Latin

پەيغەمبىرىمىزدىن-دىنىي-ھېكايىلەر - 1

Süzlärneñ gomumi sanı 2726
Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1794
7.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
11.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
13.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
ads place
ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪﺭﯨﻤﯩﺰﺩﯨﻦ
ﺩﯨﻨﯩﻲ ھﯧﻜﺎﻳﯩﻠﻪﺭ
كىتاپنىڭ مۇەئللىپى:
مۇرشىدە ۇئيسال
ۇئيسال نهشىرياتىدا نهشىر قىلىنغان
1

ﻣﯘﻧﺪەﺭﯨﺠﻪ
يىغلىغان تۆگه5 ....................
پهيغهمبهرىمىز بىلهن تىلهمچى 12
زالىم پادىشاھ ۋە ھهزىرىتى سارە
21 ...................................
قۇرائن شىپادۇر 33 .................
پهيغهمبهر ەئلهيھىسساالمنىڭ
چاخچىقى 45 .......................
زەمزەم 48 ...........................
زەمزەم سۈيىنىڭ چىقىشى 57 ......
2

ائنىنىڭ مۇھاببىتى 79 ..............
ىئتنى سۇغارغان ائدەم 88 ..........
مۈشۈكنى سوالپ قويغان ائيال
90 ...................................
تۈگىمهيدىغان تاماق 94 ...........
ھﯧرا دىكى نۇر 112 .................
خورما شﯧخىنى سۇندۇرغان باال
134 .................................
دﯦڭىزدىن كهلگهن پۇل 139 ...........
ﷲ نىڭ دوستلىرى 150 ...............
3

شهيتاننىڭ دوستلىرى159 .............
باغچىدىكى ائلتۇن كۈپ167 ..........
پهيغهمبهر ەئلهيھىسساالم دۇنياغا
كﯧلىدىغان يىلى يۈز بهرگهن پىل
ۋەقهسى 172 .........................
غاردىكى ۈئچ يولۇچىنىڭ دۇائسى 187 .
كﯧفلنىڭ پۇشايمىنى 199 ..............
ناماز گۇناھالرنى ياپىدۇ 205 ..........

4

يىغلىغان تۆگه
بىـــــــر كـــــــۈنى پهيغهمـــــــبهر
ەئلهيھىسساالم سـاھابىلىرى بىـلهن
وئلتۇرغانىـــــدى .بىـــــر تـــــۆگه
پهيغهمــــبهر ەئلهيھىسســــاالمنىڭ
ائلــدىغا ئتتىــڭ كﯧلىــپ ائنــدىن
پهيغهمــــبهر ەئلهيھىسســــاالمنىڭ
يﯧـــنىغىال چـــۆكتى .ۇئ خــــۇددى
پهيغهمــبهر ەئلهيھىسســاالمغا بىــر
نهرســــه دﯦمهكچــــى بولغانــــدەك
5

بـــوينىنى ۇئ تهرەپـــكه ســـوزدى .
بۇنىڭــــدىن ســــاھابىالر ھهيــــران
بولۇشـــــتى ۋە تۆگىنىـــــڭ بـــــۇ
ھهرىكهتلىرىنىڭ سهۋەبىگه قىزىقىپ
قاراپ تۇرۇشتى.
پهيغهمــــــبهر ەئلهيھىسســــــاالم
ساھابىلىرىگه :
» بـــــۇ تۆگىنىـــــڭ نـــــﯧمهدﯦگهنلىكلىرىنـــى بىلـــدىڭالرمۇ؟ «
دەپ سورىدى.
6

ساھابىالر:
ﷲ ۋە ۇئنىــــڭ پهيغهمبىــــرىبىلگۈچىــــــدۇر ،دەپ جــــــاۋاپ
بﯧرىشتى.
پهيغهمــــبهر ەئلهيھىسســــاالمۇئالرغا:
» بــــۇ تــــۆگه ۆئز ىئگىســــىۈئســـتۈدىن شـــىكايهت قىلـــدى.
ىئگىســىنىڭ ۇئنــى يىلــالر بــويىچه
ىئشلهتكهنلىكىنى ،ۈئسـتۈگه ېئغىـر
7

يـــــۈكلهرنى ائرتقـــــانلىقىلىرىنى،
ەئمدىلىكته بولسا ۇئنى سويماقچى
بولىۋاتقـــانلىقىنى ېئيتتـــى « دەپ
چۈشــــــــهندۈردى .ائنــــــــدىن
ساھابىالرنىڭ بىرىگه :
» ســهن بﯧرىــپ بــۇ تۆگىنىــڭىئگىســــىنى تﯧپىــــپ كهل « دەپ
بۇيرىدى .ۇئ ساھابه:
ىئ ﷲ نىڭ پهيغهمبىرى! مهنتۆگىنىـــــڭ ىئگىســـــىنىڭ كىـــــم
8

ىئكهنلىكىنى بىلمهيدىغان تۇرسـام،
دﯦدى .پهيغهمـبهر ەئلهيھىسسـاالم
كۈلۈمسىرىگهن ھالدا:
» تۆگه سﯧنى ۆئز ىئگىسىنىڭقﯧشىغا باشالپ بارىدۇ« دﯦدى.
ھهقىـــقهت بـــۇ تـــۆگه ،خـــۇددى
پهيغهمــــبهر ەئلهيھىسســــاالمدىن
بۇيرۇق ائلغاندەكال ۇئ سـاھابىنىڭ
ائلدىغا چۈشۈپ ۇئدۇل ىئگىسىنىڭ
يﯧنىغــا باشــالپ بــاردى .ســاھابه،
9

تۆگىنىڭ ىئگىسىگه :
ســــــــــﯧنى پهيغهمــــــــــبهرەئلهيھىسساالم چاقىرىـدۇ ،دﯦـدى.
ۇئالر پهيغهمبهر ەئلهيھىسساالمنىڭ
ائلـــــدىغا بىـــــرلىكته كهلـــــدى.
تۆگىنىــــڭ ىئگىســــى كهلگهنــــدە
پهيغهمبهر ەئلهيھىسساالم ۇئنىڭغا:
» بـــۇ تۆگىنىـــڭ دﯦگهنلىـــرىتوغرىمـــۇ ؟ « دﯦـــدى .تۆگىنىـــڭ
ىئگىسى:
10

شـــۇنداق ۇئنىـــڭ دﯦگهنلىـــرىتـــــوغرا ،دﯦـــــدى .پهيغهمـــــبهر
ەئلهيھىسساالم ۇئنىڭغا:
»ۇئ تــــــــۆگىگه ىئچىــــــــڭائغرىســـۇن ،ۇئنىڭغـــا ھهدىـــدىن
ائرتۇق ېئغىر يۈك ائرتما « دﯦدى.
شــۇنىڭدىن ېئتىبــارەن تۆگىنىــڭ
ىئگىســـى تـــۆگىگه ېئغىـــر يـــۈك
ائرتمىــــدى ،شــــۇنداقال ۇئنــــى
سويۇشتىنمۇ ۋاز كهچتى.
11

ھﯧكايىدىكى ساۋاقالر
● ھهر بىـــر ىئنســـان ائخىـــرەتته
ھايۋانالرغا قىلغان ياخشـىلىقى ۋە
يامانلىقىنىڭ نهتىجىسىنى كۆرىـدۇ.
ھــــــايۋانالرنى ۇئسســــــۇز ۋە ائچ
قويماســــــلىق ۋە ۇئالرغــــــا ائزار
بهرمهسلىك الزىمدۇر.
پهيغهمبهرىمىز بىلهن تىلهمچى
ســـۆيۈملۈك پهيغهمبهرىمىـــز بىـــر
كـــــۈنى ســـــاھابىلىرى بىـــــلهن
12

