Latin

Риваятрин Камари - 2

Süzlärneñ gomumi sanı 4247
Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1812
0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
Сив къизилрив ацӏурна - руфун тух жедач.
Сиви лагьана - гъили къачуна.
Сив - хьар туш - акьализни чир хьухь.
Сив тӏанурдизни ава, нубат атайла ахъайда.
Сив ава, амма гъил авач.
Сивяй акъуддай келимаяр алцума.
Сиви ваъни лагьанач, гъили - маъни.
Сис - хъсан келимаяр акъудиз халкьнавайди я.
Сивик рак кутаз - хкудиз жедай затӏ туш.
Сив хуьнин вацра - сиверни верцӏи жеда.
Сиве къванер кьуналди хъсан рахаз чир жедач.
Сивяй чӏуру гафар акъуднатӏа - чуьхуьн хъия.
Сив ахъагъайди хьиз, акьализни чир хьана кӏанда.
Сив япарихъ къведайвал хъуьруьн мешреб туш.
Сив квай свас кьисмет хьайи хизан - лал жеда.
Са сив - кьве жуьре рахадай затӏ туш.
Сиве - сив туна, рахунин- эхир кьил къал я.
Сивикай хана авур хатур - кицӏерин аш я.
Сивел атанач, рикӏел хтун тавун - гуж я.
Сивяй акъатзавай гафарин гуьзелвал - чинай аквада.
Са сивяй кьве макьам ягъун - устӏарвал туш.
Сивел атай вуч хьайитӏани лугьун - кимивал я.
Сив япарихъ фида, амма япар - сивихъ фидач.
Сив кьакьунун- ахвар галайвилин лишан я.
Са тӏур - цӏудан сиве твамир.
Сиве - сара гьатдайвал ийимир.
Сивикай хунни, артух рахунни - хъсан туш.
Сивихъай атӏана, тандихъ гилигиз жедач.
Тфу гудайдазни - сив лугьуз жедач.
Хъсан затӏар недай сивяй пис гафар акъудмир
Хъипериз макьамар гзаф чида, амма яд фида.
Чилкин затӏар сиве тунин атӏа кьил - азарлувал я.
Чарада сиве турди нивай хьайитӏани нез алакьда.
Чараданди я лугьуз сивихъ къведалди немир.
Чан кьена, амма сив рекьизвач.
Цавай аватуй - сиве гьатуй лугьудайбурукай жемир.
Якӏун сивел ракьун пӏузарар эцигна кӏанзава.
Сив лугьудай гаф са шумуд манада ишлемишзава,
Сив - гафунихъ галаз алакъалу жуьтериз тамашин:
вацӏун сив,фурун сив, рикӏин сив,кварцин сив, варцин сив,
тӏанурдин сив. Сив-инсандинди я, тӏиш- гьайвандинди,
кӏуф - ничхирдинди .Кӏуф-тӏиш.-сив гафунин синонимар я
Мецикай


Авамвал - мез аваз рахаз тахьун я.
Авайвал лугьуз кӏанз, тежедай вахтарни ава.
Акурди - виливай, дад - мецивай хабар яхъ.
Амалдар меци - гъуьлягъни тӏуьквендай акъудда.
Бегьемсуз меци - сив цвадай чкадал гъида.
Бахтуни гудайла -мецикай пагьливан жеда.
Бахтсуз хьайила - мезни цӏуьдгъуьнда, кӏвачни.
Бязибурун мецери - тилисимда твада.
Бязибуруз лугьудай кьван мез сивяй аватда.
Вири синихарни сад я, мецин синихни.
Виртни гва мецив, зегьерни.
Ви мез - ви сиве ава, зи мез - зи сиве.
Вилериз такуна, мецин шагьидвал ийимир.
Вири - кьулухъ авуна, мез - вилик ийимир.
Гуж гайибур - гъилер, майданда авайди - мез.
Гьисаб - ктаб - кьилинди, жаваб - мецинди.
Гьамиша мезни рикӏиз кӏанивал рахадач.
Дидед мецин ширинвал маса затӏ я.
Дидеди велед патал ризкьи - мецик кутуна хуьда.
Еб - еб я, амма мейикай цӏил ийимир.
Еб - яргъи авуна, мез - куьруь тахьурай.
Еб атӏайла - тӏвал, мез атӏайла - лал хьун герек я.
Жаваб - мецивай - кьиф хабар яхъ кацивай.
Жакьвадайбур - сарар - сухвар, кеф - мециз.
Жуван мез - жуваз бала ийимир.
Зегьметди инсандин мез - майданда твада.
Ийидай хъсанвал - мецелай башламиша.
Инсан ятӏа - адахъ са мез жеда.
Инсандин сиве рахадай мез тунвайди - Аллагь я.
Инсадилай вилик мез рекьидай вахтарни жеда.
Инсан гьайванрин алемдай акъуднавайди - мез я.
Инсандин зигьин - меци чирда.
Инсандик квай синихар хкуддай ранда - мез я.
Кайи мециз - дад чир жедач.
Къурна тӏуьр затӏ - мецизни хъсан я, чандизни.
Кьадардилай яргъи мезни - са бала я.
Кьадай кицӏни сад я, фитнечидин мезни.
Кьилин куьмек галачиз - мецивайни затӏ жедач.
Кьежей мез я- кӏани патахъ рахада.(Е.Эмин)
Кӏвач цӏуьгъуьрди хьиз- мез цӏуьдгъуьрди къарагъдач.
Лазим чкадал рахан тийидай мез - лалди я.
Мез ава- калам хьтин, мез ава - шалам хьтин.
Мез ава - агуддай, мез ава - къакъуддай.
Мез - кьусу - рад - кашу хьана кӏандач.
Мез - сад яз, са шумуд чӏалал рахаз жеда.
Мецер чӏагъандиз пара ава, амма рахаз жедач.
Мецелди лагьай гаф - ширин,хъилелди - тӏуькьуьл. я.
Мецелай рахадайдал - хъуьруьн гунагь я.
Мез такунамаз - шагьид жемир.
Мез - гъвел янатӏани, дерди туькӏуьрнач.
Меци - лагь, рикӏи - лугьумир лугьуда.


