Latin

بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 74

Süzlärneñ gomumi sanı 2937
Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2000
10.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
18.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
23.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
ads place
ﻛﯧــﻴﯩﻦ ،ﺋﯘﻻﺭﻏــﺎ 3000ﻳــﯜەﻥ ﻧﻪﻕ ﭘــﯘﻝ ﻣﯩــﺮﺍﺱ ﻗﺎﻟــﺪﯗﺭﻏﺎﻥ ﺑﻮﻟــﺴﺎ ،ﺋﯘﻧﯩــﯔ 2000ﻧــﻰ ﺋﻮﻏﯘﻟﻐــﺎ،
1001

1000ﻧـﻰ ﻗﯩﺰﻏــﺎ ﺑﯧﺮﯨﻠﯩـﺪﯗ 2000 .ﻳــﯜەﻧﻨﻰ ﺋﺎﻟﻐــﺎﻥ ﺋﻮﻏـﯘﻝ ،ﺋــﯘﻧﻰ ﺋﺎﺋﯩﻠﯩــﺴﯩﻨﯩﯔ ـــ ﺋــﯚﺯﻯ ،ﺋﺎﻳــﺎﻟﻰ
ﯞە ﺑﺎﻟﯩﻠﯩﺮﯨﻨﯩــﯔ ﺋﯧﻬﺘﯩﻴــﺎﺟﻠﯩﺮﻯ ﺋﯜﭼــﯜﻥ ﻗﻮﻟﻠﯩﻨﯩــﺪﯗ .ﻣﯘﺑــﺎﺩﺍ ﺋﺎﻳــﺎﻟﻰ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋﺎﺟﺮﺍﺷــﻤﺎﻗﭽﻰ ﺑﻮﻟــﺴﺎ،
ﻗﻮﻟﯩــﺪﯨﻜﻰ ﺑــﯘ 2000ﻳﯜەﻧﻨﯩــﯔ 1000ﻧــﻰ ﺋﺎﻳﺎﻟﯩﻐــﺎ ﻧﻪﻕ ﺑﯧﺮﯨــﺪﯗ ،ﭼــﯜﻧﻜﻰ ﺋﻪﺭﻧﯩــﯔ ﻣﯜﻟﻜﯩﻨﯩــﯔ
ﻳﯧﺮﯨﻤــﻰ ﺋﺎﻳﺎﻟﯩﻨﯩــﯔ ﻫﻪﻗﻘﯩــﺪﯗﺭ .ﺋﯘﻣــﯘ ﺋﺎﺗﯩــﺴﯩﺪﯨﻦ 1000ﻳــﯜەﻥ ﻳــﺎﻛﻰ ﺋﯘﻧﯩﯖــﺪﯨﻦ ﺋــﺎﺯ ﻳــﺎﻛﻰ
ﻛــﯚﭘﺮەﻛﯩﻨﻰ ﻣﯩــﺮﺍﺱ ﺋﺎﻟﻐــﺎﻥ ﺑﻮﻟــﺴﺎ ،ﺋﯧﺮﯨــﺪﯨﻦ ﺋﺎﻟﻐــﺎﻥ 1000ﻳــﯜەﻥ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﻗﻮﺷــﯘﻟﯘﭖ ﺋﯘﻧﯩــﯔ
ﻗﻮﻟﯩﻐــﺎ 2000ﻳــﺎﻛﻰ ﺋﯘﻧﯩﯖــﺪﯨﻦ ﺋــﺎﺯﺭﺍﻕ ﻳــﺎﻛﻰ ﻛــﯚﭘﺮەﻙ ﻧﻪﻕ ﭘــﯘﻝ ﻛﯩــﺮﮔﻪﻥ ﺑﻮﻟﯩــﺪﯗ .ﺋﻪﻣــﺪﻯ،
ﺋﺎﺗﯩـــﺴﯩﺪﯨﻦ 1000ﻳـــﯜەﻥ ﻣﯩـــﺮﺍﺱ ﺋﺎﻟﻐـــﺎﻥ ﻗﯩﺰﻏـــﺎ ﻛﻪﻟـــﺴﻪﻙ ،ﺋﯘﻣـــﯘ ﺋﯧﺮﯨـــﺪﯨﻦ 1000ﻳـــﺎﻛﻰ
ﺋﯘﻧﯩﯖﺪﯨﻦ ﺋﺎﺯﺭﺍﻕ ﻳـﺎﻛﻰ ﻛـﯚﭘﺮەﻙ ﻣﯩﻘـﺪﺍﺭﺩﺍ ﻧﻪﻕ ﭘـﯘﻝ ﺋﺎﻟﻐـﺎﻥ ﺑﻮﻟـﺴﺎ ،ﺋﯘﻧﯩـﯔ ﺋﯧﺮﯨـﺸﻜﻪﻥ ﺋﻮﻣـﯘﻣﻰ
ﻧﻪﻕ ﭘﯘﻟﻰ 2000ﺋﻪﺗﺮﺍﭘﯩـﺪﺍ ﺑﻮﻟﻐـﺎﻥ ﺑﻮﻟﯩـﺪﯗ .ﺋﯘﻧﯩـﯔ ﺋﯜﺳـﺘﯩﮕﻪ ﺋﺎﻳـﺎﻟﻼﺭ ﺋﺎﺗـﺎ ـ ﺋﺎﻧﯩـﺴﯩﺪﯨﻦ ﻣﯩـﺮﺍﺱ
ﺋﺎﻟﻐــﺎﻥ ﻧﻪﻕ ﭘــﯘﻟﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﯞە ﺑﺎﺷــﻘﺎ ﺑــﺎﻳﻠﯩﻘﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺋﺎﺋﯩﻠﯩــﺴﻰ ﺋﯜﭼــﯜﻥ ﭼﯩﻘﯩــﻢ ﻗﯩﻠﯩــﺸﻘﺎ ﺑﯘﻳﺮﯗﻟﻐــﺎﻥ
ﺋﻪﻣﻪﺱ ،ﺋﯧﺮﯨﻨﯩـــﯔ ﺋـــﯘﻧﻰ ﭼﯩﻘﯩـــﻢ ﻗﯩﻠﯩـــﺸﻘﺎ ﺯﻭﺭﻻﺵ ﻫﻪﻗﻘـــﻰ ﻳـــﻮﻕ ،ﺋﻪﻟـــﯟەﺗﺘﻪ .ﺋﻪﮔﻪﺭ ﺋـــﯘ ﺋـــﯚﺯ
ﺋﯩﺨﺘﯩﻴـﺎﺭﻯ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋﯧـﺮﯨﻤﮕﻪ ﻫﻪﻣﻜﺎﺭﻟﯩــﺸﯩﻤﻪﻥ ﺩﯦـﮕﻪﻥ ﻧﯩــﻴﻪﺕ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺑﯩــﺮ ﻗﯩـﺴﯩﻢ ﺋﯩﻘﺘﯩــﺴﺎﺩﯨﻨﻰ
ﺋﺎﺋﯩﻠﯩــﺴﯩﮕﻪ ﭼﯩﻘﯩــﻢ ﻗﯩﻠــﺴﺎ ﺑــﯘ ﺋﯚﺯﯨﻨﯩــﯔ ﺋﯩــﺸﻰ .ﺋﺎﻳــﺎﻟﻼﺭ ﻣﯩــﺮﺍﺱ ﺋﺎﻟﻐــﺎﻥ ﭘــﯘﻟﯩﻨﻰ ﺋــﯚﺯ ﻳﯧﻨﯩــﺪﺍ
ﺑﯧــﺴﯩﭗ ﻳﺎﺗﺎﻻﻳــﺪﯗ ،ﺋﻪﻣﻤــﺎ ﺋﻪﺭﻟﻪﺭ ﺋﺎﻧــﺪﺍﻕ ﻗﯩﻼﻟﻤﺎﻳــﺪﯗ .ﺑﻪﻟﻜــﻰ ﺋﺎﺋﯩﻠﯩــﺴﯩﮕﻪ ﭼﯩﻘﯩــﻢ ﻗﯩﻠﯩــﺸﻰ ﻻﺯﯨــﻢ
ﻛﯧﻠﯩﺪﯗ .ﺋﻪﻣـﺪﻯ ﺋـﻮﻳﻼﭖ ﺑﺎﻗـﺎﻳﻠﻰ ،ﺋﻪﻣﻪﻟﯩﻴﻪﺗـﺘﻪ ﻗﺎﻳﺴﯩـﺴﻰ ﻛـﯚﭖ ﺋﺎﻟﻐـﺎﻥ ﺑﻮﻟﯩـﺪﯗ؟ ﺋﻮﻏﯘﻟﻤـﯘ ﻳـﺎﻛﻰ
ﻗﯩﺰﻣﯘ؟
.4ﺗﺎﻻﻕ
ﺳــﺎﻏﻼﻡ ﺋــﺎﺋﯩﻠﻪ ﺋﻪﻣﻨﯩﻴﻪﺗﻠﯩــﻚ ﺟﻪﻣﺌﯩﻴﻪﺗﻨﯩــﯔ ﺋﺎﺳﺎﺳــﯩﺪﯗﺭ .ﺋﯩﻨــﺴﺎﻥ ﺋﯩﺠﺘﯩﻤــﺎﺋﯩﻲ ﻣﻪﺧﻠﯘﻗــﺎﺕ
ﺑﻮﻟﻐﺎﭼﻘـــﺎ ،ﺋـــﯘ ،ﺋـــﺎﺋﯩﻠﻪ ﻗـــﻮﺭﯗﭖ ﺟﺎﻣـــﺎﺋﻪﺕ ﺗﻪﺭﻛﯩﺒﯩـــﺪە ﻳﺎﺷﺎﺷـــﻘﺎ ﺋﯧﻬﺘﯩﻴـــﺎﺟﻠﯩﻘﺘﯘﺭ .ﺋﯩﻨـــﺴﺎﻧﻼﺭ
ﺗﯘﺭﻣــﯘﺵ ﻗﯘﺭﻏﺎﻧــﺪﯨﻦ ﻛﯧــﻴﯩﻦ ،ﻛﯜﻧــﺪﯨﻠﯩﻚ ﺗﯘﺭﻣــﯘﺵ ﺟﻪﺭﻳﺎﻧﯩــﺪﺍ ﻫﻪﻣﯩــﺸﻪ ﺑﯩــﺮ ﺧﯩــﻞ ﺗﯘﺭﻣﺎﻳــﺪﯗ.
ﮔﺎﻫﯩﺪﺍ ﺋﻪﺭ ــ ﺧﻮﺗﯘﻧﻼﺭ ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﯨـﺴﯩﺪﺍ ﺟﯧـﺪەﻝ ـــ ﻣـﺎﺟﺮﺍﻻﺭ ﻳـﯜﺯ ﺑﯧﺮﯨـﭗ ﺗﻮﺭﯨـﺪﯗ .ﺋﯩﻨـﺴﺎﻧﻼﺭ ﺋـﺎﺯﺭﺍﻕ
ﺋﺎﭼﭽﯩﻘﻠﯩﺮﯨﻐــﺎ ﻫــﺎﻱ ﺑﯧﺮﯨــﭗ ،ﺳــﻪﯞﯨﺮﭼﺎﻧﻠﯩﻖ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺗﯘﺭﻣــﯘﺵ ﻫﺎﻳــﺎﺗﯩﻨﻰ ﺧــﺎﺗﯩﺮﺟﻪﻡ ﻫﺎﻟــﺪﺍ ﺩﺍﯞﺍﻡ
ﻗﯩﻠﺪﯗﺭﯗﺷــﻘﺎ ﻣﯘﻫﺘﺎﺟــﺪﯗﺭ .ﺋﻪﺭ ـ ﺧﻮﺗــﯘﻧﻼﺭ ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﯨــﺴﯩﺪﺍ ﻳــﯜﺯ ﺑﻪﺭﮔﻪﻥ ﺟﯧــﺪەﻝ ــــ ﻣــﺎﺟﯩﺮﺍﻻﺭﺩﺍ
ﺑﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺋـﺎﭼﭽﯩﻘﻰ ﻳﯧﻨﯩـﭗ ،ﺋﯚﺯﻫﺎﻟﯩﻐـﺎ ﻛﻪﻟﮕﯜﭼﯩﻠﯩـﻚ ﻗﺎﺭﺷـﻰ ﺗﻪﺭەﭘﻨﯩـﯔ ﺳـﻪﯞﯨﺮ ﻗﯩﻠﯩـﺸﯩﻐﺎ ﺗـﻮﻏﺮﺍ
ﻛﯧﻠﯩــﺪﯗ .ﺋﻪﮔﻪﺭ ﺋﯘﻧــﺪﺍﻕ ﺑﻮﻟﻤﯩﻐﺎﻧــﺪﺍ ،ﺑﯩــﺮ ﺩەﻣﻠﯩــﻚ ﺋــﺎﭼﭽﯩﻖ ﺗﯘﭘﻪﻳﻠﯩــﺪﯨﻦ ﺋــﺎﺋﯩﻠﻪ ﺑﯘﺯﯗﻟﯩــﺪﯗ.
ﺋﺎﻳــﺎﻟﻼﺭ ﺋــﺎﺩەﺗﺘﻪ ﺳﻪﯞﯨﺮﺳـــﯩﺰ ،ﻫﯧﺴــﺴﯩﻴﺎﺗﭽﺎﻥ ﻛﯧﻠﯩــﺪﯗ .ﺋـــﯘﻻﺭ ﺑﻪﺯﯨــﺪە ﺋــﯚﺯ ﻫﯧﺴـــﺴﯩﻴﺎﺗﻠﯩﺮﯨﻨﻰ
ﺑﺎﺷــﻘﯘﺭﺍﻟﻤﺎﻱ ﻗﺎﻟﯩــﺪﯗ .ﺋــﯘﻻﺭ ﺋــﺎﭼﭽﯩﻘﻰ ﻛﻪﻟﮕﻪﻧــﺪە ،ﺋﺎﻗﯩﯟەﺗﻨﯩــﯔ ﻗﺎﻧــﺪﺍﻕ ﺑﻮﻟﯩــﺸﯩﻐﺎ ﻗﺎﺭﯨﻤﺎﺳــﺘﯩﻦ،
ﺋﯧﻐﯩﺰﯨﻨــﻰ ﻗﻮﻳﯘﯞﯦﺘﯩــﺪﯗ .ﺋﻪﻣﻤــﺎ ﺋﻪﺭ ﻛﯩــﺸﯩﻠﻪﺭ ﺋﺎﻳﺎﻟﻼﺭﻏــﺎ ﻗﺎﺭﯨﻐﺎﻧــﺪﺍ ،ﺳــﻪﯞﯨﺮﭼﺎﻥ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻧﻠﯩﻘﻠﯩﺮﻯ
ﺋﯜﭼــــﯜﻥ ﺋــــﯘﻻﺭ ﺋــــﺎﭼﭽﯩﻘﻰ ﻛﻪﻟﮕﻪﻧــــﺪە ،ﺋــــﯚﺯﻟﯩﺮﯨﻨﻰ ﺑﯧﺴﯩﯟﯦﻠﯩــــﺸﻨﻰ ﺑﯩﻠﯩــــﺪﯗ ﯞە ﺋﯧﻐﯩﺰﯨﻨــــﻰ
ﻗﻮﻳﯘﯞەﺗﻤﻪﻳـــﺪﯗ .ﺳـــﻪﯞﯨﺮﻯ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ﺋـــﺎﭼﭽﯩﻘﯩﻨﻰ ﻳﯘﺗﯘﯞﺍﻻﻻﻳـــﺪﯗ .ﻧﻪﺗﯩﺠﯩـــﺪە ،ﺋﻪﺭ ـــــ ﺧﻮﺗـــﯘﻧﻼﺭ
1002

ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﯨـــﺴﯩﺪﺍ ﺟﯧـــﺪەﻝ ــــــ ﻣـــﺎﺟﯩﺮﺍﻻﺭ ﻳــــﯜﺯ ﺑﻪﺭﮔﻪﻥ ﺑﻮﻟـــﺴﯩﻤﯘ ،ﻛﯧــــﻴﯩﻦ ﻳﻪﻧﻪ ﺋـــﯘﻻﺭ ﺋﯚﺯﺋــــﺎﺭﺍ
ﻳﺎﺭﯨــﺸﯩﯟﺍﻻﻻﻳﺪﯗ .ﺑﯘﻧﯩــﯔ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋــﺎﺋﯩﻠﻪ ﭘﺎﺭﭼﯩﻼﻧﻤﺎﺳــﺘﯩﻦ ﺩﺍﯞﺍﻡ ﻗﯩﻠﯩﯟﯦﺮﯨــﺪﯗ .ﺋــﺎﺋﯩﻠﻪ ﺋــﻮﭼﯩﻘﻰ
ﺩﺍﯞﺍﻡ ﻗﯩﻠﻐﺎﭼﻘــﺎ ﺑــﺎﻟﯩﻼﺭﻣﯘ ﻳﯧﯩــﺘﯩﻢ ﺑﻮﻟﻤﺎﻳــﺪﯗ .ﺋــﯘﺭﯗﻕ ـ ﺗﯘﻏﻘــﺎﻧﻼﺭﻣﯘ ﭘﻪﺭﯨــﺸﺎﻥ ﺑﻮﻟﻤﺎﻳــﺪﯗ .ﻣﯘﺷــﯘ
ﺳﻪﯞەﺑﺘﯩﻦ ،ﺗﺎﻻﻕ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﻫﻮﻗﯘﻗﻰ ﺋﻪﺭﻟﻪﺭﮔﻪ ﺑﯧﺮﯨﻠﮕﻪﻥ.
ﺷـــﯘﻧﯩﻤﯘ ﺋﻪﺳـــﺘﯩﻦ ﭼﯩﻘﺎﺭﻣﺎﺳـــﻠﯩﻖ ﻻﺯﯨﻤﻜـــﻰ ،ﺋﺎﺋﯩﻠﯩﻨﯩـــﯔ ﺑﺎﺷـــﻼﻧﻐﯘﭼﻰ ﺑﻮﻟﻐـــﺎﻥ ﻧﯩﻜﺎﻫﺘـــﺎ
ﻫﻮﻗــﯘﻕ ﺋﺎﻳــﺎﻝ ﻛﯩــﺸﯩﻨﯩﯔ ﻗﻮﻟﯩﺪﯨــﺪﯗﺭ .ﺋﻪﮔﻪﺭ ﺋﺎﻳــﺎﻝ ﻛﯩــﺸﻰ ﺋــﯚﺯﻯ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺗﯘﺭﻣــﯘﺵ ﻗﯘﺭﻣــﺎﻗﭽﻰ
ﺑﻮﻟﻐـــﺎﻥ ﺋﻪﺭﮔﻪ ﺭﺍﺯﻯ ﺑﻮﻟـــﯘﭖ ،ﺋﯘﻧﯩﯖﻐـــﺎ ﺧﻮﺗـــﯘﻥ ﺑﻮﻟﯘﺷـــﻨﻰ »ﻗﻮﺑـــﯘﻝ ﻗﯩﻠـــﺪﯨﻢ« ﺩﯦﻤﻪﻳـــﺪﯨﻜﻪﻥ،
ﺋﻪﺭﻧﯩـــﯔ ﺋـــﯘﻧﻰ »ﺋﺎﻟـــﺪﯨﻢ« ﺩﯦﮕﯩﻨـــﻰ ﺑﯧﻜـــﺎﺭﺩﯗﺭ .ﺑـــﯘ ﻣﻪﺳـــﯩﻠﯩﻨﻰ ﻣﯘﺷـــﯘﻧﺪﺍﻕ ﻛﻪﯓ ﺩﺍﺋﯩﺮﯨـــﺪە
ﭼﯘﺷــــﻪﻧﮕﯩﻨﯩﻤﯩﺰﺩە ،ﺋﯩــــﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﯩﻨﯩــــﯔ ﻧﻪﻗﻪﺩەﺭ ﺋﻪﻗﯩﻠﻐــــﺎ ﻣﯘﯞﺍﭘﯩــــﻖ ،ﺋﯩﻨــــﺴﺎﻧﻨﯩﯔ ﻓﯩﺘﺮﯨﺘــــﻰ
»ﺗﻪﺑﺌﯩﺘﻰ« ﮔﻪ ﺋﻮﻳﻐﯘﻥ ﺋﯩﻜﻪﻧﻠﯩﻜﯩﻨﻰ ﻛﯚﺭەﻟﻪﻳﻤﯩﺰ.
ﺋﯩــﺴﻼﻡ ﺷــﻪﺭﺋﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﻗــﺎﻧﯘﻥ ـ ﻧﯩﺰﺍﻣﻠﯩﺮﯨﻨــﻰ ﺗــﻮﻏﺮﺍ ﭼﯜﺷــﻪﻧﻤﯩﮕﻪﻥ ﻳــﺎﻛﻰ ﭼﯜﺷﯩﯩﻨﯩــﺸﻨﻰ
ﺧﺎﻟﯩﻤﺎﻳــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﻪﺯﻯ ﻛﯩــﺸﯩﻠﻪﺭ ،ﻣﻪﺳــﯩﻠﯩﻨﻰ ﺑﯩــﺮ ﺗﻪﺭەﭘﺘﯩــﻨﻼ ﺗﯘﺗﯘﯞﯦﻠﯩــﭗ ،ﻫﻪﺩەﭖ ﺋﯩــﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﯩﻐــﺎ
ﺗــﯚﻫﻤﻪﺗﻠﻪﺭﻧﻰ ﺗﻮﻗﯘﺷــﻘﺎ ﺋﻮﺭﯗﻧﯩــﺪﯗ .ﺑﯘﻧﯩــﯔ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ،ﺑــﯘ ﺩﯨﻨﻨــﻰ ﻳﺎﺧــﺸﻰ ﭼﯜﺷــﻪﻧﻤﯩﮕﻪﻥ ،ﺑﻪﺯﻯ
ﺑﯩﻠﯩﻢ ﺳﻪﯞﯨﻴﯩﺴﻰ ﺗـﯚﯞەﻥ ﻛﯩـﺸﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﻗـﺎﻳﻤﯘﻗﯘﭖ ﻗﯧﻠﯩـﭗ ،ﺩﯨﻨـﺪﯨﻦ ﺋﯧﺰﯨـﭗ ﻛﯧـﺘﯩﺶ ﮔﯩﺮﺩﺍﯞﯨﻐـﺎ
ﭼﯜﺷــــﯜﭖ ﻗﯧﻠﯩــــﺸﯩﺪەﻙ ﺋﻪﻫــــﯟﺍﻟﻼﺭ ﻳــــﯜﺯ ﺑﯧﺮﯨــــﺪﯗ .ﺑــــﯘ ﻣــــﺎﯞﺯﯗﻧﻰ ﺗﯧﺨﯩﻤــــﯘ ﻛﻪﯓ ﺩﺍﺋﯩﺮﯨﻠﯩــــﻚ
ﭼﯜﺷــﻪﻧﺪﯛﺭﯛﺭﺵ ﻣــﯘﻣﻜﯩﻦ ﺋﯩــﺪﻯ .ﺋﻪﻣﻤــﺎ ﻫﻪﻗﯩﻘﻪﺗﻨــﻰ ﺳــﯘﻳﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﻛﯩﺘﺎﺑـــﺨﺎﻧﻠﯩﺮﯨﻤﯩﺰﻧﯩﯔ ﺑــﯘ
ﻗﻪﺩەﺭ ﺋﯩﺰﺍﻫﻘﺎ ﻛﯘﭘﺎﻳﻪ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﺑﯘﻧﻰ ﺗﻮﻏﺮﺍ ﭼﯜﺷﯩﻨﯩﭗ ﻛﯧﺘﯩﺸﻠﯩﺮﯨﮕﻪ ﺋﯩﺸﻪﻧﺠﯩﻢ ﻛﺎﻣﯩﻞ.

