Latin

Tefsir İbni Kesir - 02 - 25

Süzlärneñ gomumi sanı 3790
Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1491
31.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
45.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
ads place
مەرتىۋىنى) ۋە ھەممىدىن ئارتۇق دەرىجىنى بەرگىن .ئۇنى سەن ۋەدە قىلغان ھېلىقى ئېسىل
ئورۇندا تۇرغۇزغىن((( -،دېسە ،ئۇ قىيامەت كۈنى شاپائىتىمگە ئېرىشىدۇ».
ئىمام مۇسلىم ئابدۇلالھ ئىبنى ئەمرى رەزىيەلالھۇ ئەنھۇدىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ
مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ« :نامازنىڭ ئەزىنىنى ئاڭلىغىنىڭالردا ،مۇئەززىننىڭ
دېگىنىنى دەڭالر ،ئاندىن ماڭا دۇرۇد ئوقۇڭالر ،كىمكى ماڭا بىر قېتىم دۇرۇد ئوقۇسا ،ﷲ تائاال
ئۇنىڭ ئون گۇناھىنى كەچۈرۈۋېتىدۇ .ئاندىن ماڭا جەننەتتىكى ۋەسىيلىنى (ئالىي مەرتىۋىنى)
تىلەڭالر .ئۇ جەننەتتىكى بىر مەرتىۋە بولۇپ ،پەقەت ﷲ تائاالنىڭ بەندىلىرىدىن بىرىگىال
بېرىلىدۇ .مەن شۇ بەندە بولۇشنى ئۈمىد قىلىمەن .بۇ سەۋەبتىن كىم ماڭا شۇ مەرتىۋىنى
تىلىسە ،ئۇ شاپائىتىمگە ئېرىشىدۇ».
﴿ﷲ يولىدا جىھاد قىلىڭالر﴾ ﷲ تائاال مۆمىنلەرنى ھارام ئىشالرنى تاشالشقا ،تائەت
ـ ئىبادەت قىلىشقا بۇيرۇغاندىن كېيىن ،ئۇالرنى يەنە توغرا يولدىن چىقىپ ،ھەق دىننى
تاشلىغان مۇشرىك ،كاپىرالرغا قارشى ئۇرۇش قىلىشقا بۇيرۇدى .ئۇالرنى قىيامەت كۈنىدە
ﷲ يولىدا جىھاد قىلغان مۇجاھىدالرغا تەييارالپ قويغان كاتتا نېئمەت بولغان جەننەتنىڭ
ئالىي دەرىجىلىك ،خاتىرجەم ،كۆركەم ،ئولتۇرغان ئادەم خالىغان نەرسىسىگە جاپا تارتماي
((( ئىسرا سۈرىسى 57ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( ئالالھۇممە رەببە ھازىھىد دەئۋەتىت تاممە ،ۋەسساالتىل قائىمە ،ئاتى مۇھەممەدەن ئەلۋەسىيلەتە ۋەلفەزىيلەتە ۋەبئەسھۇ
ماقەمەن مەھمۇدەن ئەللەزى ۋەئەدتەھ.

285

ئېرىشىدىغان ،ئۆلمەي مەڭگۈ ھايات تۇرىدىغان ،كىيىمى كونىراپ كەتمەيدىغان ،ياشلىقى
تۈگىمەيدىغان ،ئېسىل قەسىرلەردە تۇرۇشتەك مەڭگۈلۈك بەخت ـ سائادەتكە قىزىقتۇردى.

قىيامەتتە كاپىرالرنىڭ ھېچقانداق نەرسىسىنىڭ قوبۇل قىلىنمايدىغانلىقى ۋە
ئۇالرنىڭ مەڭگۈلۈك ئازابتا قالىدىغانلىقى
ﷲ تائاال كاپىر دۈشمەنلىرىگە قىيامەت كۈنىدە ئازابالش ئۈچۈن تەييارالپ قويغان ئازاب

ئوقۇبەتتىن خەۋەر بېرىپ مۇنداق دەيدۇ﴿ :يەر يۈزىدىكى بارلىق نەرسىلەر ،يەنە شۇنىڭدەكبىر ھەسسە كېلىدىغان نەرسىلەر كاپىرالرنىڭ بولۇپ ،ئۇالر قىيامەت كۈنى (ﷲ) نىڭ ئازابىدىن
قۇتۇلۇش ئۈچۈن ئۇنى فىدىيە قىلىپ بەرگەن تەقدىردىمۇ ،ئۇالرنىڭ (بۇ فىدىيسى) قوبۇل
قىلىنمايدۇ﴾ يەنى ناۋادا قىيامەت كۈنىدە كاپىرالر چوقۇم تېتىشقا ھۆكۈم قىلىنىپ كەتكەن ﷲ

تائاالنىڭ ئازابىدىن قۇتۇلۇش ئۈچۈن ،پۈتۈن زېمىن تولغۇدەك ياكى ئۇنىڭدىن بىر ھەسسە
ئارتۇق ئالتۇن ئېلىپ كەلسىمۇ ،ئۇالرنىڭ ئۇ نەرسىسى قوبۇل قىلىنمايدۇ ﴿ئۇالر قىينىغۇچى
ئازابقا دۇچار بولىدۇ﴾.
﴿ئۇالر دوزاختىن چىقماقچى بولىدۇيۇ ،ئەمما ھەرگىز چىقالمايدۇ ،ئۇالر (ئۈزۈلۈپ
قالمايدىغان) دائىملىق ئازابقا قالىدۇ﴾ ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :ھەر قاچان

ئۇالر (يېتىۋاتقان) غەم -قايغۇنىڭ قاتتىقلىقىدىن دوزاختىن چىقماقچى بولسا ،ئۇالر دوزاخقا
قايتۇرۇلىدۇ﴾((( يەنى ئۇالر تارتىۋاتقان ئازابنىڭ قاتتىقلىقىدىن دوزاختىن چىقىپ كېتىشنى
خااليدۇ .لېكىن ئۇالرنىڭ چىقىپ كېتىشگە ھېچبىر يول يوقتۇر .ئوتنىڭ يالقۇنى ئۇالرنى ھەر
قېتىمدا ئېگىز كۆتۈرۈپ جەھەننەمنىڭ ئۈستىگە چىقارغاندا ،جەھەننەمگە مەسئۇل پەرىشتىلەر
تۆمۈر بازغانلىرى بىلەن ئۇرۇپ ،يەنە ئاستىغا چۈشۈرۈۋېتىدۇ .ئۇالر قۇتۇاللمايدىغان دائىملىق
ئازابقا دۇچار بولىدۇ.

286

ئىمام مۇسلىم ۋە نەسەئى ئەنەس ئىبنى مالىك رەزىيەلالھۇ ئەنھۇدىن پەيغەمبەر
ئەلەيھىسساالمنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ« :جەھەننەمدىكى كىشىلەردىن بىرى
كەلتۈرۈلۈپ ،ئۇنىڭغا :ئى ئادەم بالىسى! سەن ياتىدىغان جاي قانداقراق ئىكەن؟ -دەپ
سورىلىدۇ .ئۇ :ئەڭ يامىنى ئىكەن -،دەيدۇ .ئۇنىڭدىن :زېمىنغا پاتقۇدەك ئالتۇن تۆلەپ،
بۇنىڭدىن قۇتۇلۇشنى خاالمسەن؟ -دەپ سورالغاندا ،ئۇ :ماقۇل ،ئى پەرۋەردىگارىم! -دەيدۇ.
ﷲ تائاال ئۇنىڭغا :يالغان ئېيتتىڭ ،مەن سەندىن ئۇنىڭدىنمۇ ئاز نەرسىنى تەلەپ قىلسام
ئورۇندىمىدىڭ -،دەيدۇ .شۇنىڭ بىلەن ،ئۇ جەھەننەمگە تاشلىنىشقا بۇيرۇلىدۇ.

