Latin
Süzlärneñ gomumi sanı 3257
Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1664
6.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
12.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
16.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.

دەرﺳﻠﯩﻜﻰ

ﻣﯘﺷﯘ ﻧﯘﻗﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯧﻠﯩﭗ ﺋﯧﻴﺘﻘﺎﻧﺪا ﺟﺎن ﺟﯩﮕﻪر ﻗﯧﺮﯨﻨﺪاﺷﻼر ،
ﺟﺎﻧﻨﻰ ﭘﯩﺪا ﻗﯩﻠﯩﺸﻘﺎ ﺋﻪرزﯨﻴﺪﯨﻐﺎن دوﺳﺖ – ﺑﯘرادەرﻟﻪر ﺋﺎرﯨﺴﯩﺪا
ﺑﻮﻟﻐﺎن ﻣﯘﺋﺎﻣﯩﻠﯩﻠﻪردە ﺧﻪت – ﭼﻪك ﻗﯩﻠﯩﭗ ﻗﻮﻳﯘﺷﯩﻤﯩﺰ،
ﮔﯘۋاﮬﭽﯩﻼرﻧﻰ ﮬﺎزﯨﺮ ﻗﯩﻠﯩﺸﯩﻤﯩﺰ ﮬﻪرﮔﯩﺰ ﺋﻪﻳﯩﭙﻠﻪﻳﺪﯨﻐﺎن ﺋﻪﻳﯩﭙﻠﯩﻚ
ﺋﯩﺶ ﺋﻪﻣﻪس ،ﺑﻪﻟﻜﻰ ﺷﻪرﯨﯭت ﻗﺎﻧﯘﻧﻰ )ﺗﯜزۈﻣﻰ ( ۋە ﺑﯘﺗﯜزۈﻣﻨﻰ
ﺋﯩﺠﺮا ﻗﯩﻠﻐﺎﻧﻠﯩﻘﺘﯘر .ﺑﻪﻧﺪﯨﻠﻪرﻧﯩﯔ دﯨﻠﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻜﯩﻨﻰ ﻛﯚرۈپ ﺗﯘرﻏﯘﭼﻰ
ۋە ﻛﻪﻟﮕﯜﺳﯩﺪە ﻳﯜز ﺑﻪرﮔﯜﭼﻰ ﺋﯩﺸﻼرﻧﻰ ﺑﯩﻠﯩﭗ ﺗﯘرﻏﯘﭼﻰ ﮬﻪﻣﻤﯩﺪﯨﻦ
ﺧﻪۋەردار ﺑﯜﻳﯜك ﭘﻪرۋﯨﺸﭽﯩﻤﯩﺰ اﻟﻠﻪ ﺑﯘ ﮬﻪﻗﺘﻪ ﻣﯘﻧﺪاق دەﻳﺪۇ » :ﺋﻰ
ﻣﯚﺋﻤﯩﻨﻠﻪر ،ﻣﯘددەت ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﻪپ ﺋﯚزﺋﺎرا ﻗﻪرز ﺑﯩﺮﯨﺸﺴﻪﯕﻼر ، ،ﺋﯘﻧﻰ
ﮬﯚﺟﺠﻪت ﻗﯩﻠﯩﭗ ﻳﯧﺰﯨﭗ ﻗﻮﻳﯘﯕﻼر ،ﺋﺎراﯕﻼردﯨﻜﻰ ﺧﻪت ﺑﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎن
ﻛﯩﺸﻰ ﺋﯘﻧﻰ )ﻛﻪم –زﯨﻴﺎدە ﻗﯩﻠﻤﺎي( ﺋﺎدﯨﻠﻠﯩﻖ ﺑﯩﻠﻪن ﻳﺎزﺳﯘن ،ﺧﻪت
ﺑﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎن ﻛﯩﺸﻰ )اﻟﻠﻪ ﺋﯘﻧﯩﯖﻐﺎ ﺑﯩﻠﺪۈرﮔﻪﻧﺪەك ﺗﻮﻏﺮﯨﻠﯩﻖ ﺑﯩﻠﻪن
ﻳﯧﺰﯨﺸﻨﻰ ( رەت ﻗﯩﻠﻤﯩﺴﯘن ،ﺋﯘ ﻳﺎزﺳﯘن ،زﯨﻤﻤﯩﺴﯩﺪە ﺑﺎﺷﻘﯩﻼرﻧﯩﯔ
ﮬﻪﻗﻘﻰ ﺑﻮﻟﻐﺎن ﻛﯩﺸﻰ ) ﻳﺎزﯨﺪﯨﻐﺎن ﻛﯩﺸﯩﮕﻪ( ﺋﯧﻴﺘﯩﭗ ﺑﻪرﺳﯘن،
)ﻗﻪرزدار( ﭘﻪرۋەردﯨﮕﺎرى اﻟﻠﻪدﯨﻦ ﻗﻮرﻗﺴﯘن،ﻗﻪرز ﺋﺎﻟﻐﺎن ﻧﻪرﺳﯩﺪﯨﻦ
ﮬﯧﭻ ﻧﯩﻤﯩﻨﻰ ﻛﯧﻤﻪﻳﺘﯩﯟەﺗﻤﯩﺴﯘن ،ﺋﻪﮔﻪر ﻗﻪرز ﺋﺎﻟﻐﯘﭼﻰ ﺋﺎدەم ﺋﻪﺧﻤﻪق
) ﻳﻪﻧﻰ ﺧﯘدﺑﯩﻦ ،ﺋﻪﻗﯩﻠﺴﯩﺰ ﻳﺎﻛﻰ ﺋﯩﺴﺮاﭘﺨﻮر ( ﻳﺎﻛﻰ ﺋﺎﺟﯩﺰ ) ﻳﻪﻧﻰ
ﻛﯩﭽﯩﻚ ﺑﺎﻻ ﻳﺎﻛﻰ ﺑﻪﻛﻤﯘ ﻗﯧﺮى ( ﺑﻮﻟﺴﺎ ﻳﺎﻛﻰ ) ﮔﻪپ ﻗﯩﻼﻟﻤﺎﺳﻠﯩﻘﻰ ،
ﮔﺎﭼﯩﻠﯩﻘﻰ ،ﻛﯧﻜﻪﭼﻠﯩﻜﻰ ﺗﯜﭘﻪﻳﻠﯩﺪﯨﻦ ( ﺋﯚزى ﺋﯧﻴﺘﯩﭗ ﺑﯩﺮەﻟﻤﯩﺴﻪ ،
ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺋﯩﺸﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺑﺎﺷﻘﯘرﻏﯘﭼﻰ ﺋﺎدەم ﺋﺎدﯨﻠﻠﯩﻖ ﺑﯩﻠﻪن ﺋﯧﻴﺘﯩﭗ
ﺑﻪرﺳﯘن ،ﺳﯩﻠﻪر ﺋﻪرﻛﯩﺸﯩﺪﯨﻦ ﺋﯩﻜﻜﻰ ﻛﯩﺸﯩﻨﻰ ﮔﯘۋاﮬﻠﯩﻘﻘﺎ ﺗﻪﻛﻠﯩﭗ
ﻗﯩﻠﯩﯖﻼر ،ﺋﻪﮔﻪر ﺋﯩﻜﻜﻰ ﺋﻪر ﻛﯩﺸﯩﻨﻰ ﺗﺎﭘﺎﻟﻤﯩﺴﺎﯕﻼر ) ﺋﺎداﻟﯩﺘﯩﮕﻪ ،
50

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر

ﮬﯩﺠﺮﯨﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘرﻏﯘﻏﺎن ﮬﻪرﯨﻜﻪت

دەرﺳﻠﯩﻜﻰ

دﯨﻴﺎﻧﯩﺘﯩﮕﻪ رازى ﺑﻮﻟﯩﺪﯨﻐﺎن ( ﺑﯩﺮ ﺋﻪر ﺋﯩﻜﻜﻰ ﺋﺎﻳﺎﻟﻨﻰ ﮔﯘۋاﮬﻠﯩﻘﻘﺎ
ﺗﻪﻛﻠﯩﭗ ﻗﯩﻠﯩﯖﻼر ،ﺑﯘ ﺋﯩﻜﻜﻰ ﺋﺎﻳﺎﻟﻨﯩﯔ ﺑﯩﺮى ﺋﯘﻧﺘﯘپ ﻗﺎﻟﺴﺎ
،ﺋﯩﻜﻜﯩﻨﭽﯩﺴﻰ ﺋﯧﺴﯩﮕﻪ ﺳﺎﻟﯩﺪۇ ،ﮔﯘۋاﮬﭽﯩﻼر ) ﮔﯘۋاﮬﻠﯩﻘﻘﺎ (
ﭼﺎﻗﯩﺮﯨﻠﻐﺎن ۋاﻗﺘﯩﺪا ) ،ﮔﯘۋاھ ﺑﻮﻟﯘﺷﺘﯩﻦ ( ﺑﺎش ﺗﺎرﻣﯩﺴﯘن ،ﻗﻪرز
ﻣﻪﻳﻠﻰ ﺋﺎز ﺑﻮﻟﺴﯘن ،ﻣﻪﻳﻠﻰ ﺟﯩﻖ ﺑﻮﻟﺴﯘن ،ﺋﯘﻧﻰ ﻗﺎﻳﺘﯘرۇپ ﺑﯩﺮﯨﺶ
ۋاﻗﺘﻰ ﺑﯩﻠﻪن ﻗﻮﺷﯘپ ﻳﯧﺰﯨﺸﺘﯩﻦ ﺋﯧﺮﯨﻨﻤﻪﯕﻼر ،اﻟﻠﻪﻧﯩﯔ ﻧﻪزﯨﺮﯨﺪە
) ﻳﻪﻧﻰ ﮬﯚﻛﯜﻣﯩﺪە ( ﺑﯘ ﺋﻪڭ ﺋﺎدﯨﻠﻠﯩﻖ ۋە ﺋﯩﺴﭙﺎﺗﻠﯩﻘﺘﯘر ) ،ﻳﻪﻧﻰ
ﺋﻪڭ
ﺋﯘﻧﺘﯘﻟﻤﺎﺳﻠﯩﻘﯩﻨﻰ
ﮔﯘۋاﮬﻠﯩﻘﻨﯩﯔ
ﺋﯩﺴﭙﺎﺗﻠﯩﻐﯘﭼﯩﺪۇر(.ﮔﯘﻣﺎﻧﻼﻧﻤﺎﺳﻠﯩﻘﯩﯖﻼرﻏﺎ ﺋﻪڭ ﻳﯧﻘﯩﻨﺪۇر،ﻟﯧﻜﯩﻦ
ﺋﺎراﯕﻼردا ﻗﯩﻠﯩﺸﻘﺎن ﻗﻮﻟﻤﯘﻗﻮل ﺳﻮدﯨﺪا ﮬﯚﺟﺠﻪت ﻳﺎزﻣﯩﺴﺎﯕﻼرﻣﯘ ﮬﯧﭻ
ﮔﯘﻧﺎھ ﺑﻮﻟﻤﺎﻳﺪۇ ،ﺋﯚزﺋﺎرا ﺳﻮدا ﻗﯩﻠﯩﺸﻘﺎن ۋاﻗﺘﯩﯖﻼردا ﮔﯘۋاﮬﭽﻰ
ﺗﻪﻛﻠﯩﭗ ﻗﯩﻠﯩﯖﻼر ،ﭘﯜﺗﯜﻛﭽﯩﮕﯩﻤﯘ ،ﮔﯘۋاﮬﭽﯩﻐﯩﻤﯘ زﯨﻴﺎن
ﻳﻪﺗﻜﯜزۈﻟﻤﯩﺴﯘن ،ﺋﻪﮔﻪر زﯨﻴﺎن ﻳﻪﺗﻜﯜزﺳﻪﯕﻼر ،ﮔﯘﻧﺎھ ﺋﯚﺗﻜﯜزﮔﻪن
ﺑﻮﻟﯩﺴﯩﻠﻪر ،اﻟﻠﻪﻧﯩﯔ ﺋﻪﻣﺮﯨﮕﻪ ۋە ﻧﻪﮬﯩﻴﺴﯩﮕﻪ ﻣﯘﺧﺎﻟﯩﭙﻪﺗﭽﯩﻠﯩﻚ
ﻗﯩﻠﯩﺸﺘﯩﻦ ﺳﺎﻗﻠﯩﻨﯩﯖﻼر .اﻟﻠﻪ ﺳﯩﻠﻪرﮔﻪ ﺋﯚﮔﯩﺘﯩﺪۇ )،ﻳﻪﻧﻰ ﺳﯩﻠﻪرﮔﻪ
ﺋﯩﻜﻜﻼ دۇﻧﻴﺎدا ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﯩﻖ ﺑﻮﻟﻐﺎن ﺑﯩﻠﯩﻤﻨﻰ ﺑﯩﺮﯨﺪۇ( .اﻟﻠﻪ ﮬﻪﻣﻤﯩﻨﻰ
ﺑﯩﻠﮕﯜﭼﯩﺪۇر ) .ﺳﯜرە ﺑﻪﻗﻪرە .282ﺋﺎﻳﻪت (
ﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﻳﺎﺧﺸﻰ ﺑﻮﻟﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ،ﻗﯧﺮﯨﻨﺪاﺷﻠﯩﻖ ﺋﯩﺸﻪﻧﭽﻰ ﻛﺎﺗﺘﺎ
ﺑﻮﻟﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ،ﻣﯧﮭﺮى – ﻣﯘﮬﻪﺑﺒﻪﺗﻨﯩﯔ ﺗﻮﻟﯘق ۋاﻳﯩﻐﺎ ﻳﻪﺗﻜﻪﻧﻠﯩﻜﻰ
ﻣﯘﺋﺎﻣﯩﻠﯩﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﻼﻣﭽﻪ ﺑﻮﻟﯘﺷﯩﺪﯨﻦ ﭼﻪﻛﻠﻪپ ﻗﻮﻳﻤﯩﺴﯘن.
ﺗﯩﺠﺎرەﺗﻠﯩﺮﯨﻤﯩﺰ ،ﺋﯩﻠﯩﻢ – ﺳﯧﺘﯩﻤﻠﯩﺮﯨﻤﯩﺰ )،ﻗﻪرز ( ﺋﯧﻠﯩﺶ-
ﺑﯩﺮﯨﺸﻠﯩﺮﯨﻤﯩﺰ ،ﺋﯩﻘﺘﯩﺴﺎدﯨﻲ ﻣﯘﺋﺎﻣﯩﻠﯩﻤﯩﺰﻧﯩﯔ ﮬﻪرﻗﺎﻧﺪاق ﻛﯜرﻧﯜﺷﻠﯩﺮى
،ﭘﺎﻳﺪا ۋە زﯨﻴﺎﻧﻠﯩﺮى ،ﻣﻪﻳﻠﻰ ﺋﯚز ﺋﺎرﯨﻤﯩﺰدا ﺑﻮﻟﺴﯘن ،ﻗﯧﺮﯨﻨﺪاﺷﻠﯩﺮﯨﻤﯩﺰ
51

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر

ﮬﯩﺠﺮﯨﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘرﻏﯘﻏﺎن ﮬﻪرﯨﻜﻪت

دەرﺳﻠﯩﻜﻰ

ﺋﺎرﯨﺴﯩﺪا ﺑﻮﻟﺴﯘن ،ﻳﺎﻛﻰ ﺑﯩﺰ ﺑﯩﻠﻪن ﺑﺎﺷﻘﯩﻼر ﺋﻮﺗﺘﯘرﯨﺴﯩﺪا ﺑﻮﻟﺴﯘن،
ﺋﻮﭼﯘق ﺑﻮﻟﻐﯩﻨﻰ ،ﺋﯧﻨﯩﻖ ﺑﻮﻟﻐﯩﻨﻰ ﮬﻪرﮔﯩﺰ ﺋﻪﻳﯩﭗ ﺋﻪﻣﻪس ،ﺑﻪﻟﻜﻰ
ﺋﯩﺴﻼم ﺷﻪرﯨﺌﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﻗﺎﻧﯘﻧﻰ ۋە ﺑﯘ ﻗﺎﻧﯘﻧﻨﻰ ﺋﯩﺠﺮا ﻗﯩﻠﻐﺎﻧﻠﯩﻘﺘﯘر.
ﺑﯩﺰﻧﯩﯔ ﺑﻪزﯨﻠﻪرﺋﯜﭼﯜن ﻗﯩﻠﯩﭗ ﺑﻪرﮔﻪن ﺋﯩﺸﻠﯩﺮﯨﻤﯩﺰ ﺋﯜﭼﯜن ﮬﻪق
ﺋﯧﻠﯩﺸﯩﻤﯩﺰ ﻳﺎﻛﻰ ﺋﯘﻻرﻧﯩﯔ ﺑﯩﺰﮔﻪ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﺑﻪرﮔﻪن ﺋﯩﺸﻠﯩﺮى ﺋﯜﭼﯜن
ﮬﻪق ﺋﯧﻠﯩﺸﻰ ﻳﺎﻛﻰ ﺗﻪﻟﻪپ ﻗﯩﻠﯩﺸﻰ ﺋﻪﻳﯩﭗ ﺋﻪﻣﻪس ،ﺑﻪﻟﻜﻰ ﺷﻪرﺋﯩﻲ
ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﯩﻤﻪ ۋە ﺑﯘ ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﯩﻤﯩﻨﻰ ﺋﯩﺠﺮا ﻗﯩﻠﻐﺎﻧﻠﯩﻘﺘﯘر .ﺑﯘ ﮬﻪﻗﺘﻪ ۋەﮬﯩﻲ
ﻗﯩﻠﯩﻨﻐﺎﻧﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷﻘﯩﻨﻰ ﺳﯚزﻟﯩﻤﻪﻳﺪﯨﻐﺎن ،ﺋﯚزراﻳﻰ ﺑﯘﻳﯩﭽﻪ ﮔﻪپ
ﻗﯩﻠﻤﺎﻳﺪﯨﻐﺎن رەﺳﯘﻟﯩﻠﻼ ﺳﻪﻟﻠﻪﻟﻼﮬﯘ ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﻰ ۋەﺳﺴﻪﻟﻠﻪم ﻣﯘﻧﺪاق
دەﻳﺪۇ » :ﺋﯜچ ﺗﯜرﻟﯜك ﺋﺎدەم ﺑﺎر ،ﻗﯩﻴﺎﻣﻪت ﻛﯜﻧﻰ ﻣﻪن ﺋﯘﻻرﻧﯩﯔ
دەۋاﮔﯩﺮى ﺑﻮﻟﯩﻤﻪن ....ﺑﯩﺮ ﺋﺎدەم ﺑﯩﺮﺋﯩﺸﻠﻪﻣﭽﯩﻨﻰ ﺋﯩﺸﻘﺎ ﻳﺎﻟﻠﯩﺪى ،
ﺋﺎﻧﺪﯨﻦ ﺗﻮﻟﯘق ﺋﯩﺸﻠﻪﺗﺘﻰ ،ﺋﺎﻧﺪﯨﻦ ﺋﯩﺶ ﮬﻪﻗﻘﯩﻨﻰ ﺑﻪرﻣﯩﺪى ،ﻣﻪن
ﻗﯩﻴﺎﻣﻪت ﻛﯜﻧﻰ ﺑﯘﺋﺎدەﻣﻨﯩﯔ دەۋاﮔﯩﺮى ﺑﻮﻟﯩﻤﻪن «......ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر
ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﯩﺴﺴﺎﻻم دەۋاﮔﯩﺮى ﺑﻮﻟﯩﺪﯨﻐﺎن ﺑﯘ ﮬﻪق ﻗﺎﻧﭽﯩﻠﯩﻚ ﮬﻪق ؟!!
ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر ﺳﻪﻟﻠﻪﻟﻼﮬﯘ ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﻰ ۋەﺳﺴﻪﻟﻠﻪم دەۋاﮔﯩﺮى ﺑﻮﻟﻐﯘدەك
ﺑﯘﺋﯩﺶ ﻗﺎﻧﭽﯩﻠﯩﻚ ﺋﯩﺶ – ﮬﻪ؟!!
ﻛﯚﯕﯜﻟﻨﯩﯔ ،ﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﻳﺎﺧﺸﻰ ﺑﻮﻟﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ،ﻗﯧﺮﯨﻨﺪاﺷﻠﯩﻖ
ﺋﯩﺸﻪﻧﭽﻨﯩﯔ ﻛﺎﺗﺘﺎ ﺑﻮﻟﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ،ﻣﯧﮭﺮى – ﻣﯘﮬﻪﺑﺒﻪﺗﻨﯩﯔ ﭼﻮﯕﻘﯘر
ﻣﯘﺋﺎﻣﯩﻠﯩﻨﯩﯔ