ﻏﻪﺭﺏ ﻳﺎﺯﻏﯘﭼﯩﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺑﻪﺯﻯ ﻫﻪﻗﯩﻘﻪﺗﭙﻪﺭﯞەﺭﻟﻪﺭﻧﯩﯔ ﺋﯧﺘﯩﺮﺍﭘﻠﯩﺮﻯ
ﻏﻪﺭﺑﻨﯩـــﯔ ﺋﺎﺗــــﺎﻏﻠﯩﻖ ﻣﯘﺗﻪﭘﻪﻛﻜــــﯘﺭ ﺋــــﺎﻟﯩﻤﻠﯩﺮﻯ ﯞە ﻣﻪﺷــــﻬﯘﺭ ﻳﺎﺯﻏﯘﭼﯩﻠﯩﺮﯨــــﺪﯨﻦ ﻧﯘﺭﻏــــﯘﻥ
ﻛﯩــﺸﯩﻠﻪﺭ ﺋﺎﻳﺎﻟﻼﺭﻧﯩــﯔ ﺋﯩــﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﯩــﺪﯨﻜﻰ ﻗﻪﺩﯨــﺮ ـ ﻗﯩﻤﻤﯩﺘﯩﻨــﻰ ﯞە ﺋﯘﻻﺭﻏــﺎ ﺋﯩــﺴﻼﻡ ﺳﺎﻳﯩــﺴﯩﺪﺍ
ﺑﯧـــﺮﯨﻠﮕﻪﻥ ﺋﯩﻤﺘﯩﻴـــﺎﺯﻻﺭﻧﻰ ﺋﯧﺘﯩـــﺮﺍﭖ ﻗﯩﻠﻤﺎﻗﺘـــﺎ .ﺋﯘﻻﺭﻧﯩـــﯔ ﺑﻪﺯﯨﻠﯩـــﺮﻯ ﻏﻪﺭﺑﻨﯩـــﯔ ﺋﯩﺠﺘﯩﻤـــﺎﺋﯩﻲ
ﻣﻪﺳـــﯩﻠﯩﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺋﯩـــﺴﻼﻣﯩﻲ ﻧﯩـــﺰﺍﻣﻼﺭ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ﻫﻪﻝ ﻗﯩﻠﯩـــﺸﻘﺎ ﺋـــﯚﺗﻤﻪﻛﺘﻪ .ﻣﻪﺳـــﯩﻠﻪﻥ :ﺋﯧﺘـــﺎﻟﯩﻴﻪ
ﺋﻪﻣـﺪﯨﻠﯩﻜﺘﻪ ﺭﯨﺌﺎﻟﻠﯩﻘﻘــﺎ ﺑﻮﻳــﺴﯘﻧﯘﭖ ،ﻛﯩـﺸﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺋﯩﺠﺘﯩﻤــﺎﺋﯩﻲ ﻗﯩﻴﯩﻨﭽﯩﻠﯩﻘﻠﯩﺮﯨﻨــﻰ ﻫﻪﻝ ﻗﯩﻠﯩــﺶ
ﻳﻮﻟﯩــﺪﺍ ،ﺋﯩــﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﯩــﺪﯨﻜﻰ ﺗــﺎﻻﻕ ﻗــﺎﻧﯘﻧﯩﻨﻰ ﺋﯧﺘﯩــﺮﺍﭖ ﻗﯩﻠﻐــﺎﻥ ﻫﺎﻟــﺪﺍ ،ﺯﯙﺭﯛﺭﯨــﻴﻪﺕ ﺗﯧﭙﯩﻠﻐﺎﻧــﺪﺍ
ﺗـﺎﻻﻕ ﻗﯩﻠﯩــﺸﻘﺎ ﺭﯗﺧــﺴﻪﺕ ﻗﯩﻠﯩـﺶ ﻫﻪﻗﻘﯩــﺪە ﻣﻪﺧــﺴﯘﺱ ﻗـﺎﻧﯘﻥ ﭼﯩﻘﺎﺭﻏــﺎﻥ .ﭼــﯜﻧﻜﻰ ﺧﺮﯨــﺴﺘﯩﺌﺎﻥ
ﺩﯨﻨﯩﺪﺍ ﺗﺎﻻﻕ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﺑﻮﻟﻤﯩﻐﺎﭼﻘﺎ ،ﺋﯘﻻﺭﻫﺎﺯﯨﺮﻏﯩﭽﻪ ﺗﺎﻻﻗﻨﻰ ﺋﯧﺘﯩﺮﺍﭖ ﻗﯩﻠﻤﺎﻱ ﻛﻪﻟﮕﻪﻥ ﺋﯩﺪﻯ.
.1ﻓﺮﺍﻧـــﺴﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﻣﻪﺷـــﻬﯘﺭ ﺋـــﺎﻟﯩﻢ ﮔﻮﺳـــﺘﺎﻑ ﻟﯧﺒـــﯘﻥ ﻣﯘﻧـــﺪﺍﻕ ﺩەﻳـــﺪﯗ »ﺑﯩﺰﻧﯩـــﯔ ﻳﺎﯞﺭﻭﭘـــﺎ
ﻗﺎﻧﯘﻧﯩﻤﯩﺰﻏــﺎ ﻗﺎﺭﯨﻐﺎﻧــﺪﺍ ،ﺋﯩــﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨــﻰ ﺋﺎﻳﺎﻟﻼﺭﻧﯩــﯔ ﻗﻪﺩﯨــﺮ ـ ﻗﯩﻤﻤﯩﺘﯩﻨــﻰ ﻛﯚﺗﯜﺭﯛﺷــﺘﻪ ﺋﺎﻻﻫﯩــﺪە
1003

ﺋـﯚﻟﮕﻪ ﻛﯚﺭﺳــﻪﺗﺘﻰ ﯞە ﻳﺎﺧــﺸﻰ ﺗﻪﺳــﯩﺮﺍﺗﻼﺭﻧﻰ ﺑﻪﺭﺩﻯ .ﺷـﻪﺭﻕ ﺋﺎﻳﺎﻟﻠﯩﺮﯨﻨﯩــﯔ ﻫﺎﻟﯩﻨﯩــﯔ ﺷــﯘﻧﭽﯩﻠﯩﻚ
ﻳﺎﺧﺸﯩﻠﯩﻨﯩــﺸﯩﺪﺍ ﺋﯩــﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﯩﻨﯩــﯔ ﻛﯚﺭﺳــﻪﺗﻜﻪﻥ ﺗﯚﻫﭙﯩــﺴﻨﻰ ﻗﻪﺩﯨﺮﻟﯩــﺸﯩﻤﯩﺰ ﺋﯜﭼــﯜﻥ ﻗﯘﺭﺋــﺎﻥ
ﻧﺎﺯﯨــﻞ ﺑﻮﻟﯘﺷــﺘﯩﻦ ﺑــﯘﺭﯗﻧﻘﻰ ﺋﺎﻳﺎﻟﻼﺭﻧﯩــﯔ ﺋﻪﻫــﯟﺍﻟﯩﻨﻰ ﺑﯩﻠﯩــﺸﯩﻤﯩﺰ ﺑﯩــﺰﮔﻪ ﻳﯧﺘﻪﺭﻟﯩﻜﺘــﯘﺭ« )»ﺋﻪﺭەﺏ
ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﺘﻰ« ﮔﻮﺳﺘﺎﻑ ﻟﯧﺒﯘﻥ(
.2ﺋﯧﺮﻻﻧـــﺪﯨﻴﯩﻠﯩﻚ ﭘﻪﻳﻼﺳـــﯘﭖ ﺑﯩﺮﻧﺎﺭﺩﺷـــﯘ ﻣﯘﻧـــﺪﺍﻕ ﺩەﭖ ﻳﺎﺯﯨـــﺪﯗ» :ﻣﯘﺗﻪﭘﻪﻛﻜـــﯘﺭ ﺋـــﺎﻟﯩﻤﻼﺭ
ﭘﻪﺯﯨﻠﻪﺗﻨــــﻰ ﺳــــﺎﻗﻼﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ،ﺟﻪﻣﺌﯩﻴﻪﺗﻨــــﻰ ﻗﻮﻏﺪﺍﻳــــﺪﯨﻐﺎﻥ ﯞە ﺋﯩﻨــــﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺑﻪﺧﯩــــﺖ ـ
ﺳــﺎﺋﺎﺩﯨﺘﯩﮕﻪ ﻛﯧﭙﯩﻠﻠﯩــﻚ ﻗﯩﻠﯩــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﯩــﺮەﺭ ﺩﯨﻨﻨــﻰ ﺋﯩﺰﺩﯦﻤﻪﻛﭽــﻰ ﺑﻮﻟــﺴﺎ ،ﺋــﯘﻻﺭ ﻫﺎﻣــﺎﻥ ﺋﯩــﺴﻼﻡ
ﺩﯨﻨﯩﻨـــﻰ ﺗﺎﭘﯩـــﺪﯗ .ﺋﯩـــﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨـــﻰ ﺋﯘﻻﺭﻧﯩـــﯔ ﺋﺎﺭﺯﯗﺳـــﯩﻨﻰ ﺋﻪﻣﻪﻟـــﮕﻪ ﺋﺎﺷـــﯘﺭﯗﺵ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ﺑﯩـــﺮﮔﻪ
ﺋﯘﻻﺭﻧﯩﯔ ﺗﻪﺭەﻗﻘـﻰ ﻗﯩﻠﯩـﺸﯩﻐﺎ ﯞە ﺑﻪﺧـﺘﻜﻪ ﺋﯧﺮﯨﺸﯩـﺸﯩﮕﻪ ﻛﯧﭙﯩﻠﻠﯩـﻚ ﻗﯩﻼﻻﻳـﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﯩـﺮﻻ ﺩﯨﻨـﺪﯗﺭ«
)»ﺋﻪﺗﯩﻜﻰ ﻛﯧﻠﻪﭼﻪﻛﺘﻪ« ﺑﯩﺮﻧﺎﺭﺩﺷﯘ(
.3ﻏﻪﺭﺑﻠﯩـــﻚ ﻣﻪﺷـــﻬﯘﺭ ﻳـــﺎﺯﻏﯘﭼﻰ ﻣـــﺲ ﺋﯧﻨﯩـــﺮﯗﺩ ﻣﯘﻧـــﺪﺍﻕ ﺩەﻳـــﺪﯗ» :ﻛﺎﺷـــﻜﻰ ،ﺑﯩﺰﻧﯩـــﯔ
ﻣﻪﻣﻠﯩﻜﻪﺗﻠﯩﺮﯨﻤﯩﺰﺩﯨﻤــــﯘ ﻣﯘﺳــــﯘﻟﻤﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﻣﻪﻣﻠﯩﻜﻪﺗﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻜﯩــــﺪەﻙ ،ﺋﺎﻳﺎﻟﻼﺭﻧﯩــــﯔ ﺷــــﻪﺭﯨﭙﻰ ﯞە
ﻗﻪﺩﯨﺮــــ ﻗﯩﻤﻤﯩﺘــﻰ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ ﺑﻮﻟــﺴﺎ ﺋﯩــﺪﻯ .ﺋﯘﻻﺭﻧﯩــﯔ ﻣﻪﻣﻠﯩﻜﯩﺘﯩــﺪە ،ﺋــﯚﻱ ﺧﯩﺰﻣﻪﺗﭽﯩﻠﯩﺮﯨﻤــﯘ ﺷــﯘ
ﺋﯚﻳﻨﯩـــﯔ ﺋﻮﻏـــﯘﻝ ـ ﻗﯩﺰﻟﯩﺮﯨﻐـــﺎ ﺋﻮﺧـــﺸﺎﺵ ﻣﯘﺋـــﺎﻣﯩﻠﻪ ﻛﯚﺭﯨـــﺪﯗ ،ﺧﻮﺭﻻﻧﻤﺎﻳـــﺪﯗ ،ﻧﻮﻣﯘﺳـــﻠﯩﺮﯨﻐﺎ
ﺗﯧﮕﯩﻠﻤﻪﻳــﺪﯗ .ﻏﻪﺭﺏ ﻣﻪﻣﻠﯩﻜﻪﺗﻠﯩــﺮﯨﮕﻪ ﻧﻮﻣﯘﺳــﻜﻰ ،ﺋــﯘﻻﺭ ﻗﯩﺰﻟﯩﺮﯨﻨــﻰ ﻳــﺎﺕ ﺋﻪﺭﻟﻪﺭ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﻳﻮﻟــﺴﯩﺰ
ﺋﺎﺭﯨﻠﯩﺸﯩﺸﺘﯩﻦ ﻫـﯧﭻ ﺗﻮﺳـﻤﺎﻳﺪﯗ .ﻧﻪﺗﯩﺠﯩـﺪە ،ﺑـﯘ ﻗﯩـﺰﻻﺭ ﺋﻪﯓ ﺧـﺎﺭ ،ﺋﻪﯓ ﻗﯩﻤﻤﻪﺗـﺴﯩﺰ ﺑﯩـﺮ ﻧﻪﺭﺳـﯩﮕﻪ
ﺋﺎﻳﻠﯩﻨﯩــﭗ ﻗﺎﻟﯩــﺪﯗ .ﻗﯩﺰﻟﯩﺮﯨﻤﯩــﺰ ﺋﯚﺯﻟﯩﺮﯨﻨﯩــﯔ ﺋﺎﻳــﺎﻟﻠﯩﻖ ﺗﻪﺑﯩﺌﯩــﺘﯩﮕﻪ ﻣﯘﻧﺎﺳــﯩﭗ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ ﺋــﺎﺋﯩﻠﻪ
ﺋﯩــﺸﻠﯩﺮﻯ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﻣﻪﺷــﻐﯘﻝ ﺑﻮﻟﻤــﺎﻱ ،ﺋﻪﺭﻟﻪﺭﻧﯩــﯔ ﺋﺎﺭﯨــﺴﯩﺪﺍ ﺋــﯚﺯ ﺷــﻪﺭەﭘﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺗﯚﻛــﯜﭖ ﻳﯘﺭﺳــﻪ،
ﻧﯧﻤﻪ ﺋﯜﭼـﯜﻥ ﺋـﯚﺯﯨﻤﯩﺰﻧﻰ ﺟﺎﯞﭘﻜـﺎﺭ ﻫـﯧﺲ ﻗﯩﻠﻤـﺎﻳﻤﯩﺰ« )»ﺋﯧـﺴﺘﯩﺮﯨﻨﺠﯩﻞ ﮔﯧﺰﯨﺘـﻰ« 1990ـ ﻳﯩـﻞ 5
ـ ﺋﻮﻛﺘﻪﺑﯩﺮ(
» .4ﻫﯩﻨﺪﯨــﺴﺘﺎﻧﺪﯨﻜﻰ ﺩﯨــﻨﻼﺭ« ﻧــﺎﻣﻠﯩﻖ ﺋﻪﺳــﻪﺭﻧﯩﯔ ﺋــﺎﭘﺘﻮﺭﻯ ﻥ .ﺑﯩﺰﻧﯧــﺖ ﻣﯘﻧــﺪﺍﻕ ﻳﺎﺯﯨــﺪﯗ:
»ﺋﯩﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﻰ ﺋﺎﻳﺎﻟﻼﺭﻧﯩﯔ ﻣﯩـﺮﺍﺱ ﺋـﯧﻠﯩﺶ ﻗـﺎﻧﯘﻧﯩﻨﻰ ﺋﻪﯓ ﺑـﯘﺭﯗﻥ ﺑﯧﻜﯩﺘﺘـﻰ .ﺑـﯘ ﻗـﺎﻧﯘﻥ ﻣﯘﻧـﺪﯨﻦ
ﻳﯩﮕﯩــﺮﻣﻪ ﻳﯩــﻞ ﺑــﯘﺭﯗﻥ ﺋﯧﻨﮕﻠﯩــﺰ ﺧﺮﯨــﺴﺘﯩﺌﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﻗﻮﻟﻼﻧﻐــﺎﻥ ﺧﺮﯨــﺴﺘﯩﺌﺎﻥ ﻗﺎﻧﯘﻧﯩﻐــﺎ ﻧﯩــﺴﺒﻪﺗﻪﻥ
ﺋﻪﯓ ﺋﺎﺩﯨــﻞ ،ﺋﻪﯓ ﺗــﻮﻏﺮﺍ ﯞە ﺋﺎﻳﺎﻟﻼﺭﻏــﺎ ﺑﯧــﺮﯨﻠﮕﻪﻥ ﺋﻪﺭﻛﯩﻨﻠﯩــﻚ ﺟﻪﻫﻪﺗــﺘﻪ ﺋﻪﯓ ﺋﯩﻠﻐــﺎﺭ ﻗﺎﻧﯘﻧــﺪﯗﺭ.
ﺋﯩــﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﯩﻨﯩــﯔ ﺋﺎﻳﺎﻟﻼﺭﻏــﺎ ﻣﯘﻧﺎﺳــﯩﯟەﺗﻠﯩﻚ ﺑﯧﻜﯩــﺘﻜﻪﻥ ﻗــﺎﻧﯘﻧﻰ ﺋﯚﻟﮕﯩﻠﯩــﻚ ﻗــﺎﻧﯘﻥ ﺑﻮﻟــﯘﭖ ،ﺋــﯘ،
ﺋﺎﻳــﺎﻟﻼﺭﻧﻰ ﻫﯩﻤــﺎﻳﻪ ﻗﯩﻠﯩــﺸﻘﺎ ﯞە ﺋﯘﻻﺭﻧﯩــﯔ ﻫﻪﻗﻠﯩــﺮﯨﮕﻪ ﺑﺎﺷــﻘﯩﻼﺭﻧﯩﯔ ﺗﺎﺟــﺎﯞﯗﺯ ﻗﯩﻠﯩــﭗ ﺑــﻮﺯەﻙ
ﻗﯩﻼﻟﻤﺎﺳــﻠﯩﻘﯩﻐﺎ ﻛﺎﭘﺎﻟﻪﺗﻠﯩــﻚ ﻗﯩﻠﯩــﺪﯨﻐﺎﻥ ﻣــﯘﻛﻪﻣﻤﻪﻝ ﻗﺎﻧﯘﻧــﺪﯗﺭ« )»ﺋﻪﺯﻫﻪﺭ ﮊﯗﺭﻧﯩﻠــﻰ« 1990ـــ
ﻳﯩﻞ 8ـ ﺳﺎﻥ(
.5ﻣﻪﺷـﻬﯘﺭ ﻳـﺎﺯﻏﯘﭼﻰ ﻟﻮﺭﺍﻓـﺸﯩﻴﺎﯞﺍ »ﺋﯩـﺴﻼﻣﻨﻰ ﻣـﯘﺩﺍﭘﯩﺌﻪ ﻗﯩﻠﯩـﺶ« ﻧـﺎﻣﻠﯩﻖ ﻛﯩﺘﺎﺑﯩﻨﯩـﯔ 106ـ
ﺑﯧﺘﯩـــﺪە ﻣﯘﻧـــﺪﺍﻕ ﺩەﭖ ﻳﺎﺯﯨـــﺪﯗ» :ﻳﺎﯞﺭﻭﭘـــﺎﺩﯨﻜﻰ ﺋﺎﻳـــﺎﻟﻼﺭ ﺋﯩﺠﺘﯩﻤـــﺎﺋﯩﻲ ﺟﻪﻫﻪﺗـــﺘﻪ ﺑﯘﺭﯗﻧﻘﯩـــﺪﯨﻦ
1004

