Latin

Бажарагълу алим ва тешкилатчи

Süzlärneñ gomumi sanı 557
Unikal süzlärneñ gomumi sanı 359
0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
И йикъара Россиядин илимрин академиядин Дагъустандин илимрин центрадин чӏаланни, литературадинни искусстводин Институтда филологиядин илимрин доктор Унейзат Азизовна МЕЙЛАНОВАДИН 90 йисан юбилейдиз талукьарнавай илимдин сессия кьиле фена.
Сессия ИЯЛИ-дин директор М.И.МЕГЬАМЕДОВА сифте гаф рахунилай ачухна:
- Унейзат Азизовна Мейланова чӏаларин илимда ва чи республикадин общественный уьмуьрдани зурба гел тунвай алимрикай сад я. Ам чи республикада илимрин докторвилин тӏварцӏиз лайихлу хьайи сад лагьай дишегьли я, - лагьана ада. 1952-йисуз ада СССР-дин АН-дин чӏаларин Институтда “Лезги чӏалан падежрин морфологиядинни синтаксисдин характеристика” темадай кандидатвилин ва 1965-йисуз Гуржистан ССР-дин чӏаларин Институтда лезги чӏалан диалектологиядай докторвилин диссертацияр хвена.
1947-йисалай та вичин уьмуьрдин эхиримжи йисалди ада чи Институтда зегьмет чӏугуна. Алимринни диссертационный советдин член тир адан гъиликай гележегдин гзаф кьадар алимарни хкатна.
У.Мейланова кьуд монографиядин ва кьве вишелай артух макъалайрин автор я. Адан регьбервилик кваз лезги чӏалан сад лагьай академический грамматика, орфографиядин ва урус чӏаланни лезги чӏалан словарар гьазурна. Ам 7-класс патал лезги чӏалан учебникдин соавтор я. Алимдин регьбервилик кваз гзаф кьадар илимдинни ахтармишунрин экспедицияр тешкилна, адакай Вирисоюздин, Виридуьньядин, гьакӏ чкадин илимдин хейлин конференцийрин активный иштиракчини хьана.
Илимдин кӏвалахдихъ галаз санал Унейзат Азизовнади республикадин общественный уьмуьрдани иштиракзавай. Ам советрин дишегьлийрин Комитетдин, Африкадинни Азиядин уьлквейрин садвилин Советрин Комитетдин, ислягьвал хуьнин рекьяй Дагъустандин комитетдин член хьана, КПСС-дин Дагъустандин обкомдин штатдик квачир лектор тир ва хейлин йисара республикадин “Дагъви дишегьли” тӏвар алай телевиденидин журналдиз регьбервал гана.
Адан илимдин кӏвалахрал республикадин гзаф миллетрин алимар чӏехи хьана, - къейдна М.Мегьамедова. Адалай кьулухъ “У.Мейлановадин уьмуьр ва яратмишунар” темадай доклад гваз Институтдин илимдин кьилин къуллугъчи, илимрин доктор Ф.А. ГЪАНИЕВА экъечӏна:
- Унейзат Азизовна Мейланова 1925-йисан 1майдиз Кьасумхуьруьн райондин (гилан Сулейман-Стальский район) Кьасумхуьрел дидедиз хьана. Мейлановрин вад хцикай Унейзатан буба Абдулазиз виридалайни гъвечӏиди тир. Сифте Абдулазиза реальный училище акьалтӏарна, гуьгъуьнлай Ленинграддин финансрин кьилин курсар куьтягьна. Ада яргъал йисара финансрин органра къуллугъна. Унейзат Азизовнадин диде Сейранханум гзаф секин, къени къилихрин, камаллу дишегьли тир. Адаз вичин хайиди тир лезги чӏал гзаф кӏандай ва са кьадар мисалар, мискӏалар, махар, шиирар хуралай чидай. Гележегдин алим хьун кьисметнавай Унейзатаз хайи чӏал диде Сейранханума кӏанарнай. Унейзат Мейлановадиз лап хъсандиз хайи чӏал чир хьунилай гъейри, къумукь чӏални чидай. Абурун хизанда кьуд аял авай, кьве хвани кьве руш. Унейзат хизанда аялрикай чӏехиди тир. Лугьун лазим я, Мейлановрин тухум екеди я ва абурун арадай гзаф кьадар машгьур ксар - алимар, духтурар, муаллимар, эцигунрин устӏарар - са кьадар пешекарар акъатнава.
Махачкъаладиз Унейзат Азизовнадин хизан адан кьве йис тамам хьайила куьч хьана. Махачкъаладин 1-нумрадин школа акьалтӏарайдалай кьулухъ ам Стӏал Сулейманан тӏварунихъ галай педагогвилин институтдин филологиядин факультетдик экечӏна. Адан студентвилин йисар Ватандин Чӏехи дяведин йисарал гьалтна ва Унейзат Азизовнади вичин курсуна кӏелзавай юлдашрихъ галаз санал а вахтара далу пата, зегьметдин фронтда иштиракна. Хирер хьанвай аскеррихъ госпиталра гелкъвезвай, абуруз чпин иви гузвай, ракьун рекьерал къаравулвалзавай, сенгерар эгъуьниз куьмек гузвай ва икӏ мад. Кӏелзавай йисара ада курсуна сад лагьайди яз Сталинан стипендия къачуна.
Ф.Гъаниевади Унейзат Мейлановади Институтда кӏвалахай йисарни рикӏел хкана. Адан зегьметдиз ва илимдин кӏвалахриз гьукуматди ганвай лайихлу къиметдикай лагьана.
Кьилдин докладар гваз сессиядал РАН-дин ДНЦ-дин ИЯЛИ-дин профессорар - М.Ш.ХАЛИЛОВ, И.Х.АБДУЛЛАЕВ, Дагъустандин госуниверситетдин Дагъустандин чӏаларин кафедрадин заведующий, профессор, филологиядин илимдин доктор С.М.МАГЬМУДОВА, филологиядин илимрин докторар, профессорар тир К.Р.КЕРИМОВ, И.И.ЭФЕНДИЕВ, филологиядин илимрин кандидат, Тахо-Годидин тӏварунихъ галай педагогикадин институтдин хайи чӏаларин сектордин заведующий Х.С.ВАКИЛОВ рахана. Абуру вирида У.Мейлановади Дагъустандин чӏаларин илимда тур зурба гелер ва адан агалкьунар къейдна, ам хуш, чими келимайралди рикӏел хкана.

Жамиля ГЬАСАНОВА
Лезги газет
Sez Lezgin ädäbiyättän 1 tekst ukıdıgız.