Latin

Tefsir İbni Kesir - 02 - 18

Süzlärneñ gomumi sanı 3807
Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1424
32.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
48.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
54.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
ads place
روھىي كەيپىياتىدا ئۆزگىرىش بولسا ،ئۇنىڭ ئۆڭى سۇس قىزىلغا ئۆزگىرىپ قالىدۇ

199

ئوخشىشىپ كېتىدىغان ،ئىككى قولىنى بىر كىشنىڭ ئىككى دولىسىغا قويغان ھالەتتە كەبىنى
تاۋاپ قىلىۋاتقان بىر كىشىنى كۆردۈم .مەن“ :ئۇ كىم؟” دەپ سورىدىم .ماڭا“ :ئۇ دەججال”
دەپ جاۋاب بېرىلدى».
﴿ئىسا قىيامەت كۈنى ئۇالر (يەھۇدىيالرنىڭ ئىسانى دارغا ئاستۇق دېگەن دەۋاسىنىڭ ۋە
ناساراالرنىڭ ئىسا ﷲ نىڭ ئوغلى دېگەن دەۋاسىنىڭ يالغانلىقى) غا گۇۋاھ بولىدۇ﴾ قەتادە بۇ

ئايەتنىڭ مەنىسى ھەققىدە مۇنداق دېدى :ئىسا ئەلەيھىسساالم ئۆزىنىڭ ئۇالرغا ﷲ تەرىپىدىن
ئۇلۇغ ۋەزىپىنى يەتكۈزگەنلىكىگە ۋە ئۆزىنىڭ ﷲ نىڭ بەندىسى ئىكەنلىكىنى ئىقرار قىلغانلىقىغا
گۇۋاھچى بولىدۇ .بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى ﷲ تائاالنىڭ مۇنۇ ئايىتىنىڭ مەنىسىگە ئوخشىشىپ
كېتىدۇ﴿ :ئۆز ۋاقتىدا ﷲ ئېيتتى« :ئى مەريەم ئوغلى ئىسا! سەن كىشىلەرگە ،ﷲ نى
قويۇپ مەن بىلەن ئانامنى ئىككى ئىالھ قىلىۋېلىڭالر -،دېدىڭمۇ؟» ئىسا ئېيتتى(« :رەببىم!)
شەنىڭگە اليىق ئەمەس نەرسىلەردىن سېنى پاك دەپ ئېتىقاد قىلىمەنكى ،ماڭا ئېيتىشقا
تېگىشلىك بولمىغان سۆزلەرنى مەن ئېيتمايمەن ،ئەگەر مەن بۇ سۆزنى ئېيتقان بولسام،
ئۇنى سەن چوقۇم بىلىسەن (يەنى مېنىڭ ئۇنداق دېمىگەنلىكىم ساڭا مەلۇملۇق) .سەن
مېنىڭ زاتىمدىكىنى بىلىسەن ،مەن سېنىڭ زاتىڭدىكىنى بىلمەيمەن ،غەيبلەرنى ناھايىتى
ئوبدان بىلىسەن .مەن ئۇالرغا پەقەت سەن مېنى ئېيتىشقا بۇيرۇغان سۆزنى ،يەنى :مېنىڭ
پەرۋەردىگارىم ۋە سىلەرنىڭ پەرۋەردىگارىڭالر بولغان ﷲ غا ئىبادەت قىلىڭالر -،دېدىم .مەن
ئۇالرنىڭ ئارىسىدا بولغان مۇددەتتە ،ئۇالرنىڭ ئەمەللىرىنى كۆزىتىپ تۇرغان ئىدىم ،مېنى
قەبزى روھ قىلغىنىڭدىن كېيىن ،ئۇالرنىڭ ئەمەللىرىنى سەن كۆزىتىپ تۇرغان ئىدىڭ ،سەن
ھەممە نەرسىدىن خەۋەردارسەن .ئەگەر ئۇالرغا ئازاب قىلساڭ ،ئۇالر سېنىڭ بەندىلىرىڭدۇر،
(ئۇالرنى خالىغىنىڭچە تەسەررۇپ قىلىسەن)( ،ساڭا ھېچ ئەھەدى تەئەررۇز قىاللمايدۇ) ،ئەگەر
ئۇالرغا (يەنى ئۇالرنىڭ ئىچىدىكى تەۋبە قىلغانالرغا) مەغپىرەت قىلساڭ ،سەن (ئىشىڭدا)
غالىب ،ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچىدۇرسەن»﴾(((.

*******

200

ﮰﮱﯓﯔ ﯕﯖﯗﯘﯙﯚﯛﯜﯝ ﯞ ﯟ
ﯠ ﯡ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨﯩ ﯪ ﯫ ﯬ ﯭ ﯮ
ﯯ ﯰ ﯱ ﯲ ﯳ ﯴ ﯵ ﯶ ﯷ ﯸ ﯹ ﯺ ﯻ ﯼ ﯽﯾ ﯿ
ﰀﰁ ﰂ ﰃ ﰄ ﰅ ﰆ ﰇ ﰈ ﰉ ﰊ ﰋ ﰌ
يەھۇدىيالرنىڭ قىلغان ھەقسىزلىقلىرى (يەنى زۇلمى ۋە قىلغان گۇناھلىرى) ،نۇرغۇن
كىشىلەرنى ﷲ نىڭ يولىدىن (يەنى ﷲ نىڭ دىنىغا كىرىشتىن) توسقانلىقلىرى ،چەكلەنگەن
جازانىنى ئالغانلىقلىرى ۋە كىشىلەرنىڭ پۇل -ماللىرىنى ناھەق يېگەنلىكلىرى ئۈچۈن ،ئۇالرغا
(ئىلگىرى) ھاالل قىلىنغان پاكىز نەرسىلەرنى ھارام قىلدۇق ،ئۇالرنىڭ ئىچىدىن كاپىر بولغانالرغا
((( مائىدە سۈرىسى 116ـــــ 118ـ ئايەتلەر.

نىسا سۈرىسى

قاتتىق ئازاب ھازىرلىدۇق﴿ 160ـ .﴾161ئۇالرنىڭ ئىچىدىكى بىلىمى چوڭقۇر بولغانالرغا،
ساڭا نازىل قىلىنغان كىتابقا (يەنى قۇرئانغا) ،سەندىن ئىلگىرى (ئۆتكەن پەيغەمبەرلەرگە)
نازىل قىلىنغان كىتابالرغا ئىمان ئېيتىدىغان مۆمىنلەرگە ،نامازنى ئۆتىگۈچىلەرگە ،زاكات
بەرگۈچىلەرگە ،ﷲ ۋە ئاخىرەت كۈنىگە ئىمان ئېيتقۇچىالرغا (جەننەتتە مەڭگۈ قېلىشتىن
ئىبارەت) كاتتا ئەجىر ئاتا قىلىمىز﴿.﴾162

يەھۇدىيالرغا ئىلگىرى ھاالل قىلىنغان پاكىز نەرسىلەرنىڭ ھارام
قىلىنغانلىقى
ﷲ تائاال (بۇ ئايەتتە) يەھۇدىيالرنىڭ چوڭ ـ چوڭ گۇناھالرنى قىلىشى ئارقىلىق
(ئۆزلىرىگە) زۇلۇم قىلغانلىقى سەۋەبى بىلەن ،بۇرۇن ھاالل قىلىنغان (پاكىز) نەرسىلەرنى
ئۇالرغا ھارام قىلغانلىقىدىن خەۋەر بەردى .بۇ ھارام قىلىش يەھۇدىيالرنىڭ شەرىئەت يوللىرىنى
ئۆزلىرىگە چىڭىتىۋېلىشى ۋە تارالشتۇرىۋېلىشى يۈزىسىدىن ،كىتابلىرىغا خالىغانچە مەنا بېرىپ،
ھاالل نەرسىلەرنى ھارامغا ئۆزگەرتىۋېلىشىنى ﷲ تائاال ئەسلىدىال ئۇالرغا پۈتىۋەتكەن بولۇشى
مۇمكىن .ياكى ئۇالرغا بۇرۇن ھاالل بولغان نەرسىلەرنى ﷲ تائاال تەۋراتتا ھارام قىلىپ
چۈشۈرگەن بولۇشىمۇ مۇمكىن.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :تەۋرات نازىل قىلىنىشتىن ئىلگىرى ،ئىسرائىل
(يەنى يەئقۇب ئەلەيھىسساالم) ئۆزىگە ھارام قىلغان يېمەكلىكلەر (يەنى تۆگىنىڭ گۆشى ۋە
سۈتى) دىن باشقا يېمەكلىكلەرنىڭ ھەممىسى ئىسرائىل ئەۋالدىغا ھاالل ئىدى﴾(((.
ئاندىن ﷲ تائاال ئۇالرغا تەۋراتتا نۇرغۇنلىغان نەرسىلەرنى ھارام قىلدى ،ﷲ تائاال بۇ
ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :يەھۇدىيالرغا توم تۇياقلىق (يەنى تۆگە ،تۆگىقۇشقا ئوخشاش ئاچا
تۇياقلىق بولماي توم تۇياقلىق بولغان) ھايۋانالرنىڭ ھەممىسىنى ھارام قىلدۇق ،ئۇالرغا كاال،
قويالرنىڭ دۈمبىسىدىكى ياكى ئۈچەيلىرىدىكى ياكى سۆڭىكىگە چاپلىشىقلىق ياغلىرىدىن
باشقا ياغلىرىنى ھارام قىلدۇق ،بۇ ئۇالرنىڭ (پەيغەمبەرلەرنى ئۆلتۈرۈش ،جازانە قىلىش،
كىشىلەرنىڭ مال -مۈلكىنى ناھەق يەۋېلىش قاتارلىق) زۇلۇملىرى تۈپەيلىدىن ،ئۇالرغا بەرگەن
جازايىمىزدۇر ،بىز ئەلۋەتتە (بەرگەن خەۋەرلىرىمىزدە) راستچىلمىز﴾((( ﷲ تائاال ئۇالرغا شۇ
نەرسىلەرنى ھارام قىلدى .چۈنكى ،ئۇالرنىڭ قىلغان ئەسكىلىكلىرى ،تاجاۋۇزچىلىقلىرى ۋە
پەيغەمبەرلىرىگە قىلغان قارشىلىقلىرىنىڭ سەۋەبىدىن شۇ نەرسىلەرنىڭ ئۇالرغا ھارام قىلىنىشى
تېگىشلىك بولدى.
﴿چەكلەنگەن جازانىنى ئالغانلىقلىرى﴾ بۇ ئۇالرنىڭ بۇرۇندىن تارتىپ سۈپەتلىنىپ
كەلگەن خۇيىدۇر .شۇڭا ئۇالر پەيغەمبەرلەرنىڭ دۈشمەنلىرى بولۇپ كەلدى .ئۇالر نۇرغۇنلىغان
پەيغەمبەرلەرنى ئۆلتۈرۈۋەتتى ،ئىسا ۋە مۇھەممەد ئەلەيھىسساالمالرغا ئىشەنمىدى﴿ .ئۇالرنىڭ
((( ئال ئىمران سۈرىسى 93ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( ئەنئام سۈرىسى 146ـ ئايەت.

