Latin

قۇرئان-كەرىمنىڭ-ئۇيغۇرچە-تەرجىمىسى - 16

Süzlärneñ gomumi sanı 3519
Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1619
31.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
45.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
53.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
بەھرىمەن قىلىمىز ،ئاندىن ئۇالر (كۇفرىلىقى تۈپەيلىدىن) بىزنىڭ قاتتىق ئازابىمىزغا ئۇچرايدۇ».
( _ 49ئى پەيغەمبەر!) ئەنە شۇالر بىز ساڭا ۋەھيى قىلىپ بېرىۋاتقان غەيىب خەۋەرلىرىدىندۇر .سەن ۋە سېنىڭ قەۋمىڭ
بۇنىڭدىن ئىلگىرى ئۇنى بىلمەيتتىڭالر .شۇڭا سەن (قەۋمىڭنىڭ ئەزىيەتلىرىگە) سەۋر قىلغىن ،شۈبھىسىزكى ،ياخشى
ئاقىۋەت تەقۋادارالرغا مەنسۇپتۇر.
_ 50ئاد قەۋمىگە ئۇالرنىڭ قېرىندىشى ھۇدنى (پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتتۇق) ئۇ ئېيتتى « :ئى قەۋمىم! ئالالھقا ئىبادەت
قىلىڭالر ،سىلەرگە ئالالھتىن باشقا ئىالھ يوقتۇر .سىلەر پەقەت (ئالالھقا) يالغاننى توقۇغۇچىالرسىلەر».
« _ 51ئى قەۋمىم! مەن دىننى يەتكۈزگەنلىكىم ئۈچۈن سىلەردىن ھەق تەلەپ قىلمايمەن ،ماڭا ئەجىر بېرىشنى مېنى
ياراتقان ئالالھال ئۈستىگە ئالغان ،سىلەر ئەقلىڭالرنى ئىشلەتمەمسىلەر؟».
« _ 52ئى قەۋمىم! رەببىڭالردىن مەغپىرەت تىلەڭالر ،ئاندىن ئۇنىڭغا تەۋبە قىلىڭالر (شۇنداق قىلساڭالر) ،ئۇ سىلەرگە
كۆپ يېغىن ياغدۇرۇپ بېرىدۇ ،سىلەرگە تېخىمۇ كۈچ _ قۇۋۋەت بېرىدۇ .سىلەر گۇناھقا پاتقان ھالدا (ئالالھتىن) يۈز
ئۆرۈمەڭالر».
_ 53ئۇالر ئېيتتى« :ئى ھۇد! سەن بىزگە ھېچقانداق روشەن دەلىل كەلتۈرمىدىڭ ،بىز سېنىڭ سۆزۈڭگە كىرىپ
ئىالھلىرىمىزنى تاشلىغۇچى ئەمەسمىز ،سېنىڭ پەيغەمبەرلىكىڭگىمۇ ئىشەنمەيمىز.
_55 _ 54بىز (سەن توغرۇلۇق) پەقەت ‹بەزى ئىالھلىرىمىز سېنى ساراڭ قىلىپ قويۇپتۇ› دەپال ئېيتىمىز .ھۇد ئېيتتى:
«مەن ھەقىقەتەن ئالالھنى گۇۋاھ قىلىمەن ،سىلەرمۇ گۇۋاھ بولۇڭالركى ،مەن سىلەر ئالالھقا شېرىك قىلىۋالغان
نەرسەڭالردىن ئەلۋەتتە يىراقمەن .قېنى ھەممىڭالر ماڭا سۇيىقەست قىلساڭالر قىلىۋېرىڭالر ،ماڭا ئاراممۇ بەرمەڭالر.
_ 56شەكسىزكى ،مەن مېنىڭ رەببىم ۋە سىلەرنىڭمۇ رەببىڭالر بولغان ئالالھقا تاياندىم .ئالالھنىڭ باشقۇرۇشىدا بولمىغان
بىرمۇ مەخلۇق يوقتۇر .رەببىمنىڭ يولى ھەقىقەتەن توغرىدۇر.
_ 57ئەگەر سىلەر (مېنىڭ دەۋىتىمدىن) يۈز ئۆرۈسەڭالر ،مەن سىلەرگە رەببىمنىڭ دىنىنى يەتكۈزۈپ قويدۇم .رەببىم
(خالىسا) ئورنۇڭالرغا باشقا بىر قەۋمنى كەلتۈرىدۇ ،سىلەر ئالالھقا قىلچە زىيان يەتكۈزەلمەيسىلەر .رەببىم ھەقىقەتەن
ھەربىر نەرسىنى كۆزىتىپ تۇرغۇچىدۇر».
_ 58بىزنىڭ بۇيرۇقىمىز چۈشكەندە ،ھۇدنى ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىللە بولغان مۇئمىنلەرنى دەرگاھىمىزدىن بىر رەھمەت
بىلەن قۇتقۇزدۇق ،ئۇالرنى قاتتىق ئازابتىن خاالس قىلدۇق.
_59ئەنە شۇ ئاد قەۋمى رەببىنىڭ مۆجىزىلىرىنى ئىنكار قىلدى ،پەيغەمبەرلىرىگە ئاسىيلىق قىلدى ۋە ئۇچىغا چىققان
تەرسا ،زوراۋانالرنىڭ بۇيرۇقىغا ئەگەشتى.
_ 60ئۇالرغا بۇ دۇنيادا لەنەت قىلىندى ،قىيامەت كۈنىمۇ ئۇالرغا لەنەت قىلىنىدۇ ،بىلىڭالركى ،ئاد قەۋمى راستتىنال
رەببىنى ئىنكار قىلدى .بىلىڭالركى ،ھۇدنىڭ قەۋمى بولغان ئاد ھاالك بولسۇن!

103
جۇدى تېغى تۈركىيەنىڭ سۈرىيە ۋە ئىراق چىگرىسى ئەتراپىدا بولۇپ ،تەۋراتتا كېمىنىڭ ئارارات (ئاغرى) تېغىدا توختىغانلىقى قەيت قىلىنغان.
( )
ئارارات تېغى جۇدى تېغىدىن 200مىل يىراقلىققا جايالشقان .ئامېرىكىلىق مەخسۇس تەتقىقاتچىالر گۇرۇپپىسى _ 2004يىلى _ 17ئىيول كۈنى ئارارات تېغىدا
ئىزدەش ئېلىپ بېرىپ سۈنئى ھەمراھ ئارقىلىق كېمە توختىغان ئورۇننى رەسىمگە ئالغانلىقىنى ئېالن قىلغان .ئەمما « »national geographicژۇرنىلى ئۇالر
تارتقان سۈرەتنىڭ نۇھ ئەلەيھىسساالمنىڭ كېمىسىنىڭ سۈرىتى ئەمەسلىكىنى جاكارلىغان ۋە ئامېرىكىلىق ئاكادېمىكلەرمۇ بۇ سۈرەتنىڭ ھەقىقىي ئەمەسلىكىنى
جاكارلىغان .يەنە بىر قاراشقا كۆرە« ،جۇدى» دېگەن سۆز ئېگىز تاغ دېگەننى ئىپادىلەيدۇ.