ﺋﯩﺴﻼﻣﭽﻪ

ﺑﻮﻟﯘﺷﯩﻨﻰ

ﭼﻪﻛﻠﻪپ

ﺑﻮﻟﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻰ
ﻗﻮﻳﻤﯩﺴﯘن.....
ﺋﻪﻳﯩﭗ ﺋﻪﻣﻪس ....ﮬﻪرﮔﯩﺰ ﺋﻪﻳﯩﭗ ﺋﻪﻣﻪس !!!
ﺑﯩﺰ ﻧﯩﻴﻪﺗﻨﻰ ﻳﺎﺧﺸﻰ ﻗﯩﻠﯩﺸﺘﺎ ،ﻗﯧﺮﯨﻨﺪاﺷﻠﯩﻖ رﯦﺸﺘﯩﺴﯩﻨﻰ

ﭼﯩﯖﯩﺘﯩﺸﺘﺎ ،ﺋﺎرﯨﻤﯩﺰدﯨﻜﻰ ﻣﯧﮭﺮى – ﻣﯘﮬﻪﺑﺒﻪﺗﻨﻰ ﻛﯜﭼﻪﻳﺘﯩﺸﺘﻪ ،
52

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر

ﮬﯩﺠﺮﯨﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘرﻏﯘﻏﺎن ﮬﻪرﯨﻜﻪت

دەرﺳﻠﯩﻜﻰ

ﻣﯘﺋﺎﻣﯩﻠﯩﻠﻪرﻧﻰ ﺋﯩﺴﻼم ﺗﻪﻟﯩﻤﻠﯩﺮى ﺑﻮﻳﯩﭽﻪ ﺋﯧﻠﯩﭗ ﺑﯧﺮﯨﺸﺘﺎ ،
ﻧﻪزﯨﺮﯨﻤﯩﺰﻧﻰ ﺋﻮﭼﯘﻗﻼﺷﺘﯘرۇﺷﺘﺎ ،ﺋﯩﺨﺘﯩﻼپ ۋە ﻧﯩﺰاﻻردﯨﻦ
ﺳﺎﻗﻠﯩﻨﯩﺸﺘﺎﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﯩﺮﯨﻤﯩﺰﻧﯩﯔ ﺑﯜﻳﯜك ﮬﯩﺠﺮﯨﺘﻰ ﺟﻪرﻳﺎﻧﯩﺪا ﺑﯩﺰﮔﻪ
ﺋﯜﮔﻪﺗﻜﻪن ﮬﯩﺠﺮەت دەرﺳﯩﺪﯨﻦ ﺗﻮﻟﯘق ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﯩﻨﺎﻟﻤﯩﺴﺎق ،ﺋﯩﺴﻼم
دۆﻟﯩﺘﯩﻨﻰ ﻣﯘﺳﺘﻪﮬﻜﻪم ﺋﺎﺳﺎس ﺋﯜﺳﺘﯩﮕﻪ ﻗﯘرۇپ ﭼﯩﻘﺎﻟﻤﺎﻳﻤﯩﺰ ،ﺋﯚﻣﻠﯜك
ۋە ﺋﯩﻨﺎق -ﺋﯩﺘﺘﯩﭙﺎﻗﻠﯩﻖ ﺋﯘرۇﻗﯩﻨﻰ ﺟﻪﻣﯩﻴﻪت ﭘﻪرزەﻧﺘﻠﯩﺮى ﺋﺎرﯨﺴﯩﻐﺎ
ﭼﺎﭼﺎﻟﻤﺎﻳﻤﯩﺰ ،ﺋﯜﻧﺪۈرۈﺷﺘﯩﻦ ﺳﯚز ﺋﯧﭽﯩﺶ ﺋﻪﺳﻼ ﻣﯘﻣﻜﯩﻦ ﺑﻮﻟﻤﺎﻳﺪۇ.

53

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر

ﮬﯩﺠﺮﯨﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘرﻏﯘﻏﺎن ﮬﻪرﯨﻜﻪت

دەرﺳﻠﯩﻜﻰ

ﺑﻪﺷﯩﻨﭽﻰ دەرس ﺧﯘش ﺑﯩﺸﺎرەت ﺑﯩﺮﯨﺶ ،
ﭼﯚﭼﯜﺗﯩﯟەﺗﻤﻪﺳﻠﯩﻚ ﺗﻮﻏﺮﯨﺴﺪا
ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎﻧﻼر ،ﺋﻮﻣﯘﻣﻪن اﻟﻠﻪ ﺗﻪرەﭘﻜﻪ دەۋەت ﻗﯩﻠﻐﯘﭼﯩﻼر ﺧﯘش
ﺧﻪۋەر ﺑﻪرﮔﯜﭼﻰ ،ﺧﯘش ﺧﻪۋەر ﻳﻪﺗﻜﯜزﮔﯜﭼﻰ ،ﻛﯩﺸﯩﻠﻪرﮔﻪ ﺋﯩﺸﻼرﻧﻰ
ﺋﺎﺳﺎﻧﻼﺷﺘﯘرۇپ ﺑﻪرﮔﯜﭼﯩﻠﻪردﯨﻦ ﺑﻮﻟﯘﺷﻰ ﻛﯧﺮەﻛﻜﻰ ،ﮬﻪرﮔﯩﺰﻣﯘ
ﻛﯩﺸﯩﻠﻪرﮔﻪ ﻗﻮرﻗﻘﺎق ﺳﯧﻠﯩﭗ ﭼﯚﭼﯜﺗﯩﯟەﺗﻤﻪﺳﻠﯩﻜﻰ ، ،ﺋﯩﺸﻼرﻧﻰ
ﻗﯩﻴﯩﻨﻼﺷﺘﯘرﯨﯟەﺗﻤﻪﺳﻠﯩﻜﻰ ،ﻳﺎﺧﺸﻰ ﺋﯩﺶ ﻗﯩﻠﻐﯘﭼﯩﻼرﻏﺎ اﻟﻠﻪﻧﯩﯔ
ﭘﻪزﻟﯩﻨﻰ ۋەدە ﻗﯩﻠﯩﺸﻰ ،ﻳﺎﻣﺎﻧﻠﯩﻘﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺗﻪۋﺑﻪ ﻗﯩﻠﻐﯘﭼﯩﻼرﻏﺎ اﻟﻠﻪﻧﯩﯔ
ﺋﻪﭘﯘ -ﻣﻪﻏﭙﯩﺮەت دەرۋازﯨﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺋﯧﭽﯩﭗ ﺑﯩﺮﯨﺸﻰ ﻻزﯨﻢ .ﭼﯜﻧﻜﻰ
ﻗﯘﻳﺎش ﻧﯘرﯨﻨﻰ ﺋﯧﺘﻪك ﺑﯩﻠﻪن ﺗﻮﺳﯘپ ﻗﺎﻟﻐﯩﻠﻰ ﺑﻮﻟﻤﯩﻐﯩﻨﯩﺪەك ،
اﻟﻠﻪﻧﯩﯔ ﭘﻪزﻟﯩﻨﻰ ﮬﯧﭽﻜﯩﻢ ﻳﯚﮔﯩﯟاﻻﻟﻤﺎﻳﺪۇ ،اﻟﻪﻧﯩﯔ ﺋﻪﭘﯘ – ﻣﻪﻏﭙﯩﺮﯨﺘﯩﮕﻪ
اﻟﻠﻪدﯨﻦ ﺑﺎﺷﻘﺎ ﮬﯧﭽﻜﯩﻢ ﺋﯩﮕﻪ ﺑﻮﻻﻟﻤﺎﻳﺪۇ .اﻟﻠﻪﻧﯩﯔ رەﮬﻤﻪت
دەرۋازﯨﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﮬﯧﭽﻜﯩﻢ ﺋﯩﺘﯩﯟاﻻﻟﻤﺎﻳﺪۇ.
ﺋﯘﺑﺎدە ﺋﯩﺒﻨﻰ ﺳﺎﻣﯩﺖ رەزﯨﻴﻪﻟﻼﮬﯘ ﺋﻪﻧﮭﯘ ﺑﯩﺮﯨﻨﭽﻰ ﻗﯧﺘﯩﻤﻠﯩﻖ ﺋﻪﻗﻪ
ﺑﻪﻳﺌﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﻣﺎددﯨﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺑﺎﻳﺎن ﻗﯩﻠﯩﭗ ﺑﻮﻟﻐﺎﻧﺪﯨﻦ ﻛﯩﻴﯩﻦ ،رەﺳﯘﻟﯩﻠﻼ
ﺳﻪﻟﻠﻪﻟﻼﮬﯘ ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﻰ ۋەﺳﺴﻪﻟﻠﻪﻣﻨﯩﯔ ﻣﯘﻧﺪاق دﯨﮕﻪﻧﻠﯩﻜﯩﻨﻰ ﺑﺎﻳﺎن
ﻗﯩﻠﯩﺪۇ » :ﺋﻪﮔﻪر ﺑﻪرﮔﻪن ﺋﻪﮬﺪەﯕﻠﻪرﮔﻪ ۋاﭘﺎ ﻗﯩﻠﺴﺎﯕﻼر ،ﺳﯩﻠﻪرﮔﻪ
ﺟﻪﻧﻨﻪت ﺑﺎر ،ﺋﻪﮔﻪر ﻳﻮﻗﺎرﻗﯩﻼردﯨﻦ ﺑﯩﺮەرﺳﯩﺪە ﺧﯩﻴﺎﻧﻪت ﻗﯩﻠﺴﺎﯕﻼر ،
ﺋﯘ ﺋﺎﺷﻜﺎرﯨﻠﯩﻨﯩﭗ ﻗﯧﻠﯩﭗ ،ﺑﯘ دۇﻧﻴﺎدا ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺟﺎزاﺳﯩﻐﺎ ﺗﺎرﺗﯩﻠﺴﺎﯕﻼر،
ﺑﯘ ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺋﯜﭼﯜن ﻛﺎﭘﺎرەت ﺑﻮﻟﯩﺪۇ ،ﺋﻪﮔﻪر ﺋﯘ ﺋﺎﺷﻜﺎرﯨﻼﻧﻤﺎي،
ﻗﯩﯘاﻣﻪت ﻛﯜﻧﯩﮕﯩﭽﻪ ﺳﯩﺮ ﭘﯧﺘﻰ ﻗﺎﻟﻐﺎن ﺑﻮﻟﺴﺎ ،ﺳﯩﻠﻪرﻧﯩﯔ ﺋﯩﺸﯩﯖﻼر
اﻟﻠﻪﺋﻪززە ۋەﺟﻪﻟﻠﯩﻨﯩﯔ ﺋﺎﻟﺪﯨﺪا ﻗﺎﻟﯩﺪۇ ،ﺋﯘﺧﺎﻟﯩﺴﺎ ﺋﺎزاب ،ﻗﯩﻠﯩﺪۇ،
54

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر

ﮬﯩﺠﺮﯨﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘرﻏﯘﻏﺎن ﮬﻪرﯨﻜﻪت

دەرﺳﻠﯩﻜﻰ

ﺧﺎﻟﯩﺴﺎ ﺋﻪﭘﯘ ﻗﯩﻠﯩﺪۇ) « .ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﯩﺴﺴﺎﻻﻣﻨﯩﯔ ﺗﻪرﺟﯩﻤﮭﺎﻟﻰ
.2ﻗﯩﺴﯩﻢ .433ﺑﻪت (
ﺑﯘ ﻧﯩﻤﻪ دﯨﮕﻪن ﻛﺎﺗﺘﺎ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر – ﮬﻪ!!!
ﺑﯘ ﻧﯩﻤﻪ دﯨﮕﻪن ﻛﻪﯕﭽﯩﻞ دﯨﻦ-ﮬﻪ!!!
»ﺋﻪﮔﻪر ﻳﻮﻗﺎرﻗﯩﻼردﯨﻦ ﺑﯩﺮەرﺳﯩﺪە ﺧﯩﻴﺎﻧﻪت ﻗﯩﻠﺴﺎﯕﻼر ،ﺳﯩﻠﻪرﻧﯩﯔ
ﺑﯘ ﺋﯩﺸﯩﯖﻼر اﻟﻠﻪﻧﯩﯔ ﺋﺎﻟﺪﯨﺪا ﻗﺎﻟﯩﺪۇ« .
ﮬﯚرﻣﻪﺗﻠﯩﻚ ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎن ﻗﯧﺮﯨﻨﺪﯨﺸﯩﻢ ،ﺳﯩﺰ ﺑﯘ ﺋﻮرۇﻧﺪﯨﻜﻰ »
ﻳﻮﻗﺎرﻗﯩﻼردﯨﻦ ﺑﯩﺮەرﺳﯩﺪە « دﯨﮕﻪن ﺋﯩﺸﺎرەﺗﻨﻰ ﺋﻮﻳﻼپ ﻛﯚرﯨﺪﯨﻐﺎن
ﺑﻮﻟﺴﯩﯖﯩﺰ ،ﺑﯘ ﺋﯩﺸﺎرەت ﻛﯩﭽﯩﻚ ﮔﯘﻧﺎﮬﻼرﻧﻰ ﻛﯚرﺳﻪﺗﻤﻪﺳﺘﯩﻦ ،
اﻟﻠﻪﻧﯩﯔ ﮬﻪﺑﯩﺒﻰ رەﺳﯘﻟﯩﻠﻼ ﺳﻪﻟﻠﻪﻟﻼﮬﯘ ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﻰ ۋەﺳﺴﻪﻟﻠﻪم ﺋﻪﮬﯟال
ﺷﯘﻧﺪاق ﺋﯧﻐﯩﺮ ﺗﯘرﺳﯩﻤﯘ » ﺳﯩﻠﻪرﻧﯩﯔ ﺋﯩﺸﯩﯖﻼر اﻟﻠﻪﻧﯩﯔ ﺋﺎﻟﺪﯨﺪا
ﻗﺎﻟﯩﺪۇ ،ﺋﻪﮔﻪر ﺋﯘﺧﺎﻟﯩﺴﺎ ﺋﺎزاب ﺳﺎﻟﯩﺪۇ ،ﺧﺎﻟﯩﺴﺎ ﻛﻪﭼﯜرۈم ﻗﯩﻠﯩﺪۇ« .
دەۋاﺗﯩﺪۇ، .ﺧﻮش ،اﻟﻠﻪﻏﺎ ﺑﻪرﮔﻪن ﺋﻪﮬﺪﯨﺴﯩﮕﻪ ،ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر
ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﯩﺴﺴﺎﻻﻣﻐﺎ ﺑﻪرﮔﻪن ﺑﻪﻳﺌﯩﺘﯩﮕﻪ ۋاﭘﺎ ﻗﯩﻠﻐﺎن ﻛﯩﺸﯩﻠﻪرﮔﻪ اﻟﻠﻪﻧﯩﯔ
ﭘﻪزﻟﻰ – ﻳﺎﺧﺸﯩﻠﯩﻘﻰ ﺑﯩﻠﻪن ﺧﯘش ﺧﻪۋەر ﺑﯩﺮﯨﺪۇ ،ﺋﻪﮬﺪﯨﺴﯩﮕﻪ
ﺧﯩﻼﭘﻠﯩﻖ ﻗﯩﻠﻐﯘﭼﯩﻼرﻏﺎ ﮬﻪم اﻟﻪﻧﯩﯔ ﺋﻪﭘﯘ – ﻣﻪﻏﭙﯩﺮﯨﺘﻰ ﺑﯩﻠﻪن ﺧﯘش
ﺧﻪۋەر ﺑﯩﺮﯨﺪۇ.
ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﯩﺴﺴﺎﻻم ﺋﯘﻻرﻏﺎ ﺗﻪﮬﺪﯨﺖ ﺳﺎﻟﻤﯩﺪى،
ﻗﻮرﻗﯘﺗﯘﭘﻤﯘﺋﻮﻟﺘﯘرﻣﯩﺪى.
ﺑﻮﻟﻐﯘﺳﻰ ﻳﺎﻣﺎﻧﻠﯩﻘﻼرﻧﻰ ﻳﻮﻏﯩﻨﯩﺘﯩﭗ ﻛﯚﻛﻜﻪ ﺳﻮرﯨﻤﯩﺪى ،داۋراڭ
ﺳﯧﻠﯩﭗ ﻛﯚﭘﯜك ﺋﯚرﻟﻪﺗﻤﯩﺪى ،ﭼﺎڭ – ﺗﻮزان ،ﺑﯘس – ﺑﯘﺧﯘﻧﺎق ﭘﻪﻳﺪا
55

