Latin
Süzlärneñ gomumi sanı 2798
Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1950
10.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
17.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
22.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
ads place
) (1ﺋﯩﺒﻨﻰ ﻣﺎﺟﻪ ﯞە ﺩﺍﺭﯨﻤﻰ ﺭﯨﯟﺍﻳﯩﺘﻰ.
) (2ﺑﯘﺧﺎﺭﻯ ،ﻣﯘﺳﻠﯩﻢ ،ﺋﻪﻫﻤﺪەﺩ ﺭﯨﯟﺍﻳﯩﺘﻰ.

254

­3ﺑﯚﻟﯜﻡ :ﮔﯜﺯەﻝ ﺋﻪﺧﻼﻗﻼﺭ

ﻗﺎﻟﯩــﺪﯗ ﯞە ﺗﯧ ـﺰ ﺋﯚﺯﮔﯩﺮﯨــﺪﯗ .ﺋﯘﻻﺭﻏــﺎ ﺋﯩﻨﺘــﺎﻳﯩﻦ ﺳــﯩﻠﯩﻖ ﻣﯘﺋــﺎﻣﯩﻠﻪ ﻗﯩﻠﯩــﺸﺘﯩﻦ
ﺑﺎﺷﻘﯩﺴﻰ ﺋﯩﺸﻘﺎ ﻳﺎﺭﯨﻤﺎﻳﺪﯗ.
ﻣﯧﻬﯩــﺮ ­ ﻣــﯘﻫﻪﺑﺒﻪﺕ ﺋﺎﻳــﺎﻟﻼﺭﻧﻰ ﺋﺎﺳــﺮﺍﺵ ﯞە ﺋﯘﻻﺭﻏــﺎ ﻫــﯚﺭﻣﻪﺕ ﻗﯩﻠﯩــﺸﺘﯩﻦ
ﺑﺎﺷــﻠﯩﻨﯩﺪﯗ .ﭘﻪﻳﻐﻪﻣــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــﺴﺎﻻﻡ ﻣﻪﺷــﻬﯘﺭ ﯞﯨــﺪﺍ ﺧﯘﺗﺒﯩــﺴﯩﺪە ﯞە ﯞﺍﭘــﺎﺕ
ﺑﻮﻟﯘﺵ ﺋﺎﻟﺪﯨـﺪﯨﻜﻰ ﺋﻪﯓ ﺋـﺎﺧﯩﺮﻗﻰ ﯞەﺳـﯩﻴﯩﺘﯩﺪە» :ﺋﺎﻳﺎﻟﻼﺭﻏـﺎ ﻳﺎﺧـﺸﻰ ﻣﯘﺋـﺎﻣﯩﻠﻪ
ﻗﯩﻠﯩﯖﻼﺭ« ﺩەﭖ ﯞەﺳﯩﻴﻪﺕ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ.
ﻗﯩﺰﻻﺭﻧـــﻰ ﺋﻮﻏـــﯘﻟﻼﺭﺩﯨﻦ ﺗـــﯚﯞەﻥ ﻛـــﯚﺭﯛﺵ ،ﺋﯘﻻﺭﻏـــﺎ ﻗﻮﭘـــﺎﻝ ﻣﯘﺋـــﺎﻣﯩﻠﻪ
ﻗﯩﻠﯩـــﺶ ،ﺋـــﯘﻻﺭﻧﻰ ﺗﻪﺑﯩﺌﯩـــﺘﯩﮕﻪ ﺋﻮﻳﻐـــﯘﻥ ﻛﻪﻟﻤﻪﻳـــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﯧﻐﯩـــﺮ ﺋﯩـــﺸﻼﺭﻏﺎ
ﺑﯘﻳﺮﯗﺵ»،ﻗﯩﺰ ﺑـﺎﻻ ﺋﻮﻗـﯘﭖ ﻧـﯧﻤﻪ ﺑـﻮﻻﺗﺘﻰ« ﺩەﭖ ﺋـﯘﻻﺭﻧﻰ ﺋﻮﻗﯘﺷـﺘﯩﻦ ﻣﻪﻫـﺮﯗﻡ
ﻗﯩﻠﯩــﺶ ،ﺋــﯚﮔﻪﻱ ﺋﺎﻧﯩــﺴﯩﻨﯩﯔ ﻧﻪﻳﺮەﯕﻠﯩــﺮﯨﮕﻪ ﺋﯩــﺸﯩﻨﯩﭗ ،ﺋــﯘﻻﺭﻧﻰ ﺋﯧــﺰﯨﺶ،
ﻫﺎﻗــﺎﺭەﺗﻠﻪﺵ ،ﻫﻪﺗﺘــﺎ ﺋــﯘﺭﯗﺵ ،ﺋﯘﻻﺭﻧﯩــﯔ ﺩەﺭﺩﯨــﮕﻪ ﻗــﻮﻻﻕ ﺳــﺎﻟﻤﺎﻱ ،ﻧــﺎﺯﯗﻙ
ﻛـــﯚﯕﻠﯩﮕﻪ ﺋـــﺎﺯﺍﺭ ﻗﯩﻠﯩـــﺶ ﻗﺎﺗـــﺎﺭﻟﯩﻖ ﻧﺎﭼـــﺎﺭ ﺋﯩـــﺸﻼﺭﻧﻰ ﻗﯩﻠﯩـــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋـــﺎﺗﯩﻼﺭ
ﻗﻪﻟﺒﻠﯩﺮﯨـــــﺪﯨﻦ ﺭەﻫﯩـــ ـﻢ ­ ﺷـــــﻪﭘﻘﻪﺕ ﺳـــــﯘﻏﯘﺭﯗﭖ ﺋﯧﻠﯩﻨﻐـــــﺎﻥ ﺑﻪﺧﺘـــــﺴﯩﺰ
ﻛﯩــﺸﯩﻠﻪﺭﺩﯗﺭ .ﻣﯘﻧــﺪﺍﻗﻼﺭ ﻗﺎﻧﭽﯩﻠﯩــﻚ ﺗﻪﻗــﯟﺍ ﺳــﯜﺭەﺗﻠﯩﻚ ﻣﯘﺳــﯘﻟﻤﺎﻥ ﺑﻮﻟــﯘﭖ
ﻛﻪﺗﺴﯘﻥ ،ﻗﺎﻧﭽﯩﻠﯩـﻚ ﭼـﻮﯓ ﺋـﺎﻟﯩﻢ ­ ﺋﯚﻟﯩﻤـﺎ ﻳـﺎﻛﻰ ﻗـﺎﺭﻯ ­ ﻗﯘﺭﺋـﺎﻥ ،ﻫـﺎﺟﻰ ­
ﻫﻪﺭەﻡ ﺑﻮﻟــﯘﭖ ﻛﻪﺗــﺴﯘﻥ ،ﺑﻪﺭﯨﺒﯩــﺮ ﻛﯚﯕﻠﯩـــﺪە ﺭەﻫﯩــﻢ ­ ﺷــﻪﭘﻘﻪﺕ ﺑﻮﻟﻤﯩﻐـــﺎﻥ
ﺋﯩــﻜﻪﻥ ،ﻣﯘﻧــﺪﺍﻗﻼﺭﻧﯩﯔ ﺩﯗﻧﻴــﺎ ﯞە ﺋــﺎﺧﯩﺮەﺗﺘﻪ ﺋــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋﺎﻻﻧﯩــﯔ ﺭەﻫﻤﯩــﺘﯩﮕﻪ
ﺋﯧﺮﯨﺸﻪﻟﯩﺸﻰ ﻧﺎﺗﺎﻳﯩﻦ.
ﻗﯩﺰﻻﺭﻧﯩـــﯔ ﺳـــﻪﺑﯩﻴﻠﻪﺭﭼﻪ ﭘـــﺎﻙ ﻫﯧﺴـــﺴﯩﻴﺎﺗﯩﻨﻰ ﺳﯘﻳﺌﯩـــﺴﺘﯧﻤﺎﻝ ﻗﯩﻠﯩـــﭗ،
ﺋﯘﻻﺭﻏــﺎ ﻳﺎﻟﻐﺎﻧــﺪﯨﻦ ﻣــﯘﻫﻪﺑﺒﻪﺕ ﺋﯩﺰﻫــﺎﺭ ﻗﯩﻠﯩــﺪﯨﻐﺎﻧﻼﺭ ﺋــﯘﻻﺭﻧﻰ ﺋﯚﺯﻟﯩﺮﯨﻨﯩــﯔ
ﺋﺎﭼﺎ ­ ﺳـﯩﯖﯩﻠﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺋﻮﺭﻧﯩـﺪﺍ ﻗﻮﻳـﺴﯘﻥ! ﺋﯘﻻﺭﻧﯩـﯔ ﺋﺎﭼـﺎ ­ ﺳـﯩﯖﯩﻠﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ
ﺋﯩﭙﭙﯩﺘـــﻰ ﯞە ﻧﻮﻣﯘﺳـــﻰ ﻗﺎﻧﭽﯩﻠﯩـــﻚ ﻗﯩﻤﻤﻪﺗﻠﯩـــﻚ ﺑﻮﻟـــﺴﺎ ،ﺷـــﯘ ﻗﯩﺰﻻﺭﻧﯩﯖﻤـــﯘ
ﺋﯩﭙـﭙﻪﺕ ­ ﻧﻮﻣﯘﺳــﻰ ﺷـﯘﻧﭽﯩﻠﯩﻚ ﻗﯩﻤﻤﻪﺗﻠﯩﻜﺘــﯘﺭ .ﺑﯩﺮﺍﯞﻧﯩـﯔ ﻧﻮﻣﯘﺳــﯩﻨﻰ ﺋﺎﻳــﺎﻕ
ﺋﺎﺳﺘﻰ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﺋﯘﻧﻰ ﺋﯚﻟﺘﯜﺭﮔﻪﻧﻠﯩﻚ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺗﻪﯓ.

ﺭەﻫﯩﻢ ­ ﺷﻪﭘﻘﻪﺕ

255

ﻗﯩﺰﻻﺭﻧﯩــــﯔ ﺳــــﺎﭘﻠﯩﻘﯩﺪﯨﻦ ﭘﺎﻳــــﺪﯨﻠﯩﻨﯩﭗ ،ﺋﯘﻻﺭﻏــــﺎ ﺋﯚﻳﻠﯩﻨﯩــــﺪﯨﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻰ
ﻫﻪﻗﻘﯩــﺪە ﯞەﺩﯨﻠﻪﺭﻧــﻰ ﺑﯧﺮﯨــﭗ ،ﺋــﯘﻻﺭﻧﻰ ﻫﻪﺳــﺮەﺗﺘﻪ ﻗﻮﻳﯩــﺪﯨﻐﺎﻧﻼﺭ ﺋﯚﺯﻟﯩﺮﯨﻨﯩــﯔ
ﺋﺎﭼــــﺎ ­ ﺳــــﯩﯖﯩﻠﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﻛــــﯚﺯ ﺋﺎﻟــــﺪﯨﻐﺎ ﻛﻪﻟﺘــــﯜﺭﯛﭖ ﺑﺎﻗــــﺴﯘﻥ ،ﺋﺎﭼــــﺎ ­
ﺳــﯩﯖﯩﻠﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺷــﯘﻧﺪﺍﻕ ﺑﯩــﺮ ﺋﯚﻣــﯜﺭ ﻫﻪﺳــﺮەﺕ ­ ﻧــﺎﺩﺍﻣﻪﺕ ﭼﻪﻛﻤﻪﺳــﻠﯩﻜﯩﻨﻰ
ﺧﺎﻟﯩــﺴﺎ ،ﺑﺎﺷــﻘﯩﻼﺭﻧﯩﯔ ﺋﺎﭼــﺎ ­ ﺳــﯩﯖﯩﻠﻠﯩﺮﯨﻐﯩﻤﯘ ﭼﻪﻛﺘﯜﺭﻣﯩــﺴﯘﻥ! »ﺑــﯘ ﺋــﺎﻟﻪﻡ
ﺋـــﯚﺗﻨﻪ ﺋـــﺎﻟﻪﻡ«ﺩەﭖ ﺑﯩﻜـــﺎﺭ ﺋﯧﻴﺘﯩﻠﻤﯩﻐـــﺎﻥ .ﺭﯨﺌـــﺎﻟﻠﯩﻘﺘﯩﻜﻰ ﺗﻪﺟﺮﯨﺒﯩﻠﻪﺭﻣـــﯘ ﺑـــﯘ
ﻫﯧﻜﻤﻪﺗﻠﯩﻚ ﺳﯚﺯﻧﯩﯔ ﻫﻪﻗﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﺋﯩﺴﭙﺎﺗﻼﭖ ﻛﻪﻟﻤﻪﻛﺘﻪ.
ﺳــﺎﺩﺩﺍ ﻗﯩﺰﻻﺭﻧــﻰ ﺋﺎﻟــﺪﺍﭖ ﺋﯩﭽﻜﯩــﺮﻯ ﺋــﯚﻟﻜﯩﻠﻪﺭﺩﯨﻜﻰ ﺯﺍﻟﯩــﻢ ﻟﻮﺑﻪﻧﻠﻪﺭﻧﯩــﯔ
ﺋﻮﻳـــﯘﻥ ­ ﻛﯜﻟﻜﯩـــﺴﯩﻨﻰ ﻗﯩـــﺰﯨﺘﯩﺶ ﺋﯜﭼـــﯜﻥ ﻳﯧﻘﯩﻠﻐـــﯘ ﻗﯩﻠﯩـــﭗ ﺑﯧﺮﯨﯟﺍﺗﻘـــﺎﻥ
ﯞﯨﺠﺪﺍﻧـــﺴﯩﺰ ﺋﯩﭙﻼﺳـــﻼﺭ ﺋـــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋـــﺎﻻﺩﯨﻦ ﻗﻮﺭﻗﻤﯩﻐـــﺎﻥ ﺗﻪﻗـــﺪﯨﺮﺩﯨﻤﯘ ،ﺑـــﯘ
ﺟﯩﻨﺎﻳﻪﺗﻨﯩــﯔ ﺑﻪﺩﯨﻠﯩﻨــﻰ ﺋﯚﺯﻟﯩﺮﯨﻨﯩــﯔ ﻗﯩﺰﻟﯩــﺮﻯ ﻳــﺎﻛﻰ ﺋﺎﭼــﺎ ­ ﺳــﯩﯖﯩﻠﻠﯩﺮﻯ
ﺗﯚﻟﻪﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﯩﺮ ﻛﯜﻧﻨﯩﯔ ﻛﯧﻠﯩﭗ ﻗﯧﻠﯩﺸﯩﺪﯨﻦ ﻫﻪﺯەﺭ ﻗﯩﻠﺴﯘﻥ!
ﺋﯘﻧﯩــﯔ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋــﯚﻳﻠﯩﻨﯩﺶ ﻧﯩﻴﯩﺘــﻰ ﻳــﻮﻕ ﺗــﯘﺭﯗﭖ ﺑﯩــﺮ ﻗﯩﺰﻧﯩــﯔ ﻛــﯚﯕﻠﯩﻨﻰ
ﺋﻮﯞﻻﺷــﻘﺎ ﺗﯩﺮﯨــﺸﻤﺎﻗﭽﻰ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻧﻼﺭ ﺑــﯘ ﺭەﺯﯨــﻞ ﭘﻪﻳﻠﯩــﺪﯨﻦ ﻳﺎﻧــﺴﯘﻥ! ﻛــﯚﯕﻠﯩﮕﻪ
ﺑﯩﺮﯨﻨﯩـــﯔ ﻣـــﯘﻫﻪﺑﺒﯩﺘﻰ ﻛﯩﺮﯨـــﭗ ﻗﯧﻠﯩـــﭗ ،ﻣﯘﺭﺍﺩﯨﻐـــﺎ ﻳﯧﺘﻪﻟﻤﻪﺳـــﺘﯩﻦ ﻳـــﯜﺭﯨﻜﻰ
ﻳﺎﻧﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻨﯩــﯔ ﻗﺎﻧﭽﯩﻠﯩـــﻚ ﺗـــﯜﮔﯩﻤﻪﺱ ﺋـــﺎﺯﺍﺏ ﺋﯩﻜﻪﻧﻠﯩﻜﯩﻨـــﻰ ﺋﻮﻳﻠﯩـــﺴﯘﻥ ﯞە
ﺋﯚﺯﯨﻨﻰ ﺷﯘ ﻗﯩﺰﻧﯩﯔ ﺋﻮﺭﻧﯩـﺪﺍ ﻗﻮﻳـﺴﯘﻥ» .ﭘﯩﭽـﺎﻗﻨﻰ ﺋـﯚﺯﯛﯕﮕﻪ ﺳـﺎﻝ ،ﺋﺎﻏﺮﯨﻤﯩـﺴﺎ
ﺑﺎﺷﻘﯩﻼﺭﻏﺎ ﺳﺎﻝ« ﺩﯦﮕﻪﻥ ﻫﯧﻜﻤﻪﺗﻨﻰ ﺋﯘﻧﺘﯘﭖ ﻗﺎﻟﻤﯩﺴﯘﻥ!
ﭘﻪﻳﻐﻪﻣـــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴـــﺴﺎﻻﻡ »ﻧـــﺎﺯﯗﻙ ﺷﯧـــﺸﯩﻠﻪﺭ«ﺩەﭖ ﺳـــﯜﭘﻪﺗﻠﯩﮕﻪﻥ ﺑـــﯘ
ﺷﯧﺸﯩﺪەﻙ ﻧـﺎﺯﯗﻙ ﻳـﯜﺭەﻛﻠﻪﺭﻧﻰ ﺧﯩﻴـﺎﻧﻪﺕ ﭘﯩﭽﯩﻘـﻰ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺗﯩﺮﯨـﻚ ﺗﯘﺭﻏـﯘﺯﯗﭖ
ﺋﯚﻟﺘﯜﺭﯛﺷـــﺘﯩﻦ ،ﺷﯧـــﺸﯩﺪەﻙ ﻧـــﺎﺯﯗﻙ ﻛﯚﯕـــﯜﻟﻠﻪﺭﻧﻰ ﺑﯩـــﺮ ﺋﯚﻣـــﯜﺭ ﻫﻪﺳـــﺮەﺕ ­
ﻧــﺎﺩﺍﻣﻪﺗﻜﻪ ﻗﻮﻳﯘﺷــﺘﯩﻦ ﻫﻪﺯەﺭ ﻗﯩﻠــﺴﯘﻥ! ﺑــﯘ ﺧﯩﻨﺎﻳﻪﺗﻨﯩــﯔ ﺋﯚﺯﯨﻨﯩــﯔ ﺋﺎﭼــﺎ ­
ﺳـــﯩﯖﯩﻠﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﻳـــﺎﻛﻰ ﻛﯧﻴﯩـــﻨﭽﻪ ،ﺋـــﯚﺯ ﻗﯩﺰﻟﯩﺮﯨـــﺪﯨﻦ ﺑﯩﺮەﺭﺳـــﯩﮕﻪ ﻳﯧﻨﯩـــﭗ
ﻗﯧﻠﯩﺸﯩﺪﯨﻦ ﻗﻮﺭﻗﺴﯘﻥ!

