى شۇنىڭدىن كېيىن كاپىر بولسا ،ئۇنى شۇنداق بىر
ئازاب بىلەن ئازاباليمەنكى ،ئەھلى جاھاندىن ھېچكىشىنى مۇنداق ئازابلىمايمەن»
دېدى﴿.﴾115

ئاسماندىن چۈشكەن داستىخاننىڭ قىسسىسى
بۇ سۈرە ئاسماندىن چۈشكەن داستىخاننىڭ قىسسىسىنى بايان قىلغان بولغاچقا،
سۈرىنىڭ ئىسمى“ :مائىدە سۈرىسى” (داستىخان سۈرىسى) دەپ ئاتالغان .بۇ ،ﷲ
تائاالنىڭ بەندىسى ۋە پەيغەمبىرى ئىسا ئەلەيھىسساالم ﷲ تائاالدىن ئۇ داستىخاننى
چۈشۈرۈپ بېرىشىنى تىلىگەندە ،ﷲ تائاال ئۇنىڭغا نېئمەت قىلىپ چۈشۈرۈپ بەرگەن
داستىخاندۇر .ﷲ تائاال بۇ داستىخاننى (ئىسا ئەلەيھىسساالمنىڭ پەيغەمبەر ئىكەنلىكىگە
دااللەت قىلىدىغان) پاكىت قىلىپ چۈشۈردى.
﴿ئۆز ۋاقتىدا ھەۋارىالر« :ئى مەريەم ئوغلى ئىسا! رەببىڭ بىزگە ئاسماندىن ئۈستىدە
تاماق بار داستىخان چۈشۈرۈپ بېرەلەمدۇ؟» دېدى﴾ يەنى ئىسا ئەلەيھىسساالمنىڭ

370

ئەگەشكۈچىلىرى تاماق تىزىلغان داستىخاننى تەلەپ قىلدى .بەزىلەر :ئۇالر ناھايىتى
پېقىر ۋە موھتاج بولغانلىقتىن ،ئوزۇقلىنىپ پۇت -قولىغا كۈچ كىرىپ ،ﷲ تائاالغا
ئىبادەت قىلىش ئۈچۈن ،ﷲ تائاالنىڭ ئۇالرغا ئاسماندىن كۈندە بىر داستىخان
چۈشۈرۈپ بېرىشىنى تەلەپ قىلغان -،دەيدۇ.

﴿ئىسا« :ئەگەر (ﷲ نىڭ قۇدرىتىگە) ئىشەنسەڭالر (بۇنداق سوئالالرنى بېرىشتە)
ﷲ دىن قورقۇڭالر» دېدى﴾ يەنى ئىسا ئەلەيھىسساالم ئۇالرغا :ﷲ تائاالدىن قورقۇڭالر،

بۇنداق تەلەپلەرنى قىلماڭالر .بۇ سوئالالر بەلكىم سىلەرگە پايدىسىز بولۇشى ،سىلەرنىڭ
توغرا يولدىن چىقىپ كېتىشڭالرغا سەۋەبچى بولۇشى مۇمكىن .ئەگەر سىلەر ھەقىقىي
مۆمىن بولساڭالر ،رىزىق تەلەپ قىلىشتا ﷲ تائاالغا تەۋەككۈل قىلىڭالر -،دېدى.

﴿ئۇالر« :بىز ئۇنىڭدىن يېيىشنى ،كۆڭلىمىزنىڭ تىنچلىنىشىنى ،سۆزۈڭنىڭ
راستلىقىنى بىلىشنى ۋە پەيغەمبەرلىكىڭگە گۇۋاھچىالردىن بولۇشنى ئىرادە قىلىمىز»

مائىدە سۈرىسى

دېدى﴾ يەنى ئۇالر :داستىخاننىڭ ئاسماندىن چۈشۈرۈلگىنىنى كۆرسەك ،سېنىڭ
ﷲ تەرىپىدىن ئەۋەتىلگەن ھەقىقىي پەيغەمبەر ئىكەنلىكىڭگە ،داستىخاننىڭ ﷲ
تەرىپىدىن كەلگەن بىر مۆجىزە ئىكەنلىكىگە ،سەن بىزگە ئېلىپ كەلگەن شەرىئەتنىڭ
راستلىقىنى بىلدۈرىدىغان بىر پاكىت ئىكەنلىكىگە گۇۋاھلىق بېرىمىز -،دېيىشتى.
﴿مەريەم ئوغلى ئىسا« :ئى پەرۋەردىگارىمىز ﷲ! بىزگە ئۈستىدە تاماق بار داستىخان
چۈشۈرگىن ،بۇ كۈن بىزلەرگە ۋە بىزدىن كېيىنكىلەرگە بايرام بولۇپ قالسۇن»﴾ سۇددى

بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە :بىز ۋە ئەۋالدىمىز بۇ داستىخان چۈشكەن كۈننى
بايرام كۈنى قىلىۋالىمىز دېگەنلىكتۇر -،دەيدۇ .سۇفيان سەۋرى بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى
ھەققىدە :بىز بۇ كۈننى ناماز ئوقۇيدىغان بىر كۈن قىلىۋالىمىز دېگەنلىكتۇر -،دېدى.

﴿ئۇ داستىخان سەندىن بىزگە (قۇدرىتىڭنى ۋە پەيغەمبەرلىكىمنى كۆرسىتىدىغان) بىر
مۆجىزە بولۇپ قالسۇن .بىزگە رىزىق بەرگىن ،سەن رىزىق بەرگۈچىلەرنىڭ ياخشىسىسەن»
دېدى﴾.
﴿ﷲ (ئىسانىڭ دۇئاسىنى ئىجابەت قىلىپ)« :ئۇنى مەن سىلەرگە چوقۇم
(ئاسماندىن) چۈشۈرىمەن ،سىلەردىن كىمكى شۇنىڭدىن كېيىن كاپىر بولسا ،ئۇنى
شۇنداق بىر ئازاب بىلەن ئازاباليمەنكى ،ئەھلى جاھاندىن ھېچ كىشىنى مۇنداق
ئازابلىمايمەن» دېدى﴾ يەنى ئۇالرنى سېنىڭ زامانىڭدا ھېچكىم كۆرۈپ باقمىغان

ئازاب بىلەن ئازاباليمەن ،بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى﴿ :قىيامەت قايىم بولغان كۈندە« :ئى
پىرئەۋن جامائەسى! ئازابنىڭ ئەڭ قاتتىقىغا (دوزاخ ئوتىغا) كىرىڭالر!» (دېيىلىدۇ)
﴾(((﴿ ،مۇناپىقالر چوقۇم دوزاخنىڭ ئەڭ ئاستىنقى قەۋىتىگە (يەنى قەئرىگە) تاشلىنىدۇ،
ئۇالرغا ھەرگىزمۇ (ئازابتىن قۇتقۇزىدىغان) مەدەتكار تاپالمايسەن﴾((( دېگەن ئايەتلەرنىڭ
مەنىلىرىگە ئوخشايدۇ.
ئىبنى جەرىر ئابدۇلالھ ئىبنى ئەمرىنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ:
قىيامەت كۈنى قاتتىق ئازابلىنىدىغان كىشىلەر :مۇناپىقالر ،داستىخان چۈشۈرۈلگەندىن
كېيىنمۇ كاپىر بولغانالر ،پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ قوشۇنلىرىدۇر.
ئىبنى ئابباس مۇنداق دەيدۇ :ئىسا ئەلەيھىسساالمنىڭ ئۈممىتى ئۇنىڭغا :ﷲ تائاالغا
بىزگە بىر داستىخان چۈشۈرۈپ بېرىشى ئۈچۈن دۇئا قىلساڭ دېگەندە ،پەرىشتىلەر
ئۈستىدە يەتتە دانە نان ۋە يەتتە تال بېلىق بار داستىخاننى ئېلىپ چۈشۈپ ،ئۇالرنىڭ
ئالدىغا قويدى ،ئۇالرنىڭ ھەممىسى ئوخشاش غىزاالندى.
ئىمام ئىبنى جەرىر ئابدۇلالھنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :ئاسماندىن
ئىسا ئەلەيھىسساالمغا چۈشۈرۈلگەن داستىخاندا يەتتە تال بېلىق ۋە يەتتە دانە نان بار
بولۇپ ،كىشىلەر ئۇنىڭدىن تويغىچە ھۇزۇرالنغان ،بەزىلەر ئەتە چۈشمەي قالمىسۇن
دەپ داستىخاندىكى تاماقتىن ئوغرىلىغان ،شۇنىڭ بىلەن ،داستىخان كۆتۈرۈلۈپ
كەتكەن.
((( غافىر سۈرىسى 46ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( نىسا سۈرىسى 145ـ ئايەت.

