Latin

Kishlerni İslamgha Qandaq Dewet Qilimiz - 24

Süzlärneñ gomumi sanı 3929
Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1738
24.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
34.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
40.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
ئەمما ،ئىسالم ھەرىكەتلىرى بولسا شەك-شۈبھىسىزكى ،ئىسالم
ھەرىكىتىگە ھەسسە قوشىدۇ ھەمدە ئىسالم روھىنى پۈتكۈل
ئىسالم دۇنياسىغا تارقىتىدۇ ،بولۇپمۇ ،ياشالر ئىچىدە ئىسالمغا
قايتىش قىزغىنلىقىنى قوزغايدۇ.

740

كىشىلەرنى ئىسالمغا قانداق دەۋەت قىلىمىز؟!

لېكىن ،ئىسالم ھەرىكىتىدە مەۋجۇت بولۇۋاتقان سەلبىي ئامىلالر
ئاشكارا توسالغۇ بولۇپ ،ئۇ نۇرغۇنلىغان ئىنرگىيلەرنى خورىتىۋىتىدۇ
ۋە ئۇنى زايا قىلىۋېتىدۇ ھەمدە سەرپ قىلغان تىرىشچانلىقالرنىڭ ئۆز
نەتىجىسىنى كۆرسەتكىلى قويمايدۇ.
بۇ خىل ۋەزىيەت ئىزچىل مۇشۇنداق ھالەتتە داۋام قىالمدۇ؟

( قُل ال ي علَم من ِ
السماو ِ
ات َو ْاأل َْر ِ
ب إَِّال اللَّهُ ) [ النمل ] 85 :
ْ َْ ُ َ ْ
َّ َ َ
ض الْغَْي َ
.
(اﷲ تىن باشقا ئاسمانالردىكى ۋە زېمىندىكىلەر غەيبنى بىلمەيدۇ)،

لېكىن ،ئىش ئىككى خىل ئىھتىماللىقنىڭ بىرىدىن چىقىپ
كېتەلمەيدۇ :يەنى ياكى بۇ خىل ۋەزىيەت ئىزچىل مۇشۇنداق ھالەتتە
داۋام قىلىدۇ ياكى بۇ خىل ۋەزىيەت ئۆزگىرىدۇ.
بىز -ئىسالم ھەرىكىتى بېسىپ ئۆتكەن ئاچچىق تەجرىبىلەردىن-
بۇ خىل ۋەزىيەت ئۆزگىرىپ ئۆزىنىڭ توغرا يولىغا قايتىشىنى ،ئىسالم
741

كىشىلەرنى ئىسالمغا قانداق دەۋەت قىلىمىز؟!

ھەرىكىتى چۈشۈپ قالغان خاتالىقالر تۈزىتىشنى ،توغرا پىرىنسىپ
بىلەن توغرا يولدا ھەرىكەت باشلىشىشىنى ئۈمىد قىلىمىز.
لېكىن ،بىز يامان پەرەزنىمۇ پەرەز قىلىمىز ،ئۇ يامان پەرەز بولسا
دەۋەتچىلەرنىڭ ئۆزىنىڭ ھەربىر پىرىنسىپلىرىنى ئەڭ توغرا
پىرىنسىپ ،ھەمدە ئۆزىدىن باشقىالر دەۋەت قىلىۋاتقان
پىرىنسىپالرنى توغرا يولدىن يىراقلىشىپ كەتكەن دەپ ھۆكۈم قىلىپ
ئۆز مەيدانلىرىدا چىڭ تۇرىۋىلىشىدۇر.
بۇ ۋاقىتتا نېمە ئىش يۈز بىرىدۇ؟ ئۇالر اللەنى يىڭەلەمدۇ؟ ياكى
كىشىلەر رازى بولسۇن ياكى نارازى بولسۇن اللە ئۆز تەقدىرىنى ئىجرا
قىالمدۇ؟
اللە ( سبحانه وتعالى ) نىڭ قانۇنىدا ئۆزگەرتىش ۋاسىتىسى
دائىم مەۋجۇتتۇر:
( َوإِ ْن تَتَ َولَّ ْوا يَ ْستَ ْب ِد ْل قَ ْوماً غَْي َرُك ْم ثُ َّم ال يَ ُكونُوا أ َْمثَالَ ُك ْم ) [ محمد
. ] 46 :

742

كىشىلەرنى ئىسالمغا قانداق دەۋەت قىلىمىز؟!

(ئەگەر سىلەر (اﷲ نىڭ تائىتىدىن) يۈز ئۆرۈسەڭالر ،اﷲ سىلەرنىڭ
ئورنۇڭالرغا باشقا بىر قەۋمنى ئالماشتۇرىدۇ ،ئۇالر سىلەرگە ئوخشاش
بولمايدۇ (بەلكى اﷲ قا ئىتائەت قىلىدۇ))

اللە (سبحانه وتعالى ) ئۆزىنىڭ كىتابىدا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرى(
صلى الله عليه وسلم ) ئۆزىنىڭ سۈننىتىدە خەۋەر بەرگەندەك ،بۇ
دىننىڭ زىمىندا باقى بولۇشى ھەمدە بارلىق دىنالر ئۈستىدىن غالىب
بولۇشى اللەنىڭ تەقدىردە بولسا ،ئۇنداقتا ،ھازىرقى ئىسالم
ھەرىكىتىدە مەۋجۇت بولۇۋاتقان سەلبىي ئامىلالر اللەنىڭ تەقدىرى
ۋە ئىرادىسى ئالدىدا ھېچنېمىگە دالدا بواللمايدۇ .اللە ئۆز تەقدىرىنى
ئىجرا قىلىش ئۈچۈن خالىغان سەۋەبلەرنى يارىتىدۇ:

( إِ َّن اللَّهَ بَالِ ُغ أ َْم ِرهِ قَ ْد َج َع َل اللَّهُ لِ ُك ِّل َش ْ ٍء قَ ْدراً ) [ الطالق . ] 4 :
(اﷲ ھەقىقەتەن مەقسىتىگە يېتەلەيدۇ ،اﷲ ھەقىقەتەن ھەر بىر
نەرسە ئۈچۈن مۇئەييەن مىقدار ،مۇئەييەن ۋاقىت بەلگىلىدى)
743

كىشىلەرنى ئىسالمغا قانداق دەۋەت قىلىمىز؟!

ِ
َّ ِ
ِ ِِ
ف يَأْتِ اللَّهُ بَِق ْوٍم
س ْو َ
ين َ
( يَا أَيُّ َها الذ َ
آمنُوا َم ْن يَ ْرتَ َّد م ْن ُك ْم َع ْن دينه َ َ

ي ِحبُّ هم وي ِحبُّونَه أ َِذلَّ ٍة علَى الْم ْؤِمنِين أ َِع َّزةٍ علَى الْ َكا ِ ِرين يج ِ
اه ُدو َن ِ َسبِ ِ
يل
َ
ُ ُ ْ َُ ُ
َ َُ
َ ُ َ
ِ ِ
يم
كَْ
ض ُل اللَّ ِه يُ ْؤتِ ِيه َم ْن يَ َ
اللَّ ِه َوال يَ َخا ُو َن ل َْوَمةَ الئٍِم ذَلِ َ
شاءُ َواللَّهُ َواس ٌع َعل ٌ

) [ المائدة . ] 53 :
(ئى مۆمىنلەر! سىلەردىن كىمكى مۇرتەد بولىدىكەن ،اﷲ (ئۇنىڭ
ئورنىغا) اﷲ ئۇالرنى دوست تۇتىدىغان ،ئۇالرمۇ اﷲ نى دوست
تۇتىدىغان ،مۆمىنلەرگە كۆيۈنىدىغان ،كاپىرالرغا شەپقەتسىز ،اﷲ نىڭ
يولىدا جىھاد قىلىدىغان ۋە ماالمەت قىلغۇچىنىڭ ماالمىتىدىن
قورقمايدىغان بىر قەۋمنى كەلتۈرىدۇ .بۇ (يەنى يۇقىرىدىكى سۈپەتلەر
بىلەن سۈپەتلىنىش) اﷲ نىڭ پەزلىدۇركى( ،اﷲ) ئۇنى
(بەندىلىرىدىن) خالىغان كىشىگە بېرىدۇ ،اﷲ (نىڭ پەزلى) كەڭدۇر،
(اﷲ) ھەممىنى بىلگۈچىدۇر)

744

كىشىلەرنى ئىسالمغا قانداق دەۋەت قىلىمىز؟!