256

­3ﺑﯚﻟﯜﻡ :ﮔﯜﺯەﻝ ﺋﻪﺧﻼﻗﻼﺭ

ﻛﯚﯕــﯜﻟﮕﻪ ﺗﯘﺗﺎﺷــﻘﺎﻥ ﻣــﯘﻫﻪﺑﺒﻪﺕ ﺋﻮﺗﯩﻨﯩــﯔ ﺷﯧــﺸﯩﺪەﻙ ﻧــﺎﺯﯗﻙ ﻛﯚﯕﯜﻟﻠــﯜﻙ
ﻗﯩﺰﻻﺭﻧـــﻰ ﻗﺎﻧﭽﯩﻠﯩﻐـــﺎﻥ ﺋـــﺎﺯﺍﭖ ­ ﺋﻮﻗـــﯘﺑﻪﺗﻠﻪﺭﮔﻪ ﺳـــﺎﻟﯩﺪﯨﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ﻫﻪﻣﻤﯩـــﮕﻪ
ﻣﻪﻟﯘﻡ.
ﻳﯩﮕﯩﺘﻨﯩــــﯔ ﻳﺎﻟﻐــــﺎﻥ ﯞەﺩﯨــــﺴﯩﮕﻪ ﺋﯩــــﺸﻪﻧﮕﻪﻧﻠﯩﻜﻰ ﺋﯜﭼــــﯜﻥ ﻧﻮﻣﯘﺳــــﻰ
ﺩەﭘـــﺴﻪﻧﺪە ﺑﻮﻟﻐـــﺎﻥ ﻗﯩـــﺰﻻﺭ ﺋﯜﭼـــﯜﻥ ﻳﻪﺭﻧﯩـــﯔ ﺋﯜﺳـــﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘﻧﯩـــﯔ ﺋﺎﺳـــﺘﻰ
ﻳﺎﺧـــﺸﯩﺮﺍﻕ ﺑﻮﻟـــﯘﭖ ﻗﺎﻟﯩـــﺪﯨﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ،ﺋﺎﺗـــﺎ ­ ﺋﺎﻧﯩـــﺴﯩﻨﻰ ﻧﻮﻣﯘﺳـــﺘﯩﻦ ﺯﺍﺭ ­ ﺯﺍﺭ
ﻳﯩﻐﻼﺗﻘﺎﻧﻼﺭﻧﯩــﯔ ﺟﻪﻧﻨﻪﺗــﺘﻪﻙ ﺋﺎﺋﯩﻠﯩــﺴﯩﻨﯩﯔ ﺩﻭﺯﺍﺧﻘــﺎ ﺋﺎﻳﻠﯩﻨﯩــﺸﯩﻐﺎ ﺳــﻪﯞەﺏ
ﺑﻮﻟﯩـــــﺪﯨﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ﻫﻪﻣﻤﯩـــــﮕﻪ ﻣﻪﻟـــــﯘﻡ .ﻗﯩـــــﺰﻻﺭ ﻧﻮﻣﯘﺳـــــﯩﻨﻰ ﻳﻮﻗﺎﺗﻤﯩﻐـــــﺎﻥ
ﺗﻪﻗــﺪﯨﺮﺩﯨﻤﯘ ،ﺩەﺳــﻠﻪﭖ ﻛــﯚﯕﻠﻰ ﺑﺎﻏﻼﻧﻐــﺎﻥ ﺋﺎﻟــﺪﺍﻣﭽﯩﻨﯩﯔ ﻫﻪﺳــﺮﯨﺘﯩﺪە ﺑﯩــﺮ
ﺋﯚﻣــﯜﺭ ﺋﺎﺯﺍﺑﻠﯩﻨﯩــﺪﯨﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ،ﻫﻪﺗﺘــﺎ ﺑﻪﺯﻯ ﻗﯩﺰﻻﺭﻧﯩــﯔ ﺗﯘﺭﻣﯘﺷــﻘﺎ ﭼﯩﻘﻘﺎﻧــﺪﯨﻦ
ﻛﯧﻴﯩﻨﻤــــــﯘ ﻳﻪﻧﯩــــــﻼ ﺋﺎﯞﯞﺍﻟﻘﯩــــــﺴﯩﻨﻰ ﺧﯩﻴﺎﻟﯩــــــﺪﯨﻦ ﺳــــــﺎﻗﯩﺖ ﻗﯩﻼﻟﻤــــــﺎﻱ
ﺋﺎﺯﺍﺑﻠﯩﻨﯩﺪﯨﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ﺋﯧﻨﯩﻖ.
ﻗﯩﺰﻻﺭﻏـﺎ ﺑﯘﻧﭽﯩﻠﯩــﻚ ﺗــﯜﮔﯩﻤﻪﺱ ﺋـﺎﺯﺍﺑﻨﻰ ﭼﻪﻛﺘﯜﺭﯛﺷــﻜﻪ ﻛﯩﻤﻨﯩــﯔ ﻫﻪﻗﻘــﻰ
ﺑــﺎﺭ؟ ﺑﯘﻧﯩــﯔ ﺳــﻮﺭﯨﻘﻰ ﻳﻮﻗﻤــﯘ؟ ﺋﻪﻟــﯟەﺗﺘﻪ ﺑــﺎﺭ! ﺋــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋــﺎﻻ ﺑــﯘ ﺩﯗﻧﻴــﺎﺩﯨﻼ
ﺋﯘﻧﯩﯖﻐــﺎ ﺟﺎﺯﺍﺳــﯩﻨﻰ ﻛﯚﺭﺳــﯩﺘﯩﭗ ﺋﯩﺒــﺮەﺕ ﻗﯩﻠﯩــﺪﯗ ،ﺋــﺎﺧﯩﺮەﺗﺘﻪ ﺑﻮﻟــﺴﺎ ﻧﻮﻣــﯘﺱ
ﺩﯛﺷﻤﯩﻨﻰ ﺑﻮﻟﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ﺋﯧﺘﯩﺒﺎﺭﻯ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﺎﺯﺍﺑﻨﻰ ﺋﯘﺑﺪﺍﻥ ﺗﯧﺘﯩﺘﯩﺪﯗ.
ﻣﻪﻟــﯘﻣﻜﻰ ،ﺋــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋــﺎﻻ ﺋﯚﺯﯨﻨﯩــﯔ »ﻗﯩــﻞ« ﯞە»ﻗﯩﻠﻤــﺎ« ﺩﯦــﮕﻪﻥ ﺋﻪﻣــﺮ ­
ﭘﻪﺭﻣﺎﻧﻠﯩﺮﯨﻐــــــﺎ ﺧﯩﻼﭘﻠﯩــــــﻖ ﻗﯩﻠﻐﯘﭼﯩﻼﺭﻧﯩــــــﯔ ﺟﺎﺯﺍﺳــــــﯩﻨﻰ ﺋــــــﺎﺧﯩﺮەﺗﻜﻪ
ﻛﯧﭽﯩﻜﺘﯜﺭﺳـــﯩﻤﯘ» ،ﻗـــﯘﻝ ﻫﻪﻗﻘـــﻰ«ﻧـــﻰ ﺋـــﺎﺧﯩﺮەﺗﻜﻪ ﻛﯧﭽﯩﻜﺘـــﯜﺭﮔﯩﻨﻰ ﻳـ ـﻮﻕ.
ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﻼﺭﻏﺎ ﻗﯩﻠﯩﻨﻐــﺎﻥ ﻗﺎﻧــﺪﺍﻗﻼ ﺑﯩـــﺮ ﺯﯗﻟــﯘﻡ ،ﻫﻪﻗــﺴﯩﺰﻟﯩﻖ ﯞە ﻳﺎﻣﺎﻧﻠﯩﻘﻨﯩـــﯔ
ﺟﺎﺯﺍﺳــﯩﻨﻰ ﻣﯘﺷــﯘ ﺩﯗﻧﻴــﺎﺩﯨﻼ ﻛﯚﺭﺳــﯩﺘﯩﭗ ﻛﻪﻟﻤﻪﻛــﺘﻪ .ﻫﺎﻳــﺎﺕ ﻣﯘﺳﺎﭘﯩــﺴﯩﺪﯨﻜﻰ
ﺗﻪﺟﺮﯨﺒﯩﻠﻪﺭ ﺑﯘﻧﯩﯔ ﺟﺎﻧﻠﯩﻖ ﻣﯩﺴﺎﻟﯩﺪﯗﺭ.

ﺭەﻫﯩﻢ ­ ﺷﻪﭘﻘﻪﺕ

257

.5ﺋﺎﺋﯩﻠﯩﻨﯩﯔ ﺧﯩﺰﻣﻪﺗﻜﺎﺭﻟﯩﺮﯨﻐﺎ ﺭەﻫﯩﻢ ­ ﺷﻪﭘﻘﻪﺗﻠﯩﻚ ﺑﻮﻟﯘﺵ
ﭘﻪﻳﻐﻪﻣـــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴـــﺴﺎﻻﻡ ﺑـــﯘ ﻣـــﺎﯞﺯﯗﺩﯨﻤﯘ ﻳﯧﺘﻪﺭﻟﯩـــﻚ ﺗﻪﯞﺳـــﯩﻴﯩﻠﻪﺭﻧﻰ
ﻗﯩﻠﻐـــﺎﻥ .ﺋـــﯘ ﻣﯘﻧـــﺪﺍﻕ ﺩﯦـــﮕﻪﻥ» :ﻗـــﻮﻝ ﺋﺎﺳـــﺘﯩﯖﻼﺭﺩﯨﻜﯩﻠﻪﺭ ﺳـــﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯔ
ﻗﯧﺮﯨﻨﺪﺍﺷــﻠﯩﺮﯨﯖﻼﺭﻏﺎ ﺋﻮﺧــﺸﺎﺷﺘﯘﺭ ،ﺋــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋــﺎﻻ ﺋــﯘﻻﺭﻧﻰ ﺳــﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﻗــﻮﻝ
ﺋﺎﺳــﺘﯩﯖﻼﺭﺩﺍ ﻗﯩﻠــﺪﻯ ،ﻧــﯧﻤﻪ ﻳﯧــﺴﻪﯕﻼﺭ ﺋﯘﻻﺭﻏﯩﻤــﯘ ﺷــﯘﻧﯩﯖﺪﯨﻦ ﻳﯧﮕــﯜﺯﯛﯕﻼﺭ،
ﻧــــﯧﻤﻪ ﻛﯩﻴــــﺴﻪﯕﻼﺭ ﺋﯘﻻﺭﻏﯩﻤــــﯘ ﺷــــﯘ ﻛﯩﻴﮕﻪﻧﻠﯩــــﺮﯨﯖﻼﺭﺩﯨﻦ ﻛﯩﻴﮕــــﯜﺯﯛﯕﻼﺭ،
ﺋـــﯘﻻﺭﻧﻰ ﻛـــﯜﭼﻰ ﻳﻪﺗﻤﻪﻳـــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﯩـــﺸﻼﺭﻏﺎ ﺳـــﺎﻟﻤﺎﯕﻼﺭ ،ﺋـــﯘﻻﺭﻧﻰ ﺷـــﯘﻧﺪﺍﻕ
ﺋﯩﺸﻼﺭﻏﺎ ﺑﯘﻳﺮﯨﻐﯩﻨﯩﯖﻼﺭﺩﺍ ،ﺋﯘﻻﺭﻏﺎ ﻳﺎﺭﺩەﻣﻠﯩﺸﯩﯖﻼﺭ«).(1
ﺑـ ـﯘ ﻧﯧﻤﯩـ ـﺪﯦﮕﻪﻥ ﺋﯧـــﺴﯩﻞ ﺗﻪﯞﺳـــﯩﻴﻪ! ﻗﺎﻳـــﺴﻰ ﺩﯨـــﻦ ﯞە ﻗﺎﻳـــﺴﻰ ﻗﺎﻧﯘﻧـــﺪﺍ
ﺑﯘﻧــﺪﺍﻕ ﺑــﺎﺭﺍﯞەﺭﻟﯩﻜﻨﻰ ﺗﺎﭘﺎﻻﻳــﺴﯩﺰ؟ ﻗﺎﻧــﺪﺍﻕ ﺑــﺎﻱ ﺋﯚﺯﯨﻨﯩــﯔ ﺧﯩﺰﻣﻪﺗﭽﯩــﺴﯩﮕﻪ
ﺋــﯚﺯﻯ ﻛﯩــﻴﮕﻪﻥ ﺋــﺎﻟﯩﻲ ﺗــﻮﻧﻨﻰ ﻳــﺎﻛﻰ ﻗﯩﻤﻤﻪﺗﻠﯩــﻚ ﻛﺎﺳــﺘﯘﻡ ­ ﺑــﯘﺭﯗﻟﻜﯩﻼﺭﻧﻰ
ﻛﯩﻴﮕﯜﺯﯨـــﺪﯗ؟ ﻗﺎﻳـــﺴﻰ ﺑـــﺎﻱ ﺋﯚﺯﯨﻨﯩـــﯔ ﺋـــﯚﻱ ﺧﯩﺰﻣﻪﺗﭽﯩﻠﯩـــﺮﻯ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ﺑﯩـــﺮ
ﺩﺍﺳﺘﯩﺨﺎﻧﺪﺍ ﺋﻮﻟﺘﯘﺭﯗﭖ ﺗﺎﻣﺎﻕ ﻳﻪﻳﺪﯗ؟
ﻣـــﯘﻫﻪﻣﻤﻪﺩ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴـــﺴﺎﻻﻣﻨﻰ ﺋـــﯜﻟﮕﻪ ﻗﯩﻠﻐـــﺎﻥ ﻫﻪﻗﯩﻘﯩـــﻲ ﻣﯘﺳـــﯘﻟﻤﺎﻧﻼﺭ
ﺷﯘﻧﺪﺍﻕ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ ــ ﻛﯩﻴﮕﯜﺯﯨﺪﯗ ﯞە ﻳﯧﮕﯜﺯﯨﺪﯗ!
ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﯩﺮﯨﻤﯩــــﺰ ﻣــــﯘﻫﻪﻣﻤﻪﺩ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــــﺴﺎﻻﻣﻨﯩﯔ ﺷــــﺎﻧﻠﯩﻖ ﻫﺎﻳــــﺎﺗﻰ ﯞە
ﺳﺎﻫﺎﺑﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﻛﻪﭼﯜﺭﻣﯩﺸﻠﯩﺮﻯ ﺑﯘﻧﯩﯔ ﺟﺎﻧﻠﯩﻖ ﭘﺎﻛﯩﺘﯩﺪﯗﺭ.
ﭘﻪﻳﻐﻪﻣـــــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴـــــﺴﺎﻻﻣﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷـــــﻼﭖ ﺑـــــﺎﺭﻟﯩﻖ ﺳـــــﺎﻫﺎﺑﯩﻠﻪﺭ ﯞە
ﺋﯩــﺴﻼﻣﻨﯩﯔ ﻛﯧﻴﯩﻨﻜــﻰ ﺋــﺎﻟﺘﯘﻥ ﺩەﯞﺭﻟﯩﺮﯨــﺪە ﻳﺎﺷــﯩﻐﺎﻥ ﻫﻪﻗﯩﻘﯩــﻲ ﻣﯘﺳــﯘﻟﻤﺎﻧﻼﺭ
ﺋﯚﺯﻟﯩﺮﯨﻨﯩــــﯔ ﺋــــﯚﻱ ﺧﯩﺰﻣﻪﺗﭽﯩﻠﯩﺮﯨﻨــــﻰ ﺷــــﯘ ﺋﺎﺋﯩﻠﯩﻨﯩــــﯔ ﺋﻪﺯﺍﻟﯩــــﺮﻯ ﺩەﭖ
) (1ﺋﻪﺑﯘﺩﺍﯞﯗﺩ ،ﺋﯩﺒﻨﻰ ﻣﺎﺟﻪ ،ﺋﯩﻤﺎﻡ ﺋﻪﻫﻤﻪﺩ ﺭﯨﯟﺍﻳﯩﺘﻰ.