_ 61سەمۇد قەۋمىگە ئۇالرنىڭ قېرىندىشى سالىھنى (پەيغەمبەر قىلىپ) ئەۋەتتۇق ،ئۇ ئېيتتى« :ئى قەۋمىم! ئالالھقا
ئىبادەت قىلىڭالر ،سىلەرگە ئالالھتىن باشقا ھېچبىر ئىالھ يوقتۇر ،ئۇ سىلەرنى زېمىندىن (تۇپراقتىن) ياراتتى ،سىلەرنى
زېمىننى ئاۋاتالشتۇرغۇچى قىلدى .ئۇنىڭدىن مەغپىرەت تىلەڭالر ،ئاندىن ئۇنىڭغا تەۋبە قىلىڭالر .چۈنكى رەببىم (ئۆزىگە
يۈزلەنگەن كىشىگە) يېقىندۇر( ،دۇئاالرنى) ئىجابەت قىلغۇچىدۇر».
_ 62ئۇالر« :ئى سالىھ! بۇنىڭدىن بۇرۇن سەن ئارىمىزدا ئۈمىد كۈتۈلگەن كىشى ئىدىڭ( .ئەمدى) بىزنى ئاتا _
بوۋىلىرىمىز چوقۇنۇپ كەلگەن نەرسىلەرگە چوقۇنۇشتىن توسامسەن؟ شەك _ شۈبھىسىزكى ،بىز سەن دەۋەت
قىلىۋاتقان ئىش توغرۇلۇق ھەقىقەتەن چوڭقۇر شەك ئىچىدىمىز» دېيىشتى.
_ 63سالىھ ئېيتتى « :ئى قەۋمىم! ئېيتىڭالرچۇ ،ئەگەر مەن رەببىم تەرىپىدىن ئېنىق دەلىلگە ئاساسالنغان بولۇپ تۇرۇپ
ۋە ئۇنىڭ رەھمىتىگە سازاۋەر بولۇپ تۇرۇپ ،ئۇنىڭغا ئاسىيلىق قىلسام ،ئالالھ (نىڭ ئازابى) دىن مېنى كىم قۇتقۇزىدۇ؟
ئۇ چاغدا سىلەر ماڭا زىيان يەتكۈزۈشتىن باشقا ھېچ نەرسە قىلىپ بېرەلمەيسىلەر.
_ 64ئى قەۋمىم! ئالالھنىڭ (تاشتىن چىقارغان) بۇ چىشى تۆگىسى سىلەرگە مۆجىزىدۇر ،ئۇنى قويۇۋېتىڭالر ئالالھنىڭ
زېمىنىدا ئوتلىسۇن ،ئۇنىڭغا زىيان _ زەخمەت يەتكۈزمەڭالر ،بولمىسا سىلەرنى يېقىندا كېلىدىغان بىر ئازاب ھاالك
قىلىدۇ».
_ 65ئەمما ئۇالر (بۇ ئاگاھالندۇرۇشقا قۇالق سالماي) چىشى تۆگىنى بوغۇزلىدى .سالىھ ئېيتتى« :يۇرتۇڭالردا
(ھاياتلىقتىن) ئۈچ كۈن بەھرىمەن بولۇۋېلىڭالر (ئاندىن ھاالك بولىسىلەر) ،بۇ يالغان دېگىلى بولمايدىغان
ئاگاھالندۇرۇشتۇر».
_ 66بىزنىڭ ئەمرىمىز كېلىۋىدى ،سالىھنى ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىللە ئىمان ئېيتقانالرنى رەھمىتىمىز بىلەن (ھەم ئۇ ئازابتىن
ھەم) شۇ كۈننىڭ شەرمەندىلىكىدىن قۇتقۇزدۇق .شۈبھىسىزكى ،رەببىڭ كۈچلۈكتۇر ،غالىبتۇر.
_ 67ئۆزىگە زۇلۇم قىلغانالرغا قاتتىق ئاۋاز يۈزلەندى _ دە ،ئۇالر تۇرغان يېرىدە قېتىپ قالدى.
_ 68ئۇالرنىڭ دىيارى گويا ئۇالر ياشىمىغاندەك بولۇپ قالدى .بىلىڭالركى ،سەمۇد قەۋمى راستتىنال رەببىنى ئىنكار
قىلدى .بىلىڭالركى ،سەمۇد قەۋمى ھاالك بولسۇن!
_ 69شۈبھىسىزكى ،بىزنىڭ ئەلچىلىرىمىز (بولغان پەرىشتىلەر) ئىبراھىمغا خۇش خەۋەر ئېلىپ كەلدى ۋە« :ساڭا
ئامانلىق بولسۇن» دېدى .ئىبراھىممۇ« :سىلەرگە ئامانلىق بولسۇن» دېدى .ئۇ ئۇزاققا قالماي بىر موزاينى كاۋاپ قىلىپ
ئېلىپ كەلدى.
_ 70ئۇ ئۇالرنىڭ كاۋاپقا قول ئۇزاتمايۋاتقانلىقىنى كۆرۈپ ،ئۇالردىن غەلىتىلىك ھېس قىلىپ قورقۇپ قالدى .ئۇالر:
«قورقمىغىن ،شەكسىزكى ،بىز (پەرىشتىلەرمىز ،شۇڭا تاماق يېمەيمىز) لۇتنىڭ قەۋمى (نى ھاالك قىلىش) ئۈچۈن
ئەۋەتىلدۇق» دېدى.
_ 71ئۇنىڭ ئايالى (سارە) ئۆرە تۇراتتى ،بۇنى ئاڭالپ كۈلدى .بىز ئۇنىڭغا ئىسھاق (ئاتلىق پەرزەنتى بولىدىغانلىقى) ۋە
ئىسھاقتىن كېيىن ،يەئقۇب (ئاتلىق نەۋرىسى بولىدىغانلىقى) بىلەن خۇش خەۋەر بەردۇق.
_ 72ئۇ« :ۋىيەي! مەن بىر موماي تۇرسام ،ئېرىم بىر بوۋاي تۇرسا ،مەن ئەمدى تۇغامدىمەن؟ بۇ ھەقىقەتەن قىزىق
ئىشقۇ!» دېدى.
_ 73پەرىشتىلەر « :ئالالھنىڭ قۇدرىتىگە ھەيران قېلىۋاتامسىز؟ ئالالھنىڭ رەھمىتى ۋە بەرىكەتلىرى سىلەرگە بولسۇن
ئى ئۆي ئەھلى! شەكسىزكى ،ئالالھ مەدھىيەلەشكە اليىقتۇر ،ئۇلۇغالشقا سازاۋەردۇر» دېدى.
_ 74ئىبراھىمدىن قورقۇنچ يوقالغان ھەمدە خۇش خەۋەر ئۇنىڭغا يەتكەن چاغدا ،ئۇ بىز بىلەن (يەنى پەرىشتىلىرىمىز
بىلەن) لۇتنىڭ قەۋمى توغرىسىدا مۇنازىرىلىشىشكە باشلىدى.
_ 75ئىبراھىم ھەقىقەتەن كۆڭلى _ كۆكسى كەڭ ،دىلى يۇمشاق ۋە (ھەمىشە) ئالالھقا ئىلتىجا قىلىدىغان بىرى ئىدى.
( _ 76پەرىشتىلەر ئېيتتى) «ئى ئىبراھىم! بۇنىڭدىن ۋاز كەچكىن .چۈنكى رەببىڭنىڭ ئەمرى ئاللىقاچان كېلىپ بولدى،
ئۇالرغا چوقۇم قايتۇرغىلى بولمايدىغان بىر ئازاب چۈشىدۇ».
_ 77بىزنىڭ ئەلچىلىرىمىز (بولغان پەرىشتىلەر ئىنسان سۈرىتىدە) لۇتنىڭ يېنىغا كەلگەن چاغدا (لۇت ئۆز قەۋمىنىڭ
ئۇالرغا چېقىلىپ قويۇشىدىن ئەنسىرەپ) قىيىن ئەھۋالدا قالغانلىقتىن يۈرىكى سىقىلدى ۋە « :بۇ بىر قىيىن كۈن بولدى»
دېدى.
( _ 78لۇتنىڭ ئۆيىگە مېھمان كەلگەنلىكىدىن خەۋەر تاپقان) قەۋمى ئۇنىڭ قېشىغا ئالدىراپ كېلىشتى ،ئۇالر بۇرۇنمۇ
(بەچچىۋازلىقتىن ئىبارەت بۇ) يامان ئىشالرنى قىالتتى .لۇت ئېيتتى « :ئى قەۋمىم! مانا بۇالر مېنىڭ قىزلىرىمدۇر
(ئۇالرغا ئۆيلىنىڭالر) ،بۇالر سىلەرگە ئەڭ پاكتۇر ،ئالالھتىن قورقۇڭالر ،مېنى مېھمانلىرىم ئالدىدا ئوسال قىلماڭالر،
ئاراڭالردا كاللىسى جايىدا بىرەر ئادەم يوقمۇ؟».
_ 79ئۇالر (لۇتقا) ئېيتتى« :قىزلىرىڭغا ھاجىتىمىز يوق ئىكەنلىكىنى سەن ئوبدان بىلىسەن ،شۇنىڭدەك بىزنىڭ نېمىنى
مەقسەت قىلىۋاتقانلىقىمىزنىمۇ ئوبدان بىلىسەن».