ئەمما ،ئىسالم دۈشمەنلىرىگە كەلسەك ،بىز ئۇالرغا اللەنىڭ
قانۇنى ،ۋەدىسى ،ئاگاھالندۇرىشىدىن نېمىلەرنىڭ يىتىدىغانلىقىغا
قاراپ باقايلى!
ئەمما ،خىرىستىيان غەربكە ئىالھى قانۇنىيەتنىڭ ئەمىللىشىشى
نېمىدېگەن اليىق ھە!

ِ ِ
اب ُك ِّل َش ْ ٍء ) [ األنعام ] 33 :
سوا َما ذُ ّك ُروا بِه َ تَ ْحنَا َعلَْي ِه ْم أَبْ َو َ
( َلَ َّما نَ ُ
(ئۇالر ئۆزلىرىگە قىلىنغان نەسىھەتنى ئۇنتۇغان چاغدا ،ئۇالرغا
(سىناش ئۈچۈن) پاراۋانلىقنىڭ ھەممە ئىشىكلىرىنى ئېچىۋەتتۇق،
ئۇالر تاكى ئۆزلىرىگە بېرىلگەن نېمەتلەردىن خۇشال ـ خۇرام تۇرغاندا
(ئۇالرنى ئۇشتۇمتۇت جازالىدۇق) ،ئۇالر ھەسرەتتە قالدى)

بۇنداق بولۇشىدىكى سەۋەب شۇكى ،ئۇالر ھاياتى دۇنيانى تاللىدى
ۋە ئۇنىڭ ئۈچۈن ھەرىكەت قىلدى ھەمدە ھاياتى دۇنيا ئۈچۈن

745

كىشىلەرنى ئىسالمغا قانداق دەۋەت قىلىمىز؟!

تىرىشتى ،شۇڭا اللە ئىالھى قانۇنىيەت بويىچە ئۇالرغا ھاياتى دۇنيادا
قىلغان ئەمەللىرىنىڭ ئەجرىنى تولۇق بەردى.

ف إِل َْي ِه ْم أَ ْع َمال َُه ْم ِ َيها َو ُه ْم ِ َيها ال
ْحيَاةَ الدُّنْ يَا َوِزينَ تَ َها نُ َو ِّ
( َم ْن َكا َن يُ ِري ُد ال َ
سو َن ) [ هود .. ] 15 :
يُ ْب َخ ُ
((قىلغان ياخشى ئەمەللىرى بىلەن پەقەت) ھاياتىي دۇنيانى ۋە
ئۇنىڭ زىبۇزىننىتىنى(يەنى دۇنيانىڭ نېمەتلىرىنى) كۆزلەيدىغان
كىشىلەرگە ئۇالرنىڭ ئەمەللىرىنىڭ ئەجرىنى بۇ دۇنيادىال تولۇق
بېرىمىز ،دۇنيادا ئۇالرنىڭ ئەجرىدىن ھېچ نەرسە كېمەيتىلمەيدۇ)

بۇمۇ ھەم اللەنىڭ ئىرادىسى بويىچە بولىدۇ .يەنى اللە دۇنيادا
ئۆزىنىڭ نازۇ نىئمەتلىرىنى مۇئمىن ۋە كاپىرغا تىرىشقىنى بويىچە
ئوخشاش بىرىدۇ ھەمدە اللە ئۆزىنىڭ نازۇ -نىئمەتلىرىنى
كاپىرالردىن چەكلىمەيدۇ ،بەلكى ،كاپىرالرغا ئۇالرنىڭ تېخىمۇ

746

كىشىلەرنى ئىسالمغا قانداق دەۋەت قىلىمىز؟!

ھەددىدىن ئېشىپ ،اللەنىڭ قاتتىق جازاسىغا اليىق بولۇشى ئۈچۈن
ئۆزىنىڭ نازۇ نىئمەتلىرىنى تېخىمۇ كۆپ بىرىدۇ:

ِ
ِ
ِ
ك َم ْحظُوراً ) [
ك َوَما َكا َن َعطَاءُ َربِّ َ
( ُك ًّْ نُ ِم ُّد َه ُؤالء َو َه ُؤالء ِم ْن َعطَاء َربِّ َ
اإلسراء . ] 15 :
(بۇالرنىڭ ۋە ئۇالرنىڭ ھەر ئىككىسىگە پەرۋەردىگارىڭنىڭ ئاتا
قىلغىنىدىن بېرىمىز .پەرۋەردىگارىڭنىڭ ئاتا قىلغىنى (ھېچ
ئادەمدىن) مەنئى قىلىنمايدۇ)

َّ ِ
ين َك َف ُروا أَنَّ َما نُ ْملِ ل َُه ْم َخ ْي ٌر ِألَنْ ُف ِس ِه ْم إِنَّ َما نُ ْم ِل
س بَ َّن الذ َ
( َوال يَ ْح َ

ِ
ين ) [ آل عمران . ] 146 :
ل َُه ْم ليَ ْز َد ُ
ادوا إِثْماً َول َُه ْم َع َذ ٌ
اب ُم ِه ٌ

(كاپىرالر ئۆزلىرىگە (جازا بەرمەستىن) مۆھلەت بېرىشىمىزنى (يەنى
ئۆمرىنى ئۇزۇن قىلىشىمىزنى) ھەرگىز ئۆزلىرى ئۈچۈن پايدىلىق دەپ
گۇمان قىلمىسۇن ،ئۇالرغا مۆھلەت بېرىشىمىز (ۋە ئەجىلىنى

747

كىشىلەرنى ئىسالمغا قانداق دەۋەت قىلىمىز؟!

كېچىكتۈرۈشىمىز) پەقەت ئۇالرنىڭ گۇناھىنىڭ كۆپىيىشى ئۈچۈندۇر.
ئۇالر (ئاخىرەتتە) خار قىلغۇچى ئازابقا دۇچار بولىدۇ)

ئەگەر بۈگۈن غەرب زىمىندا قۇدرەت تاپقان ۋە مانا بۇ ئىالھى
قانۇنىيەت بويىچە زىمىندا ئۈستۈنلۈككە ئېرىشكەن بولسا ،بۇ ئىالھى
قانۇنىيەتلەر شۇنداق دەيدۇكى :مانا بۇ مۆھلەت بىرىش مەڭگۈ داۋام
قىلمايدۇ ،بەلكى ،ئۇالرغا بېرىلگەن بۇ مۆھلەت اللەنىڭ ئۇالرغا
بېكىتكەن تەقدىرى بەلگىلەنگەن ۋاقىتتا كەلگەنگە قەدەر ۋاقىتلىق
داۋام قىلىدۇ:

ِ ِ
اب ُك ِّل َش ْ ٍء َحتَّى إِذَا
س وا َما ذُ ّك ُروا بِه َ تَ ْحنَا َعلَْي ِه ْم أَبْ َو َ
( َ لَ َّما نَ ُ

ِ
ِ َّ ِ
ِ ِ
ِ
ين
َ ِر ُحوا بِ َما أُوتُوا أ َ
َخ ْذنَ ُ
س و َن ُ َ ،قط َع َداب ُر الْ َق ْوم الذ َ
اه ْم بَ ْغتَةً َإذَا ُه ْم ُم ْبل ُ
ِِ
ِ
ين ) [ األنعام . ] 35 – 33 :
ْح ْم ُد للَّه َر ِّ
َلَ ُموا َوال َ
ب ال َْعالَم َ

(ئۇالر ئۆزلىرىگە قىلىنغان نەسىھەتنى ئۇنتۇغان چاغدا ،ئۇالرغا
(سىناش ئۈچۈن) پاراۋانلىقنىڭ ھەممە ئىشىكلىرىنى ئېچىۋەتتۇق،
748

كىشىلەرنى ئىسالمغا قانداق دەۋەت قىلىمىز؟!

ئۇالر تاكى ئۆزلىرىگە بېرىلگەن نېمەتلەردىن خۇشال ـ خۇرام تۇرغاندا
(ئۇالرنى ئۇشتۇمتۇت جازالىدۇق) ،ئۇالر ھەسرەتتە قالدى .زۇلۇم
قىلغان قەۋمنىڭ يىلتىزى قۇرۇتۇلدى (يەنى ئۇالر پۈتۈنلەي ھاالك
قىلىندى) .جىمى ھەمدۇسانا (پەيغەمبەرلىرىگە ياردەم بېرىپ،
كۇففارالرنى ھاالك قىلغانلىقى ئۈچۈن) ئالەملەرنىڭ پەرۋەردىگارى
اﷲ قا خاستۇر!)