Мецин ширинвал - гафарив, рикӏин ширинвал - крарив.
Меце авайди - заз чида, рикӏе авайди - Аллагьдиз.
Мецин азар - таб авун я.
Мез ава - фу неда, мез авач - гишила амукьда.
Мецин иесивал тежедайдан ам квез я?
Мез - кӏараб, тан - кӏарас ийимир.
Мецяй акъатай гаф - кьаз кьижедач.
Мецикай къизилар кӏвахьана, амма кефи хана.
Меци - лагьана, гъили - къачуна.
Мецикай - кьусу жедайвал ийимир.
Мецинди - зарафат я, гъилинди - ягьанат.
Меци чӏурайди - гъилеривай туькӏуьр жедач.
Мез - сарарик, кьил - тарарик кутамир.
Меце авайди - заз, рикӏе авайди - гьарда вичиз.
Мецин синих - алачиз рахун я.
Мез - чав. рикӏ - душмандив гвайди - шейтӏан я.
Мез - секин хьайила, рикӏни архаин жеда.
Мез - фитнеда, кьил - фитеда.
Мез хуьзни чир хьана кӏанда.
Мез - на хуьда, меци - вун.
Мез яргъидан, гъилер - куьруь жеда.
Мецяй акъатна, ченедал аватна.
Мез чӏурукӏа рахазвайди - вилерай чир жеда.
Меци "чан" лугьуз - чан къачумир.
Мез ава - фу недай, мез ава - тӏуьрди гьарамдай.
Мез ава - дустар кьадай
Мез ава - душманар кьадай.
Мецелай - сарал, саралай - сухвал вегьемир.
Мез - кьезил, кар - къизил инсан хьухь.
Меци "Эхь" , рикӏи "Ваъ" лугьумир.
Мецел сараринни пӏузаррин къаравулар ала.
Напак виликай, яман мецикай - Аллагьди хуьрай.
Нубатсуз гаф мецяй акъуддалди - каф акъуда
Писни - хъсан течирдан меяй вирт акъатдач.
Пара рахадай мецел - куркурарни пара жеда.
Рикӏивай тахьай хъсанвал - мецивайни жедач.
Рикӏе - сад, меце - масад - фасаддин жеда.
Рикӏе авайди - иесидиз, меце авайди - миресдиз.
Рикӏиз - агадун кӏан хьанач, мециз - къакъудун.
Рикӏ туш аквазвайди - мез я.
Рикӏин куьлег - мез я.
Рикӏел гъвез, мецел татун гуж я.
Са мез кьве жуьреда рахадайди - инсан туш.
Сив - сад хьайила - мез кьвед вучиз жеда?
Сив квайдан мез- кьве чихел я.
Садбурун мецер -майданда, кьил- чайданда жеда.
Са мез авай зуьрнеди пара макьамар ягъда.
Севе авайди мез туш- са кулак я.
Тапарариз вердиш мецяй дуьз гаф акъатдач.
Тӏазвай сарал мез алтада.


Гъилерикай
Аллагьди муьгьтеж тахьун патал - кьве гъил ганва.
Акурди - вилер я, къачурди - гъилер, тӏуьрди - сив.
Адан тӏвар - гъилер чуьхуьн гватӏа яхъ.
Алчахдан гъилик жедалди - чиликни хъсан я.
Ахпани кьий, пакани, - чан гъиляй - гъилиз.
Ахъади - гъил я, акьалайди - гъуд.
Вилиз акуна, амма гъилиз атанач.
Ви пешекарвилин шагьидар - гъилер я.
Ви кьисмет - ви гъиле ава.
Ваз Аллагьди - кьве гъил хьиз ганай, нез чир хьухь.
Викӏегь папари - гъилерал дамахда.
Викӏегь тушир папари - гъуьлерал дамахда.
Вичин гъилерал атӏай фуруз - вич аватна.
Вилер - сана, гъилер - сана,рикӏ - са масана.
Вири - са виляй, са гъиляй кьуна кӏанда.
Гзаф ички хъвайидан - гъилер зарзада.
Гафуниз - гаф, гъилиз - гъил вахкумир.
Гузвайди - эрчӏи гъил яз, зарзадайди - чаплади я.
Гъилери - къакъудзавач, рикӏи - агудзавач.
Гъил - гъил чуьхуьда, кьве гъили - чин.
Гъилел алай вад тӏуб я, макьамар пара яда.
Гъил - гъиле кьуна авурди - кар я, тавурди - инкар.
Гъилиз - гъилин, папаз-гъуьлуьн къадир жен.
Гъил - гъуд авун - тарашун лагьай чӏал я.
Гъил михьи кас-малаик, сив михьиди - женнетэгьли.
Гъиляй аватна - хана, виляй аватна- кьена.
Гъил - гъил атӏана,. кьилвай абурун суд жедач.
Гъилер - сад ятӏани сад хайиди я сад - дахайди.
Гъиляй аватайди - вахчуда, сивяй аватайди - гадарда.
Гъилер - эчӏе, кӏвалахиз - кичӏе, чуьнуьхиз - гъуьрче.
Гъилер - стхаяр ятӏани, гьардахъ вичин муг ава.
Гъили - гъил хуьда, кьве гъили - кьил.
Гъилер ава - къизилар, гъилер ава - дабакьар.
Гъилер - вибур ятӏани абурук - виридан пай ква.
Гъил - яру зар, кьил - кӏавузар, рикӏ - агьузар тежен.
Гъилер маймундихъни ава.кьил авач кьатӏудай.
Гъилер хкажун - есир я, кар тавун - тахсир.
Гъиляй - гъилиз, кьиляй - кьилиз хьана кӏанда.
Гъилерай - гъилериз, кӏвалерай - кӏвалериз .
Гъилералди цӏай къечягъиз тӏуьрди фу туш.
Гъилер - жуваз, жув гъилериз муьтӏуьгъармир.
Гьарам авай гъилин кьисмет - вагьрам я.
Гьарда вичин гъиляй къведайди авур чка - кӏватда.
Гьар гъилиз - вичин жибин, амма къултухар - уртах я.
Гьар гъилелни кӏвачерал - вад - вад тӏуб ала.
Игитдиз - гъилер, хаиндиз катдай кӏвачер герек я.
И гъилера деведиз - хун, ахпа кафанр дере.
Кьве гъилелди недайдаз - каш акъатайди лугьуда.