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر

ﮬﯩﺠﺮﯨﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘرﻏﯘﻏﺎن ﮬﻪرﯨﻜﻪت

دەرﺳﻠﯩﻜﻰ

ﻗﯩﻠﻤﯩﺪى.
اﻟﻠﻪﻧﯩﯔ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﯩﺮى ) ﺋﯘﻧﯩﯖﻐﺎ اﻟﻠﻪﻧﯩﯔ رەﮬﻤﯩﺘﻰ ۋە ﺳﺎﻻﻣﻰ
ﺑﻮﻟﺴﯘن ( .ﺋﯘﻧﺪاق ﻗﯩﻠﯩﺸﺘﯩﻦ ﻣﯘﺳﺘﻪﺳﻨﺎدۇر ،ﺋﻪﻟﯟەﺗﺘﻪ ! ﺑﻪﻟﻜﻰ
ﺋﺎﯕﻠﯩﻐﯘﭼﯩﻼرﻏﺎ ﺋﯚزﯨﻨﯩﯔ ﺑﺎﺗﯩﻨﯩﻲ ﺋﯩﺸﻼرﻧﻰ ﺑﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ،ﺋﺎداﻟﻪت
ۋە ﭘﻪزﯨﻠﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﺎﭼﻘﯘﭼﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﻗﻮﻟﯩﻐﺎ ﺋﺎﻟﻐﺎن ﻛﯩﺸﻰ ﺋﯩﻜﻪﻧﻠﯩﻜﯩﻨﻰ
ﺋﯘﻗﺘﯘرۇپ ﻗﻮﻳﺪى.
ﺧﯩﻴﺎﻧﻪت ﻗﯩﻠﻐﺎن
ﮬﻪرﮔﯩﺰﻣﯘ»ﻳﯘﻗﺎرﻗﯩﻼردﯨﻦ ﺑﯩﺮەرﺳﯩﺪە
ﻛﯩﺸﯩﻠﻪر ﺑﯩﺰﻧﯩﯔ دەۋﯨﺘﯩﻤﯩﺰدﯨﻦ ﺋﺎﻳﺮﯨﻠﺴﯘن ،ﺑﯩﺰﻧﯩﯔ ﻳﻮﻟﯩﻤﯩﺰدﯨﻦ
ﺑﺎﺷﻘﺎ ﻳﻮﻟﻼرﻏﺎ ﺋﻪﮔﻪﺷﺴﯘن ،ﺋﯘﻧﺪاق ﺋﺎدەﻣﻠﻪر ﺑﯩﺰﻧﯩﯔ ﺳﻪﭘﻠﯩﺮﯨﻤﯩﺰﮔﻪ
ﻗﻮﺷﯘﻟﯘﺷﻘﺎﻳﺎرﯨﻤﺎﻳﺪۇ « .دﯨﮕﻪﻧﺪەك ﺋﺎدەﻣﻨﻰ ﺳﯜر ﺑﺎﺳﯩﺪﯨﻐﺎن ،
ﮬﻪﻳﯟەﺗﻠﯩﻚ ،دەﺑﺪەﺑﯩﻠﯩﻚ ﺳﯚزﻟﻪرﻧﻰ ﻗﯩﻠﻤﯩﺪى.
ﺧﯘﻻﺳﻪ ﻗﯩﻠﻐﺎﻧﺪا ،ﻳﺎﺋﯘﻧﺪاق ،ﻳﺎ ﻣﯘﻧﺪاق ﺳﯚزﻟﻪرﻧﻰ ﻗﯩﻠﻤﺎﺳﺘﯩﻦ ،

ﺑﻪﻟﻜﻰ ﺋﻮﻟﯘﻏﯟار دەﺋﯟەﺗﭽﯩﺪە ﺑﻮﻟﯘﺷﻘﺎ ﺗﯩﮕﯩﺸﻠﯩﻚ دەۋەﺗﻨﯩﯔ ﺋﻪدەب –
ﺋﻪﺧﻼﻗﯩﻨﻰ ﻧﺎﻣﺎﻳﻪن ﻗﯩﻠﺪى .دەۋەﺗﻨﯩﯔ ﻛﻪﯕﭽﯩﻞ ﺋﯘﺳﻠﯘﺑﯩﻨﻰ
ﺋﯘﻗﺘﯘردى .ﺷﯘﻧﺪاﻗﻼ ﺋﺎﺷﯘﻻرﻧﯩﯔ ﮬﻪﻣﻤﯩﺴﯩﻨﯩﯔ ﺋﺎﭼﻘﯘﭼﯩﻨﯩﯔ ﭘﻪﻗﻪت
ﺟﺎﻧﺎﺑﯩﻲ اﻟﻠﻪﻧﯩﯔ ﺑﺎﺷﻘﯘرۇﺷﻰ ﺋﺎﺳﺘﯩﺪا ﺋﯩﻜﻪﻧﻠﯩﻜﯩﻨﻰ روﺷﻪن
ﺋﯩﭙﺎدﯨﻠﯩﺪى.
ﻣﺎﻧﺎ ﺑﯘ ﻣﯘﺑﺎرەك ﺋﯩﺴﻼﻣﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﻮﻳﻐﯩﻨﯩﯟاﺗﻘﺎن ﺋﺎﯕﻠﯩﻖ
ﻳﺎﺷﻠﯩﺮى ﺋﯧﺴﯩﺪە ﭼﯩﯔ ﺗﯘﺗﯘش ۋاﺟﯩﺐ ﺑﻮﻟﻐﺎن دەرﺳﻠﯩﻜﺘﯘر .ﭼﯜﻧﻜﻰ
ﺋﯘﻻرﻧﯩﯔ ﺑﯩﺮﺑﯚﻟﯜﻛﻰ ﻛﯩﺸﯩﻠﻪرﻧﻰ اﻟﻠﻪﻏﺎ ﺋﯩﺘﺎﺋﻪت ﻗﯩﻠﺪۇرۇﺷﺘﺎ ،ﭘﻪﻗﻪت
اﻟﻠﻪﻧﯩﯔ ﺋﺎزاﺑﯩﺪﯨﻦ ﻗﻮرﻗﯘﺗﯘش ۋە ﭼﯚﭼﯜﺗﯜﺷﻨﯩﻼ ﺗﯘﺗﻘﺎ ﻗﯩﻠﯩﯟﯦﻠﯩﭗ ،
ﺋﯚزﻟﯩﺮﯨﮕﻪ ۋە ﺑﺎﺷﻘﯩﻼرﻏﺎ ﻗﻮﭘﺎﻟﻠﯩﻖ ۋە ﻗﺎﺗﯩﻘﻠﯩﻘﻨﻰ ﮬﺎﻳﺎﺗﻠﯩﻖ ۋە ﺗﻮﻏﺮا
ﻳﻮﻟﺪﯨﻜﻰ ﺋﯘﺳﻠﯘب ۋە ﻣﯩﻨﮭﻪج ﻗﯩﻠﯩﯟاﺗﯩﺪۇ.
اﻟﻠﻪﻧﯩﯔ ﻛﯩﺘﺎﺑﻰ ﻗﯘرﺋﺎن ﻛﻪرﯨﻤﻨﻰ ۋاراﻗﻼپ ﺑﺎﻗﻘﺎن ﻛﯩﺸﻰ
56

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر

ﮬﯩﺠﺮﯨﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘرﻏﯘﻏﺎن ﮬﻪرﯨﻜﻪت

دەرﺳﻠﯩﻜﻰ

ﻣﯘﺷﯘ دەرﺳﻨﻰ ﻗﯘرﺋﺎن ﻛﻪرﯨﻤﺪە ﺋﻮﭼﯘق ۋە ﺋﯧﻨﯩﻖ ﻛﯚرﯨﺪۇ .ﭼﯜﻧﻜﻰ
ﻗﯘرﺋﺎن ﻛﻪرﯨﻤﺪە رەﮬﻤﻪت ﺋﺎﻳﻪﺗﻠﯩﺮى ﺋﺎزاب ﺋﺎﻳﻪﺗﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﻛﯚپ،
ﺑﯩﺸﺎرەت ﺋﺎﻳﻪﺗﻠﯩﺮى ﻗﻮرﻗﯩﺘﯩﺶ ،ﺋﺎﮔﺎﮬﻼﻧﺪۇرۇش ﺋﺎﻳﻪﺗﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ
ﻛﯚپ .ﺑﻪﻟﻜﻰ ﻗﺎﻧﺪاق ﺟﺎﻳﺪا ﺋﺎزاﺑﻘﺎ داﺋﯩﺮ ﺋﺎﻳﻪﺗﻠﻪر ﻛﯩﻠﯩﺪﯨﻜﻪن ،
ﺋﺎرﻗﯩﺪﯨﻨﻼ ﻳﺎﻛﻰ ﻳﯧﻘﯩﻨﺪﯨﻼ رەﮬﻤﻪت ﺋﺎﻳﻪﺗﻠﯩﺮى ﻛﯩﻠﯩﺪۇ .ﻛﯩﻤﻠﻪرﻛﻰ
ﺑﯘﻧﯩﯖﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷﻘﺎ ﺋﯘﺳﻠﯘب ﻗﻮﻟﻠﯩﻨﯩﺪﯨﻜﻪن ،ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر ﺳﻪﻟﻠﻪﻟﻼﮬﯘ
ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﻰ ۋەﺳﺴﻪﻟﻠﻪم ﻗﯩﻠﻐﺎﻧﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷﻘﯩﭽﻪ ﻗﯩﻠﯩﺪﯨﻜﻪن ،ﺋﯘ اﻟﻠﻪﻧﯩﯔ
ﺷﻪرﯨﺌﯩﺘﯩﮕﻪ ﺧﯩﻼﭘﻠﯩﻖ ﻗﯩﻠﻐﺎن ،ﻣﯘﮬﻪﻣﻤﻪد ﺳﻪﻟﻠﻪﻟﻼﮬﯘ ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﻰ
ۋەﺳﺴﻪﻟﻠﻪﻣﻨﯩﯔ ﺳﯜﻧﻨﯩﺘﯩﺪﯨﻦ ﻳﯩﺮاﻗﻼﺷﻘﺎن ،ﺑﯘ دﯨﻨﻨﯩﯔ
ﻛﻪﯕﭽﯩﻠﯩﻜﯩﮕﻪ ﺳﻪل ﻗﺎرﯨﻐﺎن ،دەۋەﺗﻨﯩﯔ ﺋﻪدەب – ﺋﻪﺧﻼﻗﯩﻨﻰ
ﺧﯘﻧﯘﻛﻠﻪﺷﺘﯜرﮔﻪن ﺑﻮﻟﯩﺪۇ.
ﻳﻪﻧﻪ ﺷﯘﻧﯩﻤﯘ ﺑﯩﻠﯩﺶ ﻛﯧﺮەﻛﻜﻰ ،دەۋەﺗﭽﻰ ﮬﻪدﯨﺪﯨﻦ زﯨﻴﺎدە
ﻳﯘﻣﺸﺎﻗﺒﺎش ،ﺋﺎﺳﺎﻧﻼﺷﺘﯘرﻏﯘﭼﻰ ،ﺋﺎددﯨﻴﻼﺷﺘﯘرﻏﯘﭼﻰ ،ۋە ﺑﯩﺸﺎرەﺗﭽﻰ
ﺑﻮﻟﯘپ ﻛﯩﺘﯩﭗ ﻛﯩﺸﯩﻠﻪر اﻟﻠﻪﻏﺎ ﺗﯩﻞ ﺗﻪﮔﻜﯜزۈﺷﻜﻪ ،اﻟﻠﻪﻧﯩﯔ ﮬﻮدۇد
ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﯩﻤﯩﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺋﯩﺠﺮا ﻗﯩﻠﯩﺸﺘﯩﻦ ﺑﺎش ﺗﺎرﺗﯩﺸﻘﺎ ،ﻳﻪﻧﻰ ﮬﯚﻛﯜﻣﻠﻪرﻧﻰ
ﺑﻪرﭘﺎ ﻗﯩﻠﯩﺸﺘﯩﻦ ﺑﺎش ﭼﺎﻳﻘﺎﺷﻘﺎ ﺳﻪۋەﺑﭽﻰ ﺑﻮﻟﯘﺷﻘﺎ ﻳﻮل ﻗﻮﻳﯘﻟﻤﺎﻳﺪۇ .ﺋﯘ
ﭘﺎﺋﺎﻟﯩﻴﻪﺗﻠﯩﺮى ،ﻣﻪﺳﻠﻪﻛﻠﯩﺮى ،ﭘﯩﻜﯩﺮ-ﺗﻪﭘﻪﻛﻜﯜرى ،ۋە ﺋﯩﺒﺎدەﺗﻠﯩﺮﯨﺪە
ﺋﯚﻟﭽﻪﻣﻠﯩﻚ ۋە ﻧﻮرﻣﺎل ﺑﻮﻟﯘﺷﻰ ،اﻟﻠﻪﻧﯩﯔ ﺋﺎزاﺑﯩﺪﯨﻦ ﻗﻮرﻗﯘش ﺑﯩﻠﻪن
اﻟﻠﻪﻧﯩﯔ رەﮬﻤﯩﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯜﻣﯩﺘﯟار ﺑﻮﻟﯘﺷﻰ ﻛﯧﺮەك.
ﺷﯘﻧﺪاﻗﻼ ﺑﯘ ﺋﯘﻟﯘغ دﯨﻨﻨﯩﯔ ﭘﯩﺮﯨﻨﺴﯩﭙﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺋﻮﺗﺘﯘرﯨﻐﺎ
ﻗﻮﻳﯘش ۋە ﺋﯘﻧﯩﯖﻐﺎ دەﺋﯟەت ﻗﯩﻠﯩﺸﺘﺎ ﻣﯘﻛﻪﻣﻤﻪل ﺑﻮﻟﻐﺎن ﻛﯜرﻧﯜﺷﻨﻰ،
ﺳﯜرەﺗﻨﻰ ﺗﻪﻗﺪﯨﻢ ﺋﯩﺘﯩﺸﻰ ،ﻗﻮرﻗﯘﺗﯘش ۋە ﺋﺎزاب – ﺟﺎزا ﺗﻪرەﭘﻠﯩﺮﯨﻨﻰ
ﺋﻮﺗﺘﯘرﯨﻐﺎ ﻗﻮﻳﻤﺎﺳﺘﯩﻦ ، ،ﺋﺎزاب ﻛﯜرﻧﯜﺷﻠﯩﺮى ۋە ﺋﯘﻧﯩﯔ دەﻟﯩﻠﻠﯩﺮﯨﻨﯩﻼ
57

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر

ﮬﯩﺠﺮﯨﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘرﻏﯘﻏﺎن ﮬﻪرﯨﻜﻪت

دەرﺳﻠﯩﻜﻰ

ﺋﻮﺗﺘﯘرﯨﻐﺎ ﻗﻮﻳﻤﺎﺳﺘﯩﻦ ﺑﻪﻟﻜﻰ ﮬﻪر ﺋﯩﻜﻜﯩﻠﯩﺴﯩﻨﻰ ﺗﻪڭ ﺋﻮﺗﺘﯘرﯨﻐﺎ
ﻗﻮﻳﯘﺷﻰ ،ﺑﯩﺮ ﺗﻪرەﭘﻨﻰ ﺑﻪك ﺗﻪﻛﯩﺘﻠﻪپ ، ،ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩﺮ ﺗﻪرەﭘﻨﻰ ﺑﻮش
ﻗﺎﻟﺪۇرﻣﺎﺳﻠﯩﻘﻰ ،ﺑﯩﺮ ﺗﻪرەﭘﻨﻰ ﭼﯧﻜﯩﺪﯨﻦ ﺋﺎﺷﯘرۇپ ،ﺑﯩﺮ ﺗﻪرەﭘﻜﻪ ﺳﻪل
ﻗﺎرﯨﻤﺎﺳﻠﯩﻘﻰ ،ﺑﻪﻟﻜﻰ ﻧﻮرﻣﺎل ،ﺋﺎﻣﻤﯩﺒﺎب ،ﺋﻪﺗﺮاﭘﻠﯩﻖ ﺋﯘﺳﯘﻟﻼر ۋە
ﺋﯘﺳﻠﯘﺑﻼرﻧﻰ ﻗﻮﻟﻠﯩﻨﯩﺸﻰ ،ﺋﺎﻧﺪﯨﻦ ﻧﻪﺗﯩﺠﯩﻨﻰ اﻟﻠﻪﻏﺎ ﻗﺎﻟﺪۇرۇﺷﻰ ﻻزﯨﻢ .

58

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر

ﮬﯩﺠﺮﯨﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘرﻏﯘﻏﺎن ﮬﻪرﯨﻜﻪت

دەرﺳﻠﯩﻜﻰ

.6دەرس دەۋەﺗﻜﻪ ﻛﯧﺮەﻛﻠﯩﻚ
ﻳﺎﺧﺸﻰ ﻣﯘﮬﯩﺖ ﺋﯩﺰدەﺷﻨﯩﯔ زۆرۈرﻟﯩﻜﻰ
ﺋﯚزﯨﻨﯩﯔ دەۋەت ﺋﯧﻠﯩﭗ ﺑﯧﺮﯨﺸﻰ ﺋﯜﭼﯜن ،ﺋﯚزى ﺗﯘرﯨﯟاﺗﻘﺎن
ﻣﯘﮬﯩﺘﻨﯩﯔ ﻳﺎﺧﺸﻰ ﺋﻪﻣﻪﺳﻠﯩﻜﯩﻨﻰ ،دەۋەﺗﻜﻪ ﻣﯘﻧﺎﺳﯩﭗ ﺑﻮﺷﻠﯘﻗﻨﯩﯔ
ﻳﻮﻗﻠﯘﻗﯩﻨﻰ ،ﺷﻪﺧﯩﺴﻠﻪرﻧﯩﯔ دەۋەﺗﻨﻰ ﻗﯘﺑﯘل ﻗﯩﻠﻤﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻨﻰ
ﺗﻮﻧﯘپ ﻳﻪﺗﻜﻪن دەۋەﺗﭽﻰ دەۋەت ﺋﯧﻠﯩﭗ ﺑﯧﺮﯨﺸﻘﺎ ﻳﺎراﻳﺪﯨﻐﺎن ﺑﺎﺷﻘﺎ
ﻣﯘﮬﯩﺖ ،ﺑﻮﺷﻠﯘق ۋە ﻗﯘﺑﯘل ﻗﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎن ﻛﯩﺸﯩﻠﻪرﻧﻰ ﺋﯩﺰدﯨﺸﻰ ،اﻟﻠﻪ
ﺋﻪززەۋەﺟﻪﻟﻠﯩﻨﯩﯔ»ﭘﻪرۋەردﯨﮕﺎرﯨﯖﻨﯩﯔ ﻳﻮﻟﯩﻐﺎ )ﻳﻪﻧﻰ ﺋﯩﺴﻼم دﯨﻨﯩﻐﺎ (
ﮬﯧﻜﻤﻪﺗﻠﯩﻚ ﺋﯘﺳﻠﯘﺑﺘﺎ،