201

ئىچىدىن كاپىر بولغانالرغا قاتتىق ئازاب ھازىرلىدۇق﴾.
ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇما مۇنداق دەيدۇ :ﷲ تائاالنىڭ﴿ :ئۇالرنىڭ ئىچىدىكى
بىلمى چوڭقۇر بولغانالرغا ،ساڭا نازىل قىلىنغان كىتابقا (يەنى قۇرئانغا) ،سەندىن ئىلگىرى
(ئۆتكەن پەيغەمبەرلەرگە) نازىل قىلىنغان كىتابالرغا ئىمان ئېيتىدىغان مۆمىنلەر﴾ دېگەن ئايىتى

ئىسالمغا كىرگەن ۋە ﷲ تائاال پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم بىلەن ئەۋەتكەن قۇرئانغا ئىشەنگەن
ئابدۇلالھ ئىبنى ساالم ،سۇئلەبە ئىبنى سەئيە ،ئەسەد ،زەيد ئىبنى سەئيە ۋە ئەسەد ئىبنى
ئۇبەيدە قاتارلىقالر توغرىسىدا چۈشتى.
﴿زاكات بەرگۈچىلەرگە﴾ بۇ ئايەتتىن كۆزدە تۇتۇلغان مەقسەت ،مالالرنىڭ زاكىتىنى
بەرگەن ياكى دىلالرنى پاكىزلىغان ياكى ھەر ئىككىلىسىنى قىلغان كىشىلەر بولۇشى مۇمكىن.
﴿(جەننەتتە مەڭگۈ قېلىشتىن ئىبارەت) كاتتا ئەجىر ئاتا قىلىمىز﴾.

*******
ﭑﭒ ﭓ ﭔ ﭕ ﭖﭗ ﭘﭙﭚﭛﭜ ﭝﭞﭟﭠ
ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨﭩ ﭪ ﭫ
ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ ﭳ ﭴ ﭵ ﭶ ﭷﭸ ﭹ ﭺ
ﭻ ﭼﭽﭾﭿﮀﮁﮂ ﮃﮄﮅﮆﮇ
ﮈﮉ ﮊ ﮋ ﮌ ﮍﮎ

202

(ئى مۇھەممەد!) بىز نۇھقا ۋە ئۇنىڭدىن كېيىنكى پەيغەمبەرلەرگە ۋەھيى قىلغاندەك،
ھەقىقەتەن ساڭا ۋەھيى قىلدۇق ھەمدە ئىبراھىمغا ،ئىىسمائىلغا ،ئىسھاققا ،يەئقۇبقا ،يەئقۇبنىڭ
ئەۋالدلىرىغا ،ئىساغا ،ئەييۇبقا ،يۇنۇسقا ،ھارۇنغا ،سۇاليمانغا ۋەھيى قىلدۇق ،داۋۇدقا زەبۇرنى
ئاتا قىلدۇق﴿ .﴾163بىز نۇرغۇن پەيغەمبەرلەرنى ئەۋەتتۇق ،ئۇالرنىڭ ئارىسىدا ئىلگىرى (ئى
مۇھەممەد!) ساڭا بايان قىلغانلىرىمىزمۇ بار ،ساڭا بايان قىلمىغانلىرىمىزمۇ بار ،ﷲ مۇساغا
(بىۋاستە) سۆز قىلدى﴿ .﴾164ئەۋەتىلگەن پەيغەمبەرلەردىن كېيىن ﷲ نىڭ ئالدىدا كىشىلەر
(يەنى پەيغەمبەر ئەۋەتىلگەن بولسا ،ئەلۋەتتە ئىمان ئېيتاتتىم ۋە ئىتائەت قىالتتىم دېگۈچىلەر)
گە باھانە بولۇپ قالماسلىقى ئۈچۈن( ،ئىتائەت قىلغۇچىالرغا جەننەت بىلەن) خۇش خەۋەر
بەرگۈچى( ،ئاسىيلىق قىلغۇچىالرنى دوزاختىن) ئاگاھالندۇرغۇچى پەيغەمبەرلەرنى ئەۋەتتۇق،
ﷲ غالىبتۇر ،ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچىدۇر﴿.﴾165

پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمغىمۇ ئۇنىڭدىن بۇرۇنقى پەيغەمبەرلەرگە ۋەھيى
قىلىنغان نەرسىنىڭ ۋەھيى قىلىنغانلىقى
مۇھەممەد ئىبنى ئىسھاق ئىبنى ئابباس رەزىيەلالھۇ ئەنھۇمانىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى

نىسا سۈرىسى

رىۋايەت قىلىدۇ :سەكىن ۋە ئەدى ئىبنى زەيد قاتارلىقالر :ئى مۇھەممەد! بىز ﷲ نىڭ مۇسادىن
كېيىن بىر كىشىگە بىر نەرسە چۈشۈرگەنلىكىنى بىلمەيمىز -،دېگەن ئىدى.
ﷲ تائاال ئۇ ئىككىسىنىڭ سۆزى توغرىسىدا بۇ ئايەتنى چۈشۈردى(﴿ :ئى مۇھەممەد!)
بىز نۇھقا ۋە ئۇنىڭدىن كېيىنكى پەيغەمبەرلەرگە ۋەھيى قىلغاندەك ،ھەقىقەتەن ساڭا ۋەھيى
قىلدۇق ھەمدە ئىبراھىمغا ،ئىىسمائىلغا ،ئىسھاققا ،يەئقۇبقا ،يەئقۇبنىڭ ئەۋالدلىرىغا ،ئىساغا،
ئەييۇبقا ،يۇنۇسقا ،ھارۇنغا ،سۇاليمانغا ۋەھيى قىلدۇق ،داۋۇدقا زەبۇرنى ئاتا قىلدۇق﴾.

قۇرئاندا بايان قىلىنغان پەيغەمبەرلەرنىڭ يىگىرمە بەش ئىكەنلىكى
﴿بىز نۇرغۇن پەيغەمبەرلەرنى ئەۋەتتۇق ،ئۇالرنىڭ ئارىسىدا ئىلگىرى (ئى مۇھەممەد!)
ساڭا بايان قىلغانلىرىمىزمۇ بار﴾ ﷲ تائاال قۇرئاندا ئىسىملىرىنى بايان قىلغان پەيغەمبەرلەر

تۆۋەندىكىچە :ئادەم ،ئىدرىس ،نۇھ ،ھۇد ،سالىھ ،ئىبراھىم ،لۇت ،ئىسمائىل ،ئىسھاق،
يەئقۇب ،يۈسۈپ ،ئەييۇب ،شۇئەيب ،مۇسا ،ھارۇن ،يۇنۇس ،داۋۇد ،سۇاليمان ،ئىلياس،
يەسە ،زەكەرىيا ،يەھيا ،ئىسا( ،كۆپىنچە تەپسىر ئالىملىرىنىڭ كۆز قارىشىچە) زۇلكېفىل ۋە
مۇھەممەد ئەلەيھىسساالمدۇر.
﴿ساڭا بايان قىلمىغانلىرىمىزمۇ بار﴾ يەنى قۇرئاندا بايان قىلىنمىغان ،نۇرغۇنلىغان
پەيغەمبەرلەر باردۇر.