ﻳـﯘﻗﯩﺮﻯ ﻛﯚﺗﯜﺭﯛﻟــﺪﻯ .ﺋﻪﻣﻤــﺎ ﺋﯘﻻﺭﻧﯩـﯔ ﻗــﺎﻧﯘﻧﻠﯘﻕ ﻫﻮﻗــﯘﻗﻰ ﻧﺎﻫـﺎﻳﯩﺘﻰ ﺋــﺎﺯﺩﯗﺭ .ﻳﯧﻘﯩﻨﻘــﻰ ﻳﯩﻠــﻼﺭﺩﺍ
ﺋﯘﻻﺭﻏـــﺎ ﺑﯧـــﺮﯨﻠﮕﻪﻥ ﺑﯘﻧﭽﯩﻠﯩـــﻚ ﻗـــﺎﻧﯘﻧﯩﻲ ﻫﻮﻗﯘﻗﻤـــﯘ ﺋـــﯘﻻﺭ ﺋﯜﭼـــﯜﻥ ﻳـــﻮﻕ ﺩﯦﻴﻪﺭﻟﯩـــﻚ ﺋﯩـــﺪﻯ.
ﻳﺎﯞﺭﻭﭘﺎﻧﯩــﯔ ﺑﻪﺯﻯ ﻣﻪﻣﻠﯩﻜﻪﺗﻠﯩـــﺮﻯ ﻫـــﺎﺯﯨﺮﻣﯘ ﺑـــﯘﺭﯗﻧﻘﻰ ﻫﺎﻟﯩــﺪﺍ ﺩﺍﯞﺍﻡ ﻗﯩﻠﻤﺎﻗﺘـــﺎ ،ﺋﺎﻳـــﺎﻟﻼﺭ ﻳﻪﻧﯩـــﻼ
ﺋﯩــﺴﻼﻡ ﺩﯗﻧﻴﺎﺳــﯩﺪﯨﻜﻰ ﺋﺎﻳــﺎﻟﻼﺭ ﺋﯧﺮﯨــﺸﻜﻪﻥ ﻫــﯚﺭﻣﻪﺗﻜﻪ ﯞە ﺋﻪﺭﻛﯩــﻨﻠﯩﻜﻜﻪ ﺋﯧﺮﯨــﺸﻪﻟﯩﮕﯩﻨﻰ ﻳــﻮﻕ«
)»ﺋﯩﺴﻼﻣﻨﻰ ﻣﯘﺩﺍﭘﯩﺌﻪ ﻗﯩﻠﯩﺶ« ﺗﯩﻦ(
.6ﮔﻮﺳــﺘﺎﻑ ﻟﯧﺒــﻮﻥ »ﺋﻪﺭەﺏ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﺘــﻰ« ﻧــﺎﻣﻠﯩﻖ ﺋﻪﺳــﺮﯨﺪە ﻣﯘﻧــﺪﺍﻕ ﺩەﭖ ﻳﺎﺯﯨــﺪﯗ» :ﺋﯩــﺴﻼﻡ
ﺩﯨﻨﯩﻨﯩــﯔ ﺋﯩﻠﻐـــﺎﺭﻟﯩﻘﻰ ﺋﺎﻳﺎﻟﻼﺭﻧﯩــﯔ ﺷـــﻪﻧﯩﻨﻰ ﻛﯚﺗـــﯜﺭﮔﻪﻧﻠﯩﻜﻰ ﺑﯩﻠﻪﻧــﻼ ﭼﻪﻛﻠﯩﻨﯩـــﭗ ﻗﺎﻟﻤﺎﻳـــﺪﯗ.
ﺑﻪﻟﻜــﻰ ﺋــﯘ ،ﺋﺎﻳــﺎﻟﻼﺭ ﺋﯜﭼــﯜﻥ ﻫﻪﻕ ـ ﻫﻮﻗــﯘﻗﻼﺭﻧﻰ ﺑﯧﻜﯩــﺘﻜﻪﻥ ﯞە ﺋــﯘﻻﺭﻧﻰ ﻗﻪﺩﯨــﺮﻟﯩﮕﻪﻥ ﺑﯩﺮﯨﻨﭽــﻰ
ﺩﯨﻨﺪﯗﺭ .ﺑـﯘﻧﻰ ﺋﯩـﺴﭙﺎﺗﻼﺵ ﺑﯩـﺰﮔﻪ ﻧﺎﻫـﺎﻳﯩﺘﻰ ﺋﺎﺳـﺎﻥ .ﺋﯩـﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﯩـﺪﯨﻦ ﺑـﯘﺭﯗﻥ ﻛﻪﻟـﮕﻪﻥ ﭘﯜﺗـﯜﻥ
ﺩﯨـــﻨﻼﺭ ﯞە ﻣﯩﻠﻠﻪﺗــــﻠﻪﺭ ﺋﺎﻳــــﺎﻟﻼﺭﻧﻰ ﺧﻮﺭﻟﯩﻐــــﺎﻥ! ﻗﯘﺭﺋﺎﻧــــﺪﺍ ﺑﯧﻜﯩــــﺘﯩﻠﮕﻪﻥ ﺋﻪﺭ ـ ﺋﺎﻳﺎﻟﻼﺭﻧﯩــــﯔ
ﻫﻮﻗــﯘﻗﻠﯩﺮﻯ ﻳﺎﯞﺭﻭﭘــﺎ ﻗﺎﻧﯘﻧﻠﯩﺮﯨــﺪﯨﻜﻰ ﺋﻪﺭ ـ ﺋﺎﻳــﺎﻝ ﻫﻮﻗﯘﻗﻠﯩﺮﯨــﺪﯨﻦ ﺋﻪﻟــﯟەﺗﺘﻪ ﻛﯚﭘﺘــﯘﺭ« )»ﺋﻪﺭەﺏ
ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﻨﻰ« 489ـ 490ـ ﺑﻪﺗﻠﻪﺭ(
.7ﻣﻪﺷــﻬﯘﺭ ﻳــﺎﺯﻏﯘﭼﻰ ﺩﯗ ﺋﯩﯧﻤــﺴﯩﭙﯩﺲ ﺷـــﻪﺭﻕ ﺋﺎﻳــﺎﻟﻠﯩﺮﻯ ﺗﻮﻏﺮﯗﻟــﯘﻕ ﺳــﯚﺯﻟﯩﮕﻪﻥ ﻧﯘﺗﻘﯩـــﺪﺍ
ﻣﯘﻧــﺪﺍﻕ ﺩەﭖ ﺳــﯚﺯﻟﯩﮕﻪﻥ» ﺋﺎﻳــﺎﻟﻼﺭ ﺷــﻪﺭﻗﺘﻪ ﺋﻪﯓ ﺋــﺎﻟﯩﻲ ﺋﯧﻬﺘﯩــﺮﺍﻡ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﻣﯘﺋــﺎﻣﯩﻠﻪ ﻗﯩﻠﯩﻨﯩــﺪﯗ.
ﻳﻮﻟﻼﺭﺩﯨﻤــﯘ ﺋﯘﻻﺭﻏــﺎ ﻫــﯧﭻ ﻛﯩــﺸﻰ ﻗــﻮﻝ ﻛﯚﺗﯜﺭﯛﺷــﻜﻪ ﺟــﻮﺭﺋﻪﺕ ﻗﯩﻼﻟﻤﺎﻳــﺪﯗ .ﻫﻪﺗﺘــﺎ ﺳــﺎﻗﭽﯩﻼﺭﻣﯘ
ﺋــﯘﻻﺭﻧﻰ ﺋﺎﺧﺘﯘﺭﺍﻟﻤﺎﻳــﺪﯗ .ﺋﻪﺭﻟﻪﺭ ﺋﺎﻳــﺎﻟﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﻛــﯚﺯ ﻗﺎﺭﭼﯘﻏﯩــﺴﯩﺪەﻙ ﺋﺎﺳــﺮﺍﭖ ﻣﯘﻫــﺎﭘﯩﺰەﺕ ﻗﯩﻠﯩــﺪﯗ.
ﺋﺎﻧﯩﻼﺭﻏﺎ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﻫـﯚﺭﻣﻪﺕ ﻧﺎﻫـﺎﻳﯩﺘﻰ ﭼـﻮﯓ ،ﻫﻪﺗﺘـﺎ ﺋـﯘﻻﺭ ﭼﻮﻗﯘﻧـﯘﺵ ﺩەﺭﯨﺠﯩـﺴﯩﮕﻪ ﻳﻪﺗﻜﯩﻠـﻰ ﺋـﺎﺯ
ﻗﺎﻟﯩـــﺪﯗ .ﺋﻪﺭﻟﻪﺭ ﺋﺎﻳﺎﻟﻼﺭﻧﯩــــﯔ ﻛﻪﺳــــﭙﯩﺪﯨﻦ ﭘﺎﻳﺪﯨﻼﻧﻤﺎﻳــــﺪﯗ )ﻳﻪﻧــــﻰ ﺋﺎﻳــــﺎﻟﻼﺭﻧﻰ ﭘــــﯘﻝ ﺗﯧﭙــــﺸﻘﺎ
ﺳﺎﻟﻤﺎﻳﺪﯗ() .ﻗﺎﻧﯘﻥ ﯞە ﻓﯩﻘﻬﻰ ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﯨﺴﯩﺪﺍ ﺋﺎﻳﺎﻝ ﻛﯩﺸﻰ 217ـ ﺑﻪﺕ(
.8ﮔﻮﺳﺘﺎﻑ ﻟﯧﺒـﯘﻥ ﺋﯩـﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﯩـﺪﯨﻜﻰ ﻛـﯚﭖ ﺧﻮﺗﯘﻧﻠـﯘﻕ ﺑﻮﻟـﯘﺵ ﻗـﺎﻧﯘﻧﯩﻨﻰ ﻣﺎﺧﺘـﺎﭖ ﻣﯘﻧـﺪﺍﻕ
ﺩەﻳــﺪﯗ »:ﺷــﻪﺭﻗﻠﯩﻘﻼﺭﺩﯨﻜﻰ ﻛــﯚﭖ ﺧﻮﺗﯘﻧﻠــﯘﻕ ﺑﻮﻟــﯘﺵ ﻗــﺎﻧﯘﻧﻰ ﻳﺎﯞﺭﻭﭘــﺎﺩﯨﻜﻰ ﺯﯨﻨــﺎﺩﯨﻦ ﺗﯘﻏﯘﻟﻐــﺎﻥ
ﺑــﺎﻟﯩﻼﺭﻧﻰ ﻳﯧﺘﯩــﺸﺘﯘﺭﯨﺪﯨﻐﺎﻥ ﻛــﯚﭖ ﺋﺎﺷــﻨﯩﻠﯩﻖ ،ﻳﻮﻟــﺴﯩﺰ ﺗﯘﺭﻣﯘﺷــﺘﯩﻦ ﺋﻪﯓ ﺷــﻪﺭەﭘﻠﯩﻚ ﯞە ﺋﻪﯞﺯەﻝ
ﻗﺎﻧﯘﻧــﺪﯗﺭ .ﻣﯘﺳــﯘﻟﻤﺎﻥ ﺋــﺎﻧﯩﻼﺭ ﺗــﺎﺭﯨﺨﺘﯩﻦ ﺑﻮﻳــﺎﻥ ﻳﯧﺘﯩــﺸﺘﯜﺭﯛﭖ ﭼﯩﻘﻘــﺎﺕ ﺷــﻪﺭەﭘﻠﯩﻚ ﺋﺎﻳــﺎﻟﻼﺭ،
ﺑﯜﮔــﯜﻧﻜﻰ ﻛﯜﻧــﺪە ﻏﻪﺭﺏ ﻣﻪﻛﺘﻪﭘﻠﯩﺮﯨــﺪە ﻳﯧﺘﯩــﺸﯩﭗ ﭼﯩﻘﻘــﺎﻥ ﺋﺎﻳــﺎﻟﻼﺭﺩﯨﻦ ﺷــﻪﺭەﭘﻠﯩﻜﺘﯘﺭ) .ﺋﻪﺭەﺏ
ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘﻰ 1ـ ﺟﯩﻠﯩﺖ 83ـ ﺑﻪﺕ(
» .9ﻏﻪﺭﺏ ﻗﺎﻧﯘﻧﯩﺪﺍ ﺑﯩـﺮﻻ ﺋﺎﻳـﺎﻝ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺗـﯘﺭﯗﺵ ﺩەﭖ ﻗﻪﻳﯩـﺖ ﻗﯧﻠﯩﻨﻐـﺎﻥ .ﺋﻪﻣﻤـﺎ ﺋﻪﺧﻼﻗﺘـﺎ ﺑـﯘ
ﻗﺎﻧﯘﻧﻐﺎ ﺋﻪﻣﻪﻝ ﻗﯩﻠﻐﯘﭼﯩﻼﺭ ﺋﯩﻨﺘﺎﻳﯩﻦ ﺋﺎﺯ« )ﻳﯘﻗﯩﺮﯨﻘﻰ ﻣﻪﻧﺒﻪﺩﯨﻦ(
.10ﻓﺮﺍﻧــــﺴﯩﻴﯩﻨﯩﯔ »ﻣﯘﻧﯩﺘــــﯘﺭ« ﻧــــﺎﻣﻠﯩﻖ ﮔﯧﺰﯨﺘﯩــــﺪﯨﻦ ﺗﻪﺭﺟﯩــــﻤﻪ ﻗﯩﻠﯩﻨﯩــــﭗ» ،ﺋﻪﺯﻫﻪﺭ«
ﮊﯗﺭﻟﯩﻨﯩــﯔ 1990ــــ ﻳﯩــﻞ 11 ،ـ ﺳــﺎﻧﯩﺪﺍ ﻧﻪﺷــﯩﺮ ﻗﯩﻠﯩﻨﻐــﺎﻥ ﻣﯘﻧــﯘ ﻣﺎﻗﺎﻟﯩــﺪﺍ ﻣﯘﻧــﺪﺍﻕ ﺩﯦﻴﯩﻠﯩــﺪﯗ:
1005

»ﺋﯩــﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨــﻰ ﺋﺎﻳﺎﻟﻼﺭﻧﯩــﯔ ﺋﯩﺠﺘﯩﻤــﺎﺋﯩﻲ ﻫﺎﻳﺎﺗﯩــﺪﺍ ﻧﺎﻫــﺎﻳﯩﺘﻰ ﭼــﻮﯓ ﺋﯩــﺴﻼﻫ ﺋﯧﻠﯩــﭗ ﻛﻪﻟــﺪﻯ.
ﺷـــﯘﻧﯩﻤﯘ ﺋﯘﻧﯘﺗﻤﺎﺳـــﻠﯩﻖ ﻛﯧﺮەﻛﻜـــﻰ ،ﺋﯩـــﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﯩﻨﯩـــﯔ ﺋﺎﻳـــﺎﻝ ﻛﯩـــﺸﯩﮕﻪ ﺑﻪﺭﮔﻪﻥ ﻗـــﺎﻧﯘﻧﻠﯘﻕ
ﻫﻮﻗﯘﻗﻠﯩﺮﻯ ﻓﺮﺍﻧﺴﯩﻴﻪ ﺋﺎﻳﺎﻟﻠﯩﺮﯨﻐﺎ ﺑﯧﺮﯨﻠﮕﻪﻥ ﻫﻮﻗﯘﻗﻼﺭﺩﯨﻦ ﺋﺎﻻﻫﯩﺪە ﻛﯚﭘﺘﯘﺭ«
ﻳـــــــﯘﻗﯩﺮﯨﻘﯩﻼﺭ ،ﺋﯩـــــــﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨﯩﻐـــــــﺎ ﺋﯧﺘﯩﻘـــــــﺎﺩ ﻗﯩﻠﻤﺎﻳـــــــﺪﯨﻐﺎﻥ ،ﭘﻪﻗﻪﺕ ﺋﯚﺯﻟﯩﺮﯨﻨﯩـــــــﯔ
ﻫﻪﻗﯩﻘﻪﺗﭙﻪﺭﯞەﺭﻟﯩﻜــﻰ ﻳﯜﺯﯨــﺴﯩﺪﯨﻦ ﻫﻪﻗﯩﻘﻪﺗﻨــﻰ ﺋﯧﺘﯩــﺮﺍﭖ ﻗﯧﻠﯩــﺸﺘﯩﻦ ﺑــﺎﺵ ﺗﺎﺭﺗﺎﻟﻤﯩﻐــﺎﻥ ﻏﻪﻳــﺮﻯ
ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﺋﯧﺘﯩﺮﺍﭘﻠﯩﺮﯨﺪﯗﺭ.