ﻳﺎﺧﺸﻰ ۋەز – ﻧﻪﺳﯩﮭﻪت ﺑﯩﻠﻪن دەۋەت

ﻗﯩﻠﻐﯩﻦ ،ﺋﯘﻻر) ﻳﻪﻧﻰ ﻣﯘﺧﺎﻟﯩﭙﻪﺗﭽﯩﻠﯩﻚ ﻗﯩﻠﻐﯘﭼﯩﻼر (ﺑﯩﻠﻪن ﭼﯩﺮاﻳﻠﯩﻖ
رەۋﯨﺸﺘﻪ ﻣﯘﻧﺎزﯨﺮﯨﻠﻪﺷﻜﯩﻦ.16) « .ﺳﯜرە .125ﺋﺎﻳﻪﺗﻨﯩﯔ ﺑﯩﺮ
ﻗﯩﺴﻤﻰ ( دﯨﮕﻪن ﺑﯘﻳﺮۇﻗﯩﻐﺎ ﺋﺎﺳﺎﺳﻪن اﻟﻠﻪدﯨﻦ ﻳﺎردەم ﺳﻮرﯨﻐﺎن ﮬﺎﻟﺪا
دەۋەت ﻣﻪﺟﺒﯘرﯨﻴﯩﺘﯩﻨﻰ ﺋﯜﺳﺘﯩﮕﻪ ﺋﯧﻠﯩﺸﻰ ،دەۋەﺗﻨﻰ ﺗﺎرﻗﯩﺘﯩﺶ ،
ﺑﺎﺷﻘﯩﻼرﻏﺎ ﺋﯩﺴﻼﻣﻨﻰ ﻗﯘﺑﯘل ﻗﯩﻠﺪۇرۇﺷﺘﯩﻦ ﻗﻮل ﺋﯜزﻣﻪﺳﻠﯩﻜﻰ ،دەۋەت
ﻳﻮﻟﻰ ﺋﺎرﻗﯩﻠﯩﻖ ﻗﻮﻟﻐﺎ ﻛﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎن اﻟﻠﻪﻧﯩﯔ ﭘﻪزﻟﻰ ۋە رەﮬﻤﯩﺘﯩﺪﯨﻦ ﻳﯜز
ﺋﯚرﯨﻤﻪﺳﻠﯩﻜﻰ ،دەۋەﺗﻨﯩﯔ ﻧﻪﺗﯩﺠﯩﺴﻰ ۋە ﻣﯘۋەﭘﭙﯩﻘﯩﻴﯩﺘﯩﺪﯨﻦ
ﺋﯜﻣﯩﺪﺳﯩﺰﻟﻪﻧﻤﻪﺳﻠﯩﻜﻰ ﻻزﯨﻢ .ﭼﯜﻧﻜﻰ ﺑﯘﺧﯩﻠﺪﯨﻜﻰ دەۋەﺗﭽﻰ
ﺧﯘﺳﯘﺳﻪن ،دەۋەﺗﻜﻪ ﻛﯧﺮەﻛﻠﯩﻚ ﺑﻮﻟﻐﺎن ﻳﺎﺧﺸﻰ ﻣﯘﮬﯩﺘﻨﯩﯔ
ﻗﻪﻳﻪردﯨﻠﯩﻜﻰ ،دەۋەﺗﻜﻪ ﻣﯘﻧﺎﺳﯩﭗ ﻳﺎﺧﺸﻰ ﺑﻮﺷﻠﯘﻗﻨﯩﯔ ﻗﻪﻳﻪردﯨﻠﯩﻜﻰ
،اﻟﻠﻪ ﺋﯩﺴﻼﻣﻨﻰ ﻗﯘﺑﯘل ﻗﯩﻠﯩﺶ ﺋﯜﭼﯜن ﭘﺎت ﺋﺎرﯨﺪا ﻗﻪﻟﺒﻠﯩﺮﯨﻨﻰ
ﺋﯧﭽﯩﯟﯦﺘﯩﺪﯨﻐﺎن ﺷﻪﺧﯩﺴﻠﻪرﻧﯩﯔ ﻛﯩﻤﻠﯩﻜﻰ ...ﻗﺎﺗﺎرﻟﯩﻘﻼرﻧﻰ ﺋﻪﺳﻼ
ﺑﯩﻠﻤﻪﻳﺪۇ .ﺋﻪﮔﻪر ﺋﻮﻳﻠﯩﻐﺎﻧﺪەك ﻣﯘﮬﯩﺖ ۋە ﺷﻪﺧﯩﺴﻠﻪر ﺑﻮﻟﺴﺎ ،ﺑﯘ
59

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر

ﮬﯩﺠﺮﯨﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘرﻏﯘﻏﺎن ﮬﻪرﯨﻜﻪت

دەرﺳﻠﯩﻜﻰ

دەۋەﺗﭽﻰ ﺋﯘﻻرﻏﺎ ﻣﻪﺧﺴﯘس ۋاﻗﯩﺖ ﺋﺎﺟﺮﯨﺘﯩﭗ ،ﺋﯘﻻر ﺑﯩﻠﻪﻧﻼ ﺑﻮﻟﯘپ،
ﻣﯘۋەﭘﭙﯩﻘﯩﻴﻪت ﻗﺎزﯨﻨﯩﭗ ﻛﻪﺗﻜﻪن ﺑﻮﻻﺗﺘﻰ.

ﻟﯧﻜﯩﻦ ﺑﺎرﻟﯩﻖ ﺋﯩﺸﻼر ﺋﯘﻧﺪاق ﺑﻮﻟﻤﺎﻳﺪۇ .ﺋﯩﺸﻼر ﺋﯩﻠﮕﯩﺮى –
ﻛﯩﻴﯩﻦ اﻟﻠﻪﻏﺎ ﺧﺎﺳﺘﯘر .ﺋﻪﮔﻪر ﺋﯩﺶ ﺋﺎﺷﯘﻧﺪاق ﺑﻮﻟﻤﯩﻐﺎن ﺑﻮﻟﺴﺎ
اﻟﻠﻪﻧﯩﯔ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﯩﺮى )ﺋﯘﻧﯩﯖﻐﺎ اﻟﻠﻪﻧﯩﯔ رەﮬﻤﯩﺘﻰ ۋە ﺳﺎﻻﻣﻰ ﺑﻮﻟﺴﯘن(
ﮬﻪرﮔﯩﺰﻣﯘ ﮬﯩﺪاﻳﻪﺗﻜﻪ ﺋﯧﺮﯨﺸﯩﭗ ،ﺋﯩﻤﺎن ﺋﯧﻴﺘﯩﺸﯩﻨﻰ ﺷﯘﻧﭽﻪ ﺋﺎرزۇ
ﻗﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎن ،ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎن ﺑﻮﻟﯘﺷﯩﻐﺎ ﺷﯘﻧﭽﻪ ﺗﻪﺷﻨﺎ ﺑﻮﻟﻐﺎن ،ﻛﺎﭘﯩﺮ
ﺑﻮﻟﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ۋە اﻟﻠﻪﻏﺎ ﺑﻮﻳﯘﻧﺘﺎۋﻟﯩﻖ ﻗﯩﻠﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻠﯩﺮى ﺋﯜﭼﯜن ﺷﯘﻧﭽﻪ
ﮬﻪﺳﺮەت ﭼﻪﻛﻜﻪن ،ۋە ﻗﯘرﺋﺎن ﻛﻪرﯨﻤﺪە »ﺋﻪﮔﻪر ﺋﯘﻻر .ﯨﻤﺎن
ﺋﯧﻴﯩﺘﻤﯩﺴﺎ ،ﺋﻪﭘﯘﺳﻠﯩﻨﯩﭗ ،ﺋﯘﻻرﻧﯩﯔ ﺋﯩﻤﺎﻧﺪﯨﻦ ﻳﯜز ﺋﯚرﯨﮕﻪﻧﻠﯩﻜﯩﺪﯨﻦ
ﺋﯚزەﯕﻨﻰ ﮬﺎﻻك ﻗﯩﻠﯩﯟﯦﺘﯩﺸﯩﯔ ﻣﯘﻣﻜﯩﻦ ...ﺷﯘﭼﺎﻏﻨﯩﯔ ﺋﯚزﯨﺪە
،ﻛﺎﭘﯩﺮﻻر - :ﺑﯘ ﻗﯘرﺋﺎﻧﻐﺎ ﻗﯘﻻق ﺳﺎﻟﻤﺎﯕﻼر ،ﺋﯘﻧﻰ ﺋﯧﻠﯩﺸﺘﯜرﯨﯟﯦﺘﯩﯖﻼر ،
ﺑﻪﻟﻜﯩﻢ ﺳﯩﻠﻪر ﻏﻪﻟﯩﺒﻪ ﻗﯩﻠﯩﺸﯩﯖﻼر ﻣﯘﻣﻜﯩﻦ - ،دەﻳﺪۇ )« .ﺳﯜرە
ﻓﯘﺳﺴﯩﻠﻪت .26ﺋﺎﻳﻪت ( دﯨﻴﯩﺸﯩﺪﯨﻐﺎن ﻣﻪﻛﻜﻪ ﺟﻪﻣﯩﻴﯩﺘﯩﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷﻘﺎ
)دەۋەﺗﻜﻪ ﻛﯧﺮەﻛﻠﯩﻚ ( ﻣﯘﮬﯩﺖ ﺋﯩﺰدەپ ﻳﯜرﻣﯩﮕﻪن ﺑﻮﻻﺗﺘﻰ.
ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﯩﺴﺴﺎﻻﻣﻨﯩﯔ ﺳﺎﮬﺎﺑﻪ ﻛﯩﺮاﻣﻼرﻧﻰ ) اﻟﻠﻪ
ﺋﯘﻻردﯨﻦ رازى ﺑﻮﻟﺴﯘن ( ﮬﻪﺑﻪﺷﯩﺴﺘﺎﻧﻐﺎ ﮬﯩﺠﺮەت ﻗﯩﻠﯩﺸﻘﺎ ﺑﯘﻳﺮۇﺷﯩﻤﯘ
ﻣﯘﺷﯘدەۋەت ﺋﯜﭼﯜن ﻣﻪﻛﻜﯩﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷﻘﺎ ﻳﺎﺧﺸﻰ ﺑﯩﺮ ﺟﻪﻣﯩﻴﻪت ﺋﯩﺰدەش
ﺋﯜﭼﯜن ﺑﻮﻟﻐﺎن ﺋﯩﺪى.
ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر ﺳﻪﻟﻠﻪﻟﻼﮬﯘ ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﻰ ۋەﺳﺴﻪﻟﻠﻪﻣﻨﯩﯔ ﺗﺎﺋﯩﭙﻘﺎ ﺋﯚزى
ﺑﯩﯟاﺳﺘﻪ ﺑﯧﺮﯨﺸﻤﯘ دەۋەت ﺋﯜﭼﯜن ﻣﯘﺷﯘ ﺟﻪﻣﯩﻴﻪﺗﺘﯩﻦ ﺑﺎﺷﻘﺎ ﺑﯩﺮ
ﺟﻪﻣﯩﻴﻪت ﺋﯩﺰدەش ﺋﯜﭼﯜن ﺑﻮﻟﻐﺎن ﺋﯩﺪى.
ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر ﺳﻪﻟﻠﻪﻟﻼﮬﯘ ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﻰ ۋەﺳﺴﻪﻟﻠﻪم ﻣﯘﻧﺎﺳﯩﭗ
ﺷﺎراﺋﯩﺖ ۋە ۋە ﻣﯘﻧﺎﺳﯩﭗ ﺋﻪﮬﯟاﻟﻼردا ﺷﯘﻧﺪاق ﻗﯩﻠﻐﺎن ﺋﯩﺪى.
60

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر

ﮬﯩﺠﺮﯨﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘرﻏﯘﻏﺎن ﮬﻪرﯨﻜﻪت

دەرﺳﻠﯩﻜﻰ

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر ﺳﻪﻟﻠﻪﻟﻼﮬﯘ ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﻰ ۋەﺳﺴﻪﻟﻠﻪم ﮬﻪرﻳﯩﻠﻰ ﮬﻪج
ﻣﻪۋﺳﯘﻣﻠﯩﺮى ۋە زﯨﻞ ﻣﻪﺟﯩﻨﻨﻪ ﺑﺎزارﻟﯩﺮى ﻣﯘﻧﺎﺳﯩﯟﯨﺘﻰ ﺑﯩﻠﻪن ﮬﻪرﻗﺎﻳﺴﻰ
ﺋﻪرەب ﻗﻪﺑﯩﻠﯩﻠﯩﺮى ۋە ﺋﺎﻳﺮﯨﻢ ﺷﻪﺧﯩﺴﻠﻪر ﺑﯩﻠﻪن ﺋﯘﭼﺮﯨﺸﯩﭗ ،ﮬﯧﺮﯨﭗ
ﭼﺎرﭼﯩﻤﺎﺳﺘﯩﻦ ،زﯨﺮﯨﻜﻤﻪﺳﺘﯩﻦ ۋە ﺋﯜﻣﯩﺪﺳﯩﺰﻟﻪﻧﻤﻪﺳﺘﯩﻦ ﺋﯘﻻرﻏﺎﺋﯩﺴﻼم دﯨﻨﯩﻨﻰ ﺗﻮﻧﯘﺷﺘﯘراﺗﺘﻰ ،دەۋەت ﭘﯩﺮﯨﻨﺴﯩﭙﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺋﻮﺗﺘﯘرﯨﻐﺎ
ﻗﻮﻳﺎﺗﺘﻰ .ﺋﯜزۈﻟﺪۈرﻣﻪي داۋاﻣﻼﺷﻘﺎن دەۋەﺗﻨﯩﯔ ﻧﻪﺗﯩﺠﯩﺴﻰ ﺳﯜﭘﯩﺘﯩﺪە
اﻟﻠﻪﻧﯩﯔ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﯩﺮى )ﺋﯘﻧﯩﯖﻐﺎ اﻟﻠﻪﻧﯩﯔ رەﮬﻤﯩﺘﻰ ۋە ﺳﺎﻻﻣﻰ
ﺑﻮﻟﺴﯘن(ﻧﯩﯔ -»:ﭘﻪرۋەردﯨﮕﺎرﯨﻢ ،ﻣﯩﻨﻰ )ﻗﻪﺑﺮەﻣﮕﻪ( ﺋﻮﯕﯘﺷﻠﯘق
ﻛﯩﺮﮔﯜزﮔﯩﻦ ) ،ﻗﻪﺑﺮەﻣﺪﯨﻦ ( ﺋﻮﯕﯘﺷﻠﯘق ﭼﯩﻘﺎرﻏﯩﻦ ،ﻣﺎﯕﺎ
دەرﮔﺎﮬﯩﯖﺪﯨﻦ ﮬﻪﻗﻘﻪ ﻳﺎردەم ﺑﯩﺮﯨﺪﯨﻐﺎن ﻗﯘۋۋەت ﺋﺎﺗﺎ ﻗﯩﻠﻐﯩﻦ ،
دﯨﮕﯩﻦ .17) « .ﺳﯜرە .80ﺋﺎﻳﻪت ( دﯨﮕﻪن دۇﺋﺎﺳﯩﻨﻰ ﺋﯩﺠﺎﺑﻪت
ﻗﯩﻠﯩﭗ ﻳﺎراﻣﻠﯩﻖ ﺑﯩﺮ ﺟﻪﻣﯩﻴﻪﺗﻜﻪ ﺋﯧﺮﯨﺸﺘﯜردى.
ﺑﯘ ﺟﻪﻣﯩﻴﻪت ﺋﯘزۇن ﻣﯘددەت ﺳﻪۋﯨﺮﭼﺎﻧﻠﯩﻖ ،دەرﯨﺠﯩﺪﯨﻦ
ﺗﺎﺷﻘﯩﺮى ﺋﯧﻐﯩﺮ ﺑﯧﺴﯩﻘﻠﯩﻖ ﺑﯩﻠﻪن ﺋﯩﺰدﯨﮕﻪﻧﺪﯨﻦ ﻛﯩﻴﯩﻦ ،ﺋﯚزﯨﻨﯩﯔ
ﺋﻪڭ ﻳﺎﺧﺸﻰ ﺑﻮﺷﻠﯘﻗﻰ ،ﻳﺎﺧﺸﻰ ﺷﺎراﺋﯩﺘﻠﯩﺮى ،ﺋﺎﻳﺮﯨﻢ ،ﺷﻪﺧﯩﺴﻠﯩﺮى ،
ﺟﺎﻣﺎﺋﻪﺗﻠﯩﺮى ...ﺑﺎرﭼﻪ – ﺑﺎرﭼﯩﺴﻰ ﺑﯩﻠﻪن ﻗﻮﻟﻐﺎ ﻛﻪﻟﮕﻪن »ﻣﻪدﯨﻨﻪ
ﻣﯘﻧﻪۋۋﯨﺮە« دۇر.
ﺑﻮﻟﯘﭘﻤﯘ ﺑﯩﺰ ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎﻧﻼر ﻣﯘﺷﯘ دەرﺳﻠﯩﻜﺘﯩﻦ ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﯩﻨﯩﭗ ،
ﺋﯩﺴﻼﻣﻨﻰ ۋە ﺋﯩﺴﻼم ﭘﯩﺮﯨﻨﺴﯩﭙﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺗﺎﻗﯩﺘﯩﺶ ،ﻛﻪڭ ﻛﯚﻟﻪﻣﺪە
ﺋﻮﻣﯘﻻﺷﺘﯘرۇﺷﺘﺎﺋﺎﻛﺘﯩﭗ ﭘﺎﺋﺎﻟﯩﻴﻪﺗﭽﺎن ﺑﻮﻟﯘﺷﯩﻤﯩﺰ ،دۇﻧﻴﺎدا ﻣﻪۋﺟﯘت
ﺑﻮﻟﻐﺎن ﺑﻮﻟﻐﺎن ﺑﺎرﻟﯩﻖ ﺗﯩﻠﻼر دا دۆﻟﻪت ،راﻳﻮن ،ﺟﻪﻣﯩﻴﻪت ،
ﻣﻮﮬﯩﺘﻼرﻧﯩﯔ ﮬﻪﻣﻤﯩﺴﯩﮕﻪ ،ﺋﺎﻳﺮﯨﻢ ﺷﻪﺧﯩﺴﻠﻪر ﻳﺎﻛﻰ ﺟﺎﻣﺎﺋﻪﺗﻜﻪ ﻣﯘﺷﯘ
دﯨﻨﻨﯩﯔ زۇﻟﯘم ،ﭘﺎراﻛﻪﻧﺪﯨﭽﯩﻠﯩﻚ ،ۋەﻳﺮان ﺑﻮﻟﯘش ،ﻳﻮﻗﯩﻠﯩﺶ
ﮔﯩﺮداﺑﯩﻐﺎ ﺑﯧﺮﯨﭗ ﻗﺎﻟﻐﺎن ﺑﯜﮔﯜﻧﻜﻰ دۇﻧﻴﺎﻧﻰ ﻗﯘﺗﻘﯘزۇﺷﺘﯩﻜﻰ ۋاﺳﺘﯩﻠﯩﺮى
61