مۇسا ئەلەيھىسساالمنىڭ پەزىلىتى
﴿ﷲ مۇساغا (بىۋاستە) سۆز قىلدى﴾ بۇ سۈپەت مۇسا ئەلەيھىسساالم ئۈچۈن بىر شەرەپتۇر.
شۇڭا ئۇ “سۆزلەشكۈچى” دەپ ئاتىلىدۇ (يەنى ﷲ تائاال سۆزلىگۈچى ،مۇسا ئەلەيھىسساالم
ئاڭلىغۇچى بولىدۇ).
ھافىز ئەبۇبەكرى ئىبنى مەردەۋىدىن ئابدۇجاببار ئىبنى ئابدۇلالھنىڭ مۇنداق دېگەنلىكى
رىۋايەت قىلىنىدۇ :بىر كىشى ئەبۇبەكرى ئىبنى ئىياشنىڭ قېشىغا كېلىپ :مەن بىر كىشىنىڭ
بۇ ئايەتنى :مۇسا ﷲ تائاالغا بىۋاستە سۆز قىلدى دەپ ئوقۇۋاتقانلىقىنى ئاڭلىدىم -،دېدى.
ئەبۇبەكرى :بۇ ئايەتنى كاپىردىن باشقىسى بۇنداق ئوقۇمايدۇ -،دېدى .بەزى مۆئتەزىلەر((( بىر
شەيخكە (بۇ ئايەتنى) :مۇسا ﷲ تائاالغا بىۋاستە سۆز قىلدى -،دەپ ئوقۇپ بەردى .ھېلىقى
شەيىخ ئۇنىڭغا :ھەي ئەدەبسىز! (ئۇنى ئۇنداق ئوقۇساڭ) ﷲ تائاالنىڭ بۇ ئايىتىنى قانداق
ئوقۇيسەن﴿ :مۇسا بىز ۋەدە قىلغان ۋاقىتتا كەلگەن ۋە پەرۋەردىگارى ئۇنىڭغا (بىۋاستە) سۆز
(((
قىلغان چاغدا« :پەرۋەردىگارىم! ماڭا ئۆزەڭنى كۆرسەتكىن ،سېنى بىركۆرۈپ ئاالي» دېدى﴾
يەنى بۇ ئايەتنى (يۇقىرىقىنى ئۆزگەرتكەندەك) ئۆزگەرتكىلى بولمايتتى.
((( ئىزاھاتى -6كىتابنىڭ ئاخىرىغا بېرىلدى.
((( ئەئراف سۈرىسى 143ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

203

پەيغەمبەرلەرنىڭ ﷲ تەرىپىدىن ئىنسانالرغا پاكىت تۇرغۇزۇش ئۈچۈن
ئەۋەتىلگەنلىكى
﴿ئەۋەتىلگەن پەيغەمبەرلەردىن كېيىن ﷲ نىڭ ئالدىدا كىشىلەر (يەنى پەيغەمبەر
ئەۋەتىلگەن بولسا ئەلۋەتتە ئىمان ئېيتاتتىم ۋە ئىتائەت قىالتتىم دېگۈچىلەر) گە باھانە بولۇپ
قالماسلىقى ئۈچۈن( ،ئىتائەت قىلغۇچىالرغا جەننەت بىلەن) خۇش خەۋەر بەرگۈچى( ،ئاسىيلىق
قىلغۇچىالرنى دوزاختىن) ئاگاھالندۇرغۇچى پەيغەمبەرلەرنى ئەۋەتتۇق ،ﷲ غالىبتۇر ،ھېكمەت
بىلەن ئىش قىلغۇچىدۇر﴾ ﷲ تائاال ئۇالرنى پەيغەمبەر ئەۋەتىشتىن بۇرۇن ئازاباليدىغان بولسا،

ئەلۋەتتە ئۇالرنىڭ باھانە كۆرسىتىدىغانلىقى توغرىسىدا مۇنداق دېدى﴿ :ئەگەر بىز ئۇالرنى
ئۇنىڭدىن (يەنى مۇھەممەد ئەلەيھىسساالمنى ئەۋەتىشتىن) ئىلگىرى ھاالك قىلغان بولساق ،ئۇالر
چوقۇم« :نېمىشقا بىزگە بىرەر پەيغەمبەر ئەۋەتمىدىڭ؟ بىز خار ۋە رەسۋا بولۇشتىن ئىلگىرى
سېنىڭ ئايەتلىرىڭگە ئەگشەتتۇق» دەيتتى﴾(((﴿ ،ئۇالرنىڭ قىلغان ئىشلىرى (يەنى كۇفرى ۋە
گۇناھلىرى) تۈپەيلىدىن ،ئۇالرغا بىرەر ئازاب كەلسە« :پەرۋەردىگارىمىز! بىزگە بىرەر پەيغەمبەر
ئەۋەتكەن بولساڭ ئىدىڭ ،سېنىڭ ئايەتلىرىڭگە ئەگىشەتتۇق ۋە مۆمىنلەردىن بوالتتۇق»
دېمەسلىكلىرى ئۈچۈن (سېنى ئۇالرغا پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتتۇق)﴾(((.
ئىمام بۇخارى ۋە مۇسلىم ئىبنى مەسئۇدتىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ مۇنداق
دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ« :يامان ئىشالرغا ﷲ تائاالدىنمۇ بەكرەك قارشى تۇرىدىغان بىر
زات يوق ،شۇڭا ﷲ تائاال ئاشكارا ۋە يوشۇرۇن يامان ئىشالرنىڭ ھەممىسىنى ھارام قىلدى.
مەدھىيىلىنىشنى ﷲ تائاالدىنمۇ بەكرەك ياخشى كۆرىدىغان باشقا بىر زات يوق .شۇڭا ﷲ
تائاال ئۆزىنى ئۆزى مەدھىيىلىدى( .باشقىالرغا) پاكىت كەلتۈرۈشنى ﷲ تائاالدىنمۇ بەكرەك
ياخشى كۆرىدىغان باشقا بىر زات يوق .شۇنىڭ ئۈچۈن پەيغەمبەرلەرنى خۇش بېشارەتچى ۋە
ئاگاھالندۇرغۇچى قىلىپ ئەۋەتتتى».
يەنە بىر رىۋايەتتە مۇنداق دەپ بايان قىلىنىدۇ« :شۇنىڭ ئۈچۈن پەيغەمبەرلەرنى ئەۋەتتى
ۋە كىتابالرنى نازىل قىلدى».

*******
204

ﮏ ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ ﮔﮕ ﮖ ﮗﮘ ﮙ ﮚﮛ ﮜ ﮝ ﮞ
ﮟﮠﮡ ﮢﮣﮤﮥﮦﮧﮨﮩﮪ ﮫﮬﮭﮮ
ﮯ ﮰ ﮱ ﯓ ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ ﯘ ﯙ ﯚ ﯛ ﯜ ﯝ ﯞ ﯟﯠ
ﯡﯢﯣﯤﯥﯦﯧﯨﯩﯪ ﯫﯬﯭﯮﯯ
ﯰ ﯱﯲ ﯳ ﯴ ﯵ ﯶ ﯷ ﯸ ﯹ ﯺﯻ ﯼ ﯽ ﯾ ﯿ ﰀ
((( تاھا سۈرىسى 134ـ ئايەت.
((( قەسەس سۈرىسى 47ـ ئايەت.

نىسا سۈرىسى

(يەھۇدىيالر ۋە ناساراالر سېنىڭ پەيغەمبەرلىكىڭگە گۇۋاھلىق بەرمىسە گۇناھى ئۆزىگە)
لېكىن ﷲ ساڭا نازىل قىلغان قۇرئان ئارقىلىق (پەيغەمبەرلىكىڭگە) گۇۋاھلىق بېرىدۇ ،ﷲ
قۇرئاننى (باشقىالر بىلمەيدىغان ئۆزىگە خاس) ئىلمى بىلەن نازىل قىلدى .پەرىشتىلەرمۇ (ﷲ
ساڭا نازىل قىلغان قۇرئانغا ۋە پەيغەمبەرلىكىڭگە) گۇۋاھلىق بېرىدۇ( ،باشقىالر گۇۋاھلىق
بەرمىگەندىمۇ) ﷲ نىڭ گۇۋاھلىقى يېتەرلىكتۇر﴿ .﴾166شۈبھىسىزكى ،كاپىر بولغانالر ۋە
(كىشىلەرنى) ﷲ نىڭ يولىدىن توسقانالر ھەقىقەتەن قاتتىق ئازدى﴿ .﴾167شۈبھىسىزكى،
كاپىر بولغانالر ۋە زۇلۇم قىلغانالرنى ﷲ مەغپىرەت قىلمايدۇ ،توغرا يولغىمۇ (يەنى جەننەتنىڭ
يولىغىمۇ) باشلىمايدۇ﴿( .﴾168ئۇالرنى) پەقەت جەھەننەمنىڭ يولىغا باشاليدۇ ،ئۇالر جەھەننەمدە
مەڭگۈ قالىدۇ ،بۇ (يەنى ئۇالرنى جەھەننەمدە مەڭگۈ قالدۇرۇش) ﷲ غا ئاسان﴿ .﴾169ئى
ئىنسانالر! پەيغەمبەر (يەنى مۇھەممەد ئەلەيھىسساالم) سىلەرگە پەرۋەردىگارىڭالردىن ھەق (دىن)
ئېلىپ كەلدى ،ئىمان ئېيتىڭالركى( ،بۇ) سىلەر ئۈچۈن پايدىلىق ،ئەگەر ئىنكار قىلساڭالر
(يەنى كۇفرىنى داۋامالشتۇرساڭالر) (ﷲ سىلەردىن بىھاجەت) .چۈنكى ،ئاسمانالردىكى ۋە
زېمىندىكى شەيئىلەرنىڭ ھەممىسى ﷲ نىڭدۇر (يەنى ﷲ نىڭ مەخلۇقاتىدۇر ،مۈلكىدۇر).
ﷲ (بەندىلىرىنىڭ ئەھۋالىنى) بىلگۈچىدۇر ،ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچىدۇر﴿.﴾170
﴿(ئى مۇھەممەد!) بىز نۇھقا ۋە ئۇنىڭدىن كېيىنكى پەيغەمبەرلەرگە ۋەھيى قىلغاندەك،
ھەقىقەتەن ساڭا ۋەھيى قىلدۇق ﴾...دېگەن ئايەت پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ پەيغەمبەرلىكىنى