Кьилиз яб тагайдан гъилер - кьуьчӏуьк жеда.
Кьиляй акъатайди - гъиляйни акъатда, кӏваляйни.
Кьил авачир кьушунни сад я, гъилер галачир -руфунни.
Кьве хали - са гъили кьуна, ахпа кьил - кьве гъили.
Кьиллихъди акъваздайдаз-гъилер кӏвачер хьиз я.
Кьасабчидин гъил - терез я.
Кӏвалер- кьве гъилелди-фагьум-кьилелди авуна
Лугьуниз - сив, кӏвалахдиз - кьве гъил герек я.
Мез хвена- хуьр, гъил хвена- кӏвал ая.
Недайла - сив, чуьхуьдайла - кьве гъил.
Патан гъил квайдан чка- дустагъ я.
Рак - гъили ахъайдай адет я.
Рапунихъ гъал акализ - кьве гъилни герек я.
Рикӏ туш аквазвайди, гьуьрметзавай гъил я.
Сад ава - сивин,. сад ава - гъилин салам.
Сиви лагьана - гъилини авуна.
Сивяй хьиз- гъиляйни атана кӏанда.
Са сив, са гъил хьуналди - вири туькӏуьдач.
Тупӏарал ваъ, сур - гъилералди атӏуда.
Тахсирдилай - гъил къачуда, ришветд - кьил.
Тӏуб галачир - гъил, паб галачир гъуьл хьиз я.
Чаплахъан ятӏани тӏур - эрчӏи гъиле яхъ.
Чӏру кар авурди - гъил, яру хьайиди -чин.
Эрчӏи гъил - сенят патал, чапла гъил - сят патал.
Югъурайбур- гъилер - уьзяйбур - кьилер хьана.
Я чиниз - регъуь, я гъилер гъуьргъуь хьанач.
Имуч- мучаяр:
Имуч - муча, муч халича, кӏвалахдайла - дустар,
Бейкар чӏавуз- чарабур ? (гъилер)
Виниз хкажайла - есир,
Хъуьчӏуьк кутурла- сир?
Гьар са гъилиз- вичин бегьле,
Гьар са кӏвализ-вичин тевле?
Рикӏикай:
Аллагь - хъсан ксарин рикӏе авайди я.
Бендедин рикӏ веледдикай датӏурай.
Бегьемсуз веледди диде-буба сурани секинардач.
Веледрикай рикӏ тӏар дахьайди-кьуьзуь жедач.
Веледар ятӏани-вири сад хьиз кӏан жедач.
Вири ксайтӏани-рикӏиз ахвар авач.
Ви рикӏ кана-чарадаз чим гуз жедач.
Гъилери тади къачуртӏани - рикӏ секин хуьх.
Гъвечӏи рикӏин къват- бедендихъ авач.
Гьар садан рикӏ-вичин гъуд кьванди я.
Гьар са михьивал рикӏелай башламиш.