258

­3ﺑﯚﻟﯜﻡ :ﮔﯜﺯەﻝ ﺋﻪﺧﻼﻗﻼﺭ

ﺗﻮﻧﯘﻳﺘﺘﻰ ﯞە ﺋﯘﻻﺭﻏـﺎ ﺋـﯚﺯ ﺑﺎﻟﯩﻠﯩﺮﯨﻐـﺎ ﺋﻮﺧـﺸﺎﺵ ﻣﯘﺋـﺎﻣﯩﻠﻪ ﻗﯩﻼﺗﺘـﻰ .ﭘﻪﻳﻐﻪﻣـﺒﻪﺭ
ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴـــﺴﺎﻻﻣﻨﯩﯔ ﺋﯚﺯﯨﻨﯩـــﯔ ﺧﯩﺰﻣﻪﺗﭽﯩـــﺴﻰ ﻗـــﺎﺭﺍ ﺗﻪﻧﻠﯩـــﻚ ﺯەﻳـــﺪ ﺋﯩﺒﻨـــﻰ
ﻫﺎﺭﯨﺴﻪﻧﻰ ﺋﯚﺯ ﺋﺎﺋﯩﻠﯩﺴﯩﻨﯩﯔ ﺑﯩـﺮ ﺋﻪﺯﺍﺳـﻰ ﺳـﺎﻧﯩﻐﺎﻧﻠﯩﻘﺘﯩﻦ ،ﺋﯘﻧﯩـﯔ ﺋﯩـﺴﻤﯩﻨﻰ
»ﺯەﻳـــﺪ ﺋﯩﺒﻨـــﻰ ﻣـــﯘﻫﻪﻣﻤﻪﺩ«ﺩەﭖ ﺋﺎﺗﯩﻐـــﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ﯞە ﺯەﻳـــﺪﻧﯩﯔ ﻣﯘﺷـــﯘ ﺋﯩـــﺴﯩﻢ
ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﻪﺭەﺑﻠﻪﺭ ﺋﺎﺭﯨﺴﯩﺪﺍ ﺗﻮﻧﯘﻟﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ﺑﯘﻧﯩﯔ ﺗﯩﭙﯩﻚ ﻣﯩﺴﺎﻟﯩﺪﯗﺭ.
ﺋــــﺎﯞﯞﺍﻟﻘﻰ ﻣﯘﺳــــﯘﻟﻤﺎﻧﻼﺭﺩﺍ ﻛﯩــــﻴﯩﻢ ­ ﻛﯧﭽﻪﻛــــﺘﻪ ،ﻳــــﯧﻤﻪﻙ ­ ﺋﯩﭽﻤﻪﻛــــﺘﻪ
ﺧﻮﺟــﺎﻳﯩﻦ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺧﯩﺰﻣﻪﺗﭽﯩﻨﯩــﯔ ﻗﯩﻠــﭽﻪ ﭘﻪﺭﻗــﻰ ﻳــﻮﻕ ﺋﯩــﺪﻯ .ﻫﻪﺗﺘــﺎ ﺋﻪﻳﻨــﻰ
ﯞﺍﻗﯩﺘﺘﯩﻜــــﻰ ﻣﯘﺳــــﯘﻟﻤﺎﻥ ﺋﻪﻣﻪﺱ ﺧﻪﻟﻘــــﻠﻪﺭ ﻣﯘﺳــــﯘﻟﻤﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﻗﺎﻳﺴﯩــــﺴﻰ
ﺧﻮﺟــــﺎﻳﯩﻦ ﯞە ﻗﺎﻳﺴﯩــــﺴﻰ ﺧﯩﺰﻣﻪﺗﻜــــﺎﺭ ﺋﯩﻜﻪﻧﻠﯩﻜﯩﻨــــﻰ ﭘﻪﺭﻕ ﺋﯧﺘﻪﻟﻤﻪﻳﺘﺘــــﻰ.
ﻗﻮﺷـــﻨﺎ ﺩﯙﻟﻪﺗﻠﻪﺭﺩﯨـــﻦ ﻣﻪﺩﯨـــﻨﯩﮕﻪ ﻛﻪﻟـــﮕﻪﻥ ﺋﻪﻟﭽﯩـــﻠﻪﺭ ﻛﯩﻤﻨﯩـــﯔ ﺧﻪﻟﯩـــﭙﻪ
ﺋﯩﻜﻪﻧﻠﯩﻜﯩﻨـــﻰ ﻗـــﺎﺭﺍﺵ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ﭘﻪﺭﻕ ﺋﯧﺘﻪﻟﻤﻪﻳﺘﺘـــﻰ .ﭼـــﯜﻧﻜﻰ ﻣﯘﺳـــﯘﻟﻤﺎﻧﻼﺭ
ﺑﺎﺷﻠﯩﻖ ­ ﭘـﯘﻗﺮﺍ ،ﺋﯚﻟﯩﻤـﺎ ­ ﺋـﺎﯞﺍﻡ ،ﺑـﺎﻱ ­ ﻛﻪﻣـﺒﻪﻏﻪﻝ ،ﺧﻮﺟـﺎﻳﯩﻦ ­ ﺧﯩﺰﻣﻪﺗﭽـﻰ
ﻫﻪﻣﻤﯩﺴﻰ ﺋﻮﺧﺸﺎﺵ ﻫﯚﺭﻣﻪﺕ ﯞە ﺑﯩﺮﺧﯩﻞ ﻗﯩﻴﺎﭘﻪﺗﺘﻪ ﺋﯩﺪﻯ.
ﺷــــﻮﭘﯘﺭﻟﯩﺮﯨﻨﻰ ﺋﯩــــﺸﯩﻚ ﺋﺎﻟﺪﯨــــﺪﺍ ﻛﯜﺗﻜــــﯜﺯﯛﭖ ﺋــــﺎﭺ ﻗﻮﻳــــﯘﭖ ،ﺋــــﯚﺯﻯ
ﺯﯨﻴــــﺎﭘﻪﺗﻠﻪﺭﺩﯨﻦ ﻗــــﺎﻧﻐﯩﭽﻪ ﻫــــﯘﺯﯗﺭ ﺋﺎﻟﯩــــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑــــﺎﻳﻼﺭ ﺑﯩــــﻠﻪﻥ ﺋــــﯚﻱ
ﺧﯩﺰﻣﻪﺗﭽﯩﻠﯩﺮﯨﻨـــﻰ ﺋﯩـــﺖ ­ ﻣﯜﺷـــﯘﻛﻨﯩﯔ ﺋﻮﺭﻧﯩـــﺪﺍ ﻛﯚﺭﯨـــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﺎﻳـــﺎﻟﻼﺭﻧﻰ
ﻫﻪﻗﯩﻘﯩـــﻲ ﻣﻪﻧﯩـــﺪە ﻣﯘﺳـــﯘﻟﻤﺎﻥ ﺩﯦﻴﯩـــﺸﻜﻪ ﺑﻮﻻﻣـــﺪﯗ؟ ﺋـــﯘﻻﺭﻧﻰ ﻣـــﯘﻫﻪﻣﻤﻪﺩ
ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴﺴﺎﻻﻣﻨﯩﯔ ﺋﯘﻣﻤﯩﺘﻰ ﺩﯦﮕﯩﻠﻰ ﺑﻮﻻﻣﺪﯗ؟!

.6ﻫﺎﻳﯟﺍﻧﻼﺭﻏﺎ ﺭەﻫﯩﻢ ­ ﺷﻪﭘﻘﻪﺗﻠﯩﻚ ﺑﻮﻟﯘﺵ
ﭘﻪﻳﻐﻪﻣــــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــــﺴﺎﻻﻡ ﻣﯘﻧــــﺪﺍﻕ ﺩﯦــــﮕﻪﻥ» :ﺑﯩــــﺮ ﺋــــﺎﺩەﻡ ﻳﻮﻟــــﺪﺍ
ﻛﯧﺘﯩﯟﯦﺘﯩﭗ ﻗﺎﺗﺘﯩﻖ ﺋﯘﺳـﺴﺎﭖ ﻛﻪﺗﺘـﻰ ،ﻳﻮﻟـﺪﺍ ﺑﯩـﺮ ﻗـﯘﺩﯗﻕ ﺋﯘﭼﺮﯨﺘﯩـﭗ ﻗﯧﻠﯩـﭗ،
ﺋﯘﻧﯩﯖﻐــﺎ ﭼﯜﺷــﯜﭖ ﺳــﯘ ﺋﯩﭽﺘــﻰ .ﺳــﯩﺮﺗﻘﺎ ﭼﯩﻘﻘﯩﻨﯩــﺪﺍ ،ﺋﯘﺳــﺴﯘﺯﻟﯩﻘﺘﯩﻦ ﺗﯩﻠــﻰ
ﺳـﺎﯕﮕﯩﻼﭖ ،ﺗـﯘﭘﺮﺍﻗﻨﻰ ﻳﻪﯞﺍﺗﻘـﺎﻥ ﺑﯩـﺮ ﺋﯩﺘﻨــﻰ ﻛـﯚﺭﯛﭖ ﻗﺎﻟـﺪﻯ .ﺋـﯘ ﺋـﺎﺩەﻡ ﺋــﯚﺯ ­

ﺭەﻫﯩﻢ ­ ﺷﻪﭘﻘﻪﺕ

259

ﺋــﯚﺯﯨﮕﻪ ›ﺑــﯘ ﺋﯩــﺖ ﻣﺎﯕــﺎ ﺋﻮﺧــﺸﺎﺵ ﻗــﺎﺗﺘﯩﻖ ﺋﯘﺳــﺴﺎﭖ ﻛﯧﺘﯩﭙﺘــﯘ‹ ﺩﯦــﺪﻯ ­ ﺩە،
ﻗﯘﺩﯗﻗﻘــﺎ ﭼﯜﺷــﯜﭖ ﺋــﯚﺗﯩﻜﯩﮕﻪ ﺳــﯘ ﺗﻮﻟــﺪﯗﺭﯗﭖ ،ﭼﯩــﺸﻰ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﻗﯘﺩﯗﻗﻨﯩــﯔ
ﮔﯩﺮﯞﯨﯖﯩﻨﻰ ﭼﯩﺸﻠﻪﭖ ﻗـﯘﺩﯗﻗﺘﯩﻦ ﭼﯩﻘﯩـﭗ ،ﻫﯧﻠﯩﻘـﻰ ﺋﯩﺘﻨـﻰ ﺳـﯘﻏﺎﺭﺩﻯ .ﺋـﺎﻟﻼﻫ
ﺗﺎﺋــﺎﻻ ﺋﯘﻧﯩــﯔ ﺑــﯘ ﺋﯩــﺸﯩﻐﺎ ﺧﯘﺭﺳــﻪﻥ ﺑﻮﻟــﯘﭖ ،ﺋﯘﻧﯩــﯔ ﺑــﺎﺭﭼﻪ ﮔﯘﻧــﺎﻫﻠﯩﺮﯨﻨﻰ
ﻣﻪﻏﭙﯩﺮەﺕ ﻗﯩﻠﯩﯟەﺗﺘﻰ«).(1
ﺳـــﯩﺰ ﻫﺎﻳـــﺎﺗﯩﯖﯩﺰﺩﺍ ﺑﯩـــﺮەﺭ ﻗﯧـــﺘﯩﻢ ﺑﻮﻟـــﺴﯩﻤﯘ ﻛﻮﭼﯩـــﺪﺍ ﻳﻪﻳـــﺪﯨﻐﺎﻥ ﻧﻪﺭﺳـــﻪ
ﺋﯩـﺰﺩەﭖ ﻳــﯜﺭﮔﻪﻥ ﺑﯩـﺮەﺭ ﺋﯩﺘﻨﯩــﯔ ﻗﻮﺭﺳــﯩﻘﯩﻨﻰ ﺗﻮﻳﻐﯘﺯﺩﯨﯖﯩﺰﻣـﯘ؟ ﻳــﺎﻛﻰ ﺳــﯩﺰﮔﻪ
ﺗﻪﻟﻤــﯜﺭﯛﭖ ﻛﻪﻟــﮕﻪﻥ ﺑﯩﭽــﺎﺭە ﺋﯩﺘﻨــﻰ ›ﭘﺎﺳــﻜﯩﻨﺎ ﻫــﺎﻳﯟﺍﻥ‹ ﺩەﭖ ﭘــﯘﺗﯩﯖﯩﺰ ﺑﯩــﻠﻪﻥ
ﺗﯧﭙﯩﯟﯦﺘﯩﭗ ﻛﯧﺘﯩﭗ ﻗﺎﻟﺪﯨﯖﯩﺰﻣﯘ؟
ﺋــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋــﺎﻻ ﺋﯚﺯﻟﯩﺮﯨﻨﯩــﯔ ﺧﯩﺰﻣﻪﺗﭽﯩــﺴﻰ ﻗﯩﻠﯩــﭗ ﻳﺎﺭﯨﺘﯩــﭗ ﺑﻪﺭﮔﻪﻥ ﯞە
ﺋﯘﻻﺭﻏـــــﺎ ﺑﻮﻳـــــﺴﯘﻧﺪﯗﺭﯗﭖ ﺑﻪﺭﮔﻪﻥ ﺑﯩﭽـــــﺎﺭە ﻫـــــﺎﻳﯟﺍﻧﻼﺭﻧﻰ ﺋﯚﺯﻟﯩﺮﯨﻨﯩـــــﯔ
ﺗﺎﻣﺎﺷﺎﺳــﯩﻨﻰ ﻗﯩــﺰﯨﺘﯩﺶ ﺋﯜﭼــﯜﻥ ﻗﯘﺭﺑــﺎﻥ ﻗﯩﻠﯩــﭗ ،ﺋﯩﺘﻼﺭﻧــﻰ ﺗﺎﻻﺷــﺘﯘﺭﯗﺵ،
ﻗﻮﭼﻘــﺎﺭﻻﺭﻧﻰ ﺋﯜﺳﯜﺷــﺘﯜﺭﯛﺵ ،ﺧــﻮﺭﺍﺯﻻﺭﻧﻰ ﭼﻮﻗﯘﺷــﺘﯘﺭﯗﺵ ،ﻗﯘﺷــﻼﺭﻧﻰ ﺋــﻮﻕ
ﺋﯧـــﺘﯩﺶ ﻣﻪﺷـــﻘﻠﯩﺮﯨﺪە ﻧﯩـــﺸﺎﻧﻐﺎ ﺋـــﯧﻠﯩﺶ ﻗﺎﺗـــﺎﺭﻟﯩﻖ ﺷﻪﭘﻘﻪﺗــــﺴﯩﺰﻟﯩﻜﻠﻪﺭﻧﻰ
ﻗﯩﻠﻐــــﯘﭼﯩﻼﺭ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣــــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــــﺴﺎﻻﻣﻨﯩﯔ »ﻛﯩﻤﻜــــﻰ ﺑﯩــــﺮەﺭ ﻗﯘﺷــــﻘﺎﭺ
ﭼـــﺎﻏﻠﯩﻖ ﺑﯩـــﺮ ﺟـــﺎﻧﻠﯩﻘﻨﻰ ﺑﯩﻬـــﯘﺩە ﺋﯚﻟﺘﯜﺭﯨـــﺪﯨﻜﻪﻥ ،ﺋـــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋـــﺎﻻ ﻗﯩﻴـــﺎﻣﻪﺕ
ﻛﯜﻧﯩــــﺪە ﺋﻪﻟــــﯟەﺗﺘﻪ ﺋﯘﻧﯩــــﯔ ﺳــــﻮﺭﯨﻘﯩﻨﻰ ﻗﯩﻠﯩــــﺪﯗ«) (2ﺩﯦــــﮕﻪﻥ ﺳــــﯚﺯﯨﻨﻰ
ﺑﯩﻠﻤﻪﻣﺪﯗ؟!
ﭘﻪﻳﻐﻪﻣــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــﺴﺎﻻﻡ ﺳــﺎﻫﺎﺑﯩﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﻫﺎﻳﯟﺍﻧﻼﺭﻏــﺎ ﺭەﻫﯩــﻢ ­ ﺷــﻪﭘﻘﻪﺕ
ﻗﯩﻠﯩــﺸﻘﺎ ﺗﻪﺷــﻪﺑﺒﯘﺱ ﻗﯩﻼﺗﺘــﻰ .ﺑﯩــﺮ ﻛــﯜﻧﻰ ﺋﯘﻻﺭﻏــﺎ ﺑﯩــﺮ ﻣﯜﺷــﯜﻙ ﺳــﻪﯞەﺑﻠﯩﻚ
) (1ﺑﯘﺧﺎﺭﻯ ﯞە ﻣﯘﺳﻠﯩﻢ ﺭﯨﯟﺍﻳﯩﺘﻰ.
) (2ﺋﯩﻤﺎﻡ ﺋﻪﻫﻤﻪﺩ ،ﺋﻪﺑﯘﺩﺍﯞﯗﺩ ،ﺋﯩﺒﻨﻰ ﻣﺎﺟﻪ ﺭﯨﯟﺍﻳﯩﺘﻰ.

260

­3ﺑﯚﻟﯜﻡ :ﮔﯜﺯەﻝ ﺋﻪﺧﻼﻗﻼﺭ

ﺩﻭﺯﯨﺨـــﻰ ﺑﻮﻟـــﯘﭖ ﻛﻪﺗـــﻜﻪﻥ ﺑﯩـــﺮ ﺋﺎﻳﺎﻟﻨﯩـــﯔ ﻗﯩﺴﺴﯩـــﺴﯩﻨﻰ ﺳـــﯚﺯﻟﻪﭖ ﺑﯧﺮﯨـــﭗ
ﻣﯘﻧــﺪﺍﻕ ﺩﯦــﮕﻪﻥ» :ﺑﯩــﺮ ﺋﺎﻳــﺎﻝ ﺑﯩــﺮ ﻣﯜﺷــﯜﻛﻨﻰ ﻧــﺎﻥ ﻳــﺎﻛﻰ ﺳــﯘ ﺑﻪﺭﻣﻪﺳــﺘﯩﻦ
ﺋــﯚﻳﯩﮕﻪ ﺳــﻮﻻﭖ ﻗﻮﻳــﯘﭖ ،ﺋﯘﻧﯩــﯔ ﺋﯚﻟــﯜﻣﯩﮕﻪ ﺳــﻪﯞەﺏ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ﺋﯜﭼـــﯜﻥ
ﺩﻭﺯﯨﺨﻰ ﺑﻮﻟﯘﭖ ﻛﻪﺗﻜﻪﻥ«).(1
ﻗﻪﺳــــﺘﻪﻧﻠﯩﻜﺘﯩﻦ ﺋﻪﻣﻪﺱ ،ﺑﻪﻟﻜــــﻰ ﻧــــﺎﻥ ﯞە ﺳــــﯘ ﺑﯧﺮﯨــــﺸﻨﻰ ﺋﯘﻧﺘــــﯘﭖ
ﻗﺎﻟﻐــﺎﻧﻠﯩﻘﺘﯩﻦ ﺑﯩــﺮ ﻣﯜﺷــﯜﻛﻨﯩﯔ ﺋﯚﻟــﯜﻣﯩﮕﻪ ﺳــﻪﯞەﺏ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ ﺑﯩــﺮ ﻣﯘﺳــﯘﻟﻤﺎﻥ
ﺋﺎﻳـــﺎﻝ ﺩﻭﺯﺍﺧﻘـــﺎ ﻛﯩـــﺮﮔﻪﻥ ﻳﻪﺭﺩە ،ﻫﺎﻳﯟﺍﻧﻼﺭﻧﯩـــﯔ ﻗﯩﻴﻨﯩﻠﯩـــﺸﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﻫـــﯘﺯﯗﺭ
ﺋـــﯧﻠﯩﺶ ﯞە ﺗﺎﻣﺎﺷــــﺎﻧﻰ ﻗﯩـــﺰﯨﺘﯩﺶ ﺋﯜﭼــــﯜﻥ ﻗـــﺎﺭﺍﭖ ﺗــــﯘﺭﯗﭖ ﻫــــﺎﻳﯟﺍﻧﻼﺭﻧﻰ
ﻗﯩﻴﻨﺎﻳــﺪﯨﻐﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ،ﻫﻪﺗﺘــﺎ ﺑﯩﻠﯩــﭗ ﺗـــﯘﺭﯗﭖ ﺋﯘﻻﺭﻧﯩــﯔ ﺋﯚﻟــﯜﻣﯩﮕﻪ ﺳـــﻪﯞەﺏ
ﺑﻮﻟﯩﺪﯨﻐﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﺋﺎﺧﯩﺮەﺗﺘﯩﻜﻰ ﺋﻪﻫﯟﺍﻟﻰ ﻗﺎﻧﺪﺍﻕ ﺑﻮﻻﺭ؟!
ﭘﻪﻳﻐﻪﻣـــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴـــﺴﺎﻻﻡ » :ﻛﯩﻤﻜـــﻰ ﺑﯩـــﺮ ﻗﯘﺷـــﻘﺎﭺ ﭼـــﺎﻏﻠﯩﻖ ﺑﯩـــﺮ
ﺟـــﺎﻧﻠﯩﻘﻨﻰ ﺑﯘﻏﯘﺯﻟﯩﻐﺎﻧـــﺪﯨﻤﯘ ،ﺋﯘﻧﯩﯖﻐـــﺎ ﺭەﻫﯩـــﻢ ­ ﺷـــﻪﭘﻘﻪﺗﻠﯩﻚ ﺑﻮﻟﯩـــﺪﯨﻜﻪﻥ،
ﺋـــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋـــﺎﻻ ﺋﯘﻧﯩﯖﻐـــﺎ ﻗﯩﻴـــﺎﻣﻪﺕ ﻛﯜﻧﯩـــﺪە ﺭەﻫﯩـــﻢ ­ ﺷـــﻪﭘﻘﯩﺘﯩﻨﻰ ﭼﻮﻗـــﯘﻡ
ﻛﯚﺭﺳــﯩﺘﯩﺪﯗ«) (2ﺩﯦــﻴﯩﺶ ﺋــﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ﺋــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋــﺎﻻ ﺑﯩــﺰﮔﻪ ﺋﯚﻟﺘــﯜﺭﯛﭖ ﻳﯧﻴﯩ ـﺸﻨﻰ
ﻫــــﺎﻻﻝ ﻗﯩﻠﯩــــﭗ ﺑﻪﺭﮔﻪﻥ ﻫــــﺎﻳﯟﺍﻧﻨﻰ ﺑﯘﻏﯘﺯﻻﺷــــﺘﯩﻤﯘ ،ﺋﯘﻧﯩﯖﻐــــﺎ ﺭەﻫﯩــــﻢ ­
ﺷﻪﭘﻘﻪﺗﻠﯩﻚ ﺑﻮﻟﯘﺷﻨﯩﯔ ﺯﯙﺭﯛﺭﻟﯩﻜﯩﻨﻰ ﺋﯚﮔﻪﺗﻜﻪﻥ.
ﭘﻪﻳﻐﻪﻣــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــﺴﺎﻻﻡ ﺑﯩ ـﺮ ﻛــﯜﻧﻰ ﺑﯩــﺮ ﺋﺎﺩەﻣﻨﯩــﯔ ﺑﯩــﺮ ﻗﻮﻟﯩــﺪﺍ ﭘﯩﭽــﺎﻕ
ﺗﯘﺗﻘــﺎﻥ ﻫﺎﻟــﺪﺍ ،ﺑﯩــﺮ ﻗــﻮﻳﻨﻰ ﺋﯚﻟﺘــﯜﺭﮔﯩﻠﻰ ﺳــﯚﺭەﭖ ﻛﯧﺘﯩﯟﺍﺗﻘــﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﻛــﯚﺭﯛﭖ
ﻗﯧﻠﯩـــــﭗ ،ﺋــــــﯘ ﺋـــــﺎﺩەﻣﮕﻪ» :ﻫﻪﻱ ﺳــــــﯧﻨﻰ! ﻣـــــﺎﻟﻨﻰ ﺋﯩﻜﻜــــــﻰ ﻗﯧــــــﺘﯩﻢ

) (1ﺑﯘﺧﺎﺭﻯ ﯞە ﻣﯘﺳﻠﯩﻢ ﺭﯨﯟﺍﻳﯩﺘﻰ.
) (2ﺋﯩﻤﺎﻡ ﺑﯘﺧﺎﺭﻯ ﯞە ﺗﺎﺑﻪﺭﺍﻧﻰ ﺭﯨﯟﺍﻳﯩﺘﻰ.

