Latin
Süzlärneñ gomumi sanı 2813
Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1951
11.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
18.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
22.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
ads place
ﻗﯩﻠﯩــــﭗ ،ﻛــــﯧﻠﻪﭼﻪﻙ ﺋﯜﭼــــﯜﻥ ﺋﯩــــﺰﺩەﻧﻤﯩﮕﻪﻥ ﯞە ﺋﯜﻣﯩــــﺪ ﺑﯩــــﻠﻪﻥ ﺋﺎﻟﻐــــﺎ
ﺋﯩﻠﮕﯩﺮﯨﻠﯩﻤﯩﮕﻪﻥ ﺑﻮﻟﺴﺎ ﺋﯩﺪﻯ ،ﺩﯗﻧﻴﺎﻧﯩـﯔ ﺗﻪﺭەﻗﻘﯩﻴـﺎﺗﻰ ﺑﯩـﺮ ﺋﯩـﺰﺩﯨﻼ ﺗﻮﺧﺘـﺎﭖ
ﻗﺎﻟﻐــﺎﻥ ،ﻣﻪﺟﻬــﯘﻟﻼﺭ ﻳﯧــﺸﯩﻠﻤﯩﮕﻪﻥ ،ﻛﻪﺷـﯩﭙﯩﻴﺎﺗﻼﺭ ﺋﯧﭽﯩﻠﻤﯩﻐــﺎﻥ ﯞە ﻳــﯧﯖﯩﻠﯩﻘﻼﺭ
ﺋﯩﺠــﺎﺩ ﻗﯩﻠﯩﻨﻤﯩﻐــﺎﻥ ﺑــﻮﻻﺗﺘﻰ .ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﻼﺭ ﺯﺍﻣﺎﻧﯩﻤﯩﺰﺩﯨﻜﯩــﺪەﻙ ،ﭘﻪﻥ ـ ﺗﯧﺨﻨﯩﻜــﺎ
ﻳﯧﯖﯩﻠﯩﻘﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺑﻪﻫﺮﯨﻤﻪﻥ ﺑﻮﻻﻟﻤﺎﻳﺘﺘﻰ.

ﺋﯜﻣﯩﺪﺳﯩﺰﻟﯩﻚ ﻛﯘﭘﺮﯨﻨﯩﯔ ﺟﻮﺭﯨﺴﻰ
ﺧـــﯘﺩﺩﻯ ﺋﯜﻣﯩـــﺪ ﺋﯩﻤﺎﻧﻨﯩـــﯔ ﻗﻮﻟﺪﯨـــﺸﻰ ﺑﻮﻟﻐﯩﻨﯩـــﺪەﻙ ،ﺋﯜﻣﯩﺪﺳـــﯩﺰﻟﯩﻚ
ﻛﯘﭘﺮﯨﻠﯩﻘﻨﯩـــﯔ ﺟﻮﺭﯨـــﺴﯩﺪﯗﺭ .ﺋﻪﺟـــﺪﺍﺩﻟﯩﺮﯨﻤﯩﺰﻣﯘ» :ﺋﯜﻣﯩﺪﺳـــﯩﺰ ـــــ ﺷـــﻪﻳﺘﺎﻥ«
ﺩەﭖ ﺗــﻮﻏﺮﺍ ﺋﯧﻴﺘﻘـــﺎﻥ .ﺋﯜﻣﯩﺪﺳـــﯩﺰﻟﯩﻚ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ،ﻛﯘﭘﺮﯨﻠﯩﻘﻨﯩـــﯔ ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﯨـــﺴﯩﺪﺍ
ﺯﯨـــﭻ ﺑـــﺎﻏﻠﯩﻨﯩﺶ ﺑﻮﻟـــﯘﭖ ،ﺑـــﯘ ﺋﯩﻜﻜﯩـــﺴﯩﻨﯩﯔ ﺑﯩـــﺮﻯ ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩـــﺮﻯ ﺋﯜﭼـــﯜﻥ
ﺳـــــﻪﯞەﺑﭽﯩﺪﯗﺭ .ﺋﯜﻣﯩﺪﺳـــــﯩﺰﻟﯩﻚ ﻛـــــﯘﭘﺮﯨﻠﯩﻘﻨﻰ ﻛﻪﻟﺘﯜﺭﯨـــــﺪﯗ ،ﻛﯘﭘﺮﯨﻠﯩـــــﻖ
ﺋﯜﻣﯩﺪﺳـــﯩﺰﻟﯩﻜﻨﻰ ﻛﻪﻟﺘﯜﺭﯨـــﺪﯗ .ﺷـــﯘﯕﺎ ﺋـــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋـــﺎﻻ ﻗﯘﺭﺋـــﺎﻥ ﻛﻪﺭﯨﻤــــﺪە:
﴿ﺋﺎﻟﻼﻫﻨﯩـــﯔ ﺭەﻫﻤﯩﺘﯩـــﺪﯨﻦ)ﯞە ﻳﺎﺭﺩﯨﻤﯩـــﺪﯨﻦ( ﻛـــﺎﭘﯩﺮ ﻗﻪﯞﻣـــﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷﻘﯩـــﺴﻰ
ﺋﯜﻣﯩﺪ ﺋﯜﺯﻣﻪﻳﺪﯗ﴾)(1

ﺋﯩﺒﻨــﻰ ﻣﻪﺳــﺌﯘﺩ ﺭەﺯﯨﻴﻪﻟﻼﻫــﯘ ﺋﻪﻧﻬــﯘ» :ﻫــﺎﻻﻛﻪﺕ ﺋﯩﻜﻜــﻰ ﺋﯩــﺸﺘﺎ :ﺋﯘﻧﯩــﯔ
ﺑﯩــﺮﻯ ،ﺋﯜﻣﯩﺪﺳــﯩﺰﻟﯩﻚ؛ ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩـــﺮﻯ ،ﻣﻪﻏﺮﯗﺭﻟــﯘﻕ« ﺩﯦـــﮕﻪﻥ ﺋﯩــﻜﻪﻥ .ﺋﯩﻤـــﺎﻡ
ﻏﻪﺯﺍﻟــــﻰ ﺋــــﯘﻧﻰ ﺷــــﻪﺭﻫﻠﻪﭖ ﻣﯘﻧــــﺪﺍﻕ ﺩەﻳــــﺪﯗ» :ﺋﯜﻣﯩﺪﺳــــﯩﺰﻟﯩﻚ ﺑﯩــــﻠﻪﻥ،
ﻣﻪﻏﺮﯗﺭﻟﯘﻗﻨﯩـﯔ ﻫــﺎﻻﻛﻪﺕ ﺋﯜﭼــﯜﻥ ﺳـﻪﯞەﺏ ﺑﻮﻟﯩﺪﯨﻐﺎﻧﻠﯩﻘﯩــﺪﯨﻜﻰ ﺳــﯩﺮ ﺷــﯘﻛﻰ،
ﻳﻪﺗﻤﻪﻛﭽــﻰ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ ﻫﻪﺭ ﻗﺎﻧــﺪﺍﻕ ﺋــﺎﺭﺯﯗ ـ ﺋﺎﺭﻣــﺎﻥ ﭘﻪﻗﻪﺕ ﺋﯘﻧﯩﯖﻐــﺎ ﺋﯜﻣﯩــﺪ

) (1ﻳﯘﺳﯘﻑ ﺳﯜﺭﯨﺴﻰ­ 87ﺋﺎﻳﻪﺕ

ﺋﯜﻣﯩﺪ ﯞە ﺋﯘﻧﯩﯔ ﻫﺎﻳﺘﺘﯩﻜﻰ ﺭﻭﻟﻰ

395

ﺑــﺎﻏﻼﭖ ،ﺋﯩﺰﭼﯩــﻞ ﺗﯧﺮﯨــﺸﯩﺶ ﯞە ﺳــﻪﯞەﺏ ﻗﯩﻠﯩــﺶ ﺋــﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻘﻼ ﻫﺎﺳــﯩﻞ ﺑﻮﻟﯩــﺪﯗ.
ﻫــﺎﻟﺒﯘﻛﻰ ،ﺋﯜﻣﯩﺪﺳــﯩﺰﻧﯩﯔ ﺋﯧﺘﯩﻘﺎﺩﯨــﺪﺍ ﺋــﯘ ﻳﻪﺗﻤﻪﻛﭽــﻰ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ ﻣﻪﻗــﺴﻪﺗﻨﯩﯔ
ﺋﻪﻣﻪﻟﮕﻪ ﺋﯧﺸﯩﺸﻰ ﻣﯘﻣﻜﯩﻦ ﺋﻪﻣﻪﺱ ،ﺷـﯘﯕﺎ ﺋـﯘ ﺋـﯘﻧﻰ ﻫﺎﺳـﯩﻞ ﻗﯩﻠﯩـﺶ ﺋﯜﭼـﯜﻥ
ﺋﯜﻣﯩـﺪﻣﯘ ﻗﯩﻠﻤﺎﻳـﺪﯗ ،ﺳـﻪﯞەﺑﻤﯘ ﻗﯩﻠﻤﺎﻳــﺪﯗ .ﻣﻪﻏـﺮﯗﺭ ﺋـﯚﺯﯨﻨﻰ ﻣﻪﻗـﺴﻪﺗﻜﻪ ﻳﻪﺗــﺘﯩﻢ،
ﺩەﭖ ﺋﻮﻳﻼﻳــــﺪﯗ ،ﺷــــﯘﯕﺎ ﺋــــﯘ ﺑﺎﺷﻘﯩــــﺴﯩﻨﻰ ﺗﻪﻟﻪﭖ ﻗﯩﻠﻤﺎﻳــــﺪﯗ ﯞە ﺋﯜﻣﯩــــﺪﻣﯘ
ﻗﯩﻠﻤﺎﻳــﺪﯗ ،ﭼــﯜﻧﻜﻰ ﺑــﺎﺭ ﻧﻪﺭﺳــﻪ ﺳــﻮﺭﺍﻟﻤﺎﻳﺪﯗ .ﺋــﺎﺭﺯﯗ ـ ﺋﺎﺭﻣــﺎﻥ ﺋﯜﻣﯩﺪﺳــﯩﺰﻧﯩﯔ
ﺋﯧﺘﯩﻘﺎﺩﯨـــﺪﺍ ﻣـــﯘﻣﻜﯩﻦ ﺋﻪﻣﻪﺱ ،ﻣﻪﻏﺮﯗﺭﻧﯩـــﯔ ﺋﯧﺘﯩﻘﺎﺩﯨـــﺪﺍ ﻫﺎﺳـــﯩﻞ ﺑﻮﻟﻐـــﺎﻥ
ﻧﻪﺭﺳﯩﺪﯗﺭ«.
ﺑﯩﺰﻧﯩـــﯔ ﻛﯜﻧـــﺪﯨﻠﯩﻚ ﻫﺎﻳـــﺎﺗﯩﻤﯩﺰﺩﯨﻤﯘ ﺑـــﯘ ﻫﻪﻗﯩﻘﻪﺗﻨـــﻰ ﺋﯩـــﺴﭙﺎﺗﻼﻳﺪﯨﻐﺎﻥ
ﻣﯩــﺴﺎﻟﻼﺭ ﻛﯚﭘﺘــﯘﺭ .ﻣﻪﺳــﯩﻠﻪﻥ :ﺋﻮﻗﯘﻏــﯘﭼﻰ ﺋﯩﻤﺘﯩﻬﺎﻧــﺪﺍ ﻗــﺎﺯﯨﻨﯩﺶ ﺋﯜﻣﯩــﺪﯨﻨﻰ
ﻳﻮﻗﺎﺗﻘﺎﻥ ﯞﺍﻗﯩﺘﺘـﺎ ،ﺋـﯘ ،ﺋـﯚﮔﯩﻨﯩﺶ ،ﻣـﯘﺯﺍﻛﯩﺮە ﻗﯩﻠﯩـﺶ ،ﻛﯩﺘـﺎﺏ ،ﺩەﭘـﺘﻪﺭ ،ﻗﻪﻟﻪﻡ،
ﻣﻪﻛــﺘﻪﺏ ﺩﯦﮕﻪﻧﻠﻪﺭﻧﯩــﯔ ﻫﻪﻣﻤﯩــﺴﯩﺪﯨﻦ ﺯﯨﺮﯨﻜﯩــﺪﯗ ،ﺑــﯘﻻﺭ ﺋﯘﻧﯩــﯔ ﻛــﯚﺯﯨﮕﻪ
ﺳـــﻪﺕ ﻛﯚﺭﯛﻧﯩـــﺪﯗ .ﭼـــﯜﻧﻜﻰ ﺋـــﯘ ﻗـــﺎﻧﭽﻪ ﻗﯩﻠـــﺴﯩﻤﯘ ﺑﻪﺭﯨﺒﯩـــﺮ ﺋﯩﻤﺘﯩﻬﺎﻧـــﺪﯨﻦ
ﺋﯚﺗﻪﻟﻤﻪﻳــﺪﯨﻐﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﺋﯧﺘﯩﻘــﺎﺩ ﻗﯩﻠﯩــﺪﯗ .ﺑﯘﻧــﺪﺍﻕ ﯞﺍﻗﯩﺘﺘــﺎ ،ﺋﯘﻧﯩﯖﻐــﺎ ﻗﯩﻠﯩﻨﻐــﺎﻥ
ﻧﻪﺳــﯩﻬﻪﺕ ،ﺗﻪﺭﺑﯩــﻴﻪ ،ﻣﯘﻧﺎﺳــﯩﭗ ﻣﯘﻫﯩــﺖ ،ﺋﺎﻻﻫﯩــﺪە ﺧﯘﺳﯘﺳــﻰ ﺩەﺭﺳــﻠﻪﺭ ﯞە
ﺑﺎﺷــــﻘﯩﻼﺭﻧﯩﯔ ﻫﯧﭽﺒﯩــــﺮﻯ ﻛــــﺎﺭ ﻗﯩﻠﻤﺎﻳــــﺪﯗ .ﭘﻪﻗﻪﺕ ﺋﯘﻧﯩــــﯔ ﻧــــﯚﯞەﺗﺘﯩﻜﻰ
ﺋﯩﻤﺘﯩﻬﺎﻧــﺪﯨﻦ ﺋﯚﺗﯜﺷــﻜﻪ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ ﺋﯜﻣﯩــﺪﻯ ﻗﺎﻳﺘﯩــﺪﯨﻦ ﺗﯘﻏﯘﻟﻐﺎﻧــﺪﯨﻼ ،ﺩەﺭﺳــﻜﻪ
ﻛﯩﺮﯨﺸﻪﻟﻪﻳﺪﯗ .ﺷﯩﭙﺎ ﺗﯧﭙﯩﺸﯩﺪﯨﻦ ﺋﯜﻣﯩﺪﻯ ﺋﯜﺯﯛﻟﮕﻪﻥ ﻛﯧﺴﻪﻟﻤﯘ ﺷﯘﻧﺪﺍﻗﺘﯘﺭ.
ﺷـــﯘﻧﯩﯖﺪەﻙ ،ﺋـــﺎﺩەﻡ ﻫﻪﺭ ﻗﺎﻧـــﺪﺍﻕ ﺑﯩـــﺮ ﺋﯩـــﺸﺘﯩﻦ ﺋﯜﻣﯩـــﺪﯨﻨﻰ ﻳﻮﻗﺎﺗﻘـــﺎﻥ
ﯞﺍﻗﺘﯩـــﺪﺍ ،ﻳـــﻮﺭﯗﻕ ﺩﯗﻧﻴـــﺎ ﺋﯘﻧﯩـــﯔ ﻛـــﯚﺯﯨﮕﻪ ﺯﯗﻟـ ـﻤﻪﺕ ﻛﯚﺭﯛﻧﯩـــﺪﯗ ،ﺋﯘﻧﯩﯖﻐـــﺎ
ﺳــﻪﯞەﺑﻠﻪﺭ ﺗــﯜﮔﯩﮕﻪﻥ ،ﭼــﺎﺭە ﻗﺎﻟﻤﯩﻐــﺎﻥ ،ﺋــﯚﺯﻯ ﺑﻮﻟــﺴﺎ ﺗﯜﮔﻪﺷــﻜﻪﻥ ﺑﻮﻟــﯘﭖ
ﻫـــﯧﺲ ﻗﯩﻠﯩﻨﯩـــﺪﯗ .ﺷـــﯘﯕﺎ ﺋـــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋـــﺎﻻ ﺋﯜﻣﯩﺪﺳـــﯩﺰﻟﯩﻜﻨﻰ ﻛﯘﭘﺮﯨﻠﯩـــﻖ ﺩەﭖ
ﻛﯚﺭﺳــــﻪﺗﻜﻪﻥ .ﺋﯜﻣﯩﺪﺳــــﯩﺰ ﺑﻮﻟﻤــــﺎﻳﻠﻰ! ﺋﯩﻨــــﺴﺎﻧﻠﯩﻖ ﺳــــﯜﭘﯩﺘﯩﻤﯩﺰ ﺑﯩــــﻠﻪﻥ
ﺑﻪﺧﺘﻠﯩﻚ ﻫﺎﻳﺎﺗﻘﺎ ﺋﯩﮕﻪ ﺑﻮﻟﯘﺵ ﺋﯜﻣﯩﺪﯨﻤﯩﺰﻧﻰ ﻛﯜﭼﻪﻳﺘﻪﻳﻠﻰ!