Гьар вуч рикӏел атайтӏа-лагь лагьанвач.
Дарвили-рикӏиз,булвили-чандиз гуж гуда.
Жуван рикӏ балкӏандихъ куг-ада вун хуьда.
Жувандахъ рикӏ кана-чаради-цӏа твамир.
Жуван рикӏиз такӏанди-масадазни ийимир.
Жуваз велед тахьана - диде-бубад къадир жедач.
Жув рекьиз, рикӏ веледрихъ куда.
Жуваз кӏамаз- рикӏ чарадаз багъшмир.
Жуванди- рикӏ хьана,масаданди- тухул туш.
Жув ксайтӏани - рикӏ уях жеда.
Заланвал гвай суса - къаридин рикӏ неда.
Ичкидал рикӏ алайдаз-фа дад гудач.
Ичкиди-рикӏ неда, рикӏи- къен.
Кар кӏеве гьатайла- рикӏ чӏугуна яхъ.
Къуьрен рикӏ авай аждагьанарни авайди я.
Къуй гьа садаз вичин рикӏ тирвал гурай.
Къаридин рикӏикай яд дахъвайди - свас туш.
Кьилел бала къведайла - рикӏиз аян жеда.
Кьасабчидин рикӏ-хийирдихъ, гьайвандин-чандихъ.
Кьве рикӏ хьуналди- пагьливан жедач.
Кӏанида-рикӏни гуда-дакӏанда- са затӏни.
Кӏанидан рикӏин сир маса гумир.
Ламраз-ламвал чир хьайитӏа- рикӏ хъиткьинда.
Мукьвабур-рикӏини чӏугвада, якӏуни.
Пис кар рикӏик жемир- экечӏда.
Пис гафуни рикӏ атӏуда.
Пӏапӏрусди - рикӏни чӏурда, жигерарни.
Рикӏ шехьуни- хажалат кьезилардач.
Рикӏ туькьуьлди- фад харапӏ жеда.
Рикӏ-жувандахъ,вилер-чарадахъ шехьда.
Рикӏ шедайдаз-чарадан накъвар аквадач..
Рикӏи -агудни авунач, меци- къакъудни.
Рикӏ- гьар са касдин кардай аквада.
Рикӏ алачирдакай-Аллагьди хуьрай.
Рикӏиз-хуш, чандиз нахушди ийимир.
Рикӏ михьидан-сурал нур къвада.
Рикӏел къвез-мецел татун-яшаривай я.
Рикӏ акъудна къалур жедач.
Рикӏи- рикӏиз тади гуда, рикӏи- бедендиз.
Рикӏ авачир затӏ дуьньядал алач.
Рикӏ ава, амма лекь авач.
Рикӏ- сана, вилер-ксана.
Рикӏ авай деведи-гатун мухахъ чан гуч.
Рикӏи чӏугурла-синихар квахьда.
Рикӏяй рикӏиз кӏан туширди-муьгьуьббат туш.
Рикӏе авачирди-мецел гьинай къведа?
Рикӏ-дуркӏун гуналди-тух жедач.
Рикӏин куьлег- кӏанидав жеда.
Рикӏ алай кар- кьилинди, амайбур гьакӏан.
Рикӏ алай тарс-аялдин, амайбур- муаллимдин.
Рикӏ- инсандин вири я.


Рикӏ- рикӏ ава, вири рикӏер сад туш.
Рикӏиз кӏани-дакӏан хьун- жувалай аслу туш.
Рикӏелай алатдайда-ягълухдиз тӏвал яда.
Рикӏе чка авайдахъ- вири жеда.
Рикӏ дар касдин- хур дакӏвада.
Рикӏ- руфунилай вине хьунихъ-себеб ава.
Рикӏяй татайди-гъилерайни къведач.
Рикӏи- санихъ,беденди-масанихъ ялун пис я.
Рикӏ алай къаб - фад хада.
Рикӏяй-рикӏиз, гъиляй-гъилиз.
Рикӏни кӏир-гьарфар-сад, метлебар чара я.
Сабур - рикӏин даях я , абур - кьилин - дамах.
Сивяй экъуьгъни ийимир, рикӏяй- къаргъишни.
Сад ава рикӏ гишин яз кӏвачерихъ агалтун.
Сад ава-кичӏе яд рикӏ- дабандиз аватун.
Сад ава- рикӏиз кӏан хьун,сад ава-гъиляй татун.
Такӏанди- рикӏик кутуртӏани чими жедач.
Тай- таюнин патав фена, рикӏ- жигердин.
Ферли велед- рикӏин хиял я.
Ферсуз веледди-виридан рикӏ неда.
Халис инсандин хура-игитдин рикӏ жеда.
Хиве кьур кар рикӏелай ракъурмир.
Хъсанвилиз чухсагъал лагь.
Чарадан рикӏикайни яд хъухъ.
Чӏуру рикӏе-чӏуру хиялар жеда.
Элкъвей кругдин юкь- рикӏ я.
Эгер къене рикӏ авачтӏа - ам як я.
Эгер вахъ рикӏ авачтӏа- затӏни авач.
Ясин - Къуръандин рикӏ я.
Язух - рикӏяй - хатур - гъиляй къведа.
Мискӏалар ва мисалар:
Им муч муча, муч халича, жув акъвазна кӏвалахдайди?
Гафариз- кьери, метлебдиз дерин гьуьл?
Ширин-туькьуьл какадар тийидай къаб?
Вилик физ куьмекда,
Кьулухъ хтайла- галкӏида? (Рикӏ-Кӏир)
Кӏвачерикай
Ацукьнавайдаз-кӏвачеллайдакай хабар жен.
Амай са кӏвачихъ- кьведахъ кьван гелкъведа.
Бубадин кӏвалихъай рушан кӏвач атӏудач.
Бегьемсуз кьил авай кӏвачерин язух я..
Бязибуру-кӏвачер квай тапарарда.
Ви рикӏиз кьван - ам зи кӏвачериз кӏанда.
Вини кӏвачевай туьфенг ви патав са затӏни туш.