ﺭەﻫﯩﻢ ­ ﺷﻪﭘﻘﻪﺕ

261

ﺋﯚﻟﺘﯜﺭﻣﻪﻛﭽﯩﻤﯘﺳـﻪﻥ؟ ﺋــﯘﻧﻰ ﺋﯚﻟــﯜﻣﮕﻪ ﺳــﯩﻠﯩﻖ ﺋﯧﻠﯩـﭗ ﺑــﺎﺭ ،ﭘﯩﭽــﺎﻗﻨﻰ ﻣﺎﻟﻨﯩــﯔ
ﻛﯚﺯﯨﮕﻪ ﻛﯚﺭﺳﻪﺗﻤﻪ ،ﺋﯘﻧﻰ ﺋﯩﺘﺘﯩﻜﻠﯩﺘﯩﭗ ﺋﺎﻧﺪﯨﻦ ﺑﯘﻏﯘﺯﻻ«ﺩەﭖ ﻛﺎﻳﯩﻐﺎﻥ.
ﺋــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋــﺎﻻ ﺧﯩﺰﻣﯩﺘﯩﻤﯩــﺰﮔﻪ ﺳــﯧﻠﯩﭗ ﻳﻮﻟﻠــﯘﻕ ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﯩﻨﯩــﺸﯩﻤﯩﺰ ﺋﯜﭼــﯜﻥ
ﺑﯩـــﺰﮔﻪ ﺑﻮﻳـــﺴﯘﻧﺪﯗﺭﯗﭖ ﺑﻪﺭﮔﻪﻥ ﺷـــﯘ ﻫﺎﻳﯟﺍﻧﻼﺭﻧﯩـــﯔ ﺟﯧﻨـــﻰ ﺑﯩـــﺰﻧﯩﯖﻜﯩﮕﻪ
ﺋﻮﺧــﺸﺎﺷﻼ ﺟـــﺎﻥ ﺋﻪﻣﻪﺳــﻤﯘ؟ ﺋﯘﻻﺭﻧﯩﯖﻤـــﯘ ﺟﯧﻨــﻰ ﺋﺎﻏﺮﯨﻴـــﺪﯗ ﺋﻪﻣﻪﺳــﻤﯘ؟ ﺑـــﯘ
ﺩەﺭﯨﺠﯩــــﺪﯨﻜﻰ ﺗــــﺎﺵ ﻳــــﯜﺭەﻙ ﺋﯩﻨــــﺴﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﺟﻪﻧﻨﻪﺗﻨﯩــــﯔ ﭘــــﯘﺭﯨﻘﯩﻨﻰ
ﭘﯘﺭﯨﻴﺎﻟﯩــﺸﻰ ﻧﺎﺗــﺎﻳﯩﻦ! ﭼــﯜﻧﻜﻰ ﺟﻪﻧــﻨﻪﺕ ﺭەﻫﻤﻪﺗﺘــﯘﺭ .ﺋــﯘ ﭘﻪﻗﻪﺕ ﺭەﻫﯩــﻢ ­
ﺷﻪﭘﻘﻪﺗﻠﯩﻚ ﺑﻮﻟﻐﺎﻧﻼﺭﻧﯩﻼ ﻗﻮﺑﯘﻝ ﻗﯩﻼﻻﻳﺪﯗ!
ﺟﻪﻧـــﻨﻪﺗﻜﻪ ﺋﯩﺒﺎﺩەﺗﻨﯩـــﯔ ﻛـــﻮﭘﻠﯩﻜﻰ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ﺋﻪﻣﻪﺱ ،ﺑﻪﻟﻜـــﻰ ﻗﻪﻟﺒﻨﯩـــﯔ
ﺷﻪﭘﻘﯩﺘﻰ ﯞە ﺋﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋﺎﻻﻧﯩﯔ ﺭەﻫﻤﯩﺘﻰ ﺑﯩﻠﻪﻧﻼ ﻛﯩﺮﮔﯩﻠﻰ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ!

ﺭەﻫﯩﻢ ­ ﺷﻪﭘﻘﻪﺕ ﭘﯜﺗﯜﻥ ﺋﯩﺸﻼﺭﺩﺍ ﺗﻪﻟﻪﺏ ﻗﯩﻠﯩﻨﯩﺪﯗ
ﺭەﻫﯩــﻢ ­ ﺷــﻪﭘﻘﻪﺕ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺳــﯩﻠﯩﻘﻠﯩﻖ ﻣﯘﺳــﯘﻟﻤﺎﻥ ﺋﺎﺩەﻣﻨﯩــﯔ ﻫﺎﻳﺎﺗﯩــﺪﯨﻜﻰ
ﺟﻤﻰ ﻫﻪﺭﯨﻜﻪﺗﻠﯩﺮﯨـﺪە ـــ ﺋﯩﺒـﺎﺩەﺗﻠﯩﺮﻯ ،ﺩەﻡ ﺋﯧﻠﯩـﺸﻰ ،ﻣﯘﺋﺎﻣﯩﻠﯩـﺴﻰ ،ﺋﻮﻟﺘـﯘﺭﯗﭖ
­ ﻗﻮﭘﯘﺷــــﻰ ،ﺷــــﯘﻧﺪﺍﻗﻼ ﺑــــﺎﺭﻟﯩﻖ ﺋﯩــــﺸﻠﯩﺮﯨﺪﺍ ــــــ ﺑﻮﻟﻤﯩــــﺴﺎ ﺑﻮﻟﻤﺎﻳــــﺪﯨﻐﺎﻥ
ﻧﻪﺭﺳـــﯩﺪﯗﺭ .ﭘﻪﻳﻐﻪﻣـــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴـــﺴﺎﻻﻡ » :ﺳـــﯩﻠﯩﻘﻠﯩﻖ ﻗﺎﻳـــﺴﻰ ﻧﻪﺭﺳـــﯩﮕﻪ
ﻛﯩﺮﺳــﻪ ،ﺋــﯘﻧﻰ ﭼﯩﺮﺍﻳﻠﯩﻘﻼﺷــﺘﯘﺭﯨﺪﯗ ،ﺋــﯘ ﻗﺎﻳــﺴﻰ ﻧﻪﺭﺳــﯩﺪﯨﻦ ﻳﯘﻟــﯘﭖ ﺋﯧﻠﯩﻨــﺴﺎ،
ﺷﯘ ﻧﻪﺭﺳﯩﻨﻰ ﺳﻪﺗﻠﻪﺷﺘﯜﺭﯨﯟﯦﺘﯩﺪﯗ«) (1ﺩەﭖ ﻛﯚﺭﺳﻪﺗﻜﻪﻥ.

) (1ﺋﯩﻤﺎﻡ ﻣﯘﺳﻠﯩﻢ ﺭﯨﯟﺍﻳﯩﺘﻰ.

262

­3ﺑﯚﻟﯜﻡ :ﮔﯜﺯەﻝ ﺋﻪﺧﻼﻗﻼﺭ

.7ﺋﺎﺳﯩﻲ ­ ﮔﯘﻧﺎﻫﻜﺎﺭ ﻛﯩﺸﯩﻠﻪﺭﮔﻪ ﺭەﻫﯩﻢ ­ ﺷﻪﭘﻘﻪﺗﻠﯩﻚ ﺑﻮﻟﯘﺵ
ﺋـــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋـــﺎﻻ ﻗﯘﺭﺋـــﺎﻥ ﻛﻪﺭﯨﻤـــﺪە» :ﺋﯩﻠﮕﯩـــﺮﻯ ﺳـــﯩﻠﻪﺭﻣﯘ ﺋﻪﻧﻪ ﺷـــﯘﻧﺪﺍﻕ
ﺋﯩـﺪﯨﯖﻼﺭ ،ﻛﯧـﻴﯩﻦ ﺋـﺎﻟﻼﻫ ﺳـﯩﻠﻪﺭﮔﻪ ﺋﯩﻠﺘﯩﭙـﺎﺕ ﻗﯩﻠـﺪﻯ«) (1ﺩﯦـﻴﯩﺶ ﺋـﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ
ﺑﯩﺰﻧـــﻰ ﺋـــﯚﺗﻜﻪﻥ ﻛـــﯜﻧﻠﯩﺮﯨﻤﯩﺰﻧﻰ ﺋﯘﻧﺘـــﯘﭖ ﻗﺎﻟﻤﺎﺳـــﻠﯩﻘﯩﻤﯩﺰﻏﺎ ،ﻛﯩـــﺸﯩﻠﻪﺭﻧﻰ
ﮔﯘﻧـــﺎﻫ ­ ﻣﻪﺳـــﯩﻴﻪﺗﻠﯩﺮﻯ ﺳـــﻪﯞەﺑﻠﯩﻚ ﻣﻪﺳـــﺨﯩﺮە ﻗﯩﻠﻤﺎﺳـــﻠﯩﻘﯩﻤﯩﺰﻏﺎ ،ﺋﯘﻻﺭﻏـــﺎ
ﻧﻪﭘﺮەﺕ ﻗﯩﻠﻐـﺎﻧﻠﯩﻘﺘﯩﻦ ،ﺋـﯘﻻﺭﻧﻰ ﭼﻪﺗـﻜﻪ ﻗﺎﻗﻤﺎﺳـﻠﯩﻘﯩﻤﯩﺰﻏﺎ ﯞە ﺋﯘﻻﺭﻏـﺎ ﻛﺎﻣـﺎﻟﯩﻲ
ﻣﯧﻬﺮﯨﺒﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻤﯩﺰﻧﻰ ﻛﯚﺭﺳﯩﺘﯩﭗ ،ﻳﺎﻣﺎﻥ ﻳﻮﻟﺪﯨﻦ ﻗﺎﻳﺘﯘﺭﯨﺸﯩﻤﯩﺰﻏﺎ ﭼﺎﻗﯩﺮﯨﺪﯗ.
ﮔﯘﻧـــﺎﻫ ﻗﯩﻠﻤﺎﻳـــﺪﯨﻐﺎﻥ ،ﺧﺎﺗﺎﻻﺷـــﻤﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋـــﺎﺩەﻡ ﻳـــﻮﻕ ﺩﯗﻧﻴـــﺎﺩﺍ .ﻫﻪﺭ
ﻗﺎﻧــﺪﺍﻕ ﺋــﺎﺩەﻡ ﮔﯘﻧــﺎﻫ ﻗﯩﻠﯩــﺪﯗ ﯞە ﺧﺎﺗﺎﻟﯩــﺸﯩﺪﯗ .ﺋﻪﻣﻤــﺎ ﻣــﯘﻫﯩﻢ ﺑــﻮﻟﻐﯩﻨﻰ ﺋــﯚﺯ
ﮔﯘﻧــﺎﻫﯩﻨﻰ ﺗﻮﻧــﯘﭖ ،ﺗــﻮﻏﺮﺍ ﻳﻮﻟﻐــﺎ ﻗﺎﻳﺘﯩــﺸﺘﯘﺭ .ﭘﻪﻳﻐﻪﻣــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــﺴﺎﻻﻡ ﺑــﯘ
ﻫﻪﻗــﺘﻪ» :ﻫﻪﺭ ﻗﺎﻧــﺪﺍﻕ ﺋــﺎﺩەﻡ ﺑﺎﻟﯩــﺴﻰ ﺧﺎﺗﺎﻟﯩــﺸﯩﺪﯗ ،ﺧﺎﺗﺎﻻﺷــﻘﯘﭼﯩﻼﺭﻧﯩﯔ ﺋﻪﯓ
ﻳﺎﺧﺸﯩﺴﻰ ﺗﻪﯞﺑﻪ ﻗﯩﻠﻐﯘﭼﯩﻼﺭﺩﯗﺭ«) (2ﺩەﭖ ﻛﯚﺭﺳﻪﺗﻜﻪﻥ.
ﺑﯩﺰ ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎﻧﻼﺭﺩﺍ ﻫـﺎﺯﯨﺮﻻ ﻣﻪﺳـﺠﯩﺪﺗﯩﻦ ﭼﯩﻘﯩـﭗ ،ﻫﻪﺗﺘـﺎ ﺗﺎﻫـﺎﺭەﺕ ﺑﯩـﻠﻪﻥ
ﺗــﯘﺭﯗﭖ ﻳﺎﻟﻐــﺎﻥ ﺳــﯚﺯﻟﻪﻳﺪﯨﻐﺎﻧﻼﺭﻧﻰ ،ﺋــﺎﺩەﻡ ﺋﺎﻟﺪﺍﻳــﺪﯨﻐﺎﻧﻼﺭﻧﻰ ﯞە ﻛﯩــﺸﯩﻠﻪﺭﮔﻪ
ﻗﻮﭘـــﺎﻝ ﺳـــﯚﺯ ﯞە ﻗﻮﭘـــﺎﻝ ﻣﯘﺋـــﺎﻣﯩﻠﻪ ﻗﯩﻠﯩـــﺪﯨﻐﺎﻧﻼﺭﻧﻰ ﺋﯘﻧﭽﯩـــﯟﺍﻻ ﺋﻪﻳﯩـــﺒﻠﻪﭖ
ﻛﻪﺗﻤﻪﻳــﺪﯨﻐﺎﻥ ،ﺋﻪﻣﻤــﺎ ﺑﯩﺮﺍﯞﻧــﻰ ﻗﯩــﺴﻤﻪﻥ ﺷﻪﺧــﺴﯩﻲ ﮔﯘﻧــﺎﻫ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﻳــﺎﻛﻰ
ﺋـــﺎﺯﺭﺍﻕ ﺋﻪﻳﯩـــﺐ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ﺋﯘﭼﺮﯨﺘﯩـــﭗ ﻗﺎﻟﻐﯩﻨﯩـــﺪﺍ ،ﺋﯘﻧﯩﯖـــﺪﯨﻦ ﻧﻪﭘﺮەﺗﻠﯩﻨﯩـــﭗ
ﻛﯧﺘﯩــﺪﯨﻐﺎﻥ ﻛﻪﻳﭙﯩﻴــﺎﺕ ﺑــﺎﺭ .ﺋــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋــﺎﻻ ﮔﯘﻧﺎﻫﻼﺭﻧﯩــﯔ ﻫﻪﻣﻤﯩــﺴﯩﻨﻰ ﻳﺎﻣــﺎﻥ
ﻛﻮﺭﯨــﺪﯗ ،ﻣﯘﺳــﯘﻟﻤﺎﻥ ﺋــﺎﺩەﻣﻤﯘ ﮔﯘﻧــﺎﻫﻨﻰ ﻣﻪﻳﻠــﻰ ﻛﯩﭽﯩــﻚ ﺑﻮﻟــﺴﯘﻥ ،ﻣﻪﻳﻠــﻰ
ﭼــﻮﯓ ﺑﻮﻟــﺴﯘﻥ ،ﻫﻪﻣﻤﯩــﺴﯩﻨﻰ ﻳﺎﻣــﺎﻥ ﻛﯚﺭﯨــﺸﻰ ﻻﺯﯨــﻢ .ﻟــﯧﻜﯩﻦ ﺋــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋــﺎﻻ
) (1ﻧﯩﺴﺎ ﺳﯜﺭﯨﺴﻰ­ 94ﺋﺎﻳﻪﺕ.
) (2ﺋﯩﻤﺎﻡ ﺑﯘﺧﺎﺭﻯ ﺭﯨﯟﺍﻳﯩﺘﻰ.