*******
ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨﭩ ﭪ ﭫ ﭬ
ﭭ ﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ ﭳ ﭴ ﭵ ﭶ ﭷﭸ ﭹ ﭺ ﭻ ﭼ ﭽ ﭾ
((( ھەج سۈرىسى 22ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

مائىدە سۈرىسى

ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﮈ ﮉ ﮊ ﮋﮌ ﮍ ﮎ
ﮏﮐﮑﮒ
ئوغرىلىق قىلغۇچى ئەرنىڭ ۋە ئوغرىلىق قىلغۇچى ئايالنىڭ قىلمىشىنى جازاالپ ،ﷲ
تەرىپىدىن ئىبرەت قىلىش يۈزىسىدىن قوللىرىنى كېسىڭالر ،ﷲ (ئۆز ئەمرىنى ئىشقا ئاشۇرۇشتا)
غالىبتۇر ،ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچىدۇر﴿ .﴾38كىمكى (ئوغرىلىق قىلىپ كىشىلەرگە) زۇلۇم
قىلغاندىن كېيىن تەۋبە قىلسا( ،ئەمەلىنى) تۈزىسە (يەنى ئوغرىلىق قىلىشتىن يانسا) ،ﷲ ئۇنىڭ
تەۋبىسىنى قوبۇل قىلىدۇ ،ﷲ ناھايىتى مەغپىرەت قىلغۇچىدۇر ،ناھايىتى مېھرىباندۇر﴿.﴾39
بىلەمسەنكى ،ئاسمانالرنىڭ ۋە زېمىننىڭ پادىشاھلىقى ﷲ غا خاستۇر ،ﷲ خالىغان ئادەمگە
ئازاب قىلىدۇ ،خالىغان ئادەمگە مەغپىرەت قىلىدۇ ،ﷲ ھەممە نەرسىگە قادىردۇر﴿.﴾40

ئوغرىنىڭ قولىنى كېسىشنىڭ يولغا قويۇلغانلىقى
ﷲ تائاال بۇ ئايەتلەردە ئەر ـ ئايال ئوغرىالرنىڭ قولىنى كېسىشكە ھۆكۈم قىلدى .ئىسالم
كېلىشتىن بۇرۇنقى دەۋردىمۇ ئوغرىنىڭ قولىنى كېسىش قانۇنى بار ئىدى .ئىسالم كەلگەندىن
كېيىنمۇ بۇ قانۇن ئېتىراپ قىلىندى ۋە ئۇنىڭغا بىر قانچە شەرتلەر قوشۇلدى .ﷲ خالىسا،
بۇ ھەقتە يەنە توختىلىمىز .بۇ خۇددى ئىسالم كېلىشتىن بۇرۇنقى دەۋردە بىر مەھەللىدە ئادەم
ئۆلتۈرۈلسە ،شۇ مەھەللىدىكى 50كىشى قەسەم قىلىپ بىز ئۆلتۈرمىدۇق دەيدىغان ،ئەگەر
قەسەم قىاللمىسا ،شۇ مەھەللە ئاھالىسى ئۆلۈكنىڭ ئىگىسىگە دىيەت تۆلەيدىغان تۈزۈمدىن
ئىبارەت قەسەم ئىچىشىش ئارقىلىق ھۆكۈم چىقىرىش ۋە ئۆلۈكنىڭ دىيىتىنى تۆلەپ بېرىش
پۇلىنى ئىشلىتىشكە بېرىپ پايدىسىغا شېرىك بولۇش قاتارلىق تۈزۈملەرگە ئوخشايدىغان بىر
ئىش بولۇپ ،بۇ ئىشالر ئىسالم كېلىشتىن بۇرۇنمۇ بار ئىدى .ئىسالم كەلگەندە ،بەزى پايدىلىق
مەنپەئەتلەرنى كۆزدە تۇتۇپ بەزى شەرتلەر قوشۇلۇپ يولغا قويۇلغان.

ئوغرىنىڭ قولىنى كېسىشنىڭ شەرتلىرى
ئىمام بۇخارى ۋە مۇسلىم ئەبۇ ھۇرەيرە رەزىيەلالھۇ ئەنھۇدىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ
مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ« :ﷲ تائاال ئوغرىغا لەنەت قىلسۇن! ئۇ بىر تال تۇخۇمنى
ئوغرىالپ قولى كېسىلىدۇ .بىر ئارغامچىنى ئوغرىالپ قولى كېسىلىدۇ».
ئىمام بۇخارى ۋە مۇسلىم ئائىشە رەزىيەلالھۇ ئەنھادىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ
مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ« :ئوغرىنىڭ قولى بىر تىلالنىڭ تۆتتىن بىرىچىلىك ياكى
ئۇنىڭدىن قىممەت نەرسىنى ئوغرىغانلىقى ئۈچۈن كېسىلىدۇ».
مانا بۇ ،ھەدىس ئوغرىنىڭ قولىنىڭ قانچىلىك مال ئوغرىلىغاندا كېسىلىدىغانلىقىنى
بايان قىلىدۇ .شۇنداقال بىر تىلالنىڭ تۆتتىن بىرىنىڭ قىممىتىنى ھېسابقا ئېلىپ ،ئۇنىڭدىن

287

ئاز بولغاننى ھېسابقا ئالماسلىقنى بەلگىلەيدۇ .قالقان باھاسى ھەققىدە كەلگەن ھەدىس
بىلەن قالقاننىڭ باھاسىنىڭ ئۈچ تەڭگە ئىكەنلىكى بۇنىڭغا زىت كەلمەيدۇ .چۈنكى شۇ
چاغالردا بىر تىلال 12تەڭگە ئىدى .ئۈچ تەڭگە بىر تىلالنىڭ تۆتتىن بىرى بوالتتى .مانا مۇشۇ
يول ئارقىلىق بۇ ئىككى خىل رىۋايەتنى مۇۋاپىق بىر تەرەپ قىلغىلى بولىدۇ.

(((

بۇ قاراش ئۆمەر ،ئوسمان ۋە ئەلى رەزىيەلالھۇ ئەنھۇم قاتارلىقالردىن رىۋايەت قىلىنغان.
بۇ قاراشنى ئۆمەر ئىبنى ئابدىل ئەزىز ،لەيس ئىبنى سەئد ،ئەۋزائى ،شافىئىي ۋە ئۇنىڭ
شاگىرتلىرى (بىر رىۋايەتتە ئىسھاق ئىبنى راھىۋىيە ،ئەبۇسەۋر ،داۋۇد ئىبنى ئەلى ۋە زاھىرى)
قاتارلىقالر تۇتقان .ﷲ ئۇالرغا رەھمەت قىلسۇن!
ئىمام ئەھمەد ئىبنى ھەنبەل ،ئىسھاق ئىبنى راھىۋىيە يەنە بىر رىۋايىتىدە :بىر تىلالنىڭ
تۆتتىن بىرى بىلەن ئۈچ تەڭگىنىڭ ھەر ئىككىلىسى شەرئى ئۆلچەم ھېسابلىنىدۇ .شۇڭا مۇشۇ
ئىككى ئۆلچەمنىڭ بىرى ياكى بىرىنىڭ قىممىتىگە تەڭ كېلىدىغان ھەر قانداق بىر نەرسىنى
ئوغرىلىسا ،قولى كېسىلىدۇ -،دەپ قارىغان.
ئەمما ئىمام ئىبنى ئەبۇھەنىيفە ۋە شاگىرتلىرىدىن ئەبۇيۇسۇف ،مۇھەممەد ،زۇفەر ۋە يەنە
سۇفيان سەۋرى قاتارلىقالر بولسا :بۇ مەسىلىدە ساختا ئەمەس ،ساپ (تەڭگىدىن) ئون تەڭگە
ئۆلچەم قىلىنىدۇ -،دەپ قارىغان.
ھەدىستە ئىسپاتالنغىنى بولسا بىرىنچى قاراشتۇر .يەنى بىر تىلالنىڭ تۆتتىن بىرى ۋە
ئۇنىڭدىن قىممەت باھالىق نەرسە ئۈچۈن ئوغرىنىڭ قولىنىڭ كېسىلىدۇ.
قول كېسىلىدىغان ئوغرىلىق ۋەقەسىدە ئوغرىالنغان مالنىڭ تۆتتىن بىر تىلال قىممىتىدە
بولۇشىنىڭ مۇناسىب دەپ قارىلىشى ،كىشىلەرنىڭ مال ـ مۈلكىنىڭ ئوغرىالنماسلىقى ئۈچۈندۇر.
مانا بۇ ،ھەكىملەرنىڭ كۆز قارىشىدا ھېكمەتنىڭ دەل ئۆزىدۇر .شۇڭا ﷲ تائاال مۇنداق
دەيدۇ﴿ :ئوغرىلىق قىلغۇچى ئەرنىڭ ۋە ئوغرىلىق قىلغۇچى ئايالنىڭ قىلمىشىنى جازاالپ ،ﷲ
تەرىپىدىن ئىبرەت قىلىش يۈزىسىدىن قوللىرىنى كېسىڭالر ،ﷲ (ئۆز ئەمرىنى ئىشقا ئاشۇرۇشتا)
غالىبتۇر ،ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچىدۇر﴾ يەنى كىشىلەرنىڭ ماللىرىنى ئوغرىالشتىن ئىبارەت

بۇنداق يامان قىلمىشقا ئىشلەتكەن ئەزا بولغان قولىنى كېسىش مۇناسىب جازادۇر .ﷲ تائاال
ئىنتىقام ئېلىشتا غالىبتۇر .بۇيرۇق -چەكلىمىلىرىدە ۋە شەرئىي ھۆكۈملىرىدە ھېكمەتلىكتۇر.