­3ﺑﯚﻟﯜﻡ :ﮔﯜﺯەﻝ ﺋﻪﺧﻼﻗﻼﺭ

396

ﭘﺎﻛﯩﺰﻟﯩﻖ
ﭘـﺎﻛﯩﺰﻟﯩﻖ ﺋﯩـﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﯩﻨﯩــﯔ ﻣﯘﺳـﯘﻟﻤﺎﻧﻼﺭﻏﺎ ﺋﯧﻠﯩــﭗ ﻛﻪﻟـﮕﻪﻥ ﺋﻪﯓ ﺋﯧــﺴﯩﻞ
ﺳﻮﯞﻏﯩﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺑﯩﺮﯨـﺪﯗﺭ .ﻣﯘﺳـﯘﻟﻤﺎﻥ ﺋـﺎﺩەﻡ ﻫﻪﺭ ﯞﺍﻗﯩـﺖ ﺗﺎﺯﯨﻠﯩﻘﻘـﺎ ،ﭘﺎﻛﯩﺰﻟﯩﻘﻘـﺎ
ﺋﻪﻫﻤﯩــﻴﻪﺕ ﺑﯧﺮﯨــﺪﯗ ،ﺋﯘﻧﯩــﯔ ﻛﯩﻴﯩﻤــﻰ ،ﺑﻪﺩﯨﻨــﻰ ﻫﻪﻣﯩــﺸﻪ ﭘــﺎﻛﯩﺰ ،ﺧﯘﺷــﭙﯘﺭﺍﻕ
ﺑﻮﻟﯩــــﺪﯗ .ﭘــــﺎﻛﯩﺰﻟﯩﻖ ﺋﻪﯓ ﺋــــﺎﯞﯞﺍﻝ ﺋﯩــــﺴﻼﻡ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﯩــــﺪﯗﺭ .ﭘﻪﻳﻐﻪﻣــــﺒﻪﺭ
ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴـــﺴﺎﻻﻡ» :ﭘـــﺎﻛﯩﺰﻟﯩﻖ ﺋﯩﻤﺎﻧﻨﯩـــﯔ ﻳﯧﺮﯨﻤﯩـــﺪﯗﺭ«) (1ﺩەﭖ ﻛﯚﺭﺳـــﻪﺗﻜﻪﻥ.
ﻣﯘﺳــﯘﻟﻤﺎﻧﻼﺭ 6ـ ﺋﻪﺳــﯩﺮﺩﯨﻦ ﺑﯩــﺮﻯ ،ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﯩﺮﯨﻤﯩــﺰ ﻫﻪﺯﺭﯨﺘــﻰ ﻣــﯘﻫﻪﻣﻤﻪﺩ
ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴـــﺴﺎﻻﻣﻨﯩﯔ ﺑﺎﺷـــﭽﯩﻠﯩﻘﯩﺪﺍ ،ﻫﻪﺭ ﯞﺍﻗﯩـــﺖ ﺗـــﺎﺯﯨﻠﯩﻖ ﻗﯩﻠﯩـــﭗ ،ﭘـــﺎﻛﯩﺰ،
ﺋﯧــــﺴﯩﻞ ،ﺧﯘﺷــــﭙﯘﺭﺍﻕ ﻳﯜﺭﯛﺷــــﻨﯩﯔ ﻧﻪﻗﻪﺩەﺭ ﻣــــﯘﻗﻪﺩﺩەﺱ ﺋﯩﻜﻪﻧﻠﯩﻜﯩﻨــــﻰ
ﺋﯜﮔﯩﻨﯩﭗ ﯞە ﺋﻪﻣﻪﻝ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﻛﻪﻟﮕﻪﻥ.
ﺋﯩــﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﯩﻨﯩــﯔ ﺗﺎﺯﯨﻠﯩﻘﻘــﺎ ﺋﻪﻫﻤﯩــﻴﻪﺕ ﺑﯧﺮﯨــﭗ ﻣﯘﺳــﯘﻟﻤﺎﻧﻼﺭﻧﻰ ﺋﯘﻧﯩﯖﻐــﺎ
ﺑﯘﻳﺮﯗﺷـــﯩﺪﺍ ،ﺋﯘﻻﺭﻧﯩـــﯔ ﺗﻪﻥ ﺳـــﺎﻗﻠﯩﻘﻰ ،ﺭﻭﻫـــﻰ ،ﺩﯨﻨـــﻰ ﺋﯜﭼـــﯜﻥ ﭘﺎﻳـــﺪﯨﻠﯩﻖ
ﺑﻮﻟﻐـــﺎﻥ ﻛـــﯚﭘﻠﯩﮕﻪﻥ ﺋـــﺎﻟﯩﻲ ﻫـــﯧﻜﻤﻪﺗﻠﻪﺭ ﺑـــﺎﺭﺩﯗﺭ .ﻗﯩﺴﻘﯩـــﺴﻰ ،ـــــ ﺗﯩﺒﺒﯩـــﻲ
ﻣﯘﺗﻪﺧﻪﺳﺴﯩـﺴﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺋﯩــﺴﭙﺎﺗﻠﯩﻐﯩﻨﯩﺪەﻙ ــــ ﻳﯘﻳﯘﻧﯘﺷــﺘﺎ ﺗﻪﺭﻟﻪﺷــﺘﯩﻦ ﻛﯧﻠﯩـﭗ
ﭼﯩﻘﻘـــﺎﻥ ﻣـــﺎﻳﻠﯩﻖ ﺗـــﯘﺯ ﻣـــﺎﺩﺩﯨﻠﯩﺮﻯ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ﺑﻪﺩەﻧﻨﯩـــﯔ ﻳﯧﭙﯩﻠﯩـــﭗ ﻗﺎﻟﻐـــﺎﻥ
ﺗﯜﺷــــــــﯜﻛﭽﯩﻠﯩﺮﻯ ﺋﯧﭽﯩﻠﯩــــــــﭗ ﺋﯩﻨــــــــﺴﺎﻧﻨﯩﯔ ﻧﻪﭘﻪﺱ ﺋﯧﻠﯩــــــــﺸﯩﻨﯩﯔ
ﺋﻮﯕﺎﻳﻠﯩﺸﯩـــﺸﯩﻐﺎ ،ﺑﻪﺩەﻧﻨﯩـــﯔ ﺭﺍﻫﻪﺗﻠﯩﻨﯩـــﺸﯩﮕﻪ ،ﺭﻭﻫﻨﯩـــﯔ ﻛﯚﺗﯜﺭﯛﻟﯜﺷـــﯩﮕﻪ
ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﯩﻖ ﺑﻮﻟﻐـﺎﻥ ﺋﯩﺠـﺎﺑﯩﻲ ﻧﻪﺗﯩﺠﯩـﻠﻪﺭ ﺑـﺎﺭﺩﯗﺭ .ﻣﯘﻧـﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷـﻘﺎ ﺑﻪﺩەﻧﻨـﻰ ﺳـﯘ
ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﻳﯘﻳــﯘﭖ ﺗــﯘﺭﯗﺵ ﺋــﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ﺑﻪﺩەﻧــﺪﯨﻜﻰ ﻳﯧﻘﯩﻤــﺴﯩﺰ ﻫﯩــﺪﻻﺭ ﻳﻮﻗﯩﻠﯩــﺪﯗ،
) (1ﺋﯩﻤﺎﻡ ﺋﻪﻫﻤﻪﺩ ﺭﯨﯟﺍﻳﯩﺘﻰ

ﭘﺎﻛﯩﺰﻟﯩﻖ

397

ﯞﯗﺟﯘﺩﻧﯩـــﯔ ﭘﺎﺋﺎﻟﯩﻴﻪﺗﭽـــﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ﺋﺎﺷـــﯩﺪﯗ .ﭘﺎﺋﺎﻟﯩﻴﻪﺗﭽـــﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ﺋﺎﺷـــﻘﺎﻥ ﺋـــﺎﺩەﻡ
ﻣﻪﻳﻠــﻰ ﺩﯗﻧﻴــﺎﻟﯩﻖ ﺑﻮﻟــﺴﯘﻥ ،ﻣﻪﻳﻠــﻰ ﺋﺎﺧﯩﺮەﺗﻠﯩــﻚ ﺑﻮﻟــﺴﯘﻥ ﺋﯚﺯﯨﻨﯩــﯔ ﻗﯩﻠﯩــﺸﻘﺎ
ﺗﯧﮕﯩــﺸﻠﯩﻚ ﯞەﺯﯨﭙﯩــﺴﯩﻨﻰ ﺭﻭﻫﻠــﯘﻕ ،ﺟﻮﺷــﻘﯘﻧﻠﯘﻕ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﻛﺎﻣﯩــﻞ ﺋــﻮﺭﯗﻧﻼﺵ
ﭘﯘﺭﺳــــــﯩﺘﯩﮕﻪ ﺋﯧﺮﯨــــــﺸﯩﺪﯗ .ﺋﯩﻨــــــﺴﺎﻥ ﺗﻪﺑﯩﺌﯩﺘﯩــــــﺪە ﺭﻭﻫ ﺑﯩــــــﻠﻪﻥ ﺑﻪﺩەﻥ
ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﯨــﺴﯩﺪﺍ ﭘــﺎﻛﯩﺰﻟﯩﻖ ﺗﻪﺭەﭘــﺘﯩﻦ ﺑــﺎﻏﻠﯩﻨﯩﺶ ﺑﻮﻟــﯘﭖ ،ﺑﻪﺩەﻥ ﻛﯩﺮﻟﻪﺷــﻜﻪﻥ
ﯞﺍﻗﯩﺘﺘــﺎ ﺭﻭﻫ ﭼﯜﺷﻜﯜﻧﻠﯩــﺸﯩﺪﯗ ،ﺑﻪﺩەﻥ ﭘــﺎﻛﯩﺰ ،ﺗــﺎﺯە ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ ﯞﺍﻗﯩﺘﺘــﺎ ﺭﻭﻫﻤــﯘ
ﺟﺎﻧﻠﯩﻨﯩﺪﯗ.
ﺳــﻪﺋﯘﺩﻯ ﺋﻪﺭەﺑﯩـــﺴﺘﺎﻧﺪﺍ ﻫـــﺎﺯﯨﺮﻣﯘ ﺳــﯘ ﻗﯩـــﺲ ،ﺑﯘﺟﺎﻳﻨﯩـــﯔ ﻣﯘﻧـــﺪﯨﻦ 14
ﺋﻪﺳــــﯩﺮ ﺋﯩﻠﮕﯩﺮﯨﻜــــﻰ ﻫﺎﻟﯩﻐــــﺎ ﻗﺎﺭﺍﻳــــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﻮﻟــــﺴﺎﻕ ،ﺷــــﯘ ﯞﺍﻗﯩﺘﺘﯩﻜــــﻰ
ﺋﻪﺭەﺑﯩــﺴﺘﺎﻧﻨﯩﯔ ﺳــﯘ ﻗﯩــﺲ ،ﻗﻮﺭﻏــﺎﻗﭽﯩﻠﯩﻖ ﭼﯚﻟﻠﯩﺮﯨــﺪە ،ﺗﺎﻣــﺎﻗﺘﯩﻦ ﺑــﯘﺭﯗﻥ ﯞە
ﻛﯧـــﻴﯩﻦ ﻗـــﻮﻟﻼﺭﻧﻰ ﻳﯘﻳﯘﺷـــﻘﺎ ،ﻛﯜﻧـــﺪە ﺋـــﺎﺯ ﺩﯦﮕﻪﻧـــﺪە ﺑﻪﺵ ﻗﯧـــﺘﯩﻢ ﺗﺎﻫـــﺎﺭەﺕ
ﺋﯧﻠﯩــﭗ ،ﻗــﻮﻝ ـ ﭘــﯘﺗﻼﺭﻧﻰ ،ﻳــﯜﺯﻧﻰ ،ﮔــﺎﻫ ﭘﯜﺗــﯜﻥ ﺑﻪﺩەﻧﻨــﻰ ﻳﯘﻳﯘﺷــﻘﺎ ،ﺟــﯜﻣﻪ،
ﻫﯧﻴــﺖ ﯞە ﻣﯧﻴــﺖ ﻧﺎﻣﺎﺯﻟﯩﺮﯨﻐــﺎ ،ﺋــﺎﻣﻤﯩﯟﻯ ﭘﺎﺋــﺎﻟﯩﻴﻪﺗﻠﻪﺭﮔﻪ ،ﺗــﻮﻱ ـ ﺗﯜﻛــﯜﻧﻠﻪﺭﮔﻪ
ﯞە ﻧﻪﺯﯨـﺮ ـ ﭼﯩﺮﺍﻏﻼﺭﻏـﺎ ﺑﯧﺮﯨـﺸﺘﯩﻦ ﺑـﯘﺭﯗﻥ ﻳﯘﻳﯘﻧـﯘﭖ ،ﺧﯘﺷـﭙﯘﺭﺍﻕ ﺑﯘﻳـﯘﻣﻠﯩﺮﯨﻨﻰ
ﺋــﯚﺯﯨﮕﻪ ،ﻛﯩــﻴﯩﻤﯩﮕﻪ ﭼﯧﭽﯩــﭗ ﺑﯧﺮﯨــﺸﻨﯩﯔ ﺯﯙﺭﯛﺭﻟﯩﻜﯩﻨــﻰ ﺋـــﯚﮔﻪﺗﻜﻪﻥ ﺋﯩــﺴﻼﻡ
ﺩﯨﻨﯩﻨﯩــﯔ ﻧﻪﻗﻪﺩەﺭ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﻪﺗﻠﯩــﻚ ﺋﯩﻠﻐــﺎﺭ ﺑﯩــﺮ ﺩﯨــﻦ ﺋﯩﻜﻪﻧﻠﯩﻜــﻰ ﻣﯘﻧــﺎﺯﯨﺮە
ﻗﻮﺑﯘﻝ ﻗﯩﻠﻤﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﻫﻪﻗﯩﻘﻪﺗﺘﯘﺭ.
ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎﻥ ﺋﺎﺩەﻡ ﻫﻪﻣﯩـﺸﻪ ﭘـﺎﻛﯩﺰ ،ﺧﯘﺷـﭙﯘﺭﺍﻗﻠﯩﻖ ﺑﻮﻟﯩـﺪﯗ ،ﭼـﯜﻧﻜﻰ ﺋﯘﻧﯩـﯔ
ﺩﯨﻨــﻰ» :ﭘــﺎﻛﯩﺰﻟﯩﻖ ﺋﯩﻤﺎﻧــﺪﯨﻦ« ﺩەﭖ ﺗﻪﻟﯩــﻢ ﺑﯧﺮﯨــﺪﯗ .ﺋﻪﺭەﺑﯩــﺴﺘﺎﻧﺪﺍ ﺳــﯘﻧﯩﯔ
ﻗﯩــﺴﻠﯩﻘﯩﻐﺎ ﻗﺎﺭﯨﻤــﺎﻱ ،ﻫﻪﺭەﻣﻨﯩــﯔ ﺋﻪﺗﺮﺍﭘﯩــﺪﯨﻜﻰ ﯞە ﻫﻪﺭ ﻗﺎﻳــﺴﻰ ﺟــﺎﻳﻼﺭﺩﯨﻜﻰ
ﺧﺎﻻﺟﺎﻳﻼﺭﻧﯩـــﯔ ﻫﻪﻣﻤﯩـــﺴﯩﺪە ﻳﯘﻳﯘﻧﯘﺷـــﻘﺎ ﺋﻪﭘﻠﯩـــﻚ ﯞﺍﻧـــﻨﯩﻼﺭ ﺑﯧﻜﯩـــﺘﯩﻠﮕﻪﻥ.
ﺑﯘﻧﯩﯖــﺪﯨﻦ ﻣﻪﻗــﺴﻪﺕ ﻧــﯧﻤﻪ؟ ﻣﻪﻗـــﺴﻪﺕ ،ﻣﯘﺳــﯘﻟﻤﺎﻧﻼﺭ ﺗﺎﻫــﺎﺭەﺕ ﺋﺎﻟﻐﺎﻧﻨﯩـــﯔ
ﺋﻮﺭﻧﯩـــﺪﺍ ﻳﯘﻳﯘﻧﯩﯟﺍﻟـــﺴﯘﻥ ،ﺋﯩﺒـــﺎﺩەﺗﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﭘـــﺎﻛﻠﯩﻖ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ﺋـــﺎﺩﺍ ﻗﯩﻠـــﺴﯘﻥ،
ﺋﯚﺯﻟﯩﺮﯨﻨﯩـــﯔ ﻣﯘﺳـــﯘﻟﻤﺎﻥ ﻗﯧﺮﯨﻨﺪﺍﺷـــﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﻧﻪﺯﯨﺮﯨـــﺪﯨﻤﯘ ،ﭘـــﺎﻛﯩﺰ ،ﺋﯧـــﺴﯩﻞ،

398

­3ﺑﯚﻟﯜﻡ :ﮔﯜﺯەﻝ ﺋﻪﺧﻼﻗﻼﺭ

ﻛﯚﺭﻛﻪﻣﻠﯩــﻚ ﯞە ﺧﯘﺷــﭙﯘﺭﺍﻗﻠﯩﻖ ﻛﯚﺭﯛﻧــﺴﯘﻥ ﺩﯦﮕﻪﻧﻠﯩــﻚ ﺋﯩ ـﺪﻯ .ﺑﻮﻟﯘﭘﻤــﯘ ﺑــﯘ
ﺋﯩﺴـــﺴﯩﻖ ﺑﻪﻟﯟﺍﻏﻘـــﺎ ﺟﺎﻳﻼﺷـــﻘﺎﻥ ﺑﯩـــﺮ ﻣﻪﻣﻠﯩـــﻜﻪﺕ ﺑﻮﻟﻐـــﺎﻧﻠﯩﻘﺘﯩﻦ ﻫﻪﺭ ﻛـــﯜﻧﻰ
ﻳﯘﻳﯘﻧﯘﭖ ﺗﯘﺭﯗﺵ ﻛﯧﺮەﻙ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ.