_ 80لۇت ئېيتتى« :كاشكى ،مېنىڭ سىلەرگە (قارشى تۇرغۇدەك) كۈچ _ قۇۋۋىتىم ياكى تايانغۇدەك كۈچلۈك جەمەتىم
بولغان بولسىچۇ!».
( _ 81پەرىشتىلەر)« :ئى لۇت! شەكسىزكى ،بىز رەببىڭنىڭ ئەلچىلىرىمىز ،ئۇالر ھەرگىزمۇ ساڭا زىيان
يەتكۈزەلمەيدۇ ،ئائىلەڭدىكىلەرنى ئېلىپ كېچىنىڭ ئاخىرىدا (يۇرتۇڭدىن) چىقىپ كەتكىن ،سىلەردىن ھېچ كىشى ئارقىسىغا
قارىمىسۇن .ئايالىڭ بۇنىڭدىن مۇستەسنا .چۈنكى ئۇالرغا يەتكەن (ئازاب) چوقۇم ئۇنىڭغىمۇ يېتىدۇ .شەكسىزكى،
ئۇالرغا ۋەدە قىلىنغان (ئازاب چۈشىدىغان) چاغ تاڭ يورۇش ۋاقتىدۇر ،تاڭنىڭ يورۇشى يېقىن ئەمەسمۇ؟» دېدى.
_83 _ 82بىزنىڭ ئەمرىمىز كەلگەندە ،ئۇالرنىڭ يۇرتلىرىنى كۆمتۈرۈۋەتتۇق ،بىز ئۇ يۇرتالرغا رەببىڭنىڭ دەرگاھىدا
بەلگە سېلىنغان ساپال تاشالرنى ئۈستى _ ئۈستىلەپ ياغدۇردۇق .بۇ (ئازاب) زالىمالردىن يىراق ئەمەس.
« _ 84مەديەن (ئاھالىسى)گە ئۇالرنىڭ قېرىندىشى شۇئەيبنى (پەيغەمبەر قىلىپ) ئەۋەتتۇق ،ئۇ ئېيتتى« :ئى قەۋمىم!
ئالالھقا ئىبادەت قىلىڭالر ،سىلەرگە ئۇنىڭدىن باشقا ئىالھ يوقتۇر ،ئۆلچەمدە ۋە تارازىدا كەم بەرمەڭالر .مەن ھەقىقەتەن
سىلەرنى بايلىق ئىچىدە كۆرۈۋاتىمەن ،مەن راستتىنال سىلەرنىڭ (ھەممىنى) قورشىغۇچى كۈننىڭ ئازابىغا ئۇچراپ
قېلىشىڭالردىن ئەنسىرەيمەن.
_ 85ئى قەۋمىم! ئۆلچەمدە ۋە تارازىدا ئادىل بولۇڭالر ،كىشىلەرگە نەرسىلىرىنى كەم بەرمەڭالر ،يەر يۈزىدە
بۇزغۇنچىلىق قىلىپ قااليمىقانچىلىق تېرىماڭالر.
_ 86ئەگەر سىلەر مۇئمىن بولساڭالر ،ئالالھ قالدۇرغان (ھاالل پايدا) سىلەر ئۈچۈن ياخشىدۇر .مەن سىلەرگە
كۈزەتچى ئەمەسمەن».
_ 87ئۇالر ( مەسخىرە قىلغان ھالدا)« :ئى شۇئەيب! سېنىڭ نامىزىڭ( )104سېنى ئاتا _ بوۋىلىرىمىز چوقۇنۇپ
كېلىۋاتقان نەرسىلەرنى تاشالتقۇزۇشقا ياكى پۇل _ ماللىرىمىزنى خالىغىنىمىزچە ئىشلىتىشىمىزنى تاشالتقۇزۇشقا
بۇيرۇمدۇ؟ سەن تازىمۇ كۆڭلى _ كۆكسى كەڭ ،تازىمۇ توغرا يول تاپقان بىر ئادەمسەن _ دە» دېدى .
_ 88شۇئەيب ئېيتتى« :ئى قەۋمىم! دەپ بېقىڭالرچۇ ،مەن رەببىم تەرىپىدىن (بېرىلگەن) ئوپئوچۇق دەلىلگە
ئاساسالنغان تۇرسام ۋە ئۇ مېنى ئۆز تەرىپىدىن گۈزەل بىر رىزىق بىلەن رىزىقالندۇرغان تۇرسا( ،ئەمدى مەن
رەببىمنىڭ ئەمرىگە خىالپلىق قىالمدىم؟) مەن سىلەرنى توسقان ئىشنى ئۆزۈممۇ قىلىشنى خالىمايمەن ،مەن پەقەت
(سىلەرنى) قولۇمدىن كېلىشىچە ئىسالھ قىلىشنىال خااليمەن( ،مېنىڭ بۇ ئىشتا) مۇۋەپپەقىيەت قازىنىشىم پەقەت ئالالھنىڭ
ياردىمى بىلەنال بولىدۇ ،مەن ئۇنىڭغا تاياندىم ۋە ئۇنىڭغا يۈزلىنىمەن.
_ 89ئى قەۋمىم! سىلەرنىڭ ماڭا بولغان قارشىلىقىڭالر ھەرگىز سىلەرنى نۇھنىڭ قەۋمى ياكى ھۇدنىڭ قەۋمى ۋە ياكى
سالىھنىڭ قەۋمى دۇچار بولغان ئازابقا دۇچار قىلمىسۇن( .ھاالك قىلىنغان) لۇت قەۋمىمۇ سىلەردىن يىراق ئەمەس.
_ 90رەببىڭالردىن مەغپىرەت تەلەپ قىلىڭالر ،ئاندىن ئۇنىڭغا تەۋبە قىلىڭالر .شەكسىزكى ،مېنىڭ رەببىم بەكمۇ
مەرھەمەتلىكتۇر( ،مۇئمىنلەرنى) دوست تۇتقۇچىدۇر».
_ 91ئۇالر« :ئى شۇئەيب! بىز سېنىڭ ئېيتقانلىرىڭنىڭ كۆپلىرىنى چۈشەنمەيمىز .بىز ئەلۋەتتە سېنى ئارىمىزدا كۈچسىز
بىر ئادەم دەپ قارايمىز ،سېنىڭ قەۋم _ قېرىنداشلىرىڭ بولمىسا ئىدى ،بىز سېنى چوقۇم چالما _ كېسەك قىالتتۇق .سەن
بىزگە ئەتىۋارلىق ئەمەسسەن» دېدى.
_ 92شۇئەيب ئېيتتى« :ئى قەۋمىم! مېنىڭ قەۋم _ قېرىنداشلىرىم سىلەرگە ئالالھتىنمۇ ئەتىۋارلىقمۇ؟ سىلەرنىڭ ئالالھ
بىلەن كارىڭالر بولمىدى .شەكسىزكى ،رەببىم سىلەرنىڭ قىلمىشلىرىڭالردىن ئەلۋەتتە تولۇق خەۋەرداردۇر.
_ 93ئى قەۋمىم! سىلەر ئۆز يولۇڭالر بويىچە ھەرىكەت قىلىڭالر ،مەنمۇ ئەلۋەتتە (ئۆز يولۇم بويىچە) ھەرىكەت
قىالي! سىلەر ئۇزاققا قالماي كىمنىڭ رەسۋا قىلغۇچى ئازابقا دۇچار بولىدىغانلىقىنى ۋە كىمنىڭ يالغانچى ئىكەنلىكىنى
بىلىپ قالىسىلەر .كۈتۈڭالر! مەنمۇ ئەلۋەتتە سىلەر بىلەن بىللە كۈتۈۋاتىمەن».
_ 94بىزنىڭ (ئۇالرنى ھاالك قىلىش توغرىسىدىكى) پەرمانىمىز چۈشكەن چاغدا ،شۇئەيبنى ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىللە ئىمان
ئېيتقانالرنى بىز تەرەپتىن بىر رەھمەت بىلەن قۇتقۇزدۇق( ،ئىمان ئېيتماي) ئۆزىگە زۇلۇم قىلغانالرغا قاتتىق بىر ئاۋاز
يۈزلەندى _ دە ،ئۇالر دىيارلىرىدا تۇرغان پېتى قېتىپ قالدى.
_ 95ئۇالرنىڭ دىيارى گويا ئۇالر ھېچ ياشىمىغاندەك بولۇپ قالدى .بىلىڭالركى ،مەديەن ئاھالىسى خۇددى سەمۇد
قەۋمى ھاالك بولغاندەك ھاالك بولدى.

( )104ناماز دەپ تەرجىمە قىلىنغان «صالة» دېگەن سۆزنىڭ ئىبنى ئەتىيەنىڭ تەپسىرىدە ناماز ،قىرائەت ،ئىبادەتگاھ ۋە دەۋەت مەنىسىدە كېلىدىغانلىقى بايان
قىلىنغان .شۇڭا ئايەتتىكى «صالتك» نى «سېنىڭ دەۋىتىڭ» دەپ چۈشىنىشكىمۇ بولىدۇ.