ﺋﻪﺭ ـ ﺋﺎﻳﺎﻟﻠﯩﻖ ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﺳﯩﺪﯨﻜﻰ ﺋﻪﺩەﺑﻠﻪﺭ
ﺋــﺎﻟﻼﻫ ﻗﯘﺭﺋــﺎﻥ ﻛﻪﺭﯨﻤــﺪە ﺋﻪﺭﻟﻪﺭﻧــﻰ ﺋﺎﻳﺎﻟﻼﺭﻏــﺎ ﻳﺎﺧــﺸﻰ ﻣﯘﺋــﺎﻣﯩﻠﻪ ﻗﯩﻠﯩــﺸﻘﺎ ﺑــﯘﻳﺮﯗﭖ ﻣﯘﻧــﺪﺍﻕ
ﺩەﻳــﺪﯗ﴿ :ﺋــﯘﻻﺭ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﭼﯩــﺮﺍﻳﻠﯩﻘﭽﻪ ﺗﯩﺮﯨﻜﭽﯩﻠﯩــﻚ ﻗﯩﻠﯩﯖــﻼﺭ ،ﺋﻪﮔﻪﺭ ﺋــﯘﻻﺭﻧﻰ ﻳﺎﻗﺘﯘﺭﻣﯩــﺴﺎﯕﻼﺭﻣﯘ
)ﺳــﻪﯞﯨﺮ ﻗﯩﻠﯩﯖــﻼﺭ( ﭼــﯜﻧﻜﻰ ﺳــﯩﻠﻪﺭ ﻳﺎﻗﺘﯘﺭﻣﺎﻳــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﯩــﺮ ﺋﯩــﺸﺘﺎ ،ﺋــﺎﻟﻼﻫ ﻛــﯚﭖ ﺧﻪﻳﺮﯨﻴﻪﺗﻠﻪﺭﻧــﻰ
ﭘﻪﻳﺪﺍ ﻗﯩﻠﯩﺸﻰ ﻣﯘﻣﻜﯩﻦ﴾ )ﻧﯩﺴﺎ ﺳﯜﺭﯨﺴﻰ 19ـ ﺋﺎﻳﻪﺕ(
ﭘﻪﻳﻐﻪﻣــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــﺴﺎﻻﻡ ﺑــﯘ ﻣﻪﻧﯩــﺪە ﻣﯘﻧــﺪﺍﻕ ﺩﯦــﮕﻪﻥ» :ﺳــﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺋﻪﯓ ﻳﺎﺧــﺸﯩﻠﯩﺮﯨﯖﻼﺭ،
ﺋــﯚﺯ ﺋﻪﻫﻠﯩــﮕﻪ ﺋﻪﯓ ﻳﺎﺧــﺸﻰ ﺑﻮﻟﻐﺎﻧﻠﯩﺮﯨــﺪﯗﺭ .ﻣﻪﻥ ﺋــﯚﺯ ﺋﻪﻫﻠﯩــﮕﻪ ﺋﻪﯓ ﻳﺎﺧــﺸﻰ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ ﻛﯩــﺸﯩﯖﻼﺭ
ﻣﻪﻥ« )ﺋﯩﺒﻨﻰ ﻣﺎﺟﻪ ﺭﯨﯟﺍﻳﯩﺘﻰ(
ﭘﻪﻳﻐﻪﻣــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴـــﺴﺎﻻﻡ ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩـــﺮ ﻫﻪﺩﯨـــﺴﺘﻪ» :ﺋﺎﻳﺎﻟﻼﺭﻏــﺎ ﻳﺎﺧـــﺸﻰ ﻣﯘﺋـــﺎﻣﯩﻠﻪ ﻗﯩﻠﯩﯖـــﻼﺭ.
ﺋﺎﻳــــﺎﻟﻼﺭ ﻗﯘﯞﯗﺭﻏﯩــــﺪﯨﻦ ﻳﺎﺭﯨﺘﯩﻠﻐــــﺎﻥ ،ﻗﯘﯞﯗﺭﻏﯩﻨﯩــ ـﯔ ﺋﻪﯓ ﻗﯩﯖﻐﯩــــﺮ ﻳﯧــــﺮﻯ ﺋﯘﻧﯩــــﯔ ﻳــــﯘﻗﯩﺮﻯ
ﺗﻪﺭﯨﭙﯩــﺪﯗﺭ .ﺋﻪﮔﻪﺭ ﺳــﯩﺰ ﺋــﯘﻧﻰ ﺑﯩــﺮﺍﻗﻼ ﺗــﯜﺯﻟﯩﻤﻪﻛﭽﻰ ﺑﻮﻟــﺴﯩﯖﯩﺰ ﺋــﯘﻧﻰ ﺳــﯘﻧﺪﯗﺭﯗﭖ ﻗﻮﻳﯩــﺴﯩﺰ.
ﺋﻪﮔﻪﺭ ﺋــﯘﻧﻰ ﺋــﯚﺯ ﻫــﺎﻟﻰ ﺑــﻮﻳﯩﭽﻪ ﻗﻮﻳﯘﯞەﺗــﺴﯩﯖﯩﺰ ﻗﯩﯖﻐﯩــﺮﻟﯩﻘﺘﯩﻦ ﺗﯜﺯەﻟﻤﻪﻳــﺪﯗ .ﺷــﯘﯕﺎ ﺋﺎﻳﺎﻟﻼﺭﻏــﺎ
ﺳﯩﻠﯩﻖ ،ﻳﺎﺧﺸﻰ ﻣﯘﺋﺎﻣﯩﻠﻪ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﺋﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ﺋﯘﻻﺭﻧﻰ ﺋﯩﺴﻼﻫ ﻗﯩﻠﯩﯖﻼﺭ) .ﺑﯘﺧﺎﺭﻯ ﺭﯨﯟﺍﻳﯩﺘﻰ(
ﺋﯩــﺴﻼﻣﺪﯨﻜﻰ ﺋﻪﺭ ـ ﺋﺎﻳــﺎﻟﻠﯩﻖ ﻣﯘﺋﺎﻣﯩﻠﯩــﺴﯩﻨﯩﯔ ﺋﻪﺩەﭘﻠﯩﺮﯨــﺪﯨﻦ ،ﺋﻪﺭﻧﯩــﯔ ﺋﺎﻳــﺎﻟﻰ ﺗﻪﺭﯨﭙﯩــﺪﯨﻦ
ﻛﻪﻟﮕﻪﻥ ﺋﺎﺯﺍﺭﻻﺭﻏﺎ ،ﺟﺎﭘﺎﻻﺭﻏـﺎ ﯞە ﻛﻪﻣﭽﯩﻠﯩﻜـﻠﻪﺭﮔﻪ ﺳـﻪﯞﯨﺮ ﻗﯩﻠﯩـﭗ ،ﺋـﯘﻧﻰ ﺳـﯩﻠﻖ ،ﺋﯩﻠﻤﯩـﻲ ﺋﯘﺳـﯘﻝ
ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﯩﺴﻼﻫ ﻗﯩﻠﯩﺸﻰ ﻛﯧﺮەﻙ.
ﭘﻪﻳﻐﻪﻣــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــﺴﺎﻻﻡ ﺋﺎﻳﺎﻟﻠﯩﺮﯨﻨﯩــﯔ ﺟﻪﯞﺭ ـ ﺟﺎﭘﺎﻟﯩﺮﯨﻐــﺎ ،ﺑﻪﺩەﯞﻯ ﺋﻪﺭەﺑﻠﻪﺭﻧﯩــﯔ ﻗﻮﭘــﺎﻝ
ﻣﯘﺋــــﺎﻣﯩﻠﯩﻠﯩﺮﯨﮕﻪ ﺳــــﻪﯞﯨﺮﭼﺎﻧﻠﯩﻖ ﺑﯩــــﻠﻪﻥ ،ﻳﻮﻣــــﺸﺎﻕ ،ﺳــــﯩﻠﯩﻖ ﻣﯘﺋــــﺎﻣﯩﻠﻪ ﻗﯩﻠﯩــــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﻪﯓ
ﭘﻪﺯﯨﻠﻪﺗﻠﯩـــﻚ ﯞە ﺋﯚﻟﮕﯩﻠﯩـــﻚ ﺯﺍﺕ ﺋﯧـــﺪﻯ .ﺋﯩﻤـــﺎﻡ ﻣﯘﺳـــﻠﯩﻢ ﺭﯨـــﯟﺍﻳﻪﺕ ﻗﯩﻠﻐـــﺎﻥ ﺑﯩـــﺮ ﻫﻪﺩﯨـــﺴﺘﻪ،
ﺳـــﺎﻫﺎﺑﯩﻼﺭﻧﯩﯔ» :ﺋﺎﻳﺎﻟﻼﺭﻏـــﺎ ﻣﯧﻬﺮﯨﺒـــﺎﻧﻠﯩﻖ ﻗﯩﻠﯩـــﺸﺘﺎ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣـــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴـــﺴﺎﻻﻣﺪﯨﻦ ﺋـــﺎﺭﺗﯘﻕ
ﺑﯩﺮﯨﻨﻰ ﻛﯚﺭﻣﯩـﺪﯗﻕ« ﺩﯦﮕﻪﻧﻠﯩﻜـﻰ ﺭﯨـﯟﺍﻳﻪﺕ ﻗﯩﻠﯩﻨﻐـﺎﻥ .ﺋﻪﻧﻪﺱ ﺋﯩﺒﻨـﻰ ﻣﺎﻟﯩـﻚ ﺭەﺯﯨﻴﻪﻟﻼﻫـﯘ ﺋﻪﻧﻬـﯘ
ﻣﯘﻧــﺪﺍﻕ ﺩﯦــﮕﻪﻥ» :ﭘﻪﻳﻐﻪﻣــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــﺴﺎﻻﻡ ﺋﺎﻳﺎﻟﻠﯩﺮﯨﻐــﺎ ﯞە ﻛﯩﭽﯩــﻚ ﺑﺎﻟﯩﻼﺭﻏــﺎ ﺋﻪﯓ ﻣﯧﻬﺮﯨﺒــﺎﻥ
1006

ﺯﺍﺕ ﺋﯧﺪﻯ«) .ﺗﺎﺭﯨﺦ ﺋﯩﺒﻨﯩﻰ ﺋﻪﺳﺎﻛﯩﺮ(
ﺋﻪﺭﻧﯩـــﯔ ﺋﺎﻳﺎﻟﯩﻐـــﺎ ﻗﯩﻠﯩـــﺪﯨﻐﺎﻥ ﻳﺎﺧـــﺸﯩﻠﯩﻘﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺟﯘﻣﻠﯩـــﺴﯩﺪﯨﻦ ،ﺋﻪﺩەﭘﻠﯩـــﻚ ،ﻳﺎﺧـــﺸﻰ
ﻛــﯜﻟﻜﯩﻠﻪﺭ ،ﺧــﯘﺵ ﭼﺎﻗﭽــﺎﻗﻼﺭ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋﯘﻧﯩــﯔ ﻛــﯚﯕﻠﯩﻨﻰ ﺋﯧﭽﯩــﺸﻰ .ﺋﯚﺯﯨﻨﯩــﯔ ﺋﺎﻳــﺎﻟﻰ ﺑﯩــﻠﻪﻥ
ﻛﯚﯕــﯘﻝ ﺋﯧﭽﯩــﺸﯩﺶ ﻫﻪﺭ ﺋﯩﻜﻜﯩــﺴﯩﻨﯩﯔ ﻗﻪﻟﺒﯩﻨــﻰ ﺭﺍﻫﻪﺗﻠﻪﻧﺪﯗﺭﯨــﺪﯗ ،ﻣــﯘﻫﻪﺑﺒﻪﺗﻨﻰ ﺋﺎﺷـــﯘﺭﯨﺪﯗ.
ﻧﻪﺗﯩﺠﯩــﺪە ،ﺋﺎﻳــﺎﻟﻤﯘ ﺋﯧﺮﯨﻨــﻰ ﺭﺍﺯﻯ ﻗﯩﻠﯩــﺶ ﯞە ﻛــﯚﯕﻠﯩﻨﻰ ﺋــﯧﻠﯩﺶ ﺋﯜﭼــﯜﻥ ﺋﺎﻻﻫﯩــﺪە ﭘﺎﺋﺎﻟﯩﻴﻪﺗﭽــﺎﻥ
ﺑﻮﻟﯩـــﺪﯗ .ﭘﻪﻳﻐﻪﻣـــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴـــﺴﺎﻻﻣﻨﯩﯖﻤﯘ ﺋﺎﻳﺎﻟﻠﯩﺮﯨﻨﯩـــﯔ ﺋﻪﻗﯩﻠﻠﯩﺮﯨﻐـــﺎ ﺋﻮﻳﻐﯘﻧﻠﯩـــﺸﯩﭗ ،ﺋـــﯘﻻﺭ
ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﭼﺎﻗﭽﺎﻗﻠﯩــﺸﯩﺪﯨﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ﯞە ﺑﯩــﺮﮔﻪ ﻛﯚﯕــﯘﻝ ﺋﺎﭼﯩــﺪﯨﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ﺭﯨــﯟﺍﻳﻪﺕ ﻗﯩﻠﯩﻨﻐــﺎﻥ .ﺋﺎﺋﯩــﺸﻪ
ﺭەﺯﯨﻴﻪﻟﻼﻫـﯘ ﺋﻪﻧﻬــﺎﺩﯨﻦ ﺭﯨـﯟﺍﻳﻪﺕ ﻗﯩﻠﯩﻨﯩــﭗ ﻣﯘﻧـﺪﺍﻕ ﺩەﻳــﺪﯗ » :ﭘﻪﻳﻐﻪﻣـﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــﺴﺎﻻﻡ ﻣﯧﻨﯩــﯔ
ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋﻮﺯﺍﻗﻘــﺎ ﻳﯜﮔﯜﺭﯛﺷــﺘﻪ ﻣﯘﺳــﺎﺑﯩﻘﻪ ﻗﯩﻠﯩــﺸﺎﺗﺘﻰ ،ﺑﯩــﺮ ﻛــﯜﻧﻰ ﻣﻪﻥ ﺋﯘﻧﯩﯖــﺪﯨﻦ ﺋﯩﻠﮕﯩــﺮﯨﻠﻪﭖ
ﻛﻪﺗﺴﻪﻡ ،ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩﺮﻛﯜﻧﻰ ﺋﯘ ،ﻣﯧﻨﯩﯖﺪﯨﻦ ﺋﯩﻠﮕﯩﺮﯨﻠﻪﭖ ﻛﯧﺘﻪﺗﺘﻰ« )ﺋﯩﺒﻨﯩﻰ ﻣﺎﺟﻪ ﺭﯨﯟﺍﻳﯩﺘﻰ(
ﺋﻪﺑـﯘ ﻫـﯘﺭەﻳﺮە ﺭﯨـﯟﺍﻳﻪﺕ ﻗﯩﻠﻐــﺎﻥ ﺑﯩـﺮ ﻫﻪﺩﯨـﺴﺘﻪ ،ﭘﻪﻳﻐﻪﻣــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴـﺴﺎﻻﻡ ﻣﯘﻧـﺪﺍﻕ ﺩﯦــﮕﻪﻥ:
»ﺋﯩﻤــﺎﻧﻰ ﺋﻪﯓ ﻛﺎﻣﯩــﻞ ﻛﯩــﺸﻰ ﺋــﯚﺯ ﺋﻪﻫﻠﯩــﮕﻪ ﺋﻪﯓ ﻳﻮﻣــﺸﺎﻕ ﯞە ﺋﻪﺧﻼﻗﻠﯩــﻖ ﻣﯘﺋــﺎﻣﯩﻠﻪ ﻗﯩﻠﯩــﺪﯨﻐﺎﻥ
ﻛﯩﺸﯩﺪﯗﺭ« )ﺗﯩﺮﻣﯩﺰﯨﻲ ﺭﯨﯟﺍﻳﯩﺘﻰ(
ﺋــــﯚﺯ ﺋﻪﻫﻠــــﻰ ﺑﯩــــﻠﻪﻥ ﺑﯩــــﺮﮔﻪ ﻛﯚﯕــــﯘﻝ ﺋــــﯧﭽﯩﺶ ﻳﺎﺧــــﺸﻰ ﺋﻪﻣﻪﻟﻠﻪﺭﺩﯨﻨــــﺪﯗﺭ .ﺋﻪﻣﻤــــﺎ
ﭼﺎﻗﭽﺎﻗﻼﺷــﻘﺎﻧﺪﺍ ،ﭼﺎﻗﭽــﺎﻕ ،ﺩەﭖ ﻳﺎﻟﻐــﺎﻥ ﺳــﯚﺯ ﻗﯩﻠﻤﺎﺳــﻠﯩﻖ ﯞە ﺋﻪﺩەﭖ ــــ ﺋﻪﺧــﻼﻕ ﺩﺍﺋﯩﺮﯨــﺴﯩﺪﯨﻦ
ﭼﯩﻘﯩـــﭗ ﻛﻪﺗﻤﻪﺳـــﻠﯩﻚ ﻛﯧـــﺮەﻙ .ﺋﻪﻛـــﺴﯩﭽﻪ ﺑﻮﻟﻐﺎﻧـــﺪﺍ ،ﺋﻪﺭ ﺋﯚﺯﯨﻨﯩـــﯔ ﻫـــﯘﺭﻣﯩﺘﯩﻨﻰ ﭼﯘﺷـــﯘﺭﯗﭖ
ﻗﻮﻳﯩﺪﯗ.

ﺋﺎﻳﺎﻟﻨﯩﯔ ﺋﯧﺮﯨﮕﻪ ﻗﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﻳﺎﺧﺸﯩﻠﯩﻘﻠﯩﺮﻯ
.1ﺋﯧﺮﯨﻨـﻰ ﻛـﯜﭼﻰ ﻳﻪﺗﻤﻪﻳـﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﯩـﺸﻼﺭﻏﺎ ﺯﻭﺭﻟﯩﻤﺎﺳـﻠﯩﻘﻰ ،ﺋﯧﻬﺘﯩﻴﺎﺟﯩـﺪﯨﻦ ﺋـﺎﺭﺗﯘﻕ ﻧﻪﺭﺳــﯩﻨﻰ
ﺳﻮﺭﯨﻤﺎﺳﻠﯩﻘﻰ .ﻣﺎﻧـﺎ ﺑـﯘﻻﺭ ،ﺋﺎﻳـﺎﻝ ﻛﯩـﺸﯩﻨﯩﯔ ﺋﯧـﺮﯨﮕﻪ ﺋﯩﻘﺘﯩـﺴﺎﺗﺘﺎ ﻫﻪﻣﻜﺎﺭﻻﺷـﻘﺎﻧﻠﯩﻘﯩﺪﯗﺭ .ﻗﺎﻧـﺎﺋﻪﺕ
ﺋـــﺎﺋﯩﻠﯩﻨﻰ ﮔﯜﻟﻠﻪﻧﺪﯗﺭﯨـــﺪﯗ ،ﻣـــﯘﻫﻪﺑﺒﻪﺗﻨﻰ ﻛﯜﭼﻠﻪﻧﺪﯗﺭﯨـــﺪﯗ .ﻗﺎﻧﺎﺋﻪﺗـــﺴﯩﺰﻟﯩﻚ ﺋﻪﺭــــ ﺋﺎﻳــــﺎﻟﻠﯩﻖ
ﻣﯘﻧﺎﺳﯩﯟەﺗﻨﻰ ﺳﻮﻏﯘﻗﻼﺷﺘﯘﺭﯨﺪﯗ.
.2ﺋﯧــﺮﯨﮕﻪ ﯞە ﺋﯧﺮﯨﻨﯩــﯔ ﺋﯘﺳــﺘﯩﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷــﻘﯩﻼﺭﻏﺎ ﺷــﯩﻜﺎﻳﻪﺗﭽﻰ ﺑﻮﻟﻤﺎﺳــﻠﯩﻘﻰ ،ﺑﺎﻻﻏــﺎ ـ ﻗﺎﺯﺍﻏــﺎ
ﺭﺍﺯﻯ ﺑﻮﻟـــﯘﭖ ،ﺳـــﻪﯞﯨﺮﭼﺎﻥ ﺑﻮﻟﯘﺷـــﻰ ،ﺋﺎﻟﻼﻫﻘـــﺎ ﺋﺎﺳـــﯩﻴﻠﯩﻖ ﺑﻮﻟﻤﺎﻳـــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﯩـــﺸﻼﺭﺩﺍ ﺟﻮﺭﯨـــﺴﯩﻨﯔ
ﺭﺍﻳﯩﻐــﺎ ﻣﺎﺳﻠﯩﺸﯩــﺸﻰ .ﺋﺎﻳــﺎﻝ ﻛﯩــﺸﯩﻨﯩﯔ ﺋﯧــﺮﯨﮕﻪ ﻫــﯚﺭﻣﻪﺕ ﻗﯩﻠﯩــﺸﻰ ﻛﺎﺗﺘــﺎ ﺋﯩﺒــﺎﺩەﺗﺘﯘﺭ .ﺑــﯘ ﻫﻪﻗــﺘﻪ
ﭘﻪﻳﻐﻪﻣــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــﺴﺎﻻﻣﻨﯩﯔ ﻣﻮﻧــﯘ ﻫﻪﺩﯨــﺴﻰ ﺭﯨــﯟﺍﻳﻪﺕ ﻗﯩﻠﯩﻨﻐــﺎﻥ» :ﺑﯩــﺮ ﺋﺎﻳــﺎﻝ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣــﺒﻪﺭ
ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــﺴﺎﻻﻣﻨﯩﯔ ﻳﯧﻨﯩﻐــﺎ ﻛﯧﻠﯩـــﭗ ،ــــ ﻳـــﺎ ﺭﺳــﯘﻟﻪﻟﻼ ،ﻣﻪﻥ ﺳـــﯩﺰﻧﯩﯔ ﻳﯧﻨﯩﯖﯩﺰﻏــﺎ ﺋﺎﻳﺎﻟﻼﺭﻧﯩـــﯔ
ﯞەﻛﯩﻠــــﻰ ﺑﻮﻟــــﯘﭖ ﻛﻪﻟــــﺪﯨﻢ .ﺳــــﯩﺰ ﺋﻪﺭﻟﻪﺭﮔﻪ ﺟﯩﻬــــﺎﺩ ﻗﯩﻠﯩــــﺸﺘﯩﻦ ﻛﯧﻠﯩــــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺳــــﺎﯞﺍﭖ ﯞە
ﻏﻪﻧﯩﻤﻪﺗﻠﻪﺭﻧـــﻰ ﺑﺎﻳـــﺎﻥ ﻗﯩﻠـــﺪﯨﯖﯩﺰ ،ﺑﯩـــﺰ ﻗﺎﻧـــﺪﺍﻕ ﻗﯩﻠﻐﺎﻧـــﺪﺍ ﺋﻪﺭﻟﻪﺭﮔﻪ ﺋﻮﺧـــﺸﺎﺵ ﺟﯩﻬﺎﺩﻧﯩـــﯔ
1007