ﺭەﻫﯩﻢ ­ ﺷﻪﭘﻘﻪﺕ

263

ﮔﯘﻧـــﺎﻫ ﻗﯩﻠﯩـــﭗ ﺋـــﯚﺯﯨﻨﻰ ﺯﯨﻴﺎﻧﻐـــﺎ ﺋﯘﭼﺮﺍﺗﻘـــﺎﻥ ﺑﻪﻧﺪﯨـــﺪﯨﻦ ﻳﺎﻟﻐـــﺎﻥ ﺋﯧﻴﺘﯩـــﭗ
ﺑﺎﺷــﻘﯩﻼﺭﻧﻰ ﺯﯨﻴﺎﻧﻐــﺎ ﺋﯘﭼﺮﺍﺗﻘــﺎﻥ ﺑﻪﻧــﺪﯨﻨﻰ ﺑﻪﻛــﺮەﻙ ﻳﺎﻣــﺎﻥ ﻛﯚﺭﯨــﺪﯗ .ﭼــﯜﻧﻜﻰ
ﺋــﯚﺯﯨﻨﻰ ﺯﯨﻴﺎﻧﻐــﺎ ﺋﯘﭼﺮﺍﺗﻘﺎﻧﻠﯩﻘﻨﯩــﯔ ﮔﯘﻧــﺎﻫﻰ ﺋــﯘ ﻛﯩــﺸﯩﻨﯩﯔ ﺋــﯚﺯﻯ ﺑﯩﻠﻪﻧــﻼ
ﭼﻪﻛﻠﯩﻨﯩــﺪﯗ ،ﺋــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋــﺎﻻ ﺧﺎﻟﯩــﺴﺎ ﺋــﯘﻧﻰ ﻛﻪﭼﯜﺭﯨﯟﯦﺘﯩــﺪﯗ .ﺋﻪﻣﻤــﺎ ﺑﺎﺷــﻘﯩﻼﺭﻧﻰ
ﺯﯨﻴﺎﻧﻐــﺎ ﺋﯘﭼﺮﺍﺗﻘﺎﻧﻠﯩﻘﻨﯩــﯔ ﮔﯘﻧــﺎﻫﻰ ﺋﯘﻧــﺪﺍﻕ ﺋﺎﺳــﺎﻥ ﻛﻪﭼﯜﺭﯛﻟﻤﻪﻳــﺪﯗ .ﺯﯨﻴﺎﻧﻐــﺎ
ﺋﯘﭼﺮﯨﺘﯩﻠﻐــﯘﭼﻰ ﺷــﻪﺧﺲ ﺋــﯘﻧﻰ ﻛﻪﭼــﯜﺭﻣﯩﮕﯩﭽﻪ ﺋــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋــﺎﻻ ﻛﻪﭼﯜﺭﻣﻪﻳــﺪﯗ.
ﭼﯜﻧﻜﻰ ﺋﯘ ﻗﯘﻝ ﻫﻪﻗﻘﻰ ﺋﻪﻣﻪﺳﻤﯘ؟!
ﺷــﯘﯕﺎ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــﺴﺎﻻﻡ »ﻣــﯚﻣﯩﻦ ﺋــﺎﺩەﻡ ﻗﻮﺭﻗﯘﻧﭽــﺎﻕ ﺑﻮﻻﻣــﺪﯗ؟«
ﺩەﭖ ﺳــــﻮﺭﺍﻟﻐﯩﻨﯩﺪﺍ» ،ﻫﻪﺋﻪ« ﺩەﭖ ﺟــــﺎﯞﺍﺏ ﺑﻪﺭﮔﻪﻥ ،ﻳﻪﻧﻪ »ﻣــــﯚﻣﯩﻦ ﺋــــﺎﺩەﻡ
ﺑﯧﺨﯩـــــﻞ ﺑﻮﻻﻣـــــﺪﯗ« ﺩەﭖ ﺳـــــﻮﺭﺍﻟﻐﺎﻧﺪﯨﻤﯘ» ،ﻫﻪﺋﻪ«ﺩەﭖ ﺟـــــﺎﯞﺍﺏ ﺑﻪﺭﮔﻪﻥ.
ﺋﺎﻧــﺪﯨﻦ »ﻣــﯚﻣﯩﻦ ﺋــﺎﺩەﻡ ﻳﺎﻟﻐــﺎﻧﭽﻰ ﺑﻮﻻﻣــﺪﯗ« ﺩەﭖ ﺳــﻮﺭﺍﻟﻐﯩﻨﯩﺪﺍ» ،ﻳــﺎﻕ« ﺩەﭖ
ﺟــﺎﯞﺍﺏ ﺑﻪﺭﮔﻪﻥ) .(1ﭼــﯜﻧﻜﻰ ﻗﻮﺭﻗﯘﻧﭽــﺎﻗﻠﯩﻖ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺑﯧﺨﯩﻠﻠﯩﻘﻨﯩــﯔ ﺯﯨﻴﯩﻨــﻰ
ﺷــﯘ ﺷﻪﺧــﺴﻨﯩﯔ ﺋــﯚﺯﯨﮕﻪ ﺑﻪﻛــﺮەﻙ ﺯﯨﻴــﺎﻧﻠﯩﻖ ﺑﻮﻟﻐﯩﻨﯩــﺪەﻙ ،ﻳﺎﻟﻐﺎﻧﭽﯩﻠﯩﻘﻨﯩــﯔ
ﺯﯨﻴﯩﻨــــﻰ ﻳﺎﻟﻐــــﺎﻥ ﺋﯧﻴﺘﻘﯘﭼﯩﻨﯩــــﯔ ﺋﯚﺯﯨــــﺪﯨﻦ ﻛــــﯚﺭە ﺑﺎﺷــــﻘﯩﻼﺭﻏﺎ ﺑﻪﻛــــﺮەﻙ
ﺯﯨﻴــﺎﻧﻠﯩﻘﺘﯘﺭ .ﭼــﯜﻧﻜﻰ ﮔﺎﻫﯩــﺪﺍ ﺑﯩــﺮﻻ ﻳﺎﻟﻐــﺎﻥ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﻫﻪﻗﯩــﻘﻪﺕ ﺋﺎﺳــﺘﯩﻦ ­
ﺋﯜﺳـــﺘﯜﻥ ﺑﻮﻟـــﯘﭖ ﻛﯧﺘﯩـــﺪﯗ ،ﺋـــﺎﻕ ﻗﺎﺭﯨﻐـــﺎ ،ﻗـــﺎﺭﺍ ﺋﺎﻗﻘـــﺎ ﺋﺎﻳﻠﯩﻨﯩـــﭗ ﻗﺎﻟﯩـــﺪﯗ
ﺋﻪﻣﻪﺳﻤﯘ؟!
ﻫﻪﺭ ﻗﺎﻧﺪﺍﻕ ﺑﯩـﺮ ﮔﯘﻧـﺎﻫﻨﻰ ﻛﯩﭽﯩـﻚ ﺳﺎﻧﺎﺷـﻘﺎ ﺑﻮﻟﻤﺎﻳـﺪﯗ .ﭼـﯘﻧﻜﻰ ﻛﯩﭽﯩـﻚ
ﮔﯘﻧـــﺎﻫﻼﺭ ﺋﯘﻧﯩﯖﻐـــﺎ ﺩﺍﯞﺍﻡ ﻗﯩﻠﯩـــﺶ ﺋـــﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ﭼـــﻮﯓ ﮔﯘﻧﺎﻫﻼﺭﻏـــﺎ ﺋﺎﻳﻠﯩﻨﯩـــﭗ
ﻗﺎﻟﯩــﺪﯗ .ﺷــﯘﻧﯩﯖﺪەﻙ ،ﮔﯘﻧــﺎﻫ ­ ﻣﻪﺳــﯩﻴﻪﺗﻠﻪﺭﻧﻰ ﻳﺎﻣــﺎﻥ ﻛــﯚﺭﯛﺵ ﯞە ﺋﯘﻧﯩﯖﻐــﺎ
ﺭﺍﺯﻯ ﺑﻮﻟﻤﺎﺳـــﻠﯩﻖ ﻣﯘﺳـــﯘﻟﻤﺎﻧﻠﯩﻘﻨﯩﯔ ﺗﻪﻟﻪﺑﻠﯩﺮﯨـــﺪﯨﻦ ﺑﯩـــﺮﻯ .ﺋﻪﻣﻤـــﺎ ﮔﯘﻧـــﺎﻫ

) (1ﺋﯩﻤﺎﻡ ﻣﺎﻟﯩﻚ ﺭﯨﯟﺍﻳﯩﺘﻰ.

264

­3ﺑﯚﻟﯜﻡ :ﮔﯜﺯەﻝ ﺋﻪﺧﻼﻗﻼﺭ

ﺋﯩــﺸﻠﯩﮕﻪﻥ ﻳــﺎﻛﻰ ﺧﺎﺗﺎﻻﺷـــﻘﺎﻥ ﺑﯩﺮﯨﻨــﻰ ﺧــﯘﺩﺩﻯ ﺋـــﯚﺯﻯ ﻫﺎﻳﺎﺗﯩــﺪﺍ ﮔﯘﻧـــﺎﻫ
ﺋﯩــــﺸﻠﻪﭖ ﺑﺎﻗﻤﯩﻐﺎﻧــــﺪەﻙ ،ﻫــــﯧﭻ ﺧﺎﺗﺎﻻﺷــــﻤﯩﻐﺎﻧﺪەﻙ ﺋﻪﻳﯩــــﺒﻠﻪﭖ ﻛﯧــــﺘﯩﺶ،
ﺋـــﯘﻻﺭﻧﻰ ﺳـــﯚﻛﯜﺵ ﯞە ﺋـــﯘﻻﺭﺩﯨﻦ ﻧﻪﭘﺮەﺗﻠﯩﻨﯩـ ـﭗ ،ﺋـــﯘﻻﺭﻧﻰ ﭼﻪﺗـــﻜﻪ ﻗـــﯧﻘﯩﺶ
ﻣﯘﺳــﯘﻟﻤﺎﻧﻨﯩﯔ ﺋﻪﺧﻼﻗﯩﻐــﺎ ﻳﺎﺭﺍﺷــﻤﺎﻳﺪﯗ .ﻣﯘﺳــﯘﻟﻤﺎﻧﻨﯩﯔ ﻗﯩﻠﯩــﺪﯨﻐﯩﻨﻰ ﮔﯘﻧــﺎﻫ ­
ﻣﻪﺳــﯩﻴﻪﺕ ﺋﯩــﺸﻠﯩﮕﻪﻧﻠﻪﺭﮔﻪ ﺳــﯩﻠﯩﻘﻠﯩﻖ ﺑﯩ ـﻠﻪﻥ ﻧﻪﺳــﯩﻬﻪﺕ ﻗﯩﻠﯩــﺶ ،ﻳﺎﺧــﺸﻰ
ﺳــﯚﺯﻟﻪﺭ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋــﯘﻻﺭﻧﻰ ﻗﺎﻳﯩــﻞ ﻗﯩﻠﯩــﭗ ﻫﻪﻗﯩﻘﻪﺗــﻜﻪ ﻗﺎﻳﺘﯘﺭﯗﺷــﺘﯘﺭ .ﻣﯘﻧــﺪﺍﻕ
ﻗﯩﻠﻐــﺎﻧﻼﺭ ﻫﻪﻗﯩــﻘﻪﺗﻪﻥ ﭼــﻮﯓ ﺳــﺎﯞﺍﺑﻘﺎ ﺋﯧﺮﯨــﺸﻜﯜﭼﯩﻠﻪﺭﺩﯗﺭ .ﭼــﯜﻧﻜﻰ ﻣﯘﻧــﺪﺍﻕ
ﻗﯩﻠﯩــﺶ ﻫﻪﺭ ﺑﯩــﺮ ﻣﯘﺳــﯘﻟﻤﺎﻧﻨﯩﯔ ﺋﯜﺳــﺘﯩﮕﻪ ﺑﯘﻳﺮﯗﻟﻐــﺎﻥ ﺋﻪﻣــﺮﯗ ­ ﻣﻪﺭﯗﭖ ،ﯞەﺯ ­
ﻧﻪﺳــﯩﻬﻪﺕ ﭘﻪﺭﺯﯨﻨــﻰ ﺋﻮﺭﯗﻧــﺪﯨﻐﺎﻧﻠﯩﻘﺘﯘﺭ .ﺷــﯘﯕﺎ ﺑــﯘ ﭘﻪﺭﺯﻧــﻰ ﺋﻮﺭﯗﻧــﺪﯨﻐﺎﻧﻼﺭ
ﺳــﺎﯞﺍﺑﻘﺎ ﺋﯧﺮﯨــﺸﯩﺪﯗ .ﭘﻪﻳﻐﻪﻣــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــﺴﺎﻻﻡ » :ﺳــﯧﻨﯩﯔ ﺳــﻪﯞەﺑﯩﯔ ﺑﯩــﻠﻪﻥ
ﺋــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋــﺎﻻ ﺑﯩــﺮ ﻛﯩــﺸﯩﻨﻰ ﻫﯩــﺪﺍﻳﻪﺕ ﻗﯩﻠــﺴﺎ ،ﺑــﯘ ﺳــﯧﻨﯩﯔ ﺋﯜﭼــﯜﻥ ﺩﯗﻧﻴــﺎ ﯞە
ﺋﯘﻧﯩﯖﺪﯨﻜﻰ ﭘﯜﺗﯜﻥ ﺷﻪﻳﺌﯩﻠﻪﺭﺩﯨﻦ ﻳﺎﺧﺸﯩﺪﯗﺭ«) (1ﺩەﭖ ﻛﯚﺭﺳﻪﺗﻜﻪﻥ.
ﮔﯘﻧﺎﻫﻜــﺎﺭ ﺑﻪﻧــﺪﯨﻠﻪﺭﮔﻪ ﺭەﻫﯩــﻢ ­ ﺷــﻪﭘﻘﻪﺗﻠﯩﻚ ﺑﻮﻟــﯘﺵ ﺑﺎﺑﯩــﺪﺍ ،ﻗﯘﺭﺋــﺎﻥ
ﻛﻪﺭﯨﻤﻨﯩﯔ ﻳﺎﺳـﯩﻦ ﺳﯜﺭﯨـﺴﯩﺪە ﻗﯩﺴﺴﯩـﺴﻰ ﺑﺎﻳـﺎﻥ ﻗﯩﻠﯩﻨﻐـﺎﻥ ﻫﻪﺑﯩـﺐ ﻧﻪﺟﺠـﺎﺭ
ﺩﯦـــﮕﻪﻥ ﻛﯩـــﺸﯩﻨﯩﯔ ﻗﻪﯞﻣـــﻰ ﺋـــﯘﻧﻰ ﺋـــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋﺎﻻﻏـــﺎ ﺋﯩﻤـــﺎﻥ ﺋﯧﻴﺘﻘـــﺎﻧﻠﯩﻘﻰ
ﺳــﻪﯞەﺑﻠﯩﻚ ﻧــﺎﻫﻪﻕ ﺋﯚﻟﺘﯜﺭﯨﯟەﺗﻜﻪﻧــﺪﯨﻦ ﻛﯧــﻴﯩﻦ ،ﺋــﯘ ﺋــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋﺎﻻﻧﯩــﯔ ﺯﻭﺭ
ﺋﯩﻨﺌﺎﻣﯩﻐــــﺎ ﺋﯧﺮﯨــــﺸﯩﭗ ،ﺋﯘﻧﯩﯖﻐــــﺎ »ﺟﻪﻧــــﻨﻪﺗﻜﻪ ﻛﯩﺮﯨــــﯔ« ﺩﯦﻴﯩﻠﮕﻪﻧــــﺪە،
ﺟﻪﻧﻨﻪﺗﺘﯩﻜﻰ ﺋـﺎﻟﯩﻲ ﻧﯧﻤﻪﺗﻠﻪﺭﻧـﻰ ﯞە ﺋـﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋﺎﻻﻧﯩـﯔ ﺋﯘﻧﯩﯖﻐـﺎ ﻗﯩﻠﻐـﺎﻥ ﻛﺎﺗﺘـﺎ
ﺋﯩﻠﺘﯩﭙــﺎﺗﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﻛــﯚﺭﮔﻪﻥ ﻫﻪﺑﯩــﺐ ﻧﻪﺟﺠــﺎﺭ ﺩﯗﻧﻴــﺎﺩﺍ ﺋﯩﻤــﺎﻥ ﺋﯧﻴﺘﻤﯩﻐــﺎﻧﻠﯩﻘﻰ
ﺳــﻪﯞەﺑﻠﯩﻚ ﺑــﯘ ﺋﯧــﺴﯩﻞ ﻧــﯧﻤﻪﺗﻠﻪﺭﺩﯨﻦ ﻣﻪﻫــﺮﯗﻡ ﻗﺎﻟﻐــﺎﻥ ﺋﺎﺳــﯩﻲ ­ ﮔﯘﻧﺎﻫﻜــﺎﺭ
ﻗﻪﯞﻣﯩـــﮕﻪ ﺋﯩـــﭻ ﺋﺎﻏﺮﯨﺘﯩـــﭗ» :ﻛﺎﺷـــﻜﻰ ﻗﻪﯞﻣﯩـــﻢ ﭘﻪﺭﯞەﺭﺩﯨﮕﺎﺭﯨﻤﻨﯩـــﯔ ﻣﺎﯕـــﺎ

) (1ﺑﯘﺧﺎﺭﻯ ﯞە ﻣﯘﺳﻠﯩﻢ ﺭﯨﯟﺍﻳﯩﺘﻰ.

ﺭەﻫﯩﻢ ­ ﺷﻪﭘﻘﻪﺕ

265

ﻣﻪﻏﭙﯩــﺮەﺕ ﻗﯩﻠﻐ ـﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﯞە ﻣﯧﻨــﻰ ﻫ ـﯚﺭﻣﻪﺗﻠﯩﻜﻠﻪﺭﺩﯨﻦ ﻗﯩﻠﻐــﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﺑﯩﻠــﺴﻪ
ﺋﯩﺪﻯ« ﺩﯦﮕﻪﻥ.
ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﻼﺭ ﮔﯘﻧــﺎﻫ ­ ﻣﻪﺳــﯩﻴﻪﺗﻠﻪﺭﮔﻪ ﭼﯚﻛــﯜﭖ ،ﻗﺎﻧﭽﯩﻠﯩــﻚ ﻳﺎﻣــﺎﻥ ﻳﻮﻟﻼﺭﻏــﺎ
ﻛﯩﺮﯨــﭗ ﻛﻪﺗــﻜﻪﻥ ﺗﻪﻗــﺪﯨﺮﺩﯨﻤﯘ ،ﺋﯘﻻﺭﻧﯩــﯔ ﺋﯩﭽﻜــﻰ ﺩﯗﻧﻴﺎﺳــﯩﺪﺍ ﻳﺎﺧــﺸﯩﻠﯩﻘﻨﻰ
ﺳــﯚﻳﯜﺵ ﯞە ﻳﺎﺧــﺸﯩﻠﯩﻘﻘﺎ ﻗــﺎﻳﺘﯩﺶ ﺋﯩﻘﺘﯩــﺪﺍﺭﻯ ﻳﻮﻗﺎﻟﻤﺎﻳــﺪﯗ .ﺷــﯘﯕﺎ ﺋــﯘﻻﺭﻧﻰ
ﺋـــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋﺎﻻﻧﯩـــﯔ» :ﭘﻪﺭﯞەﺭﺩﯨﮕﺎﺭﯨﯖﻨﯩـــﯔ ﻳﻮﻟﯩﻐـــﺎ ﻫﯧﻜﻤﻪﺗﻠﯩـــﻚ ﺋﯘﺳـــﻠﯘﺑﺘﺎ
ﻳﺎﺧــــﺸﻰ ﯞەﺯ ­ ﻧﻪﺳــــﯩﻬﻪﺕ ﺑﯩــــﻠﻪﻥ ﺩەﯞەﺕ ﻗﯩﻠﻐﯩــــﻦ«) (1ﺩﯦــــﮕﻪﻥ ﺋﯘﻟــــﯘﻍ
ﻛﯚﺭﺳﻪﺗﻤﯩﺴﯩﻨﻰ ﺷﻮﺋﺎﺭ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻫﻪﻗﯩﻘﻪﺗﻜﻪ ﻗﺎﻳﺘﯘﺭﻏﯩﻠﻰ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ.