ئىسپاتالشنى ۋە مۇشرىكالر ۋە ئەھلى كىتابالردىن ئۇنىڭ پەيغەمبرلىكىگە ئىشەنمىگەن كىشىلەرگە

رەددىيە بىرىشنى ئۆز ئىچىگە ئالغان بولۇپ ،ﷲ تائاال مۇنداق دەيدۇ﴿ :يەھۇدىيالر ۋە ناساراالر
سېنىڭ پەيغەمبەرلىكىڭگە گۇۋاھلىق بەرمىسە گۇناھى ئۆزىگە) لېكىن ﷲ ساڭا نازىل قىلغان
قۇرئان ئارقىلىق (پەيغەمبەرلىكىڭگە) گۇۋاھلىق بېرىدۇ﴾ يەنى (ساڭا ئىشەنمىگەن ۋە ساڭا

قارشىلىق قىلغان) كىشىلەر گەرچە ساڭا ئىشەنمىسىمۇ ،ﷲ تائاال سېنىڭ كىتاب (قۇرئان)
بېرىلگەن پەيغەمبەر ئىكەنلىكىڭگە گۇۋاھلىق بېرىدۇ .ﷲ تائاال (ئۇنىڭغا بېرىلگەن قۇرئاننى
سۈپەتلەپ) مۇنداق دەيدۇ﴿ :ئۇنىڭغا ئالدىدىنمۇ ،ئارقىسىدىنمۇ (يەنى ھېچقايسى تەرىپىدىن)
باتىل يۈزلەنمەيدۇ ،ئۇ ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچى ،مەدھىيىگە اليىق ﷲ تەرىپىدىن نازىل
قىلىنغاندۇر﴾(((.

﴿ﷲ قۇرئاننى (باشقىالر بىلمەيدىغان ئۆزىگە خاس) ئىلمى بىلەن نازىل قىلدى﴾

يەنى بۇ بىلىم ﷲ تائاال بىلدۈرۈشنى خالىغان كىشىلەردىن باشقا ،پەيغەمبەر ۋە ئەڭ يېقىن
پەرىشتىلەرمۇ بىلمەيدىغان دەلىل ـ ئىسپات ۋە ھىدايەت ،ﷲ تائاال ياخشى كۆرىدىغان ۋە رازى
بولىدىغان ،يامان كۆرىدىغان ۋە رازى بولمايدىغان ئىشالر ،غەيبنى بىلىش ۋە ﷲ تائاالنىڭ
ئۇلۇغ سۈپەتلىرىدىن ئىبارەت بىلىملەردۇر.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :ئۇالر ﷲ نىڭ مەلۇماتىدىن (ﷲ) ئۇالرغا بىلدۈرۈشنى
خالىغان نەرسىلەردىن (يەنى پەيغەمبەرلەرنىڭ تىلى ئارقىلىق بىلدۈرگەن نەرسىلەردىن) باشقا
ھېچ نەرسىنى بىلمەيدۇ﴾(((﴿ ،ﷲ ئۇالرنىڭ ئالدىدىكىنى ۋە كەينىدىكىنى بىلىدۇ ،ئۇالر
((( فۇسسىلەت سۈرىسى 42ـ ئايەت.
((( بەقەرە سۈرىسى 255ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

205

بولسا ئۇنى بىلمەيدۇ﴾(((.
﴿پەرىشتىلەرمۇ (ﷲ ساڭا نازىل قىلغان قۇرئانغا ۋە پەيغەمبەرلىكىڭگە) گۇۋاھلىق بېرىدۇ،
(باشقىالر گۇۋاھلىق بەرمىگەندىمۇ) ﷲ نىڭ گۇۋاھلىقى يېتەرلىكتۇر﴾
﴿شۈبھىسىزكى ،كاپىر بولغانالر ۋە (كىشىلەرنى) ﷲ نىڭ يولىدىن توسقانالر ھەقىقەتەن
قاتتىق ئازدى﴾ يەنى ئۇالر كاپىر بولدى ،ھەقكە ئەگەشمىدى ۋە باشقىالرنى ھەقكە ئەگىشىشتىن

توستى ،شۇنىڭ بىلەن (ئۇالر) ھەق يولدىن ئېزىپ كەتتى.

ئاندىن ﷲ تائاال ئايەتلىرىگە ،كىتابلىرىغا ۋە پەيغەمبەرلىرىگە ئىشەنمەي ،باشقىالرنىمۇ
ئىشىنىشتىن توسۇپ ،گۇناھ ۋە ھارام ئىشالرنى قىلىپ ،ئۆزلىرىگە زۇلۇم قىلغان كاپىرالرنىڭ
گۇناھىنى كەچۈرمەيدىغانلىقىنى ۋە ئۇالرنىڭ ئالدىدا جەھەننەمدىن باشقا يول يوق ئىكەنلىكىنى
بايان قىلىپ مۇنداق ديدۇ(﴿ :ئۇالرنى) پەقەت جەھەننەمنىڭ يولىغا باشاليدۇ ،ئۇالر جەھەننەمدە
مەڭگۈ قالىدۇ ،بۇ (يەنى ئۇالرنى جەھەننەمدە مەڭگۈ قالدۇرۇش) ﷲ غا ئاسان﴾ يەنى ﷲ
تائاال كاپىرالردىن بىھاجەتتۇر ،ئۇالر كۇپۇرلۇق قىلىش بىلەن ﷲ تائاالغا ھېچقانداق زىيان
يەتكۈزەلمەيدۇ دېگەنلىكتۇر.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :مۇسا (ئۆز قەۋمىگە)« :ئەگەر سىلەر ۋە پۈتۈن
يەر يۈزىدىكى كىشىلەر كاپىر بولۇپ كەتسەڭالرمۇ (ﷲ غا قىلچە زىيان يەتكۈزەلمەيسىلەر)،
چۈنكى ،ﷲ ئەلۋەتتە (ھەممىدىن) بىھاجەتتۇر ،مەدھىيلەشكە اليىقتۇر» دېدى﴾(((.
﴿چۈنكى ،ئاسمانالردىكى ۋە زېمىندىكى شەيئىلەرنىڭ ھەممىسى ﷲ نىڭدۇر (يەنى ﷲ نىڭ
مەخلۇقاتىدۇر ،مۈلكىدۇر) .ﷲ (بەندىلىرىنىڭ ئەھۋالىنى) بىلگۈچىدۇر﴾ يەنى (ئۇ) سىلەرنىڭ

ئىچىڭالردىن ھىدايەتكە اليىق بولىدىغان كىشىنى بىلگۈچى ۋە ئۇنى ھىدايەتكە باشلىغۇچىدۇر.
شۇنداقال سىلەرنىڭ ئىچىڭالردىن ئازغۇنلۇققا اليىق بولىدىغان كىشىنى بىلگۈچىدۇر ،ئاندىن
ئۇنى ئازغۇنلۇققا باشلىغۇچىدۇر .ﷲ تائاال﴿ :ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچىدۇر﴾.

*******

206

ﭑ ﭒ ﭓ ﭔ ﭕ ﭖ ﭗ ﭘ ﭙ ﭚ ﭛ ﭜﭝ ﭞ ﭟ
ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭪﭫ ﭬ ﭭ ﭮﭯ
ﭰ ﭱ ﭲﭳ ﭴ ﭵ ﭶﭷ ﭸ ﭹ ﭺ ﭻﭼ ﭽ ﭾ ﭿ ﮀ ﮁﮂ ﮃ
ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﮈ ﮉﮊ ﮋ ﮌ ﮍ ﮎ
ئى ئەھلى كىتاب! (يەنى ناساراالر جامائەسى) دىنىڭالردا ھەددىدىن ئاشماڭالر ،ﷲ
نىڭ شەنىگە ھەق (سۆز) دىن باشقىنى ئېيتماڭالر (يەنى ﷲ غا شېرىكى ۋە بالىسى بولۇشتىن
پاك دەپ ئېتىقاد قىلىڭالر) .مەسىھ ئىسا ـ مەريەمنىڭ ئوغلى ،پەقەت ﷲ نىڭ رەسۇلىدۇر
((( تاھا سۈرىسى 110ـ ئايەت.
((( ئىبراھىم سۈرىسى 8ـ ئايەت.