Ваз кӏвале кӏвач куда-кьулухъ садани лагьанач.
Вун чи кӏвализ гъайи - ви кӏвачериз зун кьий.
Вили атӏай рехъ-кӏвачери фад атӏуда.
Гатун дагъдилай цӏегьрез кӏвачни хана аран хуш я.
Гъилер - вадра, кӏвачер - садра кьванни чуьхуьх.
Гъилерик- берекат, кӏвачерик - гьерекат кӏанда.
Гъилерин куьмек- кӏвачерзни герек я.
Гъилери авур кар - кӏвачеривай хабар кьамир.
Гъил вугайдав - кӏвач вугумир..
Гьар са кӏвачи - вич вилик кутаз алахъда.
Диде-бубади кӏвач эцигай чкадал- кьил эцига.
Дишегьли-кьилелай кӏвачел гуьрчег жен.
Дуьз кӏвалахдайдан кӏвачера къван эцяймир.
Дуст - чиниз, душман- кӏвачериз тамашда.
Дуьнья кӏула кьурдан кӏвачер чилиз фена.
Жанавур хуьзвайди - кӏвачер я.
За кӏвач эцигайла - на анал кьил эцигда.
Камаллубур - дидейри кӏвачерал шаламар алаз хада.
Къуншидин руш кӏвачинарна - жуваз гъуьл акъудмир.
Къул тирвал - кӏвач гадарна кӏанда.
Къарагъайла- кӏвачер, ацукьайла - къуьнер гатамир.
Къекъвей кӏвачиз- цаз акьахда.
Кьве кӏвачи чил гатаз - гьуьжетун зурбавал туш.
Кьи хуьрек-руфунин, жими хуьрек-кӏвачерин ем я.
Кьил рекье турла, кӏвачер кьулухъ элкъуьрмир.
Кьилихъай-кӏвачерихъ, кӏвачерикахъай-кьилихъ.
Кьил хунал рази тахьана, кӏвачерни хаз туна.
Кьилиз - вирида, кӏвачериз- сад - кьведа къуллугъда.
Кьилиз акур экв - кӏвачеризни къалура
Кьилиз дуьнья къалурзавайди - кӏвачер я.
Кьил таханамаз- кӏвачер рази хьанач.
Кьве кӏвачел къекъвей кьванбур - вири инсанар туш.
Кӏвачериз - кьил хьиз, кьилиз - кӏвачерни лазим я.
Кӏвачин кӏаниз-нивай хьайитӏани темен гуз жедач.
Кӏвачел залан дишегьлидиз гьуьрмет ая.
Кӏвачел залан дишегьли-кьве касдай я.
Кӏвач цӏуьдгъуьрди-къарайна, мез цӏуьдгъуьрди-ваъ.
Кӏвачин къапарикай-сад дарди жеда.
Кӏвач-кьил туькӏвейдаз-кьуьд- мехъер я.
Кӏвачихъ шалам галай верч хьиз жемир.
Кӏвачер чӏехиди-девлет, кьил чӏехиди-небгет я.
Кӏвачерал шаламар алайдаз фенач.
Кӏвачерал чекме алайда-тухванач.
Кӏвачерин михьивал-гъилерилай гуьгъуьниз.
Кӏвачин хьайила - рекье гьат.
Кӏвачин рекье хьун - азарлувал я.
Кӏвачер це туналди - кӏизрияр кьаз жедач.
Кӏвачер кьежир тавунани кӏизри кьаз жедач.
Кӏвачер чӏехи я лугьуз - кӏалубра тваз жедач.
Кӏвач "хайи" патахъ - физ регьят я.
Кӏвачерал аламаз - кьилелай хтӏундай адет туш.


Кӏвачин кӏаникай.чир тавуна руг къачу.
Кӏвачер ацукьайлани герек къведа кьван?
Кӏвачерин мешреб- кьил я.
Кӏвачерихъай атӏана - кьилихъ гилигич хьи!
Кӏвачин кӏан ква хьайила - рехъ акъатда.
Кӏвачер кватӏа - чан ала, кикер кватӏа - ваъ.
Кӏвачеризни чпин чин - кӏан ава.
Кӏвачин чин тир чка - гъилин далу я.
Кӏвачӏи чил кьурдалай кьулухъ ада рикӏ тӏарна.
Кӏвачерин кьецӏивал - синих туш.
Кӏвачер куьруьбуруз залан затӏ хкажиз регьят я.
Кӏвачер яргъибуруз - гьерекатиз хъсан я.
Кӏвачер гадарна ксуз регьят я.
Кӏвач кьецини, вил - буьркьни хьуй - ахмакь тахьуй.
Кӏвачер авайтӏа -за дуьнья сара кьада лугьумир.
Кӏвачел алайдахъ-ацукьайдавай агакьиз четин я.
Кӏвачин къапаризни - гелкъуьн герек я.
Кӏвачин къапар - жува, абуру вун хуьда.
Кӏвач-эрчӏиди-гъил-чаплади вилик кутур.
Кӏвач-уьзенгда, патрум- туьфенгда.
Кӏвачерилай кьилелди тамашна масадан синих ая.
Ламракай. кӏвачер чуьхуьналди - шив жедач.
Метӏерал- кӏвачер галамачирди акъвазда.
Мирги кӏвач кьурла,кицӏин кӏвач гьатна.
Михьивал-эрчӏи гъилелайни кӏвачелай ая.
Мекьивал- кӏвачерилай башламишда.
Мугьман-кӏвачеллайбур михьна рекье хтур.
Мал - кӏвачелламаз це, як - кьасаб аварла.
Малдин кӏвачериз кьуру цур герек я.
Мехъер башламишдайда - кӏвачер тӏарам яхъ.
Са кӏвачелди-мензил атӏуз жедач.
Суфрадихъ-кӏвачер кучудна ацукьдай адет я.
Сарубугъдадикай-цекврен кӏвач тефидай фу жеда.
Сагъ кьиливни кӏвачив суруз фин - са бахт я.
Сагъ кӏвач -вичихъни шехьда-атӏайдахъни.
Са кӏвач - меле, муькуьди - мехъерик жеч эхир!
Сусар ава- кӏвачихъ девлет галай.
Сусан кӏвачихъ бахт ахъа хьайибурни ава.
Сад ава - вили атӏун, сад ава - кӏвачи атӏун.
Туьфенгни гьамиша вини кӏваче тамир.
Хайи кӏвач - я яргъи жеда, я куьруь.
Хъсан ксар - кӏвачи женнетдиз фида.
Хьайи затӏ - квачел, тахьайди - метӏерал акъвазда.
Фитнечияр - са кӏвачихъай куьрсарна кӏанда.
Чан алаз - кьилел, .кьейил а- кӏвачерал пехил я.
Чӏуру кӏвачелай- къени кардив эгечӏмир.
Цаз акьахай кӏвачиз - девлетни аквадач.
Цӏийи сусан кӏвач - булахдин рекье жеда.
Эхир кӏекрен кӏвачиз леэн ядай чкадиз акъатна.
Юргъунвили - кӏвачер галатарда.
Ялунар - кӏвачеринбур - тӏуьнар - кьилинди.