ﺳﺎﯞﺍﺑﯩﻨﻰ ﺗﺎﭘـﺎﻻﻳﻤﯩﺰ؟ ـــ ﺩﯦﮕﻪﻧـﺪە ،ﭘﻪﻳﻐﻪﻣـﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴـﺴﺎﻻﻡ ،ـــ ﺳـﯩﺰﮔﻪ ﺋﻮﭼﺮﯨﻐـﺎﻥ ﺋﺎﻳﺎﻟﻼﺭﻧﯩـﯔ
ﻫﻪﻣﻤﯩــﺴﯩﮕﻪ ﺷــﯘﻧﺪﺍﻕ ﻳﻪﺗﻜــﯜﺯﯛﯕﻜﻰ ،ﺋﺎﻳﺎﻟﻼﺭﻧﯩــﯔ ﺋﻪﺭﻟﯩــﺮﯨﮕﻪ ﻫــﯚﺭﻣﻪﺕ ﻗﯩﻠﯩــﺸﻰ ﯞە ﺋﯘﻻﺭﻧﯩــﯔ
ﻫﻪﻗﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺋﺎﺩﺍ ﻗﯩﻠﯩـﺸﻰ ﺋﻪﺭﻟﻪﺭﻧﯩـﯔ ﺟﯩﻬـﺎﺩ ﻗﯩﻠﻐﯩﻨﯩﻐـﺎ ﺋﻮﺧـﺸﺎﺵ ﺳـﺎﯞﺍﭘﻠﯩﻘﺘﯘﺭ .ﺋﻪﻣﻤـﺎ ،ﺷـﯘﻧﺪﺍﻕ
ﻗﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﺎﻳﺎﻟﻼﺭ ﺗﻮﻟﯩﻤﯘ ﺋﺎﺯ ،ــ ﺩﯨﺪﻯ) .ﺗﻪﺑﻪﺭﺍﻧﻰ ﺭﯨﯟﺍﻳﯩﺘﻰ(
.3ﺋﯧﺮﯨﻨﯩـﯔ ﺭﻭﺧﺴﯩﺘﯩــﺴﯩﺰ ﺳــﻪﭘﻪﺭﮔﻪ ﭼﯩﻘﻤﺎﺳــﻠﯩﻘﻰ .ﺋﺎﻳـﺎﻟﻼﺭ ﺳــﯩﺮﺗﻘﺎ ﭼﯩﻘﻘﺎﻧﻠﯩﺮﯨــﺪﺍ ﺋﯩــﺴﻼﻣﯩﻲ
ﻗﯩﻴـــﺎﭘﻪﺕ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ﺋﯧـــﺴﯩﻞ ،ﻛﯚﺭﻛﻪﻣﻠﯩـــﻚ ﺑﻮﻟـــﯘﭖ ﭼﯩﻘﯩـــﺸﻰ ﻻﺯﯨـــﻢ .ﻣﺎﻧـــﺎ ﺑـــﯘ ـــــ ﺩﯨﻨﯩﻤﯩﺰﻧﯩـــﯔ
ﻛﯚﺭﺳﻪﺗﻤﯩﺴﻰ ﯞە ﻣﯩﻠﻠﯩﻲ ﺋﻪﻧﺌﻪﻧﯩﻤﯩﺰﺩﯗﺭ.

ﺋﻪﺭﻧﯩﯔ ﺋﺎﻳﺎﻟﯩﻐﺎ ﺋﯚﺗﻪﺷﻜﻪ ﺗﯧﮕﯩﺸﻠﯩﻚ ﻫﻪﻗﻠﻪﺭ
ﺋﻪﺭﻛﯩﺸﯩﻨﯩﯔ ﺋﯜﺳﺘﯩﺪﯨﻜﻰ ﺋﺎﻳﺎﻟﯩﻐﺎ ﺋﯚﺗﻪﺷﻜﻪ ﺗﯧﮕﯩﺸﻠﯩﻚ ﻫﻪﻗﻠﻪﺭﺩﯨﻦ:
.1ﺋﻪﺭﻧﯩـــﯔ ﺋﺎﻳﺎﻟﯩﻐـــﺎ ﻳﺎﺧـــﺸﻰ ﻣﯘﺋـــﺎﻣﯩﻠﻪ ﻗﯩﻠﯩـــﺸﻰ ،ﺋﯘﻧﯩﯖﻐـــﺎ ﺋـــﺎﺯﺍﺭ ﺑﻪﺭﻣﻪﺳـــﻠﯩﻜﻰ ،ﭘﯜﺗـــﯜﻥ
ﻣــــﯘﻫﻪﺑﺒﯩﺘﻰ ﯞە ﺳﯚﻳﮕﯜﺳــــﯩﻨﻰ ﺑﯧﻐﯩــــﺸﻠﯩﻐﺎﻥ ﻫﺎﻟــــﺪﺍ ،ﺋﯘﻧﯩﯖﻐــــﺎ ﻫﻪﺭ ﺋﯩــــﺸﺘﺎ ﻣﯧﻬﺮﯨﺒــــﺎﻧﻠﯩﻖ
ﻛﯚﺭﺳﯩﺘﯩﺸﻰ.
ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﯩﺮﯨﻤﯩــﺰ ﻣــﯘﻫﻪﻣﻤﻪﺩ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــﺴﺎﻻﻡ ﻣﯘﻧــﺪﺍﻕ ﺩەﻳــﺪﯗ :ﺳــﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺋﻪﯓ ﻳﺎﺧــﺸﯩﻠﯩﺮﯨﯖﻼﺭ
ﺋﯚﺯﻟﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺋﺎﻳﺎﻟﻠﯩﺮﻯ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﻳﺎﺧﺸﻰ ﺑﻮﻟﻐﺎﻧﻼﺭﺩﯗﺭ).ﺋﯩﺒﻨﻰ ﻣﺎﺟﻪ ﺭﯨﯟﺍﻳﯩﺘﻰ(
ﻳﻪﻧـــﻰ ﺳـــﯩﺮﺗﺘﺎ ﻧﺎﻫـــﺎﻳﯩﺘﻰ ﻳﺎﺧـــﺸﻰ ﺋﻪﺧﻼﻗﻠﯩـــﻖ ﺑﻮﻟـــﯘﭖ ،ﺋﺎﻳﺎﻟﯩﻐـــﺎ ﻗـــﺎﺗﺘﯩﻘﻠﯩﻖ ،ﻗﻮﭘـــﺎﻟﻠﯩﻖ
ﻗﯩﻠﯩــــﺪﯨﻐﺎﻥ ﻛﯩــــﺸﻰ ﻳﺎﺧــــﺸﻰ ﻛﯩــــﺸﻰ ﺩﯦﻴﯩﻠﻤﻪﻳــــﺪﯗ .ﺑﻪﻟﻜــــﻰ ﺋــــﺎﯞﯞﺍﻝ ﺋﯚﺯﯨﻨﯩــــﯔ ﺋﺎﻳﺎﻟﯩﻐــــﺎ،
ﭘﻪﺭﺯەﻧﺘﻠﯩــﺮﯨﮕﻪ ﻳﺎﺧــﺸﻰ ﻣﯘﺋــﺎﻣﯩﻠﻪ ﻗﯩﻠﯩــﺪﯨﻐﺎﻥ ،ﺋﯘﻻﺭﻏــﺎ ﺋﻪﯓ ﻣﯧﻬﺮﯨﺒــﺎﻥ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ ﻛﯩــﺸﯩﻼ ﻳﺎﺧــﺸﻰ
ﻛﯩﺸﻰ ﺑﻮﻻﻻﻳﺪﯗ.
.2ﺋﺎﻳﺎﻟﯩﻨﯩــﯔ ﺋﺎﺯﺍﺭﻟﯩﺮﯨﻐــﺎ ،ﺑﻮﻟﯘﭘﻤــﯘ ﺋﺎﻳﺎﻟﯩﻨﯩــﯔ ﻣﯩــﺠﻪﺯﻯ ﺋﯚﺯﮔﯩﺮﯨــﭗ ﻗﺎﻟﻐــﺎﻥ ﭼــﺎﻏﻼﺭﺩﯨﻜﻰ
ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺑﻪﺯﻯ ﻳﯧﻘﯩﻤـﺴﯩﺰ ﻣﯘﺋﺎﻣﯩﻠﯩـﺴﯩﮕﻪ ﺳـﻪﯞﯨﺮﭼﺎﻧﻠﯩﻖ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﻣﯘﺋـﺎﻣﯩﻠﻪ ﻗﯩﻠﯩـﺸﻰ ،ﺧﺎﺗـﺎﻟﯩﻘﻠﯩﺮﯨﻨﻰ
ﺋﻪﭘــﯘ ﻗﯩﻠﯩــﺸﻰ ،ﺩەﺭﺩﯨﻨــﻰ ﺋــﺎﯕﻼﭖ ﻫﺎﻟﯩﻐــﺎ ﻳﯧﺘﯩــﺸﻰ ﯞە ﺋﯘﻧﯩﯖﻐــﺎ ﻫﻪﻣﯩــﺸﻪ ﻣﯧﻬﯩــﺮ ــــ ﺷــﻪﭘﻘﻪﺗﻠﯩﻚ
ﺑﻮﻟﯘﺷﻰ.
ﺋﻪﻧﻪﺱ ﺭەﺯﯨﻴﻪﻟﻼﻫــﯘ ﺋﻪﻧﻬــﯘ ﻣﯘﻧــﺪﺍﻕ ﺩەﻳــﺪﯗ» :ﺋﺎﻳﺎﻟﻠﯩﺮﯨﻐــﺎ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــﺴﺎﻻﻣﺪەﻙ
ﻣﯧﻬﺮﻯ ـ ﺷﻪﭘﻘﻪﺗﻠﯩﻚ ﻛﯩﺸﯩﻨﻰ ﻛﯚﺭﻣﯩﺪﯨﻢ«
.3ﺋﺎﻳﺎﻟﯩﻨﯩـــﯔ ﻛـــﯚﯕﻠﯩﻨﻰ ﺋﯧﻠﯩـــﺸﻰ ،ﺋﺎﻳﺎﻟﯩﻐـــﺎ ﺑﻮﻟﻐـــﺎﻥ ﺳﯚﻳﮕﯜﺳـــﯩﻨﻰ ﻫﻪﺭﯞﺍﻗﯩـــﺖ ﺳـــﯚﺯ ﯞە
ﻫﻪﺭﯨﻜﻪﺗﻠﻪﺭ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﯩﺰﻫﺎﺭ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﺗﯘﺭﯗﺷﻰ.
.4ﺋﺎﻳــﺎﻟﯩﻨﻰ ﺑﺎﺷــﻘﯩﻼﺭﻧﯩﯔ ﻳﺎﻣــﺎﻥ ﻧﯩﻴﻪﺗﻠﯩــﻚ ﻛﯚﺯﻟﯩﺮﯨــﺪﯨﻦ ﻣﯘﻫــﺎﭘﯩﺰەﺕ ﻗﯩﻠﯩــﺸﺘﺎ ﻏﻮﺭﯗﺭﻟــﯘﻕ
1008

ﺑﻮﻟﯘﺷــﻰ .ﺋﺎﻳﺎﻟﯩﻨﯩــﯔ ﻫــﯚﺭﻣﯩﺘﯩﻨﻰ ﻗﯩﻠﯩــﭗ ،ﺋــﯘﻧﻰ ﻗﻪﺩﯨﺮﻟﯩــﺸﻰ ،ﺋﺎﺋﯩﻠﯩﻨﯩــﯔ ﺑﻮﺯﯗﻟﯩــﺸﯩﻐﺎ ﺳــﻪﯞەﺏ
ﺑﻮﻟﯩــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﯩــﺸﻼﺭﻧﯩﯔ ﻳــﯜﺯ ﺑﯧﺮﯨــﺸﯩﺪﯨﻦ ﻏﺎﭘﯩــﻞ ﺑﻮﻟــﯘﭖ ﻗﺎﻟﻤﺎﺳــﻠﯩﻘﻰ .ﻟــﯧﻜﯩﻦ ﺋﺎﻳــﺎﻝ ﻛﯩــﺸﯩﻨﻰ
ﻛﯜﻧﻠﯩـــﺪﯨﻢ ﺩەﭖ ﺋﺎﺭﻗﯩـــﺴﯩﺪﯨﻦ ﺟﺎﺳﯘﺳـــﻠﯘﻕ ﻗﯩﻠﻤﺎﺳــــﻠﯩﻘﻰ ،ﺑﻪﺩﻧﯩﻴﻪﺗﻠﯩـــﻚ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ﺋﺎﻳــــﺎﻟﯩﻨﻰ
ﺋﺎﺳﺎﺳــﺴﯩﺰ ﻗﺎﺭﯨﻠﯩﻤﺎﺳــﻠﯩﻘﻰ ﻻﺯﯨــﻢ .ﭼــﯜﻧﻜﻰ ﺋــﺎﻟﻼﻫ ﺗﺎﺋــﺎﻻ ﻗﯘﺭﺋﺎﻧــﺪﺍ ،ﻛﯩــﺸﯩﻠﻪﺭﻧﻰ ﻳﺎﻣــﺎﻥ ﮔﯘﻣــﺎﻥ
ﻗﯩﻠﯩﺸﺘﯩﻦ ﻣﻪﻧﺌﻰ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ.
.5ﺋﺎﻳــﺎﻟﯩﻨﻰ ﺋﯩﻤﻜــﺎﻥ ﻗﻪﺩەﺭ ﺋﺎﺗــﺎ ـ ﺋــﺎﻧﯩﻼﺭﺩﯨﻦ ﺋــﺎﻳﺮﯨﻢ ﺋﯚﻳــﺪە ﺗﻮﺭﻏﯘﺯﯗﺷــﻰ ،ﺋﯚﻳﻨﯩــﯔ ﭘﯜﺗــﯜﻥ
ﺋﯧﻬﺘﯩﻴـــﺎﺟﻠﯩﻖ ﻧﻪﺭﺳـــﻪ ـ ﻛﯧﺮەﻛﻠﯩﺮﯨﻨـــﻰ ﻫـــﺎﺯﯨﺮﻻﭖ ﺑﯧﺮﯨـــﺸﻰ ،ﺋﺎﻳﺎﻟﯩﻐـــﺎ ﻗﯧـــﻴﯩﻦ ﺋﺎﺗـــﺎ ﯞە ﻗﯧـــﻴﯩﻦ
ﺋﺎﻧﯩــــﺴﯩﻨﯩﯔ ﭘﯜﺗــــﯜﻥ ﻳــــﯘﻛﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﻳﯘﻛﻠﯩﻤﻪﺳــــﻠﯩﻜﻰ ﻻﺯﯨــــﻢ .ﭼــــﯜﻧﻜﻰ ﻛــــﯧﻠﯩﻦ ﺋﯘﻻﺭﻧﯩــــﯔ
ﺧﯩﺰﻣﻪﺗﭽﯩﺴﻰ ﺋﻪﻣﻪﺱ ،ﺑﻪﻟﻜﻰ ﺷﯘ ﺋﺎﺋﯩﻠﯩﻨﯩﯔ ﻫﯚﺭ ﺋﻪﺯﺍﺳﯩﺪﯗﺭ.
ﺑﻮﻟﯘﭘﻤــﯘ ﺑﯩــﺰ ﺋﯘﻳﻐــﯘﺭﻻﺭﺩﺍ ﺑــﺎﻟﯩﻼﺭﻧﻰ ﺋﯚﻳﻠﻪﻧﺪﯛﺭﮔﻪﻧــﺪﯨﻦ ﻛﯧــﻴﯩﻦ ،ﺋــﯘﻻﺭﻧﻰ ﺋــﺎﻳﺮﯨﻢ ﺋــﯚﻳﮕﻪ
ﭼﯩﻘﯩﺮﯨـــﭗ ،ﻣﯘﺳـــﺘﻪﻗﯩﻞ ﺗﯘﺭﻣﯘﺷـــﻘﺎ ﺋﯩـــﮕﻪ ﻗﯩﻠﯩـــﺶ ﺋـــﺎﺩﯨﺘﻰ ﺑﻪﻛﻤـــﯘ ﺋـــﺎﺯ .ﺑﻪﺯﯨـــﻠﻪﺭ ﺑـــﯘ ﺋﯩـــﺸﺘﺎ
ﺋﯩﻤﻜﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩــﯔ ﻳــﻮﻗﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ــــ ﺋﯩﻘﺘﯩــﺴﺎﺩﯨﻲ ﺗﻪﺭەﭘــﺘﯩﻦ ﻗﻮﻟﯩﻨﯩــﯔ ﻗﯩــﺴﻘﯩﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﺑﺎﻫــﺎﻧﻪ ﻗﯩﻠﯩــﺸﻰ
ﻣــﯘﻣﻜﯩﻦ .ﺑﯘﻣــﯘ ﺋــﯚﺯﯛﺭ ﺑﻮﻻﻟﻤﺎﻳــﺪﯗ .ﻫــﺎﺯﯨﺮ ﺩﯗﻧﻴــﺎ ﺗﻪﺭەﻗﻘــﻰ ﻗﯩﻠــﺪﻯ ،ﻛﯩــﺸﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺗﯘﺭﻣﯘﺷــﯩﻤﯘ
ﺑﯘﺭﯗﻧﻘﯩﺪﯨﻦ ﺑﯧﻴﯩـﺪﻯ .ﺋـﯚﻳﻠﻪﻧﮕﻪﻥ ﻳﯧﮕﯩـﺘﻠﻪﺭ ﺋﻪﮔﻪﺭ ﻣﯘﺳـﺘﻪﻗﯩﻞ ﺗﯘﺭﻣـﯘﺵ ﻗـﯘﺭﯨﻤﻪﻥ ﺩﯦـﺴﻪ ﺑـﯘﻧﻰ
ﻗﯩﻼﻻﻳـــﺪﯗ .ﺑـــﺎﻟﯩﻼﺭ ﻣﯘﺳـــﺘﻪﻗﯩﻞ ﺋـــﯚﻱ ﺗﯘﺗﻤﯩﻐﺎﻧـــﺪﺍ ﻛـ ـﯧﻠﯩﻦ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ﻗﯧـــﻴﯩﻦ ﺋﺎﻧـــﺎ ﯞە ﻳﻪﯕﮕﯩـــﻠﻪﺭ
ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﯨــﺴﯩﺪﯨﻜﻰ ﺗﻮﻗﯘﻧﯘﺷــﻼﺭ ﺋﻪﺭ ـ ﺋﺎﻳــﺎﻟﻠﯩﻖ ﺗﯘﺭﻣﯘﺷــﻘﺎ ﺋﻪﻟــﯟەﺗﺘﻪ ﺯﯨﻴــﺎﻥ ﻳﻪﺗﻜــﯜﺯﻣﻪﻱ ﻗﺎﻟﻤﺎﻳــﺪﯗ.
ﻛـــﯚﭘﯩﻨﭽﻪ ﻗﯧـــﻴﯩﻦ ﺋـــﺎﻧﯩﻼﺭ ﯞە ﺑﻪﺯﻯ ﻳﻪﯕﮕﯩـــﻠﻪﺭ ﻛﯧﻠﯩﻨﻨـــﻰ ﻳﺎﻗﺘﯘﺭﻣﺎﻳـــﺪﯗ ،ﺑﻪﺯﻯ ﺋﺎﯕـــﺴﯩﺰ ﻗﯧـــﻴﯩﻦ
ﺋـــﺎﻧﯩﻼﺭ ﺋﯘﻧﯩـــﯔ ﺑﺎﻟﯩـــﺴﻰ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ﺑﻮﻟﻐـــﺎﻥ ﻣـــﯘﻫﻪﺑﺒﯩﺘﯩﮕﻪ ﯞە ﻳﯧﻘﯩﻨﻠﯩﻘﯩﻐـــﺎ ﻗﯩﺰﻏﯩﻨﯩـــﺪﯗ ،ﻫﻪﺩەﭖ
ﻛﯧﻠﯩﻨﺪﯨﻦ ﻛﻪﻣﭽﯩﻠﯩﻚ ﺋﯩﺰﺩەﺷـﻜﻪ ﻛﯩﺮﯨـﺸﯩﺪﯗ .ﺋـﯘﻻﺭ ﻛﯧﻠﯩﻨـﺪﯨﻦ ﺋـﺎﺯﺭﺍﻕ ﺋﯧﻴﯩﺒﻨـﻰ ﺗﺎﭘﻘـﺎﻥ ﻫﺎﻣـﺎﻥ
ﺋـــﯘﻧﻰ ﺑﺎﻟـــﺴﯩﻐﺎ ﻣﯘﺑـــﺎﻟﯩﻐﻪ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ﭼﯧﻘﯩـــﺸﺘﯘﺭﯗﭖ ،ﺋﯘﻻﺭﻧﯩـــﯔ ﻫﯘﺯﯗﺭﻟـــﯘﻕ ﺋﯘﯞﯨـــﺴﯩﻨﻰ ﺑﯘﺯﯗﺷـــﻘﺎ
ﺋﻮﺭﯗﻧﯩــﺪﯗ .ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩــﺮ ﺗﻪﺭەﭘــﺘﯩﻦ ﺋــﻮﭘﭽﻰ ﺋﯚﻳــﺪﯨﻜﻰ ﻫﺎﻳــﺎﺕ ﻫﯘﺯﯗﺭﺳــﯩﺰ ﺑﻮﻟﯩــﺪﯗ .ﻗﯩﺴﻘﯩــﺴﻰ ،ﻳﯩﯖــﻰ
ﺗــﻮﻱ ﻗﯩﻠﻐــﺎﻥ ﺑﯩــﺮ ﺟــﯘﭘﻼﺭ ﻫﻪﺭﯞﺍﻗﯩﺘﺘــﺎ ﺑﯩــﺮ ـ ﺑﯩــﺮﻯ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋﻪﺭﻛﯩــﻦ ﻛﯚﯕــﯜﻝ ﺋﯧﭽﯩــﺸﯩﭗ ،ﺋــﺎﺯﺍﺩە
ﻣــﯘﻫﻪﺑﺒﻪﺕ ﺋﯩﺰﻫــﺎﺭ ﻗﯩﻠﯩــﺸﺎﻟﻤﺎﻳﺪﯗ .ﭘﻪﻗﻪﺕ ﻛﯩﭽﯩــﺪﯨﻼ ﺑﯩــﺮ ـ ﺑﯩﺮﯨﻨــﻰ ﻛﯚﺭﯨــﺪﯗ .ﺑــﯘ ﻧــﯧﻤﻪ ﺩﯦــﮕﻪﻥ
ﺋﯘﯕﺎﻳﺴﯩﺰﻟﯩﻖ؟
ﺗﻪﺑﯩﺌﯩﻴﻜـــﻰ ،ﺋﺎﻳـــﺎﻝ ﻛﯩـــﺸﯩﻨﻰ ﻛﯩـــﺸﯩﻠﻪﺭ ﻛﯧﭽﯩـــﺴﻰ ﺑﯩـــﺮﮔﻪ ﺑﻮﻟـــﯘﺵ ﺋﯜﭼـــﯜﻧﻼ ﺋﺎﻟﻤﺎﻳـــﺪﯗ.
ﻣﯘﻫﻪﺑﺒﻪﺗﻨﯩــﯔ ﻛﯜﭼﯩﻴﯩــﺸﻰ ﺋــﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ﺋﺎﺋﯩﻠﯩﻨﯩــﯔ ﺭﯗﻧــﺎﻕ ﺗﯧﭙﯩــﺸﻰ ﺋﯜﭼــﯜﻥ ﻫﻪﺭﯞﺍﻗﯩــﺖ ﺋﻪﺭ ـ
ﺋﺎﻳــﺎﻟﻼﺭ ﺑﯩــﺮ ـ ﺑﯩــﺮﯨﮕﻪ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ ﺋﯩﺨﻼﺳــﯩﻨﻰ ﯞە ﺳﯚﻳﮕﯜﺳــﯩﻨﻰ ﺋﯩﺰﻫــﺎﺭ ﻗﯩﻠﯩــﺸﯩﭗ ﺗﯘﺭﯨــﺸﻰ ﻻﺯﯨــﻢ.
ﺋــﯚﻳﻠﻪﻧﮕﻪﻧﻠﻪﺭ ﺋــﺎﻳﺮﯨﻢ ﺗﯘﺭﻣــﯘﺵ ﻗــﻮﺭﯗﭖ ﻣﯘﺳــﺘﻪﻗﯩﻞ ﺑﻮﻟﻤﯩﻐﺎﻧــﺪﺍ ،ﺋــﯘﻻﺭ ﻫﻪﺭﯞﺍﻗﯩــﺖ ﺋﺎﺯﺍﺩﯨﻠﯩــﻚ
ﻫﯧﺲ ﻗﯩﻼﻟﻤﺎﻳﺪﯗ.
ﯞەﺗﯩﻨﯩﻤﯩﺰﻧﯩــﯔ ﻛﯩﭽﯩــﻚ ﺭﺍﻳــﻮﻧﻠﯩﺮﻯ ﯞە ﻳﯧﺰﯨﻠﯩﺮﯨــﺪﯨﻜﻰ ﻛــﯚﭘﯩﻨﭽﻪ ﺋــﯚﻳﻠﻪﺭﺩە ﺋــﺎﻳﺮﯨﻢ ﻣﯘﻧﭽــﺎ
1009