نىسا سۈرىسى

(سىلەر گۇمان قىلغاندەك ﷲ نىڭ ئوغلى ئەمەستۇر) ،مەريەمگە ﷲ نىڭ ئىلقا قىلغان
كەلىمىسىدۇر (يەنى ئاتىنىڭ ۋاسىتىسىسىز ،ﷲ نىڭ «ۋۇجۇدقا كەل» دېگەن سۆزىدىن
يارىتىلغاندۇر) ،ﷲ تەرىپىدىن كەلگەن بىر روھتۇر ،ﷲ غا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبەرلىرىگە
ئىمان ئېيتىڭالر( ،ﷲ ئىسا ،مەريەمدىن ئىبارەت) ئۈچتۇر دېمەڭالر( ،خۇدا ئۈچ دەيدىغان
ئېتىقادتىن) قايتىڭالر( ،بۇ) سىلەرگە پايدىلىقتۇر ،ﷲ پەقەت بىر ئىالھتۇر ،بالىسى بولۇشتىن
ﷲ پاكتۇر ،ئاسمانالردىكى ۋە زېمىندىكى شەيئىلەرنىڭ ھەممىسى ﷲ نىڭ دۇر (يەنى ﷲ
نىڭ مۈلكىدۇر ،مەخلۇقاتىدۇر) ﷲ يېتەرلىك ھامىيدۇر﴿.﴾171

ئەھلى كىتابالرنىڭ دىنىدا ھەددىدىن ئېشىش ۋە مەريەمنىڭ ئوغلى ئىسانى
ئاشۇرۇپ ماختاشتىن توسۇلغانلىقى
ﷲ تائاال (بۇ ئايەتتە) ئەھلى كىتابالرنى (دىندا) ھەددىدىن ئېشىپ كېتىشتىن ۋە ئىسا
ئەلەيھىسساالمنى ھەددىدىن ئارتۇق ماختىۋېتىشتىن توسىدۇ .بۇنداق ئىشالر خىرىستىئانالردا
ناھايىتى كۆپ ئۇچرايدۇ .چۈنكى ،ئۇالر ئىسا ئەلەيھىسساالم توغرىسىدا ھەددىدىن ئېشىپ
كەتتى .ھەتتا ئۇالر ئۇنى ﷲ تائاالنىڭ ئۇنىڭغا بەرگەن مەرتىۋىسىدىن ئارتۇق كۆتۈرۈۋەتتى،
يەنى پەيغەمبەرلىك دەرىجىسىدىن ئارتۇق كۆتۈرۈپ (ﷲ تائاالغا ئىبادەت قىلغاندەك) ئىبادەت
قىلىدىغان (ﷲ تائاالدىن باشقا) بىر ئىالھ قىلىۋالدى .بەلكى ،ئۇالر ئۆزلىرىنى ئۇنىڭ
دىنىدا دەپ گۇمان قىلغان ئەگەشكۈچىلىرى ھەققىدىمۇ ھەددىدىن ئېشىپ كەتتى .ئۇالر
ئىسا ئەلەيھىسساالمنىڭ ئەگەشكۈچىلىرىنى خاتالىقتىن خالىي دەپ دەۋا قىلدى ،ئۇالر ئىسا
ئەلەيھىسساالمنىڭ ئەگەشكۈچىلىرىنىڭ دېگەن سۆزلىرىگە (مەيلى ھەق ياكى ناھەق بولسۇن،
خاتا ياكى توغرا بولسۇن) ئۇالرغا ئەگەشتى.
ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :ئۇالر ئۆزلىرىنىڭ ھىبرىلىرىنى ،راھىبلىرىنى
(يەھۇدىيالر بىلەن ناساراالرنىڭ دىنىي باشلىقلىرىنى ،ئۆلىمالىرىنى) ۋە مەريەم ئوغلى مەسىھنى
مەبۇد قىلىۋالدى( .ھالبۇكى) ئۇالر (پەيغەمبەرلەر ئارقىلىق) پەقەت بىر ئىالھقا ئىبادەت قىلىشقا
بۇيرۇلغان ئىدى ،ئۇنىڭدىن باشقا (يەنى ئالەملەرنىڭ پەرۋەردىگارى ﷲ دىن باشقا) ھېچ
مەبۇد (بەرھەق) يوقتۇر ،ﷲ ئۇالرنىڭ شېرىك كەلتۈرگەنلىرىدىن پاكتۇر﴾(((.
ئىمام ئەھمەد ئۆمەر رەزىيەلالھۇ ئەنھۇدىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى
رىۋايەت قىلىدۇ« :سىلەر مېنى خىرىستىئانالر مەريەمنىڭ ئوغلى ئىسانى ھەددىدىن ئارتۇق
ماختىغاندەك ماختىماڭالر ،مەن پەقەت (ﷲ نىڭ) بىر بەندىسىدۇرمەن ،سىلەر (مېنى) ﷲ
نىڭ بەندىسى ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبرى دەپ ئاتاڭالر».
ئىمام ئەھمەد ئەنەس ئىبنى مالىكنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلىدۇ :بىر
كىشى (پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمغا) :ئى مۇھەممەد! ئى غوجىمىز! غوجىمىزنىڭ ئوغلى! بىزنىڭ
ئىچىمىزدىكى ئەڭ ياخشى كىشى ۋە ئەڭ ياخشى كىشىنىڭ بالىسى -،دەپ چاقىردى .شۇنىڭ
((( تەۋبە سۈرىسى 31ـ ئايەت.

207

بىلەن ،پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالم مۇنداق دېدى« :ئى ئىنسانالر! سىلەر سۆزلىرىڭالرغا دىققەت
قىلىڭالر ،شەيتان سىلەرنى ئازدۇرۇپ كەتمىسۇن .مەن ئابدۇلالھنىڭ ئوغلى مۇھەممەددۇرمەن،
مەن ﷲ نىڭ بەندىسى ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىدۇرمەن .ﷲ نىڭ نامى بىلەن قەسەمكى،
مەن سىلەرنىڭ مېنى ﷲ تائاال ماڭا بەرگەن مەرتىۋىدىن ئارتۇق كۆتۈرۈۋېتىشڭالرنى ياخشى
كۆرمەيمەن».
﴿ﷲ نىڭ شەنىگە ھەق (سۆز) دىن باشقىنى ئېيتماڭالر (يەنى ﷲ غا شېرىكى ۋە
بالىسى بولۇشتىن پاك دەپ ئېتىقاد قىلىڭالر)﴾ ﷲ دىن باشقا ئىالھ يوق ۋە ئۇنىڭدىن باشقا

پەرۋەردىگارمۇ يوق.

﴿مەسىھ ئىسا ـ مەريەمنىڭ ئوغلى ،پەقەت ﷲ نىڭ رەسۇلىدۇر (سىلەر گۇمان قىلغاندەك
ﷲ نىڭ ئوغلى ئەمەستۇر) ،مەريەمگە ﷲ نىڭ ئىلقا قىلغان كەلىمىسىدۇر (يەنى ئاتىنىڭ
ۋاسىتىسىسىز ،ﷲ نىڭ «ۋۇجۇدقا كەل» دېگەن سۆزىدىن يارىتىلغاندۇر) ،ﷲ تەرىپىدىن
كەلگەن بىر روھتۇر﴾ يەنى ئىسا ئەلەيھىسساالم ﷲ نىڭ بەندىلىرىدىن بىرى ،مەخلۇقاتلىرىدىن

بىرى ،شۇنداقال پەيغەمبەرلىرىدىن بىرىدۇر .ئۇ ،ﷲ تائاالنىڭ مەريەمگە تاشلىغان« :ۋۇجۇتقا
كەل» دېگەن سۆزىدۇر .يەنى ﷲ تائاال ئۇنى جىبرىئىل ئەلەيھىسساالم ئارقىلىق مەريەم
ئەلەيھىسساالمغا ئەۋەتكەن «ۋۇجۇدقا كەل» دېگەن سۆزى بىلەن ياراتقاندۇر .جىبرىئىل
ئەلەيھىسساالم ﷲ تائاالنىڭ ئىزنى بىلەن ﷲ تەرىپىدىن ئېلىپ كەلگەن بىر روھنى پۈۋلىدى،
جىبرىئىل ئەلەيھىسساالم ئۇنىڭغا پۈۋلىگەن ھېلىقى روھ ھەزرىتى مەريەمنىڭ كۆينىكىنىڭ
ئىچىدە ئىدى .ئۇ ،ئاتا بىلەن ئانىنىڭ ئۇرۇغى ئۇچراشقاندەك كىيىمدىن ئۇنىڭ باال ياتقۇسىغا
ئۆتتى .پۈتكۈل ئىنسانالر ﷲ تائاالنىڭ مەخلۇقاتىدۇر .شۇنىڭ ئۈچۈن ئىسا ئەلەيھىسساالم:
“ﷲ تائاالنىڭ سۆزى ۋە ﷲ تەرىپىدىن كەلگەن بىر روھ” دەپ ئاتىلىدۇ .چۈنكى ،ئۇ ئاتىسىز
تۇغۇلغان .پەقەت ئۇ ﷲ تائاالنىڭ ئۇنىڭغا« :ۋۇجۇدقا كەل» دېگەن سۆزى ۋە جىبرىئىل
ئەلەيھىسساالم بىلەن ئەۋەتكەن روھ ئارقىلىق يارىتىلغاندۇر.