ﺋﯩﺨﻼﺱ – ﺳﺎﺩﺍﻗﻪﺕ ﺭەﻣﺰﯨﺪﯗﺭ

399

ﺋﯩﺨﻼﺱ – ﺳﺎﺩﺍﻗﻪﺕ ﺭەﻣﺰﯨﺪﯗﺭ
ﺋﯩﺨـــﻼﺱ ـــــ ﻟـــﯘﻏﻪﺗﺘﻪ ﺑﯩـــﺮ ﻧﻪﺭﺳـــﯩﻨﻰ ﺑﺎﺷﻘﯩـــﺴﯩﺪﯨﻦ ﺗـــﺎﻟﻼﭖ ﺋـــﺎﻳﺮﯨﺶ
ﻣﻪﻧﯩـــﺴﯩﻨﻰ ﺑﯩﻠﺪﯛﺭﺳـــﻪ ،ﺋﯩـــﺴﻼﻡ ﺋﯩـــﺴﺘﯩﻼﻫﯩﺪﺍ ﺋﯩﺨـــﻼﺱ ـــــ ﺋـــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋـــﺎﻻ
ﺑﯘﻳﺮﯨﻐﺎﻥ ﻫﻪﺭ ﻗﺎﻧﺪﺍﻕ ﺑﯩﺮ ﺋﯩـﺸﻨﻰ ﮔـﯜﺯەﻝ ﻧﯩـﻴﻪﺕ ،ﺳـﺎﭖ ﻗﻪﻟـﺐ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺋـﺎﻟﻼﻫ
ﺭﺍﺯﯨﻠﯩﻘﻰ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺩﯨﻨﺪﺍ ﻛﯚﺭﺳﯩﺘﯩﻠﮕﻪﻥ ﺑﻮﻳﯩﭽﻪ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﺩﯦﻤﻪﻛﺘﯘﺭ.
ﺋﯩﺨــــﻼﺱ ﻗﻪﻟــــﺐ ﻗﯧﺘﯩــــﺪﯨﻦ ﻛﻪﻟــــﮕﻪﻥ ﺳــــﻪﻣﯩﻤﯩﻲ ﺳــــﯚﻳﮕﯜ ﺑﯩــــﻠﻪﻥ
ﻛﯚﺭﺳـــﯩﺘﯩﻠﮕﻪﻥ ﺳـــﺎﺩﺍﻗﻪﺗﺘﯘﺭ .ﺋﯩﺨﻼﺳـــﻨﯩﯔ ﺋﻪﻛـــﺴﻰ ﺭﯨﻴـــﺎﺩﯗﺭ .ﻗﯩﻠﯩﻨﻐـــﺎﻥ
ﺋﯩﺒــﺎﺩەﺕ ﯞە ﻫﻪﺭ ﻗﺎﻧــﺪﺍﻕ ﺑﯩــﺮ ﻳﺎﺧــﺸﻰ ﺋﯩــﺸﻼﺭﺩﺍ ﻫﯧﭽﻘﺎﻧــﺪﺍﻕ ﺑﯩــﺮ ﻣﻪﻧــﭙﻪﺋﻪﺕ
ﻳــﺎﻛﻰ ﭘﺎﻳــﺪﯨﻨﻰ ﻛﯚﺯﻟﯩﻤﻪﺳــﺘﯩﻦ ،ﭘﻪﻗﻪﺕ ﺋــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋــﺎﻻ ﺭﺍﺯﯨﻠﯩﻘﯩﻨــﻰ ﻣﻪﻗــﺴﻪﺕ
ﻗﯩﻠﯩـــﺶ ﺋﯩﺨﻼﺳـــﻨﯩﯔ ﺋﺎﺳﺎﺳـــﯩﻨﻰ ﺗﻪﺷـــﻜﯩﻞ ﻗﯩﻠﯩـــﺪﯗ .ﻫﻪﻗﯩﻘﯩـــﻲ ﺋﯩﺨـــﻼﺱ
ﺋﯜﭼــﯜﻥ ﺋﯩﺒــﺮﺍﻫﯩﻢ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــﺴﺎﻻﻣﻨﯩﯔ ﻣﯘﻧــﯘ ﻗﯩﺴﺴﯩــﺴﻰ ﺋﻪﯓ ﻳﺎﺧــﺸﻰ ﺋ ـﯜﻟﮕﻪ
ﺑﻮﻻﻻﻳـــﺪﯗ .ﺋﯩﺒـــﺮﺍﻫﯩﻢ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴـــﺴﺎﻻﻡ ﺯﺍﻟﯩـــﻢ ﻧﻪﻣـــﺮﯗﺩ ﺗﻪﺭﯨﭙﯩـــﺪﯨﻦ ﺋﻮﺗﻘـــﺎ
ﺗﺎﺷــــﻼﻧﻐﺎﻥ ﯞﺍﻗﯩﺘﺘــــﺎ ،ﺋﯘﻧﯩــــﯔ ﻳﯧﻨﯩﻐــــﺎ ﻛﻪﻟــــﮕﻪﻥ ﭘﻪﺭﯨــــﺸﺘﻪ ﺟﯩﺒﺮﯨــــﻞ
ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴـــﺴﺎﻻﻣﻨﯩﯔ» :ﺧﺎﻟﯩـــﺴﺎﯓ ﺳـــﺎﯕﺎ ﻳـــﺎﺭﺩەﻡ ﻗﯩـــﻼﻱ ﯞە ﺳـــﯧﻨﻰ ﺋـــﻮﺗﺘﯩﻦ
ﻗﯘﺗﯘﻟــﺪﯗﺭﺍﻱ« ﺩﯦــﮕﻪﻥ ﺗﻪﻛﻠﯩــﺒﯩﮕﻪ ﺟــﺎﯞﺍﭖ ﺑﯧﺮﯨــﭗ» :ﭘﻪﺭﯞەﺭﺩﯨﮕــﺎﺭﯨﻢ ﻣﯧﻨﯩــﯔ
ﺑــﯘ ﻫــﺎﻟﯩﻤﻨﻰ ﺑﯩﻠﯩــﺪﯗ ﺷــﯘﻧﺪﺍﻗﻤﯘ؟« ﺩەﭖ ﺳــﻮﺭﺍﻳﺪﯗ .ﺟﯩﺒﺮﯨــﻞ» :ﺋــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋــﺎﻻ
ﺋﻪﻟﯟەﺗﺘﻪ ﺑﯩﻠﯩـﺪﯗ« ﺩەﭖ ﺟـﺎﯞﺍﭖ ﺑﯧﺮﯨـﺪﯗ .ﺋﯩﺒـﺮﺍﻫﯩﻢ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴـﺴﺎﻻﻡ» :ﺋﯘﻧـﺪﺍﻗﺘﺎ
ﺳﺎﯕﺎ ﺋﯧﻬﺘﯩﻴـﺎﺟﯩﻢ ﻳـﻮﻕ ،ﺋـﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋﺎﻻﻧﯩـﯔ ﻣﯧﻨﯩـﯔ ﺑـﯘ ﻫـﺎﻟﯩﻤﻨﻰ ﺑﯩﻠﯩـﺸﻰ ﻣﺎﯕـﺎ
ﻳﯧﺘﯩــﺪﯗ« ﺩەﭖ ﺟــﺎﯞﺍﺏ ﻗﺎﻳﺘﯘﺭﯨــﺪﯗ .ﻣﺎﻧــﺎ ﺑــﯘ ،ﻫﻪﻗﯩﻘﯩــﻲ ﭼﯩــﻦ ﺋﯩﺨﻼﺳــﻨﯩﯔ
ﺑﯩﺮﺩﯨﻨﺒﯩﺮ ﻣﯩﺴﺎﻟﯩﺪﯗﺭ.
ﺋﯩﺨــــــﻼﺱ ﺗﻮﻏﺮﯗﻟــــ ـﯘﻕ ﻛﻪﻟــــــﮕﻪﻥ ﺋــــــﺎﻳﻪﺕ ﯞە ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﯩﺮﯨﻤﯩﺰﻧﯩــــــﯔ
ﻫﻪﺩﯨــﺴﻠﯩﺮﯨﮕﻪ ﺋﺎﺳﺎﺳــﻼﻧﻐﺎﻧﺪﺍ ،ﻧﯩﺠــﺎﺕ ﻳــﻮﻟﻰ ﭘﻪﻗﻪﺕ ﺋﯩﺨﻼﺳــﺘﯩﺪﯗﺭ .ﺋــﺎﺩەﻡ

400

­3ﺑﯚﻟﯜﻡ :ﮔﯜﺯەﻝ ﺋﻪﺧﻼﻗﻼﺭ

ﺑﺎﻟﯩــــﺴﯩﻨﯩﯔ ﺋﯩﻜﻜــــﻰ ﺩﯗﻧﻴــــﺎﻟﯩﻖ ﺳــــﺎﺋﺎﺩﯨﺘﻰ ﯞە ﻣــــﺎﺩﺩﯨﻲ ،ﻣﻪﻧﯩــــﯟﯨﻴﯩﺘﯩﮕﻪ
ﻛﯧﭙﯩﻠﻠﯩـــﻚ ﻗﯩﻼﻻﻳـــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﯩﺨﻼﺳـــﺘﯩﻦ ﺑـــﯚﻟﻪﻙ ﺋﯩﻜﻜﯩﻨﭽـــﻰ ﺑﯩـــﺮ ﺧﯩـــﺴﻠﻪﺕ
ﻳﻮﻗﺘــﯘﺭ .ﺑﯩﺮﺍﯞﻧﯩــﯔ ﺋﯩﺨﻼﺳــﯩﻨﻰ ﻗﺎﺯﺍﻧﻤــﺎﻕ ﻫﻪﻗﯩــﻘﻪﺗﻪﻥ ﻣــﯘﻫﯩﻢ ﺑﯩــﺮ ﺋﯩــﺸﺘﯘﺭ.
ﭼـــﯜﻧﻜﻰ ﺯەﺭﺭﯨﭽﯩﻠﯩـــﻚ ﺋﯩﺨـــﻼﺱ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ﻗﯩﻠﯩﻨﻐـــﺎﻥ ﺋﻪﻣﻪﻝ ،ﺋﯩﺨﻼﺳـــﺴﯩﺰ
ﻗﯩﻠﯩﻨﻐﺎﻥ ﻣﯩﯖﻼﺭﭼﻪ ﺋﻪﻣﻪﻝ ­ ﺋﯩﺒﺎﺩەﺗﺘﯩﻦ ﺋﯜﺳﺘﯜﻧﺪﯗﺭ.
ﻫﻪﺭ ﻗﺎﻧــﺪﺍﻕ ﺑﯩــﺮ ﺋﯩــﺸﺘﺎ ﺋﯩﺨــﻼﺱ ﺗﻪﻟﻪﭖ ﻗﯩﻠﯩﻨﯩــﺪﯗ .ﻧﺎﻣــﺎﺯ ﺋﻮﻗﯘﺷــﺘﺎ ،ﺭﻭﺯﺍ
ﺗﯘﺗﯘﺷـﺘﺎ ،ﺯﺍﻛـﺎﺕ ﺑﯧﺮﯨـﺸﺘﻪ ،ﻫﻪﺝ ﻗﯩﻠﯩــﺸﺘﺎ ،ﺋﯩﻠﯩـﻢ ﺗﻪﻫـﺴﯩﻞ ﻗﯩﻠﯩـﺸﺘﺎ ،ﻗﯘﺭﺋــﺎﻥ
ﺗﯩـــﻼﯞەﺕ ﻗﯩﻠﯩـــﺸﺘﺎ ،ﻳﯧـــﺘﯩﻢ – ﻳﯧـــﺴﯩﺮﻻﺭﻏﺎ ﻳـــﺎﺭﺩەﻡ ﻗﯩﻠﯩـــﺸﺘﺎ ،ﻫـــﺎﻻﻝ ﺭﯨﺰﯨـــﻖ
ﺋﯜﭼــﯜﻥ ﺋﯩــﺸﻠﻪﺷﺘﻪ ﺋﯩﺨــﻼﺱ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋﯩــﺶ ﻗﯩﻠﯩــﺶ ﻻﺯﯨــﻢ .ﻫﻪﺭ ﻗﺎﻧــﺪﺍﻕ ﺑﯩــﺮ
ﺋﯩــﺸﻨﯩﯔ ﺋــﯚﺯﯨﮕﻪ ﻻﻳﯩــﻖ ﺋﯩﺨﻼﺳــﻰ ﺑــﺎﺭﺩﯗﺭ ،ﻣﻪﺳــﯩﻠﻪﻥ :ﺳــﻪﻣﯩﻤﯩﻲ ﺋﯩﺨــﻼﺱ
ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺑﺎﻏﻼﻧﻐﺎﻥ ﻣﯘﻫﻪﺑﺒﻪﺗﻨﯩـﯔ ﺑﯩـﺮ ﺯەﺭﺭﯨـﺴﻰ ﺑﯧـﺮەﺭ ﻣﻪﻧـﭙﻪﺋﻪﺕ ﻳﯜﺯﯨـﺴﯩﺪﯨﻦ
ﺑﺎﻏﻼﻧﻐــــﺎﻥ ﻣــــﯘﻫﻪﺑﺒﻪﺗﺘﯩﻦ ﺋﻪﻟــــﯟەﺗﺘﻪ ﭼــــﻮﯓ ﯞە ﻗﯩﻤﻤﻪﺗﻠﯩﻜﺘــــﯘﺭ .ﭼﯩــــﻦ
ﻣــﯘﻫﻪﺑﺒﻪﺗﻨﻰ ﻛﯚﺭﯛﺷــﻨﻰ ﺧﺎﻟﯩﻐــﺎﻥ ﻛﯩــﺸﻰ ﺋﺎﻧﯩﻼﺭﻧﯩــﯔ ﺗﻪﺑﯩﺌﯩــﺘﯩﮕﻪ ﻗﺎﺭﯨــﺴﺎ
ﺑﻮﻟﯩــــﺪﯗ .ﻫﻪﻗﯩﻘﯩــــﻲ ﺧــــﺎﻟﯩﺲ ﻣــــﯘﻫﻪﺑﺒﻪﺗﻜﻪ ﺋــــﺎﻧﯩﻼﺭ ﺳــــﺎﺯﺍﯞەﺭﺩﯗﺭ .ﺋــــﯘﻻﺭ
ﭘﻪﺭﺯەﻧﺘﻠﯩـﺮﻯ ﺋﯜﭼــﯜﻥ ﻧﯘﺭﻏﯘﻧﻠﯩﻐــﺎﻥ ﺟﺎﭘــﺎ – ﻣﯘﺷــﻪﻗﻘﻪﺗﻠﻪﺭﻧﻰ ﺗﺎﺭﺗﯩــﭗ ،ﭼﯩــﻦ
ﺩﯨﻠﯩــﺪﯨﻦ ﺑــﺎﻟﯩﻠﯩﺮﻯ ﺋﯜﭼــﯜﻥ ﻛﯚﻳــﯜﭖ – ﭘﯩــﺸﯩﭗ ،ﭼــﻮﯓ ﻗﯩﻠﯩــﺪﯗ .ﻟــﯧﻜﯩﻦ ﺋــﯘ
ﻗﯩﻠﻐــﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﺋﯜﭼــﯜﻥ ﺑﺎﻟﯩﻠﯩﺮﯨــﺪﯨﻦ ﺑﯧــﺮەﺭ ﻣﯘﻛﺎﭘــﺎﺕ ﻳــﺎﻛﻰ ﺳــﻮﯞﻏﺎ ­ ﺳــﺎﻻﻡ
ﺗﻪﻣﻪ ﻗﯩﻠﻤﺎﻳــﺪﯗ ،ﺑﯩ ـﺮەﺭ ﭘﺎﻳــﺪﺍ ﻛﯚﺯﻟﯩﻤﻪﻳــﺪﯗ .ﺋــﺎﺩەﻣﻤﯘ ﺋــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋﺎﻻﻏــﺎ ﺋﯩﺨــﻼﺱ
ﻗﯩﻠﻐـــﺎﻥ ﺋﯩـــﻜﻪﻥ ،ﺷـــﯘﻧﺪﺍﻕ ﭼﯩـــﻦ ﺋﻪﻗﯩـــﺪە ﯞە ﺳـــﯚﻳﮕﯜ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ﺋﯩﺨـــﻼﺱ
ﻗﯩﻠﻐﺎﻧﺪﺍ ،ﺋﺎﻧﺪﯨﻦ ﺋﯘ ﺋﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋﺎﻻﻧﯩﯔ ﻫﻪﻗﯩﻘﯩﻲ ﻣﯘﺧﻠﯩﺴﯩﻐﺎ ﺋﺎﻳﻠﯩﻨﯩﺪﯗ.
ﺋــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋــﺎﻻ ﭼﯩــﻦ ﺋﯩﺨــﻼﺱ ﺑﯩــﻠﻪ ﻗﯩﻠﯩﻨﻐــﺎﻥ ﺋﻪﻣﻪﻝ ­ ﺋﯩﺒــﺎﺩەﺗﻠﻪﺭﻧﯩﻼ
ﻗﻮﺑــــﯘﻝ ﻗﯩﻠﯩــــﺪﯗ .ﺷــــﯘﻧﯩﯔ ﺋﯜﭼــــﯜﻥ ﺋــــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋــــﺎﻻ ﻗﯘﺭﺋــــﺎﻥ ﻛﻪﺭﯨﻤــــﺪە
ﺋﯩﻨــــﺴﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﺋﯩﺒــــﺎﺩەﺗﻠﻪﺭﻧﻰ ﺧــــﺎﻟﯩﺲ ﺋــــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋﺎﻻﻏــــﺎ ﻗﯩﻠﯩــــﺸﻠﯩﺮﯨﻨﻰ،
ﺩﯗﺋﺎﻟﯩﺮﯨﻨﻰ ﺳﻪﻣﯩﻤﯩﻲ ﻗﯩﻠﯩﺸﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺗﻪﯞﺳﯩﻴﻪ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ.

ﺋﯩﺨﻼﺱ – ﺳﺎﺩﺍﻗﻪﺕ ﺭەﻣﺰﯨﺪﯗﺭ

401

ﺋﯩﺒــﺎﺩەﺗﺘﻪ ﻛﻪﻳﭙﯩﻴــﺎﺕ ﺑﻪﻙ ﻣﯘﻫﯩﻤــﺪﯗﺭ .ﺋــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋﺎﻻﻧﯩــﯔ ﺭﺍﺯﯨﻠﯩﻘــﻰ ﺋﻪﻣﻪﻝ
­ ﺋﯩﺒـــﺎﺩەﺗﻠﻪﺭﻧﻰ ﻛـــﯚﭖ ﻗﯩﻠﯩـــﺶ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ﻳـــﺎﻛﻰ ﻛـــﯚﭖ ﻛﯩـــﺸﯩﻠﻪﺭﻧﻰ ﺩﯨﻨﻐـــﺎ
ﺋﻪﮔﻪﺷــﺘﯜﺭﯛﺵ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﻗﺎﺯﯨﻨﯩﻠﻤﺎﻳــﺪﯗ .ﺑﻪﻟﻜــﻰ ﺋــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋﺎﻻﻧﯩــﯔ ﺭﺍﺯﯨﻠﯩﻘــﻰ
ﭘﻪﻗﻪﺕ ﺋﯩﺨـﻼﺱ ﺑﯩﻠﻪﻧــﻼ ﻗﺎﺯﯨﻨﯩﻠﯩــﺪﯗ .ﺷـﯘﯕﺎ ﺑﻪﺯﯨــﺪە ﺑﯩـﺮەﺭ ﺋﯧﻐﯩـﺰ ﺳــﯚﺯ ﻳــﺎﻛﻰ
ﺑﯧﺮەﺭ ﻳﺎﺧﺸﻰ ﻧﯩـﻴﻪﺕ ﻫﻪﻗﯩﻘﯩـﻲ ﺳـﺎﺋﺎﺩەﺗﻜﻪ ﯞە ﻣﻪﯕﮕﯜﻟـﯜﻙ ﻧﯩﺠﺎﺗﻠﯩﻘﻘـﺎ ﺳـﻪﯞەﺏ
ﺑﻮﻟــﯘﭖ ﻗﺎﻟﯩــﺪﯗ .ﺋﻪﻫــﯟﺍﻝ ﺷــﯘﻧﺪﺍﻕ ﺋﯩــﻜﻪﻥ ،ﺋﻪﻣﻪﻝ ­ ﺋﯩﺒﺎﺩەﺗﻠﻪﺭﻧﯩــﯔ ﻛــﯚﭖ
ﻗﯩﻠﯩﻨﯩــﺸﯩﻐﯩﻼ ﻗﺎﺭﯨﻤﺎﺳــﺘﯩﻦ ،ﺑﻪﻟﻜــﻰ ﻗﻪﻟﺒﺘﯩﻜـــﻰ ﺋﯩﺨﻼﺳــﻘﺎ ﻗــﺎﺭﺍﺵ ﻛﯧـــﺮەﻙ.
ﭼـــﯜﻧﻜﻰ ﻛﯧـــﺮەﻙ ﺑـــﻮﻟﻐﯩﻨﻰ ﺋﯩﺨﻼﺳـــﺘﯘﺭ .ﻣﻪﻥ ﺑـــﯘ ﺳـــﯚﺯﯛﻡ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ،ﺋﻪﻣﻪﻝ ­
ﺋﯩﺒـــﺎﺩەﺗﻠﻪﺭﻧﻰ ﯞە ﺩﯨﻨﻐـــﺎ ﺩەﯞەﺕ ﻗﯩﻠﯩـــﺶ ﺋﯩـــﺸﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﭘﺎﻳﺪﯨـــﺴﯩﺰ ﺩﯦﻤﻪﻛﭽـــﻰ
ﺋﻪﻣﻪﺳــﻤﻪﻥ .ﺑﻪﻟﻜــﻰ ﻣﯘﺷــﯘ ﺋﻪﻣﻪﻝ ­ ﺋﯩﺒﺎﺩەﺗﻠﻪﺭﻧﯩــﯔ ﯞە ﻳﺎﺧــﺸﻰ ﺋﯩــﺸﻼﺭﻧﯩﯔ
ﻗﯩﻤﻤﻪﺗـــــﻜﻪ ﺋﯩـــــﮕﻪ ﺑﻮﻟﯘﺷـــــﻰ ﺋﯩﺨـــــﻼﺱ ﺑﯩـــــﻠﻪﻥ ﺑﻮﻟﯩـــــﺪﯗ ﺩﯦﮕﻪﻧﻨـــــﻰ
ﺋﻮﭼﯘﻗﻠﯩﻤــﺎﻗﭽﯩﻤﻪﻥ .ﺯﺍﺩﻯ ﺋـــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋـــﺎﻻ ﺭﺍﺯﯨﻠﯩﻘﯩﻨـــﻰ ﻛﯚﺯﻟﯩﻤﻪﺳـــﺘﯩﻦ ﺑﺎﺷـــﻘﺎ
ﻣﻪﻗــــﺴﻪﺕ ﯞە ﻣﻪﻧﭙﻪﺋﻪﺗﻠﻪﺭﻧــــﻰ ﻛــــﯚﺯﻟﻪﭖ ﻗﯩﻠﯩﻨﻐــــﺎﻥ ﭘﯜﺗــــﯜﻥ ﺋﻪﻣﻪﻟــــﻠﻪﺭ ﯞە
ﺋﯩﺒـــﺎﺩەﺗﻠﻪﺭ ﺑﯩﻜـــﺎﺭﺩﯗﺭ .ﻣﻪﺳـــﯩﻠﻪﻥ :ﻛﯚﻣــــﯜﺭ ﻛﯩﻠﻮﮔﺮﺍﻣﻤـــﺎ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ﻫﻪﺗﺘــــﺎ
ﺗــﻮﻧﻨﯩﻼﭖ ،ﺋــﺎﻟﺘﯘﻥ ﺑﻮﻟــﺴﺎ ﮔــﺮﺍﻣﻤﻼﭖ ﺗﺎﺭﺗﯩﻠﯩــﺪﯗ .ﺋﯩﺨﻼﺳــﻠﯩﻖ ﺋﻪﻣﻪﻝ ﺋــﺎﻟﺘﯘﻥ
ﺑﻮﻟــﺴﺎ ،ﺋﯩﺨﻼﺳــﺴﯩﺰ ﺋﻪﻣﻪﻝ ﻛﯚﻣــﯜﺭﮔﻪ ﺋﻮﺧــﺸﺎﻳﺪﯗ .ﺑــﯘ ﻣﯩــﺴﺎﻟﺪﯨﻦ ﺋﯩﺨﻼﺳــﻠﯩﻖ
ﺋﯩﺒــﺎﺩەﺕ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ﺋﯩﺨﻼﺳــﺴﯩﺰ ﺋﻪﻣﻪﻝ ­ ﺋﯩﺒﺎﺩەﺗﻨﯩـــﯔ ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﯨـــﺴﯩﺪﯨﻜﻰ ﭘﻪﺭﻕ
ﺋﻮﭼﯘﻕ ﻛﯚﺭﯛﻧﯜﭖ ﺗﯘﺭﯗﭘﺘﯘ.

