Latin

Ватандиз хъша - 11

Süzlärneñ gomumi sanı 1568
Unikal süzlärneñ gomumi sanı 984
0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
Татьянадихъ галаз тарданар кьун «ъувуна, госпиталриз хутахзавай азарлуйрихъ галаз санал Динарани самолётда ахкьах на. Цавуз хкаж хьайи самолётди ратъ экъечӏдай патахъ вичин
кӏуф элкъуьрна.
Динара хъфейла, Надир гъерикӏ хьанач, дуьз лагьайтӏа, гъе рикӏ жедай вахт адаз авачир. Сад лагьайди, ада Динарадилай
мукьвал-мукьвал чарар, вични диде, бадени буба сагъ-саламат
тирвиликай, хуьруьнбурук юзун акат хъувунванвиликай хабарар
къачузвай. Кьвед лагьайди, Польшадин чилел хъфейдалай кьулухъ ам партизанвиле амачиз вири десте санлай Яру Аскердик
какахь хъувуна жавабдарвал мадни артул хьанвай. Аламатдин
са кар ам тир хьи, Надир гьи'кӏ ятӏани тьа вичи къуллутъ авур

ротадал дуьшуьш хъхьанвай. Вичиз чидай ва вич чидай гадаяр
ана хейлин амай, амма тек са ротадин командир Владимир Бейтунов амачир. Ам Ужгороддин кӏаник хьайи агьур хирекди госпиталда кьена. Адан чкадал старший лейтенант Мальков хъхьан вай. Юлдашри ам гьикьван шаддиз къаршиламишнай! Адан кьилел атай кьван дуьшуьшрикай суткайралди суьгьбет авуртӏани
инжиклу тежедайвал ам элкъуьрна юкьва туна жедай. Ротадин
солдатрин мецел мад «Казбек» тӏвар ӏхъхьана. Са гьафтедилай
вири батальон кӏватӏна адан хурудик Кьвед лагьай дережадин
Слава орден ккӏурна. Им адаз ирид кьегьал галаз душмандин
дзот кукӏварайла гайиди тир.
Дяве, гьелбетда, дяве яз фида. Ана жув жувахъни инанмиш
жедач. Къе патав гваз рахаз-хъуьрезвай юлдаш пака тумукьдач,
бязи вахтара фикирда авай мурадарни рикӏе амаз фида. Гьар са
женгина вишералди юлдашар рекьизва Гьикьван такӏан кар им
ятӏани, гьар садзн гьайиф солдатдивай чӏугуна эхиз жедач, амма
Татьянади, акьван вичихъ гелкъвезвай, Динарадиз вах хьанвай
Татьянади, вичин метӏерал чан гайила, Надиран вилерилай сел
хьиз накъвар ахмиш хьанай, дуьныя чӏулав яз, ам аял хьиз шехьнай. Дяведин майдандай агьур хер алай солдат хкизвай Татьянади
мукьув аватай минадин парадикай хуьн патал бедендал кӏеви
авуналди ам хвена, вич кьена. И кар Надираз акунмазни ада, чукурна, гьеле юзун кумай руш къужахламншна. «Татьяна, зи вах,
—адан чӏулав чӏарарилай каш аладариз, мад садрани ачух тех йидай вилериз тамашиз лугьузвай Надира,—ви бедендай авахьай
ивидин гьар са стТал за душмандиз литрдай акъвазарда».
Гьакъикъатда ада лагьай гаф кьилени тухвана.
Солдатри: «Адаз ажалдикай са жизвини кичӏе туш, ажал дихъ галаз ам аял кацихъ галаз хьиз къугъвада»,—лугьудай.
Гьелбетда, кичӏе тушир касдиз >вирида гьакӏ лугьуда. Гьакъикъатда
акӏ туш. Рекьиз садазни кӏандач. Къурхулувал мукьва жезвай
декьикьайра зурзун акатун виридаз хае я, амма ина тафават ам
жезвай хьи, садавай а зурзун вичиз табий ийиз алакьзава, лап
четин декьикьайра адавай вичин фикирар кӏватӏиз, алай четинвиляй гьикӏ экъечӏдатӏа гьялиз жеда, муькуьдавай жедач. Виридалай еке метлеб авай кар ам я хьи, гьар са инсандихъ вичин дамах хьун, ватандин, халкьдин вилик 'буржлу тирвилин гьисс хьун
я. И хесетар Надиран биаграфиядин сифте цӏарар тир.