371

يۇقىرىقى بايان ۋە رىۋايەتلەر بۇ داستىخاننىڭ ئىسرائىل ئەۋالدىغا ئىسا

ئەلەيھىسساالمنىڭ زامانىسىدا چۈشۈرۈلگەنلىكىنى ئىسپاتاليدۇ .ﷲ تائاالنىڭ﴿ :ﷲ
(ئىسانىڭ دۇئاسىنى ئىجابەت قىلىپ)« :ئۇنى مەن سىلەرگە چوقۇم (ئاسماندىن)
چۈشۈرىمەن ،سىلەردىن كىمكى شۇنىڭدىن كېيىن كاپىر بولسا ،ئۇنى شۇنداق بىر ئازاب
بىلەن ئازاباليمەنكى ،ئەھلى جاھاندىن ھېچ كىشىنى مۇنداق ئازابلىمايمەن» دېدى﴾

دېگەن ئايىتىمۇ مۇشۇ پاكىتنى دەلىللەيدۇ.

تارىختا يۈز بەرگەن ھەيران قاالرلىق بىر ۋەقە
تارىخچىالرنىڭ بايان قىلىشىچە ،ماراكەش قاتارلىق غەربتىكى دۆلەتلەرنى پەتھى قىلىش
ئۈچۈن بەنى ئۇمەييە تەرىپىدىن ۋەكىل ئورنىدا تەيىنلىنىپ بارغان مۇسا ئىبنى نەسىر (شۇ
چاغدا) خىلمۇخىل ئۈنچە ـ مەرۋايىتالر تىزىلغان بىر داستىخاننى تېپىۋېلىپ ،بۇنى ئۇمەۋىي
مەسچىتىنى سالدۇرغان مۇسۇلمانالرنىڭ خەلىپىسى ۋەلىد ئىبنى ئابدۇلمەلىككە ئەۋەتىپ
بېرىدۇ .بۇ داستىخان ئۇنىڭ قولىغا تەككۈچە (ئۇ كىشى) ۋاپات بولىدۇ .شۇنىڭ بىلەن ،بۇ
داستىخان ئۇنىڭ ئورنىغا مۇسۇلمانالرنىڭ خەلىپىسى بولۇپ سايالنغان قېرىندىشى سۇاليمان
ئىبنى ئابدۇلمەككە تاپشۇرۇلىدۇ.
كىشىلەر داستىخاندىكى خىلمۇخىل ئۈنچە مەرۋايتىالرنى كۆرۈپ ھەيران قالىدۇ.
بەزىلەر :بۇ ،داۋۇد ئەلەيھىسساالمنىڭ ئوغلى سۇاليمان ئەلەيھىسساالمدىن قالغان داستىخان
بولۇشى مۇمكىن -،دېيىشىدۇ.

*******
ﭼ ﭽ ﭾ ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﮈ ﮉ ﮊﮋ
ﮌ ﮍ ﮎ ﮏ ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ﮖﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ ﮜﮝ ﮞ ﮟ
ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ﮦﮧ ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ﯓ ﯔ ﯕ
ﯖ ﯗ ﯘ ﯙﯚ ﯛ ﯜ ﯝ ﯞ ﯟ ﯠﯡ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ
ﯧﯨ ﯩ ﯪ ﯫ ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ ﯲﯳ ﯴ ﯵ ﯶ ﯷ ﯸ ﯹ
ﯺﯻ
372

ئۆز ۋاقتىدا ﷲ ئېيتتى« :ئى مەريەم ئوغلى ئىسا! سەن كىشىلەرگە ،ﷲ نى قويۇپ
مەن بىلەن ئانامنى ئىككى ئىالھ قىلىۋېلىڭالر ،دېدىڭمۇ؟» ئىسا ئېيتتى(« :رەببىم!)
شەنىڭگە اليىق ئەمەس نەرسىلەردىن سېنى پاك دەپ ئېتىقاد قىلىمەنكى ،ماڭا ئېيتىشقا
تېگىشلىك بولمىغان سۆزلەرنى مەن ئېيتمايمەن ،ئەگەر مەن بۇ سۆزنى ئېيتقان بولسام،
ئۇنى سەن چوقۇم بىلىسەن (يەنى مېنىڭ ئۇنداق دېمىگەنلىكىم ساڭا مەلۇملۇق) .سەم
مېنىڭ زاتىمدىكىنى بىلىسەن ،مەن سېنىڭ زاتىڭدىكىنى بىلمەيمەن ،غەيبلەرنى ناھايىتى
ئوبدان بىلىسەن﴿ .﴾116مەن ئۇالرغا پەقەت سەن مېنى ئېيتىشقا بۇيرۇغان سۆزنى ،يەنى

مائىدە سۈرىسى

مېنىڭ پەرۋەردىگارىم ۋە سىلەرنىڭ پەرۋەردىگارىڭالر بولغان ﷲ غا ئىبادەت قىلىڭالر،
دېدىم .مەن ئۇالرنىڭ ئارىسىدا بولغان مۇددەتتە ،ئۇالرنىڭ ئەمەللىرىنى كۆزىتىپ تۇرغان
ئىدىم ،مېنى قەبزى روھ قىلغىنىڭدىن كېيىن ،ئۇالرنىڭ ئەمەللىرىنى سەن كۆزىتىپ تۇرغان
ئىدىڭ ،سەن ھەممە نەرسىدىن خەۋەردارسەن﴿ .﴾117ئەگەر ئۇالرغا ئازاب قىلساڭ ،ئۇالر
سېنىڭ بەندىلىرىڭدۇر( ،ئۇالرنى خالىغىنىڭچە تەسەررۇپ قىلىسەن)( ،ساڭا ھېچ ئەھەدى
تەئەررۇز قىاللمايدۇ) ،ئەگەر ئۇالرغا (يەنى ئۇالرنىڭ ئىچىدىكى تەۋبە قىلغانالرغا) مەغپىرەت
قىلساڭ ،سەن (ئىشىڭدا) غالىب ،ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچىدۇرسەن»﴿.﴾118

ئىسا ئەلەيھىسساالمنىڭ شېرىك ئەمەلدىن ئادا ـ جۇدا بولۇپ ،تەۋھىدكە
چاقىرىدىغانلىقى
ﷲ تائاال قىيامەت كۈنى بەندىسى ۋە پەيغەمبىرى ئىسا ئەلەيھىسساالمغا ،ئۇنى

ۋە ئۇنىڭ ئانىسىنى ئىالھ قىلىۋالغانالر ئالدىدا مۇنداق دەيدۇ«﴿ :ئى مەريەم ئوغلى
ئىسا! سەن كىشىلەرگە ،ﷲ نى قويۇپ مەن بىلەن ئانامنى ئىككى ئىالھ قىلىۋېلىڭالر،
دېدىڭمۇ؟»﴾ بۇ ﷲ تائاالنىڭ پۈتكۈل ئىنسانالر ئالدىدا خىرىستىئانالرغا قىلغان تەھدىت

سۆزى ۋە كايىشىدۇر.

قەتادە ۋە باشقىالرمۇ بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە شۇنداق دەيدۇ .قەتادە يەنە
مۇشۇ سۆزنىڭ قىيامەت كۈنى دېيىلىدىغانلىقىنى ﷲ تائاالنىڭ مۇشۇ ئايەتلەردىن كېيىنال
كېلىدىغان«﴿ :بۇ كۈن (يەنى قىيامەت كۈنى) راستچىلالرنىڭ راستچىللىقى ئۆزىگە پايدا
قىلىدىغان كۈندۇر»﴾ دېگەن ئايىتىنى دەلىل قىلىپ كەلتۈرىدۇ.
﴿ئىسا ئېيتتى(« :رەببىم!) شەنىڭگە اليىق ئەمەس نەرسىلەردىن سېنى پاك دەپ
ئېتىقاد قىلىمەنكى ،ماڭا ئېيتىشقا تېگىشلىك بولمىغان سۆزلەرنى مەن ئېيتمايمەن﴾ بۇ ئەڭ

ئەدەپلىك جاۋاب بېرىش ئۇسلۇبىدۇر .ئىبنى ئەبۇھاتەم ئەبۇ ھۇرەيرە رەزىيەلالھۇ ئەنھۇنىڭ
بۇ ھەقتە مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :ئىسا ئەلەيھىسساالمغا ئەدەپ بىلەن سۆز
قىلىشنىڭ بۇ خىل ئۇسۇلىنى ﷲ تائاال ئۆگەتكەن .بۇنى پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ
شۇنداق دېگەنلىكى رىۋايەت قىلىنىدۇ .سەۋرىمۇ تاۋۇسنىڭ بۇ ھەقتە شۇنداق دېگەنلىكىنى
بايان قىلغان.

