Euskal Literature III - 25

Süzlärneñ gomumi sanı 837
Unikal süzlärneñ gomumi sanı 577
34.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
43.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
47.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
ads place
baiña erderaz osoturiko lanen bidez eragiera sortzaillea izan
zuen. Ona bi liburu:
1) Sermón predicado en la catedral de Pamplona el día 8
de abril de 1902. Fiesta de la Dedicación de aquella santa iglesia, y ante la imagen de San Miguel de Excelsis {Iruña, 1902).
Erize ta Gartzia'ren irarkolan. 16 orrialde.
2) Ami vasco (Bilbao, 1906). E. Artetxe'ren irarkolan. 94
orrialde. Geroztik ere argitaraldi asko egin izan dira; baita euskeraz ere. «Ami» ori, gerkerazko abd'ren edo agk'en lenengo
ta azkenengo izkiak dira. Idaztia bera, ordea, eusko irakatsiz
«argi, eder ta sakon» osotua da.
(Ikus La Avalancha, 1902-3-2; El Porvenir, 1902-4-13; Mensajero
Seráfico, Madrid, 1909-10-1; Felipe Fuenterrabia, Ensayo Bibliográfico
de la Provincia Capuchina de Navarra-Cantabria-Aragón (1900-^1950);
Errenderi'tar Erraimunda Aba, Olerkiak, 42 orr.; A. Pérez Goiena,
Ensayo de Bibl. new., IX, 442 orr.).

Aita kaputxinoa. Etxalar'ko Eusebio Maria, erri ortan bait
zan munduratu 1874-12-16'an. Amaika urtetan, Santander'ko

Montehano'n kaputxinoak zeukaten ikastetxera joan zan, an
Latin eta Filosofia ikasirik Aita Ibero'rekin batera. Laster azaldu zituen oi ez bezelako adimena ta oroirnena.
Griña berezia zekarren izkuntza zaarretarako; eguzki aldekoak ikastera batez ere. Naparroako jende ikasien artean laster
edatu zan Etxalar Aitaren izena. Marfillezko kutxa bat zegoen
Iruña'ko eliz nausian, gaiñean itz batzuk zeuzkana, ta ordurarte
iñork ere irakurri aal izan etzituna. Etxalar Aitak irakurri ta
azaidu zuen idazkuna^ arabe izkuntzaren bidez (Boletin de la
Comisión de Monumentos históricos y artísticos de Navarra,
1921, XII, 58 orr. eta 1935, XIX, 235 orr.).
Lekarotz'en bizi izan zan luzaro, ango gazteai erakusten
gogotsu jardunik. Laket zuen, aatik ere, euskal gauzak aizatzea: euskerari txit lotua egon zan beti; euskeraz idatziriko paperik, libururik, aldizkaririk ez zuen irakurri ta aztertu gabe
utzi. Ango ikasleetan ere eragiera itzala izan zuen; orduan asia
zan euskaltzaletasuna sortzenj euskal aldizkariak agertzen, eta
Etxalar Aitak auek irakurtzen zizkien ikasleai, ikas orduetan.
Ikasleen artean olan jaiki ziran Elduaien'go Toma, Errenderi'tar
Erraimunda, Donostia'r Joseba Andoni, ta besteak.
Oraindio naiko gazte zalarik, gaixotu ta irakasteari utzi bear
izan zion bein da betiko. Bere gelan sarturik, orduak eta egunak
igaro oi zituen, irakurteari ta otoitzari emana: eliz-kondaira ta
euskal Hburuak benetako atsegiña ematen zioten. Lekarotz'eko
IDAZLE.—Aita Etxalar'en jakituria izugarrizko sakon, zabal
ta argia zan, euskera ta euskal erriari buruz baitik bat. Euskeraz
etzuen esatekorik ondu; erderaz, bai, bi lan auek beintzat:
1) Disertación sobre el análisis e interpretación de los
nombres toponímicos vascos (Barzelona, 1911), Frantzisko Carreras 7 Candí kataianak zuzenduta argitaratu zan Geografía
General del País vasco-navarro dalakoan -Provincia de Navar r a - 1049'tik aurrera datorrena. Lan eder, mamitsua, gizaseme jakintsu batek osatua.