Дунаецдин вацӏ. Разведчикрин командир—старшина Надиран
десте эвелни-эвел душман авай патаз экъечӏна кӏанзава. Аник
связистарни ква.
Душманни акъвазнава'ч, амни гьар са декьикьада амалдар -вал
ишлемишиз чалишмиш жезва. Чибуру артеллерия гьазурдал-ди
абуру сад лагьай траишеяяр туна кьулухъ къекъечӏнавай. Му -i
рад-метлеб ам тир хьи, артеллериядай сиве авай траншеяяр сифӏ
к I яда, душмандиз еке зиянар ганва лагьана фикирда. Ягъунар
акъваз хъийида ва мад гьа траншеяйра чпин чка'яр хкьун хъи йида.
Чибур гьужумдиз феимазни немсер сел хьиз а,такадиз атана.
Вацӏ ун кьатӏ хьанва й къерехда л сиф те акьа лтнава йди Надир
i ир, гьавиляй адаз ам айбур улай фад физвай гьерекат аквазва.
Вацӏун садлагьана кьатӏ хьанвай къерехди чибуруз гзаф маний налзава, солдатрикай сад синел акьалтнамазни душмандин гуьл леди ам гьасятда къачузва. Юлдашар рекьизва, ина са рехъ жа гъур наз кӏанзава, в ични лап фад, гьар са секунд багьаз акъваз шва. Надиран беденди зурзун къачузва, им кичквилинди тушир,
.ӏжугъдин зурзун тир.
Садлагьана адаз вичелай цӏувад -къад метрдин анихъ душманди кьулухъ къекъечӏдайла, тунвай пулемёт акуна. Адан кӏуф ца вуз хкаж хьанвай. Гила вучда? Цӏувад-къад метр! Агь, и мензил дин яр гъивал вуча! Са суткадин р ехъ кьван аквазва. Цавай хар
хьиз кьур кьушум къвазва, кьил хкаж хьуниз м ум кинвал авач.
Надира гьар гьикӏ ятӏани вичиз гьажьтин къуват жагъурна. Ам
къарагьна, хкадарна хьиз, кь илинбацар хьана. Галукьнач, кьилел
алай каска алатнатӏани, гуьлле галукьнач.
Душмандин станковый пулемёт гуьллейрин гъвечӏи кӏусари
яна чупур хьанвайтӏани, сагъ амай. Къвалав винел пад са жиз
ви накьвади кӏевнавай лентерив ацӏанвай къапар гвай. Гила ада
тади квачиз, са шумудра нефес акъадарна, вичин автомат а патал
эци,гна, пулемётдин кӏуф душмандихъ элкъуьрна ва са вил гьа и
легьзеда вилик акъвазай Татьянадин суьретдиз яна, шейтӏандал
тӏуб илисна. Ада цӏун зунжурдал патронрин гьайиф татана вичел
къвезвай немсерин хъенар векь хьиз куьткуьнна. Ада акьван гагь да яна хьи, д ушм ан э лкъве на кь ул ухъ катда лди, ч иб ур кьатӏ
хьанвай вацД ун къерехдал акьалтдалди. Урадин сесери ам шада,
рна ва пулемёт ягъун акъвазарна хьиз пелелай зегьметдин
гьекь михьна.
Ро тадин команд ир Малько ва вичи адан гар дан кьуна, на кьвадай асуннавай хъуькъвериз теменар гана ва ам сад лагьай
дережадин Слава ордендиз къалурна.