Дабандикай
Аллагьди дабанар - чиз кьулухъ авунва.
Агъдабанди - ви туьквей кӏвалахни - чӏурда.
Атӏай кӏвачин дабан ква хьун - аламат кар я.
Бегьем инсандин дабариз ханцӏ ягъич хьи!
Бендедал- агъдабан дуьшуьш тахьурай
Вакай заз- абанда цаз хьана хьи
Гунагь чуьнуьхайдак,лаш дабанрихъ галукьда
Гуьлуьт-кӏуфалай-дабанда. ахпа кухунал фида
Дабанар сад хьуналди-кӏвачер сад хьтинбур жедач
Дабанар- анжах инсанрихъ жеда
Дабан ква хьайила- рехъ акъатда
Дабанар-вилик. жув кьулухъ жеда
Дабанраллаз яргъаз физ жедач
Дабагъавун-хам лигимарун я
Дабанар галукьдайдан шалвардин кикер царада
Дабанралди чргъалди акъвазизни жедач
"Девед дабан" хъчар авайди я
Дабандик мих хкӏур балкӏан кьецӏи жеда
Дуст хьайила-дабан атӏудани?
Дуьз акъвазиз - дабанарни герек я.
Жинерар - дабанар вилик кваз къекъведа.
Зав ви дабанар акъашиз вугумир!
Заз ви дабанар къалура - лугьун ахлад лугьун я.
Инсандин заланвал - дабанрал пара гьалтзава.
Ихтилат кӏуфарикай хьана, хкечӏ - дабанрикай.
Къекъвей ни дабандиз хьайитӏани цаз акьахдач.
Кьил гатайла - дабанриз хабар гуда.
Кӏвачин къапарин дабанар фад цӏарада.
Леэнар - дабанриз ваъ, кӏвачериз ядай адет я.
Ламраз ялдайла дабанар ваъ-кӏвачер герек я.
Мукъаят къекъведайла - дабанрилай кӏуфар герек я.
Пар ялдай кьван - далуни акъатда - дабанарни.
Ракьун кӏвачериз,гьулдандин дабанар кӏанда.
Садбуру кьакьан дабанар квай къапар алукӏда.
Са-садбуруз-аскӏан дабанар квай къапар кӏанда.
Терсина къекъуьн- дабанривай туш.
Тӏварни - тӏвар - Дабаналини тӏвар жеч эхир!?
Угърияр кӏвачин къапарин дабанрин кьаз куьмекда.
Уьзуькъарада - кӏвачин дабанар къалурда.
Фагьумлуди - дабанда мих аваз къекъведач.
Хуьз тежедай чкада - дабан тур.-лугьуда.
Хъуьтуьл дабанри - кӏвачерин назиквал къалурда.
Цӏаз - дабандиз акьахайтӏани - тӏар рикӏиз жеда.
Цаз - сада аваз, кьецӏи - маса кӏвач хьана.
Шад хабар гвайдан - дабанар япаривай фида.
Мискӏал:


Иммуч муча, муч халича: вилик фидайлакьулухъ кьил кьадайбур, кьулухъ фидайлавилик кьил кьадайбур?
Шиир:
Хабар нивай гун за квез...
Жагъуналлай цацунвай.
Кьасухдай хьиз чи Нуькӏрен ,
Гуьлуьтдин кӏан къазунвай.

Мани ягъиз, кьуьл ийиз,
Къугъвадайла кӏубандиз,..
Ягъалмиш яз чи Нуькӏрен,
Цаз акьахна дабандиз
"Нуьк-хала" Сажидин.

Тарих.
Грекрихъ- " Алилесан пята" (дабан) ава,
лезгийрихъ - агъдабан - кьведахъни са мана ава.
Мани:
Эмирханан тек шаламар,
Тик дабанрал илигзава.

Яр кимелай гуьзет ийиз.
Чи Сехитӏ свас килигзава.

Тупӏарикай
Аллагьди, пис касдин, тӏуб туна вил акъуддач.
Атӏаӏди - тӏуб я, тӏар хьайиди - рикӏ.
Ажал - тупӏарилай къвез эгечӏда.
Ахъа хьайила - тупӏар я, акьалайла - гъуд.
Ажал агакьайла - тупӏукни рекьида.
Атӏайд и- тӏуб я, шехьайбур - вилер.
Базар хьтин свас - чуьхвей тӏуб хьиз рекье туна.
Бязибурун тупӏариз-вилерилайни хъсан аквада.
Вил , гъил, тӏуб - чеб чпихъ муьгьтеж тахьурай.
Вунани цавук тӏуб кягъай чка авач.
Ви тӏуб квачир чӏуру кар ава жал?
Виле акьур тӏуб - тварк хьиз аквада.
Викӏегьдаз-тӏуб юзурунихъай кичӏе жедач.
Ви амалар акурла, тӏуб сара кьуна амукьна.
Гапурдин хуруз фидайбур - тупӏар я.
Гам -тӏупӏарал, нехишар - рикӏелди храда.
Гардан - тӏуб хьиз атайди - гъвар авуна хъфена.
Гъил - сад ятӏани - тупӏар чарабур я.
Гъил кӏанидаз - тупӏарни кӏан хьана кӏанда.
Гьар са тупӏухъ - вичин буржи ава.
Гьар са тупӏухъ - вичин кьисмет ава.
Гьар са тӏуб - вичихъ, рикӏ виридахъ шехьда.
Гьи тӏуб атӏайтӏани - тӏар жеда.
Гьар са тупӏал - вичин лишан ала.
Гьар са тупӏал - вичин тӏвар ала.
Жуван тупӏар - жуваз бала ийимир.