_97 _ 96شەكسىزكى ،بىز مۇسانى مۆجىزىلىرىمىز بىلەن ۋە ئوپئوچۇق دەلىللەر بىلەن پىرئەۋنگە ۋە ئۇنىڭ قەۋمىنىڭ
كاتتىباشلىرىغا ئەۋەتتۇق .ئەمما ئۇ كاتتىباشالر پىرئەۋننىڭ بۇيرۇقى خاتا تۇرسىمۇ ،ئۇنىڭ بۇيرۇقىغا بويسۇندى.
_ 98پىرئەۋن قىيامەت كۈنى قەۋمىگە باشالمچىلىق قىلىپ ( )105ئۇالرنى دوزاخقا باشالپ كىرىدۇ ،ئۇالر كىرىدىغان
جاي نېمىدېگەن يامان!
_ 99ئۇالر بۇ دۇنيادىمۇ ،قىيامەت كۈنىدىمۇ لەنەتكە ئۇچراپ تۇرىدۇ ،ئۇالرغا بېرىلگەن بۇ سوۋغا نېمىدېگەن يامان!
« _ 100مانا بۇالر (ھاالك قىلىنغان) يۇرتالرنىڭ خەۋەرلىرىدىندۇركى ،بىز ئۇنى ساڭا بايان قىلىپ بېرىۋاتىمىز .ئۇ
يۇرتالردىن (سەمۇد قەۋمىنىڭ يۇرتلىرىدەك) ئىزى قالغانلىرىمۇ بار( ،ئاد قەۋمىنىڭ يۇرتلىرىدەك) ئىزى قالمىغانلىرىمۇ
بار.
_ 101بىز ئۇالرغا ئۇۋال قىلمىدۇق ،لېكىن ئۇالر ئۆزىگە ئۆزى زۇلۇم قىلدى .رەببىڭنىڭ (ئۇالرنى ھاالك قىلىش)
ئەمرى كەلگەندە ،ئۇالرنىڭ ئالالھنى قويۇپ چوقۇنغان نەرسىلىرى ئۇالرغا قىلچە ئەسقاتمىدى( .ئەكسىچە) ئۇالرغا
زىيان سېلىشتىن باشقىسىغا يارىمىدى.
_ 102رەببىڭ (كۇفرىلىق قىلىپ) ئۆزىگە زۇلۇم قىلغۇچىالرنىڭ يۇرتلىرىنى ۋەيران قىلسا ،ئەنە شۇنداق ۋەيران قىلىدۇ.
شەكسىزكى ،ئالالھنىڭ ئازابى بەكمۇ دەردلىك ۋە تولىمۇ قاتتىقتۇر.
_ 103مانا بۇنىڭدا ئاخىرەت ئازابىدىن قورقىدىغانالر ئۈچۈن ئەلۋەتتە ئىبرەت باردۇر .ئەنە شۇ (ئاخىرەت كۈنى)
پۈتۈن ئىنسانالر توپلىنىدىغان كۈندۇر ،ئەنە شۇ كۈن ھەممە ھازىر بولىدىغان كۈندۇر.
_ 104بىز ئۇنى (قىيامەت كۈنىنى) پەقەت ساناقلىق مۇددەتكىچىال كېچىكتۈرىمىز.
_ 105ئۇ كۈن كەلگەندە ،ئالالھنىڭ ئىجازىتىسىز ھېچكىم سۆز قىاللمايدۇ ،ئۇالرنىڭ بەزىلىرى بەختسىز بولىدۇ،
بەزىلىرى سائادەتمەن بولىدۇ.
_ 106بەختسىزلەرگە كەلسەك ،ئۇالر (ئۇ كۈنى) دوزاختا بولىدۇ ،ئۇالر دوزاختا ئېگىز _ پەس توۋالپ نالە _ پەرياد
چېكىدۇ.
( _ 107دوزاخنىڭ) ئاسمان _ زېمىنى مەۋجۇت بولۇپال تۇرىدىكەن ،ئۇالر دوزاختا رەببىڭ خالىغان زامانغىچە
داۋاملىق تۇرۇۋېرىدۇ .چۈنكى رەببىڭ ئەلۋەتتە خالىغىنىنى قىلغۇچىدۇر.
_ 108سائادەتمەنلەرگە كەلسەك ،ئۇالر جەننەتتە بولىدۇ( ،جەننەتنىڭ) ئاسمان _ زېمىنى مەۋجۇت بولۇپال تۇرىدىكەن،
ئۇالر جەننەتتە رەببىڭ خالىغان زامانغىچە داۋاملىق تۇرۇۋېرىدۇ( .بۇ) ئۈزۈلۈپ قالمايدىغان ئىنئامدۇر.
( _ 109ئى پەيغەمبەر) سەن ئۇالرنىڭ چوقۇنۇۋاتقان نەرسىلىرىنىڭ (ئۇالرنى دوزاخقا سۆرەيدىغانلىقىدىن) قەتئىي
شەكلەنمە .ئۇالر پەقەت ئىلگىرى ئاتا _ بوۋىلىرى چوقۇنغانغا ئوخشاشال چوقۇنىدۇ .شەكسىزكى ،بىزمۇ ئۇالرنىڭ
(ئازابتىن) تېگىشلىك نېسىۋىسىنى ئەلۋەتتە كېمەيتمەستىن بېرىمىز.
_ 110شۈبھىسىزكى ،بىز مۇساغا كىتاب (تەۋرات)نى بەردۇق .ئەمما بۇ كىتاب توغرىسىدا ئىختىالپ قىلىندى.
رەببىڭنىڭ (ئازابنى كېچىكتۈرۈش ھەققىدە) ئالدىن ئېيتىلغان سۆزى بولمىسا ئىدى ،ئەلۋەتتە (مۇشۇ دۇنيادىال) ئۇالرنىڭ
ئارىسىدا ھۆكۈم چىقىرىلغان بوالتتى .شەكسىزكى ،ئۇالر (يەنى سېنىڭ قەۋمىڭ ئىچىدىكى كاپىرالر) ئۇنىڭدىن (يەنى
قۇرئاندىن) چوڭقۇر شەك ئىچىدىدۇر.
_ 111شۈبھىسىزكى ،رەببىڭ ھەممە ئادەمگە قىلغان ئەمەللىرىنىڭ مۇكاپات _ جازاسىنى تولۇق بېرىدۇ .چۈنكى ئۇ
ئۇالرنىڭ ئەمەللىرىدىن تولۇق خەۋەرداردۇر.
( _ 112ئى پەيغەمبەر!) بۇيرۇلغىنىڭدەك (توغرا يولدا) راۋۇرۇس بولغىن ،سەن بىلەن بىرلىكتە تەۋبە قىلغانالرمۇ
(شۇنداق بولسۇن) .چەكتىن ئېشىپ كەتمەڭالر .شۈبھىسىزكى ،ئالالھ سىلەرنىڭ قىلىۋاتقان ئىشىڭالرنى كۆرۈپ
تۇرغۇچىدۇر.
_ 113زالىمالرغا مايىل بولماڭالر ،بولمىسا دوزاخ ئازابىغا قالىسىلەر .سىلەرگە ئالالھتىن باشقا ياردەم قىلغۇچى يوقتۇر،
ئاندىن (ئۇنىڭدىنمۇ) ياردەمگە ئېرىشەلمەيسىلەر.
_ 114كۈندۈزنىڭ ئىككى تەرىپىدە ۋە كېچىنىڭ دەسلەپكى ۋاقىتلىرىدا ناماز ئوقۇغىن .شەكسىزكى ،ياخشى ئىشالر
ئارقىلىق يامان ئىشالر يۇيۇلىدۇ .بۇ ئىبرەت ئالىدىغانالر ئۈچۈن بىر نەسىھەتتۇر.
( _ 115ئى پەيغەمبەر! نامازنى داۋامالشتۇرۇشتا) چىداملىق بولغىن .شەكسىزكى ،ئالالھ (تائەت _ ئىبادەتنى)
مۇكەممەل قىلغۇچىالرنىڭ ئەجىرىنى زايە قىلىۋەتمەيدۇ.
_ 116سىلەردىن بۇرۇن ئۆتكەن ئۈممەتلەرنىڭ ئارىسىدا (ئىنسانالرنى) يەر يۈزىدە بۇزغۇنچىلىق قىلىشتىن توسىدىغان
پەزىلەتلىك كىشىلەر چىقسا بولمامتى؟ ئۇالرنىڭ ئارىسىدىن (بۇزغۇنچىلىقنى توسقانلىقى ئۈچۈن) بىز نىجاتلىققا
( )105يەنى پىرئەۋن خۇددى بۇ دۇنيادا قەۋمىگە باشالمچىلىق قىلىپ ئۇالرنى ئازدۇرغاندەك ۋە دېڭىزغا باشالپ بېرىپ ئۇالرنىڭ غەرق بولۇشىغا سەۋەب
بولغاندەك ،قىيامەت كۈنىمۇ ئۆز قەۋمىگە باشالمچىلىق قىلىپ ئۇالرنى دوزاخقا باشالپ بارىدۇ.

ئېرىشتۈرگەن ئازغىنە كىشىلەر بۇنىڭدىن مۇستەسنا .ئۆزلىرىگە زۇلۇم قىلغۇچىالر ئەيش _ ئىشرەتلىك تۇرمۇشنى
قوغلىشىپ كەتتى .ئۇالر گۇناھكار ئادەملەردۇر.
_ 117رەببىڭ ئاھالىسى (ئۆزلىرىنى ۋە باشقىالرنى) ئىسالھ قىلغۇچى بولۇپ تۇرغان يۇرتالرنى ئورۇنسىز ۋەيران
قىلىۋەتمەيدۇ.
_119 _ 118ئەگەر رەببىڭ خالىسا ئىدى ،ئىنسانالرنى ئەلۋەتتە (ئىسالمغا ئېتىقاد قىلىدىغان) بىر ئۈممەت قىالتتى،
ئۇالر داۋاملىق ھەر خىل دىنالردا بولىدۇ .پەقەت رەببىڭنىڭ رەھمىتىگە ئېرىشكەنلەرال بۇنىڭدىن مۇستەسنا .ئالالھ
ئۇالرنى شۇنىڭ ئۈچۈن ياراتتى ( .)106رەببىڭنىڭ« :مەن چوقۇم دوزاخنى پۈتۈن جىنالر ۋە ئىنسانالر (نىڭ
گۇناھكارلىرى) بىلەن توشقۇزىمەن» دېگەن سۆزى بېكىتىلىپ بولدى.
( _ 120ئى پەيغەمبەر!) پەيغەمبەرلەرنىڭ خەۋەرلىرىدىن سېنىڭ كۆڭلۈڭنى تىندۇرىدىغان ھەربىر خەۋەرنى ساڭا بايان
قىلىپ بېرىۋاتىمىز ،بۇنىڭدا (بۇ سۈرىدە) ساڭا ھەقىقەت ،مۇئمىنلەر ئۈچۈن ۋەز _ نەسىھەت ۋە بىر ئاگاھالندۇرۇش
كەلدى.
_ 121ئىمان ئېيتمايدىغانالرغا ئېيتقىنكى« ،سىلەر ئۆز يولۇڭالر بويىچە ئىش قىلىڭالر ،بىزمۇ (ئۆز يولىمىز بويىچە)
ئىش قىلماقتىمىز.
_ 122سىلەر (قىلمىشىڭالرنىڭ ئاقىۋىتىنى) كۈتۈڭالر ،بىزمۇ ئەلۋەتتە (شۇنى) كۈتىمىز».
_ 123ئاسمانالردىكى ۋە زېمىندىكى غەيىب (نى بىلىش) ئالالھقا خاستۇر ۋە ھەممە ئىش ئالالھقا قايتۇرۇلىدۇ .شۇڭا
سەن ئالالھقا ئىبادەت قىلغىن ۋە ئۇنىڭغا تايانغىن! رەببىڭ قىلىۋاتقان ئىشلىرىڭالردىن غاپىل ئەمەستۇر.

( )106يەنى «رەھمىتىگە ئېرىشتۈرۈش ئۈچۈن ياراتتى» ياكى «ئۆزى خالىغان دىننى تاللىسۇن دەپ ياراتتى» (تەپسىرى ئىبنى كەسىر ۋە تەپسىرى
تەبەرى).