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر

دەرﺳﻠﯩﻜﻰ

ﮬﯩﺠﺮﯨﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘرﻏﯘﻏﺎن ﮬﻪرﯨﻜﻪت

،ﺋﺎﺟﺎﻳﯩﭗ ﻳﺎرﻗﯩﻦ ﺋﻮﺑﺮاز ﻟﯩﺮﯨﻨﻰ ﺋﻮﺗﺘﯘرﯨﻐﺎ ﻗﻮﻳﯘﺷﯩﻤﯩﺰ ،ﭘﻪﻗﻪت
ﻣﯘداﭘﯩﯭﻟﯩﻨﯩﺶ ﻧﻮﻗﺘﯩﺴﯩﺪا ﺗﯘرۇپ ﺋﯩﺴﻼﻣﻨﻰ دۈﺷﻤﻪﻧﻠﻪرﻧﯩﯔ ﺧﺎﺗﺎ
ﭼﯜﺷﻪﻧﺪۈرۈﺷﻠﯩﺮى ،ﺷﻪك – ﺷﯜﺑﮭﯩﻠﻪر ﺑﯩﻠﻪن ﺑﻮرﻣﯩﻼﺷﻠﯩﺮى ....دﯨﻦ
ﺋﺎﻗﻼپ رەددﯨﻴﻪ ﺑﯩﺮﯨﭗ ،ﻛﯩﺸﯩﻠﻪرﮔﻪ ﺋﻮﯕﺸﺎپ ﻛﯚرﺳﯩﺘﯩﺶ ،
ﺗﻮﻏﺮﯨﺴﯩﻨﻰ ﺳﯩﻘﯩﭗ ﺋﯩﭽﯜرۈش ﺑﯩﻠﻪن ﻣﻪﺷﻐﯘل ﺑﻮﻟﯘپ ﻗﺎﻟﻤﺎﺳﻠﯩﻘﯩﻤﯩﺰ
ﻻزﯨﻢ .ﮬﻪﻗﻨﻰ ﮬﻪﻗﻠﯩﻖ ﻳﻮﺳﯘﻧﺪا ﮔﯜزەل ﺋﯘﺳﻠﯘﺑﻼر ﺑﯩﻠﻪن ﺑﺎﻳﺎن
ﻗﯩﻠﯩﺶ ﻻزﯨﻢ » .ﺑﻮزۇﻗﭽﯩﻠﯩﻖ ﺋﻮﻣﯘﻣﻠﯩﺸﯩﭗ ﻛﻪﺗﺘﻰ .ﻳﯩﺮﺗﯩﻖ ﺋﯜﺳﺘﯩﮕﻪ
ﺳﺎﻟﻐﺎن ﻳﺎﻣﺎﻗﻤﯘ ﻳﯩﺮﺗﯩﻠﯩﭗ ﻛﻪﺗﺘﻰ .دەرﻳﺎ ﭼﻮﯕﻘﯘر ،داۋان ﺋﯩﮕﯩﺰ ،
ﻛﯩﺸﯩﻠﻪرﮔﻪ ۋەز – ﻧﻪﺳﯩﮭﻪﺗﻨﯩﯔ ﭘﺎﻳﺪﯨﺴﻰ ﻗﺎﻟﻤﯩﺪى»« .ﻗﻮرۇﻗﻠﯘﻗﺘﺎ ۋە
دﯦﯖﯩﺰدا ﺋﺎﭘﻪت ﻳﯜز ﺑﻪردى ) « .ﺳﯜرە رۇم . 41ﺋﺎﻳﻪﺗﻨﯩﯔ ﺑﯩﺮ
ﻗﯩﺴﻤﻰ ( »دەۋەت ۋە ﺋﯩﺴﻼﮬﺎت ﺋﯧﻠﯩﭗ ﺑﯧﺮﯨﺸﻘﺎ ﺋﯘرۇﻧﯘش ﮬﯧﭻ ﺋﯩﺸﻘﺎ
ﻳﺎرﯨﻤﺎﻳﺪۇ « .دﯨﮕﻪن ﺳﯚزﻟﻪردﯨﻦ ﮬﺎڭ – ﺗﺎڭ ﻗﺎﻟﻤﺎﻳﻠﻰ!ﺑﯘﻧﺪاق
ﺋﯚﺳﻪك ﺳﯚزﻟﻪر ﺑﯩﺰﻧﻰ ﺋﻮﻳﻠﯩﺮﯨﻤﯩﺰﻧﯩﯔ ﺑﻮﺳﯘﻏﯩﺴﯩﺪﯨﻦ ﺋﺎﺷﺎﻟﻤﺎس ،
ﻗﺎﻳﻨﺎپ –ﻗﺎﻳﻨﺎپ ﮔﯩﺮۋﯨﻜﯩﺪﯨﻦ ﺗﺎﺷﺎﻟﻤﺎس ﻗﯩﻠﯩﭗ ﻗﻮﻳﻤﯩﺴﯘن !ﺋﻪﮔﺮ
ﺷﯘﻧﺪاق ﺑﻮﻟﺪﯨﻤﯘ دەﻳﻠﻰ ) ﮬﻪرﮔﯩﺰ ﺋﯘﻧﺪاق ﺋﻪﻣﻪس(ﺋﯜﺳﺘﯩﻤﯩﺰدﯨﻜﻰ
ﻣﻪﺟﺒﯘرﯨﻴﻪﺗﻨﻰ ﺋﺎدا ﻗﯩﻠﯩﺶ ،ﺋﯚزﯨﻤﯩﺰﻧﻰ ﻗﯘﺗﻘﯘزۇش ،اﻟﻠﻪﻧﯩﯔ ﺋﺎﻟﺪﯨﺪا
ﺋﯚزرە ﺋﯧﻴﺘﯩﺶ ﺋﯜﭼﯜن ﺑﻮﻟﺴﯩﻤﯘ دەۋەت ﻗﯩﻠﻤﺎي ﺑﻮﻟﻤﺎﻳﺪۇ .ﺑﯘ
ﺗﻮﻏﺮﯨﺴﯩﺪا اﻟﻪ ﻣﯘﻧﺪاق دەﻳﺪۇ » :ﺋﯚز ۋاﻗﺘﯩﺪا ﺋﯘﻻرﻧﯩﯔ ﺋﯩﭽﯩﺪﯨﻜﻰ
ﺑﯩﺮ ﺗﻮپ ﺋﺎدەﻣﻠﻪر - :اﻟﻠﻪ ﮬﺎﻻك ﻗﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎن ﻳﺎﻛﻰ ﻗﺎﺗﺘﯩﻖ
ﺋﺎزاﺑﻼﻳﺪﯨﻐﺎن

ﻗﻮۋﻣﻐﺎ

ﻧﯧﻤﻪ

ﺋﯜﭼﯜن

ۋەز



ﻧﻪﺳﯩﮭﻪت
62

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر

ﮬﯩﺠﺮﯨﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘرﻏﯘﻏﺎن ﮬﻪرﯨﻜﻪت

دەرﺳﻠﯩﻜﻰ

ﻗﯩﻠﯩﺴﯩﻠﻪر؟-دﯨﺪى .ﺋﯘﻻر) ﻳﻪﻧﻰ ۋەز – ﻧﻪﺳﯩﮭﻪت ﻗﯩﻠﻐﯘﭼﯩﻼر (
ﭘﻪرۋەردﯨﮕﺎرﯨﯖﻼرﻧﯩﯔ ﺋﺎﻟﺪﯨﺪا ) ﮔﯘﻧﺎﮬﻘﺎ ﺳﯜﻛﯜت ﻗﯩﻠﯩﭗ ﺗﯘردۇق
دەپ ( ﺋﯚزرە ﺋﯧﻴﯩﺘﻤﺎﺳﻠﯩﻘﯩﻤﯩﺰ ۋە ﺋﯘﻻرﻧﯩﯔ اﻟﻠﻪدﯨﻦ ﻗﻮرﻗﯘپ
) ﮔﯘﻧﺎﮬﺘﯩﻦ ﭼﻪﻛﻠﯩﻨﯩﺸﻠﯩﺮى ﺋﯜﭼﯜن ﺷﯘﻧﺪاق ﻗﯩﻠﺪۇق – ( .دﯦﺪى.
ﺋﯘﻻر ﺋﯚزﻟﯩﺮﯨﮕﻪ ﻗﯩﻠﯩﻨﻐﺎن ۋەز – ﻧﻪﺳﯩﮭﻪﺗﻨﻰ ﻗﯘﺑﯘل ﻗﯩﻠﻤﯩﻐﺎن ﭼﺎﻏﺪا ،
ﻳﺎﻣﺎن ﺋﯩﺸﺘﯩﻦ ﻣﻪﻧﺌﯩﻲ ﻗﯩﻠﻐﯘﭼﯩﻼرﻧﻰ ﻗﯘﺗﻘﯘزدۇق ،اﻟﻠﻪﻧﯩﯔ ﺋﻪﻣﺮﯨﺪﯨﻦ
ﭼﯩﻘﻘﺎﻧﻠﯩﻘﻠﯩﺮى ﺋﯜﭼﯜن زاﻟﯩﻤﻼرﻧﻰ ﻗﺎﺗﺘﯩﻖ ﺋﺎزاﺑﻘﺎ دۇﭼﺎر ﻗﯩﻠﺪۇق .
«).7ﺳﯜرە -165-164ﺋﺎﻳﻪﺗﻠﻪر (
دەۋەﺗﭽﯩﻠﻪر ﻳﻪﻧﻪ ،،،،اﻟﻠﻪﻧﯩﯩﯔ ﮬﯩﺪاﻳﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﻛﯩﻤﻠﻪرﮔﻪ
ﺗﯩﮕﯩﺸﻠﯩﻚ ﺑﯘﻟﯩﺪﯨﻐﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﺑﯩﻠﻤﻪﻳﺪۇ .ﺷﯘﻧﯩﯔ ﺋﯘﭼﯘن ﺋﯘﻻر
ﺋﯘﺳﺘﯩﺪﯨﻜﻰ ﺑﺎرﻟﯩﻖ ﺋﺎﻣﺎﻧﻪﺗﻨﻰ ﺋﺎدا ﻗﯩﻠﯩﺶ ،ﻣﻪﺳﯱﻟﻴﻪﺗﭽﺎﻧﻠﯩﻖ ﺑﯩﻠﻪن
ﺋﻪﻟﭽﯩﻠﯩﻚ ۋەزﯨﭙﯩﺴﯩﻨﻰ ﺑﯩﺠﯩﺮﯨﺶ ،اﻟﻠﻪﻧﯩﯔ دﯨﻨﯩﻨﯩﯔ ﭘﯘﺗﯘن ﻳﻪر
ﺷﺎرﯨﺪا ﭘﯘت دەﺳﺴﯩﮕﯜدەك ﻳﻪر ﻗﺎﻟﻤﺎي ﺋﻮﻣﯘﻣﻠﯩﺸﺸﻰ ﺋﯘﭼﯘن ﻗﻮﻟﯩﺪﯨﻦ
ﻛﯩﻠﯩﺸﯩﭽﻪ ﻛﯜچ

ﺳﻪرﯨﭗ ﻗﯩﻠﯩﺸﻰ،ﮔﻪپ-ﺳﯚزﻟﯩﺮى ۋە ﻳﯘرۇش –

ﺗﯘرۇﺷﻠﯩﺮﯨﺪا ﻛﺸﻠﻪرﮔﻪ ﻳﺎﺧﺸﻰ ﺋﯜﻟﮕﻪ ،ﺋﻪﮔﺸﯩﺸﻜﻪ ﺗﯩﮕﯩﺸﻠﯩﻚ
ﻳﺎﺧﺸﻰ ﻧﻪﻣﯘﻧﯩﭽﻰ ﺑﯘﻟﯘش ﺋﯘﭼﯘن ﺗﯩﺮﯨﺸﯩﺸﻰ ،ﮬﯩﺪاﻳﻪت ﻣﻪﺳﻠﯩﺴﻰ
،ﮬﯩﺪاﻳﻪت ﺋﻮرﻧﻰ ۋە ﻣﻪﺳﯩﻠﯩﺴﻨﻰ اﻟﻠﻪﻏﺎ ﻗﺎﻟﺪۇرۇش ﻻزﯨﻢ ".ﺷﻪك
ﺷﯜﺑﯩﺴﯩﺰﻛﻰ ،ﺳﻪن ﺧﺎﻟﯩﻐﺎن ﺋﺎدﯨﻤﯩﯖﻨﻰ ﮬﯩﺪاﻳﻪت ﻗﯩﻼﻟﻤﺎﻳﺴﻪن ﻟﯧﻜﯩﻦ
اﻟﻠﻪ ﺋﯚزى ﺧﺎﻟﯩﻐﺎن ﺋﺎدەﻣﻨﻰ ﮬﯩﺪاﻳﻪت ﻗﯩﻠﯩﺪۇ28) ".ﺳﯜرە
-40ﺋﺎﻳﻪت ( ﺑﯩﻠﮕﯘﭼﯩﻠﻪر ﺋﯘﭼﯘن ﺷﯘﻧﯩﺴﻰ ﺋﯧﻨﯩﻘﻜﻰ ،ﮬﻪﻣﻤﻪ
ﻛﯩﺸﯩﻠﻪرﻧﯩﯔ ﻗﻪﻟﯩﺒﻠﯩﺮى ﺑﯩﺮﭘﯘﺗﯘن ﮬﺎﻟﺪا ﺗﺎﺷﺘﻪك ﻳﺎﻛﻰ ﺋﯘﻧﯩﯖﺪﯨﻦ
63

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر

ﮬﯩﺠﺮﯨﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘرﻏﯘﻏﺎن ﮬﻪرﯨﻜﻪت

دەرﺳﻠﯩﻜﻰ

ﺑﻪﻛﺮەك ﻗﯧﺘﯩﭗ ﻛﻪﺗﻤﯩﺪى .ﻟﯧﻜﯩﻦ ﻗﻪﻟﺒﻠﻪر ﺋﺎﭼﻘﯘچ ﺑﯩﻠﻪن
ﺋﺎﭼﺎﻻﻳﺪﯨﻐﺎن ﺋﯘﺳﺘﯩﻼرﻏﺎ ﻣﯘﮬﺘﺎج .ﻣﯘﺷﯘ ﻗﻪﻟﺒﻠﻪر ﺋﯧﭽﯩﻠﻐﺎن ،ﻗﻪﻟﺐ
ﻗﺎﺳﺮاﻗﻠﯩﺮﯨﻨﻰ دەۋەت ﻧﯘرﻟﯩﺮى ﭘﺎﻛﯩﺰﻟﯩﻐﺎن ﭼﺎﻏﺪا ،ﻗﻪﻟﺒﻠﻪر ﻧﺎﮬﺎﻳﯩﺘﻰ
ﺗﯩﺰﻟﯩﻜﺘﻪ ﺋﯚزﯨﻨﯩﯔ ﺟﻪﮬﻠﻰ – ﺟﺎﮬﯩﻠﯩﻴﻪﺗﻠﯩﺮى ،ﮔﯘﻧﺎھ – ﻣﻪﺋﯩﺴﯩﻴﻪت
ۋە ﺋﯩﺴﻴﺎﻧﻠﯩﺮى ،ﺋﯚز ﻣﻮﮬﯩﺘﻰ ۋە ﻧﺎﭼﺎر ﺷﺎراﺋﯩﺘﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻜﻰ
ﮬﺎﻳﺎﺟﺎﻧﻠﯩﻨﯩﺸﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﻳﺎﺧﺸﯩﻠﯩﻘﻘﺎ ﻻﻳﯩﻖ ،دەۋەت ۋە ﺋﯘﻧﯩﯔ
ﺋﻮرۇﻧﻠﯩﺮﯨﻐﺎ ﻻﻳﯩﻖ ﮬﺎﻟﺪﯨﻜﻰ ﻳﺎراﻣﻠﯩﻖ ﮔﯚﺷﻜﻪ ﺋﺎﻳﻠﯩﻨﯩﺪۇ.
ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر ﺳﻪﻟﻠﻪﻟﻼﮬﯘ ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﻰ ۋەﺳﺴﻪﻟﻠﻪم » :ﺋﺎدەم
ﺑﻪدﯨﻨﯩﺪە ﺑﯩﺮﭼﯩﺸﻠﻪم ﮔﯚش ﺑﺎر ،ﺋﯘﻳﺎﺧﺸﯩﻼﻧﺴﺎ ،ﭘﯜﺗﯜن ﺑﻪدەن
ﻳﺎﺧﺸﯩﻠﯩﻨﯩﺪۇ .ﺋﯘ ﺑﯘزۇﻟﺴﺎ ،ﭘﯜﺗﯜن ﺑﻪدەن ﺑﯘزۇﻟﯩﺪۇ ،ﺋﯘ ﺑﻮﻟﺴﯩﻤﯘ
ﻳﯜرەك – ﻗﻪﻟﺒﺘﯘر « .دﯨﮕﻪن .ﺑﺎﺗﯩﻞ ﺋﻪﮬﻠﻰ ۋە ﺋﯘﻧﯩﯔ
ﻳﺎردەﻣﭽﯩﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﻛﯚﭘﯩﻨﭽﯩﺴﻰ ﺋﯩﺴﻼﻣﯩﻲ دەۋەﺗﻨﯩﯔ ﺧﺎراﻛﺘﯩﺮى ۋە
ﻧﯩﺸﺎن – ﻏﺎﻳﯩﺴﯩﻨﻰ ﺑﯩﻠﻤﯩﮕﻪﻧﻠﯩﻜﻠﯩﺮى ،دەۋەﺗﭽﯩﻠﻪرﻧﯩﯔ ﺑﯩﺮ ﻗﯩﺴﻤﯩﻨﻰ
ﺋﯚچ ﻛﯚرﮔﻪﻧﻠﯩﻜﻰ ﺋﯜﭼﯜن دەۋەﺗﻜﻪ دۈﺷﻤﻪﻧﻠﯩﻚ ﻗﯩﻠﯩﺪۇ .ﺋﻪﮔﻪر
دەۋەت ﺳﯧﭙﯩﺪە اﻟﻠﻪ ﻳﺎﺧﺸﯩﻠﯩﻘﻘﺎ ﻣﯘﻳﻪﺳﺴﻪر ﻗﯩﻠﯩﺸﻨﻰ ﺧﺎﻟﯩﻐﺎن ﻣﺎﮬﯩﺮ
دەۋەﺗﭽﯩﺪﯨﻦ ﺑﯩﺮەرﺳﻰ ﻣﻪﻳﺪاﻧﻐﺎ ﻛﻪﻟﺴﻪ ، ،ﺋﻪﻗﯩﻞ ۋە ﻗﻪﻟﺒﻠﻪردﯨﻦ

ﺟﺎﮬﺎﻟﻪﺗﻨﯩﯔ ﭘﻪردﯨﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﻛﯚﺗﯜرﯨﯟەﺗﻜﻪن ،ﻛﯚﯕﯜﻟﻠﻪردﯨﻜﻰ ﺋﺎداۋەت –
ﺋﯚﭼﻤﻪﻧﻠﯩﻜﻜﻪ ﭼﺎرە ﻗﯩﻠﯩﭗ

ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺋﻮرﻧﯩﻐﺎ ﺋﯩﻠﯩﻢ – ﻣﻪرﯨﭙﻪت

ﺋﯘرۇﻗﯩﻨﻰ ﭼﺎﭼﻘﺎن ،دەۋەﺗﭽﯩﻨﯩﯔ ﺋﻮﻟﯘﻏﯟار ﻧﯩﺸﺎﻧﻠﯩﺮى ۋە ﻳﺎرﻗﯩﻦ

ﺋﯘﺳﯘﻟﻠﯩﺮى ﺑﯩﻠﻪن ﻛﯚﯕﯜﻟﻠﻪرﻧﻰ ﻛﻪڭ ﻗﻮرﺳﺎﻗﻠﯩﻖ ،ﻣﯧﮭﺮى –
64

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر

ﮬﯩﺠﺮﯨﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘرﻏﯘﻏﺎن ﮬﻪرﯨﻜﻪت

دەرﺳﻠﯩﻜﻰ

ﻣﯘﮬﻪﺑﺒﻪت ﺑﯩﻠﻪن ﺳﯚﻳﯜﻧﺪۈرﮔﻪن ،ﺑﺎﺷﻘﯩﻼرﻧﯩﯔ ﺋﯚزرﯨﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﻗﯘﺑﯘل
ﻗﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎن ،ﺑﺎﺷﻘﯩﻼرﻧﻰ ﺋﯚز ﻣﻪﻳﻠﯩﭽﻪ ﺋﻪﻳﯩﭙﻠﻪپ ﻳﯜرﻣﻪﻳﺪﯨﻐﺎن ﻳﺎﺧﺸﻰ
ﮬﺎﻟﻪﺗﻨﻰ ﻣﻪﻳﺪاﻧﻐﺎ ﻛﻪﻟﺘﯜرەﻟﻪﻳﺘﺘﻰ .ﺋﻪﮔﻪر ﺋﯘﻻر ﺷﯘﻧﺪاق ﻗﯩﻠﺴﺎ ،اﻟﻠﻪ
ﺷﯘﻧﺪاق ﻗﯩﻠﯩﺸﻘﺎ ﻣﯘۋەﭘﭙﻪق ﻗﯩﻠﺴﺎ ،ﺋﺎﺷﯘ ﻛﯩﺸﯩﻠﻪر ،ﺋﯘﻻرﻧﯩﯔ
ﻛﯚﭘﯩﻨﭽﯩﺴﻰ ﻳﺎﻛﻰ ﺑﯩﺮ ﻗﯩﺴﻤﻰ دەۋەﺗﻜﻪ دۈﺷﻤﻪﻧﻠﯩﻚ ﻗﯩﻠﯩﺸﻨﯩﯔ
ﺋﻮرﻧﯩﻐﺎ دەۋەﺗﻨﯩﯔ ﮬﺎﻣﯩﻴﻠﯩﺮى ۋە ﻳﺎردەﻣﭽﯩﻠﯩﺮﯨﮕﻪ ﺋﺎﻳﻼﻧﻐﺎن ،
دەۋەﺗﭽﯩﻠﻪرﮔﻪ ﺋﯚﭼﻤﻪﻧﻠﯩﻚ ﻗﯩﻠﯩﺸﻨﯩﯔ ﺋﻮرﻧﯩﻐﺎ ﺋﯘﻻرﻧﯩﯔ ﻣﻪﮬﺒﯘﺑﻠﯩﺮﯨﻐﺎ
ﺋﺎﻳﻼﻧﻐﺎن ﺑﻮﻻﺗﺘﻰ.
ﺋﻪﮔﻪر ﺋﯩﺸﻼر ﻳﻮﻗﯩﺮﯨﺪا ﺳﯚزﻟﻪپ ﺋﯚﺗﯜﻟﮕﻪﻧﺪەك ﺗﻮﻏﺮﯨﻼﻧﺴﺎ.....
دەۋەت ﺋﯘﻻر ﺋﺎرﻗﯩﻠﯩﻖ ﻧﯘرﻏﯘن ﻳﺎﺧﺸﻰ ﻧﻪﺗﯩﺠﯩﻠﻪرﻧﻰ ﺑﺎرﻟﯩﻘﻘﺎ
ﻛﻪﻟﺘﯜرﮔﻪن ،ﺋﯘﻻرﻣﯘ دەۋەت ﺳﻪۋەﺑﯩﺪﯨﻦ ﻧﯘرﻏﯘن ﻳﺎﺧﺸﯩﻠﯩﻘﻼرﻏﺎ
ﺋﯧﺮﯨﺸﻜﻪن ﺑﻮﻻﺗﺘﻰ .