208

ﷲ تائاال بۇ ئىشالر توغرىسىدا مۇنداق دەيدۇ﴿ :مەريەم ئوغلى ئىسا پەقەت (ئۆتكەن
پەيغەمبەرلەرگە ئوخشاش) پەيغەمبەردۇر ،ئۇنىڭدىن ئىلگىرى نۇرغۇن پەيغەمبەرلەر
ئۆتكەن ،ئۇنىڭ ئانىسى ناھايىتى راستچىل خوتۇندۇر ،ئۇ ئىككىسى تاماق يەيتتى
(يەنى ئۇالرمۇ باشقا مەخلۇقالرغا ئوخشاشال ،گۆش ،سۆڭەك ،تومۇر ۋە پەيلەردىن
تەركىب تاپقان ئىدى)﴾(((﴿ ،شۈبھىسىزكى ،ﷲ نىڭ نەزىرىدە ئىسانىڭ مىسالى (ئۇ
ئاتىسىز يارىتىلغانلىقتىن) ئادەمنىڭ (يەنى ئادەم ئەلەيھىسساالمنىڭ) مىسالىغا ئوخشايدۇ.
ئادەمنى ﷲ (ئاتا -ئانىسىز) تۇپراقتىن ياراتتى ،ئاندىن ئۇنىڭغا« :ۋۇجۇتقا كەل» دېدى
دە ،ئۇ ۋۇجۇتقا كەلدى (ئىسانىڭ ئىشى ئادەمنىڭ ئىشىدىن ئەجەبلىنەرلىك ئەمەس)﴾(((،﴿نۇمۇسىنى ساقلىغان ئايالنىڭ (يەنى مەريەمنىڭ قىسسىسىنى بايان قىلغىن) .ئۇنىڭغا (يەنى
كىيىمنىڭ ئىچىگە) بىزنىڭ تەرىپىمىزدىن بولغان روھنى پۈۋلىدۇق (پۈۋلەنگەن روھ ئۇنىڭ
ئىچىگە كىرىپ ،ئۇ ئىساغا ھامىلدار بولدى) ،ئۇنى ۋە ئوغلىنى (يەنى ئىسا بىلەن مەريەمنى)
((( مائىدە سۈرىسى 75ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( ئال ئىمران سۈرىسى 59ـ ئايەت.

نىسا سۈرىسى

ئەھلى جاھان ئۈچۈن (بىزنىڭ قۇدرىتىمىزنى كۆرسىتىدىغان) دەلىل قىلدۇق﴾(((﴿ ،ھەمدە
ئىمراننىڭ قىزى مەريەمنى مىسال قىلىپ كۆرسەتتى ،ئۇ نۇمۇسىنى ساقلىدى ،ئۇنىڭغا بىزنىڭ
تەرىپىمىزدىن بولغان روھنى پۈۋلىدۇق (دەم ئۇنىڭ ئىچىگە كىرىپ ،ئىساغا ھامىلدار بولدى)،
ئۇ پەرۋەردىگارىنىڭ سۆزلىرىنى ۋە (نازىل قىلغان) كىتابلىرىنى تەستىق قىلدى ۋە ﷲ غا
ئىتائەت قىلغۇچىالردىن بولدى﴾(((.
ﷲ تائاال ئىسا ئەلەيھىسساالم ھەققىدە خەۋەر بېرىپ مۇنداق دەيدۇ﴿ :ئۇ (يەنى ئىسا)
(ناساراالر گۇمان قىلغاندەك ئىالھ ياكى ئىالھنىڭ ئوغلى ئەمەس) پەقەت پەيغەمبەرلىك
نېمىتىمىزگە ئېرىشكەن بىر بەندىدۇر﴾(((.
ئىمام بۇخارى ئۇبادە ئىبنى سامىتتىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسساالمنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى
رىۋايەت قىلىدۇ« :كىمكى شېرىكى يوق ،بىر ﷲ دىن باشقا ئىالھنىڭ يوقلۇقىغا ،مۇھەممەد
ئەلەيھىسساالمنىڭ ﷲ تائاالنىڭ بەندىسى ۋە پەيغەمبىرى ئىكەنلىكىگە ،ئىسانىڭ ﷲ نىڭ
بەندىسى ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرى ،مەريەمگە تاشلىغان ئۇنىڭ (ۋۇجۇدقا كەل دېگەن) سۆزى ۋە
ئۇنىڭ تەرىپىدىن كەلگەن بىر روھ ئىكەنلىكىگە ،جەننەت ۋە دوزاخنىڭ ھەق ئىكەنلىكىگە
گۇۋاھلىق بەرسە ،ﷲ تائاال ئۇنى قىلغان ئەمەلىگە قاراپ جەننەتكە كىرگۈزىدۇ».
يەنە بىر رىۋايەتتە مۇنداق دەپ بايان قىلىنىدۇ« :ئۇ جەننەتنىڭ سەككىز ئىشىكىنىڭ
خالىغىنىدىن كىرىدۇ».
ئايەتتە ۋە ھەدىستە كەلگەن «ﷲ تەرىپىدىن بولغان بىر روھ» دېگەن سۆزنىڭ
مەنىسى ﷲ تائاالنىڭ﴿ :ﷲ ئاسمانالردىكى ۋە زېمىندىكى نەرسىلەرنىڭ ھەممىسىنى (كامالى)
پەزلىدىن سىلەرگە بويسۇندۇرۇپ بەردى﴾((( دېگەن ئايىتىنىڭ مەنىسىگە ئوخشايدۇ .يەنى ئىسا
ئەلەيھىسساالم خىرىستىئانالر (ﷲ ئۇالرغا لەنەت قىلسۇن!) دېگەندەك ﷲ نىڭ روھى ئەمەس،
بەلكى ﷲ تەرەپتىن كەلگەن بىر روھتۇر((( .روھنىڭ (يەنى ﷲ تەرىپىدىن كەلگەن روھ
دەپ) ﷲ غا قوشۇلۇپ كېلىشى خۇددى﴿ :بۇ ﷲ (بىۋاسىتە) ياراتقان چىشى تۆگە سىلەرگە
مېنىڭ مۆجىزەمدۇر﴾(((«﴿ ،ماڭا ھېچ نەرسىنى شېرىك كەلتۈرمىگىن ،تاۋاپ قىلغۇچىالرغا،
(((
قىيام قىلغۇچىالرغا ،رۇكۇ قىلغۇچىالرغا ،سەجدە قىلغۇچىالرغا مېنىڭ ئۆيۈمنى پاك قىلغىن﴾
دېگەن ئايەتلەردە تۆگە ۋە ئۆي (يەنى كەبە) ھۆرمەت يۈزىسىدىن ﷲ غا قوشۇلۇپ كەلگەندەك
قوشۇلۇپ كەلدى.
﴿ﷲ غا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبەرلىرىگە ئىمان ئېيتىڭالر( ،ﷲ ئىسا ،مەريەمدىن ئىبارەت)
((( ئەنبىيا سۈرىسى 91ـ ئايەت.
((( تەھرىم سۈرىسى 12ـ ئايەت.
((( زۇخرۇف سۈرىسى 59ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( جاسىيە سۈرىسى 13ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( بۇ ئىككى خىل سۆزنىڭ ئارىلىقىدا پەرق ناھايىتى ئوچۇقتۇر ،ئىسانى خىرىستىئانالر دېگەندەك ﷲ نىڭ روھىنىڭ
بىر بۆلۈكى دېسەك ،ئۇ چاغدا ئىسا ئەلەيھىسساالم ﷲ نىڭ بىر پارچىسى بولۇپ قالىدۇ .بۇ ئەلۋەتتە خاتادۇر.
((( ھۇد سۈرىسى 64ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( ھەج سۈرىسى 26ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.