«K

2) Voces vascas en el Fuero de Navawa (Iruña, 1920);
Iruña'ko ((Boletín de la Comisión de Monumentos históricos y
artísticos.. . de Navarra» deritzaionean azaldu zan lan jakingarri au, 1920'tik aurrerako zenbakietan.
Ez da, beraz, arrigarri orduko euskaidun ikasiak, Urkixo'k,
Kanpion'ek, J. Altadill'ek eta beste batzuk, euren zalantzetan,
Etxalar Aitagana argi-eske jotzea.

12.-JOSE TADEO BIELA LOPEZ (1875-1935)
Elizondo'n sortua dugu Biela, «Dolatxea» deritzaion etxean.
Lesaka'n eman zituen bere aurtzaroko egunik geienak, bere
osaba Frantzisko Biela organu-jotzaille omen aundikoarekín.
Onek zirikatuta noski, eliz-karrera egin zuen, Filosofiako irugarren urteraiñokoa. Etzuen aurrera jarraitu. Abots ozena zuen
eta Iruña'ko Orfeoian sartu zan abeslari. 1895'an ezkondu ta
Elizondo'n bizi izan zan beti. Azken urteetan batez ere, euskerari osoro ertsia zebilkigun. 1935'an utzi zigun mundua, oraindik
ez zaar ez gazte, garerdiko zaia.
Olerki arloko lanean belu asi zan arren, su-mingar biziak
zeriozkau kopla-mordotxoak ondu zizkizun. Donosti'ko EuskalErria'n eta Irun'go El Bidasodn daude. Bereak ditu auek: 1)
Peñtxar ene adiskideari; 2) Juan Karrikaburu-ri; 3) Euskaldunak; 4) Aunitz urtez; 5) Eguberri gaba; 6) Amaya maite; 7)
Umezuma'ú.
Latindar klasiku batzuk ere itzuli zituen; Obidio'ren zerbait, adibidez, eta Bergili'ren «Titir eta Melibeu».
Sariak ere beregandu zituen. Oraindik orain itzalia dugun
Jabier Lazkoz, Ziga'ko txaunburuaren adiskide miña genuen.
(Ikus N. Kortazar, Cien autores vascos, 84 orr.; Auñamendi, Literatura, II, 5n orr.; Joan Bilbao, Eusko-Bibliographia, II, 14 orr.).