.8ﺋﯧﺰﯨﻠﮕﻪﻧﻠﻪﺭﮔﻪ ﺭەﻫﯩﻢ ­ ﺷﻪﭘﻘﻪﺕ ﻗﯩﻠﯩﺶ
ﺩﯗﻧﻴﺎﻧﯩـــــﯔ ﻫﻪﺭ ﻗﺎﻳـــــﺴﻰ ﺟﺎﻳﻠﯩﺮﯨــــــﺪﯨﻜﻰ ﺋﯧـــــﺰﯨﻠﮕﻪﻥ ﻣﯘﺳــــــﯘﻟﻤﺎﻥ
ﻗﯧﺮﯨﻨﺪﺍﺷــﻼﺭﻏﺎ ﺭەﻫﯩــﻢ ­ ﺷــﻪﭘﻘﻪﺕ ﻗﯩﻠﯩــﺶ ﻫﻪﺭﻛﯩﻤﻨﯩــﯔ ﻗــﯘﺩﺭﯨﺘﻰ ﻳﯧﺘﯩــﺸﯩﭽﻪ
ﭘﻪﺭﺯﺩﯗﺭ .ﺋــــﯘﻻﺭ ﺑﯩــــﻠﻪﻥ ﺑﯩــــﺮ ﺳــــﻪﭘﺘﻪ ﺗــــﯘﺭﯗﭖ ،ﻫﻪﻗﻘــــﺎﻧﯩﻲ ﺩەﯞﺍﻟﯩﺮﯨﻨــــﻰ
ﻳﯜﺭﮔــﯜﺯﯛﺵ ،ﭘــﯘﻝ ­ ﻣــﺎﻝ ﻳــﺎﺭﺩەﻡ ﻗﯩﻠﯩــﺶ ،ﺋﯘﻻﺭﻧﯩــﯔ ﻫﻪﻕ ­ ﻫﻮﻗــﯘﻗﻠﯩﺮﯨﻨﻰ
ﺗﻪﻟﻪﺏ ﻗﯩﻠﯩــﺶ ،ﺑﯘﻻﺭﻧﯩــﯔ ﻫﯧﭽﺒﯩﺮﯨﻨــﻰ ﻗﯩﻼﻟﻤﯩﻐﺎﻧــﺪﺍ ،ﺋــﯘﻻﺭ ﺋﯜﭼــﯜﻥ ﺋــﺎﻟﻼﻫ
ﺗﺎﺋﺎﻻﻏﺎ ﺩﯗﺋﺎ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺑـﯘ ﺩﯨﻨﯩـﻲ ﻗﯧﺮﯨﻨﺪﺍﺷـﻠﯩﻖ ﺑـﯘﺭﭼﯩﻨﻰ ﺋـﺎﺩﺍ ﻗﯩﻠﯩـﺶ
ﻣﯘﻣﻜﯩﻦ.
ﭘﻪﻳﻐﻪﻣــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــﺴﺎﻻﻡ ﻣﯘﻧــﺪﺍﻕ ﺩﯦــﮕﻪﻥ» :ﻣــﯚﻣﯩﻨﻠﻪﺭ ﺑﯩــﺮ ­ ﺑﯩﺮﯨﻨــﻰ
ﺳـــﯚﻳﯜﺵ ،ﺑﯩـــﺮ ­ ﺑﯩـــﺮﯨﮕﻪ ﺭەﻫﯩـــﻢ ­ ﺷـــﻪﭘﻘﻪﺕ ﻗﯩﻠﯩـــﺶ ﯞە ﺑﯩـــﺮ ­ ﺑﯩـــﺮﯨﮕﻪ
ﻫﯧـــﺴﺪﺍﺷﻠﯩﻖ ﻗﯩﻠﯩـــﺸﺘﺎ ،ﻗﺎﻳـــﺴﯩﺒﯩﺮ ﺋـــﻮﺭﮔﯩﻨﻰ ﺋﺎﻏﺮﯨـــﺴﺎ ،ﭘﯜﺗـ ـﯜﻥ ﺋﻮﺭﮔـــﺎﻧﻼﺭ

) (1ﻧﻪﻫﻞ ﺳﯜﺭﯨﺴﻰ­ 125ﺋﺎﻳﻪﺕ.

266

­3ﺑﯚﻟﯜﻡ :ﮔﯜﺯەﻝ ﺋﻪﺧﻼﻗﻼﺭ

ﺋﯩﺴﻤﯩﺪﺍﺵ ﯞە ﺋﯘﻳﻘﯘﺳـﯩﺰﻟﯩﻖ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺋﯘﻧﯩﯖﻐـﺎ ﺋﻮﺭﺗـﺎﻕ ﺑﻮﻟﯩـﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﯩـﺮ ﭘﯜﺗـﯜﻥ
ﺑﻪﺩەﻧﮕﻪ ﺋﻮﺧﺸﺎﻳﺪﯗ«).(1

ﻛﯩﺸﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺋﻪﻳﯩﺒﯩﻨﻰ ﻳﯚﮔﻪﺷﻨﯩﯔ ﺯﯙﺭﯛﺭﻟﯜﻛﻰ
ﮔﯘﻧﺎﻫﻜـــﺎﺭﻻﺭﻧﻰ ﺋﯩﻨـــﺴﺎﻧﻼﺭ ﺋﺎﻟﺪﯨـــﺪﺍ ﺭەﺳـــﯟﺍ ﻗﯩﻠﻤﺎﺳـــﻠﯩﻖ ،ﻛﯩـــﺸﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯔ
ﺋﻪﻳﯩﺒﻠﯩﺮﯨﻨــــﻰ ﻳــــﯚﮔﻪﺵ ﮔــــﯜﺯەﻝ ﺋﻪﺧﻼﻗﺘــــﯘﺭ .ﺋﻪﻛــــﺴﯩﭽﻪ ،ﻛﯩــــﺸﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯔ
ﺋﻪﻳﯩﺒﻠﯩﺮﯨﻨـــﻰ ﺋﺎﭼﯩـــﺪﯨﻐﺎﻧﻼﺭ ،ﮔﯘﻧﺎﻫﻜﺎﺭﻻﺭﻧﯩـــﯔ ﮔﯘﻧـــﺎﻫﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺋﯩﻨـــﺴﺎﻧﻼﺭ
ﺋﺎﺭﯨـــﺴﯩﻐﺎ ﻳﺎﻳﯩـــﺪﯨﻐﺎﻧﻼﺭ ﺋـــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋﺎﻻﻧﯩـــﯔ ﻏﻪﺯﯨـــﺒﯩﮕﻪ ﯞە ﺋﺎﺯﺍﺑﯩﻐـــﺎ ﻻﻳﯩـــﻖ
ﺑﻮﻟﻐـــﯘﭼﻰ ﺋﻪﺧﻼﻗـــﺴﯩﺰ ﻣﻪﺧﻠـــﯘﻗﻼﺭﺩﯗﺭ .ﺋـــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋـــﺎﻻ ﻗﯘﺭﺋـــﺎﻥ ﻛﻪﺭﯨﻤـــﺪە:
»ﻣــــﯚﻣﯩﻨﻠﻪﺭ ﺋﯜﺳــــﺘﯩﺪە ﻳﺎﻣــــﺎﻥ ﺳــــﯚﺯﻟﻪﺭﻧﯩﯔ ﺗﺎﺭﯨﻠﯩــــﺸﯩﻨﻰ ﻳﺎﻗﺘﯘﺭﯨــــﺪﯨﻐﺎﻥ
ﺋــﺎﺩەﻣﻠﻪﺭ ،ﺷﯜﺑﻬﯩـــﺴﯩﺰﻛﻰ ،ﺩﯗﻧﻴــﺎ ﯞە ﺋــﺎﺧﯩﺮەﺗﺘﻪ ﻗــﺎﺗﺘﯩﻖ ﺋﺎﺯﺍﺑﻘـــﺎ ﻗﺎﻟﯩـــﺪﯗ
ﺩﯦﮕﻪﻥ.

«

) (2

ﭘﻪﻳﻐﻪﻣــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــﺴﺎﻻﻡ» :ﻗﺎﻧـــﺪﺍﻗﻼ ﺑﯩــﺮ ﺋـــﺎﺩەﻡ ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩــﺮ ﺋﺎﺩەﻣﻨﯩـــﯔ
ﺋﻪﻳﯩﺒﯩﻨـــﻰ ﻳﺎﭘﯩـــﺪﯨﻜﻪﻥ ،ﺋـــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋـــﺎﻻ ﻗﯩﻴـــﺎﻣﻪﺕ ﻛـــﯜﻧﻰ ﺋﯘﻧﯩـــﯔ ﺋﻪﻳﯩﺒﯩﻨـــﻰ
ﻳﺎﭘﯩﺪﯗ«) (3ﺩﯦﮕﻪﻥ.
ﺋﻪﻣﻤـــﺎ ﻛﯩـــﺸﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﮔﯘﻧـــﺎﻫﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﻳﯧـــﭙﯩﺶ ﯞە ﺋﻪﻳﯩﺒﻠﯩﺮﯨﻨـــﻰ ﻳـــﯚﮔﻪﺵ
ﺋﯩـــﺸﻰ ﺋـــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋﺎﻻﻧﯩـــﯔ ﻫﻪﻗﻘﯩـــﮕﻪ ﺋﯩـــﺸﻠﻪﻧﮕﻪﻥ ﮔﯘﻧـــﺎﻫﻼﺭ ﺩﺍﺋﯩﺮﯨـــﺴﯩﺪﯨﻼ
ﺑﻮﻟﯩـﺪﯗ .ﺋﻪﻣﻤــﺎ ﮔﯘﻧﺎﻫﻜﺎﺭﻧﯩــﯔ ﮔﯘﻧــﺎﻫﯩﻨﻰ ﻳﯚﮔﯩــﺪﯨﻢ ﺩەﭖ ،ﺟﯩﻨﺎﻳﻪﺗﻜﺎﺭﻻﺭﻧﯩــﯔ
ﻗﯩﻠﻤﯩــﺸﻠﯩﺮﯨﻐﺎ ﺳــﯘﻛﯘﺕ ﻗﯩﻠﯩــﺸﻘﺎ ،ﻧــﺎﻫﻪﻗﭽﯩﻠﯩﻜﻜﻪ ﺟﯩــﻢ ﺗﯘﺭﯗﺷــﻘﺎ ﺑﻮﻟﻤﺎﻳــﺪﯗ.

) (1ﺑﯘﺧﺎﺭﻯ ﺭﯨﯟﺍﻳﯩﺘﻰ.
) (2ﻧﯘﺭ ﺳﯜﺭﯨﺴﻰ ­ 19ﺋﺎﻳﻪﺕ.
) (3ﺋﯩﻤﺎﻡ ﻣﯘﺳﻠﯩﻢ ﺭﯨﯟﺍﺳﻴﯩﺘﻰ.

ﺭەﻫﯩﻢ ­ ﺷﻪﭘﻘﻪﺕ

267

ﺋﻮﻏﺮﯨﻨﯩـــﯔ ﺋـــﻮﻏﺮﯨﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﻛـــﯚﺭﯛﭖ ﺗـــﯘﺭﯗﭖ ،ﺋﯘﻧﯩـــﯔ ﺯﯨﻴﯩﻨﯩﻐـــﺎ ﮔﯘﯞﺍﻫﻠﯩـــﻖ
ﺑﯧﺮﯨــــﺸﺘﯩﻦ ﺋــــﯚﺯﯨﻨﻰ ﻗــــﺎﭼﯘﺭﯗﺵ ،ﺧﯩﺰﻣﯩﺘﯩﻨــــﻰ ﻳﺎﺧــــﺸﻰ ﺋﯩــــﺸﻠﯩﻤﯩﮕﻪﻥ
ﺋﯩـــﺸﭽﯩﻨﯩﯔ ﻳـــﺎﻛﻰ ﻛﺎﺩﯨﺮﻧﯩـــﯔ ﻛﻪﻣﭽﯩﻠﯩﻜﯩﻨـــﻰ ﻳﻮﺷـــﯘﺭﯗﺵ ،ﺋﯩﻤﺘﯩﻬﺎﻧــــﺪﺍ
ﺋﻮﻗﯘﻏﯘﭼﯩﻼﺭﻧﯩــﯔ ﻛﯚﭼﯜﺭﯨــﺸﯩﮕﻪ ﻳــﻮﻝ ﻗﻮﻳــﯘﺵ ﻗﺎﺗــﺎﺭﻟﯩﻖ ﺋﯩــﺸﻼﺭ ﻗﯩﻠﻤﯩــﺸﺘﺎ
ﺋﯘﻻﺭﻏﺎ ﺷﯧﺮﯨﻚ ﺑﻮﻟﻐﺎﻧﻠﯩﻖ ﺳﺎﻧﯩﻠﯩﺪﯗ.

.9ﺋﺎﺩەﻡ ﺋﯚﺯ ­ ﺋﯚﺯﯨﮕﻪ ﺭەﻫﯩﻢ ­ ﺷﻪﭘﻘﻪﺗﻠﯩﻚ ﺑﻮﻟﯘﺵ
ﺋــﺎﺩەﻡ ﺑﺎﺷــﻘﯩﻼﺭﻏﺎ ﺭەﻫﯩــﻢ ­ ﺷــﻪﭘﻘﻪﺗﻠﯩﻚ ﯞە ﻛﯚﻳﯜﻣﭽــﺎﻥ ﺑﻮﻟــﯘﭖ ،ﺋــﯚﺯﯨﻨﻰ
ﺋﯘﻧﺘﯘﭖ ﻗﺎﻟﺴﺎ ﺑﻮﻻﻣﺪﯗ؟ ﺋﺎﺩەﻡ ﺋﯚﺯﯨﮕﻪ ﻗﺎﻧﺪﺍﻕ ﺭەﻫﯩﻢ ­ ﺷﻪﭘﻘﻪﺕ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ؟
ﺋــﺎﺩەﻡ ﺋﯚﺯﯨﻨﯩــﯔ ﺗﻪﻥ ﺳــﺎﻗﻠﯩﻘﯩﻐﺎ ﺯﯨﻴــﺎﻧﻠﯩﻖ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ ﻧﻪﺭﺳــﯩﻠﻪﺭﻧﻰ ﺗﻪﺭﻙ
ﺋﯧـــﺘﯩﺶ ،ﻫـــﺎﺭﺍﻕ ﺋﯩﭽﻤﻪﺳـــﻠﯩﻚ ،ﺗﺎﻣﺎﻛـــﺎ ﭼﻪﻛﻤﻪﺳـــﻠﯩﻚ ،ﺯﯨﻨـــﺎ ﻗﯩﻠﻤﺎﺳـــﻠﯩﻖ
ﺑﯩـﻠﻪﻥ ،ﺋﯚﺯﯨﻨﯩــﯔ ﻳـﯜﺯ ­ ﺋﺎﺑﺮﻭﻳﯩﻐــﺎ ﺳــﻪﻟﺒﯩﻲ ﺗﻪﺳـﯩﺮ ﻛﯚﺭﺳــﯩﺘﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﻧﺎﺷــﺎﻳﺎﻥ
ﺋﯩـــﺸﻼﺭﺩﯨﻦ ﻳﯩـــﺮﺍﻕ ﺗـــﯘﺭﯗﺵ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ﯞە ﺋﯚﺯﯨﻨﯩـــﯔ ﺋـــﺎﺧﯩﺮەﺗﻠﯩﻜﻰ ﺋﯜﭼـــﯜﻥ
ﺯﯨﻴــﺎﻧﻠﯩﻖ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ ﮔﯘﻧــﺎﻫ ­ ﻣﻪﺳــﯩﻴﻪﺗﻠﻪﺭﺩﯨﻦ ﻗــﻮﻝ ﺋــﯜﺯﯛﺵ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋــﯚﺯﯨﮕﻪ
ﺭەﻫﯩﻢ ­ ﺷﻪﭘﻘﻪﺕ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ.

.10ﭘﯜﺗﯜﻥ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻜﻪ ﺭەﻫﯩﻢ ­ ﺷﻪﭘﻘﻪﺗﻠﯩﻚ ﺑﻮﻟﯘﺵ
ﻣﻪﻳﻠﻰ ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎﻥ ﺑﻮﻟﺴﯘﻥ ،ﻣﻪﻳﻠـﻰ ﻛـﺎﭘﯩﺮ ﺑﻮﻟـﺴﯘﻥ ،ﭘﯜﺗـﯜﻥ ﺋﯩﻨـﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻜﻪ
ﺭەﻫﯩـــﻢ ­ ﺷـــﻪﭘﻘﻪﺗﻠﯩﻚ ﺑﻮﻟـــﯘﺵ ﻫﻪﺭﮔﯩـــﺰ ﻗﯩـــﻴﯩﻦ ﺋﯩـــﺶ ﺋﻪﻣﻪﺱ ،ﺑﻪﻟﻜـــﻰ
ﻧﺎﻫﺎﻳﯩﺘﻰ ﺋﺎﺳـﺎﻥ .ﺋﯩﻨـﺴﺎﻧﻼﺭ ﻗﺎﻳـﺴﻰ ﺩﯨﻨﻐـﺎ ،ﻗﺎﻳـﺴﻰ ﺋﯩﺮﻗﻘـﺎ ،ﻗﺎﻳـﺴﻰ ﺭەﯕـﮕﻪ ﯞە
ﻗﺎﻳﺴﻰ ﺩﯙﻟﻪﺗـﻜﻪ ﺗﻪﯞە ﺑﻮﻟﯘﺷـﯩﺪﯨﻦ ﻗﻪﺗﺌﯩﻴـﻨﻪﺯەﺭ ﺋﯘﻻﺭﻏـﺎ ﻧﺎﻫـﺎﻳﯩﺘﻰ ﻳﯘﻣـﺸﺎﻗﻠﯩﻖ
ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋﺎﺩﺍﻟﻪﺗﻠﯩــﻚ ﻫﺎﻟــﺪﺍ ﻣﯘﺋــﺎﻣﯩﻠﻪ ﻗﯩﻠﯩــﺶ ،ﻫﻪﺭﻛﯩﻤــﮕﻪ ﺗﻪﺑﻪﺳــﺴﯘﻡ ﺑﯩــﻠﻪﻥ
ﻗﻪﻟﺒﯩﻨـــﻰ ﺋـــﯧﭽﯩﺶ ،ﭘﯧﻘﯩﺮﻻﺭﻏـــﺎ ﻫﯧـــﺴﺪﺍﺷﻠﯩﻖ ﻗﯩﻠﯩـــﭗ ،ﻣﻪﻳﻠـــﻰ ﻣـــﺎﺩﺩﯨﻲ
ﺟﻪﻫﻪﺗـــﺘﯩﻦ ،ﻣﻪﻳﻠـــﻰ ﻣﻪﻧﯩـــﯟﻯ ﺟﻪﻫﻪﺗـــﺘﯩﻦ ﻛﯜﭼﯩﻨﯩـــﯔ ﻳﻪﺗﻜﯩـــﻨﯩﭽﻪ ﻳـــﺎﺭﺩەﻡ