288

ئوغرىنىڭ تەۋبىسىنىڭ قوبۇل بولىدىغانلىقى
﴿كىمكى (ئوغرىلىق قىلىپ كىشىلەرگە) زۇلۇم قىلغاندىن كېيىن تەۋبە قىلسا( ،ئەمەلىنى)
تۈزىسە (يەنى ئوغرىلىق قىلىشتىن يانسا) ،ﷲ ئۇنىڭ تەۋبىسىنى قوبۇل قىلىدۇ ،ﷲ ناھايىتى
مەغپىرەت قىلغۇچىدۇر ،ناھايىتى مېھرىباندۇر﴾ يەنى كىمكى ئوغرىلىغاندىن كېيىن تەۋبە

قىلىپ ،ﷲ تائاالغا قايتسا ،ﷲ تائاالمۇ ئۇنىڭ تەۋبىسىنى قوبۇل قىلىپ كەچۈرۈۋېتىدۇ.

((( پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ زامانىسىدا بىر ئوغرى قىممىتى ئۈچ تەڭگە كېلىدىغان بىر قالقاننى ئوغرىالپ قولى
كېسىلگەنئىدى.

مائىدە سۈرىسى

ئىمام ئەھمەد ئابدۇلالھ ئىبنى ئەمرى رەزىيەلالھۇ ئەنھۇنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت
قىلىدۇ :پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ زامانىسىدا ئوغرىلىق قىلغان بىر ئايالنى مال ئىگىلىرى
تۇتۇپ كېلىپ :ئى ﷲ نىڭ پەيغەمبىرى! بۇ ئايال بىزنىڭ مېلىمىزنى ئوغرىلىدى -،دېدى.
ئايالنىڭ تۇغقانلىرى بولسا :بىز بۇ ئايالنىڭ قولىنىڭ كېسىلمەسلىكى ئۈچۈن تۆلەم تۆلەيلى-،
دېدى .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم« :ئايالنىڭ قولىنى كېسىڭالر!» دەپ بۇيرۇدى .ئۇ ئايالنىڭ
تۇغقانلىرى :ئۇنىڭغا 500تىلال تۆلەيلى -،دېدى .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم يەنە« :ئۇ ئايالنىڭ
قولىنى كېسىڭالر!» دەپ بۇيرۇدى .شۇنداق قىلىپ ،ئۇ ئايالنىڭ ئوڭ قولى كېسىلدى .ئاندىن
ئۇ ئايال :ئى ﷲ نىڭ پەيغەمبىرى! ماڭا تەۋبە قىلىش يولى بارمۇ؟ -دەپ سورىدى .پەيغەمبەر
ئەلەيھىسساالم« :ھەئە! بۈگۈن سەن قىلغان گۇناھىڭدىن خۇددى ئاناڭدىن تۇغۇلغان
چاغدىكىدەك پاك بولدۇڭ» دېدى .شۇنىڭ بىلەن ،ﷲ تائاال بۇ ئايەتنى نازىل قىلدى.
بۇ ئايال بەنى مەخزۇم قەبىلىسىدىكى ئوغرىلىق قىلغان ھېلىقى ئايال بولۇپ ،ئۇ ئايال
ھەققىدە ئىمام بۇخارى ۋە مۇسلىم ئائىشە رەزىيەلالھۇ ئەنھانىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت
قىلىدۇ :مەككىنى پەتھى قىلىش غازىتىدا ئوغرىلىق قىلغان بۇ ئايالنىڭ مەسىلىسى ھەققىدە
قۇرەيش قەبىلىسى باش قاتۇرۇپ :كىم بۇ ھەقتە پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمغا گەپ قىلىدۇ؟-
دېيىشتى .ئاندىن ئۇالر :بۇ ئىشقا زەيدنىڭ ئوغلى ئۇسامىال جۈرئەت قىالاليدۇ .چۈنكى پەيغەمبەر
ئەلەيھىسساالم ئۇنىڭغا ئامراق -،دېيىشتى .ئۇ ئايال پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ ئالدىغا
كەلتۈرۈلگەندە ،زەيدنىڭ ئوغلى ئۇسامە ئۇ ئايال ھەققىدە پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمغا گەپ
قىلىۋېدى ،پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ چىرايى تاتىرىپ« :ﷲ تائاال بەلگىلىگەن بىر جازاغا
شاپائەت قىلماقچىمۇسەن!» دېدى .بۇنى ئاڭلىغان ئۇسامە دەرھال :ئى ﷲ نىڭ پەيغەمبىرى!
گۇناھىمنىڭ كەچۈرۈۋېتىلىشىنى تىلىگىن -،دېدى .كەچ بولغاندا پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم
سۆز قىلىپ ،ﷲ تائاالغا اليىق ھەمدۇسانا ئېيتقاندىن كېيىن« :سىلەردىن ئىلگىرىكىلەر،
(ئۇالرنىڭ) ئېسىلزادىلىرى ئوغرىلىق قىلسا ،جازالىماي تاشالپ قويۇپ ،ئاجىز بىچارىلىرى
ئوغرىلىق قىلسا ،جازالىغانلىقى ئۈچۈن ھاالك بولۇپ كەتكەن .جېنىم ئىلكىدە بولغان زات
ﷲ نىڭ نامى بىلەن قەسەم قىلىمەنكى ،ئەگەر مۇھەممەدنىڭ قىزى فاتىمە ئوغرىلىق قىلغان
بولسىمۇ ،مەن چوقۇم ئۇنىڭ قولىنى كەسكەن بوالتتىم» دېدى ـ دە ،ھېلىقى ئوغرىلىق قىلغان
ئايالنىڭ قولىنى كېسىشكە بۇيرۇدى .ئۇ ئايالنىڭ قولى كېسىلدى.
ئائىشە رەزىيەلالھۇ ئەنھا مۇنداق دەيدۇ :ئاندىن ئۇ ئايال تەۋبە قىلىپ ،ئەرگە تەگدى.
كېيىنكى كۈنلەردە ئۇ ئايال بىزنىڭ ئۆيگە كېلىپ تۇراتتى .مەن ئۇنىڭ ھاجەتلىرىنى پەيغەمبەر
ئەلەيھىسساالمغا يەتكۈزۈپ تۇراتتىم .بۇ ئىمام مۇسلىمنىڭ رىۋايەت قىلغان ئۇسلۇبىدۇر.
ئىمام مۇسلىمنىڭ يەنە بىر رىۋايىتىدە كېلىشىچە ،ئائىشە رەزىيەلالھۇ ئەنھا مۇنداق
دېگەن :ئۇ بەنى مەخزۇم قەبىلىسىدىن بولغان بىر ئايال بولۇپ بىر نەرسىلەرنى ئارىيەتكە
ئېلىپ ،كېيىن ئۇنىڭدىن تېنىۋاالتتى .شۇڭا پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم ئۇنىڭ قولىنى كېسىشكە
بۇيرۇغان ئىدى.
﴿بىلەمسەنكى ،ئاسمانالرنىڭ ۋە زېمىننىڭ پادىشاھلىقى ﷲ غا خاستۇر﴾ يەنى ﷲ نىڭ
ئاسمانالرنىڭ ۋە زېمىننىڭ ئىگىسى ،ھاكىمى ئىكەنلىكىنى بىلمەمسەن؟! ئۇنىڭ ھۆكمىگە

289

ھېچكىم قارشى تۇرالمايدۇ .ئۇ خالىغىنىنى قىلغۇچىدۇر﴿ .ﷲ خالىغان ئادەمگە ئازاب قىلىدۇ،
خالىغان ئادەمگە مەغپىرەت قىلىدۇ ،ﷲ ھەممە نەرسىگە قادىردۇر﴾.