209

ئۈچتۇر دېمەڭالر( ،خۇدا ئۈچ دەيدىغان ئېتىقادتىن) قايتىڭالر﴾ يەنى سىلەر ﷲ نىڭ بىر
ئىكەنلىكىگە ،ئۇنىڭ بالىسى ۋە ئايالىنىڭ يوقلۇقىغا ۋە ئىسانىڭ ﷲ نىڭ بەندىسى ۋە ئۇنىڭ
پەيغەمبىرى ئىكەنلىكىگە ئىشىنىڭالر .سىلەر ﷲ تائاالغا ئىسانىڭ ئانىسى مەريەمنىمۇ شېرىك
قىلماڭالر!
﴿(بۇ) سىلەرگە پايدىلىقتۇر ،ﷲ پەقەت بىر ئىالھتۇر ،بالىسى بولۇشتىن ﷲ پاكتۇر،
ئاسمانالردىكى ۋە زېمىندىكى شەيئىلەرنىڭ ھەممىسى ﷲ نىڭ دۇر (يەنى ﷲ نىڭ مۈلكىدۇر،
مەخلۇقاتىدۇر) ﷲ يېتەرلىك ھامىيدۇر﴾ ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :ﷲ ئۈچ

ئىالھنىڭ بىرىدۇر دېگۈچىلەر شەكسىز كاپىر بولدى .بىر ئىالھتىن باشقا ھېچ ئىالھ يوقتۇر﴾(((،
﴿ئۆز ۋاقتىدا ﷲ ئېيتتى« :ئى مەريەم ئوغلى ئىسا! سەن كىشىلەرگە ،ﷲ نى قويۇپ مەن
بىلەن ئانامنى ئىككى ئىالھ قىلىۋېلىڭالر -،دېدىڭمۇ؟» ئىسا ئېيتتى(« :رەببىم!) شەنىڭگە
اليىق ئەمەس نەرسىلەردىن سېنى پاك دەپ ئېتىقاد قىلىمەنكى ،ماڭا ئېيتىشقا تېگىشلىك
بولمىغان سۆزلەرنى مەن ئېيتمايمەن ،ئەگەر مەن بۇ سۆزنى ئېيتقان بولسام ،ئۇنى سەن چوقۇم
بىلىسەن (يەنى مېنىڭ ئۇنداق دېمىگەنلىكىم ساڭا مەلۇملۇق) .سەم مېنىڭ زاتىمدىكىنى
بىلىسەن ،مەن سېنىڭ زاتىڭدىكىنى بىلمەيمەن ،غەيبلەرنى ناھايىتى ئوبدان بىلىسەن﴾(((.
خىرىستىئانالر (ﷲ ئۇالرغا لەنەت قىلسۇن!) بىلىمسىز بولغاچقا ،ئۇالرنىڭ (ئىسا
ئەلەيھىسساالم توغرىسىدا) مۇقىم بىر ئېتىقادى يوق بولۇپال قالماستىن ،بەلكى ،ئۇالرنىڭ (ئىسا
ئەلەيھىسساالم توغرىسىدىكى) چۈشەنچىسىمۇ بىردەك ئەمەس .ئۇالرنىڭ بەزىلىرى ئۇنى ئىالھ
دەپ ئېتىقاد قىلسا ،بەزىلىرى ئۇنى ﷲ نىڭ شېرىكى دەيدۇ .يەنە بەزىلىرى ئۇنى ﷲ نىڭ
ئوغلى دەيدۇ .شۇڭا ئۇالر ناھايىتى كۆپ گۇرۇھالرغا بۆلۈنۈپ كەتكەن بولۇپ ،ئۇالرنىڭ كۆز
قاراش ۋە پىكىرلىرى تۈپتىن پەرقلىنىدۇ( .شۇڭا) بەزى ئالىمالر :ئەگەر ئون خىرىستىئان بىر
جايغا يىغىلىپ قالسا ،ئۇالر (ئىسا ئەلەيھىسساالم توغرىسىدا) ئون بىر خىل قاراشقا بۆلۈنۈپ
كېتىدۇ -،دەپ ناھايىتى توغرا باھا بەرگەن.

خىرىستىئانالرنىڭ گۇرۇھلىرى

210

ھىجرىيەنىڭ 400ـ يىللىرى ئىسكەندىرىيەنىڭ پوپى ۋە خىرىستىئانالرنىڭ مەشھۇر ئالىمى
سەئىد ئىبنى بىترىق مۇنداق دەپ بايان قىلغان :شەكسىزكى ،خىرىستىئانالر ئۆزلىرى ئۈچۈن
ناھايىتى چوڭ ئامانەت دەپ ھېسابلىنىدىغان بىر ئامانەتنى قارار قىلىدىغان چوڭ بىر يىغىلىش
قىلدى .ئۇ يىغىلىش ئەمەليەتتە بولسا (چوڭ بىر ئامانەت ئەمەس) ،ئەڭ رەزىل بىر خىيانەت
ئىدى .بۇ يىغىلىش مەشھۇر قۇستانتىنىيە شەھىرىنى قۇرغۇچى قۇستەنتىننىڭ زامانىدا بولغان
بولۇپ ،ئۇ بىر چوڭ پەيالسوپ كىشى ئىدى .ئۇالر ئىسا ئەلەيھىسساالم ھەققىدە ناھايىتى قاتتىق
ئىختىالپ قىلدى .ئۇ يىغىلىشقا ئىككى مىڭدىن ئارتۇقراق پوپ قاتناشقان بولۇپ ،ئۇالر كۆز
قاراش جەھەتتە ناھايىتى كۆپ گۇرۇھقا بۆلۈنۈپ كەتكەن ئىدى .مەسىلەن :ئۇالرنىڭ ئىچىدىن
((( مائىدە سۈرىسى 73ـ ئايەتنىڭ بىر قىسمى.
((( مائىدە سۈرىسى 116ـ ئايەت.

نىسا سۈرىسى

ئەللىكى بىر گۇرۇھ ،يىگىرمىسى بىر گۇرۇھ ،يۈزى بىر گۇرۇھ ،يەتمىشى بىر گۇرۇھ ئىدى.
بەزى گۇرۇھالر ئۇنىڭدىن كۆپ ،بەزى گۇرۇھالر ئاز ئىدى .پادىشاھ قۇستەنتىن گۇرۇھالرنىڭ
ئىچىدىن ئادىمى 318كىشىدىن ئاشىدىغان بىر گۇرۇھنىڭ ئېتىقادقا بىرلىككە كەلگەنلىكىنى
كۆرۈپ( ،ئۇ) بۇ قاراشنى قوبۇل قىلدى ۋە ئۇنى قوغداپ كۈچلەندۈردى ،ئۇنىڭدىن باشقا
ھەممە قاراشالرنى بىكار قىلدى .ئاشۇ 318كىشىنىڭ سۇيىقەستى نىزام قىلىپ بېكىتىلدى .ئۇالر
ئۈچۈن چېركاۋالر سېلىندى .ئۇالر ئۆزلىرىگە كىتاب ۋە قانۇنالرنى تۈزۈپ چىقتى .ئۇنىڭدا ئېتىقاد
قىلىش ۋە نىزام ئورنىدا ئەمەل قىلىش ئۈچۈن كېيىنكىلەرگە ئۆگىتىدىغان ئامانەتنى پەيدا
قىلدى .بۇالرنىڭ ئەگەشكۈچىلىرى مەلەكىيە دەپ ئاتالدى .ئاندىن پوپالر ئىككىنچى قېتىم
يىغىلدى( .بۇ يىغىلىشتا) يەئقۇبىيە گۇرۇھى پەيدا بولدى .ئۇالر ئۈچىنچى قېتىم يىغىلغاندا،
نېستۇرىيە گۇرۇھى پەيدا بولدى .بۇ ئۈچ پىرقىنىڭ ئۈچىلىسى ئىسا ئەلەيھىسساالمدا (دادا ،باال
ۋە روھۇلقۇدۇستىن ئىبارەت) ئۈچ خىل نەرسىنىڭ بارلىقىنى سۆزلەيدۇ .يەنى ئىسا ئەلەيھىسساالم
ئاتىلىق (يەنى ئىالھلىق) ،بالىلىق (يەنى ئىنسانلىق) ۋە روھۇلقۇدۇستىن ئىبارەتتۇر .بۇ ئۈچ
نەرسىنىڭ بىرلەشمە گەۋدىسىنى ئىسا دەيمىز ،ئىسا ۋۇجۇدىدا مۇشۇ ئۈچ نەرسە بار دەيدۇ.
ئاندىن ئۇالر ئىسا ئەلەيھىسساالمنىڭ ئىالھلىق تەرىپى بىلەن ئىنسانلىق تەرىپى بىرلەشتىمۇ ياكى
بىرلەشمىدىمۇ ياكى ئۇ ئىككى تەرەپ بىر ـ بىرىگە يوغۇرۇلۇپ كەتكەنمۇ دېگەن مەسىلىلەردە
ئۈچ خىل گۇرۇھقا ئايرىلىپ كەتتى ،ئۇالرنىڭ ئىچىدىكى ھەر بىر گۇرۇھ يەنە بىرسىنى كاپىرغا
چىقىرىدۇ .بىز يەنى مۇسۇلمانالر بولساق ،ئۈچىلىسىنى كاپىرغا چىقىرىمىز.
﴿(خۇدا ئۈچ دەيدىغان ئېتىقادتىن) قايتىڭالر( ،بۇ) سىلەرگە پايدىلىقتۇر ،ﷲ پەقەت بىر
ئىالھتۇر ،بالىسى بولۇشتىن ﷲ پاكتۇر ،ئاسمانالردىكى ۋە زېمىندىكى شەيئىلەرنىڭ ھەممىسى
ﷲ نىڭ دۇر (يەنى ﷲ نىڭ مۈلكىدۇر ،مەخلۇقاتىدۇر) ﷲ يېتەرلىك ھامىيدۇر﴾ يەنى