65

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر

ﮬﯩﺠﺮﯨﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘرﻏﯘﻏﺎن ﮬﻪرﯨﻜﻪت

دەرﺳﻠﯩﻜﻰ

ﻳﻪﻛﻜﯩﻠﯩﻜﻠﻪر ﺗﯜرى
ﻳﻪﺗﺘﯩﻨﭽﻰ دەرس
ﺑﯘﻳﯩﭽﻪ دەۋەت ﻗﯩﻠﯩﺸﻨﯩﯔ زۈرۈرﻟﯩﻜﻰ
ﺋﯚز دﯨﻨﯩﻐﺎ ،ﺑﯘ دﯨﻨﻨﯩﯔ ﺗﺎرﻗﯩﻠﯩﺸﯩﻐﺎ ﻗﯩﺰﯨﻘﯩﺪﯨﻐﺎن ﻛﯩﺸﯩﻠﻪر
،ﺑﯘ دﯨﻨﻐﺎ ﮬﯩﺪاﻳﻪت ﻗﯩﻠﯩﻨﯩﺸﯩﻨﻰ ﺋﯜﻣﯩﺪ ﻗﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎن ﮬﻪرﺑﯩﺮ
ﻏﻪﻳﺮەﺗﻠﯩﻚ ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎن ﺋﯚزﯨﮕﻪ ﺑﯩﺮﯨﻠﮕﻪن ﭘﯘرﺳﻪﺗﺘﯩﻦ ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﯩﻨﯩﭗ ،
ﮬﻪرﺧﯩﻞ ۋاﺳﺘﯩﻠﻪر ﺋﺎرﻗﯩﻠﯩﻖ اﻟﻠﻪ ﺗﻪرەﭘﻜﻪ دەۋەت ﻗﯩﻠﯩﺸﻘﺎ ﺑﯩﺮ
ﻛﯩﺸﯩﻠﯩﻚ ﮬﻪﺳﺴﯩﺴﯩﻨﻰ ﻗﻮﺷﯘﺷﻰ ،ﻣﯘۋەﭘﭙﯩﻘﯩﻴﻪﺗﻜﻪ ﺋﺎﭘﯩﺮﯨﺪﯨﻐﺎن ﺑﯘ
ﻣﯘﮬﯩﻢ ۋەزﯨﭙﯩﻨﻰ ﺋﺎدا ﻗﯩﻠﯩﺸﻰ ،ﮬﻪرﻗﺎﻧﺪاق ﻣﯘﻣﻜﯩﻦ ﺑﻮﻟﯩﺪﯨﻐﺎن
ﺷﺎراﺋﯩﺖ ۋە ﻣﯘﮬﯩﺘﺘﯩﻦ ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﯩﻨﯩﭗ ۋەز – ﻧﻪﺳﯩﮭﻪت ﻗﯘﺑﯘل ﻗﯩﻠﯩﺶ
ﺋﯧﮭﺘﯩﻤﺎﻟﻰ ﺑﻮﻟﻐﺎن ﺷﻪﺧﯩﺲ ﻳﺎﻛﻰ ﻛﻮﻟﻠﯩﻜﺘﯩﭙﻨﻰ دەۋەت ﻗﯩﻠﯩﺸﻰ ،اﻟﻠﻪ
ﻗﻪﻟﺒﯩﻨﻰ ﺋﯩﺴﻼﻣﻐﺎ)ﻗﯘﺑﯘل ﻗﯩﻠﯩﺸﻘﺎ ( ﺋﯧﭽﯩﯟﯦﺘﯩﺶ ﺋﯧﮭﺘﯩﻤﺎﻟﻰ ﺑﻮﻟﻐﺎن
ﻛﯩﺸﯩﻠﻪرﻧﻰ ،ﮬﻪﺗﺘﺎ ﺋﯩﺘﯩﺮاز ﺑﯩﻠﺪۈرﻣﻪﺳﺘﯩﻦ ﻗﯘﻻق ﺳﯧﻠﯩﭗ
ﺋﺎﯕﻼﻳﺪﯨﻐﺎن ﻛﯩﺸﯩﻠﻪر ﺑﻮﻟﺴﯩﻤﯘ دەۋەت ﻗﯩﻠﯩﺶ ﻻزﯨﻢ.
ﺑﯘ ﮬﻪﻗﺘﻪ اﻟﻠﻪﺗﻪﺋﺎﻻ »:رەﺑﺒﯩﯖﻨﯩﯔ ﻳﻮﻟﯩﻐﺎ) ﻳﻪﻧﻰ ﺋﯩﺴﻼم
دﯨﻨﯩﻐﺎ ( ﮬﯧﻜﻤﻪﺗﻠﯩﻚ ﺋﯘﺳﻠﯘﺑﺘﺎ ﻳﺎﺧﺸﻰ ۋەز – ﻧﻪﺳﯩﮭﻪت ﻗﯩﻠﻐﯩﻦ .
ﺑﯩﺮﻗﯩﺴﻤﻰ(»ﺋﻰ
ﺳﯜرە.125ﺋﺎﻳﻪﺗﻨﯩﯔ
).16
«دەﻳﺪۇ.
،ﻣﯘﮬﻪﻣﻤﻪدﺋﯜﻣﻤﯩﺘﻰ ،ﺳﯩﻠﻪر ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻼر ﻣﻪﻧﭙﻪﺋﻪﺗﻰ ﺋﯜﭼﯜن ﺋﻮﺗﺘﯘرﯨﻐﺎ
ﭼﯩﻘﯩﺮﯨﻠﻐﺎن ،ﻳﺎﺧﺸﯩﻠﯩﻘﻘﺎ ﺑﯘﻳﺮۇپ ،ﻳﺎﻣﺎﻧﻠﯩﻘﺘﯩﻦ ﺗﻮﺳﯩﺪﯨﻐﺎن ،اﻟﻠﻪﻏﺎ
ﺋﯩﻤﺎن ﺋﯧﻴﺘﯩﺪﯨﻐﺎن ﺋﻪڭ ﻳﺎﺧﺸﻰ ﺋﯜﻣﻤﻪﺗﺴﯩﻠﻪر) .ﺳﯜرە ﺋﺎل ﺋﯩﻤﺮان
.110ﺋﺎﻳﻪت (
ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر ﺳﻪﻟﻠﻪﻟﻼﮬﯘ ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﻰ ۋەﺳﺴﻪﻟﻠﻪم »:ﺋﺎراﯕﻼردﯨﻦ
66

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر

ﮬﯩﺠﺮﯨﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘرﻏﯘﻏﺎن ﮬﻪرﯨﻜﻪت

دەرﺳﻠﯩﻜﻰ

ﻛﯩﻤﻜﻰ ﻳﺎﻣﺎن ﺋﯩﺸﻨﻰ ﻛﯚرﺳﻪ ،ﻗﻮﻟﻰ ﺑﯩﻠﻪن ﺋﯚزﮔﻪرﺗﺴﯘن ،ﺋﻪﮔﻪر
ﺋﯘﻧﺪاق ﻗﯩﻠﯩﺸﻘﺎ ﻗﺎدﯨﺮ ﺑﻮﻻﻟﻤﯩﺴﺎ ،ﺗﯩﻠﻰ ﺑﯩﻠﻪن ﺋﯚزﮔﻪرﺗﺴﯘن ،ﺋﻪﮔﻪر
ﺑﯘﻧﯩﯖﻐﯩﻤﯘ ﻗﺎدﯨﺮ ﺑﻮﻻﻟﻤﯩﺴﺎ ،ﻗﻪﻟﺒﯩﺪە ﻧﺎرازﯨﻠﯩﻖ ﺑﯩﻠﺪۈرﺳﯘن ،ﻗﻪﻟﺒﺘﯩﻜﻰ
ﻧﺎرازﯨﻠﯩﻖ ﺋﯩﻤﺎﻧﻨﯩﯔ ﺋﺎﺟﯩﺰﻟﯩﻘﯩﺪۇر« .دﯨﮕﻪن ) ﺳﻪﮬﯩﮭﯘل ﻣﯘﺳﻠﯩﻢ (
اﻟﻠﻪﻏﺎ ﺑﻮﻟﻐﺎن ﺋﯩﺨﻼس ﺋﯜﺳﺘﯩﮕﻪ ﻗﯘرۇﻟﻐﺎن ﺳﺎپ ﺋﻪﻗﯩﺪە
اﻟﻠﻪﻧﯩﯔ رازﯨﻠﯩﻘﯩﻐﺎ ﺋﯧﺮﯨﺸﯩﺶ ،ﺋﯩﺴﻼم ﺑﺎﻳﺮﯨﻘﯩﻨﻰ ﻛﯚﺗﯜرۈش ،اﻟﻠﻪﻧﯩﯔ

ﺳﯚزﯨﻨﻰ ﺋﯜﺳﺘﯜﻧﻠﯜﻛﻜﻪ ﺋﯩﮕﻪ ﻗﯩﻠﯩﺶ ،ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎﻧﻼرﻧﻰ ﺋﯩﺰزەت –
ﮬﯚرﻣﻪت ۋە ﺷﺎن – ﺷﻪرەﭘﻜﻪ ﺋﯧﺮﯨﺸﺘﯜرۈش ﺋﯜﭼﯜن ﺳﻪﻣﯩﻤﯩﻲ ۋە ﺗﻮﻏﺮا
ﺑﻮﻟﻐﺎن رﯨﻐﺒﻪت ۋە ﺗﻮﻏﺮا ﭼﯜﺷﻪﻧﭽﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘرﻏﯘپ ﭼﯩﻘﻘﺎن ﭘﺎﺋﺎﻟﯩﻴﻪت
ﺟﻪﮬﻪﺗﺘﻪ ﺋﯜﻟﮕﻪ ﺑﻮﻟﯘش ،ﮔﻪپ – ﺳﯚز ﺟﻪﮬﻪﺗﺘﻪ ﺋﯩﻤﺎن ﻛﻪﻟﯩﻤﯩﺴﻰ
ﺋﺎرﻗﯩﻠﯩﻖ ﭼﯩﺮاﻳﻠﯩﻖ دەۋەت ﺋﯧﻠﯩﭗ ﺑﺎرﻏﺎﻧﺪا ،ﻳﻮﻗﺎردﯨﻜﻰ ﻣﻪﻗﺴﻪت
ﺋﻪﻣﻪﻟﮕﻪ ﺋﺎﺷﯩﺪۇ.
ﻳﯘﻗﯩﺮﯨﺪﯨﻜﻰ ﻣﻮﮬﯩﻢ ﻧﻮﻗﺘﯩﻐﺎ ﺋﺎﺳﺎﺳﻪن ﮬﻪرﻗﺎﻧﺪاق ﺋﻪﮬﯟال ،
ﮬﻪرﻗﺎﻧﺪاق ﻣﻮﮬﯩﺖ ۋە ﭼﺎﻏﺪا ﺋﯜﻧﯜﻣﻠﯜك ﺷﺎراﺋﯩﺖ ۋە ۋاﺳﺘﯩﻼر ﺑﯩﻠﻪن
ﭘﯜﺗﯜن ﺧﺎﻻﻳﯩﻘﻨﻰ ﺋﯩﺴﻼﻣﻐﺎ دەۋەت ﻗﯩﻠﯩﺶ ﮬﻪرﺑﯩﺮ ﺋﻪر – ﺋﺎﻳﺎل ،ﭼﻮڭ
– ﻛﯩﭽﯩﻚ ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎﻧﻐﺎ ﭘﻪرزدۇر .ﺋﯚزﯨﻨﻰ ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎن ﺋﺎﺗﺎﻳﺪﯨﻐﺎن
ﮬﻪرﻗﺎﻧﺪاق ﺷﻪﺧﯩﺴﻨﯩﯔ دەۋەﺗﺘﯩﻦ ﺑﺎش ﺗﺎرﺗﯩﺸﯩﻐﺎ ﻳﻮل ﻗﻮﻳﯘﻟﻤﺎﻳﺪۇ.
ﺋﯘﻧﻰ ﮬﻪرﻗﺎﻧﺪاق ﻣﻪﺷﻐﯘﻻت ﺗﻮﺳﯘپ ﻗﺎﻻﻟﻤﺎﻳﺪۇ ،ﻗﺎﻳﺘﯘرﻏﯘﭼﯩﻼر ﺑﺎﺷﻘﺎ
ﺗﻪرەﭘﻜﻪ ﺑﯘرﯨﯟﯨﺘﻪﻟﻤﻪﻳﺪۇ.
ﻳﯘﻗﺎردﯨﻜﻰ ﺑﺎﻳﺎﻧﻼردﯨﻦ دەۋەﺗﻨﯩﯔ ﺋﻮﻣﯘﻣﯩﻲ ﺟﻪﮬﻪﺗﺘﯩﻦ
67

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر

ﮬﯩﺠﺮﯨﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘرﻏﯘﻏﺎن ﮬﻪرﯨﻜﻪت

دەرﺳﻠﯩﻜﻰ

ﭘﻪرزﻟﯩﻜﻨﻰ ﺑﯩﻠﮕﻪن ﺑﻮﻟﺴﺎق ،ﮬﯩﺠﺮەت دەرﺳﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺷﻪﺧﯩﺴﻠﻪرﮔﻪ
ﺋﺎﻳﺮﯨﻢ – ﺋﺎﻳﺮﯨﻢ دەۋەت ﺋﯧﻠﯩﭗ ﺑﯧﺮﯨﺸﻨﯩﯔ ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎن ﺋﯜﺳﺘﯩﮕﻪ ﺗﯧﺨﯩﻤﯘ
ﻣﻮﮬﯩﻢ ﭘﻪرز ﺑﻮﻟﯩﺪﯨﻐﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﺑﯩﻠﻪﻟﻪﻳﻤﯩﺰ .ﺧﯘﺳﯘﺳﻪن ﺷﻪﺧﯩﺴﻠﻪرﮔﻪ
ﺋﺎﻳﺮﯨﻢ – ﺋﺎﻳﺮﯨﻢ دەۋەت ﺋﯧﻠﯩﭗ ﺑﯧﺮﯨﺶ ﺋﯩﺴﻼم ﻳﻮﻟﯩﺪا ﮬﻪرﯨﻜﻪت
ﻗﯩﻠﻐﯘﭼﯩﻼرﻏﺎ زور ﻧﻪﺗﯩﺠﻪ ۋە ﺋﻪﮬﻤﯩﻴﻪﺗﻠﯩﻚ ﺋﯩﺸﻼرﻧﻰ ﺋﯧﻠﯩﭗ ﻛﯩﻠﯩﺪۇ.
ﺋﯩﺴﻼﻣﯩﻲ ﮬﻪرﯨﻜﻪت ﻣﻪﻳﺪاﻧﯩﺪا ﺋﯩﺸﻠﻪﻳﺪﯨﻐﺎﻧﻼرﻧﻰ ﺋﺎۋۇﺗﯩﺪۇ .ﺑﯘ ﺋﯘﺳﯘل
ﻣﯘﮬﻪﻣﻤﻪد ﺳﻪﻟﻠﻪﻟﻼﮬﯘ ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﻰ ۋەﺳﺴﻪﻟﻠﻪم ﻛﯩﺸﯩﻠﻪرﻧﻰ اﻟﻠﻪ ﺗﻪرەﭘﻜﻪ
دەۋەت ﻗﯩﻠﯩﺸﺘﺎ ﺋﯩﺰﭼﯩﻞ ﻗﻮﻟﻼﻧﻐﺎن ﺋﯘﺳﯘل ﺑﻮﻟﯘپ ،ﻣﯘﺷﯘ ﻣﻪﻗﺴﻪﺗﻨﻰ
ﺋﯩﺸﻘﺎ ﺋﺎﺷﯘرۇش ﺋﯜﭼﯜن ﮬﻪرﯨﻜﻪت ﻗﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎن ﻛﯩﺸﯩﻠﻪر ﺋﯜﭼﯜن ﺑﯘ
ﺋﯘﺳﯘل ﻗﯩﻴﺎﻣﻪت ﻛﯜﻧﯩﮕﻪ ﻗﻪدەرﺋﯜﻧﯜﻣﻠﯜك ،ﻛﯜﭼﻠﯜك ﺋﯩﺠﺎﺑﯩﻲ ،ﺟﺎﻧﻠﯩﻖ
ﺋﯘﺳﯘل ﮬﯧﺴﺎﺑﻠﯩﻨﯩﺪۇ .ﮔﻪرﭼﻪ ﻣﯘﮬﻪﻣﻤﻪد ﺳﻪﻟﻠﻪﻟﻼﮬﯘ ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﻰ
ۋەﺳﺴﻪﻟﻠﻪﻣﻨﯩﯔ دەۋەت ﺋﯘﺳﯘﻟﻠﯩﺮى ﺑﯘﻧﯩﯖﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷﻘﺎ ﻧﺎﮬﺎﻳﯩﺘﻰ ﻛﯚپ
ﺑﻮﻟﺴﯩﻤﯘ ،ﮬﯩﺠﺮەﺗﺘﯩﻦ ﺋﯩﻠﮕﯩﺮى ۋە ﮬﯩﺠﺮەﺗﻜﻪ ﺗﻪﻳﻴﺎرﻟﯩﻖ ﻗﯩﻠﯩﯟاﺗﻘﺎﻧﺪا ،
ۋەﻟﯩﺪ ﺋﯩﺒﻨﻰ ﻣﯘﻏﯩﻴﺮە ﺗﺎﺋﯩﻔﺘﯩﻦ ﻗﺎﻳﺘﯩﺸﺘﺎ ﺳﯩﻨﯟەي ﺋﺎﮬﺎﻟﯩﺴﯩﺪﯨﻦ ﺑﻮﻟﻐﺎن
ﺋﻪدداﺳﻘﺎ ﻣﯘﺷﯘ ﺋﯘﺳﯘﻟﻨﻰ ﻗﻮﻟﻼﻧﻐﺎن ،ﺷﯘﻧﺪاﻗﻼ ﮬﻪج ﻛﯜﻧﻠﯩﺮى ﻣﯩﻨﺎدا
ﺗﯘرۇپ ﺋﺎﻳﺮﯨﻢ ﺷﻪﺧﯩﺴﻠﻪر ۋە ﺋﻪﻟﭽﯩﻠﻪر ﺑﯩﻠﻪن ﻛﯚرۈﺷﻜﻪن .ﺑﯘ
ﺋﺎرﻗﯩﻠﯩﻖ اﻟﻠﻪ ﻳﺎﺧﺸﯩﻠﯩﻖ ﻛﻪﻟﺘﯜرۈﺷﻨﻰ ۋە ﺋﯘﻻر ﺋﺎرﻗﯩﻠﯩﻖ دەۋەﺗﻜﻪ ﻳﻮل
ﺋﯧﭽﯩﺸﻨﻰ ﺧﺎﻟﯩﻐﺎن ﺧﻪزرەج ﻗﻪﺑﯩﻠﯩﺴﻰ ﻣﯘﺷﯘ ﺋﯘﺳﯘﻟﻨﯩﯔ ﻣﻪﮬﺴﯘﻟﻰ
ﺑﻮﻟﻐﺎن .ﺋﯩﺴﻼﻣﻐﺎ ﻳﯧﯖﯩﺪﯨﻦ ﻛﯩﺮﮔﻪن ﻣﻪدﯨﻨﯩﻠﯩﻜﻠﻪر ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر
ﺳﻪﻟﻠﻪﻟﻼﮬﯘ ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﻰ ۋەﺳﺴﻪﻟﻠﻪﻣﮕﻪ ﺑﻪﻳﯭت ﻗﯩﻠﯩﺶ ﺋﯜﭼﯜن
ﻛﻪﻟﮕﻪﻧﺪﯨﻤﯘ ﻣﯘﺷﯘ ﺋﯘﺳﯘﻟﻨﻰ ﻗﻮﻟﻼﻧﻐﺎن ﺋﯩﺪى.
ﺑﻪﻳﯭت ﺋﯩﺸﺘﯩﺮاﻛﭽﯩﺴﻰ ﺑﻮﻟﻐﺎن ﻛﻪﺋﯩﺐ ﺋﯩﺒﻨﻰ ﻣﺎﻟﯩﻚ
رەزﯨﻴﻪﻟﻼﮬﯘ ﺋﻪﻧﮭﯘ ﻣﯘﻧﺪاق دەﻳﺪۇ» :ﺑﯩﺰ ﮬﻪﺟﺪﯨﻦ ﺑﯩﻜﺎر ﺑﻮﻟﯘپ
68