﴿ئەگەر مەن بۇ سۆزنى ئېيتقان بولسام ،ئۇنى سەن چوقۇم بىلىسەن (يەنى مېنىڭ
ئۇنداق دېمىگەنلىكىم ساڭا مەلۇملۇق)﴾ يەنى :ئى پەرۋەردىگارىم! ئەگەر مۇشۇنداق دېگەن

بولسام ،ئەلۋەتتە ،سەن مېنىڭ شۇنداق دېگەنلىكىمنى بىلگەن بوالتتىڭ .چۈنكى ساڭا
ھېچ نەرسە مەخپىي ئەمەس ۋە ئۇنداق دېمىدىم ،ئۇنداق دېيىشنىمۇ ئويالپ قويمىدىم.

﴿سەم مېنىڭ زاتىمدىكىنى بىلىسەن ،مەن سېنىڭ زاتىڭدىكىنى بىلمەيمەن ،غەيبلەرنى
ناھايىتى ئوبدان بىلىسەن .مەن ئۇالرغا پەقەت سەن مېنى ئېيتىشقا بۇيرۇغان سۆزنى ،يەنى
مېنىڭ پەرۋەردىگارىم ۋە سىلەرنىڭ پەرۋەردىگارىڭالر بولغان ﷲ غا ئىبادەت قىلىڭالر،

373

دېدىم﴾ يەنى مەن ئۇالرغا پەقەت سەن مېنى دېيىشكە بۇيرۇغان :مېنىڭ ۋە سىلەرنىڭ
پەۋەردىگارىڭالر بولغان ﷲ تائاالغا ئىبادەت قىلىڭالر! -دېگەن سۆزنىال قىلدىم.
﴿مەن ئۇالرنىڭ ئارىسىدا بولغان مۇددەتتە ،ئۇالرنىڭ ئەمەللىرىنى كۆزىتىپ تۇرغان
ئىدىم ،مېنى قەبزى روھ قىلغىنىڭدىن كېيىن ،ئۇالرنىڭ ئەمەللىرىنى سەن كۆزىتىپ تۇرغان
ئىدىڭ ،سەن ھەممە نەرسىدىن خەۋەردارسەن﴾ ئەبۇ داۋۇد ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ

ئەنھۇنىڭ مۇنداق دېگەنلىكنى رىۋايەت قىلىدۇ :پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم بىزگە ۋەز ـ نەسىھەت
قىلىپ مۇنداق دېدى :ئى خااليىق! ﷲ تائاال﴿ :مەخلۇقاتالرنى دەسلەپتە قانداق ياراتقان
بولساق ،شۇ ھالىتىدە ئەسلىگە قايتۇرىمىز﴾((( دېگەن ئايىتىدە بايان قىلغاندەك ،ﷲ
تائاالنىڭ دەرگاھىغا ياالڭئاياغ ،كىيىمسىز ۋە خەتنە قىلىنمىغان ھالىتىڭالردا توپلىنسىلەر.
ئۇ كۈنى تۇنجى بولۇپ كىيىم كىيگۈزۈلىدىغان كىشى ئىبراھىم ئەلەيھىسساالمدۇر .مېنىڭ
ئۈممىتىمدىن بىر تۈركۈم كىشىلەر ئايرىپ چىقىرىلىپ ،دوزاخ تەرەپكە ئېلىپ كېتىلىدۇ.
مەن« :مېنىڭ ئۈممەتلىرىم! ئۈممەتلىرىم!» دەيمەن .ماڭا« :سەن ئۇالرنىڭ سەندىن
كېيىن نېمە ئىشالرنى قىلغانلىقىنى بىلمەيسەن» دېيىلىدۇ .مەن خۇددى ﷲ تائاالنىڭ
تەقۋادار بەندىسى ئىسا ئەلەيھىسساالم دېگەندەك﴿ :مەن ئۇالرغا پەقەت سەن مېنى ئېيتىشقا
بۇيرۇغان سۆزنى ،يەنى مېنىڭ پەرۋەردىگارىم ۋە سىلەرنىڭ پەرۋەردىگارىڭالر بولغان
ﷲ غا ئىبادەت قىلىڭالر ،دېدىم .مەن ئۇالرنىڭ ئارىسىدا بولغان مۇددەتتە ،ئۇالرنىڭ
ئەمەللىرىنى كۆزىتىپ تۇرغان ئىدىم ،مېنى قەبزى روھ قىلغىنىڭدىن كېيىن ،ئۇالرنىڭ
ئەمەللىرىنى سەن كۆزىتىپ تۇرغان ئىدىڭ ،سەن ھەممە نەرسىدىن خەۋەردارسەن .ئەگەر
ئۇالرغا ئازاب قىلساڭ ،ئۇالر سېنىڭ بەندىلىرىڭدۇر( ،ئۇالرنى خالىغىنىڭچە تەسەررۇپ
قىلىسەن)( ،ساڭا ھېچ ئەھەدى تەئەررۇز قىاللمايدۇ) ،ئەگەر ئۇالرغا (يەنى ئۇالرنىڭ
ئىچىدىكى تەۋبە قىلغانالرغا) مەغپىرەت قىلساڭ ،سەن (ئىشىڭدا) غالىب ،ھېكمەت بىلەن
ئىش قىلغۇچىدۇرسەن»﴾ دەيمەن .ماڭا« :ئۇ ئۈممەتلىرىڭ سەندىن كېيىن دىندىن

يېنىپ كەتكەن» دېيىلىدۇ .بۇ ھەدىسنى ئىمام بۇخارىمۇ رىۋايەت قىلغان.

﴿«ئەگەر ئۇالرغا ئازاب قىلساڭ ،ئۇالر سېنىڭ بەندىلىرىڭدۇر( ،ئۇالرنى خالىغىنىڭچە
تەسەررۇپ قىلىسەن)( ،ساڭا ھېچ ئەھەدى تەئەررۇز قىاللمايدۇ) ،ئەگەر ئۇالرغا (يەنى
ئۇالرنىڭ ئىچىدىكى تەۋبە قىلغانالرغا) مەغپىرەت قىلساڭ ،سەن (ئىشىڭدا) غالىب ،ھېكمەت
بىلەن ئىش قىلغۇچىدۇرسەن»﴾ يەنى خاالش ۋە قارار قىلىش پەقەت ﷲ تائاالغىال

374

خاستۇر .چۈنكى ﷲ تائاال خالىغىنىنى قىلىدىغان ،قىلغىنىدىن سورالمايدىغان زاتتۇر.
ئۇنىڭ مەخلۇقاتلىرى قىلمىشلىرىدىن سورىلىدۇ.
بۇ سۆز :ﷲ تائاالنىڭ ئايالى ،بالىسى بار دەپ ،ﷲ تائاالغا ۋە ﷲ تائاالنىڭ
پەيغەمبىرىگە يالغان سۆزلىگەن خىرىستىئانالردىن ئادا ـ جۇدا بولۇشنىمۇ ئۆز ئىچىگە
ئالىدۇ .ﷲ تائاال ئۇالرنىڭ مۇنداق سۈپەتلىرىدىن پاكتۇر ۋە ئۈستۈندۇر .بۇ ناھايىتىمۇ
ئۇلۇغ بىر ئايەت بولۇپ ،ھەدىستە پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ بىر كېچىسى تاڭ ئاتقىچە
ئاشۇ ئايەتلەرنى (نامازدا) تەكرار ـ تەكرار ئوقۇغانلىقى بايان قىلىنىدۇ.
((( ئەنبىيا سۈرىسى 104ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

مائىدە سۈرىسى

*******
ﯼ ﯽ ﯾ ﯿ ﰀ ﰁ ﰂﰃ ﰄ ﰅ ﰆ ﰇ ﰈ ﰉ ﰊ ﰋ ﰌﰍ
ﰎ ﰏ ﰐ ﰑ ﰒﰓ ﰔ ﰕ ﰖ ﰗ ﰘ ﰙ ﰚ ﰛ ﰜ ﰝﰞ ﰟ ﰠ ﰡ
ﰢﰣﰤ
ﷲ ئېيتىدۇ« :بۇ كۈن (يەنى قىيامەت كۈنى) راستچىلالرنىڭ راستچىللىقى ئۆزىگە
پايدا قىلىدىغان كۈندۇر ،ئۇالر ئاستىدىن ئۆستەڭالر ئېقىپ تۇرىدىغان جەننەتلەردە
مەڭگۈ قالىدۇ ،ﷲ ئۇالردىن رازى بولىدۇ ،ئۇالر ﷲ دىن مەمنۇن بولىدۇ ،بۇ زور
بەختتۇر»﴿ .﴾119ئاسمانالرنىڭ ،زېمىننىڭ ۋە ئۇالردىكى مەۋجۇداتنىڭ پادىشاھلىقى
ﷲ غا مەنسۇپتۇر ،ﷲ ھەر نەرسىگە قادىردۇر﴿.﴾120

