Latin

Чи гафар - "Самурдин мектеб"

Süzlärneñ gomumi sanı 250
Unikal süzlärneñ gomumi sanı 174
0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
Кӏи
«Кӏидиз» чи чӏала тӏачин гъуьрни лугьуда. Ихьтин гъуьр авун паталди къуьл чуьхвена, са кьадар вахтунда ам экъечӏдай шартӏар арадал гъана, ахпа кьурурна регъведай. Экъечӏдайла къуьлуьн тварцел пайда жедай кьелечӏ лацузмай цӏирериз «кӏи» лугьуда. Лезги чӏала авай тӏварар-ибараяр «кӏид фу», «кӏид гъуьр» гьа и гафунин дибдикай хьанва.
Мулах
Лезги чӏала и гафуникай кьве манада менфят къачузва: а) куьнуьдин рекъер; б) цӏурур тавур мум.

Профессор Р.Гьайдарован фикирдалди, и гафунин дувулдихъ «чӏиж» лугьудай манани авайди тир. А манада и дувулдикай «мулдин» гафуна менфят къачунва: «мулдин цуьк», яни «чӏижрен цуьк». Алимди къейд авурвал, цуьквериз ихьтин тӏварар гун чи чӏала адетдин кар я: «шутӏра цуьк», «ламра цуьк», «варвард цуьк», «атра цуьк», «махпурд цуьк», «алгъанд цуьк» ва мсб.
Къейд авун лазим я хьи, «варвар» гафунин асул манани «чӏиж» я. Бязи нугъатра, месела, Кӏири нугъатда «варвар» чубарук хьтин, гатун юкьвара цавун аршда къугъвадай ничхирдиз лугьузва. А ничхир лезгийри чӏижерин душман яз гьисабзава. «Варв» гафунихъ агъул чӏала «чӏиж» лугьудай мана ава.
Маркъу
И гафунихъ «гатун яйлах» хьтин мана ава. Амма гьар гьихьтин яйлахдиз хьайитӏани «маркъу» лугьудач. «Маркъу» адет яз, хуьрелай вине авай, гатуз мал-къара хуьн патал къулай шартӏар (там, векь, яд) авай яйлахдиз лугьуда. Бязи хуьрера дагълух чкайра авай къалин тамузни «маркъу» лугьуда.
Чӏанакӏ
Чи чӏала «чӏанакӏ» гъвечӏи, усал, векь ядалди шуькуь хьанвай, адетдин къайдада векь яз тежезмай дергесдиз лугьуда. Профессор Р.Гьайдарован фикирдалди, «им асулдай дергесдин умуми ва халис тӏвар тир, гуьгъуьнлай цӏийи жуьредин гьяркьуь ва жаллу дергесар акъатайла, а гафуни дергесдин усал жуьре ва я ишлемишна гуьтӏуь хьанвай дергес къалурна.»

"Самурдин мектеб"
"Самур" газет
Sez Lezgin ädäbiyättän 1 tekst ukıdıgız.