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر

ﮬﯩﺠﺮﯨﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘرﻏﯘﻏﺎن ﮬﻪرﯨﻜﻪت

دەرﺳﻠﯩﻜﻰ

رەﺳﯘﻟﯩﻠﻼ ﺳﻪﻟﻠﻪﻟﻼﮬﯘ ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﻰ ۋەﺳﺴﻪﻟﻠﻪم ﺑﯩﻠﻪن ﺋﺎﻟﺪﯨﻦ
ﻛﯧﭽﯩﺪە ﻳﯩﺘﯩﭗ ﻛﻪﻟﮕﻪﻧﺪە ،ﺑﯩﺰ ﺑﯩﻠﻪن
ﻛﯩﻠﯩﺸﯩﯟاﻟﻐﺎن ﺟﺎﻳﻐﺎ
ﺧﻮﺟﺎﻳﯩﻨﻠﯩﺮﯨﻤﯩﺰ ۋە ﺋﯩﺴﯩﻠﺰادﯨﻠﯩﺮﯨﻤﯩﺰﻧﯩﯔ ﺑﯩﺮى ﺑﻮﻟﻐﺎن ﺋﺎﺑﺪۇﻟﻼ
ﺋﯩﺒﻨﻰ ﺋﻪﻣﯩﺮ ﺋﯩﺒﻨﻰ ﮬﻪرام ﺑﯩﻠﻠﻪ ﺑﺎر ﺋﯩﺪى .ﺋﯘﻧﻰ ﺋﯚزﯨﻤﯩﺰ ﺑﯩﻠﻪن ﺑﯩﻠﻪ
ﺋﯧﻠﯩﯟاﻟﻐﺎن ﺋﯩﺪۇق .ﺑﯩﺰ رەﺳﯘﻟﯩﻠﻼ ﺳﻪﻟﻠﻪﻟﻼﮬﯘ ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﻰ ۋەﺳﺴﻪﻟﻠﻪم
ﺑﯩﻠﻪن ﺑﻮﻟﻐﺎن ﺋﯩﺸﯩﻤﯩﺰﻧﻰ ﺑﯩﺰ ﺑﯩﻠﻪن ﺑﯩﻠﻠﻪ ﮬﻪﺟﮕﻪ ﻛﻪﻟﮕﻪن
ﻣﯘﺷﺮﯨﻚ ﻗﻪۋﻣﯩﻤﯩﺰدﯨﻦ ﻳﻮﺷﯘرۇن ﺗﯘﺗﺎﺗﺘﯘق .ﺑﯩﺰ ﺋﺎﺑﺪۇﻟﻼﮬﻘﺎ
ﺳﯚزﻟﯩﻤﻪﻛﭽﻰ ﺑﻮﻟﯘپ ›:ﺋﻰ ﺟﺎﺑﯩﺮﻧﯩﯔ ﺋﺎﺗﯩﺴﻰ ،ﺳﻪن
ﺧﻮﺟﺎﻳﯩﻨﻠﯩﺮﯨﻤﯩﺰﻧﯩﯔ ﺑﯩﺮى ،ﺋﯩﺴﯩﻠﺰادﯨﻠﯩﺮﯨﻤﯩﺰﻧﯩﯔ ﺳﻪرﺧﯩﻠﻰ
ﺑﻮﻟﻐﯩﻨﯩﯔ ﺋﯜﭼﯜن ،ﺋﻪﺗﯩﻜﻰ ﻛﯜﻧﺪە دوزاﺧﻘﺎ ﺋﻮﺗﯘن ﺑﻮﻟﯘﺷﯘﯕﻨﻰ
ﻳﺎﻗﺘﯘرﻣﺎﻳﻤﯩﺰ ‹.دﯨﺪۇق .ﺋﺎﻧﺪى ﺋﯘﻧﻰ ﺋﯩﺴﻼﻣﻐﺎ ﭼﺎﻗﯩﺮدۇق ۋە
رەﺳﯘﻟﯩﻠﻼ ﺳﻪﻟﻠﻪﻟﻼﮬﯘ ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﻰ ۋەﺳﺴﻪﻟﻠﻪم ﺑﯩﻠﻪن ﺋﻪﻗﻪﺑﻪدە
ﺋﯘﭼﺮاﺷﻤﺎﻗﭽﻰ ﺑﻮﻟﻐﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻤﯩﺰﻧﻰ ﺋﯧﻴﯩﺘﺘﯘق .ﺋﯘ ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎن ﺑﻮﻟﯘپ ،ﺑﯩﺰ
ﺑﯩﻠﻪن ﺋﻪﻗﻪﺑﻪدە ﺑﻪﻳﯭﺗﻜﻪ ﻗﺎﺗﻨﺎﺷﺘﻰ ،ﺋﯘﻗﻮۋﻣﻨﯩﯔ ۋەﻛﯩﻠﻰ ﺑﻮﻟﻐﺎن
ﺋﯩﺪى») «.ﻏﻮرۇرﻟﯘﻗﻼر ﺑﺎﻏﭽﯩﺴﻰ « .2ﻗﯩﺴﯩﻢ .182ﺑﻪت (

ﻣﯘﺷﯘ دەرﺳﻠﯩﻜﺘﻪ ﺋﻪﻧﺴﺎرﯨﻴﻼرﻧﯩﯔ ﺷﻪﺧﯩﺴﻠﻪرﻧﻰ ﺋﺎﻳﺮﯨﻢ –
ﺋﺎﻳﺮﯨﻢ دەۋەت ﻗﯩﻠﯩﺸﻰ ﺋﯘﻻرﻧﯩﯔ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر ﺳﻪﻟﻠﻪﻟﻼﮬﯘ ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﻰ
ۋەﺳﺴﻪﻟﻠﻪﻣﺪﯨﻦ ﺗﺎﻟﻼﺷﻨﯩﯔ ﻳﺎﺧﺸﻰ ﺑﻮﻟﯘﺷﯩﻨﻰ ،ۋاﻗﯩﺘﻨﻰ ﺋﯩﻨﭽﯩﻜﻪ
ﮬﯧﺴﺎﺑﻼﺷﻨﻰ ،ﺋﻮﺗﺘﯘرﯨﻐﺎ ﻗﻮﻳﯘﺷﻨﯩﯔ دەل ﺟﺎﻳﯩﺪا ﺑﻮﻟﯘﺷﯩﻨﻰ ،دەۋەﺗﻨﻰ
ﺋﻮﻣﯘﻣﻼﺷﺘﯘرۇﺷﻘﺎ ﺋﺎﻟﺪﯨﺮاﺷﻨﻰ ،ﭘﯘرﺳﻪﺗﻨﻰ ﻗﻮﻟﺪﯨﻦ ﺑﯩﺮﯨﭗ ﻗﻮﻳﻤﺎي،
ﺗﯚﻣﯜرﻧﻰ ﻗﯩﺰزﯨﻘﯩﺪا ﺳﻮﻗﯘﺷﻨﻰ ﺑﺎﺷﺘﯩﻼ ﺋﯚﮔﯩﻨﯩﯟاﻟﻐﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﻛﯚرﺳﯩﺘﯩﺪۇ.
ﺋﯘﻻر ﻣﯘﺷﯘ ﺳﻪۋەﺑﻠﯩﻚ ﺋﯩﺘﺘﯩﭙﺎﻗﺪﯨﺸﯩﻨﻰ ﻗﻮﻟﻐﺎ ﻛﻪﻟﺘﯜرۈﺷﺘﻪ
69

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر

ﮬﯩﺠﺮﯨﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘرﻏﯘﻏﺎن ﮬﻪرﯨﻜﻪت

دەرﺳﻠﯩﻜﻰ

ﻣﯘۋەﭘﭙﯩﻘﯩﻴﻪﺗﻜﻪ ﺋﯧﺮﯨﺸﺘﻰ .
اﻟﻠﻪ ﺗﻪرﭘﻜﻪ دەۋەت ﻗﯩﻠﯩﺸﺘﺎ ﺑﯘ ﺋﯘﺳﯘﻟﻐﺎ ﺳﻪل ﻗﺎرﯨﻤﺎﺳﻠﯩﻘﯩﻤﯩﺰ
ﻛﯧﺮەك ،ﭼﯜﻧﻜﻰ اﻟﻠﻪﻧﯩﯔ ﺋﯩﺰﻧﻰ ﺑﯩﻠﻪن ﺑﯘ ﻳﻮﻟﺪا ﻧﯘرﻏﯘن ﻳﺎﺧﺸﯩﻠﯩﻘﻼر
ﺑﺎر.
ﺗﻪﺑﯩﺌﯩﺘﻰ ﺳﺎﻏﻼم ،ﺋﯩﺴﻼﻣﻨﻰ ﭼﯜﺷﯩﻨﯩﺸﻜﻪ ﻗﯩﺰﻏﯩﻦ ﺋﯩﺸﺘﯩﻴﺎﻗﻰ
ﺑﻮﻟﻐﺎن ﻧﯘرﻏﯘن ﻛﯩﺸﯩﻠﻪر ﺑﺎرﻛﻰ ،ﺋﯘﻻرﻏﺎ ﺋﯩﺴﻼم ﭼﯩﺮاﻳﻠﯩﻖ رەۋﯨﺸﺘﻪ
ﺗﻮﻏﺮا ﭼﯜﺷﻪﻧﺪۈرۈﻟﻤﯩﮕﻪن .ﻳﺎﻛﻰ ﺑﯘ ﻛﯩﺸﯩﻠﻪر دۇﻧﻴﺎ ﺗﯩﺮﯨﻜﭽﯩﻠﯩﻜﯩﻨﯩﯔ
ﻏﻪم – ﺋﻪﻧﺪﯨﺸﯩﻠﯩﺮى ﻳﺎﻛﻰ راﮬﻪت – ﭘﺎراﻏﻪﺗﻠﯩﺮى ﺑﯩﻠﻪن ﻣﻪﺷﻐﯘل
ﺑﻮﻟﻐﺎﻧﻠﯩﻘﺘﯩﻦ اﻟﻠﻪﻧﻰ زﯨﻜﺮى ﻗﯩﻠﯩﺸﺘﯩﻦ ﺑﺎﺷﻘﺎ ﺗﻪرەﭘﻠﻪرﮔﻪ ﻣﯘﮬﺘﺎج
ﺑﻮﻟﻤﯩﻐﺎن ،ﺑﺎﺷﻘﺎ ﺗﻪرەﭘﻠﻪرﻧﻰ ﺑﯩﻠﯩﺸﻨﻰ ﺧﺎﻟﯩﻤﯩﻐﺎن ﻳﺎﻛﻰ ﺑﯩﻠﯩﺸﻜﻪ
ﺋﻮرۇﻧﻤﯩﻐﺎن .ﺋﻪﮔﻪر ﺑﯘ ﻛﯩﺸﯩﻠﻪرﮔﻪ ﺋﯩﺴﻼم ﭼﯩﺮاﻳﻠﯩﻖ رەۋﯨﺸﺘﻪ ،ﺗﻮﻏﺮا
ﭼﯜﺷﻪﻧﺪۈرۈﻟﺴﻪ،ﺋﯘﻻرﻏﺎ ﭼﯜﺷﻪﻧﺪۈرۈﺷﺘﻪ ۋەز – ﻧﻪﺳﯩﮭﻪﺗﺘﯩﻜﻰ ﺋﻪدەب
ﺋﻪﺧﻼﻗﻘﺎ رﯨﯫﻳﻪ ﻗﯩﻠﯩﻨﺴﺎ ،ﭘﯩﻜﯩﺮﻟﻪر ﺋﻮﭼﯘق ﺑﺎﻳﺎن ﻗﯩﻠﯩﻨﺴﺎ ،ﺳﯚﮬﺒﻪت
ﻳﺎﺧﺸﻰ ﺋﯚﺗﻜﯜزۈﻟﺴﻪ ،ﻣﯘﻣﻜﯩﻦ ﺑﻮﻟﺴﺎ داۋاﻣﻠﯩﻖ ﻛﯚﯕﯜل ﺑﯚﻟﯜﻧﺴﻪ ،
ﺳﻮﺋﺎﻟﻼر ﺋﻮﺗﺘﯘرﯨﻐﺎ ﻗﻮﻳﯘﻟﺴﺎ ﺋﯘﻻرﻧﯩﯔ دەۋەﺗﻨﯩﯔ ،ﻗﻮﺷﯘﻧﻨﯩﯔ ﻳﺎراﻣﻠﯩﻖ
ﺑﯩﺮ ﺋﻪﺳﻜﯩﺮى ،ﺋﯩﺨﻼﺳﻤﻪن ﻳﺎردەﻣﭽﯩﺴﻰ ﺑﻮﻟﯘﺷﻰ ﻣﯘﻗﻪررەر .ﭼﯜﻧﻜﻰ
ﺑﯘﻧﺪاق ﻛﯩﺸﯩﻠﻪر ﺋﯩﺴﻼﻣﺪﯨﻦ ﺗﻮﻏﺮا ﭼﯜﺷﻪﻧﭽﯩﮕﻪ ﺋﯩﮕﻪ ﺑﻮﻟﯘپ ﻗﺎﻧﺎﺋﻪت
ﮬﺎﺳﯩﻞ ﻗﯩﻠﺴﺎ ،ﻳﺎراﻣﻠﯩﻖ ﺑﯩﺮ ﻳﺎردەﻣﭽﻰ ﺑﻮﻟﻐﯩﻨﯩﺪﯨﻦ ﺋﯚزﯨﻨﻰ ﺑﻪﺧﺘﻠﯩﻚ
ﮬﯧﺲ ﻗﯩﻼﻻﻳﺪۇ . .ﺋﯩﺴﻼم ﺑﺎﻳﺮﯨﻘﻰ ﺋﺎﺳﺘﯩﻐﺎ ﻛﯩﺮﯨﺶ ﺑﯩﻠﻪن اﻟﻠﻪﻧﯩﯔ
رازﯨﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﻗﻮﻟﻐﺎ ﻛﻪﻟﺘﯜرەﻟﻪﻳﺪۇ .ﺗﻪﺑﯩﺌﯩﻴﻜﻰ ،ﺑﯘ ﻛﯩﺸﯩﻠﻪر ﺑﯩﻠﻪن
ﺋﯩﺴﻼم ﺳﯧﭙﻰ ﺋﯘﻟﻐﯩﻴﯩﺪۇ ،ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎﻧﻼر ﺳﺎﻧﻰ ﺋﺎﺷﯩﺪۇ ،دەۋەﺗﻜﻪ
ﺗﯧﺨﯩﻤﯘ زور ،ﺗﯧﺨﯩﻤﯘ ﻛﯚپ ﻣﻪﻧﭙﻪﺋﻪﺗﻠﻪر ﻛﯩﻠﯩﺪۇ.
ﻧﯘرﻏﯘن ﻛﯩﺸﯩﻠﻪر ﺑﺎرﻛﻰ ،ﻗﻮرﻗﯘﻧﭽﺎﻗﻠﯩﻖ ﺋﯘﻻرﻧﻰ ﺋﯩﺴﻼﻣﻨﻰ
70