وئلتۇرغانــــدا مهدىنىلىــــك بىــــر
تىلهمچــــــى ائدەم پهيغهمــــــبهر
ەئلهيھىسســاالمنىڭ يﯧنىغــا كﯧلىــپ
ۇئنىڭغا:
ىئ ﷲ نىــڭ پهيغهمبىــرى! بىــزناھــايىتىمۇ كهمبهغهلمىــز ،بىــزگه
يـــــاردەم بهرگىـــــن ،دﯦـــــدى.
ســـــــۆيۈملۈك پهيغهمبهرىمىـــــــز
ۇئنىڭدىن:
» ۆئيىڭــــــدە ھﯧچنــــــﯧمهڭ13

يوقمۇ؟« دەپ سورىدى.
ۇئ ائدەم :
پهقهتــال چــوڭ بىــر يﯧپىنچىمىــزبــــار ،ۇئنىــــڭ بىــــر قىســــمىنى
ۈئســــتۈمىزگه يﯧپىنىمىــــز ،بىــــر
قىســـمىنى ائســـتىمىزغا ســـﯧلىپ
ياتىمىز ،ۇئنىڭدىن باشـقا بىـر سـۇ
ىئچىـــدىغان چۆمـــۈچىمىز بـــار،
دﯦدى .پهيغهمبهر ەئلهيھىسساالم :
»ۇئ نهرســــىلهرنى بــــۇ يهرگه14

ېئلىپ كهلگىن !« دﯦدى.
ۇئ ائدەم ۆئيىــــگه قايتىــــپ ۇئ
نهرســــىلهرنى ېئلىــــپ كهلــــدى.
پهيغهمـــــبهر ەئلهيھىسســـــاالم ۇئ
نهرسىلهرنى قولىغا ېئلىپ :
» بــــــــــۇ نهرســــــــــىلهرنىســــﯧتىۋالىدىغان بىــــرەر كىشــــى
يوقمۇ؟« دەپ سورىدى.
ساھابىالردىن بىرى:
مهن ۇئنــى بىــر تىلالغــا ائالي،15

دﯦدى.پهيغهمبهر ەئلهيھىسساالم:
» بىــــر تىلالدىــــن ائرتــــۇقبىرىـــــدىغانالر يوقمـــــۇ ؟ « دەپ
سورىدى .باشقا بىر ساھابه :
مهن ىئككــــى تىلالغــــا ائالي،دﯦدى .پهيغهمـبهر ەئلهيھىسسـاالم
بۇ نهرسىلهرنى ۇئ ساھابىگه ىئككـى
تىلالغـــا ســـاتتى ۋە ۇئ تىلالالرنـــى
پﯧقىر ائدەمگه بﯧرىپ :
» بــــۇ تىلالالرنىــــڭ بىــــرىگه16

ائىئلهڭـــــدىكىلهرگه يﯧگىـــــدەك
نهرســه ائل ،يهنه بىــرىگه بىــر دانه
پالتا ېئلىپ مﯧنىـڭ قﯧشـىمغا كهل!
« دەپ بۇيرىدى .
پﯧقىر ائدەم بىـرازدىن كﯧـيىن بىـر
دانه پالتىنى كۆتـۈرۈپ پهيغهمـبهر
ەئلهيھىسســــــاالمنىڭ ائلــــــدىغا
كهلدى .پهيغهمبهر ەئلهيھىسسـاالم
پالتىغا بىـر سـاپ بﯧكىتىـپ بهردى
ۋە :
17

» سهن بﯧرىپ بۇ پالتـا بىـلهنقـــۇرۇ ق دەرەخلهردىـــن وئتـــۇن
كهســلهپ كﯧلىــپ ســات ،وئن بهش
كۈنــدىن كﯧــيىن مﯧنىــڭ قﯧشــىمغا
كهل! « دﯦدى.
بۇ پﯧقىر ائدەم قايتىپ پهيغهمبهر
ەئلهيھىسســــاالمنىڭ بــــۇيرىغىنى
بـــــويىچه قىلـــــدى ۋە وئن بهش
كۈنــــدىن كﯧــــيىن پهيغهمــــبهر
ەئلهيھىسساالمنىڭ قﯧشىغا كهلدى.
18

ۇئ،پهيغهمبهر ەئلهيھىسساالمغا:
ىئ ﷲ نىــڭ ەئلچىســى! ســىنىڭدﯦگىنىڭـــدەك قىلـــدىم .كﯧســـىپ
كهلــــگهن وئتــــۇنالرنى ســــﯧتىپ
يﯧگىرمه تىلالغا ېئرىشـتىم .ۇئنىـڭ
بىر قىسمىغا يهيدىغان نهرسـىلهرنى
يهنه بىر قىسمىغا كىيىم – كـﯧچهك
ائلدىم ،بۇنىڭ بىلهن پۇلۇم تﯧخىمۇ
كۆپهيدى ،دﯦدى.
بــــــۇ ســــــۆزلهر پهيغهمــــــبهر
19

ەئلهيھىسســـــــاالمنى تولىمـــــــۇ
ســۆيۈندۈردى .ۇئ پﯧقىــر ائدەمــگه
قاراپ :
» كۆردۈڭمــــۇ ،ىئشــــلهپ ۆئزتهرىــڭ بىــلهن ېئرىشــكهن نهرســه
سﯧنىڭ ۈئچۈن تﯧخىمۇ ياخشىدۇر«
دﯦدى.
ھﯧكايىدىكى ساۋاقالر:
● پﯧقىرلىقتىن قۇتۇلۇشنىڭ يـولى
تىلىــــــــمهك ەئمهس بهلكــــــــى
20

ىئشـــــــلىمهكتۇر ،چـــــــۈنكى ﷲ
ىئشلىگهنگه بﯧرەر.
● جاپـــالىق بولســـىمۇ ىئشـــلهپ
ېئرىشــــمهك بىرســــىگه مۇھتــــاج
شهكىلدە ياشىماقتىن ەئۋزەلدۇر.
زالىم پادىشاھ ۋە ھهزىرىتى سارە
ەئينـــــى زامانـــــدا ىئبـــــراھىم
ەئلهيھىسســاالم ائيــالى ھهزىرىتــى
ســــارەنى ېئلىــــپ زالىــــم بىــــر
پادىشاھنىڭ دۆلىتىگه كهلگهنىدى.
21

ھهزىرىتـــــى ســـــارە نـــــاھىيىتى
چىرايلىــق ائيــال ىئــدى .ىئبــراھىم
ەئلهيھىسساالم ائيالى سارەگه:
بــۇ پادىشــاھ ســىزنىڭ مﯧنىــڭائيـــالىم ىئكهنلىكىڭىزنـــى بىلســـه
مهنــدىن ســـىزنى زورلـــۇق بىـــلهن
تارتىۋالىــدۇ .بــۇ زالىمنىــڭ ائدىتــى
شــۇنداقمىش .شــۇڭا س ـىز ۇئنىڭغــا
ۆئزىڭىزنىــــڭ مﯧنىــــڭ ســــﯧڭلىم
ىئكهنلىكىڭىزنـــــى دەڭ ،نـــــﯧمىال
22