اللە ئۇالرغا پاراۋانلىقنىڭ ھەممە ئىشىكلىرىنى ئىچىۋەتكەن
بولسىمۇ ،بىراق ئۇالر اللە ئۆز زىكرىدىن يۈز ئۆرىگەن كىشىلەرگە ۋەدە
قىلغان خاتىرجەمسىز تۇرمۇشتا ياشايدۇ.

ش ُرهُ يَ ْو َم الْ ِقيَ َام ِة أَ ْع َمى )
ض ْنكاً َونَ ْح ُ
ض َع ْن ِذ ْك ِرن َِإ َّن لَهُ َم ِعي َ
شةً َ
( َوَم ْن أَ ْع َر َ
[ طوه . ] 113 :
(كىمكى مېنىڭ زىكرىمدىن يۈز ئۆرۈيدىكەن ،ئۇنىڭ ھاياتى تار (يەنى
خاتىرجەمسىز) بولىدۇ ،قىيامەت كۈنى ئۇنى بىز كور قوپۇرىمىز»)
749

كىشىلەرنى ئىسالمغا قانداق دەۋەت قىلىمىز؟!

اللە ئۇالرغا ماددىي كۈچ-قۇۋۋەتتىن ئىبارەت پاراۋانلىقنىڭ ھەممەئىشىكلىرىنى

ئىچىۋەتكەن-

غەرب

دۇنياسى

ياشاۋاتقان

خاتىرجەمسىز بىئارام تۇرمۇش ھازىر بىئاراملىق ،ساراڭلىق ،ئۆزىنى
ئۆلتۈرۈۋېلىش ،روھى ۋە نېرۋا كىسەللىكلىرى ،ھاراق ،زەھەرلىك
چېكىملىك ،جىنايەت ،ئەيدىز ،ھەمدە بۇندىن بۇرۇن مەۋجۇت
بولمىغان ،ياكى بۈگۈنكىدەك ۋابا سۈرىتىدە تارقىلىپ باقمىغان
يېڭىدىن پەيدا بولۇۋاتقان كېسەللىكلەردە ۋە مەيلى ئىقتىسادى
كىرىزىس بولسۇن ياكى سىياسىي كىرىزىس بولسۇن ياكى ھەرىكەت
كىرىزىسى بولسۇن ياكى ئىدىيە كىرىزىسى بولسۇن ياكى ئۇنىڭدىن
باشقا كىرىزىسلەر بولسۇن ..پۈتكۈل دۇنيانى قاپالپ كەتكەن
كىرىزىسلەردە نامايان بولماقتا ..بۇنداق بولۇشتىكى سەۋەب بەرىكەت
ئىشىكلىرى ۋە خاتىرجەملىك ئىشىكلىرى كاپىرالر ئۆزلىرىگە قىلىنغان
نەسىھەتنى ئۇنتۇغان چاغدا ،ئۇالرغا ئىچىپ بېرىلگەن ئىشىكلەردىن
ئەمەس .چۈنكى ،بەرىكەت ئىشىكلىرى ۋە خاتىرجەملىك

750

كىشىلەرنى ئىسالمغا قانداق دەۋەت قىلىمىز؟!

ئىشىكلىرى مۇئمىنلەرگە خاس بولۇپ ،اللە ئۇنى ئاخىرەت
نىئمەتلىرىدىن سىرت ھاياتى دۇنيادا مۇئمىنلەرگە ئىنئام قىلغان:

َن أ َْهل الْ ُقرى آمنُوا واتَّ َقوا لََفتَحنَا َعلَي ِهم ب رَك ٍ
َّ
الس َم ِاء َو ْاأل َْر ِ
ض
ات ِم َن َّ
( َول َْو أ َ َ َ َ ْ ْ ْ ْ َ َ
) [ األعراف . ] 18 :
((پەيغەمبەرلىرىنى

ئىنكار

قىلغانلىقتىن

ھاالك

قىلىنغان)

شەھەرلەرنىڭ ئاھالىسى ئىمان ئېيتقان ۋە (كۇفرىدىن ،گۇناھالردىن)
ساقالنغان بولسا ئىدى ،ئەلۋەتتە ،ئۇالرنى ئاسمان ـ زېمىننىڭ
پاراۋانلىقلىرىغا مۇيەسسەر قىالتتۇق ،لېكىن ئۇالر (پەيغەمبەرلەرنى)
ئىنكار قىلدى ،شۇڭا ئۇالرنى ئۆز قىلمىشلىرى تۈپەيلىدىن ھاالك
قىلدۇق)

َّ ِ
آمنُوا َوتَط َْمئِ ُّن قُلُوبُ ُه ْم بِ ِذ ْك ِر اللَّ ِه أَال بِ ِذ ْك ِر اللَّ ِه تَط َْمئِ ُّن
ين َ
( ال ذ َ

َّ ِ
الص الِح ِ
ِ
ات طُوبَى ل َُه ْم َو ُح ْس ُن َم ٍ
آب ) [
الْ ُقلُ ُ
آمنُوا َو َعملُوا َّ َ
ين َ
وب ،الذ َ
الرعد . ] 11 – 16 :
751

كىشىلەرنى ئىسالمغا قانداق دەۋەت قىلىمىز؟!

((تەۋبە قىلغانالر) ئىمان ئېيتقانالر بولۇپ ،ئۇالرنىڭ دىللىرى اﷲ
نى ياد ئېتىش بىلەن ئارام تاپىدۇ ،بىلىڭالركى ،دىلالر اﷲ نى ياد
ئېتىش بىلەن ئارام تاپىدۇ .ئىمان ئېيتقان ۋە ياخشى ئەمەللەرنى
قىلغانالر خۇشاللىققا ،گۈزەل قارارگاھقا (يەنى جەننەتكە) ئېرىشىدۇ)

دېمەك ،بۈگۈن غەرب ماددىي كۈچ-قۇۋۋەت سەۋەبلىرىنىڭ
ھەممىسىگە ئىگە بولماقتا ،لېكىن ،غەرب بۇالرغا داۋاملىق ئىگە
بواللمايدۇ ،چۈنكى ،غەرب جەمئىيىتىدە بۇ ماددىي كۈچ قۇۋۋەت
ئامىللىرىغا دائىم ئىگە قىلىدىغان ،اللەغا ۋە ئاخىرەت كۈنىگە ئىمان
ئېيتىدىغان ،ياخشى ئەمەللـەرنى قىلىدىغان ئامىلالر يوق.
شۈبھىسىزكى ،جاھىلىيەت ئەھلىنىڭمۇ ياخشى ئەمەللىرى بار،
مەسىلەن :تىببى داۋاالش ئىشلىرى ،ئىنسان ھاياتتا دۇچ كېلىۋاتقان
بىر قىسىم مۇشەققەتلەرنى ئاسانالشتۇرۇش ..دېگەنگە ئوخشاش.
تارىختىن بۇيان ھەرقانداق بىر جاھىلىيەت شۇ جاھىلىيەتتىكى بىر
قىسىم كىشىلەر قىلغان ياخشى ئەمەلـلەردىن خالى بولغان ئەمەس،
752

كىشىلەرنى ئىسالمغا قانداق دەۋەت قىلىمىز؟!

لېكىن ،بىر تەرەپتىن ،بۇ جاھىلىيەتتىن جاھىلىيەت سۈپىتىنى يوق
قىلىۋىتەلمەيدۇ ،چۈنكى ،بۇ جاھىلىيەت سۈپىتى ئىنسان پەقەت اللە
ۋە ئاخىرەت كۈنىگە ئېيتقان ۋە اللە نازىل قىلغان شەرىئەتكە
ئەگەشكەندىال ئاندىن ئىنساندىن يوقاپ كېتىدۇ .يەنە بىر
تەرەپتىن ،ئەنە ئاشۇ قاپقارا كىيىمدىكى ئاپئاق چېكىتلەر رەزىللىككە
تولغان بولۇپ ،ئۇ ئۆز ئىگىسىگە ھېچقانداق پايدا يەتكۈزەلمەيدۇ
ھەمدە ئۇنى ئىالھى قانۇنىيەت بېكىتكەن ھاالكەتتىن ساقالپ
قااللمايدۇ.
غەرب مەدەنىيىتى تارقىتىۋاتقان دىنسىزلىق ،غەربنىڭ ئاخبارات
ۋاسىتىلىرى تارقىتىۋاتقان ئەخالقى چۈشكۈنلۈك ،روھى ئاچلىق،
ھېسسىي لەززەتلەرگە دۈم چۈشۈش ،ھاياتى دۇنيانى چىرايلىق
كۆرسىتىش ،ئاخىرەتنى پۈتۈنلەي ئۇنتۇش ،اللەنىڭ ھەربىر
ئىنساننىڭ بارلىق ئەمەللىرىنى خاتىرىلەپ قويىدىغانلىقى ۋە ئۇ
ئەمەللـەرگە ئاساسەن ھېساب ئالىدىغانلىقىدىن غاپىل قىلىش..
مانا بۇالرنىڭ ھەممىسى اللە ئۇنىڭغا زىمىندا ئىزچىل داۋام قىلىشىنى
753

كىشىلەرنى ئىسالمغا قانداق دەۋەت قىلىمىز؟!