*******
ﮓﮔﮕ ﮖﮗﮘﮙﮚﮛﮜﮝ ﮞﮟ
ﮠﮡﮢﮣﮤﮥﮦﮧﮨﮩﮪﮫ
ﮬ ﮭ ﮮ ﮯﮰ ﮱ ﯓ ﯔ ﯕ ﯖﯗ ﯘ ﯙ ﯚ ﯛ
ﯜ ﯝ ﯞ ﯟ ﯠﯡ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ﯪ ﯫﯬ
ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ ﯲ ﯳ ﯴﯵ ﯶ ﯷ ﯸ ﯹﯺ ﯻ ﯼ ﯽ
ﯾ ﯿ ﰀ ﭑ ﭒ ﭓ ﭔﭕ ﭖ ﭗ ﭘ ﭙ
ﭚ ﭛ ﭜﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ
ﭩﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ ﭳ ﭴ ﭵ ﭶ
ﭷ ﭸ ﭹ ﭺ ﭻﭼ ﭽ ﭾ ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ
ﮅ ﮆﮇ ﮈ ﮉ ﮊ ﮋ ﮌ ﮍ ﮎ ﮏ ﮐ ﮑ
ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ﮖ ﮗ ﮘﮙ ﮚ ﮛ ﮜ ﮝ
ﮞ ﮟ ﮠ ﮡ ﮢﮣ ﮤ ﮥ ﮦ ﮧ ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ

290

ئى پەيغەمبەر! دىللىرىدا ئىشەنمەي ،ئېغىزلىرىدا« :ئىمان ئېيتتۇق» دەپ قويىدىغانالر
(يەنى مۇناپىقالر) دىن ۋە يەھۇدىيالردىن كۇفرىغا (پۇرسەت تاپسىال كۇفرىنى ئىزھار قىلىشقا)
ئالدىرايدىغان كىشىلەر سېنى غەمكىن قىلمىسۇن ،ئۇالر (ئەھبارلىرى توقۇغان) يالغانغا قۇالق
سالىدۇ ،ساڭا كەلمىگەن (يەنى ئۆچلۈك قىلىپ سېنىڭ سۆھبىتىڭگە ھازىر بولمىغان) باشقا بىر
قەۋمگە (يەنى خەيبەر يەھۇدىيلىرىنىڭ سۆزىگە) قۇالق سالىدۇ ،ئۇالر (تەۋراتنىڭ) سۆزلىرىنى
جايلىرىدىن ئۆزگەرتىۋېتىدۇ (يەنى ﷲ نىڭ ئەھكاملىرىنى باشقىالرغا ئالماشتۇرۇۋېتىدۇ) .ئۇالر:
«ئەگەر سىلەرگە بۇ (ھۆكۈم) بېرىلسە ،ئۇنى قوبۇل قىلىڭالر ،ئەگەر ئۇ بېرىلمىسە قوبۇل
قىلماڭالر» دەيدۇ ،ﷲ بىركىمنىڭ گۇمراھلىقىنى ئىرادە قىلىدىكەن ،ئۇنىڭ ئۈچۈن ﷲ غا
قارشى قولۇڭدىن ھېچ ئىش كەلمەيدۇ (يەنى ھېچ ئادەم ئۇنىڭدىن گۇمراھلىقنى دەپئى قىلىشقا
قادىر بواللمايدۇ) .دىللىرىنى (قىلمىشى قەبىھ بولغانلىقتىن كۇفرىدىن) پاك قىلىشنى ﷲ
خالىمىغان كىشىلەر ئەنە شۇالردۇر ،ئۇالر دۇنيادا رەسۋالىققا ،ئاخىرەتتە چوڭ ئازاپقا قالىدۇ﴿.﴾41
ئۇالر يالغانغا قۇالق سالغۇچىالردۇر( ،پارا ۋە جازانىغا ئوخشاش) ھارامنى يىگۈچىلەردۇر( .ئى
مۇھەممەد!) ئەگەر ئۇالر سېنىڭ ئالدىڭغا (دەۋالىشىپ كەلسە) ،ئۇالرنىڭ ئارىسىدا ھۆكۈم
قىلىپ قويساڭ ياكى ئۇنى رەت قىلساڭ بولىدۇ( ،يەنى ئۇالرنىڭ ئارىسىدا ھۆكۈم چىقىرىش
ياكى ئۇالردىن يۈز ئۆرۈش سېنىڭ ئىختىيارىڭ) .ئەگەر ئۇالرنى رەت قىلساڭ ،ئۇالر ساڭا قىلچە
زىيان يەتكۈزەلمەيدۇ (چۈنكى ﷲ سېنى كىشىلەرنىڭ شەررىدىن ساقاليدۇ) ،ئەگەر ئۇالرنىڭ
ئارىسىدا ھۆكۈم قىلساڭ ئادىللىق بىلەن ھۆكۈم قىلغىن ،ﷲ ھەقىقەتەن ئادىلالرنى دوست

مائىدە سۈرىسى

تۇتىدۇ﴿ .﴾42ئۇالرنىڭ يېنىدا ﷲ نىڭ ھۆكمىنى ئۆز ئىچىگە ئالغان تەۋرات تۇرسا (يەنى
تەۋراتتىكى ھۆكۈملەرنى كۆرۈپ تۇرۇپ ئەمەل قىلمايۋاتسا)( ،ئى مۇھەممەد!) قانداقچە سېنى
ھۆكۈم چىقىرىشقا تەكلىپ قىلىدۇ؟ ئاندىن كېيىن (يەنى ھەقىقەت ئاشكارا بولغاندىن كېيىن)
سېنىڭ ھۆكمىڭدىن يۈز ئۆرۈيدۇ ،ئەنە شۇالر (تەۋراتقىمۇ ،ساڭىمۇ) ئىشەنمىگۈچىلەردۇر﴿.﴾43
بىز ھەقىقەتەن (مۇساغا) تەۋراتنى نازىل قىلدۇق ،تەۋراتتا (توغرا يولغا يىتەكلەيدىغان)
ھىدايەت ۋە نۇر بار( ،ﷲ نىڭ ھۆكمىگە) بويسۇنغان پەيغەمبەرلەر يەھۇدىيالر ئارىسىدا (تەۋرات
بىلەن) ھۆكۈم قىلىدۇ( ،يەھۇدىيالرنىڭ) زاھىتلىرى ۋە ئۆلىمالىرىمۇ (ئۆزگەرتىشتىن) ساقالشقا
بۇيرۇلغان كىتابۇلال (يەنى تەۋرات) بويىچە ھۆكۈم قىلىدۇ ،ئۇالر تەۋراتنى (ئۆزگەرتىشتىن
ساقالشقا) نازارەتچى ئىدى( .ئى يەھۇدىيالرنىڭ ئۆلىمالىرى!) كىشىلەردىن قورقماڭالر ،مەندىن
قورقۇڭالر .مېنىڭ ئايەتلىرىمنى ئاز پۇلغا تېگەشمەڭالر (يەنى پۇل -مال ،مەنسەپ ۋە پارا
ئۈچۈن ئايەتلىرىمنىڭ ھۆكمىنى ئۆزگەرتىۋەتمەڭالر) ،كىملەركى ﷲ نازىل قىلغان ئايەتلەر
بويىچە ھۆكۈم قىلمايدىكەن ،ئۇالر كاپىرالردۇر﴿.﴾44

پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ يەھۇدىي ۋە خىرىستىئانالرنىڭ قىلمىشلىرى
ئۈچۈن كۆڭلىنى يېرىم قىلماسلىققا بۇيرۇلغانلىقى
﴿ئى پەيغەمبەر! دىللىرىدا ئىشەنمەي ،ئېغىزلىرىدا« :ئىمان ئېيتتۇق» دەپ قويىدىغانالر
(يەنى مۇناپىقالر) دىن ۋە يەھۇدىيالردىن كۇفرىغا (پۇرسەت تاپسىال كۇفرىنى ئىزھار قىلىشقا)
ئالدىرايدىغان كىشىلەر سېنى غەمكىن قىلمىسۇن﴾ يەنى ئى پەيغەمبەر! ﷲ ۋە ئۇنىڭ

پەيغەمبىرىنىڭ بۇيرۇقىدىن چىقىپ ئۆزلىرىنىڭ ھاۋايى ـ ھەۋەسلىرىنى ﷲ نىڭ ھۆكۈملىرىدىن
ئەۋزەل كۆرۈپ ،تىلى بىلەن ئىمان ئىزھار قىلغىنى بىلەن قەلبلىرىدە ئۇ ئىماندىن ئەسەرمۇ
بولمىغان ،كۇپرىلىققا ئالدىرايدىغان مۇناپىق ۋە يەھۇدىيالردەك ئىسالم ۋە مۇسۇلمانالرنىڭ
دۈشمەنلىرى ئۈچۈن كۆڭلۈڭنى يېرىم قىلما .ئۇالرنىڭ ھەممىسى يالغان سۆزلەرگە قۇالق
سالغۇچىالر ۋە يالغان سۆزلەردىن تەسىرلەنگۈچىلەردۇر .ئۇالر سېنىڭ بۇ سورۇنىڭغا كەلمىگەن
باشقا كىشىلەرنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭاليدۇ .بەزىلەر :بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ،ئۇالر سۆزۈڭنى ئاڭالپ،
سېنىڭ سورۇنىڭغا كەلمىگەن دۈشمەنلىرىڭگە سۆزلىرىڭنى يەتكۈزىدۇ دېگەنلىك بولىدۇ-،
دەيدۇ.

يەھۇدىيالرنىڭ ھۆكۈملەرنى بۇرمىلىغانلىقى ۋە يامان ئىش قىلغان ئىككى
يەھۇدىينىڭ چالما ـ كېسەك قىلىنىشىنىڭ ئالدىنى ئېلىشقا ئۇرۇنغانلىقى
﴿ئۇالر (تەۋراتنىڭ) سۆزلىرىنى جايلىرىدىن ئۆزگەرتىۋېتىدۇ (يەنى ﷲ نىڭ ئەھكاملىرىنى
باشقىالرغا ئالماشتۇرۇۋېتىدۇ)﴾ يەنى ئۆزلىرى بىلىپ تۇرۇپ ﷲ تائاالنىڭ ھۆكۈملىرىنى

ئالماشتۇرىۋېتىدۇ ۋە ئۇ ھۆكۈملەرنى باشقا مەنىلەرگە بۇرمىاليدۇ.