268

­3ﺑﯚﻟﯜﻡ :ﮔﯜﺯەﻝ ﺋﻪﺧﻼﻗﻼﺭ

ﻗﻮﻟﯩﻨﻰ ﺳـﯘﻧﯘﺵ ،ﻳﯧﺘﯩﻤﻼﺭﻧـﻰ ﺳـﯚﻳﯜﺵ ،ﺋﯘﻻﺭﻧﯩـﯔ ﺑﯧـﺸﯩﻨﻰ ﺳـﯩﻼﺵ ،ﺋـﯚﺯﯨﮕﻪ
ﻳﺎﻣــــﺎﻧﻠﯩﻖ ﻗﯩﻠﻐــــﺎﻧﻼﺭﻧﻰ ﻛﻪﭼﯜﺭﯨــــﯟﯦﺘﯩﺶ ،ﺗﻮﻧﯩﻤﺎﻳــــﺪﯨﻐﺎﻥ ﻛﯩــــﺸﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯖﻤﯘ
ﻗﯩﻴﯩﻨﭽﯩﻠﯩﻘﻠﯩﺮﯨﻨــــﻰ ﻫﻪﻝ ﻗﯩﻠﯩــــﺸﯩﻐﺎ ﻳــــﺎﺭﺩەﻡ ﻗﯩﻠﯩــــﺶ ﻗﺎﺗــــﺎﺭﻟﯩﻖ ﮔــــﯜﺯەﻝ
ﺋﻪﺧﻼﻗــﻼﺭ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺭەﻫﯩــﻢ ­ ﺷــﻪﭘﻘﻪﺗﻨﻰ ﭘﯜﺗــﯜﻥ ﺋﯩﻨــﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻜﻪ ﻳﻪﺗﻜــﯜﺯﮔﯩﻠﻰ
ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ.
ﻟﻪﺯﺯەﺗﻠﯩﻚ ﺗﺎﺋـﺎﻣﻼﺭ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﻏﯩﺰﺍﻟﯩﻨﯩﯟﺍﺗﻘـﺎﻥ ﯞﺍﻗﯩﺘﻠﯩﺮﯨﯖﯩﺰﻧﯩـﯔ ﺑﯩﺮەﺭﺳـﯩﺪە،
ﻗﻮﺷـــﻨﯩﻠﯩﺮﯨﯖﯩﺰﺩﯨﻦ ﺑﻪﺯﻯ ﺑﯩﭽﺎﺭﯨﻠﻪﺭﻧﯩـــﯔ ﻳﯧﮕﯩﻠـــﻰ ﻳـــﻮﻕ ،ﺋﯩﭽﻜﯩﻠـــﻰ ﻳـــﻮﻕ،
ﻳﻮﻗﻠـــﯘﻕ ﺋﯩﭽﯩـــﺪە ﺗﯘﺭﯗﯞﺍﺗﻘـــﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﺋـــﻮﻳﻼﭖ ،ﺋﯘﻻﺭﻏـــﺎ ﺑﯩـــﺮەﺭ ﻗﺎﭼـــﺎ ﺗﺎﻣـــﺎﻕ
ﺑﻪﺭﮔﯩﻨﯩﯖﯩﺰﻧﻰ ﺑﯩﻠﻪﻣﺴﯩﺰ؟
ﺋﺎﺗﯩﺴﻰ ﻳﻮﻕ ،ﺋﺎﺋﯩﻠﯩـﺴﻰ ﻛﻪﻣـﺒﻪﻏﻪﻝ ﺑﯩـﺮ ﻳﯧـﺘﯩﻢ ﺑﺎﻟﯩﻨﯩـﯔ ﺑﯧـﺸﯩﻨﻰ ﺳـﯩﻼﭖ،
ﺋﯘﻧﯩـــﯔ ﻗﻮﻟﯩـــﺪﯨﻦ ﺗﯘﺗـــﯘﭖ ﺋـــﯚﻳﯩﯖﯩﺰﮔﻪ ﺋﯧﻠﯩـــﭗ ﻛﯩﺮﯨـــﭗ ،ﺑﯩـــﺮ ﻗـــﯘﺭ ﻛﯩـــﻴﯩﻢ
ﻛﯩﻴﮕﯜﺯﯛﭖ ﻗﻮﻳﻐﯩﻨﯩﯖﯩﺰﻧﻰ ﺑﯩﻠﻪﻣﺴﯩﺰ؟
ﺋﺎﻧﯩﺴﻰ ﻳﻮﻕ ،ﺩﺍﺩﯨـﺴﻰ ﺳـﯩﺮﺗﺘﺎ ﺋﯩـﺸﻠﻪﭖ ﺋﯚﻳﯩﻨﯩـﯔ ﻛﻪﻣﻠﯩﺮﯨﻨـﻰ ﺗﻮﻟـﯘﻗﻼﺵ
ﻳﻮﻟﯩـــﺪﺍ ﻳـــﯜﺭﮔﻪﻧﻠﯩﻜﺘﯩﻦ ،ﻫﺎﻟﯩﻐـــﺎ ﻳﯧـــﺘﻪﻟﻤﯩﮕﻪﻥ ،ﺑﯩـــﺮﺍﯞ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ﺑﯩـــﺮ ﺳـــﺎﺋﻪﺕ
ﻣﯘﯕﺪﯨـﺸﯩﭗ ﺋﻮﻟﺘﯘﺭﯗﺷــﻘﺎ ﺯﺍﺭ ­ ﺯﺍﺭ ﺑﻮﻟﯩﯟﺍﺗﻘــﺎﻥ ،ﻛـﯚﯕﻠﻰ ﺩەﺭﺩﻟﯩــﻚ ﺑﯩــﺮەﺭ ﻳﯧــﺘﯩﻢ
ﺑﺎﻟﯩﻨﻰ ﺋـﯚﻳﯩﯖﯩﺰﮔﻪ ﭼﺎﻗﯩﺮﯨـﭗ ،ﺑـﺎﺵ ­ ﻛـﯚﺯﯨﻨﻰ ﺳـﯜﺭﺗﯜﭖ ،ﺋﯩﺴـﺴﯩﻖ ﺑﯩـﺮ ﻗﺎﭼـﺎ
ﺗﺎﻣــﺎﻕ ﻳﯧﮕــﯜﺯﯛﭖ ﺑﻮﻟــﯘﭖ ،ﺋﯘﻧﯩــﯔ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺑﻪﺵ ﻣﯩﻨــﯘﺕ ﻣﯘﯕﺪﺍﺷــﻘﯩﻨﯩﯖﯩﺰﻧﻰ،
ﺩەﺭﺗﻠﯩﺮﯨﮕﻪ ﻗﻮﻻﻕ ﺳﺎﻟﻐﯩﻨﯩﯖﯩﺰﻧﻰ ﺑﯩﻠﻪﻣﺴﯩﺰ؟
ﺑﯩــﺮەﺭ ﻗﯧــﺘﯩﻢ ﺑﻮﻟــﺴﯩﻤﯘ ،ﻛﻮﭼﯩــﺪﺍ ﻳــﺎﻛﻰ ﻳﻮﻟــﺪﺍ ﺑﯩــﺮ ﻧــﺎﺗﻮﻧﯘﺵ ﺋــﺎﺩەﻡ ﺑﯩــﺮەﺭ
ﺗﺎﻏـــﺎﺭ ﻳـــﯜﻛﻨﻰ ﺋﯜﺳـــﺘﯩﮕﻪ ﺋﯧﻠﯩـــﭗ ﻗﻮﻳﯘﺷـــﯩﯖﯩﺰ ﺋﯜﭼـــﯜﻥ ﺳـــﯩﺰﺩﯨﻦ ﻳـــﺎﺭﺩەﻡ
ﺳــﻮﺭﯨﻐﺎﻧﺪﺍ ،ﺋﯩــﺸﯩﻢ ﺋﺎﻟــﺪﯨﺮﺍﺵ ﺩﯦﻤﻪﺳــﺘﯩﻦ ﺩەﺭﻫــﺎﻝ ﻳﯧﻨﯩﻐــﺎ ﺑﯧﺮﯨــﭗ ،ﺋﯘﻧﯩﯖﻐــﺎ
ﻳﺎﺭﺩەﻡ ﻗﯩﻠﻐﯩﻨﯩﯖﯩﺰﻧﻰ ﺑﯩﻠﻪﻣﺴﯩﺰ؟

ﺭەﻫﯩﻢ ­ ﺷﻪﭘﻘﻪﺕ

269

ﻳﺎﺷــﯩﻨﯩﭗ ﻗﺎﻟﻐــﺎﻧﻠﯩﻘﺘﯩﻦ ﻳــﺎﻛﻰ ﻛﯧــﺴﻪﻟﻠﯩﻜﺘﯩﻦ ﺋــﺎﺭﺍﻥ ­ ﺋــﺎﺭﺍﻥ ﻣﯧﯖﯩــﭗ
ﻛﯧﺘﯩﯟﺍﺗﻘــﺎﻥ ﺑﯩــﺮ ﻧﺎﺗﻮﻧﯘﺷــﻨﻰ ﻣﺎﺷــﯩﻨﯩﯖﯩﺰﻏﺎ ﻳــﺎﻛﻰ ﺋﺎﭘﺘﻮﯞﯗﺯﻏــﺎ ﺋﻮﻟﺘﯘﺭﻏــﯘﺯﯗﭖ
ﺑﺎﺭﯨﺪﯨﻐﺎﻥ ﻳﯧﺮﯨﮕﻪ ﺋﺎﭘﯩﺮﯨﭗ ﻗﻮﻳﻐﯩﻨﯩﯖﯩﺰﻧﻰ ﺑﯩﻠﻪﻣﺴﯩﺰ؟
ﻣﺎﺷﯩﻨﯩــﺴﻰ ﺑﯘﺯﯗﻟــﯘﭖ ﻳﻮﻟــﺪﺍ ﻗﺎﻟﻐــﺎﻥ ﺑﯩــﺮﻯ ﺋﯜﭼــﯜﻥ ﺋﺎﻟــﺪﯨﺮﺍﺵ ﺋﯩــﺸﯩﯖﯩﺰ
ﺑﻮﻟﺴﯩﻤﯘ ﺗﻮﺧﺘﺎﭖ ،ﺋﯘﻧﯩﯖﻐﺎ ﻳﺎﺭﺩەﻡ ﻗﯩﻠﻐﯩﻨﯩﯖﯩﺰﻧﻰ ﺑﯩﻠﻪﻣﺴﯩﺰ؟
ﮔﯧﺰﯨــﺖ ­ ﮊﯗﺭﻧــﺎﻟﻼﺭﺩﺍ ﻳــﺎﻛﻰ ﺗﯧﻠﯧــﯟﯨﺰﻭﺭﺩﺍ ﻳــﺎﻛﻰ ﺋﯧﻨﺘﯧﺮﻧﯧــﺖ ﺗﻮﺭﻟﯩﺮﯨــﺪﺍ،
ﺟﯩـــﺪﺩﯨﻲ ﻣـــﺎﺩﺩﯨﻲ ﻳـــﺎﺭﺩەﻣﮕﻪ ﻣﻮﻫﺘـــﺎﺝ ﺑﻮﻟﯩﯟﺍﺗﻘـــﺎﻧﻼﺭ ﺗﻮﻏﺮﯗﻟـــﯘﻕ ﺑﯧـــﺮﯨﻠﮕﻪﻥ
ﺋﯧﻼﻧﻼﺭﻧــﻰ ﻛــﯚﺭﮔﯩﻨﯩﯖﯩﺰﺩە ،ﺑﯩــﺮەﺭ ﻗﯧــﺘﯩﻢ ﺷــﯘﻻﺭﻏﺎ ﺋــﺎﺯ ﺑﻮﻟــﺴﯩﻤﯘ ﻳــﺎﺭﺩەﻡ ﭘــﯘﻟﻰ
ﺋﻪﯞەﺗﻜﯩﻨﯩﯖﯩﺰﻧﻰ ﺑﯩﻠﻪﻣﺴﯩﺰ؟
ﺋﻪﮔﻪﺭ ﻳــﯘﻗﯩﺮﯨﻘﻰ ﺳـــﻮﺋﺎﻟﻼﺭﻧﯩﯔ ﺟـــﺎﯞﺍﺑﻰ »ﻫﻪﺋﻪ« ﺑﻮﻟـــﺴﺎ ،ﺳـــﯩﺰ ﺭەﻫﯩـــﻢ ­
ﺷـــﻪﭘﻘﻪﺗﻠﯩﻚ ﺋﺎﺩەﻣـــﺴﯩﺰ ،ﺋـــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋﺎﻻﻧﯩـــﯔ ﺭەﻫﻤﯩﺘـــﻰ ﺩﯗﻧﻴـــﺎ ﯞە ﺋـــﺎﺧﯩﺮەﺗﺘﻪ
ﺳﯩﺰﻧﻰ ﻗﻮﺭﺷﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻧﻠﯩﻘﯩﺪﯨﻦ ﺧﺎﺗﯩﺮﺟﻪﻡ ﺑﻮﻟﺴﯩﯖﯩﺰ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ.
ﺋﻪﮔﻪﺭ ﺟـﺎﯞﺍﺑﯩﯖﯩﺰ »ﻳــﺎﻕ« ﺑﻮﻟـﺴﺎ ،ﺳــﯩﺰ ﺗـﺎﺵ ﻳــﯜﺭەﻙ ﺋﺎﺩەﻣـﺴﯩﺰ ،ﻣـﯘﻫﻪﻣﻤﻪﺩ
ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــﺴﺎﻻﻣﻨﯩﯔ ﺋﻪﺧﻼﻗﯩـــﺪﯨﻦ ﺗﻮﻟﯩﻤـــﯘ ﻳﯩﺮﺍﻗﺘــﺎ ﺋﯩﻜﻪﻧـــﺴﯩﺰ ،ﻛﯩـــﺸﯩﻠﻪﺭﮔﻪ
ﺭەﻫﯩـــﻢ ­ ﺷـــﻪﭘﻘﻪﺕ ﻗﯩﻠﯩـــﺸﻨﻰ ﺋﯚﮔﯩﻨﯩـــﺸﻜﻪ ﯞە ﺋﯘﻧﯩﯖﻐـــﺎ ﺋﺎﺩەﺗﻠﯩﻨﯩـــﺸﻜﻪ ﺯﻭﺭ
ﺋﯧﻬﺘﯩﻴﺎﺟﻠﯩﻖ ﺋﯩﻜﻪﻧﺴﯩﺰ.
ﭘﻪﻳﻐﻪﻣــــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــــﺴﺎﻻﻡ ﺑﯩــــﺰﮔﻪ ﺑﺎﺷــــﻘﯩﻼﺭﻏﺎ ﺭەﻫﯩــــﻢ ­ ﺷــــﻪﭘﻘﻪﺕ
ﻗﯩﻠﯩﺸﻨﻰ ﺋﯚﮔﯩﺘﯩﭗ ﻣﯘﻧـﺪﺍﻕ ﺩﯦـﮕﻪﻥ» :ﻛﯩـﻢ ﺑﯩـﺮەﺭ ﻣﯘﺳـﯘﻟﻤﺎﻧﻨﯩﯔ ﺩﯗﻧﻴـﺎﺩﯨﻜﻰ
ﻗﯩﻴﯩﻨﭽﯩﻠﯩﻘﻠﯩﺮﯨـﺪﯨﻦ ﺑﯩـﺮەﺭ ﻗﯩﻴﯩﻨﭽﯩﻠﯩﻘﻨــﻰ ﻫﻪﻝ ﻗﯩﻠﯩـﭗ ﺑﻪﺭﺳــﻪ ،ﺋـﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋــﺎﻻ
ﺋﯘﻧﯩـــﯔ ﻗﯩﻴـــﺎﻣﻪﺕ ﻛﯜﻧﯩـــﺪﯨﻜﻰ ﻗﯩﻴﯩﻨﭽﯩﻠﯩﻘﻠﯩﺮﯨـــﺪﯨﻦ ﺑﯩـــﺮ ﻗﯩﻴﯩﻨﭽﯩﻠﯩﻘﻨـــﻰ
ﻛﯚﺗﯜﺭﯛﯞﯦﺘﯩﺪﯗ ،ﻛﯩﻢ ﺑﯩﺮەﺭ ﻳﻮﻗـﺴﯘﻟﻐﺎ ﺋﺎﺳـﺎﻧﻠﯩﻖ ﻳﺎﺭﯨﺘﯩـﭗ ﺑﻪﺭﺳـﻪ ،ﺋـﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋـﺎﻻ
ﺋﯘﻧﯩﯖﻐﺎ ﺩﯗﻧﻴﺎ ﯞە ﺋـﺎﺧﯩﺮەﺗﺘﻪ ﺋﺎﺳـﺎﻧﻠﯩﻖ ﺑﯧﺮﯨـﺪﯗ .ﻛﯩﻤﻜـﻰ ﺑﯩـﺮەﺭ ﻣﯘﺳـﯘﻟﻤﺎﻧﻨﯩﯔ
ﺋﻪﻳﯩﺒﯩﻨــﻰ ﻳﯚﮔﯩــﺴﻪ ،ﺋــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋــﺎﻻ ﺋﯘﻧﯩــﯔ ﺋﻪﻳﺒﻠﯩﺮﯨﻨــﻰ ﺩﯗﻧﻴــﺎ ﯞە ﺋــﺎﺧﯩﺮەﺗﺘﻪ

270

­3ﺑﯚﻟﯜﻡ :ﮔﯜﺯەﻝ ﺋﻪﺧﻼﻗﻼﺭ

ﻳﯚﮔﻪﻳــﺪﯗ ،ﺑﻪﻧــﺪە ﺑﯘﺭﺍﺩﯨﺮﯨﻨﯩــﯔ ﻳﺎﺭﺩﯨﻤﯩــﺪە ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ ﻣــﯘﺩﺩەﺗﭽﻪ ،ﺋــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋــﺎﻻ
ﺋﯘﻧﯩﯔ ﻳﺎﺭﺩﯨﻤﯩﺪە ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ«).(1
ﺧﯘﻻﺳــﻪ ﻛــﺎﻻﻡ ،ﺭەﻫﯩــﻢ ­ ﺷــﻪﭘﻘﻪﺗﻠﯩﻚ ﺑﻮﻟــﯘﺵ ﻗﯩــﻴﯩﻦ ﺋﻪﻣﻪﺱ ،ﻣﯜﺷــﻜﯩﻠﻪ
ﯞﺍﻗﯩﺘﻨﯩــﯔ ﻳﯧﺘﯩــﺸﻤﯩﮕﻪﻧﻠﯩﻜﯩﺪە ﻳــﺎﻛﻰ ﻗــﻮﻝ ﺋﯩﻠﻜﯩــﺪە ﺑﻮﻟﻤﯩﻐﺎﻧﻠﯩﻘﯩــﺪﺍ ﻳــﺎﻛﻰ
ﺭەﻫﯩـــﻢ ­ ﺷـــﻪﭘﻘﻪﺕ ﻗﯩﻠﯩـــﺸﻨﻰ ﺑﯩﻠﻤﯩﮕﻪﻧﻠﯩﻜـــﺘﻪ ﺋﻪﻣﻪﺱ ،ﺑﻪﻟﻜـــﻰ ﺋﺎﺳﺎﺳـــﻠﯩﻖ
ﻣﯜﺷــﻜﯩﻠﻪ ﻗﻪﻟــﺒﻠﻪﺭﺩﯨﻦ ﺭەﻫﯩــﻢ ­ ﺷــﻪﭘﻘﻪﺗﻨﯩﯔ ﺳــﯘﻏﯘﺭﯗﻟﯘﭖ ﻛﻪﺗﻜﻪﻧﻠﯩﻜﯩــﺪە،
ﻳﯜﺭەﻛﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺗﺎﺷﻘﺎ ﺋﺎﻳﻠﯩﻨﯩﭗ ﻗﺎﻟﻐﺎﻧﻠﯩﻘﯩﺪﺍ!
ﺋﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋﺎﻻﻧﯩـﯔ ﻗﻪﻟﺒﻠﻪﺭﻧـﻰ ﻟﻪﺭﺯﯨـﮕﻪ ﺳـﺎﻟﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ،ﺋﺎﺩەﻣﻨﯩـﯔ ﯞﯗﺟـﯘﺩﯨﻨﻰ
ﺗﯩﺘﺮﯨﺘﯩــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﯩﺒﺮەﺗﻠﯩــﻚ ﺋــﺎﻳﻪﺗﻠﯩﺮﻯ ﺗﯩــﻼﯞەﺕ ﻗﯩﻠﯩﻨﻐﺎﻧــﺪﺍ ﻳــﺎﻛﻰ ﻳﯧﮕﯩﻠــﻰ
ﻳــﻮﻕ ،ﺋﯩﭽﻜﯩﻠــﻰ ﻳــﻮﻕ ،ﻛﯩﻴﮕﯩﻠــﻰ ﻳــﻮﻕ ﺑﯩﭽــﺎﺭﯨﻠﻪﺭﻧﻰ ﻛﯚﺭﮔﻪﻧــﺪە ﻳـــﯜﺭﯨﻜﻰ
ﺋﯧﺰﯨﻠﻤﻪﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﺎﺩەﻣﺪﯨﻦ ﻳﺎﺧﺸﯩﻠﯩﻖ ﻛﯜﺗﻜﯩﻠﻰ ﺑﻮﻟﻤﺎﻳﺪﯗ.
ﻣﯘﻧـــــﺪﺍﻗﻼﺭﻏﺎ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣـــــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴـــــﺴﺎﻻﻣﻨﯩﯔ» :ﺋـــــﺎﻟﻼﻫ ﺳـــــﯧﻨﯩﯔ
ﻗﻪﻟﺒﯩﯖــﺪﯨﻦ ﺭەﻫﯩـــﻢ ­ ﺷـــﻪﭘﻘﻪﺗﻨﻰ ﺗﺎﺭﺗﯩﯟﺍﻟﻐـــﺎﻥ ﺗﯘﺭﺳـــﺎ ،ﻣﻪﻥ ﺋﻪﻣـــﺪﻯ ﻧـــﯧﻤﻪ
ﻗﯩﻼﻻﻳﻤﻪﻥ«) (2ﺩﯦﮕﻪﻥ ﺳﯚﺯﻯ ﻳﯧﺘﻪﺭﻟﯩﻚ.
ﻛﯜﻧــﺪﯨﻠﯩﻚ ﺑﻪﺵ ﯞﺍﺥ ﻧﺎﻣﺎﺯﻧﯩــﯔ ﻫﻪﺭ ﺑﯩــﺮ ﺭەﻛﺌﯩﺘﯩــﺪە ﻓــﺎﺗﯩﻬﻪ ﺳﯜﺭﯨــﺴﯩﻨﻰ
ﺋﻮﻗـﯘﺵ ﺟﻪﺭﻳﺎﻧﯩــﺪﺍ ،ﺋـﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋﺎﻻﻧﯩــﯔ ﺑـﯘ ﺳــﯜﺭﯨﺪﯨﻜﻰ »ﺋﻪﺭﺭەﻫﻤـﺎﻧﯩﺮ ﺭەﻫﯩــﻢ«
)ﻳﻪﻧــﻰ ﻧﺎﻫــﺎﻳﯩﺘﻰ ﻣﯧﻬﺮﯨﺒــﺎﻥ ﯞە ﺗﻮﻟﯩﻤــﯘ ﺷــﻪﭘﻘﻪﺗﻠﯩﻚ( ﺩﯦــﮕﻪﻥ ﺳــﯜﭘﯩﺘﯩﻨﻰ ﺋﻪﯓ
ﺋــــﺎﺯ ﺩﯦﮕﻪﻧــــﺪە ﺑﯩــــﺮ ﻛﯜﻧــــﺪە 33 ،ﻗﯧــــﺘﯩﻢ ﺗﻪﻛــــﺮﺍﺭﻻﭖ ﺗﯘﺭﯗﭘﻤــــﯘ ﻳــــﯜﺭﯨﻜﻰ
ﻳﯘﻣﺸﯩﻤﯩﻐﺎﻥ ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎﻧﻨﻰ ﻧﯧﻤﻪ ﺩﯦﮕﯩﻠﻰ ﺑﻮﻟﺴﯘﻥ؟!