ﺑﻮﻟﻤﯩﻐﺎﭼﻘــﺎ ﻛﯩــﺸﯩﻠﻪﺭ ﺑﯩــﺮ ﭼﯩــﻠﻪﻙ ﺳــﯘﻧﻰ ﺑﯧــﺸﯩﺪﯨﻦ ﻗﯘﻳــﯘﭘﻼ ﺋﺎﻟــﺪﯨﺮﺍﭖ ﻳﯘﻳﯘﻧﯩــﺪﯗ .ﭼﯧﭽــﻰ ﻫــﯚﻝ
ﺑﻮﻟﯘﭖ ﻗﺎﻟﻐﺎﻥ ﺋﺎﻳﺎﻝ ﻛﯩﺸﯩﻨﻰ ﻛﯚﺭﺳـﻪ ،ﺋـﯘﻧﻰ ﺋﯧﻴﯩﭙﻼﻳـﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋـﺎﺩەﺗﻤﯘ ﺑـﺎﺭ .ﭼـﯜﻧﻜﻰ ﺑﯩـﺰ ﺋﯘﻳﻐـﯘﺭﻻﺭ
ﺑﯘﺭﯗﻧﻘﯩﻠﯩﺮﯨﻤﯩﺰﻧﯩــﯔ ﮔــﯜﺯەﻝ ﺋﻪﺧﻼﻗﯩﻨــﻰ ﯞە ﺋﯩـــﺴﻼﻣﯩﻲ ﻫﻪﻡ ﻣﯩﻠﻠﯩــﻲ ﻗﺎﺋﯩــﺪە ــــ ﻳﻮﺳـــﯘﻧﻠﯩﺮﯨﻨﻰ
ﺋﯘﻧﺘــﯘﭖ ﻛﯧﺘﯩــﭗ ،ﭘﺎﺳــﻜﯩﻨﺎ ﺑﯩــﺮ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻨﯩــﯔ ﭼﯩــﺮﻛﯩﻦ ﻣﻪﺩەﻧﯩﻴﯩﺘــﻰ ﺋﺎﺳــﺘﯩﺪﺍ ﻛﯩﺮﻟﻪﻧﮕﻪﻧﻠﯩﻜﯩﻤﯩــﺰ
ﺋﯜﭼﯜﻥ ،ﺋﺎﺩەﺗﺘﻪ ﻳﯘﻳﯘﻧﯘﭖ ،ﭘﺎﻛﯩﺰ ﻳﯚﺭﯛﺷﻨﻰ ﺋﯚﺯﯨﻤﯩﺰﮔﻪ ﺋﺎﺩەﺕ ﻗﯩﻼﻟﻤﺎﻳﯟﺍﺗﯩﻤﯩﺰ.
ﺑﯩــﺰﺩە »ﭘﻪﻗﻪﺕ ﺟﯘﻧــﯘﭖ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ ﺋــﺎﺩەﻣﻼ ﻳﯘﻳﯘﻧﯩــﺪﯗ« ﺩەﻳــﺪﯨﻐﺎﻥ ﻗــﺎﻻﻕ ﺋﯧﺘﯩﻘــﺎﺩ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻧﻠﯩﻘﻰ
ﺋﯜﭼــﯜﻥ ،ﺑﻪﺯﯨــﺪە ﭘــﺎﻛﯩﺰﯨﻠﯩﻖ ﯞە ﺗــﺎﺯﯨﻠﯩﻖ ﺋﯜﭼــﯜﻥ ﻳﯘﻳﯘﻧﻐــﺎﻥ ﻗﯩﺰﻻﺭﻧــﻰ ،ﻛﯧﻠﯩﻨﻼﺭﻧــﻰ ﻳﺎﻣــﺎﻥ ﺋﯩــﺶ
ﻗﯩﻠﻐـــﺎﻥ ﺋﻮﺧـــﺸﺎﻳﺪﯗ ﺩەﭖ ﮔﯘﻣـــﺎﻥ ﻗﯩﻠﯩـــﭗ ﺋﯘﻻﺭﻏـــﺎ ﮔﯘﻧـــﺎﻫ ﺋﺎﺭﺗﯩـــﺸﻘﺎ ﺋﯩﺰﺩﯨﻨﯩـــﺪﯨﻐﺎﻧﻼﺭﻣﯘ ﺋـــﺎﺯ
ﺋﻪﻣﻪﺱ .ﺋﯧــﺮﻯ ﺳــﻪﭘﻪﺭﮔﻪ ﭼﯩﻘﯩــﭗ ﻛﻪﺗــﻜﻪﻥ ﺑﻪﺯﻯ ﻛﯧﻠﯩــﻨﻼﺭ ﺋــﺎﻳﻠﯩﻖ ﺋﺎﺩﯨﺘﯩــﺪﯨﻦ ﭘﺎﻛﻼﻧﻐــﺎﻧﻠﯩﻘﻰ
ﻳــﺎﻛﻰ ﭘــﺎﻛﯩﺰ ،ﺧﯘﺷــﭙﯘﺭﺍﻕ ﺑﻮﻟﯘﺷــﻰ ﺋﯜﭼــﯜﻥ ﻳﯘﻳﯘﻧــﺴﺎ ،ﺋــﯘﻻﺭﻧﻰ ﭼﯘﻗــﯘﻡ ﻳﺎﻣــﺎﻥ ﺋﯩــﺶ ﻗﯩﻠﻐــﺎﻥ
ﺋﻮﺧـﺸﺎﻳﺪﯗ ،ﺋﯘﻧــﺪﺍﻕ ﺑﻮﻟﻤﯩـﺴﺎ ﻳﻮﻳﯘﻧﻤﯩﻐــﺎﻥ ﺑـﻮﻻﺗﺘﻰ ﺩەﭖ ﭼﯘﺷــﯩﻨﯩﭗ ،ﺋﯘﻻﺭﻏـﺎ ﮔﯘﻧــﺎﻫ ﺋﺎﺭﺗﯩــﺸﻘﺎ ﯞە
ﺋﻪﺭﻟﯩـــﺮﯨﮕﻪ ﻳﺎﻟﻐـــﺎﻥ ﻳـــﺎﯞﯗﺩﺍﻕ ﺳـــﯚﺯﻟﻪﺭ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ﺋـــﯘﻻﺭﻧﻰ ﭼﯧﻘﯩـــﺸﺘﯘﺭﯗﭖ ،ﺋﯘﻻﺭﻧﯩـــﯔ ﻫﯘﺯﯗﺭﻟـــﯘﻕ
ﺗﯘﺭﻣﯘﺷـــﯩﻨﻰ ﯞەﻳـــﺮﺍﻥ ﻗﯩﻠﯩـــﺸﻘﺎ ﺋﻮﺭﯗﻧﯩـــﺪﯨﻐﺎﻧﻼﺭﻣﯘ ﺑـــﺎﺭ .ﺑـــﯘ ﺳـــﻪﯞەﺑﺘﯩﻦ ،ﺟﯘﻧـــﯘﭖ ﺑﻮﻟﻐـــﺎﻧﻼﺭﻣﯘ
ﻳﯘﻳﯘﻧﯘﺷــﺘﯩﻦ ﻗﻮﺭﻗﯩــﺪﯨﻐﺎﻥ ،ﻫﻪﺗﺘــﺎ ﺑــﺎﻻﻏﻪﺗﻜﻪ ﻳﯧﺘﯩــﭗ ﻗﺎﻟﻐــﺎﻥ ﻗﯩــﺰ ـ ﺋﻮﻏــﯘﻟﻼﺭ ﺋﯧﻬــﺘﯩﻼﻡ ﺳــﻪﯞەﺑﻰ
ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﮔﺎﻫﯩـﺪﺍ ﻳﻮﻳﯘﻧﯘﺷــﻘﺎ ﺗﯧﮕﯩـﺸﻠﯩﻚ ﺑﻮﻟــﯘﭖ ﻗﺎﻟﻐﺎﻧﻠﯩﺮﯨـﺪﯨﻤﯘ ،ﺋﺎﺗــﺎ ـ ﺋﺎﻧﯩــﺴﯩﺪﯨﻦ ﻫﺎﻳـﺎ ﻗﯩﻠﯩــﭗ
ﻳﯘﻳﯘﻧﺎﻟﻤﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﺎﺩەﺗﻠﻪﺭﻣﯘ ﺑﺎﺭ.
ﺑﯩﺰ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﻻﺭ ﺋـﯚﻱ ﺳـﺎﻟﺪﯗﻕ ﺩەﭖ ﺋﯩـﺴﺮﺍﭘﺨﻮﺭﻟﯘﻕ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﭼـﻮﯓ ﺋﺎﺳـﻤﺎﻕ ﺋـﺎﻳﯟﺍﻧﻠﯩﻖ ﺋـﯚﻳﻠﻪﺭﻧﻰ
ﺳﯧﻠﯩــﺸﻘﺎ ﺷــﯘﻧﭽﯩﻠﯩﻚ ﺯﯨﻴــﺎﺩە ﭼﯩﻘﯩﻤﻼﺭﻧــﻰ ﻗﯩﻠﯩﻤﯩﺰﻛــﻰ ،ﺋﻮﻏــﯘﻝ ــــ ﻗﯩــﺰﻻﺭ ﺋــﺎﻳﺮﯨﻢ ﻳﺎﺗﯩــﺪﯨﻐﺎﻥ،
ﺋــــﺎﻳﺮﯨﻢ ﺋﯩــــﺸﯩﻜﻠﯩﻚ ﺋــــﯚﻳﻠﻪﺭﻧﻰ ﻛــــﯚﭘﺮەﻙ ﺳﯧﻠﯩــــﺸﻘﺎ ﯞە ﭘﺎﻛﯩﺰﯨﻠﯩﻘﻨﯩــــﯔ ﻫﻪﻡ ﺳــــﺎﻏﻼﻣﻠﯩﻘﻨﯩﯔ
ﯞﺍﺳﯩﺘﯩــﺴﻰ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ ــــ ﺗﻪﺭەﺗـــﺨﺎﻧﺎ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﻣﯘﻧﭽــﺎ ﺳﯧﻠﯩــﺸﻘﺎ ﻛﯚﯕــﯜﻝ ﺑــﯚﻟﻤﻪﻳﻤﯩﺰ .ﺭﯗﺳــﻼﺭ ﻛــﺎﭘﯩﺮ
ﻣﯩﻠــﻠﻪﺕ ﺗــﯘﺭﯗﭖ ،ﺋــﯘﻻﺭ ﺋــﯚﻱ ﺳﺎﻟــﺴﺎ ﺋﻪﯓ ﺋــﺎﯞﯞﺍﻝ ﻣﯘﻧﭽﯩــﺴﯩﻨﻰ ﯞە ﺗﻪﺭەﺗـﺨﺎﻧﯩــﺴﯩﻨﻰ ﺋﻪﯓ ﻳﺎﺧــﺸﻰ
ﺷــﻪﻛﯩﻠﺪە ﭘﯜﺗﺘــﯜﺭﯛﭖ ﺑﻮﻟــﯘﭖ ،ﺋﺎﻧــﺪﯨﻦ ﺋﯚﻳﻨﯩــﯔ ﺑﺎﺷــﻘﺎ ﺳــﺎﺭﺍﻳﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺳﯧﻠﯩــﺸﻘﺎ ﻛﯩﺮﯨــﺸﯩﺪﯗ .ﺋــﯘﻻﺭ
ﺋــﯚﻱ ﺳــﯧﺘﯩﯟﺍﻟﻤﺎﻗﭽﻰ ﺑﻮﻟﻐﺎﻧــﺪﯨﻤﯘ ﺋﻪﯓ ﺋــﺎﯞﯞﺍﻝ ﻣﯘﻧﭽﯩــﺴﻰ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺗﻪﺭەﺗـﺨﺎﻧﯩــﺴﯩﻨﻰ ﺗﺎﻟﻼﻳــﺪﯗ .ﺑﯩــﺰ
ﻣﯘﺳـﯘﻟﻤﺎﻧﻼﺭ »ﭘـﺎﻛﯩﺰﯨﻠﯩﻖ ﺋﯩﻤﺎﻧﻨﯩـﯔ ﻳﯧﺮﯨﻤـﻰ«» ،ﭘـﺎﻛﯩﺰﯨﻠﯩﻖ ﺋﯩﻤﺎﻧـﺪﯨﻦ« ﯞە »ﺋـﺎﻟﻼﻫ ﭘـﺎﻛﺘﯘﺭ ،ﺋــﯘ،
ﭘﻪﻗﻪﺕ ﭘــﺎﻛﻠﯩﻖ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﻗﯩﻠﻐــﺎﻥ ﺋﻪﻣﻪﻟﻠﻪﺭﻧﯩــﻼ ﻗﻮﺑــﯘﻝ ﻗﯩﻠﯩــﺪﯗ« ﺩەﻳــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﯩــﺴﻼﻣﯩﻲ ﻗﺎﺋﯩــﺪە ـ
ﭘﺮﯨﻨــﺴﯩﭙﻼﺭﻧﻰ ﺋــﯘﻻﺭﺩﯨﻦ ﺑــﯘﺭﯗﻥ ﺋــﯚﮔﻪﻧﮕﻪﻥ ﺗــﯘﺭﯗﭖ ،ﭘﺎﻛﯩﺰﯨﻠﯩﻘﻘــﺎ ﺋﻪﻫﻤﯩــﻴﻪﺕ ﺑﯧﺮﯨــﺸﺘﻪ ﻏﻪﻳــﺮﻯ
ﻣﯘﺳـــﯘﻟﻤﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﺋﺎﺭﻗﯩـــﺴﯩﺪﺍ ﻗﯧﻠﯩـــﯟﺍﺗﯩﻤﯩﺰ .ﻣﯘﻧﭽﯩـــﺴﻰ ﯞە ﺗﻪﺭەﺗـﺨﺎﻧﯩـــﺴﻰ ﭘـــﺎﻛﯩﺰ ﯞە ﺟﺎﻳﯩـــﺪﺍ
ﺑﻮﻟﻤﯩﻐﺎﻥ ﻫﻪﺭﻗﺎﻧﺪﺍﻕ ﺋـﯚﻱ ـــ ﻳﯧﺘﻪﺭﺳـﯩﺰ ﺋﯚﻳـﺪﯗﺭ .ﺗﻪﺭەﺗــﺨﺎﻧﺎ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﻣﯘﻧﭽـﺎ ﭘـﺎﻛﯩﺰ ﺑﻮﻟﻤﯩـﺴﺎ ﺋـﺎﺩەﻡ
ﺧﺎﻟﯩﻐﺎﻥ ﯞﺍﻗﯩﺘﺘﺎ ﺗﺎﺯﯨﻠﯩﻖ ﻗﯩﻼﻟﻤﺎﻳﺪﯗ .ﺟﯘﻧـﯘﭖ ﺑﻮﻟﻐـﺎﻥ ﻛـﯜﻧﻠﻪﺭﺩە ﺑﯩـﺮ ﭼﻮﮔـﯘﻥ ﻳـﺎﻛﻰ ﺑﯩـﺮ ﭼﯩـﻠﻪﻙ
ﺳــﯘ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋﺎﻟــﺪﯨﺮﺍﭖ ﻳﻮﻳﯘﻧﻐــﺎﻧﻠﯩﻖ ﺗﻮﻟــﯘﻕ ﭘﺎﻛﯩﺰﯨﻠﯩﻘﻘــﺎ ﻳﺎﺗﻤﺎﻳــﺪﯗ .ﺋﯘﻧﯩــﯔ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺑﻪﺩەﻧــﺪﯨﻜﻰ
1010