بىكىتىۋەتكەن ھەقىقىي مەدەنىيەتنى بارلىققا كەلتۈرەلمەيدۇ،
گەرچە اللە بۇالرغا ئۆزى ئىرادە قىلغان ھېكمەت سەۋەبىدىن بىر
زامان مۆھلەت بەرسىمۇ..
بىز بۇنى ھېس -تۇيغۇلىرىمىزنى رازى قىلىش ياكى شېرىن
چۈشلىرىمىزنى تەستىقالش ئۈچۈن دەۋاتقىنىمىز يوق! چۈنكى
نۇرغۇن يىل ئىلگىرى بىرەتراند رەسىل (برتراند رسل) مۇنداق دېگەن
‹ :ئاق تەنلىكنىڭ مەدەنىيىتى (غەرب مەدەنىيىتى) ئاخىرالشتى،
چۈنكى ،ئۇنىڭدا مەدەنىيەتتىن ھېچنېمە قالمىدى›
ۋە يەنە بۇندىن بۇرۇن ئالېكىس كارىل (ألكسيس كاريل) مۇنداق
دېگەن ‹ :مانا بۇ مەدەنىيەت (غەرب مەدەنىيىتى) زاۋاللىققا
يۈزلەندى›
بىز تۈنۈگۈن كومۇنىزىمنىڭ ۋەيران بولغانلىقىغا شاھىت بولدۇق.
ھازىر غەرب گېزىتلىرى – ئۇالرنىڭ ئارىسىدىن ئامېرىكىلىقالر-
ئامېرىكىنىڭ ۋەيران بولۇشى باشالندىمۇ؟ -دەپ ماقالىلەرنى
يېزىۋاتىدۇ.
754

كىشىلەرنى ئىسالمغا قانداق دەۋەت قىلىمىز؟!

بىز مانا بۇ ئىشالر ئەتە ئەتىگەندىال يۈز بىرىدۇ دەپ ئېتىقاد
قىلىدىغان دەرىجىدىكى ساددا كىشىلەردىن ئەمەس! چۈنكى،
ھېلىمۇ -ھەم مانا بۇ مەدەنىيەتتە ئىالھى قانۇنىيەت بويىچە بىر
زامان داۋام قىلىشى مۇمكىن بولىدىغان ئامىلالر مەۋجۇت بولۇپ
تۇرماقتا ،مەسىلەن :تەشكىللەش قابىلىيىتى ،خىزمەتكە پۈتۈن
ۋۇجۇدى بىلەن بېرىلىش ،ئىشالرنى پۇختا قىلىشقا ھېرىسمەن
بولۇش،پىالن تۈزۈشكە ماھىر بولۇش ..قاتارلىقالر.
لېكىن ،بۇنىڭ ھەممىسى ئاقىۋەتنى (يەنى :بۇ مەدەنىيەتنىڭ
ۋەيران بولۇش تەقدىرىنى) ئۆزگەرتەلمەيدۇ ،چۈنكى ،ئۇ (غەرب
مەدەنىيىتىنىڭ ۋەيران بولۇشى) اللەنىڭ ئىالھى قانۇنىيىتىنىڭ
بىرىدۇ!!!
**********
ئەمما يەھۇدىيالرغا كەلسەك ئۇالرنىڭ ئەھۋالى ئوخشىمايدۇ.

755

كىشىلەرنى ئىسالمغا قانداق دەۋەت قىلىمىز؟!

ھەقىقەتەن ،اللە يەھۇدىيالرغا ئۇالرنىڭ قىلمىشى سەۋەبىدىن
خارلىق ،مىسكىنلىكىنى پۈتۈۋەتكەن ،لېكىن ،اللە ئۇالرغا بىر ..ياكى
بىر قانچە قېتىم پۇرسەت بىرىپ كەڭچىلىك قىلدى.

ضي نَا إِلَى بنِ إِسرائيل ِ ال ِ
ْكتَ ِ
اب لَتُ ْف ِس ُد َّن ِ ْاأل َْر ِ
ض َم َّرتَ ْي ِن َولَتَ ْعلُ َّن
( َوقَ َ ْ
َ ْ َ
ْس َش ِد ٍ
ُواله َما بَ َعثْ نَا َعلَْي ُك ْم ِعبَاداً لَنَا أُولِ بَأ ٍ
يد
ُعلُ ّواً َكبِيراً َِ ،إذَا َجاءَ َو ْع ُد أ ُ
ْل ال ِّديَا ِر َوَكا َن َو ْعداً َم ْفعُوالً ،ثُ َّم َر َد ْدنَا لَ ُك ُم الْ َك َّرَة َعلَْي ِه ْم
اسوا ِخ َ
َ َج ُ
ِ
ِ ٍ ِ
س ْن تُ ْم
س ْن تُ ْم أ ْ
ين َو َج َعلْنَا ُك ْم أَ ْكثَ َر نَفيراً ،إِ ْن أ ْ
َوأ َْم َد ْدنَا ُك ْم بأ َْم َوال َوبَن َ
َح َ
َح َ
ِ ِِ
ِ
ِ
وه ُك ْم َولِيَ ْد ُخلُوا
سوءُوا ُو ُج َ
َألَنْ ُفس ُك ْم َوإِ ْن أ َ
َسأْتُ ْم َلَ َها َإذَا َجاءَ َو ْع ُد ْاْلخ َرة ليَ ُ
ِ
ِ
ٍ ِ ِ
سى َربُّ ُك ْم أَ ْن
ال َْم ْسج َد َك َما َد َخلُوهُ أ ََّو َل َم َّرة َوليُ تَ بّ ُروا َما َعلَ ْوا تَ ْتبيراً َ ،ع َ
يَ ْر َح َم ُك ْم َوإِ ْن عُ ْدتُ ْم عُ ْدنَا ) [ االسراء . ] 6 – 3 :
(ئىسرائىل ئەۋالدىغا كىتابتا (يەنى تەۋراتتا)« :پەلەستىن زېمىنىدا
چوقۇم ئىككى قېتىم بۇزغۇنچىلىق قىلىسىلەر ۋە زۇلۇم قىلىش بىلەن،
اﷲ چەكلىگەن ئىشالرنى قىلىش بىلەن تولىمۇ ھەددىڭالردىن
ئېشىپ كېتىسىلەر» دەپ ۋەھىي قىلدۇق .بىرىنچى قېتىملىق
756

كىشىلەرنى ئىسالمغا قانداق دەۋەت قىلىمىز؟!