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر

ﮬﯩﺠﺮﯨﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘرﻏﯘﻏﺎن ﮬﻪرﯨﻜﻪت

دەرﺳﻠﯩﻜﻰ

ﮬﻪرﺟﻪﮬﻪﺗﺘﯩﻦ ﺋﻪﺗﺮاﭘﻠﯩﻖ ﭼﯜﺷﯩﻨﯩﺸﺘﯩﻦ ﺗﻮﺳﯘپ ﻗﻮﻳﻐﺎن ،ﻗﺎﻳﻤﯘﻗﯘش
ﭘﻪردﯨﺴﻰ دﯨﻠﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﭘﯧﭽﻪﺗﻠﯩﯟەﺗﻜﻪن .ﺋﯘﻻر ﺋﯩﺴﻼﻣﻨﯩﯔ ﺳﯩﺮﺗﻘﻰ
ﻗﯩﺴﻤﯩﺪﯨﻦ ﺋﺎز – ﺗﻮﻻ ﺑﯩﺮ ﻧﻪرﺳﻪ ﺋﯘﻗﻘﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ،رەﺳﻤﯩﻴﻪت
ﻗﺎﺋﯩﺪﯨﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺋﺎز – ﺗﻮﻻ ﺧﻪۋەردار ﺑﻮﻟﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ﺑﯩﻠﻪن ﻛﯘﭘﺎﻳﯩﻠﯩﻨﯩﭗ،
ﻣﻪﻗﺴﻪﺗﺴﯩﺰﻻ ﺟﺎﮬﺎن ﻣﯩﻜﺮوﭘﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﻳﻮﻗﯘﻣﻠﯩﻨﯩﭗ ﻗﺎﻟﻐﺎن .ﺋﺎﺷﯘ
ﺑﯩﻠﯩﻤﺴﯩﺰﻟﯩﻜﻰ ﻳﺎﻛﻰ ﺟﺎﮬﺎﻟﻪت ﺳﻪۋەﺑﯩﺪﯨﻦ ،دەۋەﺗﻨﯩﯔ دۈﺷﻤﯩﻨﯩﮕﻪ
ﺋﺎﻳﻠﯩﻨﯩﭗ ﻗﺎﻟﻐﺎن .ﻛﻮﻧﯩﻼر ﺋﯧﻴﯩﺘﻘﺎﻧﺪەك :ﺑﯩﺮ ﻧﻪرﺳﯩﻨﻰ ﺑﯩﻠﻤﯩﮕﻪن
ﻛﯩﺸﻰ ﺋﯘﻧﯩﯖﻐﺎ دۈﺷﻤﻪﻧﻠﯩﻚ ﻗﯩﻠﯩﺪۇ .ﺋﺎﺷﯘ ﻛﯩﺸﯩﻠﻪرﮔﻪ ﺋﯩﺴﻼﻣﻨﻰ
ﭼﯜﺷﻪﻧﺪۈرۈش ،دﯨﻨﻨﻰ ﮬﻪر ﺗﻪرەﭘﺘﯩﻦ ﺋﻪﺗﺮاﭘﻠﯩﻖ ﺋﻮﺗﺘﯘرﯨﻐﺎ ﻗﻮﻳﯘش ،
ﺋﯩﺴﻼﻣﻨﻰ ﻗﯘﺑﯘل ﻗﯩﻠﻐﺎن ۋە ﺑﯘ ﻳﻮﻟﻨﻰ داۋام ﺋﻪﺗﻜﻪن ﻛﯩﺸﯩﻠﻪرﮔﻪ
اﻟﻠﻪﻧﯩﯔ ﺋﯩﻨﯫم ﺑﯩﺮﯨﺪﯨﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ،ﻗﯘﺑﯘل ﻗﯩﻠﻤﯩﻐﺎن ﻗﯘﺑﯘل ﻗﯩﻠﺴﯩﻤﯘ
ﺗﻮﻟﯘق ﻗﯘﺑﯘل ﻗﯩﻠﻤﯩﻐﺎن ۋە ﮬﻪق ﻳﻮﻟﺪﯨﻦ ﻗﯩﯖﻐﯩﺮ ﻛﻪﺗﻜﻪﻧﻠﻪرﮔﻪ ﺋﺎزاب
ﺋﻮﻗﯘﺑﻪت ۋە ﻗﺎﺗﺘﯩﻖ ﺟﺎزاﻧﯩﯔ ﺑﺎرﻟﯩﻘﯩﻨﻰ ﺋﯘﻗﺘﯘرﯨﺪﯨﻐﺎن ۋاﺳﺘﯩﻠﻪرﻧﻰﺋﯩﺰدەﺷﺘﻪ ﺑﯩﺰﮔﻪ ﺋﯚزرە ﻳﻮق.
ﺗﯜرﻟﯜك ۋاﺳﺘﯩﻠﻪرﻧﻰ ﻣﺎﮬﯩﺮﻟﯩﻖ ﺑﯩﻠﻪن ﻗﻮﻟﻠﯩﻨﯩﺶ ۋە ﭼﯩﺮاﻳﻠﯩﻖ
رەۋﯨﺸﺘﻪ ﭼﯜﺷﻪﻧﺪۈرۈش ﺋﺎرﻗﯩﻠﯩﻖ اﻟﻠﻪ ﺧﺎﻟﯩﺴﺎ ﺑﯘ ﻛﯩﺸﯩﻠﻪرﻧﯩﯔ
ﻛﯚزﻟﯩﺮﯨﺪﯨﻜﻰ ﻗﺎﻳﻤﯘﻗﯘش ﭘﻪردﯨﻠﯩﺮى ﺗﺎرﻗﺎپ ﻛﯧﺘﯩﺸﻰ ،ﻗﻪﻟﺒﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻜﻰ
ﻗﻮرﻗﯘﻧﭻ -ﺧﺎﭘﯩﻠﯩﻘﻠﯩﺮى ﻳﻮﻗﯩﻠﯩﺸﻰ ﻣﯘﻣﻜﯩﻦ .ﻣﻪن ﻛﯩﺸﯩﻠﻪرﻧﯩﯔ
ﮬﻪﻣﻤﯩﺴﻰ ﺷﯘﻧﺪاق ﺑﻮﻟﯩﺪۇ دەپ ﺋﯧﻴﺘﺎﻟﻤﺎﻳﻤﻪن ،ﺑﻪﻟﻜﻰ ﺋﯘﻻرﻧﯩﯔ ﺑﯩﺮ
ﺑﯚﻟﯜﻛﻰ ﺷﯘﻧﺪاق ﺑﻮﻟﺴﯩﻤﯘ ﻛﺎﺗﺘﺎ ﻧﻪﺗﯩﺠﻪ ﺑﻮﻟﯩﺪۇ.
ﺗﺎﻻي ﻛﯩﺸﯩﻠﻪر ﺗﻮﻏﺮا ﻳﻮﻟﻨﻰ ﺋﯩﺰدەۋاﺗﯩﺪۇ ،ﺋﯘﻻر ﻗﻮﻟﯩﻨﻰ
ﺗﯘﺗﯘپ ﮬﻪق ﻳﻮﻟﻐﺎ ﺑﺎﺷﻼﻳﺪﯨﻐﺎن ،ﺋﺎﻟﺪﯨﺪا ﻳﻮﻟﻨﻰ ﻳﻮرۇﺗﯘپ ﺑﯩﺮﯨﺪﯨﻐﺎن
ﻛﯩﺸﯩﻠﻪرﮔﻪ ﻣﻮﮬﺘﺎج ﺋﻪﻣﻪﺳﻤﯘ؟!!
71

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر

ﮬﯩﺠﺮﯨﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘرﻏﯘﻏﺎن ﮬﻪرﯨﻜﻪت

دەرﺳﻠﯩﻜﻰ

ﺋﯘﺑﺪان ﺋﻮﻳﻼپ ﺑﯧﻘﯩﺸﯩﻤﯩﺰﻏﺎ ﺋﻪرزﯨﻴﺪﯨﻐﺎن ﺋﯩﺸﻼرﻧﯩﯔ ﺑﯩﺮى
ﺷﯘﻛﻰ ،ﺑﯩﺰ اﻟﻠﻪ ﺗﻪرەﭘﻜﻪ ﭼﺎﻗﯩﺮﻣﺎﻗﭽﻰ ،ﺋﯩﺴﻼﻣﻨﻰ ﻗﯘﺑﯘل ﻗﯩﻠﯩﺸﻘﺎ ﻳﺎﻛﻰ
ﺗﻮﻟﯘق ﻗﯘﺑﯘل ﻗﯩﻠﯩﺸﻘﺎ ،ﺋﯩﺴﻼﻣﯩﻲ ﮬﻪرﯨﻜﻪﺗﻠﻪر ﺳﯧﭙﯩﮕﻪ ﻛﯩﺮﯨﺸﻜﻪ
دەۋەت ﻗﯩﻠﯩﯟاﺗﻘﺎن ﻛﯩﺸﯩﻠﻪرﻧﯩﯔ ﮬﻪﻣﻤﯩﺴﯩﺪە ﻛﺎﻣﺎﻟﻪت ۋە ﻻﻳﺎﻗﻪﺗﻨﯩﯔ
ﺳﯜﭘﻪت ۋە ﺋﯚﻟﭽﻪﻣﻠﯩﺮى ﺗﻮﻟﯘق ۋە ﻣﯘﻛﻪﻣﻤﻪل ﺋﻪﻣﻪس ،ﺑﻪﻟﻜﻰ
ﺋﯘﻻردا ﻛﺎﻣﯩﻠﻠﯩﻖ ﺳﯜﭘﻪﺗﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﻛﯚپ ﻗﯩﺴﻤﯩﻨﻰ ﺗﺎﭘﻘﯩﻠﻰ ﺑﻮﻟﻤﺎﻳﺪۇ.
ﺋﻪﮔﻪر ﺑﺎرﻟﯩﻖ ﻛﯩﺸﯩﻠﻪردﯨﻦ ﺋﺎﺷﯘﻧﺪاق ﻳﻮﻗﯩﺮى ﺋﯚﻟﭽﻪم ﺗﻪﻟﻪپ ﻗﯩﻠﺴﺎق،
ﺋﯘﻻر ﺑﯩﻠﻪن ﺑﯩﻠﻠﻪ ﮬﻪرﯨﻜﻪت ﻗﯩﻠﺴﺎق ﻧﯩﻤﻪ ﺋﻪﮬﻤﯩﻴﯩﺘﻰ ﺑﺎر ؟ ﺋﯘﻻرﻧﯩﯔ
ﻗﻮﻟﯩﻨﻰ ﺗﯘﺗﯘپ اﻟﻠﻪ ﺗﻪرەﭘﻜﻪ ﻳﯩﺘﻪﻛﻠﻪﺷﻨﯩﯔ ﻧﯩﻤﻪ روﻟﻰ ﺑﻮﻟﺴﯘن
؟!!ﺑﯘﻧﺪاق ﻗﯩﻠﯩﺶ ﺑﯩﺰﻧﯩﯔ ﺗﻮﻟﯩﻤﯘ ﻣﻮﮬﯩﻢ ﺑﻮﻟﻐﺎن ﺋﯩﻜﻜﻰ ﺋﯩﺸﻨﻰ
ﺋﻪﺳﺘﯩﻦ ﭼﯩﻘﯩﺮﯨﭗ ﻗﻮﻳﻐﯩﻨﯩﻤﯩﺰدﯨﻦ ﺑﻮﻟﻐﺎن .ﺑﯩﺮﯨﻨﭽﯩﺪﯨﻦ :
ﺑﯘﺧﯩﻠﺪﯨﻜﻰ ﻛﯩﺸﯩﻠﻪر ﺑﯜﮔﯜﻧﻜﻰ دۇﻧﻴﺎدا ﻧﺎﮬﺎﻳﯩﺘﻰ ﻛﻪﻣﺪﯨﻨﻜﻪم
ﺗﯧﭙﯩﻠﯩﺪۇ .ﺋﯩﻜﻜﯩﻨﭽﯩﺪﯨﻦ :ﺋﯚزﯨﻤﯩﺰ ﻛﺎﻣﺎﻟﻪت ﺳﯜﭘﻪﺗﻠﯩﺮﯨﻨﻰ
ﺋﯚزﻟﻪﺷﺘﯜرۈپ ﺑﻮﻻﻟﻤﯩﺪۇق ،ﺑﻪﻟﻜﻰ ﻛﯚﭘﺮەﻛﯩﻨﻰ ﺋﯚزﻟﻪﺷﺘﯜرەﻟﻤﯩﺪۇق ،
ﻟﯧﻜﯩﻦ ﺑﯩﺰ ﺋﺎﺷﯘ ﺋﺎﻟﯩﻲ ﺳﯜﭘﻪﺗﻠﻪرﻧﻰ ﻗﻮﻟﻐﺎ ﻛﻪﻟﺘﯜرۈش ﺋﯜﭼﯜن ﺋﻪﻣﻪل
ﻗﯩﻠﯩﯟاﺗﯩﻤﯩﺰ ،اﻟﻠﻪﻧﯩﯔ ﺋﺎﺷﯘ ﺳﯜﭘﻪﺗﻠﻪرﻧﻰ ﺑﯩﺰﮔﻪ ﺋﺎﺗﺎ ﻗﯩﻠﯩﺸﯩﻨﻰ ﺗﻪﻣﻪ
ﻗﯩﻠﯩﯟاﺗﯩﻤﯩﺰ.
ﻳﻪﻧﯩﻤﯘ ﺋﯩﻠﮕﯩﺮﯨﻠﯩﮕﻪن ﮬﺎﻟﺪا ﺋﻮﻳﻼپ ﺑﯧﻘﯩﺸﯩﻤﯩﺰ ﻛﯧﺮەﻛﻜﻰ،
ﮬﻪﻗﯩﻘﻪﺗﻪن ﺋﯩﺴﻼﻣﯩﻲ ﮬﻪرﯨﻜﻪت ﺋﯚز ﺳﻪﭘﻠﯩﺮﯨﮕﻪ ﮬﻪرﻗﺎﻧﭽﻪ ﺋﺎز ﺑﻮﻟﺴﯩﻤﯘ
ﻗﺎﺑﯩﻠﯩﻴﻪت ﺋﯩﮕﯩﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ،ﮬﻪرﻗﺎﻧﭽﻪ ﺋﺎﺟﯩﺰ ﺑﻮﻟﺴﯩﻤﯘ ﻛﯜچ – ﻗﯘۋۋەت
ﺋﯩﮕﯩﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ،ﺗﯜرى ﻗﺎﻧﭽﻪ ﻛﯚپ ﺑﻮﻟﺴﯩﻤﯘ ،ﮬﻪرﺧﯩﻞ ﺳﯜﭘﻪﺗﻠﻪرﮔﻪ
ﺋﯩﮕﻪ ﻛﯩﺸﯩﻠﻪرﻧﯩﯔ ﻗﻮﺷﯘﻟﯘﺷﯩﻐﺎ ﻣﻮﮬﺘﺎج .ﭼﯜﻧﻜﻰ ﺑﯘ ﮬﻪرﯨﻜﻪت
ﺟﻪﻣﯩﻴﻪﺗﻜﻪ رەﮬﺒﻪرﻟﯩﻚ ﻗﯩﻠﯩﺸﻨﻰ ﻣﻪﻗﺴﻪت ﻗﯩﻠﯩﺪۇ .ﺟﻪﻣﯩﻴﻪت
ﺧﯩﻠﻤﯘﺧﯩﻞ ﺋﯩﺠﺪﯨﻤﺎﺋﯩﻲ ﮔﻮرۇﮬﻼردﯨﻦ ،ﺋﻮﺧﺸﯩﻤﯩﻐﺎن ﺗﺎﺋﯩﭙﯩﻠﻪردﯨﻦ
72

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪر

ﮬﯩﺠﺮﯨﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘرﻏﯘﻏﺎن ﮬﻪرﯨﻜﻪت

دەرﺳﻠﯩﻜﻰ

ﺗﻪﺷﻜﯩﻞ ﺗﺎﭘﯩﺪۇ.
ﻛﯩﻢ رەﮬﺒﻪرﻟﯩﻜﻜﻪ ﻳﺎراﻳﺪۇ؟ ﻛﯩﻢ ﺋﻪﺳﻜﻪرﻟﯩﻜﻜﻪ ﻳﺎراﻳﺪۇ؟ ﻛﯩﻢ
ﭘﯩﻼن ﺗﯜزۈﺷﻜﻪ ﻳﺎراﻳﺪۇ؟ﻛﯩﻢ ﺋﯩﺠﺮا ﻗﯩﻠﯩﺸﻘﺎ ﻳﺎراﻳﺪۇ ؟ﻛﯩﻢ ﭘﯩﻜﯩﺮ
ﻗﯩﻠﯩﺸﻘﺎ ﻳﺎراﻳﺪۇ ؟ ﻛﯩﻢ ﺋﯩﺸﻠﻪﺷﻜﻪ ﻳﺎراﻳﺪۇ؟ ﻛﯩﻢ ﺋﯩﺠﺎد – ﻛﻪﺷﭙﯩﻴﺎﺗﻘﺎ
ﻳﺎراﻳﺪۇ؟ ﻛﯩﻢ ﺋﻪﮔﯩﺸﯩﺸﻜﻪ ﻳﺎراﻳﺪۇ ..دﯨﮕﻪﻧﺪەك ﺋﯩﺴﻼم ﺋﯜﭼﯜن
ﻗﻮﻟﯩﺪﯨﻦ ﺋﯩﺶ ﻛﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎن ﻣﻮﮬﯩﻢ ﻛﯩﺸﯩﻠﻪرﻧﻰ ﺗﻪرﺑﯩﻴﻠﻪپ
ﻳﯧﺘﯩﺸﺘﯜرۈش دەۋەت ﺑﺎﺷﻠﯩﻨﯩﺸﯩﺪا زﯨﻴﺎدﯨﻠﯩﻚ ﻗﯩﻠﯩﺪۇ.
ﺷﯘﻧﯩﯔ ﺋﯜﭼﯜن ﺋﻮﻣﯘﻣﯩﻴﯜزﻟﯜك ﮬﺎﻟﺪا ﺟﻪﻣﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﮬﻪرﻗﺎﻳﺴﻰ
ﻛﯧﺮەك.
ﻗﯩﻠﯩﺶ
دەۋەت
ﻛﯩﺸﯩﻠﻪرﻧﻰ
ﻗﺎﺗﻼﻣﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻜﻰ
»ﭘﻪرۋەردﯨﮕﺎرﯨﯖﻨﯩﯔ ﻳﻮﻟﯩﻐﺎ ) ﻳﻪﻧﻰ ﺋﯩﺴﻼم دﯨﻨﯩﻐﺎ ( ﭼﯩﺮاﻳﻠﯩﻖ
رەۋﯨﺸﺘﻪ دەۋەت ﻗﯩﻠﻐﯩﻦ « .دﯨﮕﻪن ﺋﺎﻳﻪﺗﺘﻪ ﺋﻪرەب ﺗﯩﻠﻰ ﮔﺮاﻣﻤﺎﺗﯩﻜﺎ
ﺟﻪﮬﻪﺗﺘﻪ دەۋەت ﻗﯩﻠﯩﻨﻐﯘﭼﻰ ﺋﯩﺒﺎرﯨﺴﻰ ﺋﯩﺸﻠﯩﺘﯩﻠﻤﯩﮕﻪن .ﺑﯘ دەۋەﺗﻨﻰ
ﺋﺎﻳﺮﯨﻢ ﻛﯩﺸﯩﻠﻪر ﻳﺎﻛﻰ ﺟﺎﻣﺎﺋﻪت ﺑﻮﻟﺴﯘن ،ﭘﯜﺗﯜن ﻛﯩﺸﯩﻠﻪرﻧﻰ
Sez Uygur ädäbiyättän 1 tekst ukıdıgız.
Çirattagı - Peyghember Hijriti - 4
  • Büleklär
  • Peyghember Hijriti - 1
    Süzlärneñ gomumi sanı 3173
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1663
    7.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    12.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    15.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Peyghember Hijriti - 2
    Süzlärneñ gomumi sanı 3284
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1780
    6.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    11.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    15.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Peyghember Hijriti - 3
    Süzlärneñ gomumi sanı 3257
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1664
    6.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    12.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    16.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Peyghember Hijriti - 4
    Süzlärneñ gomumi sanı 3235
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1735
    6.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    11.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    15.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Peyghember Hijriti - 5
    Süzlärneñ gomumi sanı 3260
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1751
    6.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    10.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    14.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Peyghember Hijriti - 6
    Süzlärneñ gomumi sanı 3267
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1751
    6.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    11.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    15.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Peyghember Hijriti - 7
    Süzlärneñ gomumi sanı 3309
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1629
    6.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    12.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    16.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Peyghember Hijriti - 8
    Süzlärneñ gomumi sanı 3344
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1691
    6.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    12.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    16.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Peyghember Hijriti - 9
    Süzlärneñ gomumi sanı 1447
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 906
    8.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    15.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    19.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.