­3ﺑﯚﻟﯜﻡ :ﮔﯜﺯەﻝ ﺋﻪﺧﻼﻗﻼﺭ

402

ﻛﻪﻣﺘﻪﺭﻟﯩﻚ
ﭘــﺎﻻﻧﻰ ﻛﻪﻣــﺘﻪﺭ ﺋــﺎﺩەﻡ ﺩﯦــﮕﻪﻥ ﺳــﯚﺯﻧﻰ ﺋﺎﯕﻠﯩﻐــﺎﻥ ﻫﺎﻣــﺎﻥ ،ﺋــﯘ ﺋــﺎﺩەﻣﮕﻪ
ﻗﺎﺭﯨﺘــﺎ ﻫﻪﺭﻛﯩﻤﻨﯩــﯔ ﻫــﯚﺭﻣﯩﺘﻰ ﯞە ﺳﯚﻳﮕﯜﺳــﻰ ﺋﺎﺷــﯩﺪﯨﻐﺎﻧﻠﯩﻘﯩﺪﺍ ﺷــﻪﻙ ﻳــﻮﻕ.
ﺳﯩﺰ ﭘﺎﻻﻧﯩﻨﯩﯔ ﻛﻪﻣـﺘﻪﺭ ،ﻛﯩﭽﯩـﻚ ﭘﯧﺌﯩـﻞ ﻛﯩـﺸﻰ ﺋﯩﻜﻪﻧﻠﯩﻜﯩﻨـﻰ ﺑﯩﻠﮕﯩﻨﯩﯖﯩـﺰﺩە
ﻗﺎﻧــﺪﺍﻕ ﺋﯧــﺴﯩﻞ ﺗﯘﻳﻐﯘﻻﺭﻏــﺎ ﻏﻪﺭﻕ ﺑــﻮﻟﻐﯩﻨﯩﯖﯩﺰﻧﻰ ﺗﻪﺳــﯟﯨﺮﻟﻪﭖ ﺑﯧﺮەﻟﻤﻪﻳــﺴﯩﺰ.
ﭼــﯜﻧﻜﻰ ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﻼﺭ ﺋــﯚﺯﯨﻨﻰ ﭼــﻮﯓ ﺗﯘﺗﯩ ـﺪﯨﻐﺎﻧﻼﺭﻧﻰ ﺯﺍﺩﻯ ﻳﺎﻗﺘﯘﺭﻣﺎﻳــﺪﯗ ،ﺋﻪﻣﻤــﺎ
ﻛﻪﻣﺘﻪﺭ ﻛﯩﺸﯩﻠﻪﺭﻧﻰ ﻫﻪﻣﯩﺸﻪ ﻫﯚﺭﻣﻪﺗﻠﯩﮕﯜﺳﻰ ﻛﯧﻠﯩﺪﯗ ﯞە ﺋﯘﻻﺭﻧﻰ ﺳﯚﻳﯩﺪﯗ.
ﻛﻪﻣﺘﻪﺭﻟﯩﻚ ﺩﯦﮕﻪﻧﻨﯩﯔ ﻣﻪﻧﯩﺴﻰ ﻧﯧﻤﻪ؟
ﻛﻪﻣﺘﻪﺭﻟﯩﻚ ـــ ﻫﻪﻗﯩـﻘﻪﺕ ﻗﺎﻧـﺪﺍﻗﻼ ﺑﯩـﺮ ﻛﯩـﺸﻰ ﺗﻪﺭﯨﭙﯩـﺪە ﺑﻮﻟـﺴﺎ ،ﭼﻮﯕﻠﯩـﻖ
ﻗﯩﻠﻤـﺎﻱ ﺋـﯘﻧﻰ ﻗﻮﺑـﯘﻝ ﻗﯩﻠﯩـﺶ ﯞە ﺋﯚﺯﯨـﺪﯨﻦ ﺗـﯚﯞەﻥ ﻛﯩـﺸﯩﻠﻪﺭﮔﻪ ﻛﻪﻣﺘﻪﺭﻟﯩــﻚ،
ﻣﯧﻬـــــﺮﻯ ­ ﻣـــــﯘﻫﻪﺑﺒﻪﺕ ﯞە ﻳﯘﻣـــــﺸﺎﻗﻠﯩﻖ ﺑﯩـــــﻠﻪﻥ ﻣﯘﺋـــــﺎﻣﯩﻠﻪ ﻗﯩﻠﯩـــــﺸﺘﯘﺭ.
ﻛﻪﻣﺘﻪﺭﻟﯩﻜﻨﯩﯔ ﺋﻪﻛﺴﻰ ﻛﯩﺒﯩﺮ )ﺋﯚﺯﯨﻨﻰ ﭼﻮﯓ ﺳﺎﻧﺎﺵ(ﺗﯘﺭ.
ﻛﻪﻣﺘﻪﺭﻟﯩﻜﻨﯩــﯔ ﺑــﯘ ﺗﻪﺭﯨﭙــﻰ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــﺴﺎﻻﻣﻨﯩﯔ ﺳــﯚﺯﯨﺪﯨﻦ
ﺋﯧﻠﯩﻨﻐــﺎﻥ .ﭘﻪﻳﻐﻪﻣــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــﺴﺎﻻﻡ ﻣﯘﻧــﺪﺍﻕ ﺩﯦــﮕﻪﻥ» :ﻛﯩﺒﯩــﺮ ــــ ﻫﻪﻗﻨــﻰ
ﻗﻮﺑـــﯘﻝ ﻗﯩﻠﻤﺎﺳـــﻠﯩﻖ ﯞە ﻛﯩـــﺸﯩﻠﻪﺭﻧﻰ ﻛـــﯚﺯﮔﻪ ﺋﯩﻠﻤﺎﺳـــﻠﯩﻘﺘﯘﺭ«) .(1ﭘﻪﻳﻐﻪﻣـــﺒﻪﺭ
ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴـــﺴﺎﻻﻡ ﺑـــﯘ ﺋﯩﻜﻜـــﻰ ﺟﯜﻣﻠﯩﻠﯩـــﻚ ﺋﯩﺨﭽـــﺎﻡ ﺳـــﯚﺯ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ﺋﯩﻨﺘـــﺎﻳﯩﻦ
ﭼﻮﯕﻘﯘﺭ ﯞە ﻛﻪﯓ ﻣﻪﻧﯩﻨﻰ ﺋﺎﻳﺪﯨﯖﻼﺷﺘﯘﺭﻏﺎﻥ.

) (1ﺋﯩﻤﺎﻡ ﻣﯘﺳﻠﯩﻢ ﺭﯨﯟﺍﻳﯩﺘﻰ.

ﻛﻪﻣﺘﻪﺭﻟﯩﻚ

403

ﻫﻪﻗﯩﻘﻪﺗﻨــــﻰ ﻗﻮﺑــــﯘﻝ ﻗﯩﻠﻤﺎﺳــــﻠﯩﻖ ﺩﯦﮕﻪﻧﻨﯩــــﯔ ﻣﻪﻧﯩــــﺴﻰ :ﺋﯚﺯﯨﻨﯩــــﯔ
ﻧﻪﺯﯨﺮﯨــﺪە ،ﻳــﯜﺯ ­ ﺋﺎﺑﺮﻭﻳــﺪﺍ ﻳــﺎﻛﻰ ﺑﺎﻳﻠﯩﻘﺘــﺎ ﻳــﺎﻛﻰ ﻣﻪﻧــﺴﻪﭘﺘﻪ ﻳــﺎﻛﻰ ﻫــﯚﺭﻣﻪﺗﺘﻪ
ﻳــﺎﻛﻰ ﻧﻪﺳــﻪﺑﺘﻪ ﺗــﯚﯞەﻥ ﺳــﺎﻧﺎﻟﻐﺎﻥ ﻳــﺎﻛﻰ ﺋــﯚﺯﻯ ﻳﺎﻗﺘﯘﺭﻣﺎﻳــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﯩﺮﯨﻨﯩــﯔ
ﻫﻪﻕ ﺳــﯚﺯﯨﻨﻰ ﻳــﺎﻛﻰ ﺋﯘﻧﯩﯖــﺪﯨﻜﻰ ﻫﻪﻗﻘــﺎﻧﯩﻲ ﺗﻪﺭەﭘﻠﻪﺭﻧــﻰ ﻗﻮﺑــﯘﻝ ﻗﯩﻠﻤﺎﺳــﻠﯩﻖ
ﺩﯦﮕﻪﻧﻠﯩﻜﺘﯘﺭ.
ﻛﯩـــﺸﯩﻠﻪﺭﻧﻰ ﻛـــﯚﺯﮔﻪ ﺋﯩﻠﻤﺎﺳـــﻠﯩﻖ ﺩﯦﮕﻪﻧﻨﯩـــﯔ ﻣﻪﻧﯩـــﺴﻰ :ﭘﯧﻘﯩﺮﻻﺭﻧﯩـــﯔ،
ﺋــــﺎﺩەﺗﺘﯩﻜﻰ ﻛﯩــــﺸﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﻳﯧﻨﯩﻐــــﺎ ﻛﻪﻟﮕﯩﻨﯩــــﺪە ،ﺋــــﯚﺯﯨﻨﻰ ﺋﯘﻻﺭﻏــــﺎ ﺗﻪﯓ
ﻗﯩﻠﻤﯩﻐــﺎﻧﻠﯩﻘﺘﯩﻦ ﻏﺎﺩﯨﻴﯩــﭗ ،ﺋــﯚﺯﯨﻨﻰ ﭼــﻮﯓ ﺗﯘﺗــﯘﺵ ،ﺋﯘﻻﺭﻏــﺎ ﺳــﯚﺯ ﻗﯩﻠﯩــﺸﺘﯩﻦ
ﻗﯩــﺴﯩﻠﯩﺶ ،ﺋﯘﻻﺭﻧﯩــﯔ ﺳــﯚﺯﻟﯩﺮﯨﻨﻰ ﺧــﻮﺵ ﻳﺎﻗﻤﯩﻐــﺎﻥ ﻗﯩﻴــﺎﭘﻪﺗﺘﻪ ﺋــﺎﯕﻼﺵ ﯞە
ﻛــﯚﺭﮔﻪﻧﻼ ﺋــﺎﺩەﻣﮕﻪ ﺳــﺎﻻﻡ ﻗﯩﻠﻤﺎﺳــﻠﯩﻖ ﻗﺎﺗــﺎﺭﻟﯩﻘﻼﺭﻧﻰ ﺋﯩﭙﺎﺩﯨﻠﻪﻳــﺪﯗ .ﻣﯘﻧــﺪﺍﻕ
ﻗﯩﻠﯩــﺶ ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﻫــﯚﺭﻣﻪﺗﺘﯩﻦ ﺋﯩﺒــﺎﺭەﺕ ﺋــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋــﺎﻻ ﺋﺎﺗــﺎ ﻗﯩﻠﻐـــﺎﻥ
ﺗﻪﺑﯩﺌﯩــﻲ ﻫﻪﻗﻘﯩﻨــﻰ ﺩەﭘــﺴﻪﻧﺪە ﻗﯩﻠﻐــﺎﻧﻠﯩﻖ ،ﺋــﯘﻻﺭﻧﻰ ﺋﺎﺯﺍﺭﻟﯩﻐــﺎﻧﻠﯩﻖ ﯞە ﺋــﯚﺯﯨﻨﻰ
ﺋﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋﺎﻻﻧﯩﯔ ﺟﺎﺯﺍﺳﯩﻐﺎ ﺗﯘﺗﻘﺎﻧﻠﯩﻘﺘﯘﺭ.
ﻫــــــﯧﭽﻜﯩﻢ ﺋﯩﻨﻜــــــﺎﺭ ﻗﯩﻼﻟﻤﺎﻳــــــﺪﯨﻐﺎﻥ ،ﻫﻪﺗﺘــــــﺎ ﺩﯨﻨــــــﺴﯩﺰﻻﺭﻣﯘ ﺭەﺕ
ﻗﯩﻼﻟﻤﺎﻳــﺪﯨﻐﺎﻥ ﻫﻪﻗﯩــﻘﻪﺕ ﺷــﯘﻛﻰ ،ﺋــﯚﺯﯨﻨﻰ ﭼــﻮﯓ ﺗﯘﺗﯩــﺪﯨﻐﺎﻥ ،ﻛﯩــﺸﯩﻠﻪﺭﻧﻰ
ﻛــﯚﺯﮔﻪ ﺋﯩﻠﻤﺎﻳــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋــﺎﺩەﻡ ﺳﯚﻳﯜﻟﯜﺷــﻜﻪ ﻫﻪﻗﻠﯩــﻖ ﺑﻮﻟﻤﺎﻳــﺪﯗ ،ﺑﯩــﺮ ﻛ ـﯜﻧﻰ ﺋــﯘ
ﭼﻮﻗﯘﻡ ﺧﺎﺭ ﺑﻮﻟﻤﺎﻱ ﻗﺎﻟﻤﺎﻳﺪﯗ!
ﺋـــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋـــﺎﻻ ﺋـــﯚﺯﯨﻨﻰ ﭼـــﻮﯓ ﺗﯘﺗﻘـــﯘﭼﯩﻼﺭﻧﻰ ﻫﻪﺭ ﺯﺍﻣـــﺎﻥ ﭼﯚﻛﺘـــﯜﺭﯛﭖ،
ﻛﻪﻣﺘﻪﺭﻟﯩـــﻚ ﻗﯩﻠﻐﯘﭼﯩﻼﺭﻧﯩـــﯔ ﺷـــﻪﻧﯩﻨﻰ ﻫﻪﺭ ﺯﺍﻣـــﺎﻥ ﻛﯚﺗـــﯜﺭﯛﭖ ﻛﻪﻟـــﺪﻯ.
ﺋـــﯚﺯﯨﻨﻰ ﻳﻪﺭ ﻳﯜﺯﯨﻨﯩـــﯔ ﺋﯩﻼﻫـــﻰ ﺩەﭖ ﺋـــﯧﻼﻥ ﻗﯩﻠﻐـــﺎﻥ ﭘﯩـــﺮﺋﻪﯞﻥ ،ﺑﺎﻳﻠﯩﻘﯩﻐـــﺎ
ﺋﯩـﺸﯩﻨﯩﭗ ﻫﻪﻗﯩﻘﻪﺗﻨــﻰ ﻗﻮﺑــﯘﻝ ﻗﯩﻠﯩــﺸﺘﯩﻦ ﺑــﺎﺵ ﺗﺎﺭﺗﻘــﺎﻥ ﻗـﺎﺭﯗﻥ ،ﻣﻪﻧــﺴﯩﭙﯩﮕﻪ
ﺋﯩــﺸﯩﻨﯩﭗ ﻫﻪﻗﯩﻘﻪﺗــﻜﻪ ﻗﺎﺭﺷــﻰ ﭼﯩﻘﻘــﺎﻥ ﺋﻪﺑــﯘ ﺟﻪﻫﯩــﻞ ﻗﺎﺗــﺎﺭﻟﯩﻖ ﺯﺍﻟﯩﻤﻼﺭﻧﯩــﯔ
ﺋﯩﺒﺮەﺗﻠﯩــﻚ ﺋــﺎﻗﯩﯟەﺗﻠﯩﺮﻯ ﺑﯘﻧﯩــﯔ ﺗﯩﭙﯩــﻚ ﻣﯩــﺴﺎﻟﯩﺪﯗﺭ .ﭼــﯜﻧﻜﻰ ﭼﻮﯕﻠــﯘﻕ ﯞە
ﻛـــﺎﺗﺘﯩﻠﯩﻖ ﭘﻪﻗﻪﺕ ﺋـــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋـــﺎﻻﻏﯩﻼ ﺧـــﺎﺱ ﺑﻮﻟﻐـــﺎﻥ ﻫﻮﻗﯘﻗﺘـــﯘﺭ .ﺋـــﺎﻟﻼﻫ