يۈسۈف سۈرىسى
مەككىدە نازىل بولغان 111 ،ئايەت.
بۇ سۈرىنىڭ ئاساسلىق مەقسىتى :ئېغىر كۈلپەتلەردىن كېيىن غەلىبە ۋە نۇسرەتنىڭ كېلىدىغانلىقىنى بايان قىلىش ئارقىلىق پەيغەمبەر
ئەلەيھىسساالم بىلەن مۇئمىنلەرنىڭ قەلبىنى مۇستەھكەم قىلىشتىن ئىبارەتتۇر.

ناھايىتى شەپقەتلىك ۋە مېھرىبان ئالالھنىڭ ئىسمى بىلەن (باشاليمەن).
_ 1ئەلىف .الم .را (بۇ خىلدىكى ھەرپلەرنىڭ بايانى بەقەرە سۈرىسىنىڭ بېشىدا ئۆتتى) .بۇالر روشەن كىتابنىڭ
ئايەتلىرىدۇر.
_ 2شۈبھىسىزكى ،سىلەرنى چۈشەنسۇن دەپ ،ئۇنى ئەرەبچە قۇرئان قىلىپ نازىل قىلدۇق.
( _ 3ئى پەيغەمبەر!) بىز بۇ قۇرئاننى ساڭا ۋەھيى قىلىش ئارقىلىق ئەڭ ئېسىل قىسسىنى بايان قىلىپ بېرىمىز .ئەلۋەتتە سەن
بۇنىڭدىن ئىلگىرى (بۇ قىسسىلەردىن) خەۋەرسىز قالغانالردىن ئىدىڭ.
_ 4ئۆز ۋاقتىدا يۈسۈف ئاتىسىغا« :ئى ئاتا! مەن (چۈشۈمدە) ئون بىر يۇلتۇزنىڭ ۋە ئاي بىلەن كۈننىڭ ماڭا سەجدە
قىلىۋاتقانلىقىنى كۆردۈم» دېگەن ئىدى.
_ 5ئاتىسى« :ئى ئوغلۇم! چۈشۈڭنى قېرىنداشلىرىڭغا ئېيتمىغىن ،ساڭا سۇيىقەست قىلىپ قويمىسۇن .چۈنكى شەيتان
ئىنسانغا ئوپئوچۇق دۈشمەندۇر،
_ 6رەببىڭ شۇنىڭدەك (يەنى ساڭا بۇ چۈشنى كۆرسەتكەندەك) سېنى پەيغەمبەرلىككە تالاليدۇ ،ساڭا چۈش تەبىرىنى
بىلدۈرىدۇ ،ئىلگىرى ئەجدادلىرىڭ ئىبراھىم ،ئىسھاقالرغا (نېمىتىنى) تاماملىغىنىغا ئوخشاش ،ساڭا ۋە يەئقۇب ئائىلىسىگمۇ
نېمىتىنى تاماماليدۇ .شۈبھىسىزكى ،رەببىڭ ھەممىنى بىلگۈچىدۇر ،ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچىدۇر» دېدى.
_ 7يۈسۈف ۋە ئۇنىڭ قېرىنداشلىرىنىڭ (قىسسىسىدە) سورىغۇچىالر ئۈچۈن ئەلۋەتتە نۇرغۇن ئىبرەتلەر بار.
_ 8ئۆز ۋاقتىدا يۈسۈفنىڭ قېرىنداشلىرى« :يۈسۈف ۋە ئۇنىڭ قېرىندىشى (بۇنيامىن) ئاتىمىزغا بىزدىنمۇ سۆيۈملۈك
بولۇپ قېلىۋاتىدۇ .ھالبۇكى ،بىز بىر توپ جامائە تۇرساق ،ئېنىقكى ،ئاتىمىز ئوپئوچۇق بىر خاتالىق ئىچىدىدۇر» دېيىشتى.
_ 9ئۇالر (ئۆز ئارىسىدا) «يۈسۈفنى ئۆلتۈرۈۋېتىڭالر ياكى ئۇنى يىراق بىر جايغا تاشلىۋېتىڭالر( ،شۇنداق قىلساڭالر)
ئاتاڭالرنىڭ مۇھەببىتى سىلەرگىال قالىدۇ ،شۇنىڭدىن كېيىن (تەۋبە قىلىپ) ياخشى ئادەم بولۇپ كېتىسىلەر» (دېيىشتى).
_ 10ئۇالردىن يەنە بىرى« :يۈسۈفنى ئۆلتۈرمەڭالر ،ئەگەر (ئۇنى ئاتىمىزدىن يىراق) قىلماقچى بولساڭالر ،قۇدۇققا
تاشلىۋېتىڭالر ،ئۇنى يولدىن ئۆتكەن كارۋان ئېلىۋالسۇن» دېدى.
_ 11ئۇالر ئېيتتى« :ئى ئاتىمىز! نېمىشقا يۈسۈف توغرىسىدا بىزگە ئىشەنمەيسەن؟ ھالبۇكى ،بىز ئۇنىڭغا ئەلۋەتتە
ياخشى قارايمىز.
_ 12ئەتە ئۇنى بىزگە قوشۇپ قويغىن ،يەپ _ ئىچىپ ،ئويناپ _ كۈلۈپ كەلسۇن ،ئۇنى بىز چوقۇم ياخشى
مۇھاپىزەت قىلىمىز».
_ 13يەئقۇب« :سىلەر ئۇنى ئېلىپ كەتسەڭالر ،مەن راستتىنال خاتىرجەم بواللمايمەن ،سىلەر غەپلەتتە قېلىپ ،ئۇنى
بۆرە يەپ قويۇشىدىن ئەنسىرەيمەن» دېدى.
_ 14ئۇالر« :بىز بىر توپ جامائە تۇرۇپ ئۇنى بۆرىگە يېگۈزۈپ قويساق ،ئۇ چاغدا بىز ئەلۋەتتە ،زىيان
تارتقۇچىالردىن بولۇپ قالىمىز» دېدى.
( _ 15قېرىنداشلىرى) ئۇنى ئېلىپ چىقىپ چوڭقۇر قۇدۇققا تاشالشنى بىردەك قارار قىلىشقان چاغدا ،بىز يۈسۈفكە:
«شەكسىزكى( ،كېلەچەكتە) ئۇالرغا بۇ ئىشنى ئۇالر (سېنىڭ يۈسۈف ئىكەنلىكىڭنى) ئۇقمايدىغان بىر پەيتتە (بىر _
بىرلەپ) ئېيتىپ بېرىسەن» دەپ ۋەھيى قىلدۇق.
_ 16ئۇالر كەچتە ئاتىسىنىڭ ئالدىغا يىغالپ كېلىشتى.
_ 17ئۇالر« :ئى ئاتىمىز! يۈسۈفنى نەرسە _ كېرەكلىرىمىزنىڭ يېنىدا قويۇپ يۈگۈرۈشكىلى كېتىپ قاپتۇق،
(ئەپسۇسكى) ئۇنى بۆرە يەپ كېتىپتۇ ،راست گەپ قىلساقمۇ سەن بىزگە ئىشەنمەيسەن» دېيىشتى.
_ 18ئۇالر يۈسۈفنىڭ كۆڭلىكىنى يالغاندىن قانغا بوياپ ئېلىپ كېلىشكەن ئىدى .يەئقۇب« :ياق (ئۇنداق ئەمەس) ،بۇ
ئىشنى نەپسىڭالر سىلەرگە چىرايلىق كۆرسىتىپ قىلدۇرۇپتۇ .مەن پەقەت چىرايلىقچە سەۋر قىلىمەن ،سىلەرنىڭ بۇ
يالغانلىرىڭالرغا (سەۋر قىلىشىم ئۈچۈن ماڭا) ئالالھ مەدەتكاردۇر» دېدى.
_ 19بۇ يەردىن بىر كارۋان ئۆتۈپ كېتىۋېتىپ ،سۇچىسىنى (سۇغا) ئەۋەتتى ،ئۇ چېلىكىنى (قۇدۇققا) تاشلىدى ۋە
(يۈسۈفنى كۆرۈپ)« :خۇش خەۋەر! مانا بىر ئوغۇل باال» دېدى .ئۇالر ئۇنى تىجارەت مېلى سۈپىتىدە مەخپىي
تۇتۇشتى .ئالالھ ئۇالرنىڭ قىلمىشلىرىنى بىلىپ تۇرغۇچىدۇر.
1