Инсандин фикир кӏватӏиз эцигзавай хазина хьтин затӏ я. Ха зинадин винел гьикьван хъивегьайтӏани, мад 'бес я, тух хьанва
лугьун тийидайвал, инсандин мурадарни кьилиз акъатуналди куь тягь хьанва лагьай гаф мецел къведач, гьикӏ хьайитӏани р икӏик
са мурад кумаз жеда. Исяггда Надиран кьилин мурад Гитлеран
магъарадиз тамашун ти.р. Амма и мураддихъ ам агакьнач. Поль шадин В р о цлав ше гьер дин к уьчейр а фей и къ ати жевгер а ада л
агъур хер хьана. Гьанлай кьулухъ мад адаз дяведа иштирак хъу вун кьисмет хъхьанач. Госпиталрай госпиталриз хкиз ам дуьз
Львовдиз, анайни Харько вдиз хкана. Шум уд духт ур дин чукӏул I

дин кӏаник давам ганатӏа, адан вичин рикӏелни аламач, анжах
рикӏин пердедал ацукьнавай эхиримжи къирме бедендикай Харьховда хкудна. Инсан ажалдикай къутармишзавай и еке къазунар
са йикъанни кьве йикъан кар туш, гьар са къирме хкудна, анаг
сагъар хъувунин арада тьафтеяр, гьатта варцар фида. Надиранни гьа икӏ пуд варз фенвай. Адавай хуьруьз я вичикай хабар гуз
жезвачир, я хуьруькай адаз вичиз хабар авачир. Са гьал кьил
кьилел хтайла; ада вич авай чкадикай хуьруьз хабар гана. Амма
хуьряй адаз жава'б хтанач. Мад кхьена, хуьр кисна. Гена кхьена,
ахпа адаз са чар хтана, а,мни Динаради кхьенвайди тушир.
Са шумуд вацра госпиталда къаткана сагъ хъхьай Надир
дяведиз ваъ, хуьруьз рахкъурна. Вич хквезвайдакай ада дидедиз
телеграмма гана.
И йисара инсанар гъвечӏидалай чӏехидалди пата-къерехдай
хквезвайди вуж аватӏа лугьуз вири къайгъуда жедай, армидай
хквезвайдан вилик экъечӏдай, ам шаддиз къаршиламишдай.
Надир хтайлани гьакӏ хьана. Жемят санлай адан кӏвенкӏвел
экъечӏна, вучиз лагьайтӏа адан кьегьалвилерикай виридаз чидай,
гьатта адан дидедиз Кьилин командованиедин патай тебрикдин
чар хтанвайдакайни хабар тир Гардан кьаз теменар гудайбур,
къужахламишдайбур, орденриз, иллаки Славадин пуд ордендиз,
килигдай'бур гзаф я. Амма гьикьван вил хкуьрзаватГани, адаз
Динара аквазвач. Надираз такӏан хьана ва вичиз теселли гун яз,
белки, кефсуз яггӏа лагьай фикирна.
Ракӏарал ам дидеди къаршиламишна, гена Динара авач.
КДвале дишегьлияр гзаф ава, абурун арадай Динарадин чӏулав
вилер, гьамиша хъвер аваз аквадай шад чин малум туш.
— Диде,—Надиравай акъвазиз хьанач,—Динара тьина ава?
Дидеди адаз пашмандиз вилерин ишарадалди кьеб къалурна. Надираз анай ксанвай аялдин назик чин акуна, ада герен герен пӏузарив дидедин мам фитӏиндай гьерекатзава.
— И аманат чаз туна, вич уьмуьрлух техкъведай чкадиз фе
на,—лагьана диде шехьна.
Надир инанмиш жезвачир. Акьван уьтквем рикӏ авай, дишегьлидиз хае тушир азиятрикай хкечӏай Динара секин кӏвале, хуьруьнбурун арада кьена? Жедай кар туш! Инсафсуз тӏебиат, гьа
им яни вав гвай гьахъ? Садни адаз жаваб гуз гьазур хьанвачир,
вири киснавай, чуьл, алемни кваз кисна'вай.
И юкъуз ам няналди кӏваляй эхкъечӏнач, чин кӏаникна кӏва -ле
къаткана. Патав атай таяр-туьшеривайни ам секинариз хьанач.
Пакад юкъуз ам текдиз сурарал фена, Динарадин сурун кьилихъ
акъвазна. Ам шехьзавачир, анжах меци ваъ, рикӏи лугьузвай:
«Динара, Динара! Вуна зи уьмуьрдиз ишигъ ягъай экв гана, ам ма ам куьруьди хьана. Зи гуьгьуьл гила ни шад хъийида, тамам диз ваз гайи рикӏ завай гила масадаз хгуз жедани? Садрани вун

рикӏелай алатдач, Динара. Ксус. Анжах са карди заз теселлн
мгуда, амни ви иви беденда къекъвезвай хва заз амукьуни, вует
(и мукьув хьуни. Рикӏ дарих хьайила, завай зи сирер ваз лугьуз
жеда...»