بۇزغۇنچىلىقنىڭ (جازاسى) ۋەدە قىلىنغان ۋاقىت كەلگەندە،
(سىلەرنى جازاالش ئۈچۈن) سىلەرگە كۈچلۈك بەندىلىرىمىزنى
ئەۋەتتۇق( ،ئۇالر سىلەرنى ئۆلتۈرۈش ،بۇالڭ ـ تاالڭ قىلىش ئۈچۈن)
ئۆيلەرنى ئاختۇردى( .سىلەرگە دۈشمەننى مۇسەلـلەت قىلىش)
چوقۇم ئىشقا ئاشىدىغان ۋەدە ئىدى .ئاندىن (يەنى تەۋبە
قىلغىنىڭالردىن) كېيىن سىلەرنىڭ ئۇالردىن ئۈستۈنلۈكۈڭالرنى
ئەسلىگە كەلتۈردۇق (يەنى دۈشمىنىڭالرنى ھاالك قىلدۇق،
سىلەرنى ئۇنىڭ ئۈستىدىن غالىب قىلدۇق) ،سىلەرگە نۇرغۇن مال ۋە
ئەۋالدالر ئاتا قىلدۇق ،سانىڭالرنى كۆپ قىلدۇق( .ئى ئىسرائىل
ئەۋالدى!) ئەگەر ياخشىلىق قىلساڭالر ،ياخشىلىقىڭالر ئۆزۈڭالر
ئۈچۈندۇر ،يامانلىق قىلساڭالرمۇ ئۆزۈڭالر ئۈچۈندۇر ،ئىككىنچى
قېتىملىق بۇزغۇنچىلىق (جازاسىنىڭ) ۋەدە قىلىنغان ۋاقتى
كەلگەندە( ،دۈشمەنلەرنىڭ خار قىلىشى بىلەن) يۈزۈڭالردا قايغۇنىڭ
ئاالمەتلىرى كۆرۈلۈشى ئۈچۈن ،ئۇالرنىڭ بەيتۇلمۇقەددەسكە
دەسلەپكى قېتىمدا كىرگەندەك كىرىپ (ئۇنى خاراب قىلىشى)
757

كىشىلەرنى ئىسالمغا قانداق دەۋەت قىلىمىز؟!

ئۈچۈن ،ئىشغال قىلغانلىكى يەرنى ۋەيران قىلىشى ئۈچۈن (ئۇالرنى
بىز ئەۋەتتۇق)( .ئەگەر تەۋبە قىلساڭالر) پەرۋەردىگارىڭالرنىڭ
سىلەرگە رەھىم قىلىشى مۇھەققەق يېقىندۇر ،ئەگەر سىلەر
قايتساڭالر (يەنى قايتا بۇزغۇنچىلىق قىلساڭالر) ،بىز قايتىمىز (يەنى
بىز سىلەرنى قايتا جازااليمىز) .جەھەننەمنى كاپىرالر ئۈچۈن زىندان
قىلدۇق)

ت َعلَْي ِه ُم ال ِّذلَّةُ أَيْ َن َما ثُِق ُفوا إَِّال بِ َح ْب ٍل ِم َن اللَّ ِه َو َح ْب ٍل ِم َن الن ِ
َّاس ) [
ض ِربَ ْ
( ُ
آل عمران . ] 111 :
(ئۇالرنىڭ قەيەردە بولمىسۇن اﷲ نىڭ ۋە مۇسۇلمانالرنىڭ
ھىمايىسىدە بولغانلىرىدىن باشقىلىرى خارلىققا پېتىپ قالدى)،

يەھۇدىيالر ھازىر اللە ۋەدە قىلغان ئەڭ ئاخىرقى كەڭچىلىك
قىلىشى ئاستىدا تۇرماقتا ..ئۇالر -رەببىڭ رەھىم قىلغان جايالردىن
باشقا -زېمىننىڭ ھەممە جايلىرىغا ھۆكۈمرانلىق قىلىۋاتىدۇ ،ئۇالر
758

كىشىلەرنى ئىسالمغا قانداق دەۋەت قىلىمىز؟!

جۇمھۇرىيەت باشلىقلىرىنى تەيىنلەۋاتىدۇ ھەمدە ئۇالرغا ئۆز
سىياسەتلىرىنى

كۆرسىتىپ

بېرىۋالىدۇ،

ھەمدە

ئۆزىنى

غەزەپلەندۈرگەن كىشىلەردىن يىراقلىشىپ ،ئۇالرنى تەخىتتىن
چۈشۈرىۋاتىدۇ ،ئۇالر كىندىي ۋە ئۇالردىن باشقا كىشىلەرنى
ئۆلتۈرگەندەك ،ئۆزىگە توسالغۇ بولۇۋاتقان كىشىلەرنى ئۆلتۈرىۋاتىدۇ..
لېكىن ،بۇالرنىڭ ھەممىسى (اللەنىڭ بۇالرغا قىيامەتكىچە ئۇالرنى
ئازاباليدىغان كىشىلەرنى ئەۋەتىشتىن ئىبارەت) قائىدىسىنىڭ
سىرتىدىكى ئىشتۇر.

ِ ِ ِ ِ
وء
( َوإِ ْذ تَأَذَّ َن َربُّ َ
س ُ
وم ُه ْم ُس َ
ك لَيَ ْب َعثَ َّن َعلَْي ِه ْم إلَى يَ ْوم الْقيَ َامة َم ْن يَ ُ
ال َْع َذ ِ
اب ) [ األعراف . ] 184 :
((ئى مۇھەممەد!) ئۆز ۋاقتىدا ،پەرۋەردىگارىڭ ئۇالرغا (يەنى
يەھۇدىيالرغا) قىيامەتكىچە چوقۇم قاتتىق ئازاباليدىغان كىشىلەرنى
ئەۋەتىپ تۇرىدىغانلىقىنى خەۋەر قىلدى).

759

كىشىلەرنى ئىسالمغا قانداق دەۋەت قىلىمىز؟!

اللەنىڭ يەھۇدىيالرغا قىيامەتكىچە چوقۇم قاتتىق ئازاباليدىغان
كىشىلەرنى ئەۋەتىپ تۇرىدىغانلىقى داۋام قىلىۋاتقان قائىدە بولۇپ،
ئۇنىڭدىن باشقىسى بۇ قائىدىنىڭ سىرتىدىكى ئىشتۇر .تەبىئىيكى،
بۇ قائىدىنىڭ سىرتىدىكى ئىش دائىم داۋام قىلمايدۇ ،چۈنكى ئۇ
قائىدىگە خىالپتۇر!
بۇ قائىدە اللە ( سبحانه وتعالى ) نىڭ تەقدىرىنىڭ قاتارىدىندۇر.
بۇ قائىدىنىڭ سىرتىدىكى ئىشمۇ ھەم اللەنىڭ تەقدىرى بىلەن
بولىدۇ .لېكىن ،ئىشنىڭ خاراكتېرى شۇكى ،بۇ قائىدىنىڭ
سىرتىدىكى ئىش ئاخىرلىشىدۇ ،ئىشالرمۇ اللەنىڭ ۋەدىسى ۋە
بويىچە بېكىتىلگەن قائىدىگە قايتىدۇ.
ئېھتىمال ،بىز ئايەتلەردە سۆزلەنگەن ئاشۇ قائىدىنىڭ سىرتىدا
بولۇۋاتقان ئىشالردىكى ئىالھى ھېكمەتنى بىلمەسلىكىمىز
مومىكىن ،لېكىن ،مەيلى ئۇنىڭ ھېكمىتىنى بىز چۈشىنەيلى ياكى
چۈشەنمەيلى ،بۇالرنىڭ يۈز بېرىشى ھەقىقەتتۇر..

760

كىشىلەرنى ئىسالمغا قانداق دەۋەت قىلىمىز؟!

مۇھىمى بىز بۇالرنىڭ بۇ قائىدىنىڭ سىرتىدىكى ئىش ئىكەنلىكىنى
ۋە ئۇنىڭ مۇئەييەن مۇددەت كېچىكتۈرۈلگەنلىكىنى بىلىمىز.
يەھۇدىيالرنىڭ ئۆزىمۇ ئاشۇنى ئوبدان بىلىدۇ! ئۇالر بۇ ئىشالرنى
باشقا مەنبەلەردىن ئەمەس ،بەلكى ،ئۆز كىتابلىرىدىن بىلىدۇ!
*******
ھازىرقى زامان جاھىلىيتىدە يامراپ كەتكەن بۇزۇقچىلىقالرنىڭ
سەۋەبىدىن ئىالھى قانۇنىيەتنىڭ تەلىپى بويىچە ھازىرقى زامان
جاھىلىيىتى ۋەيران بولغان ۋاقىتتا ئىنسانىيەت ئۆز بوشلۇقنى
تولدۇرىدىغان ئورۇنباسارغا موھتاج بولىدۇ.
ئىسالم بولسا ئىنسانىيەت موھتاج بولىدىغان ئورۇنباسارنىڭ
ئۆزىدۇر ،ئۇ زىمىنغا ئۇنىڭ توغرا يولىنى قايتۇرۇپ كېلىپ ،ئۇنىڭ
ئەھۋالىنى ئىسالھ قىلىدۇ ھەمدە ئۇنىڭ كېسەللىرىنى داۋااليدۇ:

ِ ِ
اء ُك ْم َر ُس ولُنَ ا يُبَ يِّ ُن لَ ُك ْم َكثِيراً ِم َّم ا ُك ْن تُ ْم
( يَ ا أ َْه َل الْكتَ اب قَ ْد َج َ

اب وي ع ُفو َعن َكثِي ٍر قَ ْد ج اء ُكم ِمن اللَّ ِه نُ ِ
ِ ِ
ين ،
تُ ْخ ُفو َن م َن الْكتَ ِ َ َ ْ
ور َوكتَ ٌ
اب ُمبِ ٌ
ٌ
ْ
َ َ ْ َ
761

كىشىلەرنى ئىسالمغا قانداق دەۋەت قىلىمىز؟!