ﻛﯩــﺮﻻﺭ ﭼﯩﻘﻤﺎﻳــﺪﯗ .ﺋــﺎﺩەﻡ ﺟﯘﻧــﯘﭖ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ ﯞﺍﻗﺘﯩــﺪﺍ ﻳﯘﻳﯘﻧﯘﺷــﻰ ﭘﻪﺭﺯ .ﺋﻪﻣﻤــﺎ ﺟﯘﻧــﯘﭖ ﺑﻮﻟﻤﯩﻐــﺎﻥ
ﺑﻮﻟــــﺴﯩﻤﯘ ،ﺳــــﯩﺮﺗﺘﺎ ﺋﯩــــﺸﻠﻪﭖ ﻛﯩﺮﯨــــﭗ ﺗﻪﺭﻧﯩــــﯔ ﭘــــﻮﺭﯨﻘﯩﻨﻰ ﻳــــﻮﻗﯩﺘﯩﺶ ﻳــــﺎﻛﻰ ﻛﯩﻴﯩﻤﯩﻨــــﻰ
ﺋﺎﻟﻤﺎﺷﺘﯘﺭﯗﺷــﺘﺎ ﭘــﺎﻛﯩﺰ ﺑﻮﻟــﯘﺵ ﻣﻪﻗــﺴﯩﺘﻰ ﺑﯩﻠﻪﻧﻤــﯘ ،ﺋــﺎﺯ ﺩﯦﮕﻪﻧــﺪە ،ﺋﯩﻜﻜــﻰ ـ ﺋــﯜﭺ ﻛﯜﻧــﺪە ﺑﯩــﺮەﺭ
ﻗﯧﺘﯩﻢ ﻳﯘﻳﯘﻧـﯘﭖ ﺗﯘﺭﯗﺷـﻰ ﺯﯙﺭﯛﺭﺩﯗﺭ .ﺟـﯜﻣﻪ ،ﻫﯧﻴـﺖ ﯞە ﻣﯧﻴﯩـﺖ ﻧﺎﻣﺎﺯﻟﯩﺮﯨﻐـﺎ ،ﺗـﻮﻱ ـــ ﺗﯚﻛـﯜﻧﻠﻪﺭﮔﻪ،
ﻧﻪﺯﯨـﺮ ـ ﭼﯩﺮﺍﻏﻼﺭﻏـﺎ ﯞە ﺑﺎﺷـﻘﺎ ﺋـﺎﻣﻤﯩﯟﻯ ﭘﺎﺋـﺎﻟﯩﻴﻪﺗﻠﻪﺭﮔﻪ ﻳﯘﻳﯘﻧـﯘﭖ ،ﭘـﺎﻛﯩﺰ ﻛﯩـﻴﯩﻢ ﻛﯩﻴﯩـﭗ ،ﺋـﯚﺯﯨﮕﻪ
ﺧﯘﺷــﭙﯘﺭﺍﻗﻠﯩﻖ ﺑﯘﻳــﯘﻣﻼﺭﻧﻰ ﭼﯧﭽﯩــﭗ ﺑﯧــﺮﯨﺶ ﺳــﯜﻧﻨﻪﺗﺘﯘﺭ .ﺋﻪﻣﻪﻝ ﺋﯩﺒﺎﺩەﺗﻠﻪﺭﻧﯩــﯔ ﺋﺎﻟﻼﻫﻘــﺎ ﻗﻮﺑــﯘﻝ
ﺑﻮﻟﯘﺷــﻰ ﻳــﺎﻛﻰ ﺭەﺕ ﻗﯩﻠﯩﻨﯩــﺸﻰ ﻗﻪﻟﺒﻨﯩــﯔ ﭘــﺎﻛﻠﯩﻘﻰ ﯞە ﺑﻪﺩەﻥ ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﻛﯩﻴﯩﻤﻨﯩــﯔ ﭘﺎﻛﯩﺰﯨﻠﯩﻘﯩﻐــﺎ
ﺑﺎﻏﻠﯩﻘﺘﯘﺭ .ﭘﺎﻛﯩﺰ ﺑﻮﻟﻤﯩﻐﺎﻥ ﻛﯩﺸﯩﻨﯩﯔ ﺋﯩﺒﺎﺩەﺗﻠﯩﺮﯨﻤﯘ ﯞە ﺩﯗﺋﺎﻟﯩﺮﯨﻤﯘ ﻗﻮﺑﯘﻝ ﺑﻮﻟﻤﺎﻳﺪﯗ.
ﺋﯩــﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨــﻰ ﻣﻪﺩەﻧﯩــﻲ ﯞە ﺗﻪﺭەﻗﻘﯩﻴــﺎﺗﭙﻪﺭﯞەﺭ ﺑﯩــﺮ ﺩﯨﻨــﺪﯗﺭ .ﺋــﯘ ،ﻣﯘﺳــﯘﻟﻤﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﻫﻪﺭﯞﺍﻗﯩــﺖ
ﮔـــﯜﺯەﻝ ،ﻛﯚﺭﻛﻪﻣﻠﯩـــﻚ ،ﺧﯘﺷـــﭙﯘﺭﺍﻕ ﻳﯜﺭﯛﯨـــﺸﯩﻨﻰ ﺗﻪﺷـــﻪﺑﺒﯘﺱ ﻗﯩﻠﯩـــﺪﯗ .ﺋﺎﻳـــﺎﻝ ﻛﯩـــﺸﯩﻨﯩﯖﻤﯘ
ﺋﯧﺮﯨﻨﯩــﯔ ﺗﯜﺷــﯩﻜﯩﮕﻪ ﻛﯧﻠﯩــﺸﺘﯩﻦ ﺑــﯘﺭﯗﻥ ﻳﯘﻳﯘﻧــﯘﭖ ،ﺋــﯚﺯﯨﮕﻪ ﺧﯘﺷــﭙﯘﺭﺍﻕ ﭼﯧﭽﯩــﭗ ﻛﯧﻠﯩــﺸﻰ
ﺑﻪﻛﻤـﯘ ﻣﯘﻫﯩﻤـﺪﯗﺭ .ﭼـﯜﻧﻜﻰ ﺋﺎﻳــﺎﻟﻼﺭ ﻛﯜﻧـﺪﯗﺯﻯ ﺗﺎﻣـﺎﻕ ﺋﯧــﺘﯩﺶ ،ﺋـﯚﻱ ﺳـﯜﭘﯜﺭﯛﺵ ﯞە ﺑﺎﻟﯩﻠﯩﺮﯨﻨﯩــﯔ
ﻛﯩﻴﯩﻤﻠﯩﺮﯨﻨــﻰ ،ﺗﻪﺭەﺗﻠﯩﺮﯨﻨــﻰ ﺗــﺎﺯﯨﻼﺵ ﺟﻪﺭﻳﺎﻧﯩــﺪﺍ ﻛﯩﺮﻟﯩــﺸﯩﺪﯗ ،ﻗــﺎﺯﺍﻥ ﺑﯧــﺸﯩﺪﺍ ﺗــﯘﺭﯗﭖ ﺗﻪﺭﻟﻪﻳــﺪﯗ.
ﺑﻪﺯﻯ ﺋﺎﻳــﺎﻟﻼﺭ ﺳــﯩﺮﺗﺘﺎ ﺋﯩــﺸﻠﻪﭖ ﺗﻪﺭﻟﻪﻳــﺪﯗ ﯞە ﭼــﺎﯓ ﺗﯘﺯﺍﻧﻠﯩــﺸﯩﺪﯗ .ﺑــﯘﻻﺭ ﻳﻮﻳﯘﻧﻤﺎﺳــﺘﯩﻦ ﺷــﯘ ﭘﯧﺘــﻰ
ﺑﯩــﻠﻪﻥ ﺋﻪﺭﻟﯩﺮﯨﻨﯩــﯔ ﻗﻮﻳﻨﯩﻐــﺎ ﻛﯩﺮﺳــﻪ ،ﺋﻪﺭﻟﯩــﺮﻯ ﺋــﯘﻻﺭﺩﯨﻦ ﺳﻪﺳــﻜﯩﻨﯩﺪﯗ ،ﻫﻪﺗﺘــﺎ ﻧﻪﭘﺮەﺗﻠﯩﻨﯩــﭗ
ﻗﺎﻟﯩـــﺪﯗ .ﺋﺎﻳﺎﻟﯩـــﺪﯨﻦ ﻛـــﯚﯕﻠﻰ ﺋﯧﭽﯩﻠﻤﯩﻐـــﺎﻥ ﺋﻪﺭ ﺗﺎﻻﻏـــﺎ ﻗـــﺎﺭﺍﭖ ﻗﺎﻟﯩـــﺪﯗ .ﻧﻪﺗﯩﺠﯩـــﺪە ،ﺋﯩﭙﭙﯩﺘﯩﻨـــﻰ
ﺑﯘﺯﯨﺪﯗ.
ﺋﺎﻳــﺎﻟﻼﺭ ﺋﻪﮔﻪﺭ ﻫﻪﺭ ﺋﺎﺧــﺸﯩﻤﻰ ﻳﯧﺘﯩــﺸﺘﯩﻦ ﺑــﯘﺭﯗﻥ ﭘــﺎﻛﯩﺰ ﻳﯘﻳﯘﻧــﯘﭖ ،ﺋــﯚﺯﻟﯩﺮﯨﮕﻪ ﺧﯘﺷــﭙﯘﺭﺍﻕ
ﺋﻪﺗﯩﺮﻟﻪﺭﻧـــﻰ ﭼﯧﭽﯩـــﭗ ﻳﺎﺗﯩـــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﻮﻟـــﺴﺎ ،ﺋﻪﺭﻟﯩﺮﯨﻨﯩـــﯔ ﺋﯘﻻﺭﻏـــﺎ ﻫﻪﯞﯨـــﺴﻰ ﻛﯧﻠﯩـــﺪﯗ .ﺋـــﯘﻻﺭﻧﻰ
ﻳﺎﻗﺘﯘﺭﯨـﺪﯗ .ﺳـﺎﻏﻼﻣﻠﯩﻖ ﺟﻪﻫﻪﺗﺘﯩﻨﻤـﯘ ﻫﻪﺭ ﺋﯩﻜﻜﯩـﺴﯩﮕﻪ ﭘﺎﻳـﺪﯨﻠﯩﻖ ﺑﻮﻟﯩـﺪﯗ .ﺷـﯘﯕﺎ ـ ﺋﻪﺭ ﺋﺎﻳﺎﻟﻼﺭﻏــﺎ
ﯞە ﺑﺎﻟﯩﻼﺭﻏــﺎ ﻳﯘﻳﯘﻧــﯘﭖ ﭘــﺎﻛﯩﺰ ﻳــﯜﺭﯛﺵ ﭘﯘﺭﺳــﯩﺘﯩﻨﻰ ﻳﺎﺭﯨﺘﯩــﭗ ﺑﯧــﺮﯨﺶ ﺋﯜﭼــﯜﻥ ،ﻫﻪﺭﻗﺎﻧــﺪﺍﻕ ﺋﯚﻳــﺪە
ﺋﺎﻳﺮﯨﻢ ﻣﯘﻧﭽﺎ ﺑﻮﻟﯩـﺸﻰ ﺷـﻪﺭﺗﺘﯘﺭ .ﺗﻪﺭەﺗــﺨﺎﻧﯩﻨﻰ ﺋﻤﻜـﺎﻥ ﻗﻪﺩەﺭ ﺳـﯘ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺗﺎﺯﯨﻠﯩﻨﯩـﺪﯨﻐﺎﻥ ﻗﯩﻠﯩـﭗ
ﻳﺎﺳﺎﺵ ﻛﯧﺮەﻙ .ﺗﻪﺭەﺗــﺨﺎﻧﯩﺪﺍ ﺳـﯘ ﺑﻮﻟـﺴﺎ ﻫﻪﻡ ﺗـﺎﺯﯨﻠﯩﻖ ﻫﻪﻡ ﺋﯩـﺴﺘﯩﻨﺠﺎ ﺋﯩﻜﻜـﻰ ﺋﯩـﺶ ﺑﯩـﺮ ﯞﺍﻗﯩﺘﺘـﺎ
ﻫﻪﻝ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ .ﻣﻪﻟﯘﻣﻜﻰ ،ﺳﯘ ﭘﺎﻛﻠﯩﻐﯘﭼﻰ ﻣﺎﺩﺩﯨﻼﺭﻧﯩﯔ ﺋﻪﯓ ﻳﺎﺧﺸﯩﺴﯩﺪﯗﺭ.
.6ﺋﺎﻳﺎﻟﯩﻨﯩــﯔ ﺑﯧﺮﯨــﺸﻜﻪ ﺗﯧﮕﯩــﺸﻠﯩﻚ ﺑﻮﻟﻐــﺎﻥ ﻣﯧﻬﺮﯨﻨــﻰ ﺗﻮﻟــﯘﻕ ﺋــﺎﺩﺍ ﻗﯩﻠﯩــﺸﻰ .ﭼــﯜﻧﻜﻰ ﺑــﯘ،
ﺋﺎﻳﺎﻝ ﻛﯩﺸﯩﻨﯩﯔ ﻧﯩﻜﺎﻫ ﺳﻪﯞەﺑﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺑﻪﻟﮕﯩﻠﻪﻧﮕﻪﻥ ﻫﻪﻗﻘﯩﺪﯗﺭ.
.7ﺋﺎﻳﺎﻟﯩﻨﯩــﯔ ﻧﻪﻓﻪﻗﯩــﺴﯩﻨﻰ ﻛﯧﻤﻪﻳﺘﻤﻪﺳــﺘﯩﻦ ﯞە ﺋﯩــﺴﺮﺍﭖ ﻗﯩﻠﻤﺎﺳــﺘﯩﻦ ﻳﺎﺧــﺸﻰ ﺋــﺎﺩﺍ ﻗﯩﻠﯩــﺸﻰ.
ﭘﻪﻳﻐﻪﻣــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴــﺴﺎﻻﻡ ﻣﯘﻧــﺪﺍﻕ ﺩەﻳــﺪﯗ» :ﺋــﯚﺯ ﺋﻪﻫﻠﯩــﮕﻪ ﺳــﺎﯞﺍﺑﻨﻰ ﻛــﯚﺯﻟﻪﭖ ﻧﻪﻓﻪﻗﻪ ﻗﯩﻠﻐــﺎﻥ
ﻛﯩﺸﻰ ﺳﻪﺩەﻗﯩﻨﯩﯔ ﺳﺎﯞﺍﺑﯩﻨﻰ ﺋﺎﻟﯩﺪﯗ« )ﺗﻪﺑﻪﺭﺍﻧﯩﻲ ﺭﯨﯟﺍﻳﯩﺘﻰ(
1011

.8ﺋﺎﻳﺎﻟﯩﻐــﺎ ﺩﯨﻨﻨﯩــﯔ ﺋﻪﻫﻜــﺎﻣﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺋﯚﮔﯩﺘﯩــﺸﻰ ــــ ﻧﺎﻣــﺎﺯ ،ﺭﻭﺯﺍ ،ﺯﯨﻜﯩــﺮ ،ﺩﯗﺋــﺎ ﯞە ﺑﺎﺷــﻘﯩﻼﺭ
ﻗﺎﺗـــﺎﺭﻟﯩﻖ ﭘﯜﺗـــﯜﻥ ﺋﯩﺒـــﺎﺩەﺗﻠﻪﺭﻧﻰ ﺋﯚﮔﯩﺘﯩـــﺸﻰ ﻫﻪﻡ ﯞﺍﻗﺘﯩـــﺪﺍ ﺋﻮﺭﯗﻧﻠﯩـــﺸﯩﻐﺎ ﺋﯜﻧﺪﯨـــﺸﻰ ،ﻳـــﺎﺭﺩەﻡ
ﺑﯧﺮﯨﺸﻰ.
.9ﺋﺎﻳــﺎﻟﻰ ﺋﯘﻧﯩﯖﻐــﺎ ﻳﺎﻣــﺎﻧﻠﯩﻖ ﻗﯩﻠﻐــﺎﻥ ﺗﻪﻗــﺪﯨﺮﺩﯨﻤﯘ ،ﺋــﯘﻧﻰ ﺋﯘﺭﻣﺎﺳــﺘﯩﻦ ﻧﻪﺳــﯩﻬﻪﺕ ﻗﯩﻠﯩــﭗ
ﺋﯚﺯﮔﻪﺭﺗﯩﺸﻰ ،ﺋﯩﻤﻜﺎﻥ ﻗﻪﺩەﺭ ﺋﺎﻳﺎﻟﯩﻨﻰ ﺋﯘﺭﻣﺎﺳﻠﯩﻘﻰ.
ﭘﻪﻳﻐﻪﻣـــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴـــﺴﺎﻻﻡ ﻣﯘﻧـــﺪﺍﻕ ﺩەﻳـــﺪﯗ» :ﺳـــﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﻳﺎﺧـــﺸﯩﻠﯩﺮﯨﯖﻼﺭ ﺋﺎﻳـــﺎﻟﻠﯩﺮﯨﻨﻰ
ﺋﯘﺭﻣﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻧﻼﺭﺩﯗﺭ« )ﺋﯩﺒﻨﻰ ﻣﺎﺟﻪ ﺭﯨﯟﺍﻳﯩﺘﻰ(
ﺋﺎﻳـــﺎﻝ ﻛﯩـــﺸﻰ ﺋﯜﭼـــﯜﻥ ﺋﻪﯓ ﺋـــﺎﺧﯩﺮﻗﻰ ﭼـــﺎﺭە ﯞە ﺋﻪﯓ ﻗـــﺎﺗﺘﯩﻖ ﺟـــﺎﺯﺍ ﯞﺍﻗﯩﺘﻠﯩـــﻖ ﺋﯘﻧﯩﯖﻐـــﺎ
ﻳﯧﻘﯩﻨﭽﯩﻠﯩﻖ ﻗﯩﻠﻤﺎﺳﻠﯩﻘﺘﯘﺭ.
.10ﺋﺎﻳﺎﻟﻰ ﺗﯘﻏﯘﺷﻨﻰ ﺋﺎﺭﺯﯗ ﻗﯩﻠﺴﺎ ﺋﯘﻧﻰ ﺗﯘﻏﻤﺎﺳﻠﯩﻘﻘﺎ ﻣﻪﺟﺒﯘﺭﻟﯩﻤﺎﺳﻠﯩﻘﻰ.
.11ﺋﺎﻳﺎﻟﯩﻨﯩــﯔ ﻛــﯚﯕﻠﯩﻨﻰ ﭼﯘﺷﯩﻨﯩــﺸﻰ .ﺋﻪﮔﻪﺭ ﺋﺎﻳــﺎﻟﻰ ﺋــﯘﻧﻰ ﻫــﺎﺟﯩﺘﯩﮕﻪ ﺭﯨﻐﺒﻪﺗﻠﻪﻧﺪﯗﺭﺳــﻪ
ﺭەﺕ ﻗﯩﻠﻤﺎﺳﻠﯩﻘﻰ.
.12ﺋﺎﻳـــﺎﻟﯩﻨﯩﻰ ﻫﯧﻘﯩـــﺮ ﻛﯚﺭﻣﻪﺳـــﻠﯩﻜﻰ ،ﻫﺎﻗﺎﺭەﺗﻠﯩﻤﻪﺳـــﻠﯩﻜﻰ ،ﺋـــﯘﻧﻰ ﻳـــﺎﻛﻰ ﺗﯘﻏﻘـــﺎﻧﻠﯩﺮﯨﻨﻰ
ﻣﻪﺳﺨﯩﺮە ﻗﯩﻠﻤﺎﺳﻠﯩﻘﻰ.
.13ﺋﺎﻳﺎﻟﯩﻐـــﺎ ﺋـــﯚﻱ ﺋﯩـــﺸﻠﯩﺮﯨﺪﺍ ﻳﺎﺭﺩەﻣﻠﯩﺸﯩـــﺸﻰ .ﭼـــﯜﻧﻜﻰ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣـــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴـــﺴﺎﻻﻣﻤﯘ
ﺋﺎﻳﺎﻟﻠﯩﺮﯨﻐﺎ ﻳﺎﺭﺩەﻣﻠﯩﺸﻪﺗﺘﻰ.
.14ﺑﯩـــﺮﺩﯨﻦ ﺋـــﺎﺭﺗﯘﻕ ﺋﺎﻳـــﺎﻟﻰ ﺑﻮﻟـــﺴﺎ ،ﺋﯘﻻﺭﻧﯩـــﯔ ﺋﺎﺭﯨـــﺴﯩﺪﺍ ﭘﯜﺗـــﯜﻥ ﺋﯩـــﺸﻼﺭﺩﺍ ﺋﺎﺩﺍﻟﻪﺗﻠﯩـــﻚ
ﺑﻮﻟﯘﺷﻰ ،ﻫﻪﻣﻤﯩﻨﯩﯔ ﻫﻪﻗﻘﯩﻨﻰ ﺋﻮﺧﺸﺎﺵ ﺋﺎﺩﺍ ﻗﯩﻠﯩﺸﻰ.
.15ﺋﺎﻳـﺎﻟﻰ ﺋﺎﺟﺮﯨﺸﯩـﺸﻨﻰ ﺗﻪﻟﻪﭖ ﻗﯩﻠـﺴﺎ ،ﺋﯘﻧﯩﯖﻐـﺎ ﺯﯨﻴـﺎﻥ ﻳﻪﺗﻜﯜﺯﻣﻪﺳـﺘﯩﻦ ،ﺋـﺎﺯﺍﺭ ﺑﻪﺭﻣﻪﺳــﺘﯩﻦ
ﭼﯩﺮﺍﻳﻠﯩﻘﭽﻪ ﺋﺎﺟﺮﯨﺸﯩﺸﻰ.
ﻳﯘﻗﯩﺮﯨـــﺪﺍ ﺋﯧﻴﺘﯩﻠﻐـــﺎﻥ 15ﺗﯜﺭﻟـــﯜﻙ ﻫﻪﻕ ﺋﻪﺭ ﻛﯩـــﺸﯩﻨﯩﯔ ﺋﯜﺳـــﺘﯩﺪﯨﻜﻰ ﺋﺎﻳﺎﻟﯩﻐـــﺎ ﺋﯚﺗﻪﺷـــﻜﻪ
ﺗﯧﮕﯩـــﺸﻠﯩﻚ ﺑﻮﻟﻐـــﺎﻥ ﻫﻪﻗﻠﻪﺭﻧﯩـــﯔ ﻫﻪﻣﻤﯩـــﺴﻰ ﺋﻪﻣﻪﺱ ،ﺑﻪﻟﻜـــﻰ ﺑﯩـــﺮ ﻗﯩـــﺴﯩﻢ ﻣﯘﻫﯩﻤﻠﯩﺮﯨـــﺪﯨﻦ
ﺋﯩﺒﺎﺭەﺕ.
ﭘﻪﻳﻐﻪﻣـــــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩﺴـــــﺴﺎﻻﻡ ﯞﯨﺪﺍﻟﯩـــــﺸﯩﺶ ﻫﻪﺟﺠﯩـــــﺴﯩﺪە ﺳـــــﯚﺯﻟﯩﮕﻪﻥ ﺧﯘﺗﺒﯩـــــﺴﯩﺪﺍ
ﻣﯘﺳـــﯘﻟﻤﺎﻧﻼﺭﻏﺎ ﻣﯘﻧـــﺪﺍﻕ ﺩەﭖ ﺗﻪﯞﺳـــﯩﻴﻪ ﻗﯩﻠﻐـــﺎﻥ» :ﺑﯩﻠﯩﯖﻼﺭﻛـــﻰ! ﺋﺎﻳﺎﻟﯩﯖﻼﺭﻧﯩـــﯔ ﺋﯜﺳـــﺘﯩﺪە
ﺳـــﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﻫﻪﻗﻘﯩﯖـــﻼﺭ ﺑـــﺎﺭﺩﯗﺭ .ﺳـــﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺋﯜﺳـــﺘﯜﯕﻼﺭﺩﯨﻤﯘ ﺋﺎﻳﺎﻟﻠﯩﺮﯨﯖﻼﺭﻧﯩـــﯔ ﻫﻪﻗﻠﯩـــﺮﻯ
ﺑــﺎﺭﺩﯗﺭ .ﺳــﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺋﺎﻳــﺎﻟﻠﯩﺮﯨﯖﻼﺭﺩﯨﻜﻰ ﻫﻪﻗﻘﯩﯖــﻼﺭ ﺋﯘﻻﺭﻧﯩــﯔ ﺳــﯩﻠﻪﺭﮔﻪ ﺧﯩﻴــﺎﻧﻪﺕ ﻗﯩﻠﻤﺎﺳــﻠﯩﻘﻰ
1012