404

­3ﺑﯚﻟﯜﻡ :ﮔﯜﺯەﻝ ﺋﻪﺧﻼﻗﻼﺭ

ﺗﺎﺋــﺎﻻﺩﯨﻦ ﺋــﯘﻧﻰ ﺗﺎﻻﺷــﻘﺎﻧﻼﺭ ﺋﻪﯓ ﺋﯧﭽﯩﻨﯩــﺸﻠﯩﻖ ﺋــﺎﺯﺍﺑﻼﺭ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺟﺎﺯﺍﻟﯩﻨﯩــﭗ
ﻛﻪﻟﻤﻪﻛﺘﻪ.
ﭘﻪﻳﻐﻪﻣــــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــــﺴﺎﻻﻡ» :ﺋــــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋﺎﻻﻏــــﺎ ﻛﻪﻣﺘﻪﺭﻟﯩــــﻚ ﻗﯩﻠﻐــــﺎﻥ
ﺋــﺎﺩەﻣﻨﻰ ﺋــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋــﺎﻻ ﭼﻮﻗــﯘﻡ ﻳــﯘﻗﯩﺮﻯ ﻣﻪﺭﺗﯩــﺒﯩﻠﻪﺭﮔﻪ ﻛﯚﺗﯜﺭﯨــﺪﯗ«) (1ﺩەﭖ
ﻛﯚﺭﺳﻪﺗﻜﻪﻥ.
ﺗﻪﺑﯩﺌﯩﻴﻜﻰ ،ﺋﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋﺎﻻﻏﺎ ﻗﺎﺭﯨﺘـﺎ ﻛﻪﻣـﺘﻪﺭ ﺑﻮﻟﻐـﺎﻥ ﺋـﺎﺩەﻡ ﺋـﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋﺎﻻﻧﯩـﯔ
ﺑﻪﻧﺪﯨﻠﯩﺮﯨﮕﯩﻤﯘ ﻛﻪﻣﺘﻪﺭ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ .ﭼﯜﻧﻜﻰ ﻛﻪﻣﺘﻪﺭﻟﯩﻚ ﺑﯘﻧﻰ ﺗﻪﻗﻪﺯﺯﺍ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ.
ﭘﻪﻳﻐﻪﻣـــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴـــﺴﺎﻻﻡ ﻳﻪﻧﻪ ﻣﯘﻧـــﺪﺍﻕ ﺩﯦـــﮕﻪﻥ» :ﻛﯩﻤﻜـــﻰ ﺋـــﺎﻟﻼﻫ
ﺗﺎﺋﺎﻻﻏﺎ ﺑﯩﺮ ﺩەﺭﯨﺠﻪ ﻛﻪﻣﺘﻪﺭﻟﯩﻚ ﻗﯩﻠﯩـﺪﯨﻜﻪﻥ ،ﺋـﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋـﺎﻻ ﺋـﯘﻧﻰ ﺑﯩـﺮ ﺩەﺭﯨـﺠﻪ
ﻳــﯘﻗﯩﺮﻯ ﻛﯚﺗﯜﺭﯨــﺪﯗ ،ﺷــﯘﻧﺪﺍﻕ ﻗﯩﻠﯩــﭗ ،ﺑﻪﻧــﺪە ﻛﻪﻣــﺘﻪﺭ ﺑﻮﻟﻐﺎﻧــﺴﯧﺮﻯ ،ﺋﯘﻧﯩــﯔ
ﻣﻪﺭﺗﯩﺒﯩـــﺴﯩﻨﻰ ﺋﻪﯓ ﻳـــﻮﻗﯩﺮﻯ ﺩەﺭﯨﺠﯩﻠﻪﺭﮔﯩـــﭽﻪ ﻛﯚﺗﯜﺭﯨـــﺪﯗ .ﻛﯩﻤﻜـــﻰ ﺋـــﺎﻟﻼﻫ
ﺗﺎﺋﺎﻻﻏـﺎ ﺑﯩــﺮ ﺩەﺭﯨــﺠﻪ ﭼﻮﯕﻠﯩــﻖ ﻗﯩﻠﯩــﺪﯨﻜﻪﻥ ،ﺋــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋــﺎﻻ ﺋــﯘﻧﻰ ﺑﯩــﺮ ﺩەﺭﯨــﺠﻪ
ﭼﯜﺷــﯜﺭﯨﺪﯗ ،ﺷــﯘﻧﺪﺍﻕ ﻗﯩﻠﯩــﭗ ،ﺑﻪﻧــﺪە ﭼﻮﯕﻠﯩــﻖ ﻗﯩﻠﻐﺎﻧــﺴﯧﺮﻯ ﺋــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋــﺎﻻ
ﺋﯘﻧﻰ ﺋﻪﯓ ﺗﯚﯞەﻥ ﺩەﺭﯨﺠﯩﻠﻪﺭﮔﯩﭽﻪ ﭼﯜﺷﯜﺭﯛﯞﯦﺘﯩﺪﯗ«).(2

ﺋﯚﺯﯨﻨﻰ ﭼﻮﯓ ﺗﯘﺗﻘﯘﭼﯩﻼﺭ ﺟﻪﻧﻨﻪﺗﻜﻪ ﻛﯩﺮﻣﻪﻳﺪﯗ
ﭘﻪﻳﻐﻪﻣـ ـﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴـــﺴﺎﻻﻡ ﻣﯘﻧـــﺪﺍﻕ ﺩﯦـــﮕﻪﻥ» :ﻗﻪﻟﺒﯩـــﺪە ﺯەﺭﺭﯨﭽﯩﻠﯩـــﻚ
ﻛﯩﺒﯩﺮ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺋﺎﺩەﻡ ﺟﻪﻧﻨﻪﺗﻜﻪ ﻛﯩﺮﻣﻪﻳﺪﯗ«).(3

) (1ﻣﯘﺳﻠﯩﻢ ﺭﯨﯟﺍﻳﯩﺘﻰ.
) (2ﺋﯩﻤﺎﻡ ﺋﻪﻫﻤﻪﺩ ﺭﯨﯟﺍﻳﯩﺘﻰ.
) (3ﻣﯘﺳﻠﯩﻢ ﺭﯨﯟﺍﻳﯩﺘﻰ.

ﻛﻪﻣﺘﻪﺭﻟﯩﻚ

405

ﺋــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋــﺎﻻ ﻫﻪﺩﯨــﺲ ﻗﯘﺩﺳــﯩﻴﺪﺍ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــﺴﺎﻻﻣﻐﺎ ﻣﯘﻧــﺪﺍﻕ
ﺩﯦــﮕﻪﻥ» :ﭼﻮﯕﻠــﯘﻕ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋﯩــﺰﺯەﺕ ﻣﯧﻨﯩــﯔ ﻛﯩﻴﯩﻤﻠﯩــﺮﯨﻢ .ﺑــﯘ ﺋﯩﻜﻜﯩــﺴﯩﻨﻰ
ﻣﻪﻧﺪﯨﻦ ﺗﺎﻻﺷﻘﺎﻧﻼﺭﻧﻰ ﭼﻮﻗﯘﻡ ﺟﺎﺯﺍﻻﻳﻤﻪﻥ«).(1
ﻗﯘﺭﺋﺎﻥ ﻛﻪﺭﯨﻢ ﻟﯘﻗﻤـﺎﻥ ﻫﻪﻛﯩﻤﻨﯩـﯔ ﺋﻮﻏﻠﯩﻐـﺎ ﻗﯩﻠﻐـﺎﻥ ﻧﻪﺳـﯩﻬﯩﺘﯩﻨﻰ ﺑﺎﻳـﺎﻥ
ﻗﯩﻠﻐــــــﺎﻥ .ﻟﯘﻗﻤــــــﺎﻥ ﻫﻪﻛﯩــــــﻢ ﻣﯘﻧــــــﺪﺍﻕ ﺩﯦــــــﮕﻪﻥ» :ﻛﯩــــــﺸﯩﻠﻪﺭﺩﯨﻦ
ﻣﻪﻧــﺴﯩﺘﻤﻪﺳﻠﯩﻜﺘﯩﻦ ﻳــﯜﺯ ﺋــﯚﺭﯛﻣﯩﮕﯩﻦ ،ﺯﯦﻤﯩﻨــﺪﺍ ﻏﺎﺩﯨﻴﯩــﭗ ﻣــﺎﯕﻤﯩﻐﯩﻦ ،ﺋــﺎﻟﻼﻫ
ﻫﻪﻗﯩﻘﻪﺗﻪﻥ ﻫﺎﻛﺎﯞﯗﺭ ،ﺋﯚﺯﯨﻨﻰ ﭼﻮﯓ ﺗﯘﺗﻘﯘﭼﯩﻼﺭﻧﻰ ﻳﺎﻗﺘﯘﺭﻣﺎﻳﺪﯗ«).(2

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴﺴﺎﻻﻣﻨﯩﯔ ﺋﻪﺧﻼﻗﯩﺪﯨﻦ ﺋﯚﺭﻧﻪﻛﻠﻪﺭ
ﺋﯩـﺴﻼﻡ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﯩــﺮﻯ ﻫﻪﺯﺭﯨﺘــﻰ ﻣــﯘﻫﻪﻣﻤﻪﺩ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــﺴﺎﻻﻣﻨﯩﯔ ﺋﺎﺷــﻜﺎﺭﺍ ­
ﻳﻮﺷــــﯘﺭﯗﻥ ﭘﯜﺗــــﯜﻥ ﺋﻪﻫــــﯟﺍﻟﯩﻨﻰ ﺑﯩﻠﯩــــﺪﯨﻐﺎﻥ ﻫﺎﻳــــﺎﺕ ﺷــــﯧﺮﯨﻜﻰ ﺋﺎﺋﯩــــﺸﻪ
ﺭەﺯﯨﻴﻪﻟﻼﻫــﯘ ﺋﻪﻧﻬــﺎ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــﺴﺎﻻﻣﻨﯩﯔ ﺋﻪﺧﻼﻗﯩﻨــﻰ ﺗﻪﺭﯨــﭙﻠﻪﭖ:
»ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺋﻪﺧﻼﻗﻰ ﻗﯘﺭﺋﺎﻥ ﺋﯩﺪﻯ«) (3ﺩﯦﮕﻪﻥ.
ﭘﻪﻳﻐﻪﻣــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــﺴﺎﻻﻡ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺑﯩــﺮﮔﻪ ﻳﺎﺷــﯩﻐﺎﻥ ﯞە ﺋﯘﻧﯩــﯔ ﭘﯜﺗــﯜﻥ
ﺋﻪﻫـــــــﯟﺍﻟﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺑﯩﻠﯩـــــــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺳـــــــﺎﻫﺎﺑﯩﻠﻪﺭ ﻫﻪﺯﺭﯨﺘـــــــﻰ ﻣـــــــﯘﻫﻪﻣﻤﻪﺩ
ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴـــﺴﺎﻻﻣﻨﯩﯔ ﺋﻪﺧﻼﻗﯩﻨـــﻰ ﺗﻪﺭﯨـــﭙﻠﻪﭖ ﻣﯘﻧـــﺪﺍﻕ ﺩەﻳـــﺪﯗ» :ﭘﻪﻳﻐﻪﻣـــﺒﻪﺭ
ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴـــﺴﺎﻻﻡ ﺑﯩـــﺮﺍﯞ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ﻗـــﻮﻝ ﺋﯧﻠﯩـــﺸﯩﭗ ﻛﯚﺭﯛﺷـــﺴﻪ ،ﻗﺎﺭﺷـــﻰ ﺗﻪﺭەﭖ
ﻗــﻮﻟﯩﻨﻰ ﺗــﺎﺭﺗﻤﯩﻐﯩﭽﻪ ،ﺋﯘﻧﯩــﯔ ﻗــﻮﻟﯩﻨﻰ ﻗﻮﻳــﯘﭖ ﺑﻪﺭﻣﻪﻳﺘﺘــﻰ ،ﺑﯩﺮﺍﯞﻏــﺎ ﺳــﺎﻻﻡ
ﻗﯩﻠــﺴﺎ ﺗﻪﺑﻪﺳــﺴﯘﻡ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺗﻮﻟــﯘﻕ ﺳــﺎﻻﻡ ﻗﯩﻼﺗﺘــﻰ ،ﻗﺎﺭﺷــﻰ ﺗﻪﺭەﭖ ﻳــﯜﺯﯨﻨﻰ

) (1ﺋﯩﻤﺎﻡ ﺋﻪﻫﻤﻪﺩ ﺭﯨﯟﺍﻳﯩﺘﻰ.
) (2ﻟﯘﻗﻤﺎﻥ ﺳﯜﺭﯨﺴﻰ­ 18ﺋﺎﻳﻪﺕ.
) (3ﺋﯩﻤﺎﻡ ﺋﻪﻫﻤﻪﺩ ﯞە ﺋﻪﺑﯘﺩﺍﯞﯗﺩ ﺭﯨﯟﺍﻳﯩﺘﻰ.

406

­3ﺑﯚﻟﯜﻡ :ﮔﯜﺯەﻝ ﺋﻪﺧﻼﻗﻼﺭ

ﭼـــــﯚﺭﯛﻣﯩﮕﯩﭽﻪ ،ﻳـــــﯜﺯﯨﻨﻰ ﺑﺎﺷـــــﻘﺎ ﻳﺎﻗﻘـــــﺎ ﭼـــــﯚﺭﯛﻣﻪﻳﺘﺘﻰ ،ﻗﺎﻧـــــﺪﺍﻗﻼ ﺑﯩـــــﺮ
ﺋﻮﻟﺘﯘﺭﯗﺷــﻼﺭﺩﺍ ،ﻫﻪﺭﮔﯩــﺰ ﺗــﯚﺭﮔﻪ ﭼﯩﻘﻤــﺎﻳﺘﺘﻰ ،ﺑﻪﻟﻜــﻰ ﻗﻪﻳﻪﺭﺩە ﺑــﻮﺵ ﺋــﻮﺭﯗﻥ
ﺑﻮﻟــــﺴﺎ ،ﺷــــﯘ ﻳﻪﺭﺩە ﺋﻮﻟﺘــــﯘﺭﺍﺗﺘﻰ ،ﺳــــﺎﻫﺎﺑﯩﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺋﯘﻧﯩﯖﻐــــﺎ ﺋﻮﺭﻧﯩــــﺪﯨﻦ
ﺗﯘﺭﯗﺷــﯩﻨﻰ ﻳﺎﻗﺘﯘﺭﻣــﺎﻳﺘﺘﻰ ،ﭘﯧﻘﯩﺮﻻﺭﻧــﻰ ﻳــﻮﻗﻼﭖ ،ﻫــﺎﻝ ­ ﺋﻪﻫــﯟﺍﻟﯩﻨﻰ ﺳــﻮﺭﺍﭖ
ﺗﯘﺭﺍﺗﺘﻰ ،ﺋﯘﻻﺭ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻣﯘﯕﺪﯨﺸﺎﺗﺘﻰ ،ﻛﯧﺴﻪﻟﻠﻪﺭﻧﻰ ﻳﻮﻗﻼﻳﺘﺘﻰ«).(1
ﭘﻪﻳﻐﻪﻣــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــﺴﺎﻻﻡ ﺋﯚﺯﯨﻨﯩــﯔ ﻛﻪﻣﺘﻪﺭﻟﯩﻜﯩﻨــﻰ ﺋﯩﭙــﺎﺩﯨﻠﻪﭖ ﻣﯘﻧــﺪﺍﻕ
ﺩﯦــﮕﻪﻥ» :ﺋـــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋــﺎﻻ ﻣﯧﻨﯩـــﯔ ﭘﺎﺩﯨــﺸﺎﻫ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣـــﺒﻪﺭ) (2ﺑﻮﻟﯘﺷــﯩﻢ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ
ﺋـــﺎﺩﺩﻯ ­ ﺳـــﺎﺩﺩﺍ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣـــﺒﻪﺭ ﺑﻮﻟﯘﺷـــﯩﻢ ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﯨـــﺴﯩﺪﺍ ﺋﯩﺨﺘﯩﻴـــﺎﺭﻧﻰ ﺑﻪﺭﮔﻪﻥ
ﺋﯩﺪﻯ ،ﻣﻪﻥ ﺋﺎﺩﺩﻯ ­ ﺳﺎﺩﺩﺍ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪﺭ ﺑﻮﻟﯘﺷﻨﻰ ﺗﺎﻟﻠﯩﺪﯨﻢ«).(3
ﺑﯩـــﺮ ﺋـــﺎﺩەﻡ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣـــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴـــﺴﺎﻻﻣﻨﯩﯔ ﻳﯧﻨﯩﻐـــﺎ ﻛﯩـــﺮﯨﺶ ﺋﺎﻟﺪﯨـــﺪﺍ
ﺗﺎﺭﺗﯩﻨﻐــﺎﻧﻠﯩﻘﺘﯩﻦ ،ﺗﻪﻣﺘﯩــﺮەﭖ ﻗﺎﻟﻐﺎﻧــﺪﺍ ،ﭘﻪﻳﻐﻪﻣــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــﺴﺎﻻﻡ ﺋﯘﻧﯩﯖﻐــﺎ:
»ﺗﻪﻣﺘﯩـــﺮﯨﻤﻪ! ﻣﻪﻥ ﭘﺎﺩﯨـــﺸﺎﻫ ﺋﻪﻣﻪﺳـــﻤﻪﻥ ،ﭘﻪﻗﻪﺕ ﻣﻪﻛﻜﯩـــﺪە ﻗﯘﺭﯗﺗﯘﻟﻐــــﺎﻥ
ﮔﯚﺷﻨﻰ ﻳﻪﭖ ﻫﺎﻳﺎﺕ ﻛﻪﭼﯜﺭﯨﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﯩﺮ ﺋﺎﻳﺎﻟﻨﯩﯔ ﺑﺎﻟﯩﺴﯩﻤﻪﻥ«) (4ﺩﯦﮕﻪﻥ.
ﺑﯩﺮﺍﯞ ﺳـﯩﺰﻧﯩﯔ ﺋﺎﻟـﺪﯨﯖﯩﺰﻏﺎ ﻛﯩﺮﮔﯩﻨﯩـﺪە ،ﺳـﯩﺰﻧﯩﯔ ﺋـﺎﺯ ­ ﺗـﻮﻻ ﻣﻪﻧـﺴﯩﭙﯩﯖﯩﺰ
ﻳــﺎﻛﻰ ﺋﯩﻠﻤﯩﯖﯩــﺰ ﻳــﺎﻛﻰ ﺧﻪﻟﻘﻨﯩــﯔ ﻧﻪﺯﯨﺮﯨــﺪﯨﻜﻰ ﻳــﯜﺯ ­ ﺋــﺎﺑﺮﻭﻳﯩﯖﯩﺰ ﺳــﻪﯞەﺑﻠﯩﻚ
ﺳـــﯩﺰﺩﯨﻦ ﺗﺎﺭﺗﯩﻨﯩـــﭗ ﺗﯘﺭﻏﯩﻨﯩـــﺪﺍ ،ﺋﯘﻧﯩﯖﻐـــﺎ »ﻣﻪﻥ ﺋـــﺎﺩﺩﯨﻲ ﺑﯩـــﺮ ﺩﯦﻬﻘﺎﻧﻨﯩـــﯔ
ﺑﺎﻟﯩـــﺴﯩﻤﻪﻥ« ﻳـــﺎﻛﻰ »ﺋــــﺎﺩﺩﻯ ﺑﯩـــﺮ ﻫﯜﻧﻪﺭﯞەﻧﻨﯩـــﯔ ﻳــــﺎﻛﻰ ﺋـــﺎﺩﺩﻯ ﺑﯩــــﺮ

) (1
)(2
) (3
)(4

ﻣﯚﻣﯩﻨﻨﯩﯔ ﺋﻪﺧﻼﻗﻰ­ 65ﺑﻪﺕ.
ﺳﯘﻻﻳﻤﺎﻥ ﯞە ﺩﺍﯞﯗﺩ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴﺴﺎﻻﻣﻼﺭ ﻫﻪﻡ ﭘﺎﺩﯨﺸﺎﻫ ﻫﻪﻡ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪﺭ ﺋﯩﺪﻯ.
ﺗﻪﺑﻪﺭﺍﻧﻰ ﺭﯨﯟﺍﻳﯩﺘﻰ.
ﺋﯩﺒﻨﻰ ﻣﺎﺟﻪ ﺭﯨﯟﺍﻳﯩﺘﻰ.