ْم وي ْخ ِرجهم ِم ن الظُّلُم ِ
ات إِلَى
ض َوانَهُ ُسبُ َل َّ
يَ ْه ِدن بِ ِه اللَّهُ َم ِن اتَّبَ َع ِر ْ
الس ِ َ ُ ُ ُ ْ
َ
َ

صر ٍ
ِِ ِِ ِ ِ ِ
اط ُم ْستَ ِق ٍيم ) [ المائدة . ] 18 – 15 :
النُّوِر بإ ْذنه َويَ ْهدي ِه ْم إلَ ى َ

(ئى ئەھلى كىتاب! (يەنى يەھۇدىيالر ۋە ناساراالر) سىلەرگە سىلەر
كىتابتا (ئىنجىلدا ۋە تەۋراتتا) يوشۇرغان نۇرغۇن نەرسىلەرنى بايان
قىلىپ بېرىدىغان ۋە (يوشۇرغان نەرسىلەردىن) نۇرغۇنىنى
كەچۈرىدىغان (ئاشكارىالپ سىلەرنى پاش قىلمايدىغان) رەسۇلىمىز
كەلدى ،سىلەرگە اﷲ تەرىپىدىن نۇر (يەنى مۇھەممەد
ئەلەيھىسساالم) ۋە روشەن كىتاب (يەنى قۇرئان) كەلدى .اﷲ شۇ
كىتاب (يەنى قۇرئان) ئارقىلىق رازىلىقىنى تىلىگەنلەرنى ساالمەتلىك
يوللىرى (اﷲ نىڭ شەرىئىتى ۋە ئۇنىڭ ئەھكاملىرى) غا يېتەكلەيدۇ،
ئىرادىسى بويىچە ئۇالرنى (كۇفرى) قاراڭغۇلۇقىدىن (ئىماننىڭ)
نۇرىغا چىقىرىدۇ ۋە ئۇالرنى توغرا يولغا ھىدايەت قىلىدۇ)

ئىسالم بولسا قەتئىي خاتالىق بولمىغان بېجىرىم ،مۇكەممەل
پىرىنسىپتۇر.
762

كىشىلەرنى ئىسالمغا قانداق دەۋەت قىلىمىز؟!

ئەمما جاھىلىيەتنىڭ قائىدە-پىرىنسىپلىرى بولسا ھەر دائىم
خاتالىشىدۇ ۋە قىيىپ كېتىدۇ .
بۈگۈن نەچچە يۈز مىڭلىغان كىشىلەر ئۆزلىرى ياشاۋاتقان قاراڭغۇ
–زۇلمەتلەردىن يىرگىنىپ ،ئىسالمنىڭ نۇرى تەرەپكە قاراپ
قېچىۋاتىدۇ ،ئۇالر ھەرگىزمۇ مۇسۇلمانالر ئىچىدىكى كىشىلەرنى
ئۆزىگە جەلپ قىلىدىغان ئىسل نەمۇنىلەرگە ئەگىشىپ ئىسالم نۇرىغا
تەلپۈنگەن ئەمەس ،چۈنكى ،مۇسۇلمانالر ھازىرقى ئەھۋالىدا
ھەرگىزمۇ كىشىلەر ئۇالرنى ئۈلگە قىلىپ ئەگىشىدىغان نەمۇنىلەرنى
ئەكس -ئەتتۈرۈپ بېرەلمەيدۇ ،بەلكى ،مۇسۇلمانالر ئەكس
ئەتتۈرىۋاتقان بۇ نەمۇنىلەر كىشىلەرنى ئىسالمدىن توسۇۋاتىدۇ
دېسەك بەكراق اليىق بولۇشى مۇمكىن !
لېكىن ،ھاالكەت ئوتى بىر قىسىم كىشىلەرنى بۇ ھاالكەتتىن
قۇتۇلۇش يولى تېپىشقا ئۈندىدى ،شۇنىڭ بىلەن ئۇالر ئۆزلىرىنىڭ بۇ
ھاالكەتتىن قۇتۇلۇش يولىنىڭ ئىسالمدا ئىكەنلىكىنى ھېس قىلدى!

763

كىشىلەرنى ئىسالمغا قانداق دەۋەت قىلىمىز؟!

ھاالك بولۇۋاتقان غەرب دۇنياسى ئىلىم-پەن ۋە يۈكسەك
مەدەنىيەتلەرگە ئىگىدارچىلىق قىلىۋاتىدۇ لېكىن ،ئۇالر روھنى ..
يەنى اللە تەرەپكە باشاليدىغان روھنى ،اللەنىڭ ھىدايىتىگە
باشاليدىغان روھنى يوقىتىپ قويۇۋاتىدۇ .ئىسالم ئەنە ئاشۇ روھالرغا
ئىگە بولۇپ ،ئىسالم بۇ روھالرنى ئىلىم-پەن ۋە ماددىي -
مەدەنىيەتلەرنىڭ ئورنىغا قويماستىن ،بەلكى بۇ روھالرنى ئىلىم-پەن
ۋە ماددىي -مەدەنىيەتلەرنى تېخىمۇ مۇكەممەللـەشتۈرىدىغان بىر
تۇغقان قېرىنداشتەك كۆرىدۇ:

ك لِلْمْئِ َك ِة إِنِّ َخالِ ٌ ب َ ِ ِ
( إِ ْذ قَ َ
ش راً م ْن طي ٍن َِ ،إ َذا َس َّويْ تُهُ
َ
ال َربُّ َ َ

ونَ َف ْخ ُ ِ ِ ِ ِ
ِِ
ص . ] 41 – 41 :
ت يه م ْن ُروح َ َق ُعوا لَهُ َساجد َ
َ
ين ) [ ّ

(ئۆز ۋاقتىدا پەرۋەردىگارىڭ پەرىشتىلەرگە ئېيتتى« :مەن
ھەقىقەتەن اليدىن بىر ئادەم يارىتىمەن .ئۇنى مەن راۋرۇس ياراتقان
(يەنى ئۇنى يارىتىپ سۈرەتكە كىرگۈزۈپ ،ئەزالىرىنى تولۇق،

764

كىشىلەرنى ئىسالمغا قانداق دەۋەت قىلىمىز؟!

مۇكەممەل ئىنسان ھالىتىگە كەلتۈرگەن) ۋە ئۇنىڭغا جان كىرگۈزگەن
ۋاقتىمدا ئۇنىڭغا سەجدە قىلىڭالر»)

بىر ئۇچۇم الي ۋە ئۇنىڭغا جان كىرگۈزۈش بىلەن بۇ ئىككىسىدىن
بىر -بىرى بىلەن زىچ بىرلەشكەن ،تەڭپۇڭ ،بەسىيرەت ۋە ھىدايەت
بىلەن زېمىننى گۈللـەندۈرۈش ۋەزىپىسىنى ئورۇندايدىغان ،توغرا
يولدا ماڭغان ئىنسان شەكىللىنىدۇ ،شۇنىڭ بىلەن بىرگە ئۇ ئىنسان
ھاياتى ئۇنىڭدا مۇكەممەلىشىدىغان ئاخىرەت كۈنىگىمۇ ئىنتىلىدۇ:
ِ
ش وا ِ َمنَاكِبِ َها َوُكلُوا ِم ْن
ض َذلُوالً َ ْام ُ
( ُه َو الَّذن َج َع َل لَ ُك ُم ْاأل َْر َ

ور ) [ المل . ] 15 :
ِرْزقِ ِه َوإِل َْي ِه النُّ ُ
شُ

(اﷲ سىلەرگە زېمىننى مېڭىشقا ئاسان قىلدى ،زېمىننىڭ ئەتراپىدا
مېڭىڭالر .اﷲ نىڭ (بەرگەن) رىزقىدىن يەڭالر ،سىلەر تىرىلگەندىن
كېيىن اﷲ نىڭ دەرگاھىغا قايتۇرۇلىسىلەر)

765

كىشىلەرنى ئىسالمغا قانداق دەۋەت قىلىمىز؟!