Жуван тупӏукай - жуваз кичӏе хьана.
Зигьин авачирда - тупӏаралди гьисабда.
Зи тӏуб галукьайла - адал чан акьалтда.
Заргардин тупӏар - къизилар я.
Иситӏа тӏуьр тупӏариз - мез гумир.
Йигин тупӏар макьамдаррихъ жеда.
Кар авурди - са тӏуб, уьзуьагъди - масад.
Къад тӏуб хьун патал - инсан хьана кӏанда.
Къадир авачирдаз - тӏубни сад я, гъилни.
Къекъведайдан тупӏарал куркурар жеда.
Кьацӏ алачир тӏуб жедач.
Кьел тупӏалди неъ, кӏандатӏ - мекелди са гафар я.
Кьве тӏуб алай сивин иесивал хьанач.
Кьве тӏуб алай меци - кьил чиле туна.
Кӏвачик затӏ тахьайди,тупӏук кьена.
Макьам-тупӏари- кьуьл- кӏвачери авуна.
Мичӏи чкада - вилерилай тупӏар герек я.
Низ дерт авай - атаӏйди са тӏуб тиртӏа?
Нубат алатӏа - кьил хух, алачтӏа - тӏубни кягъмир.
Пис ксар - тӏуб туькуьрна къалур жедач.
Пӏапӏрус кьадай тупӏар - чӏулав жеда.
Рикӏи гьисс тавуна-тупӏариз чир жедач.
Рикӏе авачир макьамар - тупӏариз жагъидач.
Сусарин синихъар тупӏаралди гьисабмир.
Сиве тур тӏуб ни хьайитӏани кӏасда.
Тупӏал акалай свас - тадиз гъваш.
Тупӏар - вири сад туш.
Тупӏарикай къизилар кӏвахьайтӏани кӏандач.
Тупӏукай кичӏеда, гъуд гьикӏ эхна?
Тупӏуз цаз акьах тавур дарамат жедач.
Тупӏухъ - тупӏал жеда, япарихъ - япагьанар.
Тупӏу - тӏуб хуьда, тупӏари - кьил.
Тупӏар чуькьведай къапар алукӏмир.
Тупӏал галай тӏуб - багьаз аквада.
Тупӏал галай тӏуб фад атӏуда.
Тупӏалай эгечӏна, кьилелай хкечӏна.
Тупӏар галачиз - кикеривай затӏ жедач.
Тупӏуз агъбаш экъечӏун - залум дерт я.
Тупӏу авурди - гъили квадарна.
Тупӏар галачиз гъилери вуч ийида?
Тупӏар галачир гъил - члахъ я.
Тупӏари - санихъ. гъилери - масанихъ ялна.
Тупӏуз - кек, кикез - тӏуб герек я.
Тупӏар фейи чкадай - гъилни фида.
Тупӏар кӏанида - гъилер цӏа твадач.
Тупӏаризни чпин пис - хъсан чида.
Тупӏуз хабар авачиз туьфенг акъатда.
Тӏампӏ - гьи тупӏал хьайитӏани ягъиз жедач.
Тӏуб кутуна, гъил хкудна.
Тӏуб туна- вил акъудна.
Тӏуб жагъайди - кек авачиз амукьна.


Тӏуб хкажна- " кьвед" къачуна.
Тӏуб галай кекекай - къармах жеда.
Тӏуб галукьна - йикь акъудна.
Тӏуб - са тӏуб я, вад тӏуб- гъуд.
Тӏуб - тупӏувай гуьцӏун хъсан туш.
Тӏуб - тупӏал эциг тавурди эркин я.
Тӏуб датӏанамаз эсер жедач.
Тӏуб квек хьайитӏани кутун мешреб туш.
Тӏубни-тӏуб,тупучӏни- тӏуб туш.
Тӏупӏар - вири сад хьиз герек къведач.
Тӏуб атӏана тахьай эсер - гъил атӏанани жеч
Тӏуб акурла хъуьруьн - кимивилин лишан я.
Тӏуб атӏуз киче яз - чан гана.
Тӏуб хвена, кьил -хана.
Тӏуб квачирдаз рикӏин лугьудани?
Тӏуб туькӏуьрна, успат ийиз хьанач.
Тӏуб кяна, гъил эцигнач.
Тӏуб атӏуникай кичӏеди - угъри туш.
Тӏуб кяна - мярекат акъатна.
Тӏуб - садан, атӏай гъил - масадан.
Тӏуб атӏун - регьят, гилигун - четин я.
Тӏуб галкӏур тавунмаз - тфенг акъатдач.
Хкӏурди тӏуб я, регъуь хьайиди - чин.
Хер-тупӏал, дерт - рикӏел жеда.
Шаламриз ли жагъана, са тӏуб канаб авач.
Угъри - тупӏарин гелералди кьада.
Ярар - вилерай, хъутур - тупӏарай къведа.
Ялайди - тӏуб , .акъатайди - гъил.
Як кӏанда лугьуз - тӏуб жакьвадани?
Мискӏалар:
Имуча муча - муч халича, чан-сад,
рикӏер - къанни сад ?
Имуча муча, муч халича,
са дидедихъ - къад аял.?
Абурукай - цӏуд гадаяр,.
цӏудни - рушар?
Имуча - муча, муч халича,.
Са ракӏарай вад стха физ - экъечӏда?
Имуча муча, муч халича, са цлал 5 устӏар?
Имуча - муча, муч халича,
Са тарал - вад кӏукӏ?
Имуч муча, муч халича,
кьуд стха - санал,. сад- чараз?
Тупӏарин тӏварар:
Араб чӏалал - Хинсир. Бинсир, Вустӏа,