ﻛﻪﻣﺘﻪﺭﻟﯩﻚ

407

ﺋﯩـــﺸﭽﯩﻨﯩﯔ ﺑﺎﻟﯩـــﺴﯩﻤﻪﻥ« ﺩەﭖ ﺋﯧﻴﺘﯩـــﭗ ﺑـــﺎﻗﺘﯩﯖﯩﺰﻣﯘ؟ ﺋﯘﻧـــﺪﺍﻕ ﻗﯩﻠﻤﯩﻐـــﺎﻥ
ﺑﻮﻟﺴﯩﯖﯩﺰ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴﺴﺎﻻﻣﺪﯨﻦ ﻛﻪﻣﺘﻪﺭﻟﯩﻜﻨﻰ ﺋﯚﮔﯩﻨﯩﯟﯦﻠﯩﯔ!

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴﺴﺎﻻﻣﻨﯩﯔ ﻛﻪﻣﺘﻪﺭﻟﯩﻜﯩﺪﯨﻦ ﺋﻪﻣﻪﻟﯩﻲ ﺋﯚﺭﻧﻪﻛﻠﻪﺭ
ﺋﯩﻨـﺴﺎﻧﻼﺭ ﺋــﺎﺩەﺗﺘﻪ ﺋـﺎﺯ ­ ﺗــﻮﻻ ﻫﻮﻗـﯘﻕ ﻳــﺎﻛﻰ ﺋـﺎﺩﺩﯨﻐﯩﻨﻪ ﺑﯩــﺮەﺭ ﻣﻪﻧــﺴﻪﭘﻜﻪ
ﺋﯧﺮﯨــــﺸﻜﯩﻨﯩﺪە ،ﺑﯩــــﺮﺩﯨﻨﻼ ﺋﯚﺯﮔﯩﺮﯨــــﺪﯗ ،ﻗــــﻮﻝ ﺋﺎﺳــــﺘﯩﺪﯨﻜﯩﻠﻪﺭﮔﻪ ﺋــــﯚﺯﯨﻨﻰ
ﻛﯚﺭﺳﻪﺗﻜﯜﺳـــﻰ ﻛﯧﻠﯩـــﭗ ﻗﯩﻠﻤﯩﻐـــﺎﻥ ﭼﻮﯕﻠـــﯘﻗﻠﯩﺮﻯ ﻗﺎﻟﻤﺎﻳـــﺪﯗ ،ﺑﺎﺷـــﻘﯩﻼﺭﻧﻰ
ﺋﯩـــﺸﻘﺎ ﺳـــﯧﻠﯩﭗ ﻗﻮﻳـــﯘﭖ ،ﮔﻮﻳـــﺎ ﺷـــﯘ ﺋـــﺎﺩﺩﯨﻐﯩﻨﻪ ﻣﻪﻧـــﺴﻪﭘﻨﯩﯔ ﻫـــﺎﻻﯞﯨﺘﯩﻨﻰ
ﺗﯧﺘﯩﯟﺍﺗﻘﺎﻧﺪەﻙ ﻫﺎﻛﺎﯞﯗﺭﻟﯘﻕ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻗﻮﻝ ﻗﯘﯞﯗﺷﺘﯘﺭﯗﭖ ﺗﯘﺭﯨﺪﯗ.
ﺋﻪﻣﻤـــﺎ ﺋﯩﻨـــﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﭙﺘﯩﺨـــﺎﺭﻟﯩﻖ ﺋﯜﻟﮕﯩـــﺴﻰ ،ﮔـــﯜﺯەﻝ ﺋﻪﺧﻼﻗﻨﯩـــﯔ
ﻧﻪﻣﯘﻧﯩـــﺴﻰ ﻫﻪﺯﺭﯨﺘـــﻰ ﻣـــﯘﻫﻪﻣﻤﻪﺩ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴـــﺴﺎﻻﻡ ﻣﯘﻧـــﺪﺍﻗﻼﺭﻧﯩﯔ ﺗﺎﻣـــﺎﻣﻪﻥ
ﺋﻪﻛــﺴﯩﭽﻪ ﺯﺍﺕ ﺋﯩــﺪﻯ .ﻣﻪﻛﻜﯩﻠﯩــﻚ ﻣﯘﺷــﺮﯨﻜﻠﻪﺭ ،ﻣﻪﺩﯨﻨﯩﻠﯩــﻚ ﻳﻪﻫــﯘﺩﯨﻴﻼﺭ ﯞە
ﺋﻪﺭەﺏ ﻳﯧــﺮﯨﻢ ﺋﺎﺭﯨﻠﯩﻨﯩـــﯔ ﻫﻪﺭ ﻗﺎﻳـــﺴﻰ ﻗﻪﺑﯩﻠﯩﻠﯩـــﺮﻯ ﺑﯩﺮﻟﯩـــﺸﯩﭗ ،ﻣﻪﺩﯨـــﻨﯩﮕﻪ
ﻫﯘﺟـــــﯘﻡ ﻗﯩﻠﻤـــــﺎﻗﭽﻰ ﺑﻮﻟﻐﯩﻨﯩـــــﺪﺍ ،ﻣﯘﺳـــــﯘﻟﻤﺎﻧﻼﺭ ﻣﻪﺩﯨـــــﻨﻪ ﺷـــــﻪﻫﯩﺮﯨﻨﻰ
ﺩﯛﺷـــــﻤﻪﻧﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﻫﯘﺟﯘﻣﯩـــــﺪﯨﻦ ﺳـــــﺎﻗﻼﭖ ﻗـــــﯧﻠﯩﺶ ﺋﯜﭼـــــﯜﻥ ﻣﻪﺩﯨـــــﻨﻪ
ﺷـــﻪﻫﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺋﻪﺗﺮﺍﭘﯩﻐـــﺎ ﺧﻪﻧـــﺪەﻙ ﻛـــﻮﻻﺵ ﺋﯩـــﺸﯩﻐﺎ ﻛﯩﺮﯨـــﺸﯩﭗ ﻛﯧﺘﯩـــﺪﯗ،
ﺳــــﺎﻫﺎﺑﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺑﻪﺯﯨــــﺴﻰ ﻛﻮﻟﯩﻤــــﺎﻗﭽﻰ ﺑﻮﻟﻐــــﺎﻥ ﺟــــﺎﻳﻼﺭﺩﯨﻜﻰ ﺗﺎﺷــــﻼﺭﻧﻰ
ﭼـــﯧﻘﯩﺶ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ،ﺑﻪﺯﯨـــﺴﻰ ﻛـــﻮﻻﺵ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ﻣﻪﺷـــﻐﯘﻝ ﺋﯩـــﺪﻯ .ﭘﻪﻳﻐﻪﻣـــﺒﻪﺭ
ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــﺴﺎﻻﻡ ﺑﻮﻟــﺴﺎ ،ﻳﯧــﺸﻰ ﺋﻪﻟﻠﯩﻜــﺘﯩﻦ ﺋﺎﺷــﻘﯩﻨﯩﻐﺎ ﻗﺎﺭﯨﻤــﺎﻱ ﺋﯩــﺸﻨﯩﯔ ﺋﻪﯓ
ﺋﯧﻐﯩﺮﯨﻨﻰ ﺗﺎﻟﻠﯩﯟﺍﻟﻐـﺎﻥ ﺑﻮﻟـﯘﭖ ،ﺋـﯜﭺ ﻣﯧﺘﯩـﺮ ﭼﻮﯕﻘﯘﺭﻟـﯘﻗﺘﯩﻜﻰ ﺗـﻮﭘﯩﻨﻰ ﻣﯘﺑـﺎﺭەﻙ
ﻣﯜﺭﯨــﺴﻰ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﻛﯚﺗـــﯜﺭﯛﭖ ﺳــﯩﺮﺗﻘﺎ ﺋﯧﻠﯩــﭗ ﭼﯩﻘـــﺎﺗﺘﻰ .ﻫﻪﺗﺘــﺎ ﺳـــﺎﻫﺎﺑﯩﻠﻪﺭ
ﭘﻪﻳﻐﻪﻣــــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــــﺴﺎﻻﻣﻨﯩﯔ ﺋﯜﺳــــﺘﻰ – ﺑﯧــــﺸﻰ ﺗﯘﭘﺮﺍﻗﻘــــﺎ ﻣﯩﻠﯩﻨﯩــــﭗ
ﻛﻪﺗﻜﻪﻧﻠﯩﻜﯩﻨــﻰ ﻛــﯚﺭﮔﻪﻥ .ﭘﻪﻳﻐﻪﻣــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــﺴﺎﻻﻣﻨﯩﯔ ﻣﻪﺩﯨﻨﯩــﺪە ﺗــﯘﻧﺠﻰ

408

­3ﺑﯚﻟﯜﻡ :ﮔﯜﺯەﻝ ﺋﻪﺧﻼﻗﻼﺭ

ﻣﻪﺳــﺠﯩﺪﻧﻰ ﺳــﺎﻟﻐﺎﻧﺪﯨﻤﯘ ﻣﯜﺭﯨــﺴﯩﺪە ﺧﯩــﺸﻼﺭﻧﻰ ﺗﻮﺷــﯘﭖ ﺋﯩــﺸﻠﯩﮕﻪﻧﻠﯩﻜﯩﻤﯘ
ﻣﻪﺷﻬﯘﺭ ﯞەﻗﻪﻟﯩﻚ.
ﺋﺎﺋﯩــــﺸﻪ ﺭەﺯﯨﻴﻪﻟﻼﻫــــﯘ ﺋﻪﻧﻬــــﺎ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣــــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــــﺴﺎﻻﻣﻨﯩﯔ ﺋــــﯚﻱ
ﺋﯩﭽﯩــﺪﯨﻜﻰ ﺋﯩــﺸﻠﯩﺮﻯ ﻫﻪﻗﻘﯩــﺪە ﺳــﻮﺭﺍﻟﻐﯩﻨﯩﺪﺍ» :ﭘﻪﻳﻐﻪﻣــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــﺴﺎﻻﻡ
ﺋﯚﻳﯩـــﺪە ﺋﺎﺋﯩﻠﯩـــﺴﯩﻨﯩﯔ ﺧﯩﺰﻣﯩﺘﯩـــﺪە ﺑـــﻮﻻﺗﺘﻰ ،ﻛﯩﻴﯩﻤﯩﻨـــﻰ ﺋـــﯚﺯﻯ ﻳﺎﻣـــﺎﻳﺘﺘﻰ،
ﺋــﺎﻳﯩﻐﯩﻨﻰ ﺋــﯚﺯﻯ ﺗﯩﻜﻪﺗﺘــﻰ ،ﻣــﺎﻟﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺋــﯚﺯﻯ ﺳــﺎﻏﺎﺗﺘﻰ ،ﺋﯚﺯﯨﻨﯩــﯔ ﺋﯩــﺸﯩﻨﻰ
ﺋﯚﺯﻯ ﻗﯩﻼﺗﺘﻰ«) (1ﺩەﭖ ﺟﺎﯞﺍﺏ ﺑﻪﺭﮔﻪﻥ.
ﭘﻪﻳﻐﻪﻣــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــﺴﺎﻻﻡ ﺳــﻪﭘﻪﺭﻟﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺑﯩﺮﯨــﺪە ،ﺳــﺎﻫﺎﺑﯩﻠﯩﺮﻯ ﺑﯩــﻠﻪﻥ
ﺑﯩـﺮ ﻗــﻮﻱ ﺑﯘﻏــﯘﺯﻻﭖ ﻏﯩﺰﺍﻻﻧﻤــﺎﻗﭽﻰ ﺑﻮﻟﻐﺎﻧــﺪﺍ ،ﺳــﺎﻫﺎﺑﯩﻠﻪﺭﺩﯨﻦ ﺑﯩــﺮﻯ» :ﻗــﻮﻳﻨﻰ
ﻣﻪﻥ ﺑﯘﻏــﯘﺯﻻﻳﻤﻪﻥ« ﺩﯦــﺴﻪ ،ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩــﺮﻯ» :ﻗــﻮﻳﻨﻰ ﻣﻪﻥ ﺳــﻮﻳﯩﻤﻪﻥ« ﺩەﻳــﺪﯗ،
ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩــــﺮﻯ» :ﻣﻪﻥ ﮔﯚﺷــــﻨﻰ ﭘﯩــ ـﺸﯘﺭﯗﺵ ﺋﯩــــﺸﯩﻨﻰ ﻗﯩﻠﯩــــﻤﻪﻥ« ﺩەﻳــــﺪﯗ،
ﭘﻪﻳﻐﻪﻣـــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴـــﺴﺎﻻﻡ» :ﺋﯘﻧـــﺪﺍﻗﺘﺎ ،ﻣﻪﻥ ﺋﻮﺗـــﯘﻥ ﻳﯩﻐﯩـــﺶ ﺋﯩـــﺸﯩﻨﻰ
ﻗﯩﻠﯩــــﻤﻪﻥ« ﺩﯦﮕﻪﻧــــﺪە ،ﺳــــﺎﻫﺎﺑﯩﻠﻪﺭ» :ﻳــــﺎ ﺭەﺳــــﯘﻟﻪﻟﻼﻫ! ﺑﯩــــﺰ ﻫﻪﻣﻤﯩــــﮕﻪ
ﻳﯧﺘﯩـــﺸﻪﻟﻪﻳﻤﯩﺰ ،ﺳـــﯩﺰ ﺋـــﺎﺭﺍﻡ ﺋﺎﻟﻐـــﺎﻥ ﺑﻮﻟـــﺴﯩﯖﯩﺰﻛﻪﻥ« ﺩﯦﮕﻪﻧـــﺪە ،ﭘﻪﻳﻐﻪﻣـــﺒﻪﺭ
ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴـــﺴﺎﻻﻡ» :ﺳـــﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﻫﻪﻣﻤﯩﻨـــﻰ ﻗﯩﻠﯩـــﭗ ﻛﯧﺘﻪﻟﻪﻳـــﺪﯨﻐﺎﻧﻠﯩﻘﯩﯖﻼﺭﻧﻰ
ﺑﯩﻠﯩــﻤﻪﻥ ،ﺑﯩــﺮﺍﻕ ﺳــﯩﻠﻪﺭﺩﯨﻦ ﭘﻪﺭﻗﻠﯩـــﻖ ﺑﻮﻟﯘﺷــﻨﻰ ﻳﺎﻗﺘﯘﺭﻣــﺎﻳﻤﻪﻥ .ﭼـــﯜﻧﻜﻰ
ﺋــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋــﺎﻻ ﻫﻪﻣﺮﺍﻫﻠﯩﺮﯨــﺪﯨﻦ ﺋــﯚﺯﯨﻨﻰ ﭘﻪﺭﻗﻠﯩــﻖ ﻗﯩﻠﯩﯟﺍﻟﻐــﺎﻥ ﺑﻪﻧﺪﯨــﺴﯩﻨﻰ
ﻳﺎﻗﺘﯘﺭﻣﺎﻳﺪﯗ« ﺩەﻳﺪﯗ ﯞە ﺋﻮﺗﯘﻥ ﻳﯩﻐﯩﺸﻘﺎ ﺩﺍﯞﺍﻡ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ.

) (1ﺋﯩﻤﺎﻡ ﺋﻪﻫﻤﻪﺩ ﺭﯨﯟﺍﻳﯩﺘﻰ.