291

﴿ئۇالر« :ئەگەر سىلەرگە بۇ (ھۆكۈم) بېرىلسە ،ئۇنى قوبۇل قىلىڭالر ،ئەگەر ئۇ بېرىلمىسە
قوبۇل قىلماڭالر» دەيدۇ﴾ بۇ ئايەت بىر كىشىنى ئۆلتۈرۈۋېتىپ :كېلىڭالر ،مۇھەممەدكە ھۆكۈم

قىلدۇرايلى! ناۋادا ئۇ دىيەت بېرىدىغان قىلىپ ھۆكۈم چىقىرىپ قالسا ،ئۇنى قوبۇل قىاليلى.
قىساس ئالىدىغان قىلىپ ھۆكۈم قىلىپ قالسا ،ئۇنىڭ گېپىنى ئاڭلىمايلى دېگەن يەھۇدىيالر
ھەققىدە چۈشكەن -،دېگەن كۆز قاراشالرمۇ بار.
توغرىسى بۇ ئايەت پاھىشە قىلغان ئىككى يەھۇدىي ھەققىدە چۈشكەن بولۇپ ،يەھۇدىيالر
قوللىرىدىكى ﷲ تائاالنىڭ كىتابىدا كۆرسىتىلگەن“ :توي قىلىپ بولغانالر پاھىشە قىلسا،
چالما ـ كېسەك قىلىش” ھۆكمىنى ئۆزلىرىچە ئۆزگەرتىپ ،يۈز دەررە ئۇرۇپ ،يۈزىگە قارا
سۈركەپ ئېشەككە تەتۇر مىندۈرۈشكە پۈتۈشىۋالغان ئىدى .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم ھىجرەت
قىلىپ كەلگەندىن كېيىن (ئاشۇ ۋەقە يۈز بەرگەندە) ،يەھۇدىيالر ئۆزئارا مۇنداق دېيىشكەن:
كېلىڭالر ،بىز مۇھەممەدكە ھۆكۈم قىلدۇرايلى! ئەگەر ئۇ دەررە ئۇرۇشقا ۋە يۈزىگە قارا سۈركەشكە
ھۆكۈم قىلسا ،ماقۇل دەيلى ۋە ئۇنى ﷲ تائاالنىڭ ئالدىدا ئىسپات قىاليلى! چۈنكى بۇ ئىشقا
ﷲ نىڭ پەيغەمبەرلىرىدىن بىرى ئاراڭالردا شۇنداق ھۆكۈم قىلغان بولىدۇ .ناۋادا ئۇ چالما ـ
كېسەك قىلىشقا ھۆكۈم قىلىپ قالسا ئۇنىمايلى!
بۇ ۋەقەلىك تۆۋەندىكى ھەدىسلەردىمۇ بايان قىلىنغان.

292

ئىمام مالىك ئابدۇلالھ ئىبنى ئۆمەر رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت
قىلىدۇ :يەھۇدىيالر پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ ئالدىغا كېلىپ ،ئۆزلىرى ئىچىدىن بىر ئەر بىلەن
بىر ئايالنىڭ پاھىشە قىلغانلىقىنى ئېيتتى .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم بۇنى ئاڭالپ ئۇالردىن:
«چالما ـ كېسەك قىلىش گۇناھىغا تەۋراتتا قانداق ھۆكۈم بار؟» دەپ سورىدى .ئۇالر :ئۇالرنى
رەسۋا قىلىپ دەررە ئۇرىمىز -،دەپ جاۋاب بەردى .ئابدۇلالھ ئىبنى ساالم :يالغان ئېيتتىڭالر،
تەۋراتتا چالما ـ كېسەك ھۆكمى بار .تەۋراتنى ئېلىپ كېلىڭالر! -دېدى .شۇنىڭ بىلەن ،ئۇالر
تەۋراتنى ئېلىپ كېلىپ ئاچتى .ئۇالردىن بىرى قولىنى چالما كېسەك قىلىش ئايىتىنىڭ ئۈستىگە
قويۇۋېلىپ ،ئۇ ئايەتنىڭ ئالدى -كەينىدىكى ئايەتلەرنى ئوقۇدى .ئابدۇلالھ ئىبنى ساالم
ئۇنىڭغا :قولۇڭنى كۆتەر! -دېدى .ئۇ قولىنى كۆتەرگەندە ،دەل شۇ جايدىن چالما كېسەك ـ
قىلىش توغرىسىدىكى ئايەت كۆرۈندى .شۇنىڭ بىلەن ئۇالر :ئى مۇھەممەد! ئابدۇلالھ راست
ئېيتتى .تەۋراتتا چالما ـ كېسەك قىلىش ئايىتى بار -،دېدى .شۇنىڭ بىلەن ،پەيغەمبەر
ئەلەيھىسساالم ئۇ ئىككى يەھۇدىينى چالما ـ كېسەك قىلىشقا بۇيرۇدى .مەن ئۇ ئەر كىشىنىڭ
ئايالغا ئىچ ئاغرىتىپ ،ئۇنى تاشتىن توسۇپ تۇرۇۋاتقانلىقىنى كۆردۈم.
بۇ ھەدىسنى ئىمام بۇخارى ۋە مۇسلىم رىۋايەت قىلغان بولۇپ ،ئىمام بۇخارىنىڭ يەنە بىر
رىۋايىتىدە پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم يەھۇدىيالردىن« :ئۇ ئىككەيلەننى قانداق قىلىسىلەر؟» دەپ
سورىدى .يەھۇدىيالر :يۈزلىرىگە قازاننىڭ قارىسىنى سۈركەپ رەسۋا قىلىمىز -،دېدى .پەيغەمبەر
ئەلەيھىسساالم« :ئەگەر راستچىل بولساڭالر تەۋراتنى ئېلىپ كېلىپ ئوقۇپ بېقىڭالرچۇ؟»
دېدى .ئۇالر ئۆز ئىچىدىكى ئۆزلىرىگە قوشۇلىدىغان بىر كۆز كور كىشىگە :ئوقۇ! -دېيىشتى .ئۇ
تەۋراتنى ئوقۇپ بىر جايغا كەلگەندە ،قولىنى شۇ جايغا قويۇۋالدى .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم
بۇنى كۆرۈپ ئۇنىڭغا« :قولۇڭنى كۆتەر!» دېدى .ئۇ قولىنى كۆتۈرۈۋېدى ،ئۇ جايدىن چالما ـ