ﯞە ﺳـــﯩﻠﻪﺭ ﻳﺎﻣـــﺎﻥ ﻛﯚﺭﯨـــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﯩﺮﺳـــﯩﻨﯩﯔ ﺋﯚﻳﯘﯕﻼﺭﻏـــﺎ ﻛﯩﺮﯨـــﺸﯩﮕﻪ ﺭﯗﺧـــﺴﻪﺕ ﻗﯩﻠﻤﺎﺳـــﻠﯩﻘﻰ.
ﺑﯩﻠﯩﯖﻼﺭﻛـــﻰ ،ﺋﺎﻳﺎﻟﻠﯩﺮﯨﯖﻼﺭﻧﯩـــﯔ ﺋﯜﺳـــﺘﯜﯕﻼﺭﺩﯨﻜﻰ ﻫﻪﻗﻠﯩـــﺮﻯ ﺑﻮﻟـــﺴﺎ ،ﺋﯘﻻﺭﻧﯩـــﯔ ﻳـــﯧﻤﻪﻙ ـ
ﺋﯩﭽـــﻤﻪﻙ ،ﻛﯩـــﻴﯩﻢ ـ ﻛﯧﭽﻪﻛﻠﯩﺮﯨﻨـــﻰ )ﯞە ﺑﺎﺷـــﻘﺎ ﺋﯧﻬﺘﯩﻴـــﺎﺟﻠﯩﺮﯨﻨﻰ( ﺗﻮﻟـــﯘﻗﻼﭖ ﺑﯧﺮﯨـــﺸﯩﯖﻼﺭﺩﯗﺭ
)ﻣﯘﺳﻠﯩﻢ ﺭﯨﯟﺍﻳﯩﺘﻰ(.
ﭘﻪﻳﻐﻪﻣـــﺒﻪﺭ ﺋﻪﻟﻪﻳﻬﯩـــﺴﺎﻻﻡ ﺑﯘﻫﻪﺩﯨـــﺴﯩﺪە ،ﺋﻪﺭ ـ ﺋﺎﻳـــﺎﻟﻼﺭ ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﯨـــﺴﯩﺪﯨﻜﻰ ﺑﯩـــﺮ ـ ﺑﯩـــﺮﯨﮕﻪ
ﺋﯚﺗﻪﺷـــﻜﻪ ﺗﯧﮕﯩـــﺸﻠﯩﻚ ﻫﻪﻗﻠﻪﺭﻧـــﻰ ﺋﯩﺠﻤـــﺎﻟﯩﻲ ﻫﺎﻟـــﺪﺍ ﺑﺎﻳـــﺎﻥ ﻗﯩﻠﻐـــﺎﻥ .ﺑـــﯘ ﻫﻪﺩﯨـــﺴﺘﯩﻦ ﻣﻪﻟـــﯘﻡ
ﺑﻮﻟﻐﺎﻧــﺪەﻙ ،ﺋﻪﺭ ﻛﯩــﺸﯩﻨﯩﯔ ﺋﺎﻳﺎﻟﯩــﺪﯨﻜﻰ ﺋﻪﯓ ﭼــﻮﯓ ﻫﻪﻗﻘــﻰ ،ﺋﯧﺮﯨﻨﯩــﯔ ﺋﯩﭙﭙﯩﺘﯩﻨــﻰ ﯞە ﻧﻮﻣﯘﺳــﯩﻨﻰ
ﺳﺎﻗﻠﯩـــﺸﻰ ،ﺋﯧـــﺮﯨﮕﻪ ﺧﯩﻴـــﺎﻧﻪﺕ ﻗﯩﻠﯩـــﭗ ﺋﯩﻜﻜﯩﻨﭽـــﻰ ﺷـــﻪﺧﺲ ﺑﯩـــﻠﻪﻥ ﺋـــﺎﻻﻗﻪ ﻗﯘﺭﻣﺎﺳـــﻠﯩﻘﯩﺪﯗﺭ.
ﺋﯧــﺮﯨﮕﻪ ﺧﯩﻴــﺎﻧﻪﺕ ﻗﯩﻠﻐــﺎﻥ ﺋﺎﻳــﺎﻝ ﺋﯧﺮﯨﻨﯩــﯔ ﻫﻪﻗﻘﯩــﮕﻪ ﺧﯩﻴــﺎﻧﻪﺕ ،ﺩﯨﻨﯩﻤﯩﺰﻏ ـﺎ ﺟﯩﻨــﺎﻳﻪﺕ ﻗﯩﻠﻐــﺎﻥ
ﺑﻮﻟــﯘﭖ ،ﺋــﯚﺯﯨﻨﻰ ﻧــﺎﺑﯘﺕ ﻗﯩﻠﻐــﺎﻥ ﺑﻮﻟﯩــﺪﯗ .ﺑﯘﻧــﺪﺍﻕ ﺋﺎﻳﺎﻟﻨﯩــﯔ ﺋﯧﺮﯨــﺪﯨﻜﻰ ﻫﻪﻗﻠﯩــﺮﻯ ﭘﯜﺗــﯜﻧﻠﻪﻱ
ﺋﯜﺯﯛﻟﮕﻪﻥ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ.
ﺋﯩــﺴﻼﻡ ﺩﯨﻨــﻰ ﺋﺎﻳــﺎﻝ ﻛﯩــﺸﯩﻨﯩﯔ ﺋﯧــﺮﻯ ﻳﺎﻗﺘﯘﺭﻣﺎﻳــﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﯩﺮﺳــﯩﻨﻰ ﺋــﯚﻳﯩﮕﻪ ﻛﯩﺮﯨــﺸﻜﻪ ﻳــﻮﻝ
ﻗﻮﻳﯘﺷــﯩﻨﻰ ﻗﻪﺗﺌﯩــﻲ ﻣﻪﻧﺌــﻰ ﻗﯩﻠﯩــﺪﯗ .ﺋﯧــﺮﻯ ﺑﻮﻟﻤﯩﻐــﺎﻥ ﯞﺍﻗﺘﺘــﺎ ﻗﺎﻧــﺪﺍﻗﻼ ﺑﯩــﺮ ﻳــﺎﺕ ﺋﻪﺭﻛﯩــﺸﯩﻨﯩﯔ
ﺋﯘﻧﯩـﯔ ﺋـﯚﻳﯩﮕﻪ ﻛﯩﺮﯨــﺸﯩﮕﻪ ﻳـﻮﻝ ﻗﻮﻳﻤﺎﺳــﻠﯩﻘﻰ ﺋـﺎﻳﺮﯨﻢ ﺑﯩـﺮ ﻗﺎﺋﯩــﺪە ،ﺋﻪﻣﻤـﺎ ﺋﯧــﺮﻯ ﺑﻮﻟﻤﯩﻐـﺎﻥ ﯞﺍﻗﺘﺘــﺎ
ﺋﯧﺮﻯ ﻳﺎﻗﺘﯘﺭﻣﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﻳﺎﻛﻰ ﺋﯧـﺮﻯ ﺑﯩـﻠﻪﻥ ﺋـﺎﺩﺍﯞﯨﺘﻰ ﺑﻮﻟﻐـﺎﻥ ﺑﯩﺮﺳـﯩﻨﯩﯔ ﺋـﯚﻳﯩﮕﻪ ﻛﯩﺮﯨـﺸﯩﮕﻪ ﻳـﻮﻝ
ﻗﻮﻳﯘﺷـﻰ ﺋﻪﺭ ـ ﺧﻮﺗﯘﻧﻠـﯘﻕ ﺗﯘﺭﻣﯘﺷـﯩﻐﺎ ﺋﻪﯓ ﺯﯨﻴـﺎﻧﻠﯩﻖ ﺑﯩـﺮ ﺋﯩـﺸﺘﯘﺭ .ﭼـﯜﻧﻜﻰ ﻣﯘﻧـﺪﺍﻕ ﺋﻪﻫـﯟﺍﻟﻼﺭﺩﺍ،
ﺋﻪﺭ ﻛﯩــﺸﻰ ﻛــﯚﭘﯩﻨﭽﻪ ،ﺋﺎﻳﺎﻟﯩــﺪﯨﻦ ﺷــﯘﺑﻬﯩﻠﯩﻨﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﯞە ﻳﺎﻣــﺎﻥ ﮔﯘﻣــﺎﻥ ﻗﯩﻠﯩــﺪﯨﻐﺎﻥ ﻛﻪﻳﭙﯩﻴــﺎﺗﻼﺭﺩﺍ
Sez Uygur ädäbiyättän 1 tekst ukıdıgız.
Çirattagı - بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 75
  • Büleklär
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 01
    Süzlärneñ gomumi sanı 1579
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 831
    14.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    24.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    31.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 02
    Süzlärneñ gomumi sanı 1470
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 677
    14.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    25.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    31.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 03
    Süzlärneñ gomumi sanı 1625
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1014
    13.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    23.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    29.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 04
    Süzlärneñ gomumi sanı 3250
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1959
    11.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    19.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    25.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 05
    Süzlärneñ gomumi sanı 3216
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2002
    11.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    20.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    25.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 06
    Süzlärneñ gomumi sanı 3116
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2005
    11.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    19.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    23.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 07
    Süzlärneñ gomumi sanı 3279
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1822
    12.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    20.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    25.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 08
    Süzlärneñ gomumi sanı 3207
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1883
    11.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    20.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    25.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 09
    Süzlärneñ gomumi sanı 3015
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1885
    12.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    22.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    28.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 10
    Süzlärneñ gomumi sanı 2936
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1857
    12.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    21.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    27.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 11
    Süzlärneñ gomumi sanı 3007
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2016
    10.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    17.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    22.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 12
    Süzlärneñ gomumi sanı 2884
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1884
    10.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    17.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    22.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 13
    Süzlärneñ gomumi sanı 2931
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2002
    10.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    18.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    23.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 14
    Süzlärneñ gomumi sanı 3054
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1924
    12.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    19.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    25.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 15
    Süzlärneñ gomumi sanı 2996
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1934
    11.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    20.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    24.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 16
    Süzlärneñ gomumi sanı 2894
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2076
    9.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    16.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    20.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 17
    Süzlärneñ gomumi sanı 2930
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2019
    10.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    19.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    24.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 18
    Süzlärneñ gomumi sanı 2952
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1944
    11.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    20.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    25.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 19
    Süzlärneñ gomumi sanı 3192
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1846
    12.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    21.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    27.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 20
    Süzlärneñ gomumi sanı 3222
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2007
    10.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    17.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    22.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 21
    Süzlärneñ gomumi sanı 3243
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2176
    10.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    18.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    22.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 22
    Süzlärneñ gomumi sanı 2994
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1952
    11.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    20.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    25.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 23
    Süzlärneñ gomumi sanı 2998
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1868
    12.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    20.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    25.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 24
    Süzlärneñ gomumi sanı 3107
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1933
    11.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    19.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    25.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 25
    Süzlärneñ gomumi sanı 3062
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2046
    10.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    17.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    22.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 26
    Süzlärneñ gomumi sanı 3067
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1934
    12.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    20.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    25.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 27
    Süzlärneñ gomumi sanı 3013
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1956
    11.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    20.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    26.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 28
    Süzlärneñ gomumi sanı 3145
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1879
    12.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    19.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    25.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 29
    Süzlärneñ gomumi sanı 3079
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1913
    11.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    20.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    25.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 30
    Süzlärneñ gomumi sanı 3040
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1823
    11.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    19.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    25.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 31
    Süzlärneñ gomumi sanı 3190
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1816
    11.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    21.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    26.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 32
    Süzlärneñ gomumi sanı 3175
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1879
    12.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    21.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    27.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 33
    Süzlärneñ gomumi sanı 3144
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1859
    9.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    16.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    21.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 34
    Süzlärneñ gomumi sanı 3117
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1879
    11.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    20.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    26.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 35
    Süzlärneñ gomumi sanı 3017
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1702
    14.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    23.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    29.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 36
    Süzlärneñ gomumi sanı 3025
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1880
    12.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    21.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    27.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 37
    Süzlärneñ gomumi sanı 3022
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1605
    14.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    23.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    29.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 38
    Süzlärneñ gomumi sanı 3089
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1778
    12.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    21.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    28.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 39
    Süzlärneñ gomumi sanı 3017
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1660
    13.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    23.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    29.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 40
    Süzlärneñ gomumi sanı 3035
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1780
    12.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    20.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    27.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 41
    Süzlärneñ gomumi sanı 3168
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1955
    11.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    20.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    26.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 42
    Süzlärneñ gomumi sanı 3020
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1886
    12.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    21.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    26.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 43
    Süzlärneñ gomumi sanı 3000
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1930
    12.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    20.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    25.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 44
    Süzlärneñ gomumi sanı 3144
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1779
    11.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    18.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    24.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 45
    Süzlärneñ gomumi sanı 3089
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1633
    11.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    19.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    25.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 46
    Süzlärneñ gomumi sanı 3059
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2040
    10.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    17.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    22.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 47
    Süzlärneñ gomumi sanı 2941
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1802
    11.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    20.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    24.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 48
    Süzlärneñ gomumi sanı 2996
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1616
    13.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    22.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    28.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 49
    Süzlärneñ gomumi sanı 2961
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1636
    12.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    21.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    25.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 50
    Süzlärneñ gomumi sanı 2967
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1622
    12.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    19.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    24.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 51
    Süzlärneñ gomumi sanı 2922
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1822
    11.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    19.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    24.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 52
    Süzlärneñ gomumi sanı 3016
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1733
    12.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    20.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    25.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 53
    Süzlärneñ gomumi sanı 2975
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1894
    10.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    19.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    24.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 54
    Süzlärneñ gomumi sanı 2964
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1861
    10.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    18.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    23.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 55
    Süzlärneñ gomumi sanı 3023
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1738
    12.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    20.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    25.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 56
    Süzlärneñ gomumi sanı 2944
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1713
    11.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    20.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    26.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 57
    Süzlärneñ gomumi sanı 3075
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1622
    13.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    21.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    27.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 58
    Süzlärneñ gomumi sanı 2956
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1759
    14.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    23.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    29.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 59
    Süzlärneñ gomumi sanı 3136
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1861
    12.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    21.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    26.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 60
    Süzlärneñ gomumi sanı 3167
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1960
    12.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    21.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    27.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 61
    Süzlärneñ gomumi sanı 3002
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2017
    10.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    19.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    24.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 62
    Süzlärneñ gomumi sanı 3009
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1878
    10.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    18.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    24.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 63
    Süzlärneñ gomumi sanı 2971
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1876
    10.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    17.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    22.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 64
    Süzlärneñ gomumi sanı 2941
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1865
    11.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    18.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    24.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 65
    Süzlärneñ gomumi sanı 3644
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2199
    7.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    12.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    15.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 66
    Süzlärneñ gomumi sanı 2947
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1857
    10.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    18.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    24.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 67
    Süzlärneñ gomumi sanı 3009
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1901
    12.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    20.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    26.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 68
    Süzlärneñ gomumi sanı 2903
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1895
    11.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    19.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    25.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 69
    Süzlärneñ gomumi sanı 2983
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1783
    12.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    20.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    26.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 70
    Süzlärneñ gomumi sanı 3047
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1784
    12.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    21.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    27.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 71
    Süzlärneñ gomumi sanı 2988
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1885
    10.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    18.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    24.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 72
    Süzlärneñ gomumi sanı 3005
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1855
    10.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    18.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    24.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 73
    Süzlärneñ gomumi sanı 3053
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1817
    12.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    20.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    27.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 74
    Süzlärneñ gomumi sanı 2937
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2000
    10.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    18.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    23.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 75
    Süzlärneñ gomumi sanı 2917
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1965
    10.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    18.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    23.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 76
    Süzlärneñ gomumi sanı 2885
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2013
    9.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    16.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    21.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 77
    Süzlärneñ gomumi sanı 2967
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1947
    10.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    18.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    24.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 78
    Süzlärneñ gomumi sanı 3191
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1835
    13.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    22.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    28.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 79
    Süzlärneñ gomumi sanı 3117
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1818
    13.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    23.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    29.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 80
    Süzlärneñ gomumi sanı 3018
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1803
    12.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    20.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    26.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 81
    Süzlärneñ gomumi sanı 2982
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1957
    11.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    19.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    25.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • بەش-پەرز-ۋە-ئسلامدىكى-ئائىلە-تۈزۈمى - 82
    Süzlärneñ gomumi sanı 2794
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1797
    11.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    19.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    24.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.