ھەممىسى ﷲ نىڭ مۈلكىدۇر ۋە ئۇنىڭ مەخلۇقاتىدۇر .ئاسمان ـ زېمىندىكى مەخلۇقاتالرنىڭ
ھەممىسى ئۇنىڭ باشقۇرۇشى ۋە بۇيرۇقى ئاستىدىدۇر .ئۇ ھەممە نەرسىگە ئۆزى ئىگىدۇر.
(شۇنداق بولغان ئىكەن) ئۇنىڭ قانداقمۇ ئايالى ۋە بالىسى بولسۇن؟

ﷲ تائاال بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ﴿ :ئاسمانالرنى ۋە يەرنى ئۆرنەكسىز ياراتقۇچىدۇر،
ﷲ نىڭ خوتۇنى يوق تۇرسا ،قانداقمۇ بالىسى بولسۇن؟ ھەممە نەرسىنى ﷲ ياراتقان،
ھەممە نەرسىنى ﷲ ئوبدان بىلگۈچىدۇر﴾(((﴿ ،ئۇالر« :ﷲ نىڭ بالىسى بار» دېيىشتى.
سىلەر شەك ـ شۈبھىسىز قەبىھ بىر سۆزنى قىلدىڭالر .بۇ سۆزنىڭ (يامانلىقىدىن) ئاسمانالر
پارچىلىنىپ كەتكىلى ،يەر يېرىلىپ كەتكىلى ،تاغالر گۇمران بولۇپ كەتكىلى تاس قالدى .بۇ
شۇنىڭ ئۈچۈنكى ،ئۇالر ﷲ نىڭ بالىسى بار دەپ دەۋا قىلدى .ئاسمانالردا ۋە زېمىندا ﷲ
غا بەندە بولۇپ بويسۇنمايدىغان ھېچ مەخلۇق يوقتۇر .شەك -شۈبھىسىزكى ،ﷲ ئۇالرنى
تولۇق ئىگەللىدى ۋە سانىنى مۇكەممەل بىلدى .قىيامەت كۈنى ئۇالرنىڭ ھەممىسى ﷲ نىڭ
دەرگاھىغا تەنھا كېلىدۇ﴾(((.

*******
((( ئەنئام سۈرىسى 101ـ ئايەت.
((( مەريەم سۈرىسى 88ــــ 95ـ ئايەتلەر.

211

ﮏ ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ﮖ ﮗ ﮘﮙ ﮚ ﮛ
ﮜﮝﮞﮟ ﮠﮡﮢﮣﮤﮥﮦ
ﮧ ﮨﮩﮪﮫﮬﮭﮮﮯ ﮰﮱ
ﯓﯔﯕﯖ ﯗﯘﯙﯚﯛﯜﯝﯞﯟ
مەسىھمۇ( ،ﷲ غا) يېقىن پەرىشتىلەرمۇ ﷲ غا بەندە بولۇشتىن ھەرگىز باش تارتمايدۇ،
كىملەركى ﷲ غا بەندىچىلىك قىلىشتىن باش تارتىدىكەن ۋە كۆرەڭلەپ كېتىدىكەن،
(بىلسۇنكى) ﷲ ئۇالرنىڭ ھەممىسىنى (قىيامەت كۈنى ھېساب ئېلىش ۋە جازاالش ئۈچۈن) ئۆز
دەرگاھىغا توپاليدۇ﴿ .﴾172ئىمان ئېيتقان ۋە ياخشى ئەمەللەرنى قىلغانالرغا كەلسەك ،ﷲ
ئۇالرنىڭ (ئەمەللىرىنىڭ) ئەجرىنى تولۇق بېرىدۇ ،نېمىتىنى ئۇالرغا ئاشۇرۇپ بېرىدۇ( ،ﷲ غا
قۇلچىلىق قىلىشتىن) باش تارتقان ۋە كۆرەڭلەپ كەتكەنلەرگە كەلسەك ،ﷲ ئۇالرغا قاتتىق
Sez Uygur ädäbiyättän 1 tekst ukıdıgız.
Çirattagı - Tefsir İbni Kesir - 02 - 19
  • Büleklär
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 01
    Süzlärneñ gomumi sanı 1852
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1044
    28.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 02
    Süzlärneñ gomumi sanı 1762
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 912
    30.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 03
    Süzlärneñ gomumi sanı 3701
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1414
    31.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 04
    Süzlärneñ gomumi sanı 3870
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1253
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 05
    Süzlärneñ gomumi sanı 3685
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1347
    32.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 06
    Süzlärneñ gomumi sanı 3717
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1434
    31.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 07
    Süzlärneñ gomumi sanı 3684
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1409
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 08
    Süzlärneñ gomumi sanı 3666
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1442
    33.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 09
    Süzlärneñ gomumi sanı 3695
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1365
    32.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 10
    Süzlärneñ gomumi sanı 3745
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1437
    33.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 11
    Süzlärneñ gomumi sanı 3751
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1323
    33.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 12
    Süzlärneñ gomumi sanı 3818
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1354
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 13
    Süzlärneñ gomumi sanı 3831
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1455
    32.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 14
    Süzlärneñ gomumi sanı 3741
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1383
    34.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 15
    Süzlärneñ gomumi sanı 3745
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1353
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 16
    Süzlärneñ gomumi sanı 3653
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1498
    32.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 17
    Süzlärneñ gomumi sanı 3747
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1417
    34.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 18
    Süzlärneñ gomumi sanı 3807
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1424
    32.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 19
    Süzlärneñ gomumi sanı 3785
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1421
    31.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 20
    Süzlärneñ gomumi sanı 3698
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1482
    32.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 21
    Süzlärneñ gomumi sanı 3614
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1309
    30.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 22
    Süzlärneñ gomumi sanı 3779
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1548
    31.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 23
    Süzlärneñ gomumi sanı 3735
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1567
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 24
    Süzlärneñ gomumi sanı 3723
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1443
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 25
    Süzlärneñ gomumi sanı 3790
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1491
    31.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 26
    Süzlärneñ gomumi sanı 3724
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1463
    29.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    42.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 27
    Süzlärneñ gomumi sanı 3705
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1535
    32.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 28
    Süzlärneñ gomumi sanı 3755
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1402
    32.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 29
    Süzlärneñ gomumi sanı 3724
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1372
    33.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 30
    Süzlärneñ gomumi sanı 3771
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1370
    30.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 31
    Süzlärneñ gomumi sanı 3688
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1497
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 32
    Süzlärneñ gomumi sanı 3738
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1396
    33.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 33
    Süzlärneñ gomumi sanı 3786
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1384
    33.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 34
    Süzlärneñ gomumi sanı 3662
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1461
    30.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 35
    Süzlärneñ gomumi sanı 3673
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1458
    34.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 36
    Süzlärneñ gomumi sanı 3724
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1487
    32.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 37
    Süzlärneñ gomumi sanı 3673
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1402
    33.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 38
    Süzlärneñ gomumi sanı 3735
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1470
    30.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 39
    Süzlärneñ gomumi sanı 3636
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1354
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 40
    Süzlärneñ gomumi sanı 3654
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1403
    33.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 41
    Süzlärneñ gomumi sanı 3653
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1439
    30.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 42
    Süzlärneñ gomumi sanı 3747
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1392
    30.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 43
    Süzlärneñ gomumi sanı 3729
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1283
    35.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    58.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 44
    Süzlärneñ gomumi sanı 3685
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1365
    36.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 45
    Süzlärneñ gomumi sanı 3580
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1480
    32.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 46
    Süzlärneñ gomumi sanı 3683
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1467
    32.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 47
    Süzlärneñ gomumi sanı 3731
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1451
    32.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 48
    Süzlärneñ gomumi sanı 3675
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1501
    31.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 49
    Süzlärneñ gomumi sanı 3782
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1491
    30.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 50
    Süzlärneñ gomumi sanı 3763
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1517
    29.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 51
    Süzlärneñ gomumi sanı 3585
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1429
    31.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 52
    Süzlärneñ gomumi sanı 3773
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1421
    29.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    42.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 53
    Süzlärneñ gomumi sanı 3740
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1442
    30.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 54
    Süzlärneñ gomumi sanı 3631
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1517
    33.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 55
    Süzlärneñ gomumi sanı 3732
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1479
    31.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 56
    Süzlärneñ gomumi sanı 3635
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1523
    29.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    42.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 57
    Süzlärneñ gomumi sanı 3711
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1444
    32.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 58
    Süzlärneñ gomumi sanı 3614
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1429
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 59
    Süzlärneñ gomumi sanı 3646
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1460
    33.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 60
    Süzlärneñ gomumi sanı 3726
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1397
    32.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 61
    Süzlärneñ gomumi sanı 3726
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1408
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 62
    Süzlärneñ gomumi sanı 3739
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1395
    33.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 63
    Süzlärneñ gomumi sanı 3741
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1533
    30.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 64
    Süzlärneñ gomumi sanı 3761
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1456
    31.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Tefsir İbni Kesir - 02 - 65
    Süzlärneñ gomumi sanı 986
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 520
    45.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    60.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    66.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.