ِ
اا اللَّهُ الدَّار ْاْل ِخرةَ وال تَ ْنس نَ ِ
ك ِم َن ُّ
الدنْ يَا )
يما آتَ َ
ص يبَ َ
َ َ َ
( َوابْ تَ ِغ َ
َ
[ الصةص . ] 44 :
(اﷲ ساڭا بەرگەن بايلىق بىلەن ئاخىرەت يۇرتىنى تىلىگىن،
دۇنيادىكى نېسىۋەڭنىمۇ ئۇنتۇمىغىن)

ِ
ِِ
ِ
ٍ
ِ ِ
ِِ
ين
ار َخالد َ
ين َوال ُْم ْؤمنَات َجنَّات تَ ْج ِرن م ْن تَ ْحت َها ْاألَنْ َه ُ
( َو َع َد اللَّهُ ال ُْم ْؤمن َ
ِيها ومساكِن طَيِبةً ِ جن ِ
ك ُه َو الْ َف ْوُز
َّات عَ ْد ٍن َوِر ْ
ض َوا ٌن ِم َن اللَّ ِه أَ ْكبَ ُر ذَلِ َ
َ
َ َ َ َ َ َّ
ِ
يم ) [ النوبة . ] 41 :
ال َْعظ ُ
(اﷲ مۆمىن ئەرلەر ۋە مۆمىن ئايالالرغا ئاستىدىن ئۆستەڭالر ئېقىپ
تۇرىدىغان جەننەتلەرنى ۋەدە قىلدى .ئۇالر جەننەتلەردە مەڭگۈ
قالىدۇ ،ھەمىشە تۇرىدىغان جەننەتلەردە گۈزەل جايالرنى ۋەدە
قىلدى( .ئۇالر ئېرىشىدىغان) اﷲ نىڭ رازىلىقى (جەننەت
نېمەتلىرىنىڭ ھەممىسىدىن) كاتتىدۇر ،بۇ چوڭ بەختتۇر)

766

كىشىلەرنى ئىسالمغا قانداق دەۋەت قىلىمىز؟!

ئىسالم بولسا ئىنسانىيەت موھتاج بولۇۋاتقان ۋە تەلپۈنىۋاتقان
نەرسىلەرگە ئىگە بولىدىغان قۇتقازغۇچىدۇر.
ئەنگلىيەنىڭ تەخت ۋارىسى ئەمىر (تشارلس) -4122يىلى -46
ئايدا ئەنگلىيە تاشقى ئىشالر مىنىستىرلىكى قۇرۇلتىيىدا سۆزلىگەن
قىممەتلىك لىكسىيەسىدە ،بىز بايان قىلىپ ئۆتكەن مەزمۇنالرغا
نىسبەتەن روشەن دەلىل-پاكىتالرنى ئۆز ئىچىگە ئالىدىغان
بايانالرنى ئوتتۇرىغا قويغان بولۇپ ئۇ مۇنداق دەيدۇ:
‹ ھـازىرقى زامـانـدىكى ماددىزم تەڭپۇڭلۇقىنى يوقىتىپ
قويۇۋاتىدۇ .ئۇنىڭ كىيىنكى زىيانلىرى تېخىمۇ چوڭ ..ھەقىقەتەن
ئاخىرقى ئۈچ ئەســىر – غەرب دۇنياســىدا -بىزنى قورشــاپ تۇرغان
ئـالەمگە بولغان كۆز قارشـــىمىزدىكى خەتەرلىك بۆلۈنۈشـــلەرگە
شــاھىت بولدى .ئىلىم-پەن ئۆزىنىڭ مۇنۇپۇللىقىنى كېڭەيتىشــكە
ھەمـدە بىزنىڭ دۇنيانى چۈشـــىنىش يولىمىزغا قارشـــى ئۆزىنىڭ
مۇستەبىت نوپۇزىنى كېڭەيتىشكە ئۇرۇندى .دىن بىلەن ئىلىم-پەن
بىر-بىرىدىن ئايرىلدى ،شـۇ سـەۋەبتىن بىز ھازىر شائىر (وردزورَ)
767

كىشىلەرنى ئىسالمغا قانداق دەۋەت قىلىمىز؟!

دېگەنـدەك بولۇپ قـالـدۇق :و ال نرى إال القلي ل

أمن ا الطبيع ة الت

نملكها و ›.
ئىلىم-پەن تەبىئەتنى ياراتقۇچىدىن تارتىۋېلىشقا تىرىشتى،
ھەمدە كائىناتنى نۇرغۇن قىسىمالرغا پارچىلىدى‹ ،مۇقەددەس
ئورۇنالر›نى بىزنىڭ چۈشىنىش ئىقتىدارىمىزدىن يىراق بولغان بىر
ۋە ئۇنى بىزنىڭ ئەمەلى

تەرەپكە قوغالپ چىقاردى،

مەۋجۇدىيتىمىزدىن يىراقالشتۇردى .ھازىر بىز پەقەت

ھاالك

قىلغۇچى ئاقىۋەتنى پەرەز قىلىشقا باشلىدۇق .بىز– خەلقئارالىق
غەرب ئەۋالدلىرى-نىڭ شارائىتلىرىمىزنىڭ ئومومى مەناسىنى ۋە اللە
ياراتقان

پۈتكۈل

كائىنات

ئالدىدىكى

مەسئۇليىتىمىزنى

يوقاتقانلىقىمىز ئاشكارا بولۇۋاتىدۇ ،مانا بۇ ئىشالر بىزنى
مولچەرلەشتە ياكى ئەسىرلەردىن بۇيانقى توپلىنىپ كەتكەن ئاشۇ
مىراسالرنى ياكى ئىلگىركىلەرنىڭ ھېكمىتىنى بىلىشتە چوڭ
مەغلۇبىيەتكە باشلىدى .ھەقىقەتەن بۇ يەردە ئاشۇ مىراسالرغا

768

كىشىلەرنى ئىسالمغا قانداق دەۋەت قىلىمىز؟!

قاتتىق زۇلۇم قىلىش بولۇۋاتىدۇ ،خۇددى ئۇ ھەممە كىشى
نەپرەتلىنىدىغان جۇزام كىسىلىدەك›...

***********

ئىسالم قۇتقۇزغۇچى ،ئۇ -اللەنىڭ ئىزنى بىلەن -كەلگۈسىدىكى
ئىزباساردۇر!
اللەنىڭ تەقدىرى غەيىبتۇر ،لېكىن ،ئۇنىڭ ئالدىدىن بېشارەتلىرى
بار.
ئەگەر بۇ دىننىڭ زېمىن يۈزىدىن يوقىلىشى اللەنىڭ تەقدىرىدە
بولغان بولسا ،ئۇنداقتا خىرىستىيانالرنىڭ سۈيقەستلىرى ئوسمانىيە
دۆلىتىنى ئاغدۇرۇپ تاشالپ ،ئىسالم خەلىپىلىكىنى ئەمەلدىن
قالدۇرغان كۈندە ،بۇ دىننى يوقىتىشقا تامامەن يېتەرلىك ئىدى.
يەھۇدىي-ناساراالر ئۆزىنىڭ ئەڭ ئەشەددىي كۈچلۈك دۈشمىنىدىن
قۇتۇلدۇق ۋە ئۇنى يوقاتتۇق دەپ ئويلىغان ئىدى! لېكىن ،اللەنىڭ
769

كىشىلەرنى ئىسالمغا قانداق دەۋەت قىلىمىز؟!