قىيامەت كۈنىدە پەقەت راستچىللىقنىڭال ئەسقاتىدىغانلىقى
ﷲ تائاال ئۆزىنىڭ بەندىسى ۋە پەيغەمبىرى بولغان ئىسا ئەلەيھىسساالمغا ﷲ تائاالنىڭ
ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىنى يالغانچى دېگەن كاپىر خىرىستىئانالردىن قانداق ئادا ـ جۇدا بولۇش
ۋە ئۇالرغا قانداق جاۋاب بېرىش ھەققىدە مۇنداق دەيدۇ«﴿ :بۇ كۈن (يەنى قىيامەت كۈنى)
راستچىلالرنىڭ راستچىللىقى ئۆزىگە پايدا قىلىدىغان كۈندۇر﴾ زەھھاك بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى
ھەققىدە ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :بۇ كۈن
ﷲ تائاالنى بىر دەپ بىلىش ئەقىدىسىدە تۇرغان كىشىلەرگە شۇ ئەقىدىسى ئەسقاتىدىغان
كۈندۇر﴿ .ئۇالر ئاستىدىن ئۆستەڭالر ئېقىپ تۇرىدىغان جەننەتلەردە مەڭگۈ قالىدۇ﴾.
﴿ﷲ ئۇالردىن رازى بولىدۇ ،ئۇالر ﷲ دىن مەمنۇن بولىدۇ﴾ ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق
دەيدۇ(﴿ :ئۇالر ئېرىشىدىغان) ﷲ نىڭ رازىلىقى (جەننەت نېئمەتلىرىنىڭ ھەممىسىدىن)
كاتتىدۇر ،بۇ چوڭ بەختتۇر﴾
﴿بۇ زور بەختتۇر﴾ يەنى بۇ ئۇتۇقنىڭ ئەڭ كاتتىسىدۇر .ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق
دەيدۇ﴿ :ئىشلىگۈچىلەر مۇشۇنداق زور بەختكە ئېرىشىش ئۈچۈن ئىشلىسۇن﴾(((﴿ ،قىزىققۇچىالر
(((
شۇنىڭغا قىزىقسۇن!﴾
﴿ئاسمانالرنىڭ ،زېمىننىڭ ۋە ئۇالردىكى مەۋجۇداتنىڭ پادىشاھلىقى ﷲ غا مەنسۇپتۇر،
ﷲ ھەر نەرسىگە قادىردۇر﴾ يەنى ﷲ ھەممە نەرسىنى ياراتقان ،ھەممە نەرسىگە ئىگە بولغان،

ھەممە نەرسىنى ئۆزىنىڭ خالىغىنىچە ئورۇنالشتۇرىدىغان ۋە ھەممە نەرسىنى قىالاليدىغان
زاتتۇر .چۈنكى ھەممە نەرسە ئۇنىڭ مۈلكىدۇر ۋە ئىگىدارچىلىقىدىدۇر .ھەممە نەرسە ئۇنىڭ
ئىرادىسىگە بويسۇنىدۇ .ئۇنىڭ ئوخشىشى ،ياردەمچىسى ،ھەمراھى ،بالىسى ،ئاتا ـ ئانىسى ۋە
((( تەۋبە سۈرىسى 72ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( ساففات سۈرىسى 61ـ ئايەت.

375

ئايالى يوقتۇر .ئۇنىڭدىن باشقا ئىالھ ھەم يوقتۇر .ئۇنىڭدىن باشقا پەرۋەردىگارمۇ يوقتۇر.
ئىبنى ۋەھب ئابدۇلالھ ئىبنى ئەمر رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت
قىلىدۇ :مائىدە سۈرىسى ئەڭ ئاخىرىدا چۈشكەن سۈرىدۇر.
ﷲ سۇبھانەھۇ ۋەتائاالنىڭ پەزلى مەرھەمىتى بىلەن مائىدە سۈرىسىنىڭ تەپسىرى
تۈگىدى.

376

ئەنئام سۈرىسى
مەككىدە نازىل بولغان 165 ،ئايەت
ئەنئام سۈرىسىنىڭ پەزىلىتى ۋە نازىل بولغان ۋاقتى
ئەۋفىي ،ئىكرىمە ۋە ئەتا قاتارلىقالر ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇنىڭ :ئەنئام
سۈرىسى مەككىدە چۈشتى -،دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ.
ئىمام تەبەرانى ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت
قىلىدۇ :ئەنئام سۈرىسى مەككىدە بىر كېچىسى (ئۇ سۈرىنىڭ ئەتراپىدا 70مىڭ پەرىشتە
ئاۋازلىق تەسبىھ ئېيتقان ھالدا) بىراقال چۈشكەن.
سۇددى مۇررەدىن ئابدۇلالھنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :ئەنئام
سۈرىسى 70مىڭ پەرىشتە ئۇزىتىپ قويغان ھالەتتە چۈشتى.

ﭑﭒﭓ

ﭑ ﭒ ﭓ ﭔ ﭕ ﭖ ﭗ ﭘ ﭙﭚ ﭛ ﭜ ﭝ
ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨﭩ ﭪ ﭫ ﭬﭭ
ﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ ﭳ ﭴ ﭵ ﭶ ﭷﭸ ﭹ ﭺ ﭻ ﭼ ﭽ
ﭾﭿ
ناھايىتى شەپقەتلىك ۋە مېھرىبان ﷲ نىڭ ئىسمى بىلەن باشاليمەن
جىمى ھەمدۇسانا ئاسمانالرنى ۋە زېمىننى ياراتقان ،زۇلمەتلەرنى
ۋە نۇرنى پەيدا قىلغان ﷲ غا خاستۇر! ئاندىن (يەنى
مۇشۇنداق دەلىللەرنى كۆرۈپ تۇرۇپ) كاپىرالر

پەرۋەردىگارىغا باشقىالرنى شېرىك كەلتۈرىدۇ﴿ .﴾1ﷲ سىلەرنى (يەنى سىلەرنىڭ ئاتاڭالر
ئادەمنى) اليدىن ياراتتى ،ئاندىن ئەجىلىڭالرنى بېكىتتى ،سىلەرنىڭ تىرىلىدىغان) ۋاقتىڭالر
ﷲ نىڭ دەرگاھىدا مەلۇمدۇر ،ئاندىن سىلەر ئى -كۇففارالر! (ئۆلگەندىن كېيىن تىرىلىشكە)
شەك كەلتۈرىسىلەر﴿ .﴾2ئاسمانالردا ۋە زېمىندا (ئىبادەت قىلىنىشقا تېگىشلىك) ﷲ ئەنە
شۇدۇر ،ئۇ سىلەرنىڭ يوشۇرۇن ۋە ئاشكارا ئىشىڭالرنى( ،ياخشى -يامان) قىلمىشىڭالرنى
بىلىپ تۇرىدۇ﴿.﴾3

اﷲ تائاالنىڭ كاتتا ۋە قۇدرەتلىك ھۆكۈمران زات ئىكەنلىكىگە ھەمدۇسانا
ئېيتىش
ﷲ تائاال ئۆزىنىڭ ئاسمانالرنى ۋە بەندىلىرىنىڭ ياشىشى ئۈچۈن زېمىننى ياراتقانلىقى،
زۇلمەتلەرنى ۋە نۇرنى بەندىلىرىنىڭ كېچە ـ كۈندۈز پايدىلىنىشىغا اليىق رەۋىشتە پەيدا
قىلىپ بەرگەنلىكى ئۈچۈن ئۆز -ئۆزىنى ماختىغان ۋە ھەمدۇسانا ئېيتقان ھالدا مۇنداق
دېدى﴿ :جىمى ھەمدۇسانا ئاسمانالرنى ۋە زېمىننى ياراتقان ،زۇلمەتلەرنى ۋە نۇرنى پەيدا
قىلغان ﷲ غا خاستۇر﴾ بۇ يەردە “زۇلمەتلەر” كۆپلۈك قوشۇمچىسى بىلەن“ ،نۇر” ﷲ تائاالنىڭ
نۇرى دەپ بىرلىك شەكىلدە كەلدى .بۇنداق بولۇشىدىكى سەۋەب ،نۇرنىڭ زۇلمەتلەردىن ئەال
بولغانلىقى ئۈچۈندۇر .شۇنىڭدەك﴿ :بۇ مېنىڭ توغرا يولۇمدۇر ،شۇ يولدا مېڭىڭالر ،ناتوغرا
يولالردا ماڭماڭالر ،ئۇالر سىلەرنى ﷲ نىڭ يولىدىن ئايرىۋېتىدۇ﴾((( دېگەن ئايەتتىمۇ توغرا
يول« :بۇ مېنىڭ توغرا يولۇم» دەپ بىرلىك شەكىلدە كەلدى .ناتوغرا يولالر« :ناتوغرا يولالردا
ماڭماڭالر» دەپ كۆپلۈك قوشۇمچىسى بىلەن كەلدى.
﴿ئاندىن (يەنى مۇشۇنداق دەلىللەرنى كۆرۈپ تۇرۇپ) كاپىرالر پەرۋەردىگارىغا باشقىالرنى
شېرىك كەلتۈرىدۇ﴾ يەنى ﷲ تائاال بەندىلىرىگە مۇشۇنداق نېئمەت بەرسىمۇ ،بەندىلىرىنىڭ

ئىچىدىن بەزىسى كاپىر بولدى ،شېرىك كەلتۈردى ۋە :ﷲ تائاالنىڭ ئايالى ،بالىسى بار-،
دېدى .ﷲ تائاال ئۇالرنىڭ بۇ بوھتانلىرىدىن پاكتۇر.