بولمىســۇن بىــز دىنــدا قﯧرىنــداش
ھﯧساپلىنىمىز ،دﯦدى.
ىئبــراھىم ەئلهيھىسســاالم بىــلهن
ائيــالى ســارە زالىــم پادىشــاھنىڭ
دۆلىـــــتىگه يﯧتىـــــپ كهلـــــدى.
پادىشــاھنىڭ ائدەملىرىــدىن بىــرى
ســارەنى كــۆرۈپ قالــدى ۋە زالىــم
پادىشاھنىڭ قﯧشىغا كﯧلىپ:
ىئ شــــاھىمىز! شــــهھىرىڭىزگهناھايىتى گۈزەل بىر ائيال كهلدى،
23

بــۇ ائيــال ســىزنىڭ ھهققىڭىــزدۇر،
دﯦــدى .شــۇنىڭ بىــلهن پادىشــاھ
دەرھــال ســارەنى ېئلىــپ كﯧلىشــكه
ائدەم ەئۋەتتـــــــى .ىئبـــــــراھىم
ەئلهيھىسســـاالم ﷲ تهەئالدىـــن
يــاردەم تىــلهش ۈئچــۈن نامازغــا
تۇردى.
پادىشــاھنىڭ ائدەملىــرى ســارەنى
پادىشاھنىڭ يﯧنىغا ېئلىپ كهلـدى.
زالىــــم پادىشــــاھنىڭ ھۇزۇرىــــدا
24

ھهزىرىتى سارە ﷲ غا :
ىئ ﷲ! بىلىسهنكى ،مهن ساڭا ۋە
ســـﯧنىڭ پهيغهمبىـــرىڭگه ىئمـــان
ېئيتقــان بىــرىمهن .مهن ەئزەلــدىن
ىئپپىتىمنــــى ســــاقالپ كهلــــدىم.
شــۇنىڭ ۈئچــۈن ســهن مﯧنــى ۆئز
پاناھىڭـــدا ســـاقلىغىن! دەپ دۇائ
قىلدى.
زالىــــم پادىشــــاھ ،ســــارەنىڭ
گۈزەلىكىگه قاراپ ھهيران قالدى
25

– دەۇئنىڭغـــا قـــولىنى ســـۇندى.
ەئممــــا پادىشــــاھنىڭ ۇئنىڭغــــا
ســۇنغان قــولى شــۇ ھامــان قﯧتىــپ
قالــدى .قﯧتىــپ قالغــان قــولىنى
مىــدىرلىتالماي قالغــان پادىشــاھ
سارەگه:
ﷲ غـــا دۇائ قىلغىـــن ،مﯧنىـــڭقولــــۇمنى ەئســــلىگه كهلتــــۈرۈپ
بهرسۇن! مهن ساڭا ھىچبىـر زىيـان
يهتكـــۈزمهيمهن ،دەپ يﯧلىنـــدى.
26

ســارە ﷲ غــا دۇائ قىلىشــى بىــلهن
زالىمنىـــڭ قﯧتىـــپ قالغـــان قـــولى
ەئســلىگه كهلــدى .پادىشــاھ يهنه
ائۋۋالقىــــدەك ســــارەگه قــــولىنى
ۇئزاتتــى .ۋە قــولى ائۋۋالقىــدىنمۇ
بهكرەك قﯧتىپ قالدى.
زالىــم پادىشــاھ ،ســارەگه يهنه
يﯧلىنىـــپ ۇئنىـــڭ دۇائ قىلىشـــىنى
ۆئتۈندى .سارە دۇائ قىلدى .زالىم
پادىشــــاھنىڭ قــــولى ەئســــلىگه
27

كهلـــدى .ەئممـــا ۇئ يهنه بولـــدى
قىلمــاي ســارەگه ۈئچىنچــى قﯧــتىم
قــولىنى ۇئزىتىشــى بىــلهن ۇئنىــڭ
قــــــولى ائۋۋالقــــــى ىئككــــــى
قﯧتىمدىكىــدىنمۇ بهكــرەك قﯧتىــپ
قالــدى .زالىــم پادىشــاھ ائخىرقــى
قﯧتىم سارەگه:
ﷲ غـــا دۇائ قىلغىـــن ،مﯧنىـــڭقولــــۇمنى ەئســــلىگه كهلتــــۈرۈپ
بهرســۇن ،ﷲ گــۇۋاھ بولســۇنكى!
28

ساڭا ھهرگىز چﯧقىلمـايمهن ،دەپ
يﯧلىندى .سارە دۇائ قىلـدى ،زالىـم
پادىشــــاھنىڭ قــــولى ەئســــلىگه
كهلدى.
پادىشاھ سارەنى ېئلىـپ كهلـگهن
ائدىمىنى چاقىرىپ:
سهن ماڭا ائدەمنى ەئمهس بىرشــهيتاننى ېئلىــپ كهپســهن! ۇئنــى
دەرھـــال دۆلهت تهۋەلىكىمىـــزدىن
چىقىرى ـۋەت ۋە ۇئنىڭغــا ھ ـاجهرنى
29

خىزمهتچــى قىلىــپ قوشــۇپ قــوي!
دەپ بۇيرىدى.
ســارەىئبراھىم ەئلهيھىسســاالمنىڭ
يﯧنىغا بىـر خىزمهتچـى قىـز بىـلهن
قايتىـــــپ كهلـــــدى .ىئبـــــراھىم
ەئلهيھىسســـاالم ســـارەدىن نـــﯧمه
ىئش يـۈز بهرگهنلىكىنـى سـورىدى.
سارە ۇئنىڭغا:
ﷲ زالىمنـــى رەســـۋا قىلـــدى،ۇئنىــڭ ماڭــا ۇئزاتمــاقچى بولغــان
30

قولىنى قاتتۇرۇپ قويـدى ،شـۇنىڭ
بىلهن بۇ خىزمهتچى قىزنـى بﯧرىـپ
يولغا سالدى ،دەپ جاۋاپ بهردى.
ىئبـــراھىم ەئلهيھىسســـاالم بىـــلهن
ســـارە ﷲ نىـــڭ زالىمغـــا قارشـــى
ۇئالرغـــا بهرگهن بـــۇ يـــاردىمىگه
شۈكرىلهر ېئيتىشتى.
ھﯧكايىدىكى نهسىھهتلهر
● ﷲ تـــــوغرا يولـــــدىكىلهرنىڭ
ياردەمچىسىدۇر .ﷲ ۆئزىگه چىـن
31

ىئخالس بىـلهن دۇائ قىلغۇچىالرغـا
ياردەم بﯧرىدۇ .ياخشـى نىيهتلىـك
بولغــــان ۋە چارىســــىز قالغانــــدا
قىلىنغان دۇائ ىئجابهت قىلىنىدۇ.
●ۈئچ خىل كىشـىلهرنىڭ دۇائسـى
ىئجابهت قىلىنىدۇ:
بىرىنچــــى ،مهزلــــۇم ) زۇلۇمغــــا
ۇئچرىغــــۇچى ( نىــــڭ دۇائســــى
ىئجابهت قىلىنىدۇ.
ىئككىنچــــى ،ائتــــا – ائنىنىــــڭ
32

پهرزەنتلىــــرى ۈئچــــۈن قىلغــــان
دۇائسى ىئجابهت قىلىنىدۇ.
ۈئچىنچـــى ،مۇســـاپىر ) ســـهپهر
ۈئستىدىكى كىشى( نىڭ دۇائسـى
ىئجابهت قىلىنىدۇ.
قۇرائن شىپادۇر
ســــۆيۈملۈك پهيغهمبىرىمىزنىــــڭ
ساھابىلىرىدىن 30كىشـىلىك بىـر
قوشــــۇن كﯧچىــــدە بىــــر ەئرەپ
قهبىلىسى تۇرۇشلۇق يهرگه يﯧتىـپ
33