_ 20ئۇالر يۈسۈفنى بىر قانچە تەڭگىگە ئەرزان باھادا سېتىۋەتتى .زادى ئۇالر يۈسۈفكە قىزىقمىغان( ،ئۇنىڭدىن
قۇتۇلۇشنىڭ كويىغا چۈشكەن) ئىدى.
_ 21ئۇنى سېتىۋالغان مىسىرلىق ئادەم ئايالىغا« :ئۇنى ياخشى كۈتكىن ،بىزگە ئەسقېتىپ قاالر ياكى باال قىلىۋاالرمىز»
دېدى .شۇنداق قىلىپ ،يۈسۈفنى (ئادالەتلىك ھۆكۈم سۈرۈشى ئۈچۈن) ۋە ئۇنىڭغا چۈش تەبىرىنى بىلدۈرۈشىمىز ئۈچۈن
ئۇ يەرگە (مىسىرغا) مانا مۇشۇنداق يەرلەشتۈردۇق .ئالالھ (ئۆزى ئىرادە قىلغان) ئىشىنى ئەمەلگە ئاشۇرۇشقا
قادىردۇر ،لېكىن ئىنسانالرنىڭ تولىسى (بۇنى) بىلمەيدۇ.
_ 22يۈسۈف قىرانىغا يەتكەندە ،ئۇنىڭغا ھېكمەت بىلەن ئىلىم ئاتا قىلدۇق .بىز (تائەت _ ئىبادەتنى) مۇكەممەل
قىلغۇچىالرنى شۇنداق مۇكاپاتاليمىز.
_ 23يۈسۈف تۇرۇۋاتقان ئۆينىڭ ئايال خوجايىنى يۈسۈفنىڭ كۆڭلىنى ئۆزىگە تارتماقچى بولدى _ دە ،ئىشىكلەرنى
تاقىۋېتىپ« :بېرى كەل!» دېدى .يۈسۈف« :ئالالھ ساقلىسۇن! ئېرىڭىز ھەقىقەتەن مېنىڭ خوجايىنىمدۇر ،ئۇ ماڭا ياخشى
مۇئامىلە قىلدى( .خىيانەت قىلىپ) ئۆزىگە زۇلۇم قىلغۇچىالر ھەقىقەتەن نىجاتلىققا ئېرىشەلمەيدۇ» دېدى.
_ 24ئايال ئۇنىڭغا يېقىنچىلىق قىلىشقا بەل باغلىغان ئىدى .رەببىنىڭ دەلىلىنى كۆرمىگەن بولسا( ،يۈسۈفمۇ) ئۇنىڭغا مايىل
بولغان بوالتتى .يامانلىقنى ۋە سەتچىلىكنى ئۇنىڭدىن يىراق قىاليلى دەپ شۇنداق (دەلىلىمىزنى كۆرسەتتۇق) .چۈنكى ئۇ
بىزنىڭ تالالنغان بەندىلىرىمىزدىن ئىدى.
_ 25ئۇالرنىڭ ھەر ئىككىسى ئىشىككە قاراپ يۈگۈرۈشتى .ئايال يۈسۈفنىڭ كۆڭلىكىنى ئارقىسىدىن (تارتىپ)
يىرتىۋەتتى ،ئىشىك ئالدىدا ئايالنىڭ ئېرى بىلەن دوقۇرۇشۇپ قېلىشتى .ئايال« :سېنىڭ ئائىلەڭگە يامانلىق قىلماقچى بولغان
ئادەمنى پەقەت زىندانغا تاشالش ياكى قاتتىق قىيناش بىلەن جازاالش كېرەك» دېدى.
_ 26يۈسۈف« :ئۇ مېنى ئۆزىگە تارتماقچى بولدى» دېدى .ئايالنىڭ ئائىلىسىدىكىلەردىن بىرى گۇۋاھلىق بېرىپ:
«يۈسۈفنىڭ كۆڭلىكى ئالدىدىن يىرتىلغان بولسا ئايال راست سۆزلىگەن بولىدۇ ،يۈسۈف يالغانچىالردىن بولىدۇ.
_ 27ئەگەر يۈسۈفنىڭ كۆڭلىكى ئارقىسىدىن يىرتىلغان بولسا ئايال يالغان سۆزلىگەن بولىدۇ ،يۈسۈف راستچىلالردىن
بولىدۇ» دېدى.
( _ 28ئايالنىڭ ئېرى) يۈسۈفنىڭ كۆڭلىكىنىڭ ئارقىسىدىن يىرتىلغانلىقىنى كۆرۈپ ،ئايالىغا(« :ئەي ئايالالر جامائەسى!)
بۇ چوقۇم سىلەرنىڭ ھىيلەڭالردۇر ،سىلەرنىڭ ھىيلەڭالر ھەقىقەتەن چوڭدۇر».
« _ 29ئى يۈسۈف! بۇنى دەپ يۈرمىگىن( .ئى ئايالىم!) سەن ئۆز گۇناھىڭغا كەچۈرۈم سورىغىن .چۈنكى ،سەن
گۇناھكارالردىن بولدۇڭ» دېدى.
_ 30شەھەردىكى (بەزى) ئايالالر« :ئەزىزنىڭ ئايالى ئۆزىنىڭ قۇلىغا كۆيۈپ قېلىپ ،ئۇنى ئۆزىگە تارتماقچى بوپتۇ،
بىز ئۇنى ئەلۋەتتە ئوپئوچۇق ئازغۇنلۇقتا كۆرۈۋاتىمىز» دېيىشتى.
_ 31ئايال ئۇالرنىڭ سۆز _ چۆچەكلىرىنى ئاڭالپ قېلىپ ،ئۇالر (نى چاقىرىپ كېلىدىغان)غا ئادەم ئەۋەتتى .ئۇالرغا
يۆلىنىدىغان تەكىيە _ ياستۇقالر (ۋە كېسىپ يەيدىغان يېمەكلىكلەر)نى تەييارلىدى ،ئۇالرنىڭ ھەربىرىگە بىردىن پىچاق
بەردى( .ئايال يۈسۈفكە) «ئۇالرنىڭ ئالدىغا چىققىن» دېدى .ئايالالر ئۇنى كۆرۈش بىلەنال ھاڭ _ تاڭ بولۇپ قېلىشتى ۋە
ئۆزلىرىنىڭ قوللىرىنى كېسىۋېلىشتى .ئۇالر « :ئالالھ پاكتۇر! بۇ ئادەمزات ئەمەس ،بۇ پەقەت بىر ئېسىل پەرىشتە
ئىكەنغۇ» دېيىشتى.
_ 32ئايال دېدى« :مانا بۇ سىلەرنىڭ مېنى ئەيىبلىشىڭالرغا سەۋەب بولغان ھېلىقى كىشى ،مەن ئۇنى ئۆزۈمگە
تارتماقچى بولدۇم ،لېكىن ئۇ ئۆزىنى ساقلىدى .ئەگەر ئۇ يەنىال بۇيرۇقۇمغا ئۇنىمىسا ،چوقۇم زىندانغا تاشلىنىدۇ ،چوقۇم
خار ئادەملەردىن بولۇپ قالىدۇ» دېدى.
_ 33يۈسۈف« :ئى رەببىم! ماڭا ئۇالر ئۈندىگەن نەرسىدىن كۆرە زىندان سۆيۈملۈكتۇر ،ئەگەر سەن ئۇالرنىڭ
ھىيلىسىنى مەندىن توسمىساڭ ،ئۇالرغا مايىل بولۇپ كېتىپ نادانالردىن بولۇپ قالىمەن» دېدى.
_ 34رەببى ئۇنىڭ دۇئاسىنى ئىجابەت قىلىپ ،ئۇالرنىڭ ھىيلىسىنى ئۇنىڭدىن توستى .ئالالھ ھەقىقەتەن ھەممىنى ئاڭالپ
تۇرغۇچىدۇر ،ھەممىنى بىلىپ تۇرغۇچىدۇر.
_ 35ئاندىن ئۇالر (يۈسۈفنىڭ گۇناھسىز ئىكەنلىكىگە دائىر) پاكىتالرنى كۆرگەندىن كېيىن( ،سۆز _ چۆچەك بېسىققانغا
قەدەر) ئۇنى بىر مەزگىل قاماپ قويۇشنى اليىق تاپتى.
_ 36زىندانغا يۈسۈف بىلەن ئىككى يىگىت بىللە كىرگەن ئىدى .ئۇالرنىڭ بىرى« :مەن چۈشۈمدە ئۈزۈمدىن مەي
سىقىۋېتىپ كۆرۈپتىمەن» دېدى .ئىككىنچىسى« :مەن چۈشۈمدە بېشىمدا نان كۆتۈرۈپ تۇرغۇدەكمەن ،ناننى قۇشالر
يەۋاتقۇدەك ،بۇنىڭ تەبىرىنى بىزگە ئېيتىپ بەرسەڭ .چۈنكى بىز سېنى ياخشىلىق قىلغۇچىالردىن دەپ قارايمىز» دېدى.
_ 37يۈسۈف ئېيتتى« :ئىككىڭالرغا رىزىقلىنىشقا سىرتتىن تاماق كېلىدىغانال بولسا ،ئۇ كېلىشتىن بۇرۇن ،ئۇنىڭ نېمە
(تاماق) ئىكەنلىكىنى سىلەرگە ئېيتىپ بېرەلەيمەن ،بۇ رەببىم ماڭا بىلدۈرگەن بىلىملەردىندۇر .شۈبھىسىزكى ،مەن ئالالھقا
ئىشەنمەيدىغان ،ئاخىرەتنى ئىنكار قىلىدىغان قەۋمنىڭ دىنىنى قوبۇل قىلمىدىم.