378

﴿ﷲ سىلەرنى (يەنى سىلەرنىڭ ئاتاڭالر ئادەمنى) اليدىن ياراتتى﴾ يەنى ﷲ تائاال
بەندىلەرنىڭ ئاتسى ۋە ئەسلى بولغان ئادەمنى (اليدىن ياراتتى) ،ئىنسانالر شۇ ئادەمدىن
كۆپىيىپ شەرق ـ غەربلەرگە تارقالدى﴿ .ئاندىن ئەجىلىڭالرنى بېكىتتى ،سىلەرنىڭ تىرىلىدىغان)
ۋاقتىڭالر ﷲ نىڭ دەرگاھىدا مەلۇمدۇر﴾.
سەئىد ئىبنى جۇبەير ئىبنى ئابباسنىڭ﴿ :ئاندىن ئەجىلىڭالرنى بېكىتتى﴾ دېگەن
ئايەتتىن «ئۆلۈم» ۋە﴿ :سىلەرنىڭ تىرىلىدىغان) ۋاقتىڭالر ﷲ نىڭ دەرگاھىدا مەلۇمدۇر﴾

دېگەن ئايەتتىن «ئاخىرەت» كۆزدە تۇتۇلىدۇ -،دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ .مۇجاھىد،
ئىكرىمە ،سەئىد ئىبنى جۇبەير ،ھەسەن ،قەتادە ،زەيد ئىبنى ئەسلەم ،زەھھاك ،ئەتىيە،
سۇددى ،مۇقاتىل ئىبنى ھەييان ۋە باشقىالردىنمۇ بۇ ھەقتە شۇنداق رىۋايەت قىلىندى.
((( ئەنئام سۈرىسى 153ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

ئەنئام سۈرىسى

ئىبنى ئابباس ۋە مۇجاھىد﴿ :ئاندىن ئەجىلىڭالرنى بېكىتتى﴾ دېگەن ئايەتتىن دۇنيانىڭ
مۇددىتى ۋە ﴿(سىلەرنىڭ تىرىلىدىغان) ۋاقتىڭالر ﷲ نىڭ دەرگاھىدا مەلۇمدۇر﴾ دېگەن
ئايەتتىن ئىنساننىڭ تاكى ئۆلگىچە بولغان ئۆمرى كۆزدە تۇتۇلىدۇ -،دېدى.
بۇ مەنىنىڭ ﷲ تائاالنىڭ﴿ :ﷲ سىلەرنى كېچىسى ئۇخلىتىدۇ ،كۈندۈزدىكى قىلغان
ئىشلىرىڭالرنى بىلىپ تۇرىدۇ ،ئاندىن بەلگىلەنگەن مۇددەتكىچە ياشىشىڭالر ئۈچۈن ،كۈندۈزدە
سىلەرنى ئويغىتىدۇ﴾((( دېگەن ئايىتىدىن ئېلىنغانلىقى ئېھتىمالغا يېقىندۇر.
﴿(سىلەرنىڭ تىرىلىدىغان) ۋاقتىڭالر ﷲ نىڭ دەرگاھىدا مەلۇمدۇر﴾ يەنى ﷲ تائاالدىن
باشقىسى ئۇنى بىلمەيدۇ .بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى بەزى ئىشالرنى ﷲ تائاالدىن باشقىسىنىڭ
بىلمەيدىغانلىقى جەھەتتىن تۆۋەندىكى ئايەتلەرنىڭ مەنىسىگە ئوخشايدۇ.
﴿(ئى مۇھەممەد!) ئۇالر سەندىن قىيامەتنىڭ قاچان بولىدىغانلىقىنى سورايدۇ .ئېيتقىنكى،
«ئۇنىڭ قاچان بولىدىغانلىقىنى پەقەت پەرۋەردىگارىم (ﷲ) بىلىدۇ ،ئۇنى پەقەت ئۆزى
بەلگىلىگەن ۋاقىتتا مەيدانغا چىقىرىدۇ﴾(((﴿ ،ئۇالر سەندىن قىيامەتنىڭ قاچان بولىدىغانلىقىنى
سورايدۇ .سەن ئۇنى قانداقمۇ بايان قىلىپ بېرەلەيسەن؟ ئۇنى بىلىش پەرۋەردىگارىڭغا
خاستۇر﴾(((.
﴿ئاندىن سىلەر ئى -كۇففارالر! (ئۆلگەندىن كېيىن تىرىلىشكە) شەك كەلتۈرىسىلەر﴾

سۇددى ۋە باشقىالر :بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ،سىلەر قىيامەت توغرىسىدا شەك كەلتۈرىسىلەر
دېگەنلىكتۇر -،دېدى.

﴿ئاسمانالردا ۋە زېمىندا (ئىبادەت قىلىنىشقا تېگىشلىك) ﷲ ئەنە شۇدۇر ،ئۇ سىلەرنىڭ
يوشۇرۇن ۋە ئاشكارا ئىشىڭالرنى( ،ياخشى ـ يامان) قىلمىشىڭالرنى بىلىپ تۇرىدۇ﴾ يەنى

ئاسمان ۋە زېمىندا مەقسەتلەر تىلىنىدىغان ئۇ زات ﷲ تائاالدۇر .ئاسمان ۋە زېمىندىكى بارلىق
مەخلۇقاتالر ﷲ تائاالغا ئىبادەت قىلىدۇ ،ئۇنى بىر دەپ تونۇيدۇ ،ئۇنىڭ ئىالھ ئىكەنلىكىنى
ئېتىراپ قىلىدۇ .جىنالر ۋە ئىنسانالردىن كاپىر بولغانلىرىدىن باشقىسى ئۇنىڭ رەھمىتىنى ئۈمىد
قىلغان ۋە ئازابىدىن قورققان ھالدا ئۇنىڭغا دۇئا قىلىدۇ.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :ﷲ ئاسماندىمۇ ئىالھتۇر ،زېمىندىمۇ ئىالھتۇر﴾
يەنى ﷲ تائاال ئاسماندىكى ۋە زېمىندىكى مەخلۇقاتالرنىڭ ئىالھىدۇر .ئۇ سىلەرنىڭ يوشۇرۇن
ۋە ئاشكارا ئىشلىرىڭالرنى بىلىپ تۇرىدىغان زاتتۇر.

(((

﴿(ياخشى -يامان) قىلمىشىڭالرنى بىلىپ تۇرىدۇ﴾ يەنى ئۇ سىلەرنىڭ بارلىق ئىشىڭالرنى
ۋە ئۇ ئىشىڭالرنىڭ ياخشى -يامىنىنى بىلىپ تۇرغۇچىدۇر.

*******
((( ئەنئام سۈرىسى 60ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( ئەئراف سۈرىسى 187ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( نازىئات سۈرىسى 42ــــ 44ـ ئايەتكىچە.
((( زۇخرۇف سۈرىسى 84ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

379

ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﮈ ﮉ ﮊ ﮋ ﮌ ﮍ ﮎ ﮏ ﮐﮑ
ﮒﮓﮔﮕﮖ ﮗﮘﮙﮚ ﮛﮜ ﮝﮞﮟﮠﮡﮢﮣ
ﮤﮥﮦ ﮧﮨ ﮩﮪﮫﮬﮭﮮ ﮯﮰﮱ
ﯓﯔﯕﯖﯗﯘ ﯙﯚ
ئۇالر پەرۋەردىگارىنىڭ ئايەتلىرىدىن بىرەر ئايەت كەلسىال ئۇنىڭدىن باش تارتىدۇ﴿.﴾4
ئۇالرغا (ﷲ تەرىپىدىن) ھەق كىتاب (يەنى قۇرئان) كېلىۋىدى ،ئۇالر ئۇنىڭغا چىنپۈتمىدى،
ئۇزاققا قالماي ئۇالرغا ئۆزلىرى مەسخىرە قىلغان نەرسىنىڭ خەۋەرلىرى كېلىدۇ (يەنى ئۇالرغا
ئازاب نازىل بولۇپ ،ئۆزلىرى مەسخىرە قىلغان نەرسىنىڭ خەۋىرى ئېنىق بولىدۇ)﴿ .﴾5ئۇالردىن
بۇرۇن ئۆتكەن نۇرغۇن ئۈممەتلەرنى ھاالك قىلغانلىقىمىزنى ئۇالر كۆرمىدىمۇ؟ (يەنى ئۇنىڭدىن
ئىبرەت ئالمىدىمۇ؟) ئۇالرنى زېمىندا سىلەرنى يەرلەشتۈرمىگەن بىر شەكىلدە يەرلەشتۈرگەن
ئىدۇق ،ئۇالرغا مول يامغۇرالر ياغدۇرۇپ بەرگەن ئىدۇق ،ئۆستڭلەرنى ئۇالرنىڭ ئاستىدىن
ئېقىپ تۇرىدىغان قىلغان ئىدۇق ،ئاندىن كېيىن ئۇالرنى قىلغان گۇناھلىرى تۈپەيلىدىن ھاالك
قىلدۇق ،ئۇالردىن كېيىن باشقا خەلقنى پەيدا قىلدۇق﴿.﴾6

مۇشرىكالرنىڭ تەرسالىق قىلمىشلىرىغا قارىتا تەھدىت سېلىنغانلىقى
﴿ئۇالر پەرۋەردىگارىنىڭ ئايەتلىرىدىن بىرەر ئايەت كەلسىال ئۇنىڭدىن باش تارتىدۇ﴾ ﷲ
تائاال بۇ ئايەتتە ئۆزىنىڭ ئايەتلىرىنى ئىنكار قىلغان ،تەرسالىق قىلغان مۇشرىكالرنىڭ ئۇالرغا
مەيلى قاچانال بولمىسۇن ،ﷲ تائاالنىڭ بىرلىكىنى ۋە ﷲ تائاال تەرىپىدىن ئەۋەتىلگەن
ھۆرمەتلىك پەيغەمبەرلەرنىڭ راستچىللىقىنى ئىسپاتاليدىغان بىرەر دەلىل -ئىسپات ۋە
مۆجىزە كەلسىال ،ئۇالرنىڭ بۇنىڭدىن يۈز ئۆرۈيدىغانلىقىدىن ،ئۇنىڭغا پىسەنت ۋە پەرۋا
قىلمايدىغانلىقىدىن خەۋەر بەردى.
﴿ئۇالرغا (ﷲ تەرىپىدىن) ھەق كىتاب (يەنى قۇرئان) كېلىۋىدى ،ئۇالر ئۇنىڭغا
چىنپۈتمىدى ،ئۇزاققا قالماي ئۇالرغا ئۆزلىرى مەسخىرە قىلغان نەرسىنىڭ خەۋەرلىرى كېلىدۇ
(يەنى ئۇالرغا ئازاب نازىل بولۇپ ،ئۆزلىرى مەسخىرە قىلغان نەرسىنىڭ خەۋىرى ئېنىق بولىدۇ)﴾

380

بۇ ئۇالرنىڭ ھەقنى ئىنكار قىلغانلىقى ئۈچۈن ،ئۇالرغا سېلىنغان تەھدىت ۋە ئاگاھالندۇرۇشتۇر.
ئۇ تەھدىت ئۇالر ئىشەنمىگەن قۇرئاندا خەۋەر بېرىلگەن ئازابنىڭ ئۇالرغا چوقۇم كېلىشى ۋە
ئىشەنمىگەنلىكىنىڭ ئاقىۋىتىگە قېلىشى ،شۇنداقال ئىشەنمىگەنلىكىنىڭ ئازابىنى تېتىشىدۇر.

ئاندىن كېيىن ،ﷲ تائاال ئۇالرغا غەزەپ قىلىپ ئىلگىرى ئۆتكەن ،ئۇالردىن كۈچلۈك،
سانى كۆپ ،مال ۋە ئەۋالدى جىق ،زېمىنالردىن پايدىلىنىشتا ئۇ زېمىنالرنى ئاۋاتالشتۇرۇشتا
ئىقتىدارلىق بولغان قەۋملەرگە كەلگەن دۇنيالىق ئازاب ۋە جازاالرنىڭ ئۇالرغىمۇ يېتىپ
قېلىشىدىن ئاگاھالندۇرۇپ مۇنداق دېدى﴿ :ئۇالردىن بۇرۇن ئۆتكەن نۇرغۇن ئۈممەتلەرنى
ھاالك قىلغانلىقىمىزنى ئۇالر كۆرمىدىمۇ؟ (يەنى ئۇنىڭدىن ئىبرەت ئالمىدىمۇ؟) ئۇالرنى زېمىندا
سىلەرنى يەرلەشتۈرمىگەن بىر شەكىلدە يەرلەشتۈرگەن ئىدۇق﴾ يەنى ئۇالرغا دۇنيا ،باال ـ چاقا،

ئەنئام سۈرىسى

ئۇزۇن ئۆمۈر ،يۇقىرى مەرتىۋە ۋە باياشات تۇرمۇش ئاتا قىلدۇق .ئۇالرنىڭ ئەسكەرلىرىنى كۆپ
قىلدۇق.
﴿ئۇالرغا مول يامغۇرالر ياغدۇرۇپ بەرگەن ئىدۇق ،ئۆستەڭالرنى ئۇالرنىڭ ئاستىدىن ئېقىپ
تۇرىدىغان قىلغان ئىدۇق﴾ يەنى بىز ئۇالرنىڭ ئاستا ـ ئاستا گۇناھالرغا پېتىشى ئۈچۈن ۋە

ئۇالرغا مۆھلەت بېرىش يۈزىسىدىن يامغۇرالرنى ئۇالرغا كۆپ ياغدۇرۇپ بەردۇق .بۇالقالرنى
كۆپلەپ چىقىرىپ بەردۇق.
﴿ئاندىن كېيىن ئۇالرنى قىلغان گۇناھلىرى تۈپەيلىدىن ھاالك قىلدۇق﴾ يەنى بىز
ئۇالرنى (ئۇالرنىڭ) قىلغان ئەسكىلىكلىرى ۋە ئۆتكۈزگەن خاتالىقلىرىنىڭ سەۋەبى بىلەن ھاالك
قىلدۇق.
﴿ئۇالردىن كېيىن باشقا خەلقنى پەيدا قىلدۇق﴾ يەنى بۇرۇنقىالر يوقىلىپ ،چۆچەكلەردە
سۆزلىنىدىغان كىشىلەرگە ئايالندى .ئۇالردىن كېيىن سىناش ئۈچۈن باشقا بىر ئەۋالدنى پەيدا
قىلدۇق .بۇالرمۇ بۇرۇنقىالر قىلغاندەك خاتا ئىشالرنى ،ئەسكىلىكلەرنى قىلدى .شۇنىڭ بىلەن
بۇالرمۇ ئۇالرغا ئوخشاشال ھاالك قىلىندى.
ئى كاپىرالر! ئۇالرغا كەلگەن ھاالك قىلىشنىڭ سىلەرگىمۇ كېلىشىدىن ساقلىنىڭالر .سىلەر
ﷲ تائاالنىڭ ئالدىدا ئۇالردىن ئەزىز ئەمەس ،لېكىن سىلەر ئىنكار قىلىۋاتقان بۇ پەيغەمبەر ﷲ
تائاالنىڭ ئالدىدا ئۇالرنىڭ پەيغەمبەرلىرىدىن ھۆرمەتلىكتۇر .شۇنىڭ ئۈچۈن ،ﷲ تائاالنىڭ
مېھرىبانلىقى ۋە ياخشىلىقى بولمىسا ئىدى ،ئۇالرغا قارىغاندا ،سىلەر ئازابقا ۋە جازانىڭ تېز
كېلىشىگە ئەڭ ھەقلىق ئىدىڭالر.

*******
ﯛﯜﯝﯞ ﯟﯠﯡﯢ ﯣﯤﯥ ﯦ ﯧﯨ ﯩﯪﯫ
ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰﯱ ﯲ ﯳ ﯴ ﯵ ﯶ ﯷ ﯸ ﯹ ﯺ ﭑ ﭒ ﭓ
ﭔﭕﭖﭗﭘ ﭙﭚﭛﭜﭝﭞﭟﭠ
ﭡﭢﭣﭤ ﭥﭦ ﭧﭨ ﭩﭪﭫﭬﭭﭮ
ﭯﭰ ﭱ ﭲﭳ
(ئى مۇھەممەد!) بىز ساڭا (ئۇالر تەلەپ قىلغاندەك) قەغەزگە يېزىلغان بىر كىتابنى نازىل
قىلغان ،كاپىرالر ئۇنى قوللىرى بىلەن تۇتۇپ كۆرگەن تەقدىردىمۇ ،ئۇالر ،شەكسىزكى ،بۇ
پەقەت روشەن سېھرىدۇر ،دەيتتى ،چۈنكى ئۇالرنىڭ غەرىزى ئەڭ روشەن دەلىل كەلگەندىمۇ
ئىمان ئېيتماسلىقتۇر﴿ .﴾7ئۇالر« :ئۇنىڭغا (يەنى مۇھەممەد ئەلەيھىسساالمنىڭ پەيغەمبەرلىكىگە
گۇۋاھ بولۇپ) نېمىشقا بىر پەرىشتە چۈشمىدى؟» دەيدۇ ،ئەگەر ئۇنىڭغا بىرەر پەرىشتە
چۈشۈرگەن بولساق ،ئۇالرنىڭ ئىشى تۈگىگەن بوالتتى (يەنى بۇ چاغدا ھەقنى ئىنكار قىلسا،
ھاالك قىلىناتتى) ،ئۇالرغا مۆھلەت بېرىلمەيتتى﴿ .﴾8بىز پەيغەمبەرنى پەرىشتىدىن قىلغان

381

تەقدىردىمۇ ،ئەلۋەتتە ،ئۇنى ئىنسان شەكلىدە قىالتتۇق ،ئۇالرنى يەنى شۈبھىگە چۈشۈرەتتۇق
(يەنى ئۇالر پەرىشتىنى ئىنسان شەكلىدە كۆرگەندە« :بۇ ئىنسان ،ئەمما پەرىشتە ئەمەس»
دەيتتى)﴿ .﴾9سەندىن ئىلگىرى ئۆتكەن پەيغەمبەرلەر (كاپىرالر تەرىپىدىن) مەسخىرە قىلىندى،
مەسخىرە قىلغۇچىالر مەسخىرە قىلغانلىقلىرىنىڭ ئاقىۋىتىنى كۆردى﴿( .﴾10ئى مۇھەممەد! بۇ
مەسخىرە قىلغۇچىالرغا) ئېيتقىنكى« ،زېمىندا سەير قىلىڭالر ،ئاندىن پەيغەمبەرلىرىنى ئىنكار
قىلغانالرنىڭ ئاقىۋىتىنىڭ قانداق بولغانلىقىنى كۆزدىن كەچۈرۈڭالر»﴿.﴾11

تەرسالىق قىلغۇچىالرنىڭ ئەيىبلەنگەنلىكى ۋە ئۇالرنىڭ پەيغەمبەرلەرنىڭ
ئىنساندىن ئەۋەتىلگەنلىكىگە قايىل بولمىغانلىقى
ﷲ تائاال بۇ يەردە مۇشرىكالرنىڭ تەرسالىق قىلغانلىقىدىن ۋە ھەقكە بويۇن تولغاپ ،ھەق

ئۈستىدە تاالش -تارتىش قىلىپ جېدەللەشكەنلىكىدىن خەۋەر بېرىپ مۇنداق دېدى(﴿ :ئى
مۇھەممەد!) بىز ساڭا (ئۇالر تەلەپ قىلغاندەك) قەغەزگە يېزىلغان بىر كىتابنى نازىل قىلغان ،كاپىرالر
ئۇنى قوللىرى بىلەن تۇتۇپ كۆرگەن تەقدىردىمۇ﴾ يەنى ئۇالر ئۇ كىتابنى ۋە ئۇنىڭ چۈشكەنلىكىنى ئۆز
كۆزلىرى بىلەن كۆرگەن تەقدىردىمۇ ﴿ئۇالر ،شەكسىزكى ،بۇ پەقەت روشەن سېھرىدۇر ،دەيتتى﴾.

بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ،ﷲ تائاال كاپىرالرنىڭ ماددىي نەرسىلەرگىمۇ ئىشەنمەي ،چوڭچىلىق
قىلىپ شۇنداق قىلغانلىقىدىن خەۋەر بېرىپ كەلگەن تۆۋەندىكى ئايەتنىڭ مەنىسىگە ئوخشايدۇ.
﴿بىز ئۇالرغا ئاسماندىن بىر ئىشىك ئېچىپ بەرگەن ،ئۇالر ئۇنىڭدىن ئاسمانغا ئۆرلەپ (ئالەمى
ئەرۋاھنى ،پەرىشتىلەرنى كۆرگەن تەقدىردىمۇ) ئۇالر چوقۇم« :كۆزلىرىمىز باغلىنىپ قالدى ،بەلكى
سېھىرلەنگەن قەۋم بولۇپ قالساق كېرەك» دېيىشىدۇ﴾﴿ (((،ئەگەر ئۇالر ئاسماننىڭ بىر پارچىسى
چۈشۈپ كەتكەنلىكىنى كۆرسە« :بۇ توپالشقان بۇلۇتتۇر» دەيدۇ﴾(((.
﴿ئۇالر« :ئۇنىڭغا (يەنى مۇھەممەد ئەلەيھىسساالمنىڭ پەيغەمبەرلىكىگە گۇۋاھ بولۇپ) نېمىشقا
بىر پەرىشتە چۈشمىدى؟» دەيدۇ﴾ يەنى :ﷲ تائاالنىڭ ئازابىدىن قورقۇتقىلى نېمە ئۈچۈن بىرەر

پەرىشتە مۇھەممەد ئەلەيھىسساالم بىلەن بىللە چۈشمىدى؟ -دەيدۇ.

﴿ئەگەر ئۇنىڭغا بىرەر پەرىشتە چۈشۈرگەن بولساق ،ئۇالرنىڭ ئىشى تۈگىگەن بوالتتى (يەنى بۇ
چاغدا ھەقنى ئىنكار قىلسا ،ھاالك قىلىناتتى) ،ئۇالرغا مۆھلەت بېرىلمەيتتى﴾ يەنى ئۇالر شۇ ھالىتى

382

بىلەن تۇرغاندا ،ئۇالرغا پەرىشتە چۈشۈرۈلسە ،ئەلۋەتتە ،ئۇالرغا ﷲ تائاال تەرىپىدىن بىر ئازاب
كەلگەن بوالتتى.

ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :پەرىشتىلەرنى پەقەت ھەق ئاساسىدا (يەنى ئازاب نازىل
قىلىشىمىز مۇقەررەر بولغان چاغدىال) نازىل قىلىمىز ،بۇ چاغدا ئۇالرغا مۆھلەت بېرىلمەيدۇ (يەنى
ئۇالرنىڭ ئازابى كېچىكتۈرۈلمەيدۇ)﴾(((﴿ ،ئۇالر (يەنى مۇشرىكالر) (ئۆزلىرىنىڭ جېنىنى ئېلىش
((( ھىجر سۈرىسى 14ــــ 15ـ ئايەتلەر.
((( تۇر سۈرىسى 44ـ ئايەت.
((( ھىجر سۈرىسى 8ـ ئايەت.

ئەنئام سۈرىسى

ئۈچۈن چۈشكەن) پەرىشتىلەرنى كۆرگەن كۈنى گۇناھكارالرغا خۇش خەۋەر بولمايدۇ ،پەرىشتىلەر
ئۇالرغا(« :سىلەرگە جەننەت) ھارامدۇر» دەيدۇ﴾(((.
﴿بىز پەيغەمبەرنى پەرىشتىدىن قىلغان تەقدىردىمۇ ،ئەلۋەتتە ،ئۇنى ئىنسان شەكلىدە
قىالتتۇق ،ئۇالرنى يەنى شۈبھىگە چۈشۈرەتتۇق (يەنى ئۇالر پەرىشتىنى ئىنسان شەكلىدە كۆرگەندە:
«بۇ ئىنسان ،ئەمما پەرىشتە ئەمەس» دەيتتى)﴾ يەنى ئەگەر بىز ئىنسانالردىن بولغان پەيغەمبەرلەر

بىلەن پەرىشتىلەرنى چۈشۈرسەك ۋەياكى بىز ئىنسانالرغا پەرىشتىلەردىن بولغان بىر پەيغەمبەرنى
ئەۋەتسەك ،ئىنسانالرغا ئۇ پەرىشتىنىڭ سۆزلىيەلىشى ۋە ئۇالرنىڭ ئۇ پەرىشىتىنىڭ سۆزىنى قوبۇل
قىاللىشى ئۈچۈن ،ئەلۋەتتە ،ئۇ پەرىشتە شۇ ئىنساننىڭ شەكلىدە بولىدۇ .ئەگەر ئىش شۇنداق
بولىدىغان بولسا ،خۇددى ئۇالر ئىنسانالردىن بولغان پەيغەمبەرلەرنىڭ ۋەزىپىسىنى قوبۇل قىلىشتا
ئۆزلىرىگە شۈبھە پەيدا قىلغىنىدەك ،پەرىشتىلەردىن بولغان پەيغەمبەرلەرگىمۇ شۈبھە بىلەن قارايدۇ
(شۈبھىلىنىدۇ).
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ(﴿ :ئى مۇھەممەد! ئۇالرغا) ئېيتقىنكى« ،مۇبادا زېمىندا
(يەنى زېمىن ئەھلىدەك) مېڭىپ يۈرۈيدىغان ،ئولتۇراقالشقان پەرىشتىلەر بولسا ئىدى ،ئەلۋەتتە ئۇالرغا
ئاسماندىن پەرىشتىنى پەيغەمبەر قىلىپ چۈشۈرەتتۇق»﴾((( يەنى بىرى يەنە بىرىنى ھەقىقەتكە سۆز
ئارقىلىق دەۋەت قىلىشى ،ئۆزئارا سوئال سوراپ پايدىلىنىشى ئۈچۈن ،ﷲ تائاال رەھىم قىلىپ ھەر
بىر مەخلۇقاتقا ئۆز جىنسىدىن پەيغەمبەر ئەۋەتتى.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :ﷲ مۆمىنلەرگە ﷲ نىڭ ئايەتلىرىنى تىالۋەت
قىلىدىغان ،ئۇالرنى (گۇناھالردىن) پاك قىلىدىغان ،ئۇالرغا كىتابنى ۋە ھېكمەتنى (يەنى قۇرئان
بىلەن سۈننەتنى) ئۆگىتىدىغان ،ئۆزلىرىدىن بولغان بىر پەيغەمبەر ئەۋەتىپ ،ئۇالرغا چوڭ ئېھسان
قىلدى﴾(((.

﴿بىز پەيغەمبەرنى پەرىشتىدىن قىلغان تەقدىردىمۇ ،ئەلۋەتتە ،ئۇنى ئىنسان شەكلىدە قىالتتۇق﴾

زەھھاك بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى
رىۋايەت قىلىدۇ :ئەگەر ئۇالرغا پەرىشتە كېلىدىغان بولسا ،پەرىشتىمۇ ئىنساننىڭ سۈرىتىدە كېلىدۇ.
چۈنكى پەرىشتە نۇردىن يارالغاچقا ئۆز شەكلىدە چۈشسە ،ئۇالر پەرىشتىگە قارىيالمايدۇ.

﴿ئۇالرنى يەنى شۈبھىگە چۈشۈرەتتۇق (يەنى ئۇالر پەرىشتىنى ئىنسان شەكلىدە كۆرگەندە:
«بۇ ئىنسان ،ئەمما پەرىشتە ئەمەس» دەيتتى)﴾ يەنى ئۇالرنى پەرىشتە بىلەن ئىنساننىڭ ئارىلىقىنى

پەرقلەندۈرەلمەيدىغان قىلىپ قايمۇقتۇرۇۋېتەتتۇق.

Sez Uygur ädäbiyättän 1 tekst ukıdıgız.
Çirattagı - Tefsir İbni Kesir - 02 - 33
  • Büleklär
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 01
    Süzlärneñ gomumi sanı 1852
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1044
    28.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 02
    Süzlärneñ gomumi sanı 1762
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 912
    30.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 03
    Süzlärneñ gomumi sanı 3701
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1414
    31.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 04
    Süzlärneñ gomumi sanı 3870
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1253
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 05
    Süzlärneñ gomumi sanı 3685
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1347
    32.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 06
    Süzlärneñ gomumi sanı 3717
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1434
    31.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 07
    Süzlärneñ gomumi sanı 3684
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1409
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 08
    Süzlärneñ gomumi sanı 3666
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1442
    33.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 09
    Süzlärneñ gomumi sanı 3695
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1365
    32.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 10
    Süzlärneñ gomumi sanı 3745
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1437
    33.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 11
    Süzlärneñ gomumi sanı 3751
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1323
    33.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 12
    Süzlärneñ gomumi sanı 3818
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1354
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 13
    Süzlärneñ gomumi sanı 3831
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1455
    32.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 14
    Süzlärneñ gomumi sanı 3741
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1383
    34.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 15
    Süzlärneñ gomumi sanı 3745
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1353
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 16
    Süzlärneñ gomumi sanı 3653
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1498
    32.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 17
    Süzlärneñ gomumi sanı 3747
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1417
    34.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 18
    Süzlärneñ gomumi sanı 3807
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1424
    32.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 19
    Süzlärneñ gomumi sanı 3785
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1421
    31.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 20
    Süzlärneñ gomumi sanı 3698
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1482
    32.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 21
    Süzlärneñ gomumi sanı 3614
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1309
    30.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 22
    Süzlärneñ gomumi sanı 3779
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1548
    31.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 23
    Süzlärneñ gomumi sanı 3735
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1567
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 24
    Süzlärneñ gomumi sanı 3723
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1443
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 25
    Süzlärneñ gomumi sanı 3790
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1491
    31.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 26
    Süzlärneñ gomumi sanı 3724
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1463
    29.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    42.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 27
    Süzlärneñ gomumi sanı 3705
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1535
    32.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 28
    Süzlärneñ gomumi sanı 3755
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1402
    32.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 29
    Süzlärneñ gomumi sanı 3724
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1372
    33.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 30
    Süzlärneñ gomumi sanı 3771
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1370
    30.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 31
    Süzlärneñ gomumi sanı 3688
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1497
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 32
    Süzlärneñ gomumi sanı 3738
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1396
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 33
    Süzlärneñ gomumi sanı 3786
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1384
    33.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 34
    Süzlärneñ gomumi sanı 3662
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1461
    30.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 35
    Süzlärneñ gomumi sanı 3673
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1458
    34.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 36
    Süzlärneñ gomumi sanı 3724
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1487
    32.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 37
    Süzlärneñ gomumi sanı 3673
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1402
    33.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 38
    Süzlärneñ gomumi sanı 3735
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1470
    30.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 39
    Süzlärneñ gomumi sanı 3636
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1354
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 40
    Süzlärneñ gomumi sanı 3654
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1403
    33.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 41
    Süzlärneñ gomumi sanı 3653
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1439
    30.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 42
    Süzlärneñ gomumi sanı 3747
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1392
    30.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 43
    Süzlärneñ gomumi sanı 3729
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1283
    35.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    58.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 44
    Süzlärneñ gomumi sanı 3685
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1365
    36.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 45
    Süzlärneñ gomumi sanı 3580
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1480
    32.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 46
    Süzlärneñ gomumi sanı 3683
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1467
    32.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 47
    Süzlärneñ gomumi sanı 3731
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1451
    32.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 48
    Süzlärneñ gomumi sanı 3675
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1501
    31.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 49
    Süzlärneñ gomumi sanı 3782
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1491
    30.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 50
    Süzlärneñ gomumi sanı 3763
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1517
    29.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 51
    Süzlärneñ gomumi sanı 3585
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1429
    31.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 52
    Süzlärneñ gomumi sanı 3773
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1421
    29.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    42.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 53
    Süzlärneñ gomumi sanı 3740
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1442
    30.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 54
    Süzlärneñ gomumi sanı 3631
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1517
    33.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 55
    Süzlärneñ gomumi sanı 3732
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1479
    31.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 56
    Süzlärneñ gomumi sanı 3635
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1523
    29.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    42.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 57
    Süzlärneñ gomumi sanı 3711
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1444
    32.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 58
    Süzlärneñ gomumi sanı 3614
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1429
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 59
    Süzlärneñ gomumi sanı 3646
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1460
    33.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 60
    Süzlärneñ gomumi sanı 3726
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1397
    32.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 61
    Süzlärneñ gomumi sanı 3726
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1408
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 62
    Süzlärneñ gomumi sanı 3739
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1395
    33.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 63
    Süzlärneñ gomumi sanı 3741
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1533
    30.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 64
    Süzlärneñ gomumi sanı 3761
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1456
    31.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 65
    Süzlärneñ gomumi sanı 986
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 520
    45.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    60.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    66.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.