كﯧلىشــــتى .ۇئالردا نه يﯧگىــــدەك
نهرســـــه ،نه ىئچكىـــــدەك ســـــۇ
قالمىغانىـــدى .شـــۇڭا ۇئالر بـــۇ
قهبىلىدىكى كىشىلهردىن ۆئزلىرىنى
مﯧھمــــــان قىلىشــــــلىرىنى تهلهپ
قىلـــدى .ەئممـــا قهبىلىـــدىكىلهر
ۇئالرنــى مﯧھمــان قىلىــش ۇئياقتــا
تۇرســـۇن ھهتتـــا ۇئالرغـــا يهپ-
ىئچكىدەك بىر نهرسـىمۇ بهرمىـدى.
ســــاھابىالر ائمالســــىز كﯧچىنــــى
34

ۆئتكۈزىۋﯦلىــپ مــﯧڭىش ۈئچــۈن
قهبىلىـــــگه يـــــﯧقىن بىـــــر يهردە
چۈشكۈن قىلدى.
ائرىدىن بىر ائز ۋاقىت ۆئتكهنـدە
بۇ قهبىلىنىڭ كاتىۋﯦشـىنى چايـان
چﯧقىۋالدى .قهبىلىـدىكىلهر بـارلىق
چــارىلهرنى قىلىــپ بﯧقىپمــۇ ھىــچ
ۈئنـــۈم كۆرەلمىـــدى .ۇئالر ۇئنـــى
قۇتۇلدۇرۋﯦلىشــــقا ھىــــچ چــــارە
قالمىغانــــدا ۆئزلىــــرى مﯧھمــــان
35

قىلىشنى رەت قىلغـان يولۇچىالرغـا
ىئلتىجا قىلىشقا مهجبۇر بولدى.
بۇ قهبىلىدىلهرنىڭ بىرى ساھابىلهر
چۈشـــــــكۈن قىلغـــــــان يهرگه
جىددىيلهشكهن ھالدا كﯧلىپ:
قهبىلىمىزنىــــڭ كاتىۋﯦشـــــىنىچايـــان چﯧقىۋالـــدى ،ائراڭـــالردا
زەھهرلىنىشــنى داۋالىيااليــدىغانالر
بــــــــارمۇ؟ دەپ ســــــــورىدى.
ساھابىلهر:
36

سـىلهرنىڭ بىــز بىــلهن كــارىڭالربولمىغانـــدىكىن ،بىزنىـــڭ ســـىلهر
بىلهن نﯧمه كارىمىز؟ دﯦيىشتى.
ۇئ ائدەم يهنىــال يﯧلىنىــپ چىــڭ
تۇرۇۋالغانـــــــــدىن كﯧـــــــــيىن
ساھابىلهردىن بىرى:
ھهققىنــى بﯧرىشــىڭالر شــهرتىبىلهن مهن داۋاالپ قوياي ،دﯦـدى.
ۇئ كىشـــى مـــاقۇل بولـــدى ۋە ۇئ
ىئككىســـى قهبىـــله كاتىۋﯦشـــىنىڭ
37

يﯧنىغا كهلدى.
ۇئ ســـاھابه فـــاتىھه سۈرىســـىنى
يهتـــته قﯧـــتىم وئقـــۇپ كﯧســـهلگه
ھۈرۈپ قويدى .بىرائزدىن كﯧـيىن
ائغرىق ائزابى پۈتـۈنلهي يوقىـدى.
قهبىله باشـلىقى بـۇ سـاھابىگه 30
قوي بهردى.
بـــۇ ســـاھابه 30قـــوينى ېئلىـــپ
ۆئزىنـــــى ھهيرانلىـــــق ىئچىـــــدە
ساقالۋاتقان ھهمراھلىرىنىڭ قﯧشىغا
38

قايتىـــپ كهلـــدى .قورســـاقلىرى
ېئچىـــپ كهتـــكهن ھهمراھلىرىغـــا
قــــويالرنى ســــﯧغىپ ســــۈتلىرىنى
ىئچۈردى.
ھهمراھلىرى ۇئ ساھابىدىن :
پـــاھ ،بـــۇ قـــويالر نهردىـــنكهلــــــدى؟ دەپ ســــــورىدى .ۇئ
ساھابه:
– قهبىلىنىــڭ كاتىۋﯦشــىنى ائيهت
وئقــۇپ داۋاالپ قويىۋىــدىم بۇنىــڭ
39

ھهققىــــــــگه بهردى ،دﯦــــــــدى.
ھهمراھلىرى:
پـــاھ ،پـــاھ ! ســـهن تﯧخـــىائيهت وئقۇپ كﯧسـهل داۋاالشـنىمۇ
بىلهمتىـــڭ ؟ دەپ سوراشـــتى .ۇئ
ساھابه:
– مهن قۇرائننىـــــــڭ شـــــــىپا
ىئكهنلىكىنـــى بىلهتـــتىم ،شـــۇنىڭ
ۈئچــــۈن ۇئ ائدەمــــگه فــــاتىھه
سۈرىســـــىنى وئقـــــۇپ ھـــــۈرۈپ
40

قويىۋىــدىم ﷲ نىــڭ ىئزنــى بىــلهن
ساقايدى ،دﯦدى.
ساھابىالر قۇرائن ۇئقۇپ قـويغىنى
ۈئچۈن بﯧرىلگهن ھهقنـى ېئلىشـنى
كۆڭۈللىرىدە تازا توغرا تاپمـاي بـۇ
قويالرنىــــــــــڭ ســــــــــۈتلىرىنى
ىئچكهنلىكلىـــرى ۈئچـــۈن بىـــائرام
بولۇشتى ۋە بـۇ ىئشـنى پهيغهمـبهر
ەئلهيھىسســـاالمدىن ســـورىماقچى
بولۇشتى.
41

مهدىنىگه كهلگهندىن كﯧيىن ۇئالر
بـــــۇ ەئھۋالـــــدىن پهيغهمـــــبهر
ەئلهيھىسســــــــــاالمنى خهۋەردار
قىلدى.
پهيغهمبهر ەئلهيھىسساالم قـۇرائن
ائرقىلىــــق كﯧســــهل داۋالىغــــان
ســـاھابىگه كۈلۈســـىرىگهن ھالـــدا
قاراپ:
» ســـهن فـــاتىھه سۈرىســـىنىڭكﯧســهلگه شـــىپا بولىـــدىغانلىقىنى
42

بىلهمتىـــــــــــــڭ ؟ ۇئالر بهرگهن
قــويالردىن مــاڭىمۇ بىــر ۈئلــۈش
ائيرىپ قويۇڭالر!« دﯦدى.
ھﯧكايىدىكى نهسىھهتلهر
● قــــۇرائن شــــىپادۇر .ســــۇنىڭ
شــىپالىق رولــى خــۇددى شــىپالىق
ســـۇنىڭ كهلـــگهن مهنبهەئســـىگه
بــــاغلىق بــــولغىنى ۋە مهيــــنهت
توربىـــدىن كهلـــگهن ســـۇ شـــىپا
بولمىغىنىغا وئخشاشتۇر .قۇرائننىڭ
43