_ 38مەن ئاتا _ بوۋىلىرىم _ ئىبراھىم ،ئىسھاق ،يەئقۇبالرنىڭ دىنىغا ئەگەشتىم ،ھېچقانداق نەرسىنى ئالالھقا شېرىك
كەلتۈرۈش بىزگە اليىق ئەمەس .بۇ ئالالھنىڭ بىزگە ۋە ئىنسانالرغا قىلغان مەرھەمىتىدۇر ،لېكىن ئىنسانالرنىڭ تولىسى
شۈكۈر قىلمايدۇ.
_ 39ئى زىندانداشلىرىم! كۆپ خىل مەبۇدالر ياخشىمۇ؟ ياكى قۇدرەتلىك بىرال ئالالھمۇ؟
_ 40سىلەرنىڭ ئالالھنى قويۇپ چوقۇنۇۋاتقىنىڭالر پەقەت سىلەر ئۆزۈڭالر ۋە ئاتا _ بوۋاڭالر ئاتىۋالغان (بۇتالرنىڭ
ۋە باشقا ساختا ئىالھالرنىڭ) ناملىرىدىن باشقا نەرسە ئەمەس .ئالالھ ئۇالر (غا چوقۇنۇش) توغرىسىدا ھېچقانداق دەلىل
چۈشۈرگەن ئەمەس .بارچە ھۆكۈم پەقەت ئالالھقىال خاستۇر .ئۇ سىلەرنى پەقەت ئۆزىگىال ئىبادەت قىلىشقا بۇيرۇغان،
بۇ توغرا دىندۇر .لېكىن ئىنسانالرنىڭ تولىسى (بۇنى) بىلمەيدۇ.
_ 41ئى زىندانداشلىرىم! (كۆرگەن چۈشۈڭالرغا كەلسەك) ،سىلەرنىڭ بىرىڭالر (زىنداندىن چىقىپ ،بۇرۇنقىدەك)
خوجايىنىغا ھاراق قۇيۇپ بېرىدۇ ،يەنە بىرىڭالر دارغا ئېسىلىدۇ ،كاللىسىنى قۇشالر يەيدۇ ،سىلەر سورىغان ئىشالر
توغرىسىدا (مۇشۇنداق) ھۆكۈم قىلىنىپ بولدى».
_ 42يۈسۈف ئۇ ئىككىسىنىڭ ئىچىدىكى قۇتۇلۇشى مۇمكىن دەپ قارىغان بىرىگە« :مېنى خوجايىنىڭنىڭ ئالدىدا ئەسلەپ
قويغىن» دېگەن ئىدى .ئەمما خوجايىنىنىڭ ئالدىدا ئۇنى ئەسلەپ قويۇشنى شەيتان ئۇنىڭغا ئۇنتۇلدۇردى .بۇ سەۋەبتىن
يۈسۈف زىنداندا يەنە بىر نەچچە يىل يېتىپ قالدى.
_ 43پادىشاھ ئېيتتى« :مەن راستتىنال چۈشۈمدە يەتتە ئورۇق كالىنىڭ يەتتە سېمىز كالىنى يەپ كەتكەنلىكىنى ۋە يەتتە
يېشىل باشاق بىلەن يەتتە قۇرۇق باشاقنى كۆرۈپتىمەن ،ئى كاتتىباشالر! سىلەر ئەگەر چۈش تەبىرىنى بىلسەڭالر ،بۇ
چۈشۈمگە تەبىر بېرىپ بېقىڭالر».
_ 44ئۇالر ئېيتتى« :بۇ بىر قااليمىقان چۈش ئىكەن ،بىز (مۇنداق) قااليمىقان چۈشكە تەبىر بېرىشنى بىلمەيمىز».
_ 45ھېلىقى ئىككىسىنىڭ (زىنداندىن) قۇتۇلغان ۋە ئۇزاق مۇددەتتىن كېيىن (يۈسۈفنى) ئېسىگە ئالغان بىرى« :مەن
سىلەرگە ئۇنىڭ تەبىرىنى خەۋەر قىلىمەن ،مېنى (دەرھال زىندانغا) ئەۋەتىڭالر» دېدى.
( _ 46ئۇ زىندانغا بېرىپ ،يۈسۈفنىڭ يېنىغا كىردى _ دە) «يۈسۈف! ئى راستچىل كىشى! يەتتە ئورۇق كالىنىڭ يەتتە
سېمىز كالىنى يەپ كەتكەنلىكىنى ۋە يەتتە يېشىل باشاق بىلەن يەتتە قۇرۇق باشاق (كۆرۈپ چۈشىگەن چۈش) توغرىسىدا
بىزگە تەبىر بەرگىن .ئۈمىدكى ،مەن كىشىلەرگە (توغرا تەبىر بىلەن) قايتسام ،ئۇالر (سېنىڭ قەدىرىڭنى) بىلگەي» دېدى.
_ 47يۈسۈف ئېيتتى« :يەتتە يىل ئۈزۈلدۈرمەي تېرىقچىلىق قىلىڭالر ،ئالغان ھوسۇلۇڭالردىن يېيىش ئۈچۈن ئاز بىر
قىسمىنى ئادالىغاندىن تاشقىرى ،قالغىنىنى باشىقى بىلەن قويۇڭالر.
_ 48شۇنىڭدىن كېيىن قەھەتچىلىك بولىدىغان يەتتە يىل كېلىدۇ( ،بۇ يىلالردا) ئىلگىرى توپلىۋالغان ئاشلىقىڭالردىن
(ئۇرۇقلۇق ئۈچۈن) ساقالپ قويۇلىدىغان ئاز بىر قىسمىدىن باشقىسىنى يەيسىلەر.
_ 49شۇنىڭدىن كېيىن (مولچىلىق) بىر يىل كېلىدۇ ،ئۇنىڭدا ھۆل _ يېغىن كۆپ بولىدۇ ،كىشىلەر (مېۋىلەردىن تۈرلۈك
ئىچىملىكلەرنى) سىقىپ چىقىرىدۇ».
( _ 50بۇالرنى ئاڭلىغان) پادىشاھ« :ئۇنى ئالدىمغا ئېلىپ كېلىڭالر» دېدى .ئەلچى يۈسۈفنىڭ يېنىغا بارغاندا( ،يۈسۈف
ئۇنىڭغا)« :سەن خوجايىنىڭنىڭ يېنىغا بېرىپ ،ئۇنىڭدىن ھېلىقى قوللىرىنى كېسىۋالغان ئايالالرنىڭ دەردى نېمىكەن؟
سوراپ باققىن .شەكسىزكى ،مېنىڭ رەببىم ئۇالرنىڭ ھىيلىسىنى ئوبدان بىلىدۇ» دېدى.
_ 51پادىشاھ (ھېلىقى ئايالالرنى يىغىپ)« :سىلەر يۈسۈفنى ئۆزۈڭالرغا تارتماقچى بولغاندا ،ھەقىقىي ئەھۋال قانداق
بولغان؟» دەپ سورىدى .ئۇالر« :ئالالھ پاكتۇر ،بىز ئۇنىڭدا ھېچقانداق بىر گۇناھ بارلىقىنى بىلمىدۇق» دېدى .ئەزىزنىڭ
ئايالى« :ئەمدى ھەقىقەت ئايدىڭالشتى ،مەن ئۇنى ئۆزۈمگە تارتماقچى بولغان ئىدىم .شەكسىزكى ،ئۇ راست سۆزلىگەن
ئىدى» دېدى.
( _ 52يۈسۈف ئېيتتى) «بۇ (مەسىلىنى ئايدىڭالشتۇرۇشنى تەلەپ قىلغانلىقىم) ئەزىز يوق چاغدا ئۇنىڭغا خىيانەت
قىلمىغانلىقىمنى ۋە خائىنالرنىڭ ھىيلىسىنى ئالالھنىڭ مۇۋەپپەقىيەتكە ئېرىشتۈرمەيدىغانلىقىنى (ئۇنىڭغا) بىلدۈرۈپ قويۇش
ئۈچۈن ئىدى».