13.—BESTE IDATZI BATZUK
—Eliz-kantak Euskalerriko elinatarako oso egokiak (Iruña,
1904). Aranburu'ren irarkolan. 68 orriaide. Kanta geienak P.
M. Urruzuno'renak dira. Ikus A Pérez Goiena, Ensayo de
Bibliografía navarra, IX, 5 11 orr.
—Fededun guztiyari Aita Santu Pio IX'garrenac Elisa santaren ¡arritasun andiyaren erdiyan escari samur gomendatuac
here seme obedico batec eusquerara itzulia (Kaiahorra, 1861).
M. Sanz y Gómez'en irarkolan. 16 orriaide.
—Cristavaren Icasbidea, Aita Gaspar Astetec eguina cein
centzatuva eta herretua agertzen da euscarara biurtua (Iruña,
1880). Lorda'ren moldiztegian. 67 orriaide. Urte berean atera
zan erderaz, gerora sarri bezela; Erasun eta Labastida'ren irarkolan. Orduan goterki ontan notzai zegoen Pedro Zirilo Uriz
ta Labairu'k ba-zuen ardura, apar goi-aldeko euskaldunaldn
ere. «Icasbide au ez daiteque moldizquiratu - dio sarreranObispoaren baimenic gabe». Lendik ere bigarren aiean esana
utzi geniien legez, Dámaso Legaz Laurenzena (Arizkun, 183812-1 1; Iruña, 1902-11-17) dugu dotriña onen itzultzaille. Goterkiko ((BoletínCrriíL'aE 1881-3-21, zioanez, ordurdrte argitaratutakoetatik osoena zan. Eztu berak izenpetzen, egillearen
alde otoitz bat eskaturik.
-Doctrina Cristauaren Catecismoa, guciz ongarri eta arguitu D. Antonio Maria Claret, Trajanopolisco Arzobispuac escribitua eta consagratua Espaiñiatico Patrona Maria Santisimaren Conceptio guciz garviari Navarraco sacerdote batec uscarara
viurtua, bere eta nai duten gucien servituraraco eta moldiztatua
Iruñean, Obispo jaunaren eta Atcartasun uscaren onhaimenarequin (Iruña, 1881). Regino Eskansa'ren irarkolan. 12-135 orriaide. Jose Erasun, Saldis'ko erretoreak egiña da, Dámaso Legaz'ek egin zion sarrera laburretik ateraten danez. (Ikus J. Vinson, Essai Additions et Corceptions).
(Ikus J. Vinson Essai Additions et Conceptions).
Sez Bask ädäbiyättän 1 tekst ukıdıgız.
  • Büleklär
  • Euskal Literature III - 01
    Süzlärneñ gomumi sanı 3763
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1974
    27.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    39.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Euskal Literature III - 02
    Süzlärneñ gomumi sanı 3775
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2113
    29.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    41.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Euskal Literature III - 03
    Süzlärneñ gomumi sanı 3740
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2150
    28.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    40.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Euskal Literature III - 04
    Süzlärneñ gomumi sanı 3767
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2014
    29.3 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    42.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Euskal Literature III - 05
    Süzlärneñ gomumi sanı 3800
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2024
    27.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    40.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Euskal Literature III - 06
    Süzlärneñ gomumi sanı 3809
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2003
    28.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    40.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Euskal Literature III - 07
    Süzlärneñ gomumi sanı 3874
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2122
    28.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    40.9 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Euskal Literature III - 08
    Süzlärneñ gomumi sanı 3773
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2122
    26.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    38.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Euskal Literature III - 09
    Süzlärneñ gomumi sanı 3713
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2080
    29.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    41.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Euskal Literature III - 10
    Süzlärneñ gomumi sanı 3727
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2224
    26.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    38.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Euskal Literature III - 11
    Süzlärneñ gomumi sanı 3613
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2031
    26.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    36.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    42.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Euskal Literature III - 12
    Süzlärneñ gomumi sanı 3728
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1916
    28.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    41.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Euskal Literature III - 13
    Süzlärneñ gomumi sanı 3742
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2013
    28.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    42.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Euskal Literature III - 14
    Süzlärneñ gomumi sanı 3672
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1925
    30.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    41.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Euskal Literature III - 15
    Süzlärneñ gomumi sanı 3697
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2050
    28.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    40.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.7 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Euskal Literature III - 16
    Süzlärneñ gomumi sanı 3708
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1998
    28.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    41.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Euskal Literature III - 17
    Süzlärneñ gomumi sanı 3798
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2070
    29.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Euskal Literature III - 18
    Süzlärneñ gomumi sanı 3524
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1898
    28.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    41.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Euskal Literature III - 19
    Süzlärneñ gomumi sanı 3733
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2178
    27.5 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    39.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.9 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Euskal Literature III - 20
    Süzlärneñ gomumi sanı 3748
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2118
    31.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.8 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Euskal Literature III - 21
    Süzlärneñ gomumi sanı 3740
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2074
    30.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    49.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Euskal Literature III - 22
    Süzlärneñ gomumi sanı 3606
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2036
    29.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    40.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Euskal Literature III - 23
    Süzlärneñ gomumi sanı 3763
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2098
    28.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    40.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Euskal Literature III - 24
    Süzlärneñ gomumi sanı 3801
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2082
    31.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.6 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    50.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Euskal Literature III - 25
    Süzlärneñ gomumi sanı 837
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 577
    34.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    47.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.