شىپالىقىنى ) داۋا ۈئچۈن ۆئزلىرىگه
قۇرائن وئقـۇپ قويۇشـنى ( پـاكىزە
ھاياتتا ياشىغان ،تهقۋادار ،گـۈزەل
ەئخالقلىـــق كىشـــىلهردىن تهلهپ
قىلىش الزىمدۇر.
● پهيغهمبهر ەئلهيھىسساالم بهزى
كﯧســـهللىكلهرنى قـــۇرائن ۋە دۇائ
ائرقىلىق داۋاالشقا رۇخسهت قىلىش
بىـــــلهن بىـــــرلىكته دوختۇرغـــــا
كۆرۈنۈشكىمۇ تهۋسىيه قىلغانىدى.
44

پهيغهمبهر ەئلهيھىسساالمنىڭ
چاخچىقى
بىــر كــۈنى بىــر كىشــى پهيغهمــبهر
ەئلهيھىسساالمنىڭ ائلدىغا كﯧلىپ:
ىئ ﷲ نىڭ پهيغهمبىرى! مﯧنىتۆگىگه مىندۈرۈپ قويغىن! دﯦدى.
پهيغهمــــــبهر ەئلهيھىسســــــاالم
ۇئنىڭغا:
» مهن سﯧنى تۆگىنىڭ بالىسىغا) بوتىالققــا ( مىنــدۈرۈپ قويــاي «
45

دﯦدى .ھﯧلىقى ائدەم:
ىئ ﷲ نىڭ پهيغهمبىـرى! مهنتۆگىنىڭ بالىسىنى نـﯧمه قىلىـمهن؟
يه ۇئنىڭغـــا مىنگىلـــى بولمىســـا،
دﯦدى .پهيغهمـبهر ەئلهيھىسسـاالم
كۈلۈمسىرىگهن ھالدا:
» ۇئنــداقتا ت ـۆگىنى تۆگىــدىنباشــــقا نهرســــىمۇ تۇغامــــدۇ؟«
دﯦدى.
ھﯧكايىدىكى نهسىھهتلهر
46

●وئينــاپ سۆزلىســهڭمۇ وئيــالپ
سۆزله.
● قىلىنغـان چاخچــاق وئرۇنلــۇق
بولغىنىـــدا ۆئزىگىمـــۇ ۆئزگىگىمـــۇ
خۇشاللىق كهيپىياتى ائتا قىلىـدۇ.
تۇترىقســىز چاخچــاق بولســا شــۇ
چاخچـاق قىلغۇچىنىــڭ قىممىتىنــى
چۈشــــۈرىدۇ .شــــۇڭا قىلىغــــان
چاخچــاق وئرۇنلــۇق ،كىشــىلهرگه
ائزار بﯧرىشــــــــنى مهقســــــــهت
47

قىلمايــدىغان چاخچــاق بولۇشــى
كﯧرەك.
زەمزەم
ەئينـــــى زامانـــــدا ىئبـــــراھىم
ەئلهيھىسســاالم ائىئلىســى بىــلهن
پهلهســتىندە ياشــايتتى .ﷲ دىــن
ەئمىــر كﯧلىشــى بىــلهن ىئبــراھىم
ەئلهيھىسســاالم ائيــالى ھهجهر ۋە
وئغلى ىئسماىئلنى ېئلىـپ ھـازىرقى
كهبه جايالشــــقان يهرگ بــــاردى.
48

ەئينى زامانالردا ھهرەم ۋە كهبىنىڭ
ەئتراپــى بولســا ىئنســان بالىســى
ياشــىمايدىغان چهكســىز كهتــكهن
بىر چۆللۈك ىئدى.
كۆڭلى يۇمشاق ۋە مهرھهمهتلىـك
بولغان ىئبراھىم ەئلهيھىسساالم ﷲ
نىـــڭ يهنه بىـــر ىئمتاھانىغـــا دۇچ
كهلگهنىدى .چۈنكى ۇئ ھاياتىنىـڭ
ۇئزۇن زامانلىرىـــدىن بﯧـــرى ائرزۇ
قﯧلىــپ ائخىرىــدا كىچىــك ائيــالى
49

بولغـــان ھهزىرىتـــى ھهجهردىـــن
تۇغۇلغــان ،ۆئزى ۈئچــۈن تولىمــۇ
ســـــۆيۈملۈك بولغـــــان وئغلـــــى
ىئسماىئلنى ۇئنىڭ ائنىسى بىلهن بۇ
ائدەمســــىز چــــۆلگه تاشــــالپ
كﯧتىشكه بۇيرۇلغانىدى.
ۇئ ،ﷲ نىـــڭ بۇيرۇقىغـــا بـــوي
سۇنغان ۋە ۇئنىڭ ياردىمىنى ۈئمۈد
قىلغان ھالدا ائىئلىسىنى چوڭ بىـر
تـــۈپ دەرەخ ائســـتىغا تاشـــالپ
50

قويۇپ بۇ يهردىـن يﯧراقالشـماقتا
ىئدى.
بــۇ سۇسســىز ،قاقــاس ،يــالغۇز
يهردە بــوۋىقى بىــلهن قالــدۇرۇلغان
ھهزىرىتــى ھهجهر بولســا ھهيــران
قالغان ھالدا:
– ىئ ىئبــــــــراھىم ،بىزنــــــــى
ائدىمىزاتسىز بـۇ چـۆلگه تاشـالپ
قويـــۇپ قـــايهرگه كﯧتىۋاتىســـهن؟
دەپ توۋلىدى.
51

ىئبراھىم ەئلهيھىسسـاالم كهيـنىگه
قارىمىـــــدى .ۇئ قارىيالمـــــايتتى.
ائيالىنىــــڭ بــــۇ ســــوائلىغا ھهم
جاۋاپمۇ بﯧرەلمهيتتـى .چـۈنكى ۇئ
ائرقىســىدا تاشــالپ ماڭغانالرنىــڭ
ائشـــۇ بىچـــارىلهرچه ھـــالىتىگه
قاراشــــقا ۇئنىــــڭ شــــهپقهتلىك،
يۇمشـــاق بـــاغرى چىـــدىمايتتى.
ھهزىرىتى ھهجهر بايىقى سـوائلىنى
بىــر قــانچه قﯧــتىم تهكرارلىــدى ۋە
52

يهنىـــــــال ھىچبىـــــــر جـــــــاۋاپ
ائاللمىغانــــــدىن كﯧــــــيىن ەئڭ
ائخىردا:
– ىئ ىئبــراھىم ،ﷲ ســاڭا بىزنــى
بـــــۇ يهرگه قويـــــۇپ كﯧتىشـــــكه
بۇيرىدىمۇ؟ دەپ سورىدى.
ىئبــراھىم ەئلهيھىسســاالم تــۇرۇپ
قالدى ،بۇ سوائلغا جـاۋاپ بهرمهي
بولمايتتى.
ىئبراھىم ەئلهيھىسساالم:
53

– شــــــــــۇنداق ىئ ھهجهر! ﷲ
شۇنداق بۇيرىدى ،دﯦدى.
ھهزىرىتـــى ھهجهر بـــۇ جـــاۋاپنى
ائڭلىغانــدىن كﯧــيىن خــاتىرجهم
بولدى ،ۇئنىڭدىكى ەئنسـىرەش ۋە
قورقۇدىن ھىچ ەئسهر قالمىدى .ۇئ
ۆئلىرىنى يالغۇز تاشالپ كﯧتىشتىن
يــۈرىكى ېئچىشــىۋاتقان ىئبـــراھىم
ەئلهيھىسســـــاالمنى خـــــاتىرجهم
قىلىش ۈئچۈن:
54