تەقدىرى بۇنىڭ ئەكسىچە بولدى ،ئۇ بولسا ئىسالم ئويغىنىش
ھەرىكىتى ئىدى.
يەھۇدىي-ناساراالرنىڭ ئىسالم ئويغىنىش ھەرىكىتى سەۋەبىدىن
ساراڭلىقى تۇتقان ۋاقىتتا ،ئۇالر ئىسالم ئويغىنىش ھەرىكىتىگە
تۈرمە ،سۈرگۈن قىلىش ،ئازابالش ،ئۆلتۈرۈش ..قاتارلىق ئۆزلىرى ئىگە
بولۇۋاتقان بارلىق ۋاسىتىالر بىلەن زەربە بەردى .ئۇالر :مانا بۇ
ئىلگىرىكى زەربىلەر يوقىتالمىغان دۈشمەندىن قۇتۇلۇشنىڭ بىردىن-
بىر يولى دەپ ئويلىغان ئىدى .لېكىن ،اللەنىڭ تەقدىرى بۇنىڭ
ئەكسىچە بولدى ،مانا بۇ ۋەھشىي زەربىلەر پۈتكۈل زىمىندا ئىسالم
ئويغىنىش ھەرىكىتىنى تېخىمۇ كۈچەيتىۋەتكەن ئىدى!
ئالدىدىن بېرىلگەن بېشارەتلەرنىڭ ھەممىسى شۇنداق
دەۋاتىدۇكى :ئىسالم جاھىلىيەت زىمىندا بۇزغان نەرسىلەرنى
ئىسالھ قىلىدىغان كەلگۈسى ئىزباساردۇر!!!

***********
770

كىشىلەرنى ئىسالمغا قانداق دەۋەت قىلىمىز؟!

ئىسالم ئىككى يول ئارقىلىق مەيدانغا كەلدى .يەنى :بىز ياخشى
كۆرۈدىغان ۋە رازى بولىدىغان ۋە ئۇنىڭغا دەۋەت قىلىدىغان ئاستا-
ئاستا ،تەدرىجىي بولىدىغان توغرا يول ئارقىلىق مەيدانغا كەلدى،
گەرچە بۇ يول ئارقىلىق ئىسالمنىڭ بارلىققا كېلىشى نۇرغۇن
زامانالرنى تەلەپ قىلسىمۇ ..ياكى غەربنىڭ ۋە ئىسرائىلىيەنىڭ
ھاماقەتلىكى ئۇنى غىزاالندۇرىۋاتقان قاتتىق زەربە يولى ئارقىلىق
مەيدانغا كەلدى!
بۈگۈن زىمىنغا ھۆكۈمرانلىق قىلىۋاتقان يەھۇدىي-ناساراالر
ھاماقەتلىك بىلەن ئۆز مەنپەئەتىنىڭ زىيىنى ئۈچۈن ھەرىكەت
قىلىۋاتىدۇ!! ئۇالر – ئىسالم ھەرىكىتىگە قارشى ئىلىپ بېرىۋاتقان
قاتتىق زەربىلەر بىلەن -ئىسالم ھەرىكىتىنىڭ ئىرادىلىك ،روھلۇق،
ئاڭلىق ،بۈگۈن ئۆزلىرىگە ئۇرۇش قىلىۋاتقان كىشىلەردىنمۇ كۈچلۈك
ئەۋالدالرنى بارلىققا كەلتۈرىۋاتىدۇ!
يەھۇدىي-ناساراالرنىڭ ئىچىدىكى ئەقىللىك كىشىلەر ئاشۇ
ئىشالرنى بىلىدۇ ھەمدە ئۇالرنى ئۇنىڭدىن ئاگاھالندۇرىدۇ ،لېكىن ،
771

كىشىلەرنى ئىسالمغا قانداق دەۋەت قىلىمىز؟!

يەھۇدىي-ناساراالرنىڭ قەلبلىرىدىكى ئۆچمەنلىك ئۇالرنى بۇ
ھەقىقەتلەرنى كۆرۈشتىن قارىغۇ قىلىپ قويىدۇ ۋە گەرچە بۇ
نەسىھەتلەرنى ئۇالرنىڭ ئەقىللىك كىشىلىرى قىلغان بولسىمۇ ،بىراق،
بۇ ئۆچمەنلىك ئۇالرنىڭ قۇالقلىرىنى نەسىھەتكە قۇالق سېلىشتىن
گاس قىلىپ قويىدۇ!،
بۇ ئىشالر اللەنىڭ تەقدىرى ۋە اللەنىڭ ئىالھى قانۇنىيىتى بويىچە
ئاخىرلىشىدۇ:

( وس َك ْن تم ِ م ِ َّ ِ
ف َ َعلْنَا
س ُه ْم َوتَبَ يَّ َن لَ ُك ْم َك ْي َ
ساك ِن الذ َ
ين َلَ ُموا أَنْ ُف َ
َ َ ُْ َ َ
ال َ ،وقَ ْد َم َك ُروا َم ْك َرُه ْم ) [ ابراهب ] 38 - 35 :
ض َربْ نَا لَ ُك ُم ْاأل َْمثَ َ
Sez Uygur ädäbiyättän 1 tekst ukıdıgız.
Çirattagı - Kishlerni İslamgha Qandaq Dewet Qilimiz - 25
  • Büleklär
  • Kishlerni İslamgha Qandaq Dewet Qilimiz - 01
    Süzlärneñ gomumi sanı 3304
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1670
    25.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    36.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Kishlerni İslamgha Qandaq Dewet Qilimiz - 02
    Süzlärneñ gomumi sanı 3528
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1733
    26.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    37.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Kishlerni İslamgha Qandaq Dewet Qilimiz - 03
    Süzlärneñ gomumi sanı 3566
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1526
    29.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    41.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Kishlerni İslamgha Qandaq Dewet Qilimiz - 04
    Süzlärneñ gomumi sanı 4016
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1775
    25.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    35.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    40.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Kishlerni İslamgha Qandaq Dewet Qilimiz - 05
    Süzlärneñ gomumi sanı 3836
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1677
    25.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    36.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    42.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Kishlerni İslamgha Qandaq Dewet Qilimiz - 06
    Süzlärneñ gomumi sanı 3629
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1475
    29.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    41.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Kishlerni İslamgha Qandaq Dewet Qilimiz - 07
    Süzlärneñ gomumi sanı 3547
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1748
    26.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    39.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Kishlerni İslamgha Qandaq Dewet Qilimiz - 08
    Süzlärneñ gomumi sanı 3497
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1617
    26.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    37.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Kishlerni İslamgha Qandaq Dewet Qilimiz - 09
    Süzlärneñ gomumi sanı 3557
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1638
    29.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    40.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Kishlerni İslamgha Qandaq Dewet Qilimiz - 10
    Süzlärneñ gomumi sanı 3900
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1732
    26.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    37.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    42.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Kishlerni İslamgha Qandaq Dewet Qilimiz - 11
    Süzlärneñ gomumi sanı 3730
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1682
    25.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    36.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    41.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Kishlerni İslamgha Qandaq Dewet Qilimiz - 12
    Süzlärneñ gomumi sanı 4085
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1754
    25.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    36.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    42.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Kishlerni İslamgha Qandaq Dewet Qilimiz - 13
    Süzlärneñ gomumi sanı 3971
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1608
    27.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    37.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Kishlerni İslamgha Qandaq Dewet Qilimiz - 14
    Süzlärneñ gomumi sanı 3779
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1521
    28.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    40.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Kishlerni İslamgha Qandaq Dewet Qilimiz - 15
    Süzlärneñ gomumi sanı 3881
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1643
    27.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    38.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Kishlerni İslamgha Qandaq Dewet Qilimiz - 16
    Süzlärneñ gomumi sanı 4381
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1777
    21.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    30.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    36.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Kishlerni İslamgha Qandaq Dewet Qilimiz - 17
    Süzlärneñ gomumi sanı 3807
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1587
    26.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    39.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Kishlerni İslamgha Qandaq Dewet Qilimiz - 18
    Süzlärneñ gomumi sanı 3705
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1634
    27.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    38.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Kishlerni İslamgha Qandaq Dewet Qilimiz - 19
    Süzlärneñ gomumi sanı 3856
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1688
    25.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    35.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    40.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Kishlerni İslamgha Qandaq Dewet Qilimiz - 20
    Süzlärneñ gomumi sanı 3904
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1690
    24.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    34.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    39.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Kishlerni İslamgha Qandaq Dewet Qilimiz - 21
    Süzlärneñ gomumi sanı 3630
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1664
    26.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    36.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Kishlerni İslamgha Qandaq Dewet Qilimiz - 22
    Süzlärneñ gomumi sanı 3476
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1422
    28.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    39.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Kishlerni İslamgha Qandaq Dewet Qilimiz - 23
    Süzlärneñ gomumi sanı 3480
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1735
    25.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    35.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    41.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Kishlerni İslamgha Qandaq Dewet Qilimiz - 24
    Süzlärneñ gomumi sanı 3929
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1738
    24.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    34.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    40.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Kishlerni İslamgha Qandaq Dewet Qilimiz - 25
    Süzlärneñ gomumi sanı 1290
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 695
    30.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    39.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.