ﻛﻪﻣﺘﻪﺭﻟﯩﻚ

409

ﺳﺎﻫﺎﺑﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﻛﻪﻣﺘﻪﺭﻟﯩﻜﯩﺪﯨﻦ ﺋﯚﺭﻧﻪﻛﻠﻪﺭ
ﺑﯩﺮﯨﻨﭽﻰ ﺧﻪﻟﯩﭙﻪ ﺋﻪﺑـﯘ ﺑﻪﻛـﺮﻯ ﺭەﺯﯨﻴﻪﻟﻼﻫـﯘ ﺋﻪﻧﻬـﯘ ﻫﻪﻣﯩـﺸﻪ ﺋﺎﺟﯩﺰﻻﺭﻧﯩـﯔ
ﺧﯩﺰﻣﯩﺘﯩﻨـــﻰ ﻗﯩﻼﺗﺘـــﻰ .ﺑﯩـــﺮ ﻛـــﯜﻧﻰ ﺋﯘﻧﯩـــﯔ ﺑﯩـــﺮ ﺗـــﯘﻝ ﺋﺎﻳﺎﻟﻨﯩـــﯔ ﺋـــﯚﻳﯩﻨﻰ
ﺗﺎﺯﯨﻼﯞﺍﺗﻘـــﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﻛـــﯚﺭﮔﻪﻥ ﺳـــﺎﻫﺎﺑﯩﻠﻪﺭ ﺋﯘﻧﯩـــﯔ ﻳﺎﺷـــﯩﻨﯩﭗ ﻗﺎﻟﻐﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻐـــﺎ
ﻗﺎﺭﯨﻤــﺎﻱ ﺑﺎﺷــﻘﯩﻼﺭﻧﯩﯔ ﺋﯩــﺸﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﻗﯩﻠﯩﯟﺍﺗﻘﺎﻧﻠﯩﻘﯩــﺪﯨﻦ ﺗﻪﺳــﯩﺮﻟﯩﻨﯩﭗ ،ﺋــﯘﻧﻰ
ﺑــﯘ ﺋﯩــﺸﺘﯩﻦ ﺗﻮﺧﺘﯩﺘﯩــﺸﻘﺎ ﺋﺎﻣﺎﻟــﺴﯩﺰ ﻗﺎﻟﻐــﺎﻥ .ﭼــﯜﻧﻜﻰ ﺩﯙﻟﻪﺗﻨﯩــﯔ ﺑﺎﺷــﻠﯩﻘﻰ،
ﻣﯘﺳــــﯘﻟﻤﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣــــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــــﺴﺎﻻﻣﺪﯨﻦ ﻛﯧﻴﯩﻨﻜــــﻰ ﺭەﻫﺒﯩــــﺮﻯ
ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺑﯩﺮ ﺋﺎﺩەﻣﻨﯩﯔ ﺋﯘﻧﯩﯖـﺪﯨﻨﻤﯘ ﻣـﯘﻫﯩﻢ ﯞە ﭼـﻮﯓ ﺋﯩـﺸﻠﯩﺮﻯ ﺋﻪﻟـﯟەﺗﺘﻪ ﻛـﯚﭖ
ﺋﯩﺪﻯ.
ﺋــﻮﻳﻼﭖ ﻛــﯚﺭﯛﯓ ﺳــﯩﺰ ﻗﺎﭼــﺎﻥ ﺋــﯚﻳﯩﯖﯩﺰﻧﻰ ﺋــﯚﺯ ﻗــﻮﻟﯩﯖﯩﺰ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺗــﺎﺯﯨﻼﭖ
ﭼﯩﻘﺘﯩﯖﯩﺰ ،ﻗﺎﭼـﺎﻥ ﺋﺎﻳﺎﻟﯩﯖﯩﺰﻏـﺎ ﻳـﺎﻛﻰ ﺋﺎﻧﯩﯖﯩﺰﻏـﺎ ﻳـﺎﻛﻰ ﻫﻪﻣـﺸﯩﺮﯨﯖﯩﺰﮔﻪ ﺋـﯚﻳﻨﻰ
ﺗــﺎﺯﯨﻼﺵ ﺋﯩــﺸﻠﯩﺮﯨﺪﺍ ﻳــﺎﺭﺩەﻣﭽﻰ ﺑﻮﻟــﺪﯨﯖﯩﺰ....؟ ﺋﯚﺯﯨﻨﯩــﯔ ﺋــﯚﻳﯩﻨﻰ ﺗﺎﺯﯨﻼﺷــﻘﺎ
ﻗﻮﻟﻰ ﻛﻪﻟﻤﯩﮕﻪﻥ ﺑﯩﺮﯨـﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷﻘﯩـﺴﯩﻨﯩﯔ ﺋـﯚﻳﯩﻨﻰ ﺗـﺎﺯﯨﻼﭖ ﺑﯧﺮﯨـﺸﻨﻰ ﻛﯜﺗـﯜﺵ
ﻣﯘﻣﻜﯩﻦ ﺋﻪﻣﻪﺱ.
ﺋﻪﺑﯘ ﺑﻪﻛـﺮﻯ ﺭەﺯﯨﻴﻪﻟﻼﻫـﯘ ﺋﻪﻧﻬﯘﻧﯩـﯔ ﻳﯧﻨﯩﻐـﺎ ﺩﯨﻠﻠﯩﺮﯨﻨـﻰ ﺋﯩـﺴﻼﻣﻐﺎ ﻣﺎﻳﯩـﻞ
ﻗﯩﻠﯩﺶ ﻛﯚﺯﺩە ﺗﯘﺗﯘﻟﻐـﺎﻥ ﺋﯩﻨـﺴﺎﻧﻼﺭ ﺗﯜﺭﯨـﺪﯨﻦ ﺑﯩـﺮ ﺋـﺎﺩەﻡ ﻛﯧﻠﯩـﭗ ،ﺋﯘﻧﯩﯖـﺪﯨﻦ
ﺑﯩـﺮ ﭘـﺎﺭﭼﻪ ﻳﻪﺭ ﺑـﯘﻳﺮﯗﭖ ﺑﯧﺮﯨـﺸﻨﻰ ﺳـﻮﺭﺍﻳﺪﯗ ،ﺋﻪﺑـﯘ ﺑﻪﻛـﺮﻯ ﺭەﺯﯨﻴﻪﻟﻼﻫـﯘ ﺋﻪﻧﻬــﯘ
ﺋﯘﻧﯩﯖﻐـــﺎ ﺳـــﻮﺭﯨﻐﺎﻥ ﻳﯧﺮﯨﻨـــﻰ ﺑـــﯘﻳﺮﯗﭖ ﺑﯧﺮﯨـــﭗ ،ﻗﻮﻟﯩﻐـــﺎ ﻫـــﯚﺟﺠﻪﺕ ﻳﯧﺰﯨـــﭗ
ﺑﯧﺮﯨﺪﯗ ﯞە ﺋﯘﻧﻰ ﺋﯚﻣﻪﺭ ﺋﯩﺒﻨـﻰ ﺧﻪﺗﺘﺎﺑﻨﯩـﯔ ﻳﯧﻨﯩﻐـﺎ ﺑﯧﺮﯨـﭗ ،ﺑـﯘ ﺋﯩـﺸﻨﻰ ﺋﯘﻧﯩـﯔ
ﮔﯘﯞﺍﻫﻠﯩﻘﯩـــﺪﯨﻦ ﺋﯚﺗﻜﯜﺯﯛﺷـــﻜﻪ ﺑﯘﻳﺮﯗﻳـــﺪﯗ .ﻫﯧﻠﯩﻘـــﻰ ﺋـــﺎﺩەﻡ ﺋـــﯚﻣﻪﺭ ﺋﯩﺒﻨـــﻰ
ﺧﻪﺗﺘﺎﺑﻨﯩــﯔ ﻳﯧﻨﯩﻐــﺎ ﺑﯧﺮﯨــﭗ ﺋﻪﻫــﯟﺍﻟﻨﻰ ﺑﺎﻳــﺎﻥ ﻗﯩﻠﻐﯩﻨﯩــﺪﺍ ،ﻫﻪﺯﺭﯨﺘــﻰ ﺋــﯚﻣﻪﺭ:
»ﻣﻪﻥ ﺑــﯘ ﺋﯩــﺸﻘﺎ ﮔــﯘﯞﺍﻫ ﺑﻮﻟﻤــﺎﻳﻤﻪﻥ ،ﭼــﯜﻧﻜﻰ ﺳــﯩﻠﻪﺭ ﺋﯩــﺴﻼﻡ ﺋــﺎﺟﯩﺰ ﯞﺍﻗﺘﯩــﺪﺍ
ﺑﯩـــﺰﺩﯨﻦ ﻳـــﺎﺭﺩەﻡ ﺋـــﺎﻻﺗﺘﯩﯖﻼﺭ ،ﺋﻪﻣـــﺪﻯ ﻫـــﺎﺯﯨﺮ ﺋﯩـــﺴﻼﻡ ﻛﯜﭼﻠﻪﻧـــﺪﻯ« ﺩەﭖ
ﻗﻮﻟﯩــﺪﯨﻦ ﻫــﯚﺟﺠﻪﺗﻨﻰ ﺋﯧﻠﯩــﭗ ﻳﯩﺮﺗﯩــﭗ ﺗﺎﺷــﻼﻳﺪﯗ .ﺑــﯘ ﺋــﺎﺩەﻡ ﻫﻪﺯﺭﯨﺘــﻰ ﺋﻪﺑــﯘ

410

­3ﺑﯚﻟﯜﻡ :ﮔﯜﺯەﻝ ﺋﻪﺧﻼﻗﻼﺭ

ﺑﻪﻛﺮﯨﻨﯩــﯔ ﻳﯧﻨﯩﻐــﺎ ﻗﺎﻳﺘﯩــﭗ ﺑﯧﺮﯨــﭗ» ،ﻣﻪﻥ ﻫــﯧﭻ ﺑﯩﻠﻪﻟﻤﯩــﺪﯨﻢ ،ﺧﻪﻟﯩــﭙﻪ ﺯﺍﺩﻯ
ﻗﺎﻳــﺴﯩﯖﻼﺭ؟ ﺳــﯩﺰﻣﯘ ﻳــﺎﻛﻰ ﺋﯚﻣﻪﺭﻣــﯘ؟« ﺩﯦﮕﻪﻧــﺪە ،ﻫﻪﺯﺭﯨﺘــﻰ ﺋﻪﺑــﯘ ﺑﻪﻛـــﺮﻯ
ﺭەﺯﯨﻴﻪﻟﻼﻫﯘ ﺋﻪﻧﻬﯘ ﺗﻪﺑﻪﺳﺴﯘﻡ ﺑﯩﻠﻪﻥ» :ﺧﻪﻟﯩﭙﻪ ﺋﯘ ،ﺋﺎﻟﻼﻫ ﺧﺎﻟﯩﺴﺎ«ﺩەﻳﺪﯗ.
ﺳــﯩﺰ ﻳــﺎﻛﻰ ﻣﻪﻥ ﻫﻪﺯﺭﯨﺘــﻰ ﺋﻪﺑــﯘ ﺑﻪﻛﺮﯨﻨﯩــﯔ ﺋﻮﺭﻧﯩــﺪﺍ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ ﺑﻮﻟــﺴﺎﻕ
ﻗﺎﻧﺪﺍﻕ ﻗﯩﻼﺭ ﺋﯩﺪﯗﻕ؟
ﻫﻪﺯﺭﯨﺘﻰ ﺋﯚﻣﻪﺭ ﺧﻪﻟﯩﭙﯩﮕﻪ ﻗﺎﺭﺷـﻰ ﭼﯩﻘﻘـﺎﻧﻠﯩﻘﺘﯩﻦ ﺋـﯘ ﻳﺎﺯﻏـﺎﻥ ﻫـﯚﺟﺠﻪﺗﻨﻰ
ﻳﯩﺮﺗﯩــﭗ ﺗﺎﺷــﻠﯩﻐﺎﻧﻤﯘ؟ ﻳــﺎﻕ! ﺋــﯘﻧﻰ ﻳﺎﻗﺘﯘﺭﻣﯩﻐــﺎﻧﻠﯩﻘﺘﯩﻦ ﺷــﯘﻧﺪﺍﻕ ﻗﯩﻠﻐــﺎﻧﻤﯘ؟
ﻳﺎﻕ!
ﺋﯚﻣﻪﺭ ﺋﯩﺒﻨﻰ ﺧﻪﺗﺘﺎﺏ ﺋﯚﺯﯨﻨﯩـﯔ ﺩﺍﺩﯨﻠﻠﯩﻘـﻰ ﯞە ﻫﻪﺯﺭﯨﺘـﻰ ﺋﻪﺑـﯘ ﺑﻪﻛﺮﯨﻨﯩـﯔ
ﻛﻪﻣــﺘﻪﺭﻟﯩﻜﯩﮕﻪ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ ﺋﯩﺸﻪﻧﭽﯩــﺴﯩﻨﯩﯔ ﻛﺎﻣﯩﻠﻠﯩﻘﯩــﺪﯨﻦ ﺷــﯘﻧﺪﺍﻕ ﻗﯩﻠﻐــﺎﻥ.
ﺋﻪﮔﻪﺭ ﺷﯘﻧﺪﺍﻕ ﺑﻮﻟﻤﯩﺴﺎ ،ﻗﺎﻧﺪﺍﻗﻤﯘ ﺋﯘ ﺧﻪﻟﯩﭙﯩﻨﯩﯔ ﺧﯧﺘﯩﻨﻰ ﻳﯩﺮﺗﺎﻟﯩﺴﯘﻥ؟!
ﻫﻪﺯﺭﯨﺘـــﻰ ﺋﻪﺑـــﯘ ﺑﻪﻛـــﺮﯨﮕﻪ ﺑﻮﻟﻐـــﺎﻥ ﺳـــﺎﺩﺍﻗﯩﺘﻰ ﯞە ﭼﯩـــﻦ ﺳﯚﻳﮕﯜﺳـــﯩﻨﻰ
ﺋﯩﭙـﺎﺩﯨﻠﻪﭖ »ﻛﺎﺷــﻜﻰ ،ﺋﻪﺑــﯘ ﺑﻪﻛﺮﯨﻨﯩــﯔ ﻣﻪﻳﺪﯨــﺴﯩﺪﯨﻜﻰ ﺑﯩــﺮ ﺗــﺎﻝ ﺗﯜﻛﭽﯩﻠﯩــﻚ
ﺑﻮﻻﻟﯩﻐﺎﻥ ﺑﻮﻟﺴﺎﻣﻜﻪﻥ« ﺩﯦﮕﻪﻥ ﻛﯩﺸﯩﻤﯘ ﺋﯚﻣﻪﺭ ﺋﯩﺒﻨﻰ ﺧﻪﺗﺘﺎﺏ ﺋﯩﺪﻯ.
ﺋــﯚﻣﻪﺭ ﺋﯩﺒﻨــﻰ ﺧﻪﺗﺘــﺎﺏ ﺭەﺯﯨﻴﻪﻟﻼﻫــﯘ ﺋﻪﻧﻬــﯘ ﺧﻪﻟﯩــﭙﻪ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ ﻛﯜﻧﻠﻪﺭﻧﯩــﯔ
ﺑﯩﺮﯨـــﺪە ،ﺋﯘﻧﯩـــﯔ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ﻛﯚﺭﯛﺷـــﯜﺵ ﺋﯜﭼـــﯜﻥ ﺋﯩﺮﺍﻗﻨﯩـــﯔ ﻛﺎﺗﺘﯩﻠﯩﺮﯨـــﺪﯨﻦ
ﺗﻪﺷــﻜﯩﻠﻠﻪﻧﮕﻪﻥ ﺑﯩــﺮ ﮔﯘﺭﯗﭘﭙــﺎ ﻛﯩــﺸﯩﻠﻪﺭ ﻣﻪﺩﯨــﻨﯩﮕﻪ ﻳﯧﺘﯩــﭗ ﻛﯧﻠﯩــﺪﯗ .ﺋــﯘﻻﺭ
ﺧﻪﻟﯩﭙﻪ ﺋﯚﻣﻪﺭﻧﯩـﯔ ﻳﯧﻨﯩﻐـﺎ ﻛﻪﻟﮕﯩﻨﯩـﺪە ،ﺋـﯘ ﺗﯚﮔﯩـﺴﯩﻨﻰ ﻳﯘﻳﯘﯞﺍﺗـﺎﺗﺘﻰ .ﺋـﯘﻻﺭ ﺑـﯘ
ﺋﻪﻫــﯟﺍﻟﻨﻰ ﻛﯚﺭﮔﻪﻧــﺪﯨﻦ ﻛﯧــﻴﯩﻦ ،ﻫﻪﻳــﺮﺍﻥ ﻗﯧﻠﯩــﭗ» ،ﺋــﻰ ﻣﯘﺳــﯘﻟﻤﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ
ﺳــﻪﺭﺩﺍﺭﻯ! ﻗــﯘﻟﻼﺭﺩﯨﻦ ﺑﯩﺮﯨﻨــﻰ ﺑﯘﻳﺮﯨــﺴﯩﯖﯩﺰ ﺗــﯚﮔﯩﻨﻰ ﺷــﯘﻻﺭ ﻳﯘﻳــﯘﭖ ﺑﻪﺭﺳــﻪ
ﺑﻮﻟﻤﺎﺳــﻤﯩﺪﻯ؟« ﺩﯦﮕﻪﻧــﺪە ،ﺧﻪﻟﯩــﭙﻪ ﺋــﯚﻣﻪﺭ» :ﻗﺎﻳــﺴﻰ ﻗــﯘﻝ ﻣﻪﻧــﺪﯨﻦ ﺑﻪﻛــﺮەﻙ
ﻗـــﯘﻝ ﺑﻮﻟـــﺴﯘﻥ؟« ﺩەﻳـــﺪﯗ .ﺑـــﯘ ﺳـــﯚﺯﻧﻰ ﺋﺎﯕﻠﯩﻐـــﺎﻥ ﻣﯧﻬﻤـــﺎﻧﻼﺭﺩﯨﻦ ﺑﯩـــﺮﻯ:

ﻛﻪﻣﺘﻪﺭﻟﯩﻚ

411

»ﺑﯩﻠﻤﻪﻣـﺴﯩﻠﻪﺭ؟ ﻣﯘﺳــﯘﻟﻤﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﺋﯩـﺸﻠﯩﺮﯨﻐﺎ ﻣﻪﺳــﺌﯘﻝ ﺑﻮﻟﻐـﺎﻥ ﺋــﺎﺩەﻡ ﺋــﯚﺯﯨﻨﻰ
ﺋﯘﻻﺭﻧﯩﯔ ﻗﯘﻟﻰ ﺩەﭖ ﺑﯩﻠﯩﺪﯗ ﺋﻪﻣﻪﺳﻤﯘ؟!« ﺩەﻳﺪﯗ.
ﺗـﯚﺗﯩﻨﭽﻰ ﺧﻪﻟﯩـﭙﻪ ﺋﻪﻟـﻰ ﺋﯩﺒﻨـﻰ ﺋﻪﺑﯘﺗﺎﻟﯩـﺐ ﺭەﺯﯨﻴﻪﻟﻼﻫـﯘ ﺋﻪﻧﻬـﯘ ﺑﯩـﺮ ﻛـﯜﻧﻰ
ﺋـــﻮﻏﻠﻰ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ﺳﯚﻫﺒﻪﺗﻠﯩـــﺸﯩﭗ ﺋﻮﻟﺘﯘﺭﻏﯩﻨﯩـــﺪﺍ ،ﺋـــﻮﻏﻠﻰ ﺋﯘﻧﯩﯖـــﺪﯨﻦ »ﺩﺍﺩﺍ!
ﺭەﺳــــﯘﻟﯘﻟﻼﻫﺘﯩﻦ ﻗﺎﻟــــﺴﺎ ،ﻣﯘﺳــــﯘﻟﻤﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﺋﻪﯓ ﻳﺎﺧﺸﯩــــﺴﻰ ﻛﯩــــﻢ؟« ﺩەﭖ
ﺳــﻮﺭﺍﭖ ﻗﺎﻟﯩــﺪﯗ .ﻫﻪﺯﺭﯨﺘــﻰ ﺋﻪﻟــﻰ ﺋﻮﻏﻠﯩﻐــﺎ» :ﺋﻪﺑــﯘ ﺑﻪﻛــﺮﻯ ﺳــﯩﺪﺩﯨﻖ« ﺩەﭖ
ﺟـــﺎﯞﺍﭖ ﺑﻪﺭﮔﻪﻧـــﺪﯨﻦ ﻛﯧـــﻴﯩﻦ ،ﺋـــﻮﻏﻠﻰ »ﺋﯘﻧﯩﯖـــﺪﯨﻦ ﻗﺎﻟـــﺴﯩﭽﯘ؟« ﺩﯦﮕﯩـــﻨﭽﻪ
ﺳــﻮﺋﺎﻟﯩﻐﺎ ﺩﺍﯞﺍﻡ ﻗﯩﻠﻐﺎﻧــﺴﯧﺮﻯ ﻫﻪﺯﺭﯨﺘــﻰ ﺋﻪﻟــﻰ ﺋﻪﺑــﯘ ﺑﻪﻛﺮﯨــﺪﯨﻦ ﻛﯧــﻴﯩﻦ ﺋــﯚﻣﻪﺭ
ﺋﯩﺒﻨــﻰ ﺧﻪﺗﺘــﺎﺑﻨﻰ ،ﺋﺎﻧــﺪﯨﻦ ﺋﻮﺳــﻤﺎﻥ ﺋﯩﺒﻨــﻰ ﺋﺎﻓﻔــﺎﻧﻨﻰ ﺑﯩــﺮ ­ ﺑﯩــﺮﻟﻪﭖ ﺳــﺎﻧﺎﭖ
ﺑﯧﺮﯨـــﺪﯗ .ﺩﺍﺩﯨـــﺴﯩﻨﯩﯔ ﺋـــﯚﺯﯨﻨﻰ ﺳـــﺎﻧﯩﻤﯩﻐﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻐﺎ ﻫﻪﻳـــﺮﺍﻥ ﺑﻮﻟﻐـــﺎﻥ ﺋﻮﻏـــﯘﻝ
ﺋــﺎﺧﯩﺮﻯ »ﺋﺎﻧــﺪﯨﻦ ﺳــﯩﺰﻏﯘ ﺩەﻳــﻤﻪﻥ« ﺩﯦﮕﻪﻧــﺪە ،ﻫﻪﺯﺭﯨﺘــﻰ ﺋﻪﻟــﻰ ﺭەﺯﯨﻴﻪﻟﻼﻫــﯘ
ﺋﻪﻧﻬــﯘ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــﺴﺎﻻﻣﻨﯩﯔ ﺋﯚﻳﯩــﺪە ﭼــﻮﯓ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ ،ﻳﺎﺷــﻼﺭﺩﯨﻦ
ﺗﯘﻧﺠﻰ ﺑﻮﻟﯘﭖ ﻣﯘﺳـﯘﻟﻤﺎﻥ ﺑﻮﻟﻐـﺎﻧﻠﯩﻖ ﺷـﻪﺭﯨﭙﯩﮕﻪ ﻧﺎﺋﯩـﻞ ﺑﻮﻟﻐـﺎﻥ ﯞە ﭘﻪﻳﻐﻪﻣـﺒﻪﺭ
ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴـــﺴﺎﻻﻣﻨﯩﯔ ﺋﻪﯓ ﺳـــﯚﻳﯜﻣﻠﯜﻙ ﻗﯩـــﺰﻯ ﻓـــﺎﺗﯩﻤﻪ ﺭەﺯﯨﻴﻪﻟﻼﻫـــﯘ ﺋﻪﻧﻬﺎﻏـــﺎ
ﺋﯚﻳﻠﯩﻨﯩـــــﭗ ،ﭘﻪﻳﻐﻪﻣـــــﺒﻪﺭ ﺋﺎﺋﯩﻠﯩـــــﺴﯩﺪﯨﻦ ﺋـــــﻮﺭﯗﻥ ﺋﺎﻟﻐـــــﺎﻥ ،ﭘﻪﻳﻐﻪﻣـــــﺒﻪﺭ
ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــﺴﺎﻻﻣﻨﯩﯔ ﺟﯧﻨﯩــﺪﯨﻦ ﺳــﯚﻳﯜﻣﻠﯜﻙ ﺋﯩﻜﻜــﻰ ﻧﻪﯞﺭﯨــﺴﻰ ﺋﯩﻤــﺎﻡ ﻫﻪﺳــﻪﻥ
ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋﯩﻤــﺎﻡ ﻫﯜﺳــﻪﻳﻨﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺋﺎﺗﯩــﺴﻰ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ ﺗــﯘﺭﯗﭖ ،ﻛﻪﻣﺘﻪﺭﻟﯩﻜــﺘﯩﻦ،
»ﺋﻪﻱ ﺋﻮﻏﻠــــﯘﻡ! ﻣﻪﻥ ﺩﯦــــﮕﻪﻥ ﻣﯘﺳــــﯘﻟﻤﺎﻧﻼﺭ ﺋﺎﺭﯨــــﺴﯩﺪﯨﻜﻰ ﺋــــﺎﺩﺩﻯ ﺑﯩــــﺮ
ﺋﺎﺩەﻣﻤﻪﻥ« ﺩەﭖ ﺟﺎﯞﺍﺏ ﺑﻪﺭﮔﻪﻥ.

ﭼﯩﺮﺍﻳﻠﯩﻖ ﻛﯩﻴﯩﻨﯩﺶ ﻛﯩﺒﯩﺮ ﺋﻪﻣﻪﺱ
ﺑﯩــــﺮ ﺋــــﺎﺩەﻡ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣــــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــــﺴﺎﻻﻣﺪﯨﻦ» :ﻳــــﺎ ﺭەﺳــــﯘﻟﻪﻟﻼﻫ! ﻣﻪﻥ
ﻛﯩﻴﯩﻤﯩﻤﻨﯩـﯔ ﭼﯩﺮﺍﻳﻠﯩـﻖ ،ﺋﺎﻳﯩﻐﯩﻤﻨﯩـﯔ ﭼﯩﺮﺍﻳﻠﯩـﻖ ﺑﻮﻟﯘﺷـﯩﻨﻰ ﻳـﺎﻗﺘﯘﺭﯨﻤﻪﻥ .ﺑـﯘ
ﻛﯩﺒﯩــــﺮﺩﯨﻦ ﺳــــﺎﻧﯩﻼﻣﺪﯗ؟« ﺩەﭖ ﺳــــﻮﺭﯨﻐﺎﻧﺪﺍ ،ﭘﻪﻳﻐﻪﻣــــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــــﺴﺎﻻﻡ:

412

­3ﺑﯚﻟﯜﻡ :ﮔﯜﺯەﻝ ﺋﻪﺧﻼﻗﻼﺭ

»ﻳــﺎﻕ ،ﺋــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋــﺎﻻ ﮔﯜﺯەﻟــﺪﯗﺭ ،ﺋــﯘ ﮔــﯜﺯەﻟﻠﯩﻜﻨﻰ ﻳﺎﻗﺘﯘﺭﯨــﺪﯗ«) (1ﺩەﭖ ﺟــﺎﯞﺍﺏ
ﺑﻪﺭﮔﻪﻥ.
ﺋــــــﺎﻟﻼﻫ ﯞە ﺋﯘﻧﯩــــــﯔ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﯩــــــﺮﻯ ﻳﺎﻗﺘﯘﺭﻣﺎﻳــــــﺪﯨﻐﺎﻥ ﻛﯩﻴﯩــــــﻨﯩﺶ
ﺗﻪﻛﻪﺑﺒﯘﺭﻟﯘﻗﻨﯩــــﯔ ﻛﯩﻴﯩﻤــــﻰ ﺑﻮﻟــــﯘﭖ ،ﻛﯩــــﺸﯩﻠﻪﺭﮔﻪ ﺋــــﯚﺯﯨﻨﻰ ﻛﯚﺭﺳــــﯩﺘﯩﭗ
ﻫﺎﻛـــﺎﯞﯗﺭﻟﯘﻕ ﻗﯩﻠﯩـــﺶ ﺋﯜﭼـــﯜﻥ ﻛﯩﻴﻠﯩـــﺪﯨﻐﺎﻥ ﻛﯩـــﻴﯩﻤﻠﻪﺭﺩﯗﺭ .ﺋﻪﺭەﺑـــﻠﻪﺭﺩە،
ﺋـﯚﺯﯨﻨﻰ ﭼــﻮﯓ ﺗﯘﺗﯘﺩﯨﻐـﺎﻧﻼﺭ ﻛﯩﻴﯩﻤﻨــﻰ ﻧﺎﻫـﺎﻳﯩﺘﻰ ﺋــﯘﺯﯗﻥ ﻛﯩﻴﯩـﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﻮﻟـﯘﭖ،
ﻳﻪﺭﮔﻪ ﺗﯩﮕﯩــﭗ ﺗــﯘﺭﺍﺗﺘﻰ .ﺋﯩــﺴﻼﻡ ﺷــﻪﺭﯨﺌﯩﺘﯩﺪە ،ﺷــﯩﻤﻨﻰ ﺋﻮﺷــﯘﻗﺘﯩﻦ ﺋﯧــﺸﯩﭗ
ﭼﯜﺷــــﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺩەﺭﯨﺠﯩــــﺪە ﺋــــﯘﺯﯗﻥ ﻛﯩﻴﯩــــﺸﻨﯩﯔ ﭼﻪﻛﻠﻪﻧﮕﻪﻧﻠﯩﻜﯩﻤــــﯘ ﺑــــﯘ
ﺳﻪﯞەﺑﺘﯩﻦ ﺑﻮﻟﺴﺎ ﻛﯧﺮەﻙ.

ﻛﻪﻣﺘﻪﺭﻟﯩﻜﻨﯩﯔ ﭼﯧﻜﻰ ﺑﺎﺭ
ﺋــﺎﺩەﻡ ﻛﻪﻣﺘﻪﺭﻟﯩــﻚ ﻗﯩﻠــﺪﯨﻢ ﺩەﭖ ﺋــﯚﺯﯨﻨﻰ ﻛﯩــﺸﯩﻠﻪﺭﮔﻪ ﺧــﻮﺭ ﻛﯚﺭﺳــﯩﺘﯩﺶ،
ﻛﯩﻴﯩﻤﯩﻨﻰ ،ﭼﺎﭺ ­ ﺳـﺎﻗﯩﻠﯩﻨﻰ ﺗـﯜﺯەﭖ ،ﭘـﺎﻛﯩﺰ ،ﭼﯩﺮﺍﻳﻠﯩـﻖ ﻳﯜﺭﯛﺷـﻨﯩﯔ ﺋﻮﺭﻧﯩﻐـﺎ
ﭘﺎﺳــﻜﯩﻨﺎ ﯞە ﻛﯩــﺮ ﻛﯩــﻴﯩﻤﻠﻪﺭ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﻳــﯜﺭﯛﺵ ،ﻗﻮﻟﯩــﺪﺍ ﺑــﺎﺭ ﺗــﯘﺭﯗﭖ ﭼﯩﺮﺍﻳﻠﯩــﻖ
ﻛﯩﻴﯩﻨﻤﻪﺳــــﻠﯩﻚ ﻫﻪﺭﮔﯩﺰﻣــــﯘ ﻛﻪﻣﺘﻪﺭﻟﯩﻜــــﺘﯩﻦ ﺳــــﺎﻧﺎﻟﻤﺎﻳﺪﯗ .ﭼــــﯜﻧﻜﻰ ﻫﻪﺭ
ﻧﻪﺭﺳـــﯩﻨﯩﯔ ﺑﯩـــﺮ ﭼﻪﻙ ­ ﭼﯧﮕﺮﯨـــﺴﻰ ﺑﻮﻟﻐﯩﻨﯩـــﺪەﻙ ،ﻛﻪﻣﺘﻪﺭﻟﯩﻜﻨﯩﯖﻤـــﯘ ﭼﻪﻙ ­
ﭼﯧﮕﺮﯨــــﺴﻰ ﺑــــﺎﺭ .ﺋﯚﺯﯨﻨﯩــــﯔ ﭼﻪﻙ ­ ﭼﯧﮕﺮﯨــــﺴﯩﺪﯨﻦ ﭼﯩﻘﯩــــﭗ ﻛﻪﺗــــﻜﻪﻥ
ﻛﻪﻣﺘﻪﺭﻟﯩــﻚ ﺳﯚﻛﯜﻟﯜﺷــﻜﻪ ﻳــﯜﺯ ﺗﯘﺗﯩــﺪﯗ .ﭼــﯜﻧﻜﻰ ﺑــﯘ ﻫﺎﻟــﺪﺍ ،ﺋــﯘ ﻛﯩــﺸﻰ ﻳــﺎ
ﻛﻪﻣﺘﻪﺭﻟﯩﻜﻨــﻰ ﺗﻪﺭﻙ ﺋﯧﺘﯩـــﭗ ﺋــﯚﺯﯨﻨﻰ ﭼـــﻮﯓ ﺗﯘﺗﯘﺷــﻘﺎ ﻳـــﺎﻛﻰ ﻛﻪﻣﺘﻪﺭﻟﯩﻜﻨـــﻰ
ﺋﺎﺷـﯘﺭﯗﯞﯦﺘﯩﭗ ﺋــﯚﺯﯨﻨﻰ ﺧــﻮﺭ ﺋﻮﺭﯗﻧﻐــﺎ ﭼﯜﺷـﯜﺭﯛﭖ ﻗﻮﻳﯘﺷــﻘﺎ ﻳــﻮﻝ ﺗﯘﺗﯩــﺪﯗ .ﻫﻪﺭ

) (1ﻣﯘﺳﻠﯩﻢ ﺭﯨﯟﺍﻳﯩﺘﻰ.

ﻛﻪﻣﺘﻪﺭﻟﯩﻚ

413

ﺋﯩﻜﻜــــﻰ ﻫــــﺎﻟﻪﺕ ﺳــــﯚﻳﯜﻟﻤﻪﻳﺪﯗ .ﺷــــﯘﯕﺎ ﻛﻪﻣﺘﻪﺭﻟﯩــــﻚ ﺋﯚﺯﯨﻨﯩــــﯔ ﭼﻪﻙ ­
ﭼﯧﮕﺮﯨﺴﻰ ﺋﯩﭽﯩﺪە ﺑﻮﻟﯘﺷﻰ ﻻﺯﯨﻢ.

­3ﺑﯚﻟﯜﻡ :ﮔﯜﺯەﻝ ﺋﻪﺧﻼﻗﻼﺭ

414

ﭘﯩﺪﺍﻛﺎﺭﻟﯩﻖ
ﺩﯗﻧﻴــــﺎﺩﺍ ،ﻣﻪﻧﻤﻪﻧﭽﯩﻠﯩــــﻚ ،ﻣﻪﻧﭙﻪﺋﻪﺗﭙﻪﺭەﺳــــﻠﯩﻚ ،ﺷﻪﺧــــﺴﯩﻴﻪﺗﭽﯩﻠﯩﻚ
ﻗﺎﺗــﺎﺭﻟﯩﻖ ﺋﯩﻠﻠﻪﺗــﻠﻪﺭ ﺋﯩﻨــﺴﺎﻥ ﺗﻪﺑﯩﺌﯩﺘﯩﻨﯩــﯔ ﺑﯩــﺮ ﭘﺎﺭﭼﯩــﺴﻰ ﺑﻮﻟــﯘﭖ ،ﻫﻪﺭﻛﯩــﻢ
ﺋـــﯚﺯﯨﻨﯩﯖﻼ ﭘﺎﻳﺪﯨـــﺴﯩﻨﻰ ﯞە ﺩﯗﻧﻴـــﺎ ﻣﻪﻧﭙﻪﺋﻪﺗﻠﯩﺮﯨـــﺪﯨﻦ ﺋـــﯚﺯﯨﻼ ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﯩﻨﯩـــﺸﻨﻰ
ﺋﻮﻳﻼﻳــﺪﯗ ،ﻛﯜﭼﯩﻨﯩــﯔ ﻳﯧﺘﯩــﺸﯩﭽﻪ ﻣــﺎﻝ ـ ﺩﯗﻧﻴــﺎ ﻳﯩﻐﯩــﺸﻨﻰ ﻛﯚﺯﻟﻪﻳــﺪﯗ .ﺋــﺎﻟﻼﻫ
ﺗﺎﺋــﺎﻻ ﺋﯩﻨــﺴﺎﻥ ﺗﻪﺑﯩﺌﯩﺘﯩﻨــﻰ ﺗﻮﻧﯘﺷــﺘﯘﺭﯗﭖ﴿ :ﺋﯩﻨــﺴﺎﻥ ﺑﯧﺨﯩــﻞ ﻛﯧﻠﯩــﺪﯗ﴾)(1

ﺩەﻳــﺪﯗ .ﭘﻪﻳﻐﻪﻣــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــﺴﺎﻻﻡ ﺋــﺎﺩەﻡ ﺑﺎﻟﯩــﺴﯩﻨﯩﯔ ﻣــﺎﻝ ـ ﺩﯗﻧﻴﺎﻏــﺎ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ
Sez Uygur ädäbiyättän 1 tekst ukıdıgız.
Çirattagı - İslam Ehlaqi - 21
  • Büleklär
  • İslam Ehlaqi - 01
    Süzlärneñ gomumi sanı 2633
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1242
    10.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    17.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    21.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • İslam Ehlaqi - 02
    Süzlärneñ gomumi sanı 2825
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1853
    11.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    19.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    23.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • İslam Ehlaqi - 03
    Süzlärneñ gomumi sanı 2841
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1828
    10.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    18.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    23.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • İslam Ehlaqi - 04
    Süzlärneñ gomumi sanı 2763
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1800
    11.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    18.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    23.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • İslam Ehlaqi - 05
    Süzlärneñ gomumi sanı 2893
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1800
    13.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    21.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    27.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • İslam Ehlaqi - 06
    Süzlärneñ gomumi sanı 2802
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1871
    9.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    17.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    23.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • İslam Ehlaqi - 07
    Süzlärneñ gomumi sanı 2743
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1718
    11.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    19.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    23.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • İslam Ehlaqi - 08
    Süzlärneñ gomumi sanı 2647
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1611
    11.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    18.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    23.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • İslam Ehlaqi - 09
    Süzlärneñ gomumi sanı 2682
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1746
    10.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    18.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    23.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • İslam Ehlaqi - 10
    Süzlärneñ gomumi sanı 2771
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1899
    10.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    18.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    22.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • İslam Ehlaqi - 11
    Süzlärneñ gomumi sanı 2854
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1888
    11.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    19.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    25.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • İslam Ehlaqi - 12
    Süzlärneñ gomumi sanı 2829
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1917
    11.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    19.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    24.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • İslam Ehlaqi - 13
    Süzlärneñ gomumi sanı 2798
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1950
    10.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    17.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    22.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • İslam Ehlaqi - 14
    Süzlärneñ gomumi sanı 2777
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1847
    12.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    20.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    25.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • İslam Ehlaqi - 15
    Süzlärneñ gomumi sanı 2854
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1923
    11.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    20.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    27.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • İslam Ehlaqi - 16
    Süzlärneñ gomumi sanı 2805
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1933
    11.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    19.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    25.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • İslam Ehlaqi - 17
    Süzlärneñ gomumi sanı 2834
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1938
    10.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    17.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    21.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • İslam Ehlaqi - 18
    Süzlärneñ gomumi sanı 2803
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2043
    10.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    17.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    22.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • İslam Ehlaqi - 19
    Süzlärneñ gomumi sanı 2813
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2033
    9.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    17.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    21.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • İslam Ehlaqi - 20
    Süzlärneñ gomumi sanı 2813
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1951
    11.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    18.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    22.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • İslam Ehlaqi - 21
    Süzlärneñ gomumi sanı 2902
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1971
    10.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    17.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    22.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • İslam Ehlaqi - 22
    Süzlärneñ gomumi sanı 2798
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1999
    9.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    16.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    21.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • İslam Ehlaqi - 23
    Süzlärneñ gomumi sanı 2823
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1930
    10.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    18.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    23.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • İslam Ehlaqi - 24
    Süzlärneñ gomumi sanı 2787
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1887
    10.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    18.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    23.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • İslam Ehlaqi - 25
    Süzlärneñ gomumi sanı 2740
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1816
    10.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    18.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    22.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • İslam Ehlaqi - 26
    Süzlärneñ gomumi sanı 2741
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1863
    10.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    18.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    23.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.