ۇئنــداق بولســا ســهن يولۇڭغــاكﯧتىۋەرگىن ،بىزگه ﷲ كۇپايىدۇر،
ۇئ بىزنــى ۆئز ھﯧمايىســىگه ائلىــدۇ
ۋە بىزنى يالغۇز تاشالپ قويمايدۇ،
دﯦـــدى .بـــۇ جـــاۋاپنى ائڭلىغـــان
ىئبـــراھىم ەئلهيھىسســـاالم يولىغـــا
راۋان بولــــــدى ۋە ۇئالر ۇئنــــــى
كۆرەلمهيـــدىغان بىـــر تـــۆپىلىككه
كهلگهنــدە كهبه تهرەپــكه قــاراپ،
قـــــــــوللىرىنى ائلهملهرنىـــــــــڭ
55

پهرۋەردىگـــارى ﷲ غـــا ســـۇنغان
ھالدا ﷲ تهائال قۇرائن كهرىمـدە
بايان قىلغان مۇنۇ مهشھۇر دۇائنى
قىلدى:
پهرۋەردىگــارىمىز! ەئۋالدىمنىــڭ بىــر
قىسمىنى )يهنى بـاالم ىئسـماىئل بىـلهن
ائيـــالىم ھـــاجهرنى( نامـــاز وئقۇســـۇن
)يهنــى ســاڭا ىئبــادەت قىلســۇن( دەپ
سﯧنىڭ ھۆرمهتلىك ۆئيۈڭنىڭ قﯧشىدىكى
ېئكىنسىز بىـر ۋادىغـا )يهنـى مهككىـگه(
56

وئرۇنالشــتۇردۇم ،پهرۋەردىگــارىمىز! بىــر
قىســىم كىشــىلهرنىڭ دىللىرىنــى ۇئالرغــا
مايىل قىلغىن ،ۇئالرنى شـۈكۈر قىلسـۇن
دەپ تۈرلۈك مﯧـۋىلهرنى ۇئالرغـا رىزىـق
قىلىپ بهرگىن .پهرۋەردىگـارىمىز! سـهن
بىزنىــــــڭ يوشــــــۇرۇن ۋە ائشــــــكارا
1
قىلغانلىرىمىزنى بىلىپ تۇرىسهن
زەمزەم سۈيىنىڭ چىقىشى
1سۈرە ىئبراھىم – 38 ، 37ائيهتلهر .
57

ەئينــــى چــــاغالردا ھهزىرىتــــى
ىئســـماىئل ائنىســـىنى ېئمىـــدىغان
كىچىك بىر بـۇۋاق ىئـدى .ىئبـراھىم
ەئلهيھىسســاالم ۇئالرنــى ۇئ يهرگه
تاشـــالپ كﯧتىـــپ ۇئزۇن ۆئتـــمهي
ۇئالرنىڭ يﯧنىدىكى ۇئالرغا قويۇپ
كﯧــتىلگهن خورمــا ۋە ســۇ تــۈگهپ
كهتتـــى .ھهزىرىتـــى ھهجهرنىـــڭ
قورســىقى ناھـــايىتى بهك ېئچىـــپ
كهتتــى .ۇئنىــڭ ۈئســتۈگه بهكــال
58

ۇئسســــاپ كهتتــــى .ىئســــماىئل
ېئمىـــدىغانغا ســـۈتمۇ چىقمـــاس
بولــــــدى .بــــــاال ائچلىــــــق ۋە
ۇئسســــــۇزلىقتىن يىغاليتتــــــى.
ھهزىرىتـــى ھهجهر بالىســـىنىڭ بـــۇ
ھـــالىتىگه قـــاراپ تـــۇراتتى .بىـــر
ائنىنىڭ يۈرىكى بۇنىڭغـا قانـداقمۇ
چىدايـــدۇ ،دەيســـىز! ۇئ تىـــت –
تىتلىـــق ىئچىـــدە ســـهفا تﯧغىغـــا
يۈگۈرۈپ چىقتى .بـۇ يهردە بىـرەر
59

كىشــى كۆرۈنــۈپ قــاالرمۇ دﯦــگهن
وئي بىلهن ەئتراپقـا قارىـدى .نه
سۇ ،نه يﯧگىدەك بىرەر نهرسـه ،نه
بىرەر ىئنسان كۆرۈنمىدى.
ۇئ ســــهفا تﯧغىــــدىن چۈشــــۈپ
كۆڭلىكىنىڭ ېئتىگىنى كۆتهرگىنىچه
مهرۋە تﯧغىغــــــا قــــــاراپ ۇئدۇل
يۈگــۈردى .ۇئ يهردىمــۇ ھىچنــﯧمه
كۆرۈنمىـــدى .ائپتاپتـــا قىزىـــپ
كهتكهن قۇمالر ۇئنىڭ تاپانلىرىنى
60

كۆيــدۈرەتتى .ەئممــا ”ۆئلمىــگهن
جانــدا ۈئمــۈد بــار“ دﯦگهنــدەك
ھهزىرىتى ھهجهر كۆزلىرىدىن ياش
ائقۇزغان ھالدا:
– بهرداشــــــلىق بهر وئغلــــــۇم،
بهرداشـــلىق بهر بـــاالم ،ﷲ بىـــزگه
يــاردەم قىلىــدۇ ،چوقــۇم يــاردەم
قىلىدۇ ،دەيتتى.
ھهزىرىتـــى ھهجهر بىـــر نهرســـه
تﯧپىلىـــپ قـــاالر ،دﯦـــگهن ۈئمـــۈد
61

بىلهن سهفا بىلهن مهرۋە ائرىلىغىدا
يهتته قﯧتىم بﯧرىپ كهلدى .مانا بۇ
ھاجىالرنىـــڭ ســـهفا بىـــلهن مهرۋە
ائرىســىدا يهتــته قﯧــتىم بﯧرىــپ-
كﯧلىشكه ) يهنـى سـهيى قىلىشـقا (
بۇيرۇلۇشىنىڭ سهۋەبلىرىدىندۇر.
ھهزىرىتــى ھهجهر ســهفا بىــلهن
مهرۋە نىڭ ائرىلىغىدا يۈگۈرگهچ:
ىئ تهۋبىلهرنى قوبۇل قىلغۇچىپهرۋەردىگارىم! مﯧنى ەئپۇ قىلغىن،
62

مﯧنـــــى كهچـــــۈرگىن ،مﯧنىـــــڭ
گۇناھلىرىم سهۋەبىدىن ىئسماىئلنى
سۇسســىز قــويمىغىن ،ىئســماىئلنى
ۆئزەڭنىــڭ ياردىمىڭــدىن مهھــرۇم
قـــــــويمىغىن! ىئ ىئبراھىمغـــــــا
مهرھهمهت قىلغـــان ،ىئبراھىمنـــى
وئتتــــا كۆيــــدۈرمىگهن رەبــــبىم،
ىئبراھىمنىـــڭ وئغلـــى ۇئسســـىدى،
ىئبراھىمنىڭ وئغلـى ۇئسسـۇزلىقتىن
ىئڭرىماقتا ،ياردەم قىلغىن ،ياردەم
63

قىلغىن ،قانداقال بولمىسۇن يـاردەم
قىلغىـــــن ىئ رەبـــــبىم! دەپ دۇائ
قىلىپ كﯧلهتتى.
ۇئ ائخىرقــى قﯧــتىم مهرۋە تﯧغىغــا
چىققانــــدا قۇلىقىغــــا بىــــر ائۋاز
ائڭالنــدى .ھهزىرىتــى ھهجهر بــۇ
ائۋازغـــا دىقـــقهت بىـــلهن قـــۇالق
سالدى .بۇ ائۋاز قايتـا ائڭالنـدى.
شۇنىڭ بىلهن ۇئ:
– ىئ ائۋاز ىئگىســـى! ائۋازىڭنـــى
64

ائڭلىـــــدىم ،بىـــــزگه يـــــاردەم
قىاللىساڭ ياردەم قىلغىن! دﯦدى.
ھهزىرىتى ھهجهرنىڭ سۆزى تـۈگه
تــــۈگىمهي ھــــازىرقى زەمــــزەم
قۇدۇقىنىــڭ قﯧشــىدا بىرپهرىشــته
كۆرۈنــــدى .پهرىشــــته ھهزىتــــى
ھهجهردىن:
– ســـىز كىـــم بولىســـىز؟ دەپ
سورىدى.
مهن ىئبــــــــــــــــــــــــراھىم65

ەئلهيھىسســـــاالمنىڭ وئغلىنىـــــڭ
ائنىسى ھهجهر بولىمهن ،دﯦدى ۇئ.
پهرىشته :
– ىئبــــراھىم ســــىلهرنى كىمــــگه
ائمانهت قىلـدى؟ دەپ سـورىدى.
ھهزىرىتى ھهجهر:
ﷲ تهەئالغا ائمـانهت قىلـدى،دﯦدى.پهرىشته:
– ســــــــــىلهرنى ھهمــــــــــمه
ىئھتىياجىڭالرنى كۆرۈپ تۇرغۇچىغا
66

ائمانهت قويۇپتۇ ،دﯦدى.
بـــــــۇ ۋاقىتتـــــــا ىئســـــــماىئل
ۇئسســـۇزلۇقتىن پـــۇتلىرىنى يهرگه
ۇئرۇپ تىــپچهكلهپ يىغالۋاتــاتتى.
پهرىشــته قــانىتى بىــلهن ىئســماىئل
پــــــــۇتلىرىنى تىپچهكلىتىــــــــپ
ۇئرۇۋاتقان يهرنى قﯧزىۋاتاتتى .بىـر
ائزدىن كﯧيىن قﯧزىلغان ۇئ يهردىن
ســۇ ېئتىلىــپ چىقتــى .ھهزىرىتــى
ھهجهر بـــۇ ۋاقىـــتقىچه ىئســـماىئل
67

ۇئسســـــــــۇزلۇقتىن ۈئلـــــــــۈپ
قالغانمــــدىمۇ ،دەپ وئيلىغــــان
ىئدى .ۇئ وئغلىنىڭ يﯧنىغـا كﯧلىـپ
ھهيـــــران قالـــــدى .ناھـــــايىتى
مﯧھرىبـــــــان ،شـــــــهپقهتلىك ﷲ
ىئســماىئلنى بــۇ سۇسســىز چۆلــدە
يــالغۇز قويمىغانىــدى .ائچلىــق ۋە
ۇئسســــــــۇزلىقتىن يىغلىغــــــــان
ىئســـــــــماىئلنىڭ پـــــــــۇتلىرى
تىـــــپچهكلىگهن يهردىـــــن ســـــۇ
68

چىقىرىپ بهرگهنىدى.
ھهزىرىتــــــى ھهجهر ېئتىلىــــــپ
چىقىۋاتقان سۇنى بىرائزدىن كﯧيىن
يوقاپ كﯧتىـدۇ ،دەپ ەئنسـىرەپ:
زەمــــزەم ،زەمــــزەم ) توختــــا ،
توختا!( دﯦدى ۋە دەرھـال قـولى
بىــلهن ســۇنى وئچــۇمالپ ائلــدى.
ىئسماىئل بىلهن ھهجهر بۇ سـۇدىن
قـــــانغىچه ىئچىشـــــتى .ھهتتـــــا
ھــازىرغىچه ھــاجىالر بــۇ ســۇدىن
69

قانغىچه ىئچىپ كهلمهكته.
پهيغهمبهر ەئلهيھىسسـاالم » :ﷲ
ىئســـماىئلنىڭ ائنىســـىغا رەھـــمهت
قىلســـــۇن ،ۇئ زەمزەمنـــــى ۆئزى
مهيلىــگه قويىــۋەتكهن ۋە ســۇنىڭ
ەئتراپىنى قورشىمىغان بولسا ىئدى
زەمــزەم قــۇدۇقى قــۇدۇق پﯧــتىچه
ەئمهس بهلكــى بىــر ېئقىــن ســۇ
شـــهكلىدە ائققـــان بـــوالتتى « -
دﯦدى.
70

ھهزىرىتـــى ھهجهر بـــۇ ســـۇدىن
ىئچتــــى ،بالىســــىنىمۇ ېئمىتتــــى.
پهرىشته ھهزىرىتى ھهجهرگه:
– ۆئلۈپ كﯧتهرمىـزمىكىن ،دەپ
ەئنسىرمهڭ ،مانا ۇئ يهر ﷲ نىـڭ
ۆئيىنىڭ وئرنىـدۇر ،بـۇ ۆئينـى بـۇ
بــاال بىــلهن ۇئنىــڭ ائتىســى بىنــا
قىلىدۇ .ﷲ ۇئ ىئشـنىڭ ىئگىسـىنى
ھهرگىــــز يــــوق قىلىۋەتمهيــــدۇ،
دﯦدى .ۇئ زامانالردا كهبىنىڭ وئرنى
71

يوق بولۇپ كهتكهنىدى.
ھهزىرىتــــــى ھهجهر بــــــۇ يهردە
ياشاشـــقا باشـــلىدى .كۈنلهرنىـــڭ
بىرىدە بىر كارۋان بۇ يهرگه يـﯧقىن
بىــر يهردىــن ۆئتــۈپ كﯧتىۋىتىــپ
قونــۇش ۈئچــۈن يــﯧقىن بىــر يهرگه
چۈشكۈن قىلدى .ۇئالر ھهزىرىتـى
ھهجهر ياشــاۋاتقان يهرنىــڭ ھــاۋا
بوشــلۇقىدا بىــر قۇشــنىڭ ۇئچــۇپ
يۈرگىنىنى كۆردى.
72

ۇئالر:
شۈبھىسســىزكى بــۇ قــۇش ســۇقـــــۇدۇقى ۈئســـــتۈدە ۇئچـــــۇپ
يۈرگهندەك قىلىدۇ ،بىـز بـۇ يهردە
ســۇ بــار دەپ وئيلىمىغــان ىئــدۇق،
دﯦيىشـــتى ۋە ەئھـــۋالنى بىلىـــپ
كﯧلىش ۈئچۈن بىر قانچه ائدەمنـى
ەئۋەتتى .ۇئالر كﯧتىپ بۇ يهردە سۇ
بارلىقىنى خهۋەر قىلىـپ كﯧلىشـتى.
كارۋاندىكىلهر بۇ يهرگه كﯧلىپ سـۇ
73

بﯧشـــىدا ھهزىرىتـــى ىئســـماىئلنىڭ
ائنىســــى ھهزىرىتــــى ھهجهرنــــى
ۇئچراتتى .كارۋاندىكهر ۇئنىڭغا:
– بىــز بــۇ يهردە ســىزگه قوشــنا
بولـــۇپ وئلتۇراقلىشـــىپ قالســـاق
بوالمدۇ؟ دەپ سورىدى.
ھهزىرىتى ھهجهر:
– بولىــــــدۇ ،بــــــۇ ســــــۇدىن
پايدىالنساڭالرمۇ بولىدۇ ،ەئمما بۇ
ســـۇغا ىئگىـــدارچىقىلىق قىلىـــش
74