مائىدە سۈرىسى

كېسەك قىلىش ئايىتى كۆرۈندى .ئۇ يەھۇدىي :ئى مۇھەممەد! تەۋراتتا چالما ـ كېسەك قىلىش
ئايىتى بار .لېكىن بىز ئۇنى ئۆز ئىچىمىزدە يوشۇرىمىز -،دېدى .شۇنداق قىلىپ ،پەيغەمبەر
ئەلەيھىسساالم ئۇ ئىككەيلەننى چالما ـ كېسەك قىلىشقا بۇيرۇدى .جازا ئىجرا قىلىندى.
ئىمام مۇسلىمنىڭ رىۋايىتىدە پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمغا پاھىشە قىلغان ئىككى يەھۇدىي
كەلتۈرۈلگەن ئىدى .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم يەھۇدىيالرغا« :پاھىشە قىلغانالرغا تەۋراتتا
قانداق جازا بېرىلىدۇ؟» دېدى .يەھۇدىيالر :يۈزلىرىنى قارا قىلىپ ئۇالغقا تەتۈر (بىر ـ بىرىگە
ئارقىنى قىلدۇرۇپ) مىندۈرۈپ سازايى قىلىمىز -،دېدى .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم ئۇالرغا:
«ئەگەر راستچىل بولساڭالر ،تەۋراتنى ئېلىپ كېلىپ ئوقۇپ باقمامسىلەر؟» دېدى .تەۋراتنى
ئوقۇۋاتقان ياش باال قولىنى چالما ـ كېسەك قىلىش ئايىتىنىڭ ئۈستىگە قويۇۋېلىپ ،ئۇنىڭ
ئالدى -كەينىدىكى ئايەتلەرنى ئوقۇدى .ئابدۇلالھ ئىبنى ساالم بۇنى كۆرۈپ پەيغەمبەر
ئەلەيھىسساالمغا :ئۇنى قولىنى كۆتۈرۈشكە بۇيرۇغىن! -دېدى .ئۇ باال قولىنى كۆتۈرۈۋېدى ،دەل
شۇ يەردىن چالما ـ كېسەك قىلىش ئايىتى كۆرۈندى .شۇنىڭ بىلەن ،پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم
ئۇ ئىككەيلەننى چالما ـ كېسەك قىلىشقا بۇيرۇدى.
ئابدۇلالھ ئىبنى ئۆمەر مۇنداق دەيدۇ :مەن ئۇالرنى چالما ـ كېسەك قىلغانالرنىڭ ئىچىدە
بار ئىدىم .ئۇ ئەرنىڭ ئۆزىنى دالدا قىلىپ ،ھېلىقى ئايالنى قوغدىغانلىقىنى كۆردۈم.
ئىمام ئەبۇ داۋۇد ئابدۇلالھ ئىبنى ئۆمەر رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى
رىۋايەت قىلىدۇ :يەھۇدىيالردىن بىرقانچەيلەن كېلىپ ،پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنى قۇف
دېگەن جايغا تەكلىپ قىلدى .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم مىدراس دېگەن بىرىنىڭ ئۆيىگە
بېرىپ ،ئۇالر بىلەن كۆرۈشتى .يەھۇدىيالر :ئى ئەبۇلقاسىم! بىزدىن بىر كىشى بىر ئايال
بىلەن پاھىشە قىلدى ،ئۇالرغا ھۆكۈم قىلغىن! -دېدى .يەھۇدىيالر ياستۇق قويۇپ بېرىۋېدى،
پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم ئۇنىڭغا يۆلىنىپ ئولتۇرۇپ« :تەۋراتنى ئېلىپ كېلىڭالر!» دېدى.
تەۋرات كەلتۈرۈلدى .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم دەرھال ياستۇقنى ئېلىپ ،تەۋراتنى ياستۇقنىڭ
ئۈستىگە قويدى ـ دە« :مەن ساڭا ۋە سېنى نازىل قىلغان زاتقا ئىمان كەلتۈردىم» دېدى.
ئاندىن يەھۇدىيالرغا :ئىچىڭالردىكى ئەڭ ئالىم كىشىنى چاقىرىڭالر! -دېدى .ياش بىر يىگىت
چاقىرىلدى .ئابدۇلالھ ئىبنى ئۆمەر بۇ ۋەقەنىڭ داۋامىنى ئىمام مالىكنىڭ يۇقىرىدىكى رىۋايىتىگە
ئوخشاش بايان قىلدى.
مانا بۇ ،ھەدىسلەر پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ تەۋرات ھۆكمىگە مۇۋاپىق ھۆكۈم
قىلغانلىقىغا دااللەت قىلىدۇ .بۇنداق قىلغانلىقى ھەرگىزمۇ يەھۇدىيالر توغرا دەپ ئېتىقاد
قىلغان شەرىئەت ئارقىلىق ھۆكۈم قىلىپ ،ئۇالرنى ئىززەتلىگەنلىكى ئەمەس .چۈنكى ئۇالر
ئەسلىدە مۇھەممەد ئەلەيھىسساالمنىڭ شەرىئىتىگە ئەگىشىشكە بۇيرۇلغان ،لېكىن بۇ ئىشنى
ﷲ تائاال پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ شۇنداق قىلىشىنى خاس ۋەھىي بىلەن بۇيرۇغاندۇر.
ئۇالرنىڭ چالما ـ كېسەك قىلىش ھۆكمىگە گەرچە ئۆزلىرى ئەمەل قىلمىسىمۇ ،ئۇنىڭ
توغرىلىقىنى ئېتىراپ قىلغانلىقى بىلەن ئۇالرنىڭ ئېزىپ كەتكەنلىكى ،جاھىللىقى ۋە قوللىرىدىكى
كىتابنىڭ توغرىلىقىنى بىلىپ تۇرۇپمۇ ئەمەل قىلماي كەلگەنلىكى ئاشكارىالندى.

293

ئۇالرنىڭ پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنى ھۆكۈم چىقىرىشقا تەكلىپ قىلغان مەسىلىسىگە
كەلسەك ،بۇ ئۇالرنىڭ پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنى ھەقىقىي توغرا ھۆكۈم قىلىدۇ دەپ
قارىغانلىقىدىن بولماستىن ،بەلكى كۆڭۈللىرىدە :پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم بىزنىڭ خاھىشىمىزغا
مۇۋاپىق ھۆكۈم قىالرمىكىن -،دېگەن تەمەدە بولغانلىقىدىندۇر .شۇڭا ئۇالر مۇنداق دېيىشكەن:
ئەگەر دەررە ئۇرۇش ۋە قارا سۈركەش بىلەن ھۆكۈم قىلىنىپ قالساق ،ماقۇل دەيلى .ئۇنداق
بولمىسا ،ماقۇل دېيىشتىن ۋە ئەگىشىشتىن ھەزەر ئەيلەيلى .ﷲ تائاال بۇنداق سۈپەتلىك
ئادەملەرنىڭ قەلبىنى قانداقمۇ پاكلىسۇن؟! قانداقمۇ كەچۈرسۇن؟!
﴿(ئى مۇھەممەد!) ئەگەر ئۇالر سېنىڭ ئالدىڭغا (دەۋالىشىپ كەلسە) ،ئۇالرنىڭ ئارىسىدا
ھۆكۈم قىلىپ قويساڭ ياكى ئۇنى رەت قىلساڭ بولىدۇ( ،يەنى ئۇالرنىڭ ئارىسىدا ھۆكۈم چىقىرىش
ياكى ئۇالردىن يۈز ئۆرۈش سېنىڭ ئىختىيارىڭ) .ئەگەر ئۇالرنى رەت قىلساڭ ،ئۇالر ساڭا قىلچە
زىيان يەتكۈزەلمەيدۇ﴾ يەنى ئۇالر سېنى ھۆكۈم قىلدۇرۇش ئۈچۈن كەلسە ،سەن ئۇالرنىڭ

ئوتتۇرىسىدا ھۆكۈم قىلمىساڭمۇ ھېچقىسى يوق .چۈنكى ئۇالرنىڭ ساڭا ھۆكۈم قىلدۇرۇشتىكى
مەقسىتى ھەقىقەتكە ئەگىشىش ئۈچۈن ئەمەس ،بەلكى ئۆزلىرىنىڭ ھاۋايى -ھەۋىسىگە
مۇناسىب كېلىدىغان ھۆكۈمگە ئېرىشىش ئۈچۈندۇر.

ئىبنى ئابباس ،مۇجاھىد ،ئىكرىمە ،ھەسەن ،قەتادە ،سۇددى ،زەيد ئىبنى ئەسلەم،
ئەتا خۇراسانىي ۋە باشقىالر :بۇ ئايەتنىڭ ھۆكمى﴿ :ئۇالر (يەھۇدىيالر ۋە ناساراالر) نىڭ
ئارىسىدا ﷲ ساڭا نازىل قىلغان قۇرئاننىڭ (ئەھكامى بويىچە ھۆكۈم قىلغىن﴾(((﴿ ،ئەگەر
ئۇالرنىڭ ئارىسىدا ھۆكۈم قىلساڭ ئادىللىق بىلەن ھۆكۈم قىلغىن﴾ دېگەن ئايەتلەرنىڭ نازىل
بولۇشى بىلەن ئەمەلدىن قالدۇرۇلغان -،دېدى .يەنى يەھۇدىيالر ئادالەت يولىدىن چىقىپ
كەتكەن زالىمالر بولسىمۇ ،ئۇالرنىڭ ئوتتۇرىسىدا ھەق ۋە ئادالەت بىلەن ھۆكۈم قىلغىن.
چۈنكى ﴿ﷲ ھەقىقەتەن ئادىلالرنى دوست تۇتىدۇ﴾.

يەھۇدىيالرنىڭ ئازغۇنلۇقلىرىنىڭ سۆكۈلگەنلىكى ۋە ئۇالرنىڭ كىتابى
تەۋراتنىڭ ماختالغانلىقى

294

ﷲ تائاال ئۇالرنىڭ بۇزۇق ئېتىقادلىرىنى ،بىزنىڭ قوللىرىمىزدىكى كىتابقا ئەمەل قىلىشقا
بۇيرۇلغانلىقىنى ۋە كىتابنىڭ توغرىلىقىنى بىلىپ تۇرۇپمۇ ئۇنىڭغا ئەمەل قىلماي ،خاتا (يولالرنىڭ
خاتا) ئىكەنلىكىنى بىلىپ تۇرۇپمۇ ماڭغانلىقلىرىنى ۋە ئەگەشكەنلىكلىرىنى تەنقىد قىلىپ
مۇنداق دەيدۇ﴿ :ئۇالرنىڭ يېنىدا ﷲ نىڭ ھۆكمىنى ئۆز ئىچىگە ئالغان تەۋرات تۇرسا (يەنى
تەۋراتتىكى ھۆكۈملەرنى كۆرۈپ تۇرۇپ ئەمەل قىلمايۋاتسا)( ،ئى مۇھەممەد!) قانداقچە سېنى
ھۆكۈم چىقىرىشقا تەكلىپ قىلىدۇ؟ ئاندىن كېيىن (يەنى ھەقىقەت ئاشكارا بولغاندىن كېيىن)
سېنىڭ ھۆكمىڭدىن يۈز ئۆرۈيدۇ ،ئەنە شۇالر (تەۋراتقىمۇ ،ساڭىمۇ) ئىشەنمىگۈچىلەردۇر﴾.
﴿مېنىڭ ئايەتلىرىمنى ئاز پۇلغا تېگەشمەڭالر (يەنى پۇل -مال ،مەنسەپ ۋە پارا ئۈچۈن
ئايەتلىرىمنىڭ ھۆكمىنى ئۆزگەرتىۋەتمەڭالر) ،كىملەركى ﷲ نازىل قىلغان ئايەتلەر بويىچە
((( مائىدە سۈرىسى 49ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

مائىدە سۈرىسى

ھۆكۈم قىلمايدىكەن ،ئۇالر كاپىرالردۇر﴾ بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە ئىككى خىل كۆز قاراش
بار .ﷲ خالىسا بۇ ھەقتە كېيىنچە توختىلىمىز.

