Don Juan eta bere adixkidiak - 2

Süzlärneñ gomumi sanı 1282
Unikal süzlärneñ gomumi sanı 811
27.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
36.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
40.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
ads place
obligazionia egun; dagun Bazkoz axuri bat ede-

rra ekharriko deizut zuk eman erremediuak
ondore hunik balin badu. Banuazu orai fite etxerat, enuzu segur heben trankil, halako trantsian
familia han utzi beitut!
Benterua:
—Bai ageri diagozu etzirela trankil! etzu
xinez geroztik kuna irur egun baizik xa pasatu
fiestan, xatekan eta pintukan!
Trinka:
—Bardin balio dik! hik ukhen bahu jateko eta
edateko guri emaiteko, eta don Juanek aldiz
ukhen balu diharu hire phakatzeko, ez guntia
aleta beste hirur egunez orano juanen etxerat,
phorrot ezne blu eta zihainjatera!

V
Horik hola igaranik, laur gizonttuek egin ahal
bat egiten die pataten urhentzeko; bena edaria
eskaz beitzien, etzutien oro jan ahal izan. Xapalandak kuinta egitiaren bortxaz emanerazi zeitzon Benteruari bi botila ardu, barrikan baratzen
ziren hiruetarik, eta haboro dena, dohainik elkhi
zeitzon hitzamanez beste halako xanfart baten
egitera jinen zirela ogi korreakako arduaren txerka utzuliko zirenian.
Ezpeitxutien utzi nahi Bentan hain khario
phakatu zutien patata soberatiak, don Juanek
alforjetan ezari zian gaitzurutto baten heina.
Bixarrek sakolan zutian sei sosen truk emanerazi zeitzon Mari-Paittari sei zigarro, bidian pipatzeko, Trinkak aldiz beste sei. Bentala heltzian
bezala juaitian ere, bi xahakuak hutsik eraman
behartzen zaitze Santa Graztarrer, beren makhilak harturik adio erraiten die Benteruari eta MariPaittari, eta Frantziari buru abiatzen, agoinu
handirik gabe, goizanko hamar orener. Elhurra
builta hartan ukhuraturik zen, bena anhartio ero-

ria ezpeitzen net hurtu, franko nekez Trinkak
xilatzen du bidia laguner.
Bentatik hurruntuxe onduan, alde gaineko
baguen pian Xapalanda etxiari buruz ukhuratzen
da. Don Juanek hitzaman zeron hari eman hogeita bost liberakua phakatuko zerola hiriala heltu
bezain sarri, bena Xapalandari min zeron bere
sterling ederraren uztia Bentan. Fida beitzen
Benteroak etziala entzunen, hasten du hari
buruz elhe gaixto khordamusa izigarri bat:
—Hirur ehun debru, Bentero phu, gose jankin, uhuin, aho gorri, zorro beltza, eztuk ez sekula bizian aserik eginen azken bi egun horietan
bezala, ene sterling ejerraren khostuz.
Bere ustez egotxi dianian bihotzeko phozua
oro, ixiltzen da eta laur gizonak herrokan, bata
bestiaren gibelian, petigorari lotzen dira. Artetarik, kurluek egiten dien ber gisala, aitzinian ebilten dena, gibelialat igaraiten da, neke beita
elhurraren xilatzia eta zuzen baizik ezpeita bakhotxak bere aldian laguner bidia egin dezan.
Aski neketto eta zer nahi ikhusirik, heltzen
dira izerdi trenpan hameka orenetako UthurriHotxiala. Xahakuak ardu inhar bat ukhen balu

esker zukian, bena ezpeitzian koterarik ere,
behartzen zaie ur trago bedera edan egarriaren
emaxetako. Hur toki bazterretan, Benteroak
erran bezala, biltzen die zirin belharra, eta abiatzeko beste hur trago bat edaten.
Bixar:
—Bai, ttenttamentia, hunek zain emanen
dikuk bai bortiaren igaraiteko enuk hatik egundano orai artio agitu España bidian ardurik gabe!
Sekula elhe horik erran dutianeko hedatzen
da, lanhu thian bat Lakhua ganetik Binbaletara
artio, eta lantzer xehe xehe bat hasten. Lanhapiak hartzen dutu gure bidajantak.
Xapalanda:
—Hirur ehun kanua! ezkunian jente hunak,
lanhuaren beharra baizik, aisago etxerat utzultzeko! Baliatuko zaiku belhi izatia, xuxen gidatzeko. Enintzateke orano hil nahi, ziek ere ez
arauz. Gitian arren ebil untsa kasu eginez. Guatzan trebes exkerrialat; hobe dugu Urdaiteko
portillotik igaraitia, eta uztia Ihikondizen gainti
utzultzia, elhurrak, han zinez lodi izan behar
beitu hebenko altiala!
Trinka:

—Ene gizonak, Xapalandak arrazu du; elhur
lurten arriska gatik hobe dugu Urdaiterik Laphitzer behera Zardaiala eraitsirik.
Don Juan :
—Bai arrisk gutienik lekhutik phartetik den
guatzen. Ni ene phartetik enintzate lotsa elhur
lodian jalkhitera, beitazkizie lehen ere nula
mando bat elhurrian ukhatu zena, bizkarrian
elkhi nian Tximinia altian. Bena eztu balio laur
gizonek ezur eta larru txarrak utz ditzagun elhur
lurta baten pian zirin belhar ejer horregatik!
Bixar:
—Ttenttamentia! Agaramunt aho zabalaren
abisa dela gatik gutuk heben; bera aldiz ari duk
hoberenian karkazaz plazari so leihotