Latin
Süzlärneñ gomumi sanı 3309
Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1629
6.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
12.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
16.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
ﻗﺎرارﺳﯩﺰ ﻗﻪﻟﺐ ﺧﺎﮬﯩﺸﻠﯩﺮى ﺷﺎﺧﭽﯩﻼرﻏﺎ ﭼﯧﭽﯩﻠﯩﭗ ﻛﯩﺘﯩﺪۇ ،
ﻳﻮﻟﻼر ﺑﯚﻟﯜﻧﯜپ ،ﺳﯩﻴﺎﺳﻪﺗﻠﻪر ﻗﺎﻻﻳﻤﯩﻘﺎﻧﻠﯩﺸﯩﭗ ﻛﯧﺘﯩﺪۇ .
ﻣﻪﻧﭙﻪﺋﻪﺗﻠﯩﻚ ،ﻛﯧﺮەﻛﻠﯩﻚ ﺋﺎﻣﯩﻠﻼر ﺋﻪﻣﻪﻟﺪﯨﻦ ﻗﺎﻟﯩﺪۇ.
ﺷﯘ ﺳﻪۋەﺑﻠﯩﻚ :ﺑﯩﺮﯨﻨﭽﯩﺪﯨﻦ ﻗﺎرار ﺑﻮﻟﻤﯩﺴﺎ ﺑﻮﻟﻤﺎﻳﺪۇ .
ﺋﯩﻜﻜﯩﻨﭽﯩﺪﯨﻦ :ﭼﯩﻘﯩﺮﯨﻠﻐﺎن ﻗﺎرارﻏﺎ ﺑﻮي ﺳﯘﻧﻤﺎي ۋە ﺋﯘﻧﻰ ﺋﯩﺠﺮا
ﻗﯩﻠﻤﺎي ﺑﻮﻟﻤﺎﻳﺪۇ .
رەﮬﺒﻪرﻟﯩﻚ ﺑﯩﺮدﯨﻨﺒﯩﺮ ﻗﺎرار ﺳﺎﮬﯩﺒﯩﺪۇر !
ﭼﯜﻧﻜﻰ رەﮬﺒﻪرﻟﯩﻚ ﺋﻪﺗﺮاﭘﻠﯩﻖ ﻛﯚرﯨﺪۇ ،ﻣﻪﻟﯘﻣﺎت داﺋﯩﺮﯨﺴﻰ
ﻛﻪڭ ،ﺋﯩﻠﻤﻰ ﻣﻮل ،ﺋﻪﺗﺮاﭘﻠﯩﻖ ،ﻧﻪزﯨﺮى ﺋﯚﺗﻜﯜر ﺑﻮﻟﯩﺪۇ .ﭘﯜﺗﯜن
ﺳﻪپ ۋە ﭘﯜﺗﯜن ﻟﯩﻨﯩﻴﻪ ﺑﻮﻳﯩﭽﻪ رەﮬﺒﻪر ﺗﻮﻏﺮا ﻛﯚرﮔﻪﻧﻨﻰ ﻗﯘﺑﯘل
ﻗﯩﻠﯩﺶ ،ﺑﯧﻜﯩﺘﻜﻪﻧﻨﻰ ﺋﯩﺠﺮا ﻗﯩﻠﯩﺶ ،ﺑﯘﻳﺮۇﻟﻐﺎﻧﻨﻰ ﺗﻮﻟﯘق ﺋﯩﺠﺮا
ﻗﯩﻠﯩﺶ ۋاﺟﯩﺐ ﺑﻮﻟﯩﺪۇ .ﻧﺎﮔﺎﮬﺎن رەﮬﺒﻪر ﺷﻪرﯨﯭت ﻳﺎﻣﺎن ﺋﯩﺶ
145

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر

ﮬﯩﺠﺮﯨﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘرﻏﯘﻏﺎن ﮬﻪرﯨﻜﻪت

دەرﺳﻠﯩﻜﻰ

دەپ ﺑﯧﻜﯩﺘﻜﻪن ﺑﯩﺮەر ﻳﺎﻣﺎن ﺋﯩﺸﻘﺎ ﺑﯘﻳﺮۇﻣﯩﺴﺎ ﻳﺎﻛﻰ ﻳﺎﺧﺸﻰ ﺋﯩﺶ
ﻗﯩﻠﯩﺸﺘﯩﻦ ﺗﻮﺳﻤﯩﺴﺎ .
»ﻏﻮرۇرﻟﯘﻗﻼر ﺑﺎﻏﭽﯩﺴﻰ « دﯨﮕﻪن ﻛﯩﺘﺎﺑﺘﺎ ﻣﯘﻧﺪاق ﺑﺎﻳﺎن ﺑﺎر :
» ﺋﯩﻜﻜﯩﻨﭽﻰ ﻗﯧﺘﯩﻤﻠﯩﻖ ﺋﻪﻗﻪﺑﻪ ﺑﻪﻳﺌﯩﺘﻰ ﺗﺎﻣﺎﻣﻼﻧﻐﺎﻧﺪﯨﻦ ﻛﯩﻴﯩﻦ
رەﺳﯘﻟﯩﻠﻼ ﺳﻪﻟﻠﻪﻟﻼﮬﯘ ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﻰ ۋەﺳﺴﻪﻟﻠﻪم ﺋﻪﻧﺴﺎرﯨﻴﻼرﻏﺎ - ،
ﺋﯚزۈﯕﻼر ﭼﯜﺷﻜﻪن ﻳﯜك – ﺗﺎﻗﻠﯩﺮﯨﯖﻼر ﺑﺎر ﺟﺎﻳﻐﺎ ﻗﺎﻳﺘﯩﭗ ﻛﯧﺘﯩﯖﻼر
- ،دەﻳﺪۇ .ﺋﻪﻧﺴﺎرﯨﻴﻼر ﺋﺎرﯨﺴﯩﺪﯨﻦ ﺋﺎﺑﺒﺎس ﺋﯩﺒﻨﻰ ﺋﯘﺑﺎدە ﺋﯩﺒﻨﻰ
ﻧﻪزﻟﻪ ﺋﯘﻧﯩﯖﻐﺎ - ،ﺋﻰ رەﺳﯘﻟﯩﻠﻼ ،ﺳﯧﻨﻰ ﮬﻪق ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر ﻗﯩﻠﯩﭗ
ﮬﻪﻗﯩﻘﻪت ﺑﯩﻠﻪن ﺋﻪۋەﺗﻜﻪن اﻟﻠﻪ ﺑﯩﻠﻪن ﻗﻪﺳﻪﻣﻜﻰ ،ﺋﻪﮔﻪر ﺳﻪن
ﺧﺎﻟﯩﺴﺎڭ ﺋﻪﺗﻪ ﺋﻪﺗﯩﮕﻪن ﻣﯩﻨﺎدا ﺗﯘرﻏﺎن ﺋﺎدەﻣﻠﻪرﮔﻪ ﻗﯧﻠﯩﭽﻠﯩﺮﯨﻤﯩﺰ
ﺑﯩﻠﻪن ﮬﻮﺟﯘم ﻗﯩﻠﯩﻤﯩﺰ ،دەﻳﺪۇ .ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﯩﺴﺴﺎﻻم ﺋﯘﻧﯩﯖﻐﺎ
- ،ﻳﺎق ،ﺑﯩﺰ ﺑﯘﻧﯩﯖﻐﺎ ﺑﯘﻳﺮۇﻟﻤﯩﺪۇق ،ﻟﯧﻜﯩﻦ ﻳﺎﺗﯩﻘﯩﯖﻼرﻏﺎ ﻗﺎﻳﺘﯩﯖﻼر
- ،دەﻳﺪۇ .ﺷﯘﻧﯩﯔ ﺑﯩﻠﻪن ﺑﯩﺰ ﻗﻮﻧﺎﻟﻐﯘﻟﯩﺮﯨﻤﯩﺰﻏﺎ ﻗﺎﻳﺘﯩﭗ ،ﺗﺎڭ
ﺋﺎﺗﻘﯘﭼﻪ ﺋﯘﺧﻠﯩﺪۇق ») « .ﻏﻮرۇرﻟﯘﻗﻼرﺑﺎﻏﭽﯩﺴﻰ «.2ﻗﯩﺴﯩﻢ
.188ﺑﻪت (
ﺋﻪﻧﻪ ﺷﯘﻧﯩﯖﺪەك ﺳﺎﮬﺎﺑﯩﻠﻪر ) اﻟﻠﻪ ﺋﯘﻻردﯨﻦ رازى ﺑﻮﻟﺴﯘن (
ﻧﻪزﯨﺮﯨﺪە ﺋﯩﺶ ﺑﺎﺷﺘﯩﻤﯘ ،ﺋﺎﺧﯩﺮﯨﺪﯨﻤﯘ ﻧﺎﮬﺎﻳﯩﺘﻰ ﺋﯧﻨﯩﻖ ۋە روﺷﻪن
ﺋﯩﺪى.
ﺑﺎﺷﺘﺎ ﺋﯘﻧﯩﯖﻐﺎ » ﺋﻪﮔﻪر ﺳﻪن ﺧﺎﻟﯩﺴﺎڭ ﺋﻪﺗﻪ ﺋﻪﺗﯩﮕﻪن ﻣﯩﻨﺎدا
ﺗﯘرﻏﺎن ﺋﺎدەﻣﻠﻪرﮔﻪ ﻗﻮراﻟﻠﯩﻖ ﮬﻮﺟﯘم ﻗﯩﻠﯩﻤﯩﺰ « .دﯨﮕﯩﻨﻰ » -ﺋﻰ
رەﺳﯘﻟﯩﻠﻼ ،ﮬﻪﻣﻤﻪ ﺋﯩﺸﺘﺎ ﺳﺎﯕﺎ ﺋﯩﺘﺎﺋﻪت ﻗﯩﻠﯩﻤﯩﺰ ،ﻗﺎرار ﭼﯩﻘﺎرﻏﯘﭼﻰ
– ﺳﻪن «.دﯨﮕﻪﻧﻠﯩﻜﺘﯘر .
ﺋﺎﺧﯩﺮﯨﺪا ﺑﻮﻟﺴﺎ »ﺑﯩﺰ ﻳﺎﺗﺎﻗﻠﯩﺮﯨﻤﯩﺰﻏﺎ ﻗﺎﻳﺘﯩﭗ ،ﺗﺎڭ ﺋﺎﺗﻘﯘﭼﻪ
146

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر

ﮬﯩﺠﺮﯨﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘرﻏﯘﻏﺎن ﮬﻪرﯨﻜﻪت

دەرﺳﻠﯩﻜﻰ

ﺋﯘﺧﻠﯩﺪۇق « .دەﻳﺪۇ .ﻣﺎﻧﺎ ﺑﯘ ﺳﻮﺋﺎل – ﺳﻮراﻗﺴﯩﺰ ،رەﮬﺒﻪرﻧﯩﯔ
ﺋﯧﻐﯩﺰﯨﻨﻰ ﺗﺎﺗﯩﻠﯩﻤﺎﺳﺘﯩﻦ ﻳﺎﻛﻰ ﺋﯩﺠﺮا ﻗﯩﻠﯩﺸﻨﻰ ﻛﯧﭽﯩﻜﺘﯜرﻣﻪﺳﺘﯩﻦ
،ﻣﺎﻗﯘﻟﻼﻧﻐﺎن ﻗﺎرارﻧﻰ ﺋﻮرۇﻧﻠﯩﻐﺎﻧﻠﯩﻖ ﺋﻪﻣﻪﺳﻤﯘ ؟!!
ﻣﺎﻧﺎ ﺑﯘ – رەﮬﺒﻪرﻟﯩﻚ ﻣﯘۋەﭘﭙﯩﻘﯩﻴﻪﺗﻜﻪ ﺋﯧﺮﯨﺸﯩﺪﯨﻐﺎن ﺳﻪۋەﺑﻠﻪر
ۋە ۋاﺳﺘﯩﻠﻪرﻧﯩﯔ ﺑﯩﺮى ﺑﻮﻟﯘپ ،ﻗﻮﺷﯘﻧﻨﯩﯔ ﻗﺎرار ﭼﯩﻘﯩﺮﯨﺶ
ﮬﻮﻗﯘﻗﯩﻨﯩﯔ ﭘﻪﻗﻪت رەﮬﺒﻪرﮔﻪ ﺗﯩﮕﯩﺸﻠﯩﻜﻠﯩﻜﯩﻨﻰ ﺗﻮﻟﯘق ﺋﺎﯕﻠﯩﻘﻠﯩﻖ
ﺑﯩﻠﻪن ﺑﯩﻠﮕﻪﻧﻠﯩﻜﻰ ۋە ﭼﯩﻘﯩﺮﯨﻠﻐﺎن ﻗﺎرارﻧﻰ ﺋﯩﺘﯩﺮازﺳﯩﺰ ،ﺋﯩﺠﺮا
ﻗﯩﻠﯩﺸﻨﻰ ﻛﻪﻳﻨﯩﮕﻪ ﺳﯜرﻣﻪﺳﺘﯩﻦ دەرﮬﺎل ﺋﯩﺠﺮا ﻗﯩﻠﯩﺸﻘﺎ
ﺋﺎﻟﺪﯨﺮﯨﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ﺋﯜﭼﯜﻧﺪۇر.
ﻣﺎﻧﺎ ﺑﯘ ﺋﯩﺘﺎﺋﻪت -ﺷﻪرﯨﯭت ﭘﻪرز ﻗﯩﻠﻐﺎن ﺋﯩﺸﻼرﻧﯩﯔ ﺑﯩﺮى
ﺑﻮﻟﯘپ ، ،ﺋﯩﺴﻼم ﺋﯘﻧﯩﯖﻐﺎ ﺑﯘﻳﺮۇق ﻗﯩﻠﻐﺎن ،رەﮬﺒﻪرﻟﯩﻚ ﺋﯜﭼﯜن
ﺗﻪﻛﻠﯩﭗ ﻗﯩﻠﻐﺎن ،ﺋﻪﺳﻜﻪرﻟﻪرﻧﻰ رﯨﻐﺒﻪﺗﻠﻪﻧﺪۈرﮔﻪن ﭼﯩﯔ
ﺗﯘﺗﻘﯘﭼﯩﻼرﻏﺎ ﺋﻪﺟﯩﺮ – ﻣﯘﻛﺎﭘﺎت ۋەدە ﻗﯩﻠﯩﻨﻐﺎن ﺋﯩﺸﺘﯘر .
» ﺋﻰ ﻣﯚﻣﯩﻨﻠﻪر ،اﻟﻠﻪﻏﺎ ،ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪرﮔﻪ ۋە ﺋﯚزۈﯕﻼردﯨﻦ ﺑﻮﻟﻐﺎن
ﺋﯩﺶ ﺋﯜﺳﺘﯩﺪﯨﻜﯩﻠﻪرﮔﻪ ﺋﯩﺘﺎﺋﻪت ﻗﯩﻠﯩﯖﻼر .4)« .ﺳﯜرە
.59ﺋﺎﻳﻪت (
ﺋﯩﻤﺎم ﺑﯘﺧﺎرى ،ﺋﯩﻤﺎم ﻣﯘﺳﻠﯩﻢ ﺋﻪﺑﯘ ﮬﯜرەﻳﺪە رەزﯨﻴﻪﻟﻼﮬﯘ ﺋﻪﻧﮭﯘم
ﺋﺎرﻗﯩﻠﯩﻖ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر ﺳﻪﻟﻠﻪﻟﻼﮬﯘ ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﻰ ۋەﺳﺴﻪﻟﻠﻪﻣﻨﯩﯔ » :ﻣﺎﯕﺎ
ﺋﯩﺘﺎﺋﻪت ﻗﯩﻠﻐﺎن ﻛﯩﺸﻰ اﻟﻠﻪﻏﺎ ﺋﯩﺘﺎﺋﻪت ﻗﯩﻠﻐﺎن ﺑﻮﻟﯩﺪۇ ،ﻣﺎﯕﺎ
ﺋﺎﺳﯩﻲ ﺑﻮﻟﻐﺎن ﻛﯩﺸﻰ اﻟﻠﻪﻏﺎ ﺋﺎﺳﯩﻲ ﺑﻮﻟﻐﺎن ﺑﻮﻟﯩﺪۇ ،ﻣﯩﻨﯩﯔ
ﺋﻪﻣﯩﺮﯨﻢ ) ﺋﻪﻣﯩﺮ – ﻗﯘرﺋﺎن ۋە ﺳﯜﻧﻨﻪت ﻛﯚرﺳﻪﺗﻤﯩﺴﻰ ﺑﻮﻳﯩﭽﻪ
147

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر

ﮬﯩﺠﺮﯨﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘرﻏﯘﻏﺎن ﮬﻪرﯨﻜﻪت

دەرﺳﻠﯩﻜﻰ

ﺷﻪرﯨﯭت ﻗﺎﻧﯘﻧﯩﻨﻰ ﺋﯩﺠﺮا ﻗﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎن ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎن ﺧﻪﻟﯩﭙﻪ ،ﭘﺎدﯨﺸﺎھ
،ﺑﺎﺷﻠﯩﻖ ﺑﻮﻟﯘپ ﻳﻮﻗﯘرﯨﺴﻰ دۆﻟﻪت ﺑﺎﺷﻠﯩﻘﯩﺪﯨﻦ ﺗﺎرﺗﯩﭗ ﺗﯚۋﯨﻨﻰ
ﻣﻪﮬﻪﻟﻠﻪ ﺑﺎﺷﻠﯩﻘﻰ ﮬﻪﺗﺘﺎ ﺋﺎﺋﯩﻠﻪ ﺑﺎﺷﻠﯩﻘﯩﻐﯩﭽﻪ ﻛﯚزدە ﺗﯘﺗﯘﻟﯩﺪۇ (.ﮔﻪ
ﺋﯩﺘﺎﺋﻪت ﻗﯩﻠﻐﺎن ﻛﯩﺸﻰ ﻣﺎﯕﺎ ﺋﯩﺘﺎﺋﻪت ﻗﯩﻠﻐﺎن ﺑﻮﻟﯩﺪۇ ،ﻣﯧﻨﯩﯔ
ﺋﻪﻣﯩﺮﯨﻤﮕﻪ ﺋﺎﺳﯩﻲ ﺑﻮﻟﻐﺎن ﻛﯩﺸﻰ ،ﻣﺎﯕﺎ ﺋﺎﺳﯩﻲ ﺑﻮﻟﻐﺎن ﺑﻮﻟﯩﺪۇ .
«دﯨﮕﻪﻧﻨﻰ رﯨﯟاﻳﻪت ﻗﯩﻠﯩﺪۇ ) .ﺳﻪﮬﯩﮭﯘل ﺑﯘﺧﺎرى ۋە ﺳﻪﮬﯩﮭﯘل
ﻣﯘﺳﻠﯩﻢ (
ﺋﯩﻜﻜﯩﺴﻰ ﻳﻪﻧﻪ ﺋﺎﺑﺪۇﻟﻼ ﺋﯩﺒﻨﻰ ﺋﯚﻣﻪر رەزﯨﻴﻪﻟﻼﮬﯘ ﺋﻪﻧﮭﯘدﯨﻦ
ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر ﺳﻪﻟﻠﻪﻟﻼﮬﯘ ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﻰ ۋەﺳﺴﻪﻟﻠﻪﻣﻨﯩﯔ » :ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎن
ﻛﯩﺸﻰ ﮔﯘﻧﺎھ ﺋﯩﺸﻘﺎ ﺑﯘﻳﺮۇﻟﻤﯩﺴﯩﻼ ﻣﻪﻳﻠﻰ ﻳﺎﺧﺸﻰ ﻛﯚرۈﻟﯩﺪﯨﻐﺎن
ﻣﻪﻳﻠﻰ ﻳﺎﻣﺎن ﻛﯚرۈﻟﯩﺪﯨﻐﺎن ﺋﯩﺸﺘﺎ ﺑﻮﻟﺴﯘن )ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎن (
ﺑﺎﺷﻠﯩﻘﻨﯩﯔ ﺳﯚزﯨﻨﻰ ﺋﺎﯕﻼش ۋە ﺋﯘﻧﯩﯖﻐﺎ ﺑﻮي ﺳﯘﻧﯘش ۋاﺟﯩﺒﺘﯘر ،
ﮔﯘﻧﺎھ ﺋﯩﺸﻘﺎ ﺑﯘﻳﺮۇﺳﺎ ،ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺳﯚزﯨﻨﻰ ﺋﺎﯕﻼش ۋە ﺋﯩﺘﺎﺋﻪت
ﻗﯩﻠﯩﺶ ﻳﻮﻗﺘﯘر« .دﯨﮕﻪﻧﻠﯩﻜﯩﻨﻰ رﯨﯟاﻳﻪت ﻗﯩﻠﯩﺪۇ ) .ﺳﻪﮬﯩﮭﯘل
ﺑﯘﺧﺎرى ۋە ﺳﻪﮬﯩﮭﯘل ﻣﯘﺳﻠﯩﻢ (
ﺋﯩﻜﻜﯩﺴﻰ ﻳﻪﻧﻪ ﺋﺎﺑﺪۇﻟﻼ ﺋﯩﺒﻨﻰ ﺋﺎﺑﺒﺎس رەزﯨﻴﻪﻟﻼﮬﯘ ﺋﻪﻧﮭﯘدﯨﻦ
ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر ﺳﻪﻟﻠﻪﻟﻼﮬﯘ ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﻰ ۋەﺳﺴﻪﻟﻠﻪﻣﻨﯩﯔ » :ﺋﯚز ﺋﻪﻣﯩﺮﯨﺪﯨﻦ
ﻳﺎﻣﺎن ﻛﯚرﯨﺪﯨﻐﺎن ﺑﯩﺮەر ﺋﯩﺸﻨﻰ ﻛﯚرﮔﻪن ﺋﺎدەم ،ﺳﻪۋﯨﺮ ﻗﯩﻠﺴﯘن ،
ﭼﯜﻧﻜﻰ ﺟﺎﻣﺎﺋﻪﺗﺘﯩﻦ ﺑﯩﺮ ﻏﯧﺮﯨﭻ ﺋﺎﻳﺮﯨﻠﯩﭗ ﺋﯚﻟﮕﻪن ﺋﺎدەم ﺟﺎﮬﯩﻠﯩﻴﻪت
ﺋﯚﻟﯜﻣﯩﺪە ﺋﯚﻟﯩﺪۇ« .دﯨﮕﻪﻧﻠﯩﻜﯩﻨﻰ رﯨﯟاﻳﻪت ﻗﯩﻠﯩﺪۇ ) .ﺑﯘﺧﺎرى ۋە
ﻣﯘﺳﻠﯩﻢ (
ﻳﻮﻗﺎرﻗﯩﻼرﻧﯩﯔ ﮬﻪﻣﻤﯩﺴﻰ » :ﻗﺎرار ﭼﯩﻘﯩﺮﯨﺶ – رەﮬﺒﻪرﻟﯩﻜﻨﯩﯔ
ﻗﻮﻟﯩﺪا ﺑﻮﻟﯩﺪۇ «.دﯨﮕﻪن ﺋﯘﻗﯘﻣﻨﻰ ﻛﯚرﺳﯩﺘﯩﺪۇ .
ﺋﻪﮔﻪر ﺋﯩﺶ ﺋﺎﺷﯘﻧﺪاق ﺑﻮﻟﻤﯩﺴﺎ ،ﺑﺎﺷﺒﺎﺷﺘﺎﻗﻠﯩﻖ ﺋﻮﻣﯘﻣﻠﯩﺸﯩﭗ
148

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر

ﮬﯩﺠﺮﯨﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘرﻏﯘﻏﺎن ﮬﻪرﯨﻜﻪت

دەرﺳﻠﯩﻜﻰ

ﻣﺎﻟﯩﻤﺎﻧﭽﯩﻠﯩﻖ ﺑﺎرﻟﯩﻘﻘﺎ ﻛﯧﻠﯩﺪۇ .ﻣﻪﺳﯱﻟﯩﻴﻪت زاﻳﺎ ﺑﻮﻟﯘپ ﺗﯜﮔﯩﺸﯩﺪۇ .
ﺑﻪزى ﭼﺎﻏﻼردا ﻣﯘﺷﯘ ﺋﯘﻗﯘﻣﻨﯩﯔ ﻳﻮﻗﯩﻠﯩﺸﻰ ﺳﻪۋەﺑﻠﯩﻚ ﻳﺎﻛﻰ ﻣﯘﺷﯘ
ﺋﯘﻗﯘﻣﻨﯩﯔ دﯨﻨﯩﻤﯩﺰدﯨﻜﻰ ﺋﻮرﻧﯩﻨﻰ ﺑﯩﻠﯩﺸﻨﯩﯔ ﻳﻮﻗﺎﻟﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ﺳﻪۋەﺑﻠﯩﻚ
،ﻛﯩﺸﯩﻠﻪرﮔﻪ ﺋﺎﻻ ﻛﯚﯕﯜﻟﻠﯜك ،ﺧﯩﻴﺎﻧﻪﺗﭽﯩﻠﯩﻚ ۋە ﻏﯘۋاﻟﯩﻖ ﺳﯩﻐﺪﯨﻠﯩﭗ
ﻛﯩﺮدى .ﺋﻪﻗﯩﻠﻠﻪرﮔﻪ ﻗﺎﻻﻳﻤﯩﻘﺎﻧﭽﯩﻠﯩﻖ ﻗﺎراﯕﻐﯘ ﺗﯘﻣﺎن ﺗﺎﺷﻠﯩﺪى .ﭘﯩﺘﻨﻪ
– ﭘﺎﺳﺎد ﺗﯘﻳﻐﯘﻟﯩﺮى ﺑﺎش ﻛﯚﺗﯜردى.
ﺑﻪزى ﭼﺎﻏﻼردا ﺋﯩﺸﻨﻰ ﺋﯚز ﺋﻪﮬﻠﻰ ﺑﻮﻟﻐﺎن ﻻﻳﺎﻗﻪﺗﻠﯩﻚ ﻛﯩﺸﯩﻠﻪردﯨﻦ
ﺗﺎﻟﯩﺸﯩﭗ ،ﺗﯚردﯨﻦ ﺋﻮرۇن ﺗﺎﻟﯩﺸﯩﺶ ،ﻣﻮﮬﯩﻢ ﺋﻮرۇﻧﻼرﻏﺎ ﻛﯚز ﺋﺎﻻﻳﺘﯩﺶ
،رەﮬﺒﻪرﻟﯩﻚ ﮬﻮﻗﯘﻗﯩﻨﻰ ﭼﺎﯕﮕﯩﻠﯩﻐﺎ ﻛﯩﺮﮔﯜزﯨﯟﯦﻠﯩﺸﻜﻪ ﺋﻮرۇﻧﯘش

ﺳﻪۋەﺑﻠﯩﻚ ،ﻛﯚﯕﯜﻟﻠﻪردە ﺋﺎﺷﻜﺎرا ﻳﺎﻛﻰ ﻳﻮﺷﯘرۇن ﮬﺎﻟﺪا ﺋﯚچ –
ﺋﺎداۋەت ﮬﻪﺳﻪدﺧﻮرﻟﯘق ﺋﻮﺗﻠﯩﺮى ﺗﯘﺗﺎﺷﺘﻰ .ﺋﻪﻗﯩﻠﻠﻪر ﮔﻪدەﻧﻠﻪرﮔﻪ
ﺋﯚﺗﯜپ ﻗﺎﻟﺪى .ﭘﯩﺘﻨﻪ – ﭘﺎﺳﺎﺗﻼر ﮔﯩﺮﯨﻢ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﺋﯚزﯨﻨﻰ ﭼﯩﺮاﻳﻠﯩﻖ
ﻛﯚرﺳﻪﺗﺘﻰ.
ﺋﻪﻳﺘﺎۋۇر ،ﺋﯘﻧﺪاق ﻳﺎﻛﻰ ﻣﯘﻧﺪاق ﮬﺎدﯨﺴﯩﻠﻪر ﻳﯜز ﺑﻪرﮔﻪﻧﻠﯩﻜﺘﯩﻦ ،
ﭼﯜﺷﻪﻧﭽﻪ ۋە ﺋﯘﻗﯘﻣﻼر ﭼﯧﭽﯩﻠﯩﭗ ﻛﻪﺗﺘﻰ ، .ﻛﯜچ – ﻗﯘۋۋەﺗﻠﻪر ﭼﺎڭ
ﺗﻮزاﻧﻐﺎ ﺋﺎﻳﻠﯩﻨﯩﭗ ﻛﻪﺗﺘﻰ .ﺟﺎﻣﺎﺋﻪت ﺋﺎﺟﯩﺰﻻﺷﺘﻰ .ﺑﯩﺮﻟﯩﻚ ﺳﻪﭘﻠﻪر
ﭘﺎرﭼﯩﻼﻧﺪى .ﻛﯚﭘﭽﯩﻠﯩﻚ ﺋﺎﻳﺮﯨﻢ – ﺋﺎﻳﺮﯨﻢ ﮬﺎﻟﺪﯨﻜﻰ ﻛﯚپ ﻗﯘﺗﯘﭘﻼرﻏﺎ
ﺑﯚﻟﯜﻧﯜپ ﻛﻪﺗﺘﻰ .ﺗﯚﮬﻤﻪﺗﻠﻪر ﻛﯚﭘﻪﻳﺪى ،ﻛﻪﺷﭙﯩﻴﺎت – ﺋﯩﻠﻤﯩﻲ
ﺋﯩﺨﺘﯩﺮاﻻر ﺋﺎزاﻳﺪى .ﻏﻪﻟﯩﺒﻪ – ﻧﯘﺳﺮەت ﻳﯧﺮاﻗﻼﺷﺘﻰ.
149

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر

ﮬﯩﺠﺮﯨﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘرﻏﯘﻏﺎن ﮬﻪرﯨﻜﻪت

دەرﺳﻠﯩﻜﻰ

ﺷﯘﻧﯩﯔ ﺑﯩﻠﻪن ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﯩﺴﺴﺎﻻﻣﻨﯩﯔ »:ﺋﯩﻜﻜﻰ ﺧﻪﻟﯩﭙﻪ
ﺗﻪڭ ﭼﯩﻘﺴﺎ ،ﺑﯩﺮﯨﻨﻰ ﺋﯚﻟﺘﯜرﯨﯟﯦﺘﯩﯖﻼر ) « .ﺳﻪﮬﯩﮭﯘل ﻣﯘﺳﻠﯩﻢ ( »
ﺑﯩﺮ ﺑﺎﺷﻠﯩﻘﻘﺎﺑﻪﻳﯭت ﻗﯩﻠﯩﭗ ،ﺋﯘﻧﯩﯖﻐﺎ ﻗﻪﻟﺒﯩﻨﻰ ﺋﺎﺗﯩﻐﺎن ﻛﯩﺸﻰ
ﻗﻮﻟﯩﺪﯨﻦ ﻛﯩﻠﯩﺸﯩﭽﻪ ﺋﯘﻧﯩﯖﻐﺎ ﺋﯩﺘﺎﺋﻪت ﻗﯩﻠﯩﺸﻰ ﻻزﯨﻢ .ﺋﻪﮔﻪر ﺑﯘ
ﺑﺎﺷﻠﯩﻘﺘﯩﻦ ﮬﻮﻗﯘق ﺗﺎﻟﯩﺸﯩﺪﯨﻐﺎن ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩﺮى ﭼﯩﻘﺴﺎ ،ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺑﻮﻧﯩﻐﺎ
ﻗﯧﻠﯩﭻ ﺑﯩﻠﻪن ﺋﯘرۇﯕﻼر « .دﯨﮕﻪن ﺳﯚزﻟﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺳﯩﺮ – ﮬﯧﻜﻤﯩﺘﯩﻨﻰ
ﮬﯧﺲ ﻗﯩﻠﺪۇق ) .ﺳﻪﮬﯩﮭﯘل ﻣﯘﺳﻠﯩﻢ (
ﻳﻮﻗﺎرﻗﻰ ﺑﺎﻳﺎﻧﻼر رەﮬﺒﻪرﻟﯩﻜﻨﯩﯔ ﺑﯩﺮﻟﯩﻜﯩﻨﻰ ،ﻗﺎرار ﻣﺎﻗﯘﻟﻼﺷﻨﯩﯔ
ﺑﯩﺮﻟﯩﻜﯩﻨﻰ ،ﺳﻪپ ﺑﯩﺮﻟﯩﻜﯩﻨﻰ ....ﺋﺎﺧﯩﺮﯨﺪا ﺋﯩﺴﻼم ﺋﯜﻣﻤﯩﺘﯩﻨﯩﯔ
ﺑﯩﺮﻟﯩﻜﯩﻨﻰ ﺳﺎﻗﺎﻟﭗ ﻗﯧﻠﯩﺶ ﺋﯜﭼﯜن ﺋﻮرۇﻧﯘﺷﺘﯩﻦ ﺑﺎﺷﻘﺎ ﻧﻪرﺳﻪ ﺋﻪﻣﻪس.
ﮬﺎزﯨﺮ ﻳﻪﺗﻜﯜﭼﻪ ﺗﺎرﺗﯩﯟاﺗﻘﺎن ﺟﺎﭘﺎ – ﻣﯘﺷﻪﻗﻘﻪﺗﻠﻪر ،ﻛﯚزﻟﻪردﯨﻦ
ﺋﯧﻘﯩﯟاﺗﻘﺎن ﻗﺎن – ﻳﺎﺷﻼر،ﻳﯜرەﻛﻠﻪرﻧﯩﯔ ﻗﺎن – زەرداﺑﻘﺎ ﺗﻮﻟﯘﺷﻰ
،ﻗﯘﻣﺪەك ﭼﯧﭽﯩﻼﯕﻐﯘ ﺑﻮﻟﯘش ...ﻻرﻧﯩﯔ ﺋﺎﺳﺎﺳﻠﯩﻖ ﺳﻪۋەﺑﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ
ﺑﯩﺮى ﻣﯘﺷﯘ ﺋﯘﻗﯘﻣﻼرﻧﯩﯔ ﻳﻮﻗﺎﻟﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ﻳﺎﻛﻰ ﺋﯘﻧﯩﯖﻐﺎ ﺗﻪﺳﻠﯩﻢ
ﺑﻮﻟﻤﯩﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻨﯩﯔ ﺋﯩﭙﺎدﯨﺴﯩﺪۇر.

150

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر

ﮬﯩﺠﺮﯨﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘرﻏﯘﻏﺎن ﮬﻪرﯨﻜﻪت

دەرﺳﻠﯩﻜﻰ

.18دەرس ﻣﯘﺷﺮﯨﻜﻼردﯨﻦ ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﯩﻨﯩﺶ
ﻣﯘﺷﺮﯨﻜﻼردﯨﻦ ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﯩﻨﯩﺶ دۇرۇس ،ﺋﻪﻣﻤﺎ ﻳﺎردەم ﺳﻮراﺷﻘﺎ
رۇﺧﺴﻪت ﻳﻮق .ﭼﯜﻧﻜﻰ اﻟﻠﻪدﯨﻦ ﺑﺎﺷﻘﯩﺪﯨﻦ ﻳﺎردەم ﺳﻮراﺷﻘﺎ ﺑﻮﻟﻤﺎﻳﺪۇ.
ﺑﯘ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر ﺳﻪﻟﻠﻪﻟﻼﮬﯘ ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﻰ ۋەﺳﺴﻪﻟﻠﻪﻣﻨﯩﯔ ﮬﯩﺠﺮەت
دەرﺳﻠﯩﻜﯩﺪە ﺋﻮﭼﯘق ۋە روﺷﻪن ﺋﯩﺸﺘﯘر.
ﺳﻪﮬﯩﮭﯘل ﺑﯘﺧﺎرﯨﺪا ﺑﺎﻳﺎن ﻗﯩﻠﯩﻨﯩﺸﯩﭽﻪ :رەﺳﯘﻟﯩﻠﻼ ﺳﻪﻟﻠﻪﻟﻼﮬﯘ
ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﻰ ۋەﺳﺴﻪﻟﻠﻪم ﺑﯩﻠﻪن ﺋﻪﺑﯘ ﺑﻪﻛﺮى رەزﯨﻴﻪﻟﻼﮬﯘ ﺋﻪﻧﮭﯘ ﺑﻪﻧﻰ
دەﻳﻞ ﻗﻪﺑﯩﻠﯩﺴﯩﻨﯩﯔ ﺑﻪﻧﻰ ﺋﻪﺑﺪى ﺋﯩﺒﻨﻰ ﺋﻪدﯨﻲ ﺟﻪﻣﻪﺗﯩﺪﯨﻦ ﺋﺎس
ﺋﯩﺒﻨﻰ ۋاﺋﯩﻠﻨﯩﯔ ﺋﯩﺘﺘﯩﭙﺎﻗﺪﯨﺸﯩﻐﺎ ﺋﯚﺗﻜﻪن ﻣﺎﮬﯩﺮ ﻳﻮل ﺑﺎﺷﻠﯩﻐﯘﭼﯩﺪﯨﻦ
ﺑﯩﺮﻧﻰ ﮬﻪق ﺑﯩﺮﯨﭗ ﻳﺎﻟﻠﯩﻐﺎن ﺋﯩﺪى .ﺑﯘ ﺋﺎدەم ﺋﯩﺴﻼﻣﻐﺎ ﻛﯩﺮﻣﯩﮕﻪن
ﺑﻮﻟﯘپ ،ﻗﯘرەﻳﯩﺶ ﻛﺎﭘﯩﺮﻟﯩﺮﯨﻨﯩﯔ دﯨﻨﻰ ﺋﯩﺘﯩﻘﺎدﯨﺪا ﺋﯩﺪى .ﺑﯘ ﺋﺎدەم
ﮔﻪرﭼﻪ ﻛﺎﭘﯩﺮ ﺑﻮﻟﺴﯩﻤﯘ ﺗﯚۋەﻧﺪﯨﻜﻰ )ﮬﺎزﯨﺮﺗﻮﺧﺘﯩﻠﯩﭗ ﺋﯚﺗﯩﻤﯩﺰ (
ﺷﻪرﺗﻠﻪرﻧﻰ ﮬﺎزﯨﺮﻟﯩﻐﺎن ،ﺋﯘ ﺋﯩﻜﻜﯩﺴﻰ ﺋﯩﺸﯩﻨﯩﺪﯨﻐﺎن ﻛﯩﺸﻰ ﺑﻮﻟﻐﺎﭼﻘﺎ
ﺋﯘﻧﯩﯖﻐﺎ ﻣﯩﻨﯩﺪﯨﻐﺎن ﺋﯘﻻق ﺑﯩﺮﯨﭗ ،ﺋﯜچ ﻛﯜﻧﺪﯨﻦ ﻛﯩﻴﯩﻦ ﺋﻪﺗﺘﯩﮕﻪن
ﺳﻪۋﯨﺮ ﻏﺎرﯨﺪا ﺋﯘﭼﺮﯨﺸﯩﺸﻘﺎ ۋەدﯨﻠﻪﺷﺘﻰ .
ﺋﯘﺑﺪان ﺋﻮﻳﻠﯩﻨﯩﭗ ﺑﯧﻘﯩﺸﻘﺎ ﺗﯩﮕﯩﺸﻠﯩﻚ ﻣﻪﺳﯩﻠﻪ ﺷﯘﻛﻰ :ﻣﯘﺷﺮﯨﻜﻼردﯨﻦ
ﺗﻮﻟﯘق ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﯩﻨﯩﺶ ﺋﯜﭼﯜن ﺗﯚۋەﻧﺪﯨﻜﻰ ﺋﯩﺸﻼرﻧﻰ ﺋﯧﺘﯩﺒﺎرﺳﯩﺰ
ﻗﺎﻟﺪۇرﻣﺎﺳﻠﯩﻘﯩﻤﯩﺰ ،ﭼﻮﻗﯘم ﺗﯚۋەﻧﺪﯨﻜﻰ ﺷﻪرﺗﻠﻪرﮔﻪ رﯨﯫﻳﻪ ﻗﯩﻠﯩﺸﯩﻤﯩﺰ
ﻻزﯨﻢ .
.1ﭘﺎﻳﺪﯨﻼﻧﻤﺎﻗﭽﻰ ﺑﻮﻟﻐﺎن ﻣﯘﺷﺮﯨﻚ ﺋﺎدەم ﻛﻪم ﺗﯧﭙﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎن
ﺋﯩﺨﺘﯩﺴﺎس ﺋﯩﮕﯩﺴﻰ ﺑﻮﻟﯘپ ،ﺋﯘﻧﯩﯔ ﻗﯩﻼﻻﻳﺪﯨﻐﺎن ﻳﺎﻛﻰ
ﺑﯩﺠﯩﺮەﻟﻪﻳﺪﯨﻐﺎﻧﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﻗﯩﻼﻟﯩﻐﯘدەك ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎن ﺗﯧﭙﯩﻠﻤﯩﺴﺎ .
.2ﺷﯘ ﺳﺎﮬﻪدە ﺋﺎﻻﮬﯩﺪە ﻣﺎﮬﺎرەت ﺋﯩﮕﯩﺴﻰ ﺑﻮﻟﺴﺎ ،ﻣﻮل ﺗﻪﺟﺮﯨﺒﯩﺴﻰ
151

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر

ﮬﯩﺠﺮﯨﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘرﻏﯘﻏﺎن ﮬﻪرﯨﻜﻪت

دەرﺳﻠﯩﻜﻰ

ﺑﻮﻟﺴﺎ.
.3ﺋﻪﺳﻜﻪر ﻳﺎﻛﻰ ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎﻧﻼر ﺑﯩﻠﻪن ﺋﯘرۇش ﻗﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎن ﻳﺎﻛﻰ
ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎﻧﻼر ﺑﯩﻠﻪن ﺑﯩﻠﻪﻧﻜﻰ ﺋﯘرۇﺷﺘﺎ ﺋﯚز ﻗﻮﺷﯘﻧﯩﻐﺎ ﻳﺎردەم ﺑﯩﺮﯨﺪﯨﻐﺎن
دۈﺷﻤﻪن ﺗﻪرەﭘﺘﻪ ﺗﯘرﯨﺪﯨﻐﺎن ﺋﺎدەم ﺑﻮﻟﻤﯩﺴﺎ .
.4ﺗﻪﺟﺮﯨﺒﯩﺪﯨﻦ ﺋﯚﺗﻜﻪن ،ﺋﯩﺸﻪﻧﭽﻠﯩﻚ ،ﻛﯚﯕﯜﻟﻨﻰ ﺧﺎﺗﯩﺮﺟﻪم
ﻗﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎن ﺑﻮﻟﯘﺷﻰ ﻛﯧﺮەك .ﭼﯜﻧﻜﻰ ﻗﻮرﻗﯘﻧﭽﺎق ،ﻣﻪﺧﭙﯩﻴﻪﺗﭽﯩﻠﯩﻜﻨﻰ
ﺋﯧﭽﯩﭗ ﻗﻮﻳﯘش ﺋﯧﮭﺘﯩﻤﺎﻟﻰ ﺑﻮﻟﻐﺎن ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎﻧﻨﯩﻤﯘ ﺑﯘ ﺳﺎﮬﻪدە
ﺋﯩﺸﻠﯩﺘﯩﺸﻜﻪ ﺑﻮﻟﻤﺎﻳﺪۇ .ﻛﺎﭘﯩﺮﺋﯩﺸﻪﻧﻤﻪﺳﻠﯩﻜﻜﻪ ،ﺑﯘﻧﺪاق ۋەزﯨﭙﯩﻠﻪر
ﺗﺎﭘﺸﯘرۇﻟﻤﺎﺳﻠﯩﻘﻘﺎ ﺋﻪڭ ﻻﻳﯩﻘﺘﯘر .
.5ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎﻧﻼرﻏﺎ ﻗﺎرﯨﺘﺎ ﻛﯚزﻗﺎرﺷﻰ ﻳﺎﺧﺸﻰ ﺑﻮﻟﯘش ﻻزﯨﻢ .
ﮬﻪﻣﻤﯩﮕﻪ ﺋﯧﻨﯩﻘﻜﻰ ،ﺋﻪﻳﻨﻰ ﭼﺎﻏﺪا رەﺳﯘﻟﯩﻠﻼ ﺳﻪﻟﻠﻪﻟﻼﮬﯘ ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﻰ
ۋەﺳﺴﻪﻟﻠﻪم ﮬﯩﺠﺮەت ﻳﯜرۈﺷﯩﺪە ﻗﯘرەﻳﺸﻠﻪرﻧﯩﯔ ﺋﯩﺰ ﻗﻮﻏﻼپ
ﺗﯘﺗﯘۋﯦﻠﯩﺸﻰ ﻳﺎﻛﻰ ﺑﺎﺷﻘﺎ ﺋﯩﺸﻼرﻧﯩﯔ ﻳﯜز ﺑﯩﺮﯨﺸﯩﻨﯩﯔ ﺋﺎﻟﺪﯨﻨﻰ ﺋﯧﻠﯩﺶ
ﺋﯜﭼﯜن ﺗﺎﻣﺎﻣﻪن ﻣﻪﺧﭙﯩﻲ ،ﺋﻮﯕﻐﯘل – دوﯕﻐﯘل ،ﻛﯩﺸﯩﻠﻪر ﻣﯧﯖﯩﭗ
ﺋﺎدەﺗﻠﻪﻧﻤﯩﮕﻪن ﺋﺎرﻗﺎ ﻳﻮﻟﻼردﯨﻦ ﻣﯧﯖﯩﺸﻨﻰ ﻗﺎرار ﻗﯩﻠﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ﺋﯜﭼﯜن
ﻣﯘﻧﺪاق ﻣﻪﺧﭙﯩﻲ ﻳﻮﻟﻼرﻧﻰ ﺑﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻧﻼر ﻧﺎﮬﺎﻳﯩﺘﻰ ﺋﺎز ﮬﻪﺗﺘﺎ ﻳﻮق
دﯨﻴﻪرﻟﯩﻚ ﺋﯩﺪى .ﻣﻪزﻛﯘر ﻣﯘﺷﺮﯨﻚ ﺋﺎدەم ﺋﺎﺑﺪۇﻟﻼ ﺋﯘرەﻳﯩﻘﯩﺖ ﺋﻪﻧﻪ
ﺷﯘ ﻛﻪم ﺗﯧﭙﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎن ﺋﯩﺨﺘﯩﺴﺎس ﺋﯩﮕﯩﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺑﻮﻟﯘپ ،ﻳﻮﻗﺎردا
ﺳﯚزﻟﻪپ ﺋﯚﺗﻜﻪن ﺷﻪرﺗﻠﻪر ﺋﯘﻧﯩﯖﺪا ﺗﯧﭙﯩﻠﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ﺋﯜﭼﯜن ﮬﯩﺠﺮەت
ﺳﻪﭘﯩﺮﯨﺪە ﻳﻮل ﺑﺎﺷﻠﯩﺸﻰ ﺋﯩﺨﺘﯩﻴﺎر ﻗﯩﻠﯩﻨﺪى .ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر
ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﯩﺴﺴﺎﻻﻣﻨﯩﯔ ﮬﯩﺠﺮﯨﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘرﻏﯘﻏﺎن ﺑﯘ دەرﺳﻠﯩﻚ ﻛﺎﭘﯩﺮﻻر
ﺑﯩﻠﻪن ﺑﻮﻟﻐﺎن ﺗﯜرﻟﯜك ﺋﺎﻻﻗﯩﮕﻪ ﻧﻪق ﺋﯩﺸﺎرەﺗﻠﻪر ﻗﯩﻠﯩﭗ ﺋﯚﺗﻜﻪن .
ﺗﯚۋەﻧﺪە ﺋﯘﻧﻰ ﺑﺎﻳﺎن ﻗﯩﻠﯩﭗ ﺋﯚﺗﯩﻤﯩﺰ .
.1ﻛﺎﭘﯩﺮﻻرﻧﻰ ﺋﯚزﯨﮕﻪ ﺑﺎﺷﭙﺎﻧﺎھ ﻗﯩﻠﯩﺶ ،دوﺳﺘﻠﯩﺸﯩﺶ – ﻛﻪﺳﻜﯩﻦ
152

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر

ﮬﯩﺠﺮﯨﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘرﻏﯘﻏﺎن ﮬﻪرﯨﻜﻪت

دەرﺳﻠﯩﻜﻰ

ﭼﻪﻛﻠﻪﻧﮕﻪن ۋە ﺋﯧﻨﯩﻖ ﮬﺎرام ﻗﯩﻠﯩﻨﻐﺎن ﺋﯩﺸﺘﯘر .اﻟﻠﻪﺗﻪﺋﺎﻻ ﻣﯘﻧﺪاق
دەﻳﺪۇ » :ﺋﻰ ﻣﯚﻣﯩﻨﻠﻪر ،ﻳﻪﮬﯘدﯨﻲ ۋە ﻧﺎﺳﺎراﻻرﻧﻰ دوﺳﺖ ﺗﯘﺗﻤﺎﯕﻼر ،
ﺋﯘﻻر ﺑﯩﺮ-ﺑﯩﺮﯨﻨﻰ دوﺳﺖ ﺗﯘﺗﯩﺪۇ .ﺳﯩﻠﻪردﯨﻦ ﻛﯩﻤﻜﻰ ﺋﯘﻻرﻧﻰ دوﺳﺖ
ﺗﯘﺗﯩﺪﯨﻜﻪن ،ﺋﯘﻣﯘ ﺋﻪﻧﻪ ﺷﯘﻻردﯨﻦ ﺳﺎﻧﯩﻠﯩﺪۇ ،اﻟﻠﻪ زاﻟﯩﻢ ﻗﻪۋﯨﻤﻨﻰ
ﮬﻪﻗﯩﻘﻪﺗﻪن دوﺳﺖ ﺗﯘﺗﻤﺎﻳﺪۇ » « .ﺋﻰ ﻣﯚﻣﯩﻨﻠﻪر ﺳﯩﻠﻪردﯨﻦ
ﺋﯩﻠﮕﯩﺮى ﻛﯩﺘﺎب ﺑﯩﺮﯨﻠﮕﻪﻧﻠﻪر )ﻳﻪﻧﻰ ﻳﻪﮬﯘدﯨﻲ ۋە ﻧﺎﺳﺎراﻻر(دﯨﻦ
دﯨﻨﯩﯖﻼرﻧﻰ ﻣﻪﺳﺨﯩﺮە ۋە ﺋﻮﻳﯘﻧﭽﯘق ﻗﯩﻠﻐﺎﻧﻼرﻧﻰ دوﺳﺖ ﻗﯩﻠﯩﯟاﻟﻤﺎﯕﻼر.
ﺋﻪﮔﻪر )ﮬﻪﻗﯩﻘﻰ ( ﻣﯚﻣﯩﻦ ﺑﻮﻟﺴﺎﯕﻼر ،اﻟﻠﻪدﯨﻦ ﻗﻮرﻗﯘﯕﻼر« .
) .5ﺳﯜرە .51ﺋﺎﻳﻪﺗﺘﯩﻦ .57ﺋﺎﻳﻪﺗﻜﯩﭽﻪ (
.2ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎﻧﻼر ﺑﯩﻠﻪن ﺟﻪڭ ﻗﯩﻠﻤﺎﻳﺪﯨﻐﺎن ، ،ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎﻧﻼرﻏﺎ ﺗﻪﺳﻠﯩﻢ
ﺑﻮﻟﻐﺎن ،ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎﻧﻼرﻧﯩﯔ دۈﺷﻤﻪﻧﻠﯩﺮﯨﮕﻪ ﻳﺎردەﻣﻠﻪﺷﻤﻪﻳﺪﯨﻐﺎن
ﻛﺎﭘﯩﺮﻻرﻏﺎ ﺧﻪﻳﺮى – ﺋﯧﮭﺴﺎن ﻗﯩﻠﯩﺸﻘﺎ ﺑﻮﻟﯩﺪۇ .ﺑﯘﮬﻪﻗﺘﻪ اﻟﻠﻪﺗﻪﺋﺎﻻ
ﻣﯘﻧﺪاق دەﻳﺪۇ »:ﻛﺎﭘﯩﺮﻻردﯨﻦ ﺳﯩﻠﻪر ﺑﯩﻠﻪن ﺋﯘرۇش ﻗﯩﻠﻤﯩﻐﺎن ۋە
ﺳﯩﻠﻪرﻧﻰ ﻳﯘرﺗﯘﯕﻼردﯨﻦ ﮬﻪﻳﺪەپ ﭼﯩﻘﺎرﻣﯩﻐﺎﻧﻼرﻏﺎ ﻛﻪﻟﺴﻪك ،اﻟﻠﻪ
ﺋﯘﻻرﻏﺎ ﻳﺎﺧﺸﯩﻠﯩﻖ ﻗﯩﻠﯩﺸﯩﯖﻼردﯨﻦ ،ﺋﯘﻻرﻏﺎ ﺋﺎدﯨﻞ ﺑﻮﻟﯘﺷﯘﯕﻼردﯨﻦ
ﺗﻮﺳﻤﺎﻳﺪۇ .ﺷﯜﺑﮭﯩﺴﯩﺰﻛﻰ اﻟﻠﻪ ﺋﺎدﯨﻠﻼرﻧﻰ دوﺳﺖ ﺗﯘﺗﯩﺪۇ« .
) .60ﺳﯜرە .8ﺋﺎﻳﻪت ( ﺋﻪﻣﻤﺎ ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎﻧﻼر ﺑﯩﻠﻪن ﺟﻪڭ ﻗﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻧﻼرﻏﺎ
ﻣﯘﻧﯘ ﺋﺎﻻﻗﻪ ﺑﯩﻜﯩﺘﯩﻠﯩﺪۇ » :اﻟﻠﻪ دﯨﻦ ﺋﯜﭼﯜن ﺳﯩﻠﻪر ﺑﯩﻠﻪن ﺋﯘرۇﺷﻘﺎن
،ﺳﯩﻠﻪرﻧﻰ ﻳﯘرﺗﯘﯕﻼردﯨﻦ ﮬﻪﻳﺪەپ ﭼﯩﻘﺎرﻏﺎن ۋە ﺳﯩﻠﻪرﻧﻰ ﮬﻪﻳﺪەپ
ﭼﯩﻘﯩﺮﯨﺸﻘﺎ ﻳﺎردەﻣﻠﻪﺷﻜﻪﻧﻠﻪرﻧﻰ دوﺳﺖ ﺗﯘﺗﯘﺷﯘﯕﻼردﯨﻦ ﺳﯩﻠﻪرﻧﻰ
ﺗﻮﺳﯩﺪۇ .ﻛﯩﻤﻜﻰ ﺋﯘﻻرﻧﻰ دوﺳﺖ ﺗﯘﺗﯩﺪﯨﻜﻪن ،ﺋﯘﻻر زاﻟﯩﻤﻼردۇر « .
) .60ﺳﯜرە .9ﺋﺎﻳﻪت (
.3ﻣﯘﺷﯩﺮﯨﻜﻼردﯨﻦ ﻳﺎردەم ﺳﻮراش ،ﻗﻪﺗﺌﻰ ﭼﻪﻛﻠﻪﻧﮕﻪن ،ﻛﻪﺳﻜﯩﻦ
ﮬﺎرام ﻗﯩﻠﯩﻨﻐﺎن ﺋﯩﺶ ﺑﯘﻟﯘپ اﻟﻠﻪدﯨﻦ ﻏﻪﻳﺮﯨﺪﯨﻦ ﻳﺎردەم ﺳﻮراش
153

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر

ﮬﯩﺠﺮﯨﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘرﻏﯘﻏﺎن ﮬﻪرﯨﻜﻪت

دەرﺳﻠﯩﻜﻰ

دﯨﻤﻪك ﺷﯩﺮﯨﻚ ﻛﻪﻟﺘﯜرۈش دﯨﻤﻪﻛﺘﯘر .ﻣﯚﻣﯩﻨﻠﻪرﻧﯩﯔ ﺋﺎﻧﯩﺴﻰ ﺋﺎﺋﯩﺸﻪ
رەزﯨﻴﻪﻟﻼﮬﯘ ﺋﻪﻧﮭﺎﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﯩﺴﺴﺎﻻﻣﺪﯨﻦ رﯨﯟاﻳﻪت ﻗﯩﻠﻐﺎن ﻣﯘﻧﯘ
ﮬﻪدﯨﺲ ﺑﯘ ﻧﻮﻗﺘﯩﻨﻰ ﺋﯧﻨﯩﻖ ﺑﺎﻳﺎن ﻗﯩﻠﯩﺪۇ » :رەﺳﯘﻟﯩﻠﻼھ ﺳﻪﻟﻠﻪﻟﻼﮬﯘ
ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﻰ ۋەﺳﺴﻪﻟﻠﻪم ﺑﻪدرى ﻏﺎزﯨﺘﯩﻐﺎ ﺋﺎﺗﻠﯩﻨﯩﭗ ›ﺑﻪﮬﺮەﺗﯘل ۋەﺑﺮە‹)ﺟﺎي
ﻧﺎﻣﻰ (دﯨﮕﻪن ﺟﺎﻳﻐﺎ ﻳﻪﺗﻜﻪﻧﺪە ،ﻛﯩﺸﯩﻠﻪر ﺋﺎﻻﮬﯩﺪە ﺑﺎﺗﯘر ،ﺋﯘرۇش
ﻣﺎﮬﺎرﯨﺘﻰ ﭘﻪۋﻗﯘﻟﯫددە ﻳﯘﻗﯩﺮى ،دەپ ﺗﻮﻧﯘﺷﺘﯘرﻏﺎن ﻣﻪدﯨﻨﻪ
ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎﻧﻠﯩﺮﯨﻐﺎ ﺋﺎﻻﮬﯩﺪە ﭼﯜﺷﻪﻧﭽﻪ ﺑﻪرﮔﻪن ﺑﯩﺮ ﻣﯘﺷﺮﯨﻚ ﺋﺎدەم ﺑﯩﻠﻪن
ﺋﯘﭼﺮﯨﺸﯩﺪۇ .ﻣﯘﺷﺮﯨﻚ ﺋﺎدەم - :ﺋﻰ رەﺳﯘﻟﯩﻠﻼھ ،ﻣﻪن ﺳﯩﻠﯩﮕﻪ
ﺋﻪﮔﯩﺸﯩﭗ ﺟﻪڭ ﻗﯩﻠﻐﯩﻠﻰ ﻛﻪﻟﺪﯨﻢ .ﺳﯩﻠﯩﻨﯩﯔ ﺳﻪﭘﻠﯩﺮﯨﺪە دۈﺷﻤﻪﻧﮕﻪ
ﻗﺎرﺷﻰ ﺟﻪڭ ﻗﯩﻠﯩﻤﻪن - ،دەﻳﺪۇ .ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﯩﺴﺴﺎﻻم ﺋﯘﻧﯩﯖﺪﯨﻦ
- ،ﺳﻪن اﻟﻠﻪﻏﺎ ۋە ﺋﯘﻧﯩﯔ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﯩﺮﯨﮕﻪ ﺋﯩﺸﯩﻨﻪﻣﺴﻪن ؟ -دەپ
ﺳﻮراﻳﺪۇ .ﻣﯘﺷﺮﯨﻚ ﺋﺎدەم - ،ﻳﺎق ،ﺋﯩﺸﻪﻧﻤﻪﻳﻤﻪن ! – دەپ ﺟﺎۋاب
ﺑﯩﺮﯨﺪۇ .ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﯩﺴﺴﺎﻻم - :ﻗﺎﻳﺘﯩﭗ ﻛﻪﺗﻜﯩﻦ ، ،ﻣﻪن
ﻣﯘﺷﺮﯨﻚ ﺋﺎدەﻣﺪﯨﻦ ﮬﻪرﮔﯩﺰ ﻳﺎردەم ﺳﻮرﯨﻤﺎﻳﻤﻪن -،دەﻳﺪۇ .ﺋﺎﺋﯩﺸﻪ

ﺋﯧﻴﺘﯩﺪۇ :ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﯩﺴﺴﺎﻻم داۋاﻣﻠﯩﻖ ﺋﯩﻠﮕﯩﺮﯨﻠﻪپ ›
ﺑﻪﻳﺪا‹دﯨﮕﻪن ﻳﻪرﮔﻪ ﻛﻪﻟﮕﻪﻧﺪە ﮬﯧﻠﯩﻘﻰ ﺋﺎدەم ﻳﻪﻧﻪ ﺋﯘﭼﺮﯨﺸﯩﭗ ،
ﺋﯚزﯨﻨﯩﯔ ﺗﻪﻟﯩﭙﯩﻨﻰ ﺋﯧﻴﺘﯩﺪۇ .ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﯩﺴﺴﺎﻻم ﺋﯘﻧﯩﯖﺪﯨﻦ
ﻳﻮﻗﺎرﻗﻰ ﺳﻮﺋﺎﻟﻨﻰ ﻗﺎﻳﺘﺎ ﺳﻮراپ -» :ﺳﻪن اﻟﻠﻪﻏﺎ ۋە ﺋﯘﻧﯩﯔ
ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﯩﺮﯨﮕﻪ ﺋﯩﺸﯩﻨﻪﻣﺴﻪن؟«دەﻳﺪۇ .ﺋﯘ ﺋﺎدەم - » :ﮬﻪﺋﻪ
ﺋﯩﺸﯩﻨﯩﻤﻪن « .دەﻳﺪۇ .ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﯩﺴﺴﺎﻻم » :ﺋﯘﻧﺪاﻗﺘﺎ ﺑﯩﺰ
ﺑﯩﻠﻪن ﻳﯜرﮔﯩﻦ « .دەﻳﺪۇ) .ﺳﻪﮬﯩﮭﯘل ﻣﯘﺳﻠﯩﻢ (
154

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر

ﮬﯩﺠﺮﯨﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘرﻏﯘﻏﺎن ﮬﻪرﯨﻜﻪت

دەرﺳﻠﯩﻜﻰ

ﺋﯩﻤﺎم ﺋﻪﮬﻤﻪد رەﮬﻤﯩﮭﯘﻟﻼ ﺋﺎﺑﺪۇراﮬﻤﺎن ﺋﯩﺒﻨﻰ ﮬﻪﺑﯩﺐ
رەزﯨﻴﻪﻟﻼﮬﯘ ﺋﻪﻧﮭﯘ دﯨﻦ رﯨﯟاﻳﻪت ﻗﯩﻠﯩﺪۇ .ﺋﺎﺑﺪۇراﮬﻤﺎن ﻣﯘﻧﺪاق
دەﻳﺪۇ » :رەﺳﯘﻟﯩﻠﻼﺳﻪﻟﻠﻪﻟﻼﮬﯘ ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﻰ ۋەﺳﺴﻪﻟﻠﻪم ﻏﺎزاﺗﻘﺎ
ﺋﺎﺗﻼﻧﻤﺎﻗﭽﻰ ﺑﻮﻟﻐﯩﻨﯩﺪا ،ﻣﻪن ﻗﻪۋﻣﯩﻢ ﺋﯩﭽﯩﺪﯨﻦ ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎن ﺑﻮﻟﻤﯩﻐﺎن
ﺑﯩﺮ ﺋﺎدەم ﺑﯩﻠﻪن ﺋﯘﻧﯩﯔ ﻳﯧﻨﯩﻐﺎ ﻛﻪﻟﺪۇق ۋە :ﻗﻪۋﻣﯩﻤﯩﺰ ﻗﺎﺗﻨﺎﺷﻘﺎن
ﺟﻪﯕﻠﻪرﮔﻪ ﺋﯘﻻر ﺑﯩﻠﻪن ﺑﯩﺮﮔﻪ ﻗﺎﺗﻨﺎﺷﻤﺎي ﺗﯘرﯨﯟﯦﻠﯩﺸﺘﯩﻦ ﻧﻮﻣﯘس
ﻗﯩﻠﯩﻤﯩﺰ ،ﺑﯩﺰﻧﯩﻤﯘ ﻗﺎﺗﻨﺎﺷﺘﯘرﻏﺎن ﺑﻮﻟﺴﺎڭ - ،دﯨﺪۇق .ﺋﯘ -:ﺳﯩﻠﻪر
ﺋﯩﻜﻜﯩﯖﻼر ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎن ﺑﻮﻟﺪۇﯕﻼرﻣﯘ ؟ -دﯨﺪى .ﺑﯩﺰ - :ﻳﺎق - ،
دﯨﺪۇق .ﺋﯘ - :ﺑﯩﺰ ﻣﯘﺷﺮﯨﻜﻼرﻏﺎ ﻗﺎرﺷﻰ ﻣﯘﺷﺮﯨﻜﻼردﯨﻦ ﻳﺎردەم
ﺳﻮرﯨﻤﺎﻳﻤﯩﺰ - ،دﯨﺪى .ﺑﯩﺰ دەرﮬﺎل ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎن ﺑﻮﻟﯘپ ،ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺑﯩﻠﻪن
ﺑﯩﻠﻠﻪ ﺟﻪﯕﮕﻪ ﻗﺎﺗﻨﺎﺷﺘﯘق ) «.ﻣﯘﺳﻨﻪد (
ﺋﯩﺒﻨﻰ ﻣﯘﻧﺰﯨﺮ » ﻳﻮﻗﺎرﻗﻰ دەﻟﯩﻞ – ﺋﯩﺴﭙﺎﺗﻼردﯨﻦ ﺑﺎﺷﻘﯩﻤﯘ
ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﯩﺴﺴﺎﻻﻣﻨﯩﯔ ﻣﯘﺷﺮﯨﻜﻼردﯨﻦ ﻳﺎردەم ﺳﻮرﯨﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻰ
ﮬﻪﻗﻘﯩﺪە ﺑﯩﺮەر ﻧﻪرﺳﻪ ﺋﯘﭼﺮاﺗﻤﯩﺪۇق ،ﻳﺎردەم ﺳﻮرﯨﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ﻣﻪﻟﯘم
ﺋﻪﻣﻪس « .دەﻳﺪۇ.
ﺋﺎﮔﺎﮬﻼﻧﺪۇرۇش
ﻣﯘﺷﺮﯨﻜﻼرﻏﺎ ﻗﺎرﺷﻰ ﻣﯘﺷﺮﯨﻜﻼردﯨﻦ ﻳﺎردەم ﺳﻮراش ﺷﻪرﯨﯭﺗﺘﻪ
ﻣﻪﻧﺌﯩﻲ ﻗﯩﻠﯩﻨﻐﺎن ﺋﯩﺶ ﺑﻮﻟﺴﺎ ،ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎﻧﻼرﻏﺎ ﻗﺎرﺷﻰ ﻣﯘﺷﺮﯨﻜﻼردﯨﻦ
ﻳﺎردەم ﺳﻮراش ﺗﯧﺨﯩﻤﯘ ﻗﺎﺗﺘﯩﻖ ﻣﻪﻧﺌﯩﻲ ﻗﯩﻠﯩﻨﯩﺪۇ ،ﺑﻪﻟﻜﻰ ﻗﺎﺗﺘﯩﻖ
ﮬﺎراﻣﺪۇر .
) » ﺗﯩﻨﭽﻠﯩﻖ ﻳﻮﻟﻰ « .4ﺗﻮم .49ﺑﻪت (
.4ﻣﯘﺷﺮﯨﻜﻼرﻧﻰ ﻳﺎﻟﻼپ ﺋﯩﺸﻠﯩﺘﯩﺶ ﻳﻮﻗﺎردا ﺗﯩﻠﻐﺎ ﺋﯧﻠﯩﭗ ﺋﯚﺗﻜﻪن
ﺷﻪرﺗﻠﻪر ﺑﻮﻳﯩﭽﻪ ﺑﻮﻟﺴﺎ ﻣﯘﺑﺎﮬﺘﯘر.
ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر
ﻳﻮﻗﺎردا ﺗﯩﻠﻐﺎ ﺋﯧﻠﯩﭗ ﺋﯚﺗﻜﻪن ﮬﻪدﯨﺲ
155

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر

ﮬﯩﺠﺮﯨﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘرﻏﯘﻏﺎن ﮬﻪرﯨﻜﻪت

دەرﺳﻠﯩﻜﻰ

ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﯩﺴﺴﺎﻻﻣﻨﯩﯔ ﺋﺎﺷﯘﻧﺪاق ﻗﯩﻠﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻨﻰ ﺋﯘﻗﺘﯘرﯨﺪۇ .ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر
ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﯩﺴﺴﺎﻻﻣﻨﯩﯔ » ﺋﺎﺑﺪۇﻟﻼ ﺋﯩﺒﻨﻰ ﺋﯘرەﻳﯩﻘﯩﺖ « دﯨﮕﻪن ﻣﯘﺷﺮﯨﻚ
ﺋﺎدەﻣﻨﻰ ﻳﺎﻟﻼپ ﺋﯩﺸﻠﻪﺗﻜﻪﻧﻠﯩﻜﻰ ،ﮬﯩﺠﺮەت ﺳﻪﭘﯩﺮﯨﺪە ﺋﯘﻧﯩﯖﺪﯨﻦ
ﭘﺎﻳﺪﯨﻼﻧﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ﻧﺎﮬﺎﻳﯩﺘﻰ ﻛﺎﺗﺘﺎ دەرﺳﻠﯩﻚ ﺳﺎﻧﯩﻠﯩﭗ ،ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎﻧﻼر
ﺋﯜﭼﯜن ﻧﺎﮬﺎﻳﯩﺘﻰ ﻛﻪڭ ﻣﻪرﯨﭙﻪت ﺋﻮﭘﯘﻗﻰ ﺋﯧﭽﯩﭗ ﺑﯩﺮﯨﺪۇ .
ﻣﯘﺷﺮﯨﻜﻼردﯨﻦ ﻗﺎﻳﺴﻰ ﻧﻪرﺳﯩﻠﻪردە ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﯩﻨﯩﺶ ﺗﯜرﻟﯩﺮﯨﮕﻪ ﻗﺎرﯨﺘﺎ
داﻏﺪام ﻳﻮل ﺋﯧﭽﯩﭗ ﺑﯩﺮﯨﺪۇ .ﭘﺎﻳﺪﯨﻼﻧﻤﺎﻗﭽﻰ ﺑﻮﻟﻐﺎن ﻣﻪﻧﺒﻪ ﻗﺎﻧﺪاق
ﺑﻮﻟﺴﯘن ،ﺋﻪﻗﯩﺪﯨﮕﻪ زﯨﻴﺎن ﺳﺎﻟﯩﺪﯨﻐﺎن ﻳﺎﻛﻰ دﯨﻨﺪﯨﻦ
ﭼﯧﻜﯩﻨﺪۈرﯨﺪﯨﻐﺎن ﺑﻮﻟﻤﺎﺳﻠﯩﻘﻰ ﻛﯧﺮەك .ﻧﺎۋادا ﺋﯘﻧﺪاق ﻳﺎﻛﻰ ﻣﯘﻧﺪاق

ﺋﻪﮬﯟال ﻛﯚرۈﻟﺴﻪ ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﯩﻨﯩﺸﻘﺎ ﻗﻪﺗﺌﯩﻲ ﺑﻮﻟﻤﺎﻳﺪۇ » .ﮬﯧﻜﻤﻪت –
ﻣﯚﻣﯩﻨﻨﯩﯔ ﻳﻮﻗﯩﺘﯩﭗ ﻗﻮﻳﻐﺎن ﻧﻪرﺳﯩﺴﯩﺪۇر ،ﺋﯘﻧﻰ ﻗﻪﻳﻪردﯨﻦ ﺑﻮﻟﺴﯘن
ﺋﯩﺰدەپ ﺗﯧﭙﯩﺸﻰ ﻛﯧﺮەك ) « .ﮬﻪدﯨﺲ(
ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯘ دەرس ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎﻧﻼرﻧﯩﯔ ﺗﻪﺑﯩﯭﺗﻨﻰ ﮔﯜﻟﻠﻪﻧﺪۈرۈش ۋە
ﻣﯘﺷﯘ ﺟﻪرﻳﺎﻧﺪا ﻣﻪﻧﭙﻪﺋﻪﺗﻠﯩﻨﯩﺶ ﺋﯜﭼﯜن ﻣﯘﺷﺮﯨﻜﻼرﻧﯩﯔ
ﺋﯩﺠﺎدﯨﻴﻪﺗﻠﯩﺮى ،ﺋﯩﻠﻤﯩﻲ ﻛﻪﺷﭙﯩﻴﺎﺗﻠﯩﺮى ،ﺳﺎﻧﺎﺋﻪﺗﻠﯩﺮى ۋە ﺋﯩﺨﺘﯩﺮا
ﻗﯩﻠﻐﺎن ﻧﻪرﺳﯩﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﯩﻨﯩﺸﻘﺎ ﺋﯩﺸﯩﻚ ﺋﯧﭽﯩﭗ ﺑﯩﺮﯨﺪۇ .ﺑﯘﻧﺪاق
ﮬﺎﻟﻪﺗﺘﻪ ﺋﯩﺠﺎد ﻗﯩﻠﻐﺎن ﻳﺎﻛﻰ ﻛﻪﺷﯩﭗ ﻗﯩﻠﻐﺎن ﻳﺎﻛﻰ ﻳﺎﺳﺎپ ﭼﯩﻘﻘﺎن
ﻛﯩﺸﯩﻨﯩﯔ ﻛﯩﻤﻠﯩﻜﻰ ﻣﻮﮬﯩﻢ ﺋﻪﻣﻪس .ﭼﯜﻧﻜﻰ ﻛﯩﺸﯩﻠﻪر ﺋﯧﻴﺘﻘﺎﻧﺪەك :
ﺋﯩﻠﯩﻤﻨﯩﯔ ﺟﯩﻨﺴﯩﻲ ،ﻣﯩﻠﻠﯩﺘﻰ ،ۋەﺗﯩﻨﻰ ﺑﻮﻟﻤﺎﻳﺪۇ .
ﻟﯧﻜﯩﻦ ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﯩﻨﯩﺶ – ﺋﻪﻗﯩﺪﯨﮕﻪ زﯨﻴﺎن ﺳﺎﻟﯩﺪﯨﻐﺎن ،دﯨﻨﻰ
ﺟﻪﮬﻪﺗﺘﯩﻦ ﭼﯧﻜﯩﻨﺪۈرﯨﺪﯨﻐﺎن ،ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎﻧﻼرﻧﻰ ﻣﯘﺷﯘ ﺳﺎﮬﻪﻟﻪردە
ﺋﯜﺳﺘﯜﻧﻠﯜك ﻗﺎزﯨﻨﯩﺸﺘﯩﻦ ﺗﻮﺧﺘﯩﺘﯩﭗ ﻗﻮﻳﻤﺎﻳﺪﯨﻐﺎن ﺑﻮﻟﯘﺷﻰ ﺷﻪرت.
ﺋﯩﻤﺎم ﺗﯩﺮﻣﯩﺰى ﺋﻪﺑﯘ ﺳﻪﺋﻠﻪﺑﻪ ﺧﻪﺷﻪﻧﯩﻲ رەزﯨﻴﻪﻟﻼﮬﯘ ﺋﻪﻧﮭﯘدﯨﻦ
156

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر

ﮬﯩﺠﺮﯨﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘرﻏﯘﻏﺎن ﮬﻪرﯨﻜﻪت

دەرﺳﻠﯩﻜﻰ

ﻣﯘﻧﺪاق رﯨﯟاﻳﻪت ﻗﯩﻠﯩﺪۇ .ﺋﻪﺑﯘ ﺳﻪﺋﻠﻪﺑﻪ ﺋﯧﻴﺘﯩﺪۇ :ﻣﻪن رەﺳﯘﻟﯩﻠﻼ
ﺳﻪﻟﻠﻪﻟﻼﮬﯘﺋﻪﻟﻪﻳﮭﻰ ۋەﺳﺴﻪﻟﻠﻪﻣﻨﯩﯔ ﻳﯧﻨﯩﻐﺎ ﻛﻪﻟﮕﯩﻨﯩﻤﺪە ،ﺋﯘﻧﯩﯖﺪﯨﻦ

ﺋﺎﺗﻪﺷﭙﻪرەﺳﻠﻪرﻧﯩﯔ ﻗﺎزان – ﻗﯘﻣﯘﺷﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺋﯩﺸﻠﻪﺗﻜﯩﻠﻰ ﺑﻮﻟﯘش –
ﺑﻮﻟﻤﺎﺳﻠﯩﻘﻰ ﺗﻮﻏﺮﯨﺴﯩﺪا ﺳﻮﺋﺎل ﺳﻮراﻟﺪى .ﺋﯘ »:ﻗﺎزان – ﻗﻮﻣﯘﺷﻼرﻧﻰ
ﭘﺎﻛﯩﺰە ﻳﯘﻳﯘﯕﻼر ،ﺋﺎﻧﺪﯨﻦ ﻗﺎﻳﻨﯩﺘﯩﭗ ﻳﻪﯕﻼر« .دﯨﺪى.
ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩﺮ رﯨﯟاﻳﻪﺗﺘﻪ ﺋﻪﺑﯘ ﺳﻪﺋﻠﻪﺑﻪ ﺋﯧﻴﺘﯩﺪۇ :ﻣﻪن رەﺳﯘﻟﯩﻠﻼ
ﺳﻪﻟﻠﻪﻟﻼﮬﯘﺋﻪﻟﻪﻳﮭﻰ ۋەﺳﺴﻪﻟﻠﻪﻣﻨﯩﯔ ﻳﯧﻨﯩﻐﺎ ﻛﻪﻟﮕﯩﻨﯩﻤﺪە ،ﺋﯘﻧﯩﯖﺪﯨﻦ
» ﺋﻰ رەﺳﯘﻟﯩﻠﻼ ﺑﯩﺰ ﺋﻪﮬﻠﻰ ﻛﯩﺘﺎﺑﺘﯩﻦ ﺑﻮﻟﻐﺎن ﺑﯩﺮ ﻗﻪۋم ﺑﯩﻠﻪن ﺑﯩﺮﮔﻪ
ﺋﻮﻟﺘﯘراﻗﻼﺷﻘﺎن ،ﺑﯩﺰ ﺋﯘﻻرﻧﯩﯔ ﻗﺎﭼﺎ – ﻗﯘﭼﯩﻠﯩﺮﯨﺪا ﺗﺎﻣﺎق ﻳﯧﺴﻪك
ﺑﻮﻻﻣﺪۇ ؟ « دەپ ﺳﻮرﯨﺪﯨﻢ .ﺋﯘ » :ﺋﻪﮔﻪر ﺋﺎﺷﯘ ﻗﺎﭼﯩﻼردﯨﻦ ﺑﺎﺷﻘﺎ
ﻗﺎﭼﺎ ﺗﺎﭘﺎﻟﻤﯩﺴﺎﯕﻼر ،ﭘﺎﻛﯩﺰە ﻳﯘﻳﯘۋﯦﺘﯩﭗ ،ﺋﺎﻧﺪﯨﻦ ﻳﻪپ ﺋﯩﭽﯩﯖﻼر«.
دﯨﺪى).ﺗﯩﺮﻣﯩﺰى رﯨﯟاﻳﯩﺘﻰ (
ﻣﺎﻧﺎ ﺑﯘ ﺷﻪرﺗﻠﻪرﮔﻪ ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎن ﺋﻪﻣﻪس ﺋﺎدەﻣﻠﻪر ﺋﺎدەﻣﻠﻪر ﺑﯩﻠﻪن
ﺗﯩﺠﺎرەت ﻣﯘﺋﺎﻣﯩﻠﯩﻠﯩﺮى ،ﻣﺎددﯨﻲ ﺋﺎﻟﻤﺎﺷﺘﯘرۇش ، ،ﺗﯧﺨﻨﯩﻜﺎ ۋە ﺑﺎﺷﻘﺎ
ﺋﺎﻟﻤﺎﺷﺘﯘرۇﺷﻼر ﻗﯩﻴﺎس ﻗﯩﻠﯩﻨﯩﺪۇ .ﻟﯧﻜﯩﻦ ﺋﯩﺘﯩﻘﺎد ،ﭘﯩﻜﯩﺮ ،ﺋﻪﻗﯩﺪە ،
ﻣﻪدەﻧﯩﻴﻪت ﺟﻪﮬﻪﺗﺘﯩﻜﻰ ﺋﯩﺸﻼردا ﺋﺎﻟﻤﺎﺷﺘﯘرۇش ﻗﻪﺗﺌﯩﻲ ،ﻛﻪﺳﻜﯩﻦ
ﮬﺎراﻣﺪۇر.
ﻣﯘﺷﯘ ﺗﯩﻤﯩﺪﯨﻦ ﻣﻪﻟﯘم ﺑﻮﻟﻐﯩﻨﻰ – ﻣﯘﺷﺮﯨﻜﻨﯩﯔ

ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎﻧﻐﺎ

ﻧﯩﺴﺒﻪﺗﻪن ﻣﯘﺗﻠﻪق ﺋﯜﺳﺘﯜﻧﻠﯜﻛﻰ ،ﮬﻮﻗﯘﻗﻰ ،رەﮬﺒﻪرﻟﯩﻜﻰ ﺑﻮﻟﻤﺎﺳﻠﯩﻘﻰ
ﺑﻪﻟﻜﻰ ﮬﻮﻗﯘق ،ﺑﯘﻳﺮۇق ۋە ﭼﻪﻛﻠﻪش ،ﺑﺎﺷﻼش ۋە ﺋﺎﺧﯩﺮﻻﺷﺘﯘرۇش
ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎﻧﻨﯩﯔ ﻗﻮﻟﯩﺪا ﺑﻮﻟﯘش ﻻزﯨﻢ .
157

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر

ﮬﯩﺠﺮﯨﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘرﻏﯘﻏﺎن ﮬﻪرﯨﻜﻪت

دەرﺳﻠﯩﻜﻰ

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر ﺳﻪﻟﻠﻪﻟﻼﮬﯘ ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﻰ ۋەﺳﺴﻪﻟﻠﻪﻣﻨﯩﯔ ﻗﯩﻠﻤﯩﺸﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ

ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎﻧﻼر ﺋﺎﺟﯩﺰ ﮬﺎﻟﻪﺗﺘﯩﻜﻰ ۋاﻗﯩﺘﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻤﯘ ﺑﯘ ﮬﯚﻛﯜم ﺋﯚز –
ﺋﯚزﯨﺪﯨﻦ ﺋﻮﭘﯯﭼﯘق ۋە ﻳﺎرﻗﯩﻦ ﮬﺎﻟﻪﺗﺘﻪ ﻧﺎﻣﺎﻳﻪن ﺑﻮﻟﯘپ ﺗﯘرﯨﺪۇ .
ﺷﯘﯕﺎ ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎﻧﻼر ﻛﯜﭼﻠﯜك ﮬﺎﻟﻪﺗﺘﻪ ﺑﯘ ﮬﯚﻛﯜﻣﮕﻪ ﺋﻪﻣﻪل ﻗﯩﻠﯩﺶ
ﺗﯧﺨﯩﻤﯘ ﻣﻮﮬﯩﻢ ﮬﯚﻛﯜﻣﺪۇر.

158

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر

ﮬﯩﺠﺮﯨﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘرﻏﯘﻏﺎن ﮬﻪرﯨﻜﻪت

دەرﺳﻠﯩﻜﻰ

.19دەرس ﺑﺎﺷﻘﯩﻼرﻏﺎ ﺗﯘﺗﯘﺷﻘﺎ
ﺗﯩﮕﯩﺸﻠﯩﻚ ﻣﻪﻳﺪاﻧﯩﻤﯩﺰ
ﻣﻪﻟﯘم ﺑﻮﻟﺴﯘﻧﻜﻰ ،ﺋﯩﺴﻼﻣﯩﻲ دەۋەت ﻣﻪﻳﺪاﻧﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻜﻰ
ﺋﻪزﯨﻤﻪﺗﻠﯩﺮﯨﻤﯩﺰﻧﯩﯔ ﻧﻪزﯨﺮﯨﺪە ﭘﯜﺗﯜن دۇﻧﻴﺎ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻠﯩﺮى ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎن
ﻳﺎﻛﻰ ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎن ﺋﻪﻣﻪس دەپ ﺋﯩﻜﻜﯩﮕﻪ ﺋﺎﻳﺮﯨﻠﯩﺪۇ .ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎن
ﺋﻪﻣﻪﺳﻠﻪرﮔﻪ ﻧﯩﺴﺒﻪﺗﻪن ﻳﻮﻗﺎردﯨﻜﻰ دەرﺳﻠﻪردە ﺋﯧﻨﯩﻖ ﺑﺎﻳﺎن ﻗﯩﻠﯩﭗ
ﺋﯚﺗﻜﯩﻨﯩﻤﯩﺰدەك ﺷﻪرﯨﯭت ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﯩﻤﯩﻠﯩﺮى ﺋﯩﭽﯩﺪە ﺋﯩﻨﺴﺎب ﺑﯩﻠﻪن
ﻣﯘﺋﺎﻣﯩﻠﻪ ﻗﯩﻠﯩﻨﯩﺪۇ .
ﺋﻪﻣﻤﺎ ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎﻧﻐﺎ ﻛﻪﻟﺴﻪك (1) :ﺋﯘﻻر ﺳﺎﻏﻼم ﺑﻮﻟﻐﺎن ﺋﯩﺴﻼﻣﯩﻲ
ﻳﯜزﻟﯩﻨﯩﺸﺘﻪ ﺋﯧﻐﯩﺮ ﻣﻪﺳﯱﻟﯩﻴﻪﺗﻨﻰ ﻛﯚﺗﯜرۈپ ﻣﺎﯕﯩﺪۇ .ﺑﯘ ﺗﯜردﯨﻜﻰ
ﻛﯩﺸﯩﻠﻪر ﺗﻮﻏﺮا ﺋﺎڭ ۋە ﭼﯜﺷﻪﻧﭽﻪ ،ﺑﯩﻠﯩﺸﻠﻪرﮔﻪ ﺋﯧﺮﯨﺸﻜﻪن ﺑﻮﻟﯩﺪۇ .
ﺋﯘ ﮔﻪپ – ﺳﯚزﻟﯩﺮى ۋە ﺋﻪﻣﯩﻠﯩﻲ ﮬﻪرﯨﻜﻪﺗﻠﯩﺮى ﺑﯩﻠﻪن اﻟﻠﻪ ﺗﻪرەﭘﻜﻪ
ﭼﺎﻗﯩﺮﯨﺪۇ ۋە ﺋﯩﺴﻼﻣﯩﻲ ﮬﻪرﯨﻜﻪت ﺳﯧﭙﯩﮕﻪ ﺋﯚزﯨﻨﻰ ﺑﯧﻐﯩﺸﻼﻳﺪۇ.
ﻣﺎﻧﺎ ﺑﯘ ﺗﯜردﯨﻜﻰ

ﻛﯩﺸﯩﻠﻪر – ﺋﯩﺴﻼﻣﯩﻲ دەۋەﺗﻨﻰ ﮬﻪﻗﯩﻘﯩﻲ

ﺋﯚزﻟﻪﺷﺘﯜرﮔﻪن ﻛﯩﺸﯩﻠﻪر ﺑﻮﻟﯘپ ،ﺋﯩﺴﻼﻣﯩﻲ ﮬﻪرﯨﻜﻪﺗﻨﯩﯔ ﺗﺎﻳﺎﻧﯩﭻ
ﺑﺎزﯨﻠﯩﺮى ﺑﻮﻻﻻﻳﺪۇ .
)(2ﺑﯘ ﺗﯜردﯨﻜﻰ ﻛﯩﺸﯩﻠﻪر ﺋﯩﺴﻼﻣﯩﻲ ﻳﯜزﻟﯩﻨﯩﺸﺘﻪ ﻣﻪﺳﯱﻟﯩﻴﻪﺗﻨﻰ
ﻛﯚﺗﯜرۈپ ﻣﺎﯕﯩﺪۇﻳﯘ ،دﯨﻨﻐﺎ ﺑﻮﻟﻐﺎن ﭼﯜﺷﻪﻧﭽﯩﺴﻰ ﺗﺎزا ﺳﺎﻏﻼم ﺋﻪﻣﻪس ،
ﺋﯩﺴﻼﻣﻨﻰ ﺋﻮﻣﯘﻣﯩﻲ ﺟﻪﮬﻪﺗﺘﯩﻦ ﭼﯜﺷﯩﻨﯩﺸﻰ ﻳﯧﺘﻪرﻟﯩﻚ ﺋﻪﻣﻪس .ﺑﯘ
ﺗﯜردﯨﻜﻰ ﻛﯩﺸﯩﻠﻪر ﺑﯩﻠﻪن ﺑﻮﻟﻐﺎن ﻣﯘﺋﺎﻣﯩﻠﻪ :ﺋﯘﻻرﻏﺎ ﺳﺎﻏﻼم ﻳﻮل ،
ﺳﺎﻏﻼم ﺋﯘﺳﻠﯘب ،ﺋﻪﺗﺮاﭘﻠﯩﻖ ﭼﯜﺷﻪﻧﭽﻪ )ﺑﯩﺮﯨﺶ( ﺷﻪﺧﯩﺴﻠﻪر ﻳﺎﻛﻰ
159

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر

ﮬﯩﺠﺮﯨﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘرﻏﯘﻏﺎن ﮬﻪرﯨﻜﻪت

دەرﺳﻠﯩﻜﻰ

ﭘﯩﻜﯩﺮﻟﻪرﻧﻰ ﺋﻮﭘﺮاﺗﺴﯩﻴﻪ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﻛﯚرﻣﻪﺳﺘﯩﻦ ﺋﻪﮔﯩﺸﯩﺸﻜﻪ ﺗﯩﮕﯩﺸﻠﯩﻚ
ﺑﻮﻟﻐﺎﻧﻼرﻏﺎ ﺋﻪﮔﯩﺸﯩﺶ ،ﻗﺎﺗﺘﯩﻖ ﺑﺎﻳﺎن ﻗﯩﻠﯩﺶ ﺑﯩﻠﻪن ﺧﻪﻳﺮﯨﻴﻪت ۋە ۋە
ﺋﯩﺴﻼﮬﺎت ﺑﺎرﻟﯩﻜﻰ ﺋﯩﺸﻼردا ﻳﺎردەﻣﻠﯩﺸﯩﺶ ،ﮬﻪﻣﻜﺎرﻟﯩﺸﯩﺶ ﻻزﯨﻢ .
) (3ﺑﯘ ﺗﯜردﯨﻜﻰ ﻛﯩﺸﯩﻠﻪر ﺋﯩﺴﻼﻣﯩﻲ ﻳﯜزﻟﯩﻨﯩﺸﻠﻪرﻧﻰ ﺑﺎﺷﻼپ
ﻣﺎﯕﻤﺎﻳﺪۇ ،ﺑﻪﻟﻜﻰ ﺑﺎﺷﻘﺎ ﻳﯜزﻟﯩﻨﯩﺸﻠﻪرﻧﻰ ﺋﯧﻠﯩﭗ ﻣﺎﯕﯩﺪۇ .ﺑﻪزﯨﺪە
ﺋﯩﺴﻼﻣﯩﻲ ﻳﯜزﻟﯩﻨﯩﺸﻠﻪرﻧﻰ دۈﺷﻤﻪن ﺗﯘﺗﯩﺪۇ ۋە ﺑﻪزﯨﺪە ﺋﯘﻧﺪاق ﺋﻪﻣﻪس.
ﺑﯘ ﺗﯜردﯨﻜﻰ ﻛﯩﺸﯩﻠﻪرﮔﻪ ﺗﯘﺗﯩﺪﯨﻐﺎن ﻣﯘﺋﺎﻣﯩﻠﻪ :ﺑﯘﻻرﻏﺎ
ﺋﯧﮭﺘﯩﻴﺎﺗﭽﺎﻧﻠﯩﻖ ﺑﯩﻠﻪن ﺋﯜﻣﯩﺪۋار ﮬﺎﻟﺪا ﺋﺎﻳﺮﯨﻢ ﻣﯘﺋﺎﻣﯩﻠﻪ ﻗﯩﻠﯩﺶ
ﻛﯧﺮەك .
ﺋﯩﻜﻜﯩﻨﭽﻰ ﺗﯜردﯨﻜﻰ ﻛﯩﺸﯩﻠﻪرﮔﻪ ﻗﺎرﯨﺘﺎ :ﺋﯩﺴﻼﻣﯩﻲ ﻛﯜرﻧﯜﺷﻠﻪرﻧﻰ
ﺋﻮﭼﯘق ﺑﺎﻳﺎن ﻗﯩﻠﯩﺶ ،ﺋﯘﻻر ۋە دەۋەت ﺋﯜﭼﯜن ﻳﺎﺧﺸﻰ ﻧﻪﺗﯩﺠﯩﻠﻪرﻧﻰ
ﻗﻮﻟﻐﺎ ﻛﻪﻟﺘﯜرۈش ﺋﯜﻣﯩﺪﯨﺪە ﻣﯘﺋﺎﻣﯩﻠﻪ ﻗﯩﻠﯩﺸﻤﯩﺰ ﺗﻪﻛﯩﺘﻠﯩﻨﯩﺪۇ.
ﺋﯜﭼﯩﻨﭽﻰ ﺗﯜردﯨﻜﻰ ﻛﯩﺸﯩﻠﻪرﻧﻰ ﺋﺎﺧﯩﺮﻗﻰ ﭼﻪك ﻗﯩﻠﯩﭗ
ﺗﺎﺷﻠﯩﯟﯦﺘﯩﺸﻜﻪ ﺑﻮﻟﻤﺎﻳﺪۇ .ﭼﯜﻧﻜﻰ دەۋەت ﻧﯩﯔ دۈﺷﻤﻪﻧﻠﯩﺮى ۋە
دەۋەﺗﻜﻪ ﺗﻮﺳﻘﯘﻧﻠﯘق ﻗﯩﻠﻐﯘﭼﯩﻼر ﻧﯩﯔ ﮬﻪﻣﻤﯩﺴﯩﻨﯩﯔ ﭘﯩﺸﺎﻧﯩﺴﯩﮕﻪ
ﻣﻪﯕﮕﯜ دەۋەت ۋە دەۋەت ﺳﺎﮬﯩﺒﻠﯩﺮﯨﻐﺎ دۈﺷﻤﻪﻧﻠﯩﻚ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﭘﯜﺗﯜﻟﮕﻪن
ﺋﻪﻣﻪس .ﺑﺎرﭼﻪ ﺋﻪﻳﯩﺐ – ﻧﻮﻗﺴﺎﻧﻼردﯨﻦ ﭘﺎك ﺑﻮﻟﻐﺎن اﻟﻠﻪ ﻗﻪﻟﺒﻠﻪرﻧﻰ
ﺋﯚزﮔﻪرﺗﯩﭗ ﺗﯘرﻏﯘﭼﯩﺪۇر.
ﺷﯘﯕﺎ رﯦﯫﻟﻠﯩﻘﯩﻤﯩﺰدا ﮬﯧﺴﺎﺑﺎﺗﯩﻤﯩﺰ ۋە ﺋﯘﻻر ﺑﯩﻠﻪن ﺑﻮﻟﻐﺎن
ﻣﯘﺋﺎﻣﯩﻠﯩﻤﯩﺰدە اﻟﻠﻪﻧﯩﯔ ﮬﻪﻗﯩﻘﻪﺗﻪن ﻗﻪﻟﺒﻠﻪرﻧﻰ ﺋﯚزﮔﻪرﺗﯩﭗ
ﺗﯘرﯨﺪﯨﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ،دەۋەﺗﻜﻪ ﺑﻮﻟﻐﺎن دۈﺷﻤﻪﻧﻠﯩﻜﻨﻰ دەۋەﺗﻨﻰ ﺳﯚﻳﯩﺪﯨﻐﺎن
ﻛﯜﭼﻠﯜك ﻳﺎردەﻣﭽﯩﮕﻪ ،ﺋﻪﻗﻪﻟﻠﯩﻴﺴﻰ ﮬﯧﭻ ﺑﻮﻟﻤﯩﻐﺎﻧﺪا دەۋەت
ﻳﺎردەﻣﭽﯩﺴﻰ ﺑﻮﻟﻤﯩﺴﯩﻤﯘ ،دەۋەت ۋە دەۋەﺗﭽﯩﻠﻪرﻧﻰ ﮬﻮﺟﯘم ﻧﯩﺸﺎﻧﻰ
ﻗﯩﻠﻤﺎﻳﺪﯨﻐﺎن ﮬﺎﻟﻪﺗﻜﻪ ﻳﯚﺗﻜﻪپ ﻗﻮﻳﯩﺪﯨﻐﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻨﯩﻤﯘ ﻧﻪزەردﯨﻦ ﺳﺎﻗﯩﺖ
160

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر

ﮬﯩﺠﺮﯨﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘرﻏﯘﻏﺎن ﮬﻪرﯨﻜﻪت

دەرﺳﻠﯩﻜﻰ

ﻗﯩﻠﯩﯟەﺗﻤﻪﺳﻠﯩﻜﯩﻤﯩﺰ ﻻزﯨﻢ .
ﻣﺎﻧﺎﺑﯘ ﺑﯩﺰدﯨﻦ اﻟﻠﻪﻧﯩﯔ رەﮬﻤﯩﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯜﻣﯩﺪ ﺋﯜزﻣﻪﺳﻠﯩﻚ ،
ﺋﯩﺴﻼﻣﯩﻲ ﮬﻪرﯨﻜﻪت رەﮬﺒﻪرﻟﯩﺮى ﻳﺎﺧﺸﯩﻠﯩﻖ ﺋﯜﻣﯩﺪ ﻗﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎن
ﻛﯩﺸﯩﻠﻪر ﺋﺎﻟﺪﯨﺪا ﻳﻮﻟﻼرﻧﻰ ﺋﯧﺘﯩﯟەﺗﻤﻪﺳﻠﯩﻜﯩﻤﯩﺰﻧﻰ ﺗﻪﻟﻪپ ﻗﯩﻠﯩﺪۇ.
ﺋﻪۋۋﯨﻠﯩﺪە اﻟﻠﻪﻧﯩﯔ ﭘﻪزﻟﻰ – ﻣﻪرﮬﻪﻣﯩﺘﯩﮕﻪ ﻳﯧﺮاق ﺋﻪﻣﻪﺳﻜﻰ ،ﻣﺎﻧﺎ
ﭘﯩﺮﺋﻪۋﻧﻨﯩﯔ ﺳﯧﮭﯩﺮﮔﻪرﻟﯩﺮى ﺑﯩﺮﻛﯜﻧﻨﯩﯔ ﺋﻪﺗﺘﯩﮕﯩﻨﻰ ﻣﯘﺳﺎ
ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﯩﺴﺴﺎﻻﻣﻨﯩﯔ دۈﺷﻤﻪﻧﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺑﻮﻟﻐﺎن ﻛﺎﭘﯩﺮﻻر ﺋﯩﺪى .ﭘﯩﺮﺋﻪۋن
ﺋﯘﻻرﻏﺎ دۈﺷﻤﻪﻧﻠﯩﻜﯩﻨﻰ ﺗﯧﺨﯩﻤﯘ ﺋﺎﺷﯘرۇش ﺋﯜﭼﯜن ﺋﯘﻻرﻏﺎ ﺋﯧﻴﺘﺘﻰ» :
ﺋﯘﻻر ﺋﯧﻴﺘﺘﻰ ،ﺑﯘ ﺋﯩﻜﻜﯩﺴﻰ راﺳﺘﯩﻨﻼ ﺳﯧﮭﯩﺮﮔﻪر ﺑﻮﻟﯘپ ،ﺳﯧﮭﯩﺮ ﺑﯩﻠﻪن
ﺳﯩﻠﻪرﻧﻰ زﯦﻤﯩﻨﯩﯖﻼردﯨﻦ ﭼﯩﻘﯩﺮﯨﯟەﺗﻤﻪﻛﭽﻰ ۋە ﺗﻮﻏﺮا دﯨﻨﯩﯖﻼرﻧﻰ
ﻳﻮﻗﺎﺗﻤﺎﻗﭽﻰ .ﮬﯩﻴﻠﻪﯕﻼرﻧﯩﯔ ﮬﻪﻣﻤﯩﺴﯩﻨﻰ ﺟﻪﻣﻠﻪﯕﻼر ) ﻳﻪﻧﻰ ﭘﯜﺗﯜن
ﭼﺎرە – ﺗﻪدﺑﯩﺮﯨﯖﻼرﻧﻰ ﺑﯩﺮ ﻧﻮﻗﺘﯩﻐﺎ ﻳﯩﻐﯩﭗ ،ﺑﯩﺮ ﻳﺎﻗﯩﺪﯨﻦ ﺑﺎش
ﭼﯩﻘﯩﺮﯨﯖﻼر ( .ﺋﺎﻧﺪﯨﻦ )ﻗﺎرﯨﻐﯘﭼﯩﻼرﻏﺎ ﮬﻪﻳﯟەﺗﻠﯩﻚ ﻛﯚرۈﻧﯜش ﺋﯜﭼﯜن
ﻣﻪﻳﺪاﻧﻐﺎ (ﺳﻪپ ﺗﺎرﺗﯩﭗ ﻛﯧﻠﯩﯖﻼر .ﺑﯜﮔﯜن ﺋﯜﺳﺘﯜﻧﻠﯜك ﻗﺎزاﻧﻐﺎن ﺋﺎدەم
راﺳﺘﯩﻨﻼ ﻣﻪﻗﺴﻪﺗﻜﻪ ﺋﯧﺮﯨﺸﯩﺪۇ.20 ) « .ﺳﯜرە .64-63ﺋﺎﻳﻪﺗﻠﻪر (
ﺋﯘﻻرﻧﯩﯔ دۈﺷﻤﻪﻧﻠﯩﻜﯩﮕﻪ ﺟﺎۋاﺑﻪن » :ﺋﯘﻻر ﺋﯧﻴﺘﺘﻰ - :ﺋﻰ ﻣﯘﺳﺎ
) ﮬﺎﺳﺎﯕﻨﻰ ( ﺳﻪن ﺋﺎۋۋال ﺗﺎﺷﻼﻣﺴﻪن ﻳﺎﻛﻰ ) ﺋﺎرﻏﺎﻣﭽﺎ ،
ﮬﺎﺳﯩﻠﯩﺮﯨﻤﯩﺰﻧﻰ ( ﺑﯩﺰ ﺋﺎۋۋال ﺗﺎﺷﻼﻣﺪۇق ؟ « ) .20ﺳﯜرە
.65ﺋﺎﻳﻪت (ﺋﻪﺗﺘﯩﮕﯩﻨﻰ ﻛﺎﭘﯩﺮ ﺗﯘرﻏﺎن ﻣﺎﻧﺎ ﺑﯘ ﺳﯧﮭﺮﯨﮕﻪرﻟﻪر ﻣﻪﻟﯘم
ﻛﯩﻴﯩﻦ ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎن ﺑﻮﻟﯘﺷﺘﻰ » .ﺷﯘﻧﯩﯔ ﺑﯩﻠﻪن
ۋاﻗﯩﺘﺘﯩﻦ
ﺳﯧﮭﺮﯨﮕﻪرﻟﻪر) ﺳﻪﺟﺪە ﻗﯩﻠﻐﺎن ﮬﺎﻟﺪا ﻳﯩﻘﯩﻠﯩﭗ(- ،ﮬﺎرۇن ﺑﯩﻠﻪن
ﻣﯘﺳﺎﻧﯩﯔ رەﺑﺒﯩﮕﻪ ﺋﯩﻤﺎن ﺋﯧﻴﺘﺘﯘق - ،دﯨﻴﯩﺸﺘﻰ.20) « .ﺳﯜرە
.70ﺋﺎﻳﻪت ( ﺋﯘﻻر ﭘﯩﺮﺋﻪۋﻧﻨﯩﯔ ﻗﺎﺗﺘﯩﻖ ﺋﺎزاب ۋە ﺟﺎزاﻻرﻧﻰ ﻗﯩﻐﺎن
161

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر

ﮬﯩﺠﺮﯨﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘرﻏﯘﻏﺎن ﮬﻪرﯨﻜﻪت

دەرﺳﻠﯩﻜﻰ

ﺗﻪﮬﺪﯨﺖ ﺋﺎﻟﺪﯨﺪا ﮔﯩﮕﺎﻧﯩﺖ ﺗﺎﻏﺪەك ﺗﯘردى » .ﻣﻪن ﭼﻮﻗﯘم
ﺳﯩﻠﻪرﻧﯩﯔ ﻗﻮﻟﻠﯩﺮﯨﯖﻼرﻧﻰ ،ﭘﯘﺗﻠﯩﺮﯨﯖﻼرﻧﻰ ﺋﻮڭ ،ﭼﻪپ ﻗﯩﻠﯩﭗ ) ﻳﻪﻧﻰ
ﺋﻮڭ ﻗﻮل ﺑﯩﻠﻪن ﺳﻮل ﭘﯘﺗﯘﯕﻼرﻧﻰ ،ﺋﻮڭ ﭘﯘﺗﯘﯕﻼر ﺑﯩﻠﻪن ﺳﻮل
ﻗﻮﻟﯘﯕﻼرﻧﻰ ( ﻛﯧﺴﯩﭗ ﺗﺎﺷﻼﻳﻤﻪن .ﺳﯩﻠﻪرﻧﻰ ﭼﻮﻗﯘم ﺧﻮرﻣﺎ
دەرەﺧﻠﯩﺮﯨﮕﻪ ﺋﺎﺳﯩﻤﻪن .ﺳﯩﻠﻪر ﻗﺎﻳﺴﯩﻤﯩﺰﻧﯩﯔ ) ﻳﻪﻧﻰ ﻣﯩﻨﯩﯔ ﻳﺎﻛﻰ
ﻣﯘﺳﺎﻧﯩﯔ ﭘﻪرۋەردﯨﮕﺎرﯨﻨﯩﯔ ( ﺋﺎزاﺑﯩﻨﯩﯔ ﺋﻪڭ ﻗﺎﺗﺘﯩﻖ ۋە ﺋﯘزۇن
ﺋﯩﻜﻪﻧﻠﯩﻜﯩﻨﻰ ﺑﯩﻠﯩﺴﯩﻠﻪر.20)« .ﺳﯜرە .71ﺋﺎﻳﻪت ( ﺋﯘﻻر ﭘﯩﺮﺋﻪۋﻧﻨﯩﯔ
ﺟﺎزاﺳﯩﺪﯨﻦ ﻗﻮرﻗﯘپ ﻛﻪﺗﻤﻪﺳﺘﯩﻦ ،ﺑﻪﻟﻜﻰ ﮬﻪق ﺋﯜﺳﺘﯩﺪﯨﻜﻰ ﺑﺎﺗﯘر
ﭘﯩﺪاﺋﯩﻴﻼر ﺑﻮﻟﯘپ ﻛﻪﺗﺘﻰ » .ﺋﯘﻻر ﺋﯧﻴﺘﺘﻰ :ﺳﯧﻨﻰ )ﻳﻪﻧﻰ ﺳﺎﯕﺎ
ﺋﻪﮔﯩﺸﯩﺸﻨﻰ ( ﺋﯩﺨﺘﯩﻴﺎر ﻗﯩﻠﯩﭗ ﺑﯩﺰﮔﻪ ﻛﻪﻟﮕﻪن ) ﻣﯘﺳﺎﻧﯩﯔ
راﺳﺘﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﻛﯚرﺳﯩﺘﯩﺪﯨﻐﺎن ( روﺷﻪن دەﻟﯩﻠﻠﻪرﻧﻰ ۋە ﺑﯩﺰﻧﻰ ﻳﺎرﺗﻘﺎن
اﻟﻠﻪﻧﻰ ﮬﻪرﮔﯩﺰ ﺗﺎﺷﻠﯩﻤﺎﻳﻤﯩﺰ ) .ﺑﯩﺰﻧﯩﯔ ﮬﻪﻗﻘﯩﻤﯩﺰدە ( ﻧﯩﻤﯩﻨﻰ ﮬﯚﻛﯜم
ﻗﯩﻠﺴﺎڭ ،ﺷﯘﻧﻰ ﮬﯚﻛﯜم ﻗﯩﻠﻐﯩﻦ .ﺳﯩﻨﯩﯔ ﮬﯚﻛﯜﻣﯩﯔ ﭘﻪﻗﻪت
ﺑﯘدۇﻧﻴﺎدﯨﻼ ﺋﯚﺗﯩﺪۇ.20)« .ﺳﯜرە .72ﺋﺎﻳﻪت (
ﺑﯘ ﻛﯩﺸﯩﻠﻪر ﺑﺎﻳﺮام ﻛﯜﻧﯩﻨﯩﯔ ﺋﺎﺧﯩﺮﯨﺪا ﭘﻪﻗﻪت ﻣﯘﺳﺎ ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﯩﺴﺴﺎﻻم
ۋە ﺋﯘﻧﯩﯔ دەۋﯨﺘﯩﻨﯩﯔ ﺋﻪﮔﻪﺷﻜﯜﭼﯩﻠﯩﺮﯨﻼ ﺑﻮﻟﻤﺎﺳﺘﯩﻦ ،ﺑﻪﻟﻜﻰ
ﺋﻪﺗﺘﯩﯩﮕﯩﻨﻰ ﻛﺎﭘﯩﺮ ﺋﯩﺪى .ﻛﻪﭼﻠﯩﻜﻰ ﻣﯘﺳﺎ ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﯩﺴﺴﺎﻻم ﺑﯩﻠﻪن
ﺑﯩﻠﻠﻪ ﺋﺎﺷﯘ دﯨﻨﻨﯩﯔ دەۋەﺗﭽﯩﻠﯩﺮﯨﮕﻪ ﺋﺎﻳﻼﻧﺪى .ﺗﯚۋەﻧﺪﯨﻜﻰ ﺋﺎﻳﻪﺗﺘﻪ
ﺋﯘﻻرﻧﯩﯔ اﻟﻠﻪ ﺗﻪرەﭘﻜﻪ دەۋەت ﻗﯩﻠﯩﭗ ،ﻧﯩﻤﻪ دﯨﮕﻪﻧﻠﯩﻜﯩﮕﻪ ﻗﯘﻻق
ﺳﯧﻠﯩﯔ » .ﺑﯩﺰﻧﯩﯔ ﺧﺎﺗﺎﻟﯩﻘﻠﯩﺮﯨﻤﯩﺰﻧﻰ ،ﺳﯧﻨﯩﯔ ﻣﻪﺟﺒﯘرﻟﯩﺸﯩﯔ
ﺑﯩﻠﻪن ﺳﯧﮭﯩﺮ ﻛﯚرﺳﻪﺗﻜﻪﻧﻠﯩﻜﯩﻤﯩﺰدﯨﻦ ﺋﯩﺒﺎرەت ﮔﯘﻧﺎﮬﯩﻤﯩﺰﻧﻰ
ﻣﻪﻏﭙﯩﺮەت ﻗﯩﻠﺴﯘن دەپ ،ﺑﯩﺰ ﮬﻪﻗﯩﻘﻪﺗﻪن ﭘﻪرۋەردﯨﮕﺎرﯨﻤﯩﺰﻏﺎ ﺋﯩﻤﺎن
ﺋﯧﻴﺘﺘﯘق .اﻟﻠﻪﻧﯩﯔ ) ﺳﺎۋاﺑﻰ ﺳﯧﻨﯩﯔ ﻣﯘﻛﺎﭘﺎﺗﯩﯖﺪﯨﻦ ( ﺋﺎرﺗﯘﻗﺘﯘر.
اﻟﻠﻪﻧﯩﯔ ) ﺋﺎزاﺑﻰ ﺳﯧﻨﯩﯔ ﺟﺎزاﻳﯩﯖﺪﯨﻦ داﺋﯩﻤﯩﻴﺪۇر ،ﻛﯩﻤﻜﻰ ﮔﯘﻧﺎﮬﻜﺎر
ﮬﺎﻟﺪا اﻟﻠﻪﻏﺎ ﻣﯘﻻﻗﻪت ﺑﻮﻟﯩﺪﯨﻜﻪن ﺋﯘ ) اﻟﻠﻪﻧﯩﯔ دەرﮔﺎﮬﯩﺪا ( دوزاﺧﻘﺎ
162

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر

ﮬﯩﺠﺮﯨﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘرﻏﯘﻏﺎن ﮬﻪرﯨﻜﻪت

دەرﺳﻠﯩﻜﻰ

ﻛﯩﺮﯨﺪۇ .دوزاﺧﺘﺎ ﺋﯘ ﺋﯚﻟﻤﻪﻳﺪۇ ۋە ) ﺋﯘﺑﺪان ( ﻳﺎﺷﯩﻤﺎﻳﺪۇ .ﻛﯩﻤﻜﻰ
ﻣﯚﻣﯩﻦ ﺑﻮﻟﯘپ ﻳﺎﺧﺸﻰ ﺋﻪﻣﻪﻟﻠﻪرﻧﻰ ﻗﯩﻠﻐﺎن ﮬﺎﻟﺪا اﻟﻠﻪﻏﺎ ﻣﯘﻻﻗﺎت
ﺑﻮﻟﯩﺪﯨﻜﻪن ﺋﯘ ) اﻟﻠﻪﻧﯩﯔ دەرﮔﺎﮬﯩﺪا ( ﻳﻮﻗﯩﺮى دەرﯨﺠﯩﻠﻪرﮔﻪ
ﺋﯧﺮﯨﺸﯩﺪۇ .ﺋﯘ )دەرﯨﺠﯩﻠﻪر (داﺋﯩﻤﯩﻲ ﺗﯘراﻟﻐﯘ ﺑﻮﻟﻐﺎن ﺟﻪﻧﻨﻪﺗﻠﻪر
ﺑﻮﻟﯘپ ،ﺋﯘﻻرﻧﯩﯔ ﺋﺎﺳﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯚﺳﺘﻪﯕﻠﻪر ﺋﯧﻘﯩﭗ ﺗﯘرﯨﺪۇ .ﺋﯘﻳﻪرﻟﻪردە
ﺋﯘﻻر ﻣﻪﯕﮕﯜ ﻗﺎﻟﯩﺪۇ .ﺋﻪﻧﻪﺷﯘ ) ﻛﯘﭘﺮﯨﺪﯨﻦ ۋە ﮔﯘﻧﺎﮬﻼردﯨﻦ ( ﭘﺎك
ﺑﻮﻟﻐﺎن ﺋﺎدەﻣﻠﻪرﮔﻪ ﺑﯩﺮﯨﻠﯩﺪﯨﻐﺎن ﻣﯘﻛﺎﭘﺎﺗﺘﯘر.20) « .ﺳﯜرە
.76-75-74ﺋﺎﻳﻪﺗﻠﻪر (
ﻗﻪﻟﺒﻠﻪرﻧﻰ ﺋﺎﻟﻤﺎﺷﺘﯘرۇپ ﺗﯘرﻏﯘﭼﻰ ،ﻗﻪﻟﺒﻠﻪرﻧﻰ ﻳﺎراﺗﻘﯘﭼﻰ ،
ﻗﻪﻟﺒﻠﻪرﻧﯩﯔ ﺋﯩﮕﯩﺴﻰ ،ﻗﻪﻟﺒﻠﻪرﻧﻰ ﻳﯚﺗﻜﻪپ ﺗﯘرﻏﯘﭼﻰ اﻟﻠﻪ ﮬﻪﻗﯩﻘﻪﺗﻪن
ﺋﻪﻳﯩﺐ – ﻧﻮﻗﺴﺎﻧﺪﯨﻦ ﭘﺎﻛﺘﯘر .
ﺋﻪﻧﻪس رەزﯨﻴﻪﻟﻼﮬﯘ ﺋﻪﻧﮭﯘ ﮬﻪدﯨﺲ ﺑﺎﻳﺎن ﻗﯩﻠﯩﭗ ﻣﯘﻧﺪاق دەﻳﺪۇ :
» رەﺳﯘﻟﯩﻠﻼﺳﻪﻟﻠﻪﻟﻼﮬﯘ ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﻰ ۋەﺳﺴﻪﻟﻠﻪم - :ﺋﻰ ﻗﻪﻟﺒﻠﻪرﻧﻰ
ﻳﯚﺗﻜﻪپ ﺗﯘرﻏﯘﭼﻰ اﻟﻠﻪ ! ﻗﻪﻟﺒﯩﻤﻨﻰ دﯨﻨﯩﯔ ﺋﯜﺳﺘﯩﺪە ﻣﯘﺳﺘﻪﮬﻜﻪم
ﻗﯩﻠﻐﯩﻦ « .دﯨﮕﻪن دۇﺋﺎﻧﻰ ﻛﯚپ ﻗﯩﻼﺗﺘﻰ .ﻣﻪن » :ﺋﻰ اﻟﻠﻪﻧﯩﯔ
رەﺳﯘﻟﻰ ،ﺑﯩﺰ ﺳﯧﻨﯩﯔ اﻟﻠﻪﻧﯩﯔ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﯩﺮى ﺋﯩﻜﻪﻧﻠﯩﻜﯩﯖﮕﻪ ﺋﯩﺸﻪﻧﺪۇق
،ﺳﻪن ﺋﯧﻠﯩﭗ ﻛﻪﻟﮕﻪن ﻧﻪرﺳﯩﻠﻪرﮔﻪ ﮬﻪم ﺋﯩﺸﻪﻧﺪۇق .ﺳﻪن ﺑﯩﺰﮔﻪ
ﺑﯩﺮەر ﻧﻪرﺳﻪ ﺑﻮﻟﯘپ ﻗﯧﻠﯩﺸﺘﯩﻦ ﻗﻮرﻗﺎﻣﺴﻪن ؟ « دﯨﺪﯨﻢ .ﺋﯘ » :ﮬﻪﺋﻪ ،
ﮬﻪﻗﯩﻘﻪﺗﻪن ﻗﻪﻟﺒﻠﻪر اﻟﻠﻪﻧﯩﯔ ﺑﺎرﻣﺎﻗﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺋﯩﻜﻜﻰ ﺑﺎرﻣﺎق
ﺋﺎرﯨﺴﯩﺪﯨﺪۇر .ﺋﯘ ﻗﻪﻟﺒﻠﻪرﻧﻰ ﻗﺎﻧﺪاق ﺧﺎﻟﯩﺴﺎ ﺷﯘﻧﺪاق ﺋﯚرۈپ – ﭼﯚرۈپ
ﺗﯘرﯨﺪۇ « .دﯨﺪى ) .ﺗﯩﺮﻣﯩﺰى (
ﺷﯘﻧﯩﯔ ﺋﯜﭼﯜن ﮬﯧﭽﻜﯩﻢ ﺑﯩﺮەر ﺋﺎدەﻣﻨﯩﯔ داۋاﻣﻠﯩﻖ ﺋﻪﺳﻜﻰ ﺋﺎدەم
ﺑﻮﻟﯘﺷﻰ ﻳﺎﻛﻰ ﻳﺎﺧﺸﻰ ﺋﺎدەم ﺑﻮﻟﯘﺷﯩﻐﺎ ﮬﯚﻛﯜم ﻗﯩﻠﯩﺸﻘﺎ ﺋﺎﺟﯩﺰدۇر.
163

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر

ﮬﯩﺠﺮﯨﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘرﻏﯘﻏﺎن ﮬﻪرﯨﻜﻪت

دەرﺳﻠﯩﻜﻰ

ﭼﯜﻧﻜﻰ ﺋﯘ اﻟﻠﻪﻧﯩﯔ ﺋﯩﻼﮬﯩﻲ ﻗﯘدرﯨﺘﯩﺪﯨﻜﻰ ﺋﯩﺸﺘﯘر .ﺋﯩﺶ ﺋﻪﻧﻪ
ﺷﯘﻧﺪاق ﺑﻮﻟﻐﺎن ﺋﯩﻜﻪن ،ﻗﺎﻳﺴﻰ ﺑﯩﺮ ﻛﯩﺸﯩﻨﯩﯔ دەۋەت ﺋﺎرﻗﯩﻠﯩﻖ
ﻳﺎﺧﺸﻰ ﻣﻪﻧﭙﻪﺗﻠﻪرﮔﻪ ﺋﯧﺮﯨﺸﯩﺸﯩﻨﻰ ﻳﺎﻛﻰ دەۋەﺗﻨﯩﯔ ﺋﯘ ﻛﯩﺸﻰ ﺋﺎرﻗﯩﻠﯩﻖ
ﻳﺎﺧﺸﻰ ﻣﯘۋەﭘﭙﯩﻘﯩﻴﻪﺗﻠﻪرﮔﻪ ﺋﯧﺮﯨﺸﯩﺸﯩﺪﯨﻜﻰ ﺋﯜﻣﯩﺘﻨﻰ ﻳﻮق ﻗﯩﻠﯩﺸﻘﺎ
ﺋﺎﺳﺎﺳﯩﻤﯩﺰ ﻳﻮﻗﺘﯘر .ﺋﯜﺳﺘﯩﻤﯩﺰدﯨﻜﻰ ﭘﯜﺗﯜن ﻣﻪﺟﺒﯘرﯨﻴﻪﺗﻠﻪر ۋە
ﺳﯜرۈﺷﺘﯜرﯨﻠﯩﺪﯨﻐﺎن ﻧﻪرﺳﯩﻠﻪر ﺷﯘﻛﻰ ،ﺑﯩﺰ – ﺑﯩﺰدﯨﻦ ﺗﻪﻟﻪپ
ﻗﯩﻠﯩﻨﻐﺎن ﺑﯩﺰ ﻗﯩﻠﯩﺸﻘﺎ ﺗﯩﮕﯩﺸﻠﯩﻚ ﺋﯩﺸﻼرﻧﻰ ﺋﯩﺨﻼﺳﻤﻪﻧﻠﯩﻚ ،
ﺳﺎداﻗﻪﺗﻤﻪﻧﻠﯩﻚ ،ﭘﯘﺧﺘﯩﻠﯩﻖ ﺑﯩﻠﻪن ﺋﯩﺸﻠﻪﻳﻤﯩﺰ -ﻗﯩﻠﯩﻤﯩﺰ .ﻧﻪﺗﯩﺠﯩﻠﻪر،
ﺋﯩﺠﺎﺑﻪت ﻗﯩﻠﯩﻨﯩﺶ ۋاﻗﺘﻰ ،ﻗﻪﻟﺒﻠﻪرﻧﯩﯔ ﺋﯚزﮔﯩﺮﯨﺸﻰ ...ﻗﺎﺗﺎرﻟﯩﻘﻼرﻧﻰ
اﻟﻠﻪﻏﺎ ﺗﺎﭘﺸﯘرﯨﻤﯩﺰ .
ﻣﺎﻧﺎ ﺑﯘ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﯩﺴﺴﺎﻻﻣﻨﯩﯔ ﮬﯩﺠﺮەت دەرﺳﻠﯩﻜﯩﺪﯨﻜﻰ
ﺳﯘراﻗﻪ ﺋﯩﺒﻨﻰ ﻣﺎﻟﯩﻚ ﺑﯩﻠﻪن ﺋﻪﻣﯩﻠﯩﻲ ﺑﻮﻟﻐﺎن ﻛﺎﺗﺘﺎ ﺋﯩﺸﺘﯘر.
ﺳﯘراﻗﻪﻧﯩﯔ ﻗﯩﺴﺴﯩﺴﻰ ﮬﻪدﯨﺲ ﻛﯩﺘﺎﺑﻠﯩﺮى ۋە ﺗﻪرﺟﯩﻤﯩﮭﺎل
ﻛﯩﺘﺎﺑﻠﯩﺮﯨﺪا ﻧﺎﮬﺎﻳﯩﺘﻰ ﻣﻪﺷﮭﯘر ﺑﻮﻟﻐﺎن ﻗﯩﺴﺴﻪ .ﻣﻪﻟﯘﻣﻜﻰ ،ﺳﯘراﻗﻪﻧﯩﯔ
ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﯩﺴﺴﺎﻻﻣﻨﻰ ﻗﻮﻏﻼپ ﺋﺎرﻗﯩﺴﯩﺪﯨﻦ ﻳﯩﺘﯩﺸﯩﯟﯦﻠﯩﺸﻰ ،
ﺋﯘﻧﻰ
ﺋﯘﻧﻰ ﻛﯚزﻟﯩﮕﻪن ﻣﻪﻧﺰﯨﻠﮕﻪ ﻳﯩﺘﯩﭗ ﺑﯧﺮﯨﺸﺘﯩﻦ ﺑﯘرۇن
ﺋﯚﻟﺘﯜرﮔﯜﭼﯩﻠﻪرﮔﻪ ﻗﯘرەﻳﯩﺸﻠﻪر ﺑﯩﺮﯨﺪﯨﻐﺎن ﻛﺎﺗﺘﺎ ﻣﯘﻛﺎﭘﺎﺗﻘﺎ ﺋﯧﺮﯨﺸﯩﺶ
ﺋﯜﭼﯜن ﺋﯩﺪى.
ﻗﯩﺴﺴﻪدە ﺋﯘ ﻣﯘﻧﺪاق دەﻳﺪۇ» :ﻣﻪن ﺋﯘ ﺋﯩﻜﻜﯩﺴﯩﮕﻪ ﺷﯘﻧﭽﯩﻠﯩﻚ
ﻳﯧﻘﯩﻨﻼﺷﺘﯩﻤﻜﻰ ،رەﺳﯘﻟﯩﻠﻼ ﺳﻪﻟﻠﻪﻟﻼﮬﯘ ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﻰ ۋەﺳﺴﻪﻟﻠﻪﻣﻨﯩﯔ
ﻗﯩﺮاﺋﻪت ﻗﯩﻠﻐﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﺋﺎﯕﻠﯩﺪﯨﻢ .ﺋﯘ ﮬﯧﭻ ﻧﯩﻤﯩﮕﻪ ﻗﺎرﯨﻤﺎﻳﺘﺘﻰ،
ﺋﻪﺑﯘﺑﻪﻛﺮى ﺑﻮﻟﺴﺎ ﻛﯚپ ﻗﺎراﻳﺘﺘﻰ .ﺋﯧﺘﯩﻢ ﺋﯜرﻛﯜپ ﺗﯩﺰﯨﻐﯩﭽﻪ ﻗﯘﻣﻐﺎ
ﭘﯧﺘﯩﭗ ﻗﺎﻟﺪى .ﺋﻮﻗﺪﯨﻨﯩﻤﺪﯨﻦ ﺋﻮﻗﻼرﻧﻰ ﭼﯩﻘﯩﺮﯨﭗ ،ﺋﯘﻧﯩﯖﻐﺎ زﯨﻴﺎن
ﻳﻪﺗﻜﯜزەﻳﻤﯘ ؟ زﯨﻴﺎن ﻳﻪﺗﻜﯜزﻣﻪﻳﻤﯘ ؟دەپ ﭘﺎل ﺋﺎﭼﺘﯩﻢ .زﯨﻴﺎن ﻳﻪﺗﻜﯜزﻣﻪ
164

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر

ﮬﯩﺠﺮﯨﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘرﻏﯘﻏﺎن ﮬﻪرﯨﻜﻪت

دەرﺳﻠﯩﻜﻰ

،دﯨﮕﻪن ﺋﻮق ﭼﯩﻘﺘﻰ .ﺋﯘﻧﻰ ﻳﻮﻟﯩﻐﺎ راۋان ﻗﯩﻠﯩﭗ ﻗﻮﻳﯘپ ،ﺷﯘﭼﻪ ﻛﺎﺗﺘﺎ
ﻣﯘﻛﺎﭘﺎﺗﻨﻰ ﻗﻮﻟﺪﯨﻦ ﺑﯩﺮﯨﭗ ﻗﻮﻳﯘﺷﻘﺎ ﻛﯚﯕﻠﯜم ﺋﯘﻧﯩﻤﯩﺪى .ﻳﻪﻧﻪ
ﺋﺎرﻗﯩﺴﯩﺪﯨﻦ ﺋﻪﮔﻪﺷﺘﯩﻢ .ﻳﻪﻧﻪ ﺋﯘﻧﯩﯔ ﻗﯩﺮاﺋﻪت ﻗﯩﻠﻐﺎن ﺋﺎۋازﯨﻨﻰ
ﺋﺎﯕﻠﯩﻐﯘدەك ﻳﯧﻘﯩﻨﻼﺷﻘﯩﻨﯩﻤﺪا ،ﺋﯧﺘﯩﻢ ﺳﻪﻛﺮەپ ﻛﻪﺗﺘﻰ ۋە ﺑﻮﻏﯘزﯨﻐﯩﭽﻪ
ﻳﻪرﮔﻪ ﭘﯧﺘﯩﭗ ﻗﺎﻟﺪى .ﺑﯘ ﻗﯧﺘﯩﻢ ﺋﯧﺘﯩﻤﻨﯩﯔ ﭘﯘت – ﻗﻮﻟﯩﻨﻰ ﻳﻪردﯨﻦ
ﭼﯩﻘﺎردﯨﻢ ۋە ﺋﯩﻜﻜﯩﻨﭽﻰ ﻗﯧﺘﯩﻢ ﺋﻮﻗﺪاﻧﺪﯨﻦ ﺋﻮق ﭼﯩﻘﯩﺮﯨﭗ ،ﺋﯘﻧﯩﯖﻐﺎ
زﯨﻴﺎن ﻳﻪﺗﻜﯜزەﻳﻤﯘ؟زﯨﻴﺎن ﻳﻪﺗﻜﯜزﻣﻪﻳﻤﯘ؟دەپ ﭘﺎل ﺋﺎﭼﺘﯩﻢ .زﯨﻴﺎن
ﻳﻪﺗﻜﯜزﻣﻪ ،دﯨﮕﻪن ﺋﻮق ﭼﯩﻘﺘﻰ .ﻛﯚﯕﻠﯜم ﻳﻪﻧﻪ ﺋﯘﻧﯩﻤﯩﺪى .ﻳﻪﻧﻪ
ﺋﺎۋۋاﻟﻘﻰ ﺋﯩﻜﻜﻰ ﻗﯧﺘﯩﻤﻘﯩﺪەك ﺋﺎۋازﻧﻰ ﺋﯩﺸﺘﻜﯜدەك ﻳﻪرﮔﻪ ﻛﻪﻟﮕﯩﻨﯩﻤﺪە ،
ﻛﯚﯕﻠﯜﻣﮕﻪ ۋەﮬﯩﻤﻪ ﻛﯩﻠﯩﭗ ،ﻳﻪﻧﻪ ﺋﺎۋۋاﻟﻘﯩﺪەك ﺑﺎﻻﻏﺎﻣﯘﭘﺘﯩﻼ ﺑﻮﻻرﻣﻪﻧﻤﯘ ؟
دەپ ﻗﻮرﻗﺘﯘم ۋە - :ﺗﻮﺧﺘﯩﺴﯩﻼ،ﻣﯩﻨﯩﯔ ﺳﯩﻠﯩﮕﻪ ﺋﯧﻴﺘﯩﺪﯨﻐﺎن ﺳﯚزۈم
ﺑﺎر .ﺳﯩﻠﯩﻨﯩﯔ ﻛﻪﻟﮕﯜﺳﯩﺪە ﻛﺎﺗﺘﺎ ﻛﯩﺸﻰ ﺑﻮﻟﯘپ ﻛﯧﺘﯩﺪﯨﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻠﯩﺮﯨﻨﻰ
ﻛﯚرۈۋاﺗﯩﻤﻪن - ،دﯨﺪﯨﻢ .ﺋﯘ ﺗﻮﺧﺘﯩﺪى .ﻣﻪن ﺋﯘﻧﯩﯖﺪﯨﻦ ﺋﺎﻣﺎﻧﻠﯩﻖ
ﺧﺘﻰ ﻳﯧﺰﯨﭗ ﺑﯩﺮﯨﺸﻨﻰ ﺋﯚﺗﯜﻧﺪۈم ،ﺋﯘ ﻣﺎﯕﺎ ﺋﺎﻣﺎﻧﻠﯩﻖ ﺧﯧﺘﻰ ﻳﺎزدۇرۇپ
ﺑﻪردى«.
ﺋﯩﻤﺎم ﺑﯘﺧﺎرﯨﻨﯩﯔ رﯨﯟاﻳﯩﺘﯩﺪە ﻣﯘﻧﺪاق » :ﻣﻪن ﺋﯘﻻردﯨﻦ
ﺋﺎﻣﺎﻧﻠﯩﻖ ﺳﻮراپ ﺋﯜﻧﻠﯜك ﺋﺎۋازدا ﭼﺎﻗﯩﺮدﯨﻢ .ﺋﯘﻻر ﺗﻮﺧﺘﯩﺪى .ﺋﯧﺘﯩﻤﻐﺎ
ﻣﯩﻨﯩﭗ ،ﺋﯘﻻرﻧﯩﯔ ﻳﯧﻨﯩﻐﺎ ﻛﻪﻟﺪﯨﻢ .ﻛﯚﯕﻠﯜﻣﮕﻪ ﻳﻪﻧﻪ ﻳﻮﻗﺎرﻗﯩﺪەك
ﺧﻪﺗﻪرﮔﻪ ﻳﻮﻟﯘﻗﺎرﻣﻪﻧﻤﯘ ،دﯨﮕﻪن ۋەﮬﯩﻤﻪ ﻛﻪﻟﺪى .ﻗﺎﺗﺘﯩﻖ ﻗﻮرﻗﺘﯘم ۋە
ﺋﯘﻧﻰ ﮬﻪﻗﯩﻘﻪﺗﻪن اﻟﻠﻪﻧﯩﯔ ﮬﻪق ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﯩﺮى ﺋﻮﺧﺸﺎﻳﺪۇ ،اﻟﻠﻪ ﺋﯚز
ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺋﯩﺸﯩﻨﻰ ﭼﻮﻗﯘم ﭘﺎت ﺋﺎرﯨﺪا ﻏﺎﻟﯩﺐ ﻗﯩﻠﯩﺪۇ ،دەپ
ﺋﻮﻳﻠﯩﺪﯨﻢ ۋە ﺋﯘﻧﯩﯖﻐﺎ - :ﺳﯩﻨﯩﯔ ﻗﻮۋﻣﯩﯔ ﺳﯩﻨﻰ ﺗﯘﺗﯘپ
ﺑﻪرﮔﯜﭼﯩﻠﻪرﮔﻪ ﻛﯚپ ﺳﯚﻳﯜﻧﭽﻪ ﺑﯩﺮﯨﺪﯨﻐﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﮬﻪﻗﯩﻘﻪﺗﻪن ۋەدە
ﻗﯩﻠﯩﺸﺘﻰ - ،دﯦﺪﯨﻢ ،ﻛﯩﺸﯩﻠﻪرﻧﯩﯔ ﻧﯩﺸﺎﻧﻼۋاﺗﻘﺎن ﺋﯩﺸﻠﯩﺮى ۋە
165