بۇ ئايەتلەرنىڭ نازىل بولۇشىدىكى باشقا سەۋەبلەر
ئىمام ئەھمەد ئىبنى ئابباسنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :ﷲ تائاال:
﴿كىملەركى ﷲ نازىل قىلغان ئايەتلەر بويىچە ھۆكۈم قىلمايدىكەن ،ئۇالر كاپىرالردۇر﴾ ۋە
﴿ئۇالر پاسىقالردۇر﴾ دېگەن ئايەتلىرىنى يەھۇدىيالردىن بولغان ئىككى گۇرۇھ ھەققىدە نازىل
قىلغان بولۇپ ،ئىسالم كېلىشتىن بۇرۇن ئۇالرنىڭ بىرى يەنە بىرىنى بوزەك قىلىپ ،كۈچلۈك
گۇرۇھنىڭ بىر ئادىمى ئاجىز گۇرۇھنىڭ بىر ئادىمىنى ئۆلتۈرۈۋەتكەن بولسا ،ئۇنىڭ دىيىتى 50
ۋەسەق ئاشلىق ،ئاجىز گۇرۇھنىڭ بىر ئادىمى كۈچلۈك گۇرۇھنىڭ بىر ئادىمىنى ئۆلتۈرۋەتكەن
بولسا ،ئۇنىڭ دىيىتى 100ۋەسەق بولىدۇ دەپ كېلىشكەن .تاكى پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم
مەدىنىگە كەلگەنگە قەدەر شۇنداق قىلىشىپ كەلگەن .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم كەلگەندىن
كېيىن ھەر ئىككى گۇرۇھ پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمغا بويسۇنغان ،پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم
ئۇالرنىڭ بۇ كېلىشىمىنى ئېتىراپ قىلمىغان .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم مەدىنىگە ئورۇنلىشىپ
بولغاندىن كېيىن ،ئاجىز گۇرۇھتىكى بىرسى كۈچلۈك گۇرۇھنىڭ بىر ئادىمىنى ئۆلتۈرۈپ
قويغان .كۈچلۈك گۇرۇھتىكىلەر :بىزگە 100ۋەسەق ئاشلىق دىيەت بېرىڭالر -،دېگەندە،
ئاجىز گۇرۇھتىكىلەر :بىزنىڭ دىنىمىز بىر ،يۇرتىمىز بىر ،دىيىتىمىز بىر تۇرۇقلۇق ،قانداقمۇ
سىلەر بىز تۆلىگەننىڭ يېرىمىنى تۆلەيدىكەنسىلەر؟ بىز بۇرۇن سىلەرگە بوزەك بولۇپ قالغاچقا
سىلەردىن قورقۇپ شۇنداق تۆلەپ كەلگەن ئىدۇق .ھازىر مۇھەممەد كەلدى .ئەمدى ئۇنداق
بەرمەيمىز -،دېدى .شۇنىڭ بىلەن ،ئىككى گۇرۇھنىڭ ئارىسىدا ئۇرۇش پارتىلىغىلى تاس
قالدى .ئاندىن ئۇالر پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنى ھۆكۈم قىلدۇرماقچى بولۇپ كېلىشتى .كۈچلۈك
گۇرۇھ ئۆز ئىچىدە مۇنداق دېيىشتى :مۇھەممەد ھەرگىز بىزگە ئۇالردىن ئالىدىغان دىيەتنىڭ
ئىككى ھەسسىسىنى ئېلىپ بەرمەيدۇ .بىزنىڭ قارشىمىزدىكى گۇرۇھ راست ئېيتىدۇ .ئۇالر
بۇرۇن بىزدىن قورققانلىقى ئۈچۈن دىيەتنىڭ ئىككى ھەسسىسىنى تۆلەپ كەلگەن ئىدى.
شۇڭا بىز ئالدى بىلەن مۇھەممەدنىڭ قېشىغا ئادەم ئەۋەتىپ ،ئۇنىڭ رايىنى بىلىپ باقايلى.
ئەگەر بىزگە ئىككى ھەسسە دىيەت تۆلىتىپ بەرسە ،ئۇنى ھۆكۈم قىلدۇرايلى .ناۋادا تۆلىتىپ
بەرمىسە ،ھۆكۈم قىلدۇرمايلى .ئۇالر شۇ مەسلىھەت بىلەن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ قېشىغا
بەزى مۇناپىقالرنى ئەۋەتتى .ئۇالر پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ قېشىغا كەلگەندە ،ﷲ تائاال
ئۆز پەيغەمبىرىگە كىشىلەرنىڭ نېمە مەقسەتتە كەلگەنلىكىنى ۋە ئۇنىڭغا ئاالقىدار ئىشالرنى
بىلدۇرۈپ بۇ ئايەتلەرنى نازىل قىلدى .بۇنى ئىمام ئەبۇ داۋۇدمۇ شۇنداقراق رىۋايەت قىلغان.
ئىبنى جەرىر ئىبنى ئابباسنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :مائىدە سۈرىسىدىكى:

﴿ئۇالرنىڭ ئارىسىدا ھۆكۈم قىلىپ قويساڭ ياكى ئۇنى رەت قىلساڭ بولىدۇ( ،يەنى ئۇالرنىڭ
ئارىسىدا ھۆكۈم چىقىرىش ياكى ئۇالردىن يۈز ئۆرۈش سېنىڭ ئىختىيارىڭ) .ئەگەر ئۇالرنى رەت
قىلساڭ ،ئۇالر ساڭا قىلچە زىيان يەتكۈزەلمەيدۇ (چۈنكى ﷲ سېنى كىشىلەرنىڭ شەررىدىن
ساقاليدۇ) ،ئەگەر ئۇالرنىڭ ئارىسىدا ھۆكۈم قىلساڭ ئادىللىق بىلەن ھۆكۈم قىلغىن ،ﷲ

295

ھەقىقەتەن ئادىلالرنى دوست تۇتىدۇ﴾ دېگەن ئايەت بەنى نەزىر بىلەن بەنى قۇرەيزە
جەمەتىنىڭ ئوتتۇرىدا ئۆلتۈرۈلگەن ئادەمنىڭ دىيىتى ھەققىدە چۈشكەن .سەۋەبى بەنى نەزىر
جەمەتى ئابرويلۇقراق بولغاچقا ،ئۇالرنىڭ دىيىتى تولۇق تۆلىنەتتى .بەنى قۇرەيزە جەمەتىگە
بولسا ،دىيەتنىڭ يېرىمى تۆلىنەتتى .شۇڭا ئۇالر پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ يېنىغا دەۋالىشىپ
باردى .شۇنىڭ بىلەن ،ﷲ تائاال يۇقىرىقى ئايەتنى نازىل قىلدى .پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم
ئۇالرنى بۇ ئىشتا ئادالەتكە بويسۇندۇرۇپ ،تۆلەمنى ئۇالرنىڭ ئوتتۇرىدا تەڭ باراۋەر قىلدى .بۇ
ۋەقەلىكنى يەنە ئىمام ئەھمەد ،ئەبۇ داۋۇد ۋە نەسەئى قاتارلىقالر ئىبنى ئىسھاقتىن شۇنداق
رىۋايەت قىلغان.
ئەۋفىي ۋە ئەلى ئىبنى ئەبۇتەلھە ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇدىن بۇ رىۋايەتلەرنىڭ
زىنا قىلغان ئىككى يەھۇدىي ھەققىدە نازىل قىلىنغانلىقىنى رىۋايەت قىلغان .ئۇنىڭغا
مۇناسىۋەتلىك ھەدىسلەر يۇقىرىدا بايان قىلىندى .بەلكى بۇ ئايەتلەر بۇ ئىككى ئىش ئۈچۈن
نازىل بولغان بولۇشى مۇمكىن .شۇڭا بۇ ئايەتلەردىن كېيىنال ﷲ تائاال مۇنداق دەيدۇ﴿ :ئۇالر
(يەنى ئىسرائىل ئەۋالدى) غا تەۋراتتا شۇنداق بەلگىلىدۇقكى ،جانغا جان (يەنى ناھەق ئادەم
ئۆلتۈرگەن ئۆلتۈرۈلىدۇ) ،كۆزگە كۆز .(((﴾...مانا بۇ ،ئايەت يۇقىرىقى ئايەتلەرنىڭ قىساس
مەسىلىسى توغرىسىدا نازىل بولغانلىقىنى كۈچلەندۈرىدۇ.
﴿كىملەركى ﷲ نازىل قىلغان ئايەتلەر بويىچە ھۆكۈم قىلمايدىكەن ،ئۇالر كاپىرالردۇر﴾