ئون ئۈچىنچى پارە

( _ 53يۈسۈف يەنە دېدىكى)(« :مەن بۇنىڭ بىلەن) ئۆزۈمنى ئاقلىماقچىمۇ ئەمەسمەن .چۈنكى نەپس دېگەن ھەقىقەتەن
يامان ئىشالرغا كۆپ بۇيرۇيدۇ .پەقەت رەببىم رەھىم قىلىپ (ساقلىغان) ئادەم بۇنىڭدىن مۇستەسنا .مېنىڭ رەببىم
ھەقىقەتەن مەغپىرەت قىلغۇچىدۇر ،ناھايىتى مېھرىباندۇر».
_ 54پادىشاھ« :يۈسۈفنى ئالدىمغا ئېلىپ كېلىڭالر ،ئۇنى ئۆزۈمنىڭ خاس ئادىمىم قىلىمەن» دېدى .ئاندىن ئۇنىڭ بىلەن
سۆزلىشىپ كۆرۈپ« :ھەقىقەتەن سەن بۈگۈن بىزنىڭ ئالدىمىزدا يۇقىرى مەرتىۋىلىك ۋە ئىشەنچلىك ئادەمسەن» دېدى.
_ 55يۈسۈف« :مېنى (مىسىر) زېمىنىنىڭ خەزىنىلىرىنى باشقۇرۇشقا تەيىنلىگىن .چۈنكى مەن ئۇنى ئوبدان ساقاليدىغان
ۋە (بۇ ئىشنى) بىلىدىغان ئادەممەن» دېدى.
_ 56بىز يۈسۈفكە ئۇ يەردە (ئىشالرنى) خالىغانچە بىر تەرەپ قىلىدىغان شۇنداق ساالھىيەتنى بەردۇق .بىز
رەھمىتىمىزنى خالىغان كىشىگە نېسىپ قىلىمىز( ،ياخشى ئەمەەللرنى) مۇكەممەل قىلغۇچىالرنىڭ ئەجىرىنى بىكار
قىلىۋەتمەيمىز.
_ 57ئاخىرەتنىڭ مۇكاپاتى ئىمان ئېيتقان ۋە (گۇناھالردىن) ساقالنغانالر ئۈچۈن ئەلۋەتتە ياخشىدۇر.
_ 58يۈسۈفنىڭ قېرىنداشلىرى كېلىپ ئۇنىڭ ھۇزۇرىغا كىردى .يۈسۈف ئۇالرنى تونۇدى ،ئۇالر بولسا ئۇنى
تونۇمايتتى.
_ 59يۈسۈف ئۇالرغا ئېھتىياجلىق ئاشلىقنى تەييارالپ بەرگەندىن كېيىن ئېيتتى« :سىلەر مېنىڭ ئالدىمغا ئاتا بىر
ئۇكاڭالرنى ئېلىپ كېلىڭالر ،مېنىڭ (ئاشلىقنى) تولۇق ئۆلچەپ بېرىۋاتقانلىقىمنى ۋە ناھايىتى مېھماندوست ئىكەنلىكىمنى
كۆرمىدىڭالرمۇ؟
_ 60ئەگەر ئۇنى مېنىڭ ئالدىمغا ئېلىپ كەلمىسەڭالر ،سىلەرگە بېرىدىغان ئاشلىقىم يوق ،مېنىڭ يېنىمغا يېقىن
يولىماڭالر».
_ 61ئۇالر« :بىز ئۇنى ئاتىسىدىن سوراپ (سېنىڭ ئالدىڭغا ئېلىپ كېلىشكە) تىرىشىمىز ،بىز بۇنى چوقۇم قىلىمىز» دېدى.
_ 62يۈسۈف خىزمەتچىلىرىگە« :ئۇالرنىڭ (ئاشلىق سېتىۋالغان) پۇل _ ماللىرىنى يۈك _ تاقلىرىنىڭ ئارىسىغا سېلىپ
Sez Uygur ädäbiyättän 1 tekst ukıdıgız.
Çirattagı - قۇرئان-كەرىمنىڭ-ئۇيغۇرچە-تەرجىمىسى - 17
  • Büleklär
  • قۇرئان-كەرىمنىڭ-ئۇيغۇرچە-تەرجىمىسى - 01
    Süzlärneñ gomumi sanı 3822
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1630
    27.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    37.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • قۇرئان-كەرىمنىڭ-ئۇيغۇرچە-تەرجىمىسى - 02
    Süzlärneñ gomumi sanı 3654
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1671
    30.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • قۇرئان-كەرىمنىڭ-ئۇيغۇرچە-تەرجىمىسى - 03
    Süzlärneñ gomumi sanı 3424
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1519
    33.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • قۇرئان-كەرىمنىڭ-ئۇيغۇرچە-تەرجىمىسى - 04
    Süzlärneñ gomumi sanı 3451
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1537
    32.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • قۇرئان-كەرىمنىڭ-ئۇيغۇرچە-تەرجىمىسى - 05
    Süzlärneñ gomumi sanı 3490
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1552
    32.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • قۇرئان-كەرىمنىڭ-ئۇيغۇرچە-تەرجىمىسى - 06
    Süzlärneñ gomumi sanı 3355
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1452
    32.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • قۇرئان-كەرىمنىڭ-ئۇيغۇرچە-تەرجىمىسى - 07
    Süzlärneñ gomumi sanı 3447
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1539
    31.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • قۇرئان-كەرىمنىڭ-ئۇيغۇرچە-تەرجىمىسى - 08
    Süzlärneñ gomumi sanı 3401
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1483
    32.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • قۇرئان-كەرىمنىڭ-ئۇيغۇرچە-تەرجىمىسى - 09
    Süzlärneñ gomumi sanı 3521
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1505
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • قۇرئان-كەرىمنىڭ-ئۇيغۇرچە-تەرجىمىسى - 10
    Süzlärneñ gomumi sanı 3397
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1488
    33.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • قۇرئان-كەرىمنىڭ-ئۇيغۇرچە-تەرجىمىسى - 11
    Süzlärneñ gomumi sanı 3385
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1540
    30.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • قۇرئان-كەرىمنىڭ-ئۇيغۇرچە-تەرجىمىسى - 12
    Süzlärneñ gomumi sanı 3428
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1572
    29.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    42.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • قۇرئان-كەرىمنىڭ-ئۇيغۇرچە-تەرجىمىسى - 13
    Süzlärneñ gomumi sanı 3415
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1457
    32.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • قۇرئان-كەرىمنىڭ-ئۇيغۇرچە-تەرجىمىسى - 14
    Süzlärneñ gomumi sanı 3431
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1490
    34.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    56.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • قۇرئان-كەرىمنىڭ-ئۇيغۇرچە-تەرجىمىسى - 15
    Süzlärneñ gomumi sanı 3405
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1540
    32.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • قۇرئان-كەرىمنىڭ-ئۇيغۇرچە-تەرجىمىسى - 16
    Süzlärneñ gomumi sanı 3519
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1619
    31.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • قۇرئان-كەرىمنىڭ-ئۇيغۇرچە-تەرجىمىسى - 17
    Süzlärneñ gomumi sanı 3439
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1610
    32.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • قۇرئان-كەرىمنىڭ-ئۇيغۇرچە-تەرجىمىسى - 18
    Süzlärneñ gomumi sanı 3387
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1554
    31.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • قۇرئان-كەرىمنىڭ-ئۇيغۇرچە-تەرجىمىسى - 19
    Süzlärneñ gomumi sanı 3387
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1615
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • قۇرئان-كەرىمنىڭ-ئۇيغۇرچە-تەرجىمىسى - 20
    Süzlärneñ gomumi sanı 3577
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1645
    31.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • قۇرئان-كەرىمنىڭ-ئۇيغۇرچە-تەرجىمىسى - 21
    Süzlärneñ gomumi sanı 3451
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1614
    30.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • قۇرئان-كەرىمنىڭ-ئۇيغۇرچە-تەرجىمىسى - 22
    Süzlärneñ gomumi sanı 3363
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1663
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • قۇرئان-كەرىمنىڭ-ئۇيغۇرچە-تەرجىمىسى - 23
    Süzlärneñ gomumi sanı 3369
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1599
    32.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    51.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • قۇرئان-كەرىمنىڭ-ئۇيغۇرچە-تەرجىمىسى - 24
    Süzlärneñ gomumi sanı 3339
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1553
    32.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • قۇرئان-كەرىمنىڭ-ئۇيغۇرچە-تەرجىمىسى - 25
    Süzlärneñ gomumi sanı 3332
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1467
    32.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • قۇرئان-كەرىمنىڭ-ئۇيغۇرچە-تەرجىمىسى - 26
    Süzlärneñ gomumi sanı 3451
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1538
    32.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • قۇرئان-كەرىمنىڭ-ئۇيغۇرچە-تەرجىمىسى - 27
    Süzlärneñ gomumi sanı 3337
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1545
    31.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • قۇرئان-كەرىمنىڭ-ئۇيغۇرچە-تەرجىمىسى - 28
    Süzlärneñ gomumi sanı 3397
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1588
    32.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • قۇرئان-كەرىمنىڭ-ئۇيغۇرچە-تەرجىمىسى - 29
    Süzlärneñ gomumi sanı 3292
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1549
    32.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • قۇرئان-كەرىمنىڭ-ئۇيغۇرچە-تەرجىمىسى - 30
    Süzlärneñ gomumi sanı 3393
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1535
    33.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • قۇرئان-كەرىمنىڭ-ئۇيغۇرچە-تەرجىمىسى - 31
    Süzlärneñ gomumi sanı 3385
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1491
    33.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    57.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • قۇرئان-كەرىمنىڭ-ئۇيغۇرچە-تەرجىمىسى - 32
    Süzlärneñ gomumi sanı 3340
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1513
    32.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • قۇرئان-كەرىمنىڭ-ئۇيغۇرچە-تەرجىمىسى - 33
    Süzlärneñ gomumi sanı 3403
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1454
    34.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • قۇرئان-كەرىمنىڭ-ئۇيغۇرچە-تەرجىمىسى - 34
    Süzlärneñ gomumi sanı 3325
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1581
    31.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    53.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • قۇرئان-كەرىمنىڭ-ئۇيغۇرچە-تەرجىمىسى - 35
    Süzlärneñ gomumi sanı 3267
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1456
    30.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • قۇرئان-كەرىمنىڭ-ئۇيغۇرچە-تەرجىمىسى - 36
    Süzlärneñ gomumi sanı 3362
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1390
    33.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • قۇرئان-كەرىمنىڭ-ئۇيغۇرچە-تەرجىمىسى - 37
    Süzlärneñ gomumi sanı 3338
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1611
    29.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • قۇرئان-كەرىمنىڭ-ئۇيغۇرچە-تەرجىمىسى - 38
    Süzlärneñ gomumi sanı 3279
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1528
    32.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • قۇرئان-كەرىمنىڭ-ئۇيغۇرچە-تەرجىمىسى - 39
    Süzlärneñ gomumi sanı 3269
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1466
    31.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    54.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • قۇرئان-كەرىمنىڭ-ئۇيغۇرچە-تەرجىمىسى - 40
    Süzlärneñ gomumi sanı 3461
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1661
    30.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    52.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • قۇرئان-كەرىمنىڭ-ئۇيغۇرچە-تەرجىمىسى - 41
    Süzlärneñ gomumi sanı 3716
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1617
    28.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    40.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • قۇرئان-كەرىمنىڭ-ئۇيغۇرچە-تەرجىمىسى - 42
    Süzlärneñ gomumi sanı 1392
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 769
    35.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    55.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.