— Къе базардал за гъил кьуна къекъуьрзавайди дидедин
чин такур, адан хурудилай са стӏал кьванни нек тахъвай гьа аял
я,—суьгьбетзава Надира.—Адан тӏвар Дяведин я.
— Бес вун анлай инихъ эвленмиш хъхьаначни?—ха*бар кьу
на за.
— Ваъ,—куьрелди жаваб гана ада.—Дяведай хтайдалай:
кьулухъ институтни куьтягьна. Ана зал лап хъсан рушарни дуь шуып хьана, амма зи гуыгьуьл садални ацукьнач. Исятда зун шегьерда кӏвалер эцигзавай инженер я. Заз ина еке ихтибар, гьуьр мет а'ва. Гьар сеферда таяр-туьшери зи гьакъиндай дишегьлидин:
месэла куднамазни зи вилик гьавадикай кӏвахьзавай чигни бегьем
хуьн тийизвай кума, зун акурди вич вичелай фена ярх хьайи Ди нарадин накъвар алай вилер акъвазда. Гьавиляй сакӏани завай"
зун тухтатмишиз жезвач.
— Ваз ам хуьре авайла акьван кӏандачир эхир.
— Кӏандай, амма Наргиз кьван ваъ. Гуьгъуьнай за фикир
гайивал, а чӏавуз завай инсанриз къимет гуз жезвачир.
— Наргиз гьеле гъуьлуьз хъфенвач...
— Чида. Пуд сеферда ам зи патав атана. Захъ вич госпи талра, армидин частара къекъвейдини лагьана, амма адан кефи
хун тавун патал зи рикЛе авайди за жував хвена, гьикшан заз
залан тиргӏани, за вич саймиш тавурди лагьанач. И мукьва, са
йис инлай вилик чун гуьруьшмиш хъхьайла, за адаз лагьана:
«Наргиз, ви «Ватандиз хъша» мани кхьенвай пластинкани зи кӏва ле ингье лап виде акьадай чкадал ала,—адаз за пластинкани къалурна.— Рикӏ дарих хьайила, за гьамиша адаз я'б гузва. Амма
за ви сес авай пластинкадиз яб гузва, ви рикӏиз ваъ. А рикӏ...»—
вуна гьикӏ фикирзава? Ада мад зав рахаз вуганач ва шехьиз -шехьиз кӏваляй эхкъечӏна хъфена.
— Динарадин буба, Демир дайи, баде куьниз къведани?
— Эхь. Демир дайи кьве югъ инлай вилик чинай хъфена,
Баде ажуз хьанва, адавай къвез жезвач. И аял гатуз гьа'бурун
патав жеда.
— Демир дайиди бес ваз вуч лугьузва? Ам акьуллу меслятар
къалурдай итим я эхир.
— Са затӏни. Хтулдиз теменар стана хъфида. Динарадин веси
кьиле тухузва. Исяггда Хатунан аялар хкана кӏвале хуьзва.
— Бес вун эхир эвленмиш хъижеда>чни? Дидени кьуьзуь
жезва...
— Акван ман,—им адан эхиримжи жаваб тир.
Sez Lezgin ädäbiyättän 1 tekst ukıdıgız.
  • Büleklär
  • Ватандиз хъша - 01
    Süzlärneñ gomumi sanı 4206
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2130
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Ватандиз хъша - 02
    Süzlärneñ gomumi sanı 4172
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2060
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Ватандиз хъша - 03
    Süzlärneñ gomumi sanı 4083
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2173
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Ватандиз хъша - 04
    Süzlärneñ gomumi sanı 4112
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2193
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Ватандиз хъша - 05
    Süzlärneñ gomumi sanı 4243
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2035
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Ватандиз хъша - 06
    Süzlärneñ gomumi sanı 4219
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2189
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Ватандиз хъша - 07
    Süzlärneñ gomumi sanı 4170
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2059
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Ватандиз хъша - 08
    Süzlärneñ gomumi sanı 4067
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2134
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Ватандиз хъша - 09
    Süzlärneñ gomumi sanı 4058
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2036
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Ватандиз хъша - 10
    Süzlärneñ gomumi sanı 4049
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2046
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Ватандиз хъша - 11
    Süzlärneñ gomumi sanı 1568
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 984
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.