بەرا ئىبنى ئازىب ،ھۇزەيفە ئىبنى يەمان ،ئىبنى ئابباس ،ئەبۇمەجلەز ،ئەبۇرىجا ئەتارىدى،
ئىكرىمە ،ئۇبەيدۇلال ئىبنى ئابدۇلالھ ھەسەنبەسرى ۋە باشقىالر :بۇ ئايەت ئەھلى كىتاب
ھەققىدە چۈشكەن -،دەيدۇ .ھەسەنبەسرى بۇ ئايەتلەرگە ئەمەل قىلىش بىزگىمۇ ۋاجىبتۇر-،
دەپ قېتىپ قويدى.
ئىبنى جەرىر ئىبراھىمنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :بۇ ئايەتلەر ئىسرائىل
ئەۋالدى ھەققىدە چۈشكەن ،ﷲ تائاال ئۇنى مۇھەممەد ئەلەيھىسساالمنىڭ ئۈممىتىگىمۇ مۇۋاپىق
كۆرگەن.
ئىبنى جەرىر بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە ئىبنى ئابباسنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى
رىۋايەت قىلىدۇ :كىمكى ﷲ تائاال نازىل قىلغان ھۆكۈمنى ئىنكار قىلسا ،ئۇ كاپىر ھېسابلىنىدۇ.
كىمكى ئۇنى تەستىقالپ ئەمما ئۇنىڭ بىلەن ھۆكۈم قىلمىسا ،ئۇ زالىم ،پاسىق ھېسابلىنىدۇ.

296

ئىبنى جەرىر تاۋۇسنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :ئىبنى ئابباستىن
ﷲ تائاالنىڭ﴿ :كىملەركى ﷲ نازىل قىلغان ئايەتلەر بويىچە ھۆكۈم قىلمايدىكەن ،ئۇالر
كاپىرالردۇر﴾ دېگەن ئايىتى ھەققىدە سورالغاندا ،ئۇ :ئاشۇ ئايەتكە كۇپۇرلۇق قىلغانلىقتۇر-،
دەپ جاۋاب بەرگەن .تاۋۇس بۇ ھەقتە :ﷲ تائاالنىڭ بۇ ئايەتتىكى كۇپۇرلۇق ﷲ تائاالنى،
پەرىشتىلىرىنى ،كىتابلىرىنى ۋە پەيغەمبەرلىرىنى ئىنكار قىلغان ئادەمنىڭ كۇپۇرلىقىنىڭ
دەرىجىسىدىكى كۇپۇرلۇق ئەمەس-،دەيدۇ.
ئىبنى جۇرەيج ئەتانىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :بۇ كۇپۇرلۇق چوڭ كۇپۇرلۇققا
((( مائىدە سۈرىسى 45ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

مائىدە سۈرىسى

Sez Uygur ädäbiyättän 1 tekst ukıdıgız.
Çirattagı - Tefsir İbni Kesir - 02 - 26
  • Büleklär
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 01
    Süzlärneñ gomumi sanı 1852
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1044
    28.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 02
    Süzlärneñ gomumi sanı 1762
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 912
    30.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 03
    Süzlärneñ gomumi sanı 3701
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1414
    31.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 04
    Süzlärneñ gomumi sanı 3870
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1253
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 05
    Süzlärneñ gomumi sanı 3685
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1347
    32.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 06
    Süzlärneñ gomumi sanı 3717
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1434
    31.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 07
    Süzlärneñ gomumi sanı 3684
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1409
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 08
    Süzlärneñ gomumi sanı 3666
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1442
    33.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 09
    Süzlärneñ gomumi sanı 3695
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1365
    32.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 10
    Süzlärneñ gomumi sanı 3745
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1437
    33.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 11
    Süzlärneñ gomumi sanı 3751
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1323
    33.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 12
    Süzlärneñ gomumi sanı 3818
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1354
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 13
    Süzlärneñ gomumi sanı 3831
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1455
    32.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 14
    Süzlärneñ gomumi sanı 3741
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1383
    34.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 15
    Süzlärneñ gomumi sanı 3745
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1353
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 16
    Süzlärneñ gomumi sanı 3653
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1498
    32.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 17
    Süzlärneñ gomumi sanı 3747
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1417
    34.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 18
    Süzlärneñ gomumi sanı 3807
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1424
    32.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 19
    Süzlärneñ gomumi sanı 3785
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1421
    31.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 20
    Süzlärneñ gomumi sanı 3698
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1482
    32.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 21
    Süzlärneñ gomumi sanı 3614
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1309
    30.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 22
    Süzlärneñ gomumi sanı 3779
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1548
    31.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 23
    Süzlärneñ gomumi sanı 3735
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1567
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 24
    Süzlärneñ gomumi sanı 3723
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1443
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 25
    Süzlärneñ gomumi sanı 3790
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1491
    31.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 26
    Süzlärneñ gomumi sanı 3724
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1463
    29.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    42.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 27
    Süzlärneñ gomumi sanı 3705
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1535
    32.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 28
    Süzlärneñ gomumi sanı 3755
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1402
    32.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 29
    Süzlärneñ gomumi sanı 3724
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1372
    33.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 30
    Süzlärneñ gomumi sanı 3771
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1370
    30.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 31
    Süzlärneñ gomumi sanı 3688
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1497
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 32
    Süzlärneñ gomumi sanı 3738
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1396
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 33
    Süzlärneñ gomumi sanı 3786
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1384
    33.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 34
    Süzlärneñ gomumi sanı 3662
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1461
    30.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 35
    Süzlärneñ gomumi sanı 3673
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1458
    34.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 36
    Süzlärneñ gomumi sanı 3724
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1487
    32.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 37
    Süzlärneñ gomumi sanı 3673
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1402
    33.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 38
    Süzlärneñ gomumi sanı 3735
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1470
    30.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 39
    Süzlärneñ gomumi sanı 3636
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1354
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 40
    Süzlärneñ gomumi sanı 3654
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1403
    33.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 41
    Süzlärneñ gomumi sanı 3653
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1439
    30.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 42
    Süzlärneñ gomumi sanı 3747
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1392
    30.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 43
    Süzlärneñ gomumi sanı 3729
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1283
    35.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    58.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 44
    Süzlärneñ gomumi sanı 3685
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1365
    36.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 45
    Süzlärneñ gomumi sanı 3580
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1480
    32.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 46
    Süzlärneñ gomumi sanı 3683
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1467
    32.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 47
    Süzlärneñ gomumi sanı 3731
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1451
    32.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 48
    Süzlärneñ gomumi sanı 3675
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1501
    31.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 49
    Süzlärneñ gomumi sanı 3782
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1491
    30.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 50
    Süzlärneñ gomumi sanı 3763
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1517
    29.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 51
    Süzlärneñ gomumi sanı 3585
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1429
    31.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 52
    Süzlärneñ gomumi sanı 3773
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1421
    29.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    42.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 53
    Süzlärneñ gomumi sanı 3740
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1442
    30.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 54
    Süzlärneñ gomumi sanı 3631
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1517
    33.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 55
    Süzlärneñ gomumi sanı 3732
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1479
    31.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 56
    Süzlärneñ gomumi sanı 3635
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1523
    29.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    42.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 57
    Süzlärneñ gomumi sanı 3711
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1444
    32.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 58
    Süzlärneñ gomumi sanı 3614
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1429
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 59
    Süzlärneñ gomumi sanı 3646
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1460
    33.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 60
    Süzlärneñ gomumi sanı 3726
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1397
    32.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 61
    Süzlärneñ gomumi sanı 3726
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1408
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 62
    Süzlärneñ gomumi sanı 3739
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1395
    33.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 63
    Süzlärneñ gomumi sanı 3741
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1533
    30.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 64
    Süzlärneñ gomumi sanı 3761
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1456
    31.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 65
    Süzlärneñ gomumi sanı 986
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 520
    45.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    60.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    66.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.