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر

ﮬﯩﺠﺮﯨﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘرﻏﯘﻏﺎن ﮬﻪرﯨﻜﻪت

دەرﺳﻠﯩﻜﻰ

ﻧﻪرﺳﯩﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺧﻪۋەردار ﻗﯩﻠﺪﯨﻢ .ﺋﺎﻧﺪﯨﻦ ﺋﯘﻻرﻏﺎ ﺋﻮزۇق – ﺗﯜﻟﯜك ۋە

ﺳﻪﭘﻪر ﻻزﯨﻤﻪﺗﻠﯩﻜﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺗﻪﯕﻠﯩﺪﯨﻢ ،ﻗﯘﺑﯘل ﻗﯩﻠﻤﯩﺪى ،ﻣﺎﯕﺎ ﺋﺎزار –
ﻛﯜﻟﭙﻪت ﺳﺎﻟﻤﯩﺪى .ﺑﺎﺷﻘﺎ ﮔﻪﭘﻤﯘ ﺳﻮرﯨﻤﯩﺪى .ﭘﻪﻗﻪت - :ﺑﯩﺰﻧﯩﯔ
ﻣﻪﺧﭙﯩﻴﻪﺗﭽﯩﻠﯩﻜﯩﻤﯩﺰﻧﻰ ﺳﺎﻗﻠﯩﻐﯩﻦ - ،دﯦﺪى .ﻣﻪن ﺋﯘﻧﯩﯖﺪﯨﻦ ﻣﺎﯕﺎ
ﺋﺎﻣﺎﻧﻠﯩﻖ ﺧﯧﺘﻰ ﻳﯧﺰﯨﭗ ﺑﯧﺮﯨﺸﻨﻰ ﺳﻮرﯨﺪﯨﻢ .ﺋﺎﻣﯩﺮ ﺋﯩﺒﻨﻰ ﺑﯘﮬﻪﻳﺮاﻧﻰ
ﺑﯘﻳﺮۇپ ،ﭼﻪﻣﺪﯨﻦ ﺑﻮﻟﻐﺎن ﺑﺎﻏﺎﻗﭽﯩﻐﺎ ﺋﺎﻣﺎﻧﻠﯩﻖ ﺧﯧﺘﻰ ﻳﯧﺰﯨﭗ ﺑﯩﺮﯨﭗ،
ﻳﻮﻟﯩﻨﻰ داۋاﻣﻼﺷﺘﯘردى .ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﯩﺴﺴﺎﻻﻣﻨﻰ ﻗﺎﺗﺘﯩﻖ
- :ﻣﻪن ﺳﯩﻠﻪرﻧﯩﯔ ﺧﻪۋﯨﺮﯨﯖﻼرﻧﯩﯔ
ﺋﯩﺰدﯨﮕﻪن ﺳﻮراﻗﻪ
ﮬﯚددﯨﺴﯩﺪﯨﻦ ﺋﯚزۈم ﭼﯩﻘﯩﻤﻪن ،ﺑﯘ ﻳﻪردﯨﻜﻰ ﺋﯩﺸﻼرﻏﺎ ﺋﯚزۈم ﻛﯘﭘﺎﻳﻪ ،
دەپ ﺗﻪﻛﺮارﻻپ ﺑﯩﺮدﯨﻨﻼ ﺋﺎرﻗﯩﻐﺎ ﻗﺎﻳﺘﯩﭗ ﻛﻪﺗﺘﻰ .ﺳﻮراﻗﻪﻛﯜﻧﺪۈزﻧﯩﯔ ﺋﻪۋۋﯨﻠﯩﺪە ﺋﯘ ﺋﯩﻜﻜﯩﺴﯩﻨﯩﯔ زﯨﻴﯩﻨﻰ ﺋﯜﭼﯜن ﻛﻪﻳﻨﯩﺪﯨﻦ
ﺋﯩﺰ ﻗﻮﻏﻠﯩﻐﯘﭼﻰ ﺑﻮﻟﻐﺎن ﺑﻮﻟﺴﺎ ،ﻛﯜﻧﺪۈزﻧﯩﯔ ﺋﺎﺧﯩﺮﯨﺪا ﺋﯘ ﺋﯩﻜﻜﯩﺴﯩﻨﻰ
ﻗﻮﻏﺪاﻳﺪﯨﻐﺎن ﻛﯚزەﺗﭽﻰ ،ﻗﻮﻏﺪﯨﻐﯘﭼﯩﻐﺎ ﺋﯚزﮔﻪردى « .
ﺋﯜﭼﯩﻨﭽﻰ رﯨﯟاﻳﻪﺗﺘﻪ » :ﺋﻪﺑﯘ ﺑﻪﻛﺮى ﻗﺎرﯨﺪى ۋە ﺋﯚزﻟﯩﺮﯨﻨﻰ ﻗﻮﻏﻼپ
ﻳﯩﺘﯩﺸﯩﯟاﻻي دەپ ﻗﺎﻟﻐﺎن ﺑﯩﺮ ﺋﺎﺗﻠﯩﻘﻨﻰ ﻛﯚردى ۋە - :ﺋﻰ رەﺳﯘﻟﯩﻠﻼھ ،
ﺑﯘ ﺋﺎﺗﻠﯩﻖ ﺋﺎدەم ﺋﺎرﻗﯩﻤﯩﺰدﯨﻦ ﻳﯩﺘﯩﺸﯩﯟاﻟﯩﺪﯨﻐﺎن ﺑﻮﻟﺪى - ،دﯨﺪى.
ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر ﺳﻪﻟﻠﻪﻟﻼﮬﯘ ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﻰ ۋەﺳﺴﻪﻟﻠﻪم ﺋﯘﻧﯩﯖﻐﺎ ﻗﺎراپ - ،ﺋﻰ
اﻟﻠﻪ ! ﺋﯘﻧﻰ ﺋﯧﺘﯩﺪﯨﻦ ﻳﯧﻘﯩﺘﻘﯩﻦ - ،دﯨﺪى .ﺷﯘﺋﺎن ﺋﯘﻧﻰ ﺋﯧﺘﻰ
ﻳﯧﻘﯩﺘﺘﻰ .ﺋﯘ ﭼﯜﺷﯩﻨﯩﻜﺴﯩﺰ ﺑﯩﺮ ﻧﯩﻤﯩﻠﻪرﻧﻰ دﯨﮕﯩﻨﯩﭽﻪ ﺋﻮرﻧﯩﺪﯨﻦ ﺗﯘرۇپ
- ،ﺋﻰ اﻟﻠﻪﻧﯩﯔ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﯩﺮى ! ﻣﯩﻨﻰ ﺧﺎﻟﯩﻐﺎن ﺋﯩﺸﻘﺎ ﺑﯘﻳﺮﯨﻐﯩﻦ ،
دﯨﺪى .ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر ﺳﻪﻟﻠﻪﻟﻼﮬﯘ ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﻰ ۋەﺳﺴﻪﻟﻠﻪم -:ﺋﻮرﻧﯘﯕﺪاﺗﯘرﻏﯩﻦ ،ﺑﯩﺰﮔﻪ ﮬﯧﭻ ﻛﯩﻤﻨﻰ ﻳﻮﻻﺗﻤﯩﻐﯩﻦ- ،دﯨﺪى«.
ﺋﯘ ﺷﯘﻛﯜﻧﻨﯩﯔ ﺋﻪﺗﺘﯩﮕﯩﻨﻰ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر ﺳﻪﻟﻠﻪﻟﻼﮬﯘ ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﻰ
166

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر

ﮬﯩﺠﺮﯨﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘرﻏﯘﻏﺎن ﮬﻪرﯨﻜﻪت

دەرﺳﻠﯩﻜﻰ

ۋەﺳﺴﻪﻟﻠﻪﻣﻨﯩﯔ زﯨﻴﯩﻨﻰ ﺋﯜﭼﯜن ﺗﯩﺮﯨﺸﯩﭗ ﭼﺎرﭼﯩﻐﺎن ﻛﯩﺸﻰ ﺑﻮﻟﻐﺎن
ﺑﻮﻟﺴﺎ ،ﭼﯜﺷﺘﯩﻦ ﻛﯩﻴﯩﻨﻠﯩﻜﻰ ﺋﯘﻧﯩﯔ ﻣﻪﻧﭙﻪﺋﻪﺗﯩﻨﻰ ﻗﻮراﻟﻠﯩﻚ
ﻗﻮﻏﺪﯨﻐﯘﭼﯩﻐﺎ ﺋﺎﻳﻼﻧﺪى .
ﮬﻪﻗﯩﻘﻪﺗﻪﻧﻤﯘ ﺳﯘراﻗﻪ ﺋﯚزﮔﻪردى .ﺋﯘﻧﯩﯔ ﻳﯜرۈش
ﭘﯩﻼﻧﻰ،ﺧﻪرﯨﺘﯩﺴﻰ ﺋﯚزﮔﻪردى .ﺋﯩﺪﯨﻴﯩﺴﻰ ۋە ﻳﯚﻧﯜﻟﯜﺷﻰ ﺋﯚزﮔﻪردى .
ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺑﯘﻧﭽﯩﯟاﻻ ﺗﯩﺰ ﺋﯚزﮔﯩﺮﯨﭗ ﻛﯩﺘﯩﺸﯩﮕﻪ ﺳﻪۋەب ﺑﻮﻟﻐﺎن ﻧﻪرﺳﻪ
ﺋﯘﻧﯩﯔ ﻣﯘﺷﯘ ﻛﯩﺸﻰ ﻳﻪﻧﻰ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر ﺳﻪﻟﻠﻪﻟﻼﮬﯘ ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﻰ
ۋەﺳﺴﻪﻟﻠﻪﻣﻨﯩﯔ ﺋﯚز دەۋﯨﺘﯩﮕﻪ ﺳﺎدﯨﻖ ﻛﯩﺸﻰ ﺋﯩﻜﻪﻧﻠﯩﻜﻰ ،ﺷﯘﻧﯩﯔ
ﺋﯜﭼﯜن ﺋﯘﻧﯩﯖﻐﺎ ﻛﯜﭼﻠﯜك ﻳﺎردەم ﺑﯩﺮﯨﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻐﺎ ﺗﻮﻟﯘق
ﻗﺎﻧﺎﺋﻪﺗﻠﻪﻧﮕﻪﻧﻠﯩﻜﯩﺪۇر .ﺷﯘﻧﯩﯔ ﺋﯜﭼﯜن ﺋﯘ ﻛﯜﻧﺪۈزﻧﯩﯔ ﺋﻪۋۋﯨﻠﯩﺪە
ﺋﺎرﻗﯩﺴﯩﺪﯨﻦ ﻗﻮﻏﻼپ ﺗﯘﺗﯘپ ﺑﯩﺮﯨﺶ ﺑﻪدﯨﻠﯩﮕﻪ ﻛﯚﭘﻠﻪپ ﻣﯘﻛﺎﭘﺎﺗﻘﺎ
ﺋﯧﺮﯨﺸﻤﻪﻛﭽﻰ ﺑﻮﻟﻐﺎن ﻛﯩﺸﯩﻨﻰ ﻛﯜﻧﺪۈزﻧﯩﯔ ﻛﯩﻴﯩﻨﻜﻰ ﻗﯩﺴﻤﯩﺪا
ﻗﻮﻏﺪاﺷﻘﺎ ،ﺋﯘ ﻛﯩﺸﯩﻨﻰ ﺋﯩﺰدەپ ﻣﺎﯕﻐﺎن ﺋﺎدەﻣﻠﻪرﻧﻰ ﻳﻮﻟﯩﺪﯨﻦ
ﻗﺎﻳﺘﯘرۇﺷﻘﺎ رازى ﺑﻮﻟﺪى .
ﺑﯘ ﺋﻮرۇﻧﺪا دﯨﻘﻘﻪﺗﻨﻰ ﺗﺎرﺗﯩﺪﯨﻐﺎن ﻧﺎﮬﺎﻳﯩﺘﻰ ﻣﻮﮬﯩﻢ ﺑﯩﺮ ﻣﻪﺳﯩﻠﻪ
ﺑﺎر .ﺋﯘ ﺑﻮﻟﺴﯩﻤﯘ ،ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر ﺳﻪﻟﻠﻪﻟﻼﮬﯘ ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﻰ ۋەﺳﺴﻪﻟﻠﻪم ﺳﯘراﻗﻪ
ۋە ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺋﯧﺘﯩﻐﺎ ﻳﻪﺗﻜﻪن ﺋﺎﺟﯩﺰﻟﯩﻖ ﭘﯘرﺳﯩﺘﯩﺪﯨﻦ ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﯩﻨﯩﭗ ،ﺋﯘﻧﻰ
ﺋﯚﻟﺘﯜرﻣﯩﺪى ،ﻗﻮﭘﺎﻟﻠﯩﻖ ﻗﯩﻠﻤﯩﺪى .ﻗﯩﻠﻐﺎن ﺋﻪﺳﻜﯩﻜﻠﯩﺮى ﺋﯜﭼﯜن ﻗﺎﺗﺘﯩﻖ
ﺗﻪﮔﻤﯩﺪى .ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺳﻪﻣﯩﻤﻰ ﺋﯚزﮔﯩﺮﯨﺸﯩﻨﻰ ﻳﺎﻟﻐﺎﻧﻐﺎ ﭼﯩﻘﺎرﻣﯩﺪى .
ﺋﯘﻧﯩﯖﺪﯨﻦ ﻳﺎﻛﻰ ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺋﺎرﻗﯩﻠﯩﻖ ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﯩﻨﯩﺸﻨﻰ رەت ﻗﯩﻠﻤﯩﺪى .
ﺑﻪﻟﻜﻰ ﺋﯩﺸﻼر ﺗﺎﻣﺎﻣﻪن ﺑﯘﻧﯩﯔ ﺋﻪﻛﺴﯩﭽﻪ ﺑﻮﻟﺪى .ﺋﯘﻧﯩﯖﺪﯨﻦ ﺷﯘ
دەرﯨﺠﯩﺪە ﺧﺎﺗﯩﺮﺟﻪم ﺑﻮﻟﺪﯨﻜﻰ ،ﺋﯚزﻟﯩﺮﯨﻨﻰ ﻣﻪﺧﭙﯩﻲ ﺗﯘﺗﯘﺷﻨﻰ ،ﮬﯧﭻ
ﻛﯩﻤﮕﻪ ﺋﺎﺷﻜﺎرﯨﻼپ ﻗﻮﻳﻤﺎﺳﻠﯩﻘﻨﻰ ﺗﻪﻟﻪپ ﻗﯩﻠﺪى .ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺋﯘ
ﺋﯩﻜﻜﯩﺴﯩﻨﻰ ﺋﯩﺰدەش ﻗﻪدﯨﻤﻰ ﻛﺎﭘﯩﺮﻻرﻧﯩﯔ ﻛﯚزﻟﯩﺮﯨﻨﻰ ﺑﻪﻧﺪ ﻗﯩﻠﯩﺶ ،
ﻧﯩﺸﺎﻧﯩﻨﻰ ﺑﯘرﯨﯟﯦﺘﯩﺶ ۋە ﺋﺎزدۇرۇش ﺑﺎﺑﯩﺪﯨﻦ ﺋﻮرۇن ﺋﺎﻟﺪى.
167

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر

ﮬﯩﺠﺮﯨﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘرﻏﯘﻏﺎن ﮬﻪرﯨﻜﻪت

دەرﺳﻠﯩﻜﻰ

ﻣﯘﻻﮬﯩﺰە :ﭘﯩﺮﺋﻪۋﻧﻨﯩﯔ ﺳﯧﮭﯩﺮﮔﻪرﻟﯩﺮى ﺑﺎﻳﺮام ﻛﯜﻧﯩﻨﯩﯔ ﺋﯚزﯨﺪە
ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎن ﺑﻮﻟﻐﺎن ،دەۋەت ﺋﯘﻻردﯨﻦ ﻳﺎﻛﻰ ﺋﯘﻻر ﺋﺎرﻗﯩﻠﯩﻖ ﭘﺎﻳﺪﯨﻐﺎ
ﺋﯧﺮﯨﺸﻜﻪن ﺑﻮﻟﺴﺎ ،ﺳﻮراﻗﻪ ﺋﺎﺷﯘ ﻛﯜﻧﻨﯩﯔ ﺋﯚزﯨﺪﯨﻼ ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎن ﺑﻮﻟﻤﯩﺪى
Sez Uygur ädäbiyättän 1 tekst ukıdıgız.
Çirattagı - Peyghember Hijriti - 8
  • Büleklär
  • Peyghember Hijriti - 1
    Süzlärneñ gomumi sanı 3173
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1663
    7.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    12.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    15.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Peyghember Hijriti - 2
    Süzlärneñ gomumi sanı 3284
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1780
    6.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    11.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    15.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Peyghember Hijriti - 3
    Süzlärneñ gomumi sanı 3257
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1664
    6.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    12.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    16.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Peyghember Hijriti - 4
    Süzlärneñ gomumi sanı 3235
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1735
    6.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    11.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    15.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Peyghember Hijriti - 5
    Süzlärneñ gomumi sanı 3260
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1751
    6.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    10.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    14.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Peyghember Hijriti - 6
    Süzlärneñ gomumi sanı 3267
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1751
    6.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    11.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    15.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Peyghember Hijriti - 7
    Süzlärneñ gomumi sanı 3309
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1629
    6.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    12.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    16.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Peyghember Hijriti - 8
    Süzlärneñ gomumi sanı 3344
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1691
    6.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    12.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    16.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Peyghember Hijriti - 9
    Süzlärneñ gomumi sanı 1447
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 906
    8.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    15.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    19.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.