Саббаба, Ибмгьам.
Туьрк чӏалал: Балажи бажи .Бильтун бажи,
Узун гьажи, Башалум, Баш бармагъ
Урус чӏалал: Мизинец ,Безымянный, Средний,
Указательный, Большой палец.
Лезги чӏалалди: Бицӏи тӏуб, Пӏенцӏепӏ (Закӏал)
тӏуб, Кьулан тӏуб, Шагьид (Шанкӏал) тӏуб,
Кӏанчӏал ва я (Чӏехи) тӏуб.
Дерзичийри: Ан тӏуб, Ман тӏуб, Къуба тӏуб,
Дерзи тӏуб, Кӏанчӏал тӏуб.
Халкьди: (чӏехи тупӏалай башламишна)
Сад - Аллагь, Кьвед - Дидени Буба, Пуд хизан, Кьуд - мугьман, Вад - амайбур вири.
Чандикай
Аллагьди тагай чан - азраилдимз кӏан дахьуй.
Аллагьди багъишай чан- Вичи вахчурай.
Аллагьди гайи чан - инсанвилин рекь твах.
Адал чан алатӏа - кьейила чир хьана.
Берекат - чандик квачирди - азарлу я.
Ватандиз багъишай чан - гьайиф къвемир.
Гзаф хвейи чан - фад гъиляй акъатда.
Гунагь - бедендик. кваз - азаб - чандиз гуда.
Гъурбатда чан - гъафил жеда.
Гьардаз вичин чан - багьа я.
Гьамиша чандиз - къулайвални жагъидая.
Диде-бубадал алай чан - веледринди я.
Диде-бубади тагай чан - на гьинай къачуда.
Дуьньядал чан алай затӏар пара ава.
Еке бедендик - гъвечӏи чан квачни?
Жендек - филдин, чан - кьифрен.
Зи чандикай - заз хабар ава.
И чан, а чан, чан - базаран-кьил газаран.
Йифиз хвейи чан - юкъуз герек къведа.
Кайиди - беден я, акъатайди - чан.
Къастунал кӏевидан - чан къачун четин я.
Кьве чан алай са касни авач.
Кьена, чан хтайбурни ава.
Кӏани чан - дакӏандан гъиле гьикӏ тван?
Ламразни - вичин чан ширин я.
Масадал алай чан гзаф аквамир.
Нубат алачиз - чандивай авун гунагь я.
Пис ксариз чан къачудайла - тади гуда.
Ракьун беденда - якӏун чан жедач.
Са чандик - виридан пай ква.
Са чан я, вуч кӏандатӏани авурай!
Садазни - чандиз гуж тагана суваб авач.
Тарифри - чан вара-зара ийида.
Тӏал - ямандавай чан хуьз жедач.


Угъриди - вичин чандилай гъил къачуда.
Уьмуьр - тек са чан хуьз ганвач.
Фагьумсуздан чан - хатадик жеда.
Хвейи чан - хазина я.
Цавай аватна садазни чанар жагъизвач.
Цӏуру яцран чан - цӏару хамуна ава.
Хъсан ксарал - кьейилани чан аламукьда.
Хьайивал - хьурай лагьана чан пучмир.
Чан акьалдарна Аллагьдикай наразибур ава.
Чан - хуьзни чир хьана кӏанда.
Чан саракай кватдайвал ийимир.
Чан - чанда авай уьмуьрдин юлдашар жен.
Чан алай як жедалди - къван хьурай.
Чан-чан лугьуз - чан къачумир.
Чан аламаз - сувабар къазанмиша.
Чан авачир чкада - къизиларни аквадач.
Чан рагъ лугьумир, чан мурад рагъ лагь.
Чан - диде, чан - буба лагь.
Чӏарчӏелни кваз - чан ала.
Шаз кьейи чандихъ - цӏи ишемир.
Эбеди яз чан - садазни багъишнавач.
Юкьваз тӏар тавуна чан хуьз алакьдач.
Я Аллагь, Ваз шуькуьр. чал чан гъайи!
Инсанвиликай
Аллагьди и гуьзел дуьнья - инсанриз яратмишнава.
Аллагьдихъай кичӏе туширди - инсан туш.
Бахтлувал - инсандин кар туькӏуьниз лугьуда.
Бегьемсуз инсанрикай Аллагьди хуьрай.
Вагьши инсандилай - гьайванни хъсан я.
Гудайла - Аллагь хьана кӏанда, къачудайла - инсан.
Гафар - инсандибур, крар - шейтӏандибур тежен.
Галатун течир инсан мурадрив агакьда.
Sez Lezgin ädäbiyättän 1 tekst ukıdıgız.
Çirattagı - Риваятрин Камари - 3
  • Büleklär
  • Риваятрин Камари - 1
    Süzlärneñ gomumi sanı 4161
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1910
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Риваятрин Камари - 2
    Süzlärneñ gomumi sanı 4247
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1812
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Риваятрин Камари - 3
    Süzlärneñ gomumi sanı 3939
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1707
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Риваятрин Камари - 4
    Süzlärneñ gomumi sanı 4202
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1670
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Риваятрин Камари - 5
    Süzlärneñ gomumi sanı 3959
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1850
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Риваятрин Камари - 6
    Süzlärneñ gomumi sanı 3834
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1882
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Риваятрин Камари - 7
    Süzlärneñ gomumi sanı 2904
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1445
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.