ھوقۇقى مهندە بولىدۇ ،دﯦدى.
كارۋاندىكهر بۇنىڭغا ماقۇل بولۇپ
بۇ يهردە وئلتۇراقلىشىپ قالدى.
ھهزىرىتــى ھهجهر بــۇ ەئھۋال ـدىن
ناھايىتى خوش بولدى ،شۇنىڭدىن
كﯧـــــيىن ﷲ ۇئالرنـــــى يـــــالغۇز
قويمىدى ،شـۇنداق قىلىـپ مهكـكه
شــهھىرى ائســتا – ائســتا پهيــدا
بولۇشــقا باشــلىدى .ائرىــدىن بىــر
زامانالر ۆئتتى ،ىئسماىئلمۇ ۆئسـۈپ
75

يﯧتىلىـــپ چـــوپ – چـــوڭ بىـــر
يﯧگىــت بولــۇپ قالــدى .ۇئ ،بــۇ
يهردە وئلتۇراقالشـــــــــــقانالردىن
ەئرەپــچه ۆئگهنــدى .قوشــنىلىرى
ىئســــماىئلنى تولىمــــۇ ياخشــــى
كۆرەتتى .ۇئنىڭ گۈزەل خۇلقىغا ۋە
كﯧلىشـكهن تهقــى -تۇرقىغــا بهكــال
ھهيـــران قـــاالتتى .كﯧـــيىن ۇئنـــى
ۆئزلىرىنىــڭ ىئچىــدىكى بىــر قىزىغــا
ۆئيلهندۈردى .ائرىدىن بىـر قـانچه
76

يىلـــالر ۆئتـــۈپ ۇئنىـــڭ ائتىســـى
ىئبراھىم ەئلهيھىسسـاالم مهككىـگه
كهلــدى .ائتــا – بــاال ىئككىســى
بىرلىكته وئرنـى يوقالغـان كهبىنـى
ﷲ نىڭ ەئمرى بىلهن بىنا قىلدى.
مۇشۇنداق ساائدەتلىك كۈنلهرنىڭ
بىرىــــدا ىئســــماىئلنىڭ ائنىســــى
ھهزىرىتـــــى ھهجهر 90يﯧشـــــىدا
ۋاپات قىلدى .رىۋايهتلهردە ۇئنىـڭ
كهبىــــگه يانــــداش ھىجــــر دەپ
77

ائتالغان يهرگه دەپنه قىلىنغانلىقى
سۆزلهنمهكته.
نهسىھهتلهر
● بﯧشـــىغا كـــۈن چۈشـــمىگىچه
خىزىــــر كهلمهيــــدۇ .ھهزرىتــــى
ھهجهرنىـــڭ بﯧشـــىغا ېئغىـــر كـــۈن
چۈشكهندە ﷲ پهرىشتىنى ۇئنىڭغا
ياردەم بﯧرىشكه ەئۋەتتى.
● ﷲ تهائال ھهرگىـــــز ۆئزىـــــگه
ائمــانهت قىلىنغــان نهرســىنى يــوق
78

قىلىۋەتمهيــــــــدۇ .ىئبــــــــراھىم
ەئلهيھىسساالم وئغلى ىئسماىئل ۋە
ۇئنىــڭ ائنىســىنى ﷲ غــا ائمــانهت
قىلىۋىدى ﷲ ۇئالرنى ەئڭ ياخشى
ھىمايه قىلدى.
ائنىنىڭ مۇھاببىتى
داۋۇت ەئلهيھىسســـــــــــاالمنىڭ
زامانىســىدا يﯧشــى چــوڭراق بىــر
ائيــال بىــلهن بىــر يــاش چوكــان
بىرلىكته بىر سهپهرگه چىقىپتۇ .بۇ
79

ىئككــى ائيالنىــڭ يﯧنىــدا بىــردىن
كىچىك بالىسى بولـۇپ بـۇ ىئككـى
بالىنىڭ ياشلىرى بىر – بىرىگه تهڭ
ىئكهن .ۇئالر كﯧتىۋاتقاندا بىر بـۆرە
تۇيۇقسىز كﯧلىپ بالىالردىن بىرىنـى
قامالالپ ېئلىپ كﯧتىپتۇ .ياشانغان
ائيال ياش چوكانغا :
بــۆرە بــاالڭنى ېئلىــپ كهتتــى،دەپتۇ .ياش چوكان:
يـــاق ،بـــۆرە ســـﯧنىڭ بـــاالڭنى80

ېئلىپ كهتتى ،دەپتۇ.
بـۇ ىئككـى ائيـال بىـر -بىرلىــرى
بىلهن شۇ تهرىقىـدە تالىشـىپ بىـر
يهرگه كﯧلهلمهپتــــــۇ .ۇئالر بــــــۇ
داۋاســـــىدا كىمنىـــــڭ ھهقلىـــــق
ىئكهنلىكىـــگه ھۆكـــۈم قىلـــدۇرۇش
ۈئچــۈن داۋۇت ەئلهيھىسســاالمنىڭ
ائلــدىغا كﯧلىشــىپتۇ ۋە داۋالىرىنــى
ۇئنىڭغـــا بايـــان قىلىپتـــۇ .داۋۇد
ەئلهيھيسســــاالم ۇئ ائيالالرنىــــڭ
81

شىكايهتلىرىنى ائڭالپ بولغانـدىن
كﯧـــيىن ھايـــات قالغـــان بـــالىنى
ياشـــانغان ائيالغـــا وئخشـــىتىپ
بـــالىنى چـــوڭ ائيالغـــا بﯧرىشـــكه
بۇيرۇپتۇ.
بـــــــــۇىئككى ائيـــــــــال داۋۇد
ەئلهيھىسســـــاالمنىڭ يﯧنىـــــدىن
چىققانــدىن كﯧــيىن يهنىــال قايىــل
بولمــاي بــالىنى ىئككــى تهرەپــتىن
تارتىشقا باشالپتۇ .ائندىن ۇئالر:
82

بىـــــــــــز بـــــــــــۇنى داۋۇدەئلهيھىسســـــــاالمنىڭ وئغلـــــــى
سۇاليماندىن سـورايلى ،دﯦيىشـىپ
ۇئنىــڭ ائلــدىغا بﯧرىشــىپتۇ .ۇئالر
ســـــــۇاليمان ەئلهيھىســـــــاالمغا
ەئھــــۋالنى بىــــرەر قــــۇر بايــــان
قىلىشــــــــــىپتۇ .ســــــــــۇاليمان
Sez Uygur ädäbiyättän 1 tekst ukıdıgız.
Çirattagı - پەيغەمبىرىمىزدىن-دىنىي-ھېكايىلەر - 2
  • Büleklär
  • پەيغەمبىرىمىزدىن-دىنىي-ھېكايىلەر - 1
    Süzlärneñ gomumi sanı 2726
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1794
    7.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    11.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    13.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • پەيغەمبىرىمىزدىن-دىنىي-ھېكايىلەر - 2
    Süzlärneñ gomumi sanı 2832
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1921
    7.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    11.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    12.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • پەيغەمبىرىمىزدىن-دىنىي-ھېكايىلەر - 3
    Süzlärneñ gomumi sanı 1894
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1359
    9.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    12.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    14.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.