) (1ﺗﯩﺮﻣﯩﺰﻯ ﺭﯨﯟﺍﻳﯩﺘﻰ.
) (2ﺋﯩﻤﺎﻡ ﺋﻪﻫﻤﻪﺩ ﺭﯨﯟﺍﻳﯩﺘﻰ.

ﺭەﻫﯩﻢ ­ ﺷﻪﭘﻘﻪﺕ

271

ﺋﯩﻠﯩﻢ ­ ﭘﻪﻧﻨﻰ ﺋﯩﺸﻠﯩﺘﯩﺸﺘﻪ ﺭەﻫﯩﻢ ­ ﺷﻪﭘﻘﻪﺗﻠﯩﻚ ﺑﻮﻟﯘﺵ
ﻫﯚﺭﻣﻪﺗﻠﯩـــﻚ ﻛﯩﺘﺎﺑﺨـــﺎﻥ ،ﺋﯩﻠﯩـــﻢ ­ ﭘﻪﻥ ﺋﯜﭼﯜﻧﻤـــﯘ ﺭەﻫﯩـــﻢ ­ ﺷـــﻪﭘﻘﻪﺕ
ﻛﯧﺘﻪﻣــﺪﯗ؟ ﺩەﭖ ﻫﻪﻳــﺮﺍﻥ ﻗﺎﻟﻐــﺎﻧﻠﯩﻘﯩﯖﯩﺰ ﺋﯧﻨﯩــﻖ .ﺋﻪﻣﻤــﺎ ﺭەﻫﯩــﻢ ­ ﺷــﻪﭘﻘﻪﺗﻨﻰ
ﭼﯩﻘﯩـــﺶ ﻳـــﻮﻟﻰ ﻗﯩﻠﻤﯩﻐـــﺎﻥ ﺋﯩﻠﯩـــﻢ ­ ﭘﻪﻧﻨﯩـــﯔ ﺑﺎﻻﻳﯩﺌـــﺎﭘﻪﺕ ﺋﯩﻜﻪﻧﻠﯩﻜﯩﻨـــﻰ
ﺑﯩﻠﮕﯩﻨﯩﯖﯩﺰﺩە ،ﻣﺎﯕﺎ ﻗﻮﺷﯘﻟﯩﺴﯩﺰ.
ﻫــﺎﺯﯨﺮﻗﻰ ﺩﯗﻧﻴﺎﻧﯩــﯔ ﻫﺎﻟﯩﻐــﺎ ﻗﺎﺭﺍﻳــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﻮﻟــﺴﺎﻕ ،ﻛﯜﻧــﺪﯨﻦ ­ ﻛــﯜﻧﮕﻪ
ﺋﯩﻠﯩــﻢ ­ ﭘﻪﻥ ﺋﯩﻠﮕﯩﺮﻟﯩﮕﻪﻧــﺴﯧﺮﻯ ﺭەﻫﯩــﻢ ­ ﺷــﻪﭘﻘﻪﺕ ﺋﺎﺯﯨﻴﯩﯟﺍﺗﻤﺎﻗﺘــﺎ .ﺋﯩﻠﯩــﻢ ­
ﭘﻪﻥ ﺋﯧﻠﯩــﭗ ﻛﻪﻟــﮕﻪﻥ ﺋــﺎﺗﻮﻡ ﺑــﻮﻣﺒﯩﻠﯩﺮﻯ ﯞە ﺭﺍﻛﯩﺘــﺎﻻﺭ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﻣﯩﻠﻴﻮﻧﻠﯩﻐــﺎﻥ
ﺋﯩﻨﺴﺎﻥ ﺋﯚﻟﻤﻪﻛﺘﻪ.
ﻧــﯧﻤﻪ ﺋﯜﭼــﯜﻥ ﺋﯩﻠﯩــﻢ ­ ﭘﻪﻧﻨﯩــﯔ ﺋﯩﻠﮕﯩﺮﻟﯩــﺸﻰ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺭەﻫﯩــﻢ ­ ﺷــﻪﭘﻘﻪﺕ
ﺋﺎﺯﻻﭖ ﻛﯧﺘﯩﺪﯗ؟ ﺑﯘﻧﯩﯔ ﺳﻪﯞەﺑﯩﻨﻰ ﺑﯩﻠﻪﻣﺴﯩﺰ؟
ﭼـﯜﻧﻜﻰ ﺭەﻫﯩـﻢ ­ ﺷــﻪﭘﻘﻪﺕ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺋﻪﺧﻼﻗﻼﻧﻤﯩﻐــﺎﻥ ﻫﻪﺭ ﻗﺎﻧـﺪﺍﻕ ﺋﯩﻠﯩــﻢ ­
ﭘﻪﻥ ﺑﺎﻻﻳﯩﺌــﺎﭘﻪﺕ ﯞە ﻛﯩﺮﯨﺰﯨــﺴﺘﯘﺭ! ﺷــﯘﯕﺎ ﻗﯘﺭﺋــﺎﻥ ﻛﻪﺭﯨــﻢ ﺋــﺎﻳﻪﺗﻠﯩﺮﻯ ﺋﯩﻠﯩــﻢ
ﻫﻪﻗﻘﯩـــﺪﯨﻜﻰ ﭘﯜﺗـــﯜﻥ ﺑﺎﻳﺎﻧﻠﯩﺮﯨـــﺪﺍ ﺭەﻫﯩـــﻢ ­ ﺷـــﻪﭘﻘﻪﺗﻨﯩﻤﯘ ﺑﺎﻳـــﺎﻥ ﻗﯩﻠﻐـــﺎﻥ.
ﻗﯘﺭﺋـــــﺎﻥ ﻛﻪﺭﯨـــــﻢ ﺋﺎﻳﻪﺗﻠﯩﺮﯨـــ ـﺪﯨﻦ ﺭەﻫﯩـــــﻢ ­ ﺷـــــﻪﭘﻘﻪﺕ ﻳﺎﻧﺪﺍﺷـــــﺘﯘﺭﯗﺭﭖ
ﻛﻪﻟﺘﯜﺭﯛﻟﻤﯩﮕﻪﻥ ﺋﯩﻠﯩﻢ ﻫﻪﻗﻘﯩﺪﯨﻜﻰ ﺑﺎﻳﺎﻧﺪﯨﻦ ﺑﯩﺮﻧﯩﻤﯘ ﺗﺎﭘﺎﻟﻤﺎﻳﺴﯩﺰ.
»ﺋـــﯘﻻﺭ ›ﭘﻪﺭﯞەﺭﺩﯨﮕـــﺎﺭﯨﻤﯩﺰ! ﺳـــﯧﻨﯩﯔ ﺭەﻫﻤﯩﺘﯩـــﯔ ﯞە ﺋﯩﻠﻤﯩـــﯔ ﻫﻪﻣـــﻤﻪ
ﻧﻪﺭﺳﯩﻨﻰ ﺋﯚﺯ ﺋﯩﭽﯩﮕﻪ ﺋﺎﻟﯩﺪﯗ‹ ﺩەﻳﺪﯗ«).(1

) (1ﻏﺎﻓﯩﺮ ﺳﯜﺭﯨﺴﻰ­ 7ﺋﺎﻳﻪﺕ.

272

­3ﺑﯚﻟﯜﻡ :ﮔﯜﺯەﻝ ﺋﻪﺧﻼﻗﻼﺭ

»ﺋــــﯘ ﺋﯩﻜﻜﯩــــﺴﻰ ﺑﯩﺰﻧﯩــــﯔ ﺑﻪﻧــــﺪﯨﻠﯩﺮﯨﻤﯩﺰﺩﯨﻦ ﭼــــﻮﯓ ﺭەﻫﻤﯩﺘﯩﻤﯩــــﺰﮔﻪ
ﺋﯧﺮﯨــﺸﻜﻪﻥ ﯞە ﺑﯩﺰﻧﯩــﯔ ﺋــﯚﺯﯨﻤﯩﺰﮔﻪ ﺧــﺎﺱ ﺋﯩﻠﻤﯩﻤﯩﺰﻧــﻰ ﺑﯩــﺰ ﺑﯩﻠــﺪﯛﺭﮔﻪﻥ ﺑﯩــﺮ
ﺑﻪﻧﺪﯨﻨﻰ ﺋﯘﭼﺮﺍﺗﺘﻰ«) (1ﺩﯦﮕﻪﻥ ﺋﺎﻳﻪﺗﻠﻪﺭ ﺑﯘﻧﯩﯔ ﻣﯩﺴﺎﻟﯩﺪﯗﺭ(2).

) (1ﻛﻪﻫﻒ ﺳﯜﺭﯨﺴﻰ­ 65ﺋﺎﻳﻪﺕ.
) (2ﺑﯘ ﻣﺎﯞﺯﯗﻧﻰ ﻳﯧﺰﯨﺸﺘﺎ ﻣﯩﺴﯩﺮﻟﯩﻖ ﻣﻪﺷﻬﯘﺭ ﺋﯩﺴﻼﻡ ﺩەﯞەﺗﭽﯩﺴﻰ ﯞە ﺗﻮﻧﯘﻟﻐﺎﻥ ﻧﺎﺗﯩﻖ ﺋﻪﻣﺮ
ﺧﺎﻟﯩﺪﻧﯩﯔ»ﻣﯚﻣﯩﻨﻨﯩﯔ ﺋﻪﺧﻼﻗﻰ« ﻧﺎﻣﻠﯩﻖ ﺋﻪﺳﻪﺭﯨﺪﯨﻦ ﻗﯩﺴﻘﺎﺭﺗﯩﭗ
ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﯩﻨﯩﻠﺪﻯ.

273

ﺭﺍﺳﺘﭽﯩﻠﻠﯩﻖ

ﺭﺍﺳﺘﭽﯩﻠﻠﯩﻖ
ﺭﺍﺳــﺘﭽﯩﻠﻠﯩﻖ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪﺭﻟﻪﺭﻧﯩـــﯔ ﺋﻪﯓ ﺋﺎﻟــﺪﯨﻨﻘﻰ ﺋﻪﺧﻼﻗـــﻰ .ﻫﯧﭽﻘﺎﻧـــﺪﺍﻕ
ﺑﯩــﺮ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪﺭﻧﯩـــﯔ ﻳﺎﻟﻐـــﺎﻧﭽﻰ ﺑﻮﻟﯘﺷـــﻰ ﻗﻪﺗﺌﯩـــﻲ ﻣـــﯘﻣﻜﯩﻦ ﺋﻪﻣﻪﺱ .ﺷـــﯘﯕﺎ
ﺋــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋــﺎﻻ ﻗﯘﺭﺋــﺎﻥ ﻛﻪﺭﯨﻤــﺪە ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪﺭﻟﻪﺭﻧــﻰ ﺋﺎﻟــﺪﻯ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺭﺍﺳــﺘﭽﯩﻠﻼﺭ
ﺩەﭖ ﺳﯜﭘﻪﺗﻠﯩﮕﻪﻥ ﯞە ﺭﺍﺳﺘﭽﯩﻠﻼﺭ ﺩەﭖ ﻣﺎﺧﺘﯩﻐﺎﻥ.
﴿ﻭﺍ ﹾﺫﻛﹸﺮ ﻓِـﻲ ﺍﻟﹾﻜِﺘـﺎﺏِ ﺇِﺑـﺮﺍﻫِﻴﻢ ﺇِﻧـﻪ ﻛﹶـﺎﻥﹶ ﺻِـﺪﻳﻘﹰﺎ ﻧﺒِﻴـﺎ﴾ ﻳﻪﻧـﻰ »ﻗﯘﺭﺋﺎﻧـﺪﺍ
ﺋﯩﺒﺮﺍﻫﯩﻤﻨﯩـــﯔ ﻗﯩﺴﺴﯩـــﺴﯩﻨﻰ ﺑﺎﻳـــﺎﻥ ﻗﯩﻠﻐﯩـــﻦ ،ﺋـــﯘ ﻫﻪﻗﯩـــﻘﻪﺗﻪﻥ ﺗﻮﻟﯩﻤـــﯘ
ﺭﺍﺳﺘﭽﯩﻞ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪﺭ ﺋﯩﺪﻯ«).(1
﴿ﻭﺍ ﹾﺫﻛﹸﺮ ﻓِﻲ ﺍﻟﹾﻜِﺘﺎﺏِ ﺇِﺩﺭِﻳﺲ ﺇِﻧﻪ ﻛﹶﺎﻥﹶ ﺻِﺪﻳﻘﹰﺎ ﻧﺒِﻴﺎ﴾ ﻳﻪﻧـﻰ »ﻗﯘﺭﺋﺎﻧـﺪﺍ ﺋﯩﺪﺭﯨـﺴﻨﯩﯔ
Sez Uygur ädäbiyättän 1 tekst ukıdıgız.
Çirattagı - İslam Ehlaqi - 14
  • Büleklär
  • İslam Ehlaqi - 01
    Süzlärneñ gomumi sanı 2633
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1242
    10.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    17.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    21.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • İslam Ehlaqi - 02
    Süzlärneñ gomumi sanı 2825
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1853
    11.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    19.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    23.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • İslam Ehlaqi - 03
    Süzlärneñ gomumi sanı 2841
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1828
    10.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    18.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    23.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • İslam Ehlaqi - 04
    Süzlärneñ gomumi sanı 2763
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1800
    11.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    18.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    23.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • İslam Ehlaqi - 05
    Süzlärneñ gomumi sanı 2893
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1800
    13.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    21.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    27.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • İslam Ehlaqi - 06
    Süzlärneñ gomumi sanı 2802
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1871
    9.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    17.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    23.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • İslam Ehlaqi - 07
    Süzlärneñ gomumi sanı 2743
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1718
    11.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    19.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    23.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • İslam Ehlaqi - 08
    Süzlärneñ gomumi sanı 2647
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1611
    11.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    18.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    23.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • İslam Ehlaqi - 09
    Süzlärneñ gomumi sanı 2682
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1746
    10.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    18.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    23.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • İslam Ehlaqi - 10
    Süzlärneñ gomumi sanı 2771
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1899
    10.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    18.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    22.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • İslam Ehlaqi - 11
    Süzlärneñ gomumi sanı 2854
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1888
    11.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    19.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    25.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • İslam Ehlaqi - 12
    Süzlärneñ gomumi sanı 2829
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1917
    11.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    19.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    24.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • İslam Ehlaqi - 13
    Süzlärneñ gomumi sanı 2798
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1950
    10.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    17.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    22.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • İslam Ehlaqi - 14
    Süzlärneñ gomumi sanı 2777
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1847
    12.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    20.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    25.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • İslam Ehlaqi - 15
    Süzlärneñ gomumi sanı 2854
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1923
    11.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    20.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    27.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • İslam Ehlaqi - 16
    Süzlärneñ gomumi sanı 2805
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1933
    11.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    19.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    25.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • İslam Ehlaqi - 17
    Süzlärneñ gomumi sanı 2834
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1938
    10.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    17.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    21.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • İslam Ehlaqi - 18
    Süzlärneñ gomumi sanı 2803
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2043
    10.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    17.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    22.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • İslam Ehlaqi - 19
    Süzlärneñ gomumi sanı 2813
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2033
    9.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    17.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    21.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • İslam Ehlaqi - 20
    Süzlärneñ gomumi sanı 2813
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1951
    11.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    18.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    22.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • İslam Ehlaqi - 21
    Süzlärneñ gomumi sanı 2902
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1971
    10.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    17.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    22.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • İslam Ehlaqi - 22
    Süzlärneñ gomumi sanı 2798
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1999
    9.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    16.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    21.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • İslam Ehlaqi - 23
    Süzlärneñ gomumi sanı 2823
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1930
    10.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    18.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    23.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • İslam Ehlaqi - 24
    Süzlärneñ gomumi sanı 2787
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1887
    10.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    18.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    23.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • İslam Ehlaqi - 25
    Süzlärneñ gomumi sanı 2740
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1816
    10.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    18.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    22.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • İslam Ehlaqi - 26
    Süzlärneñ gomumi sanı 2741
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1863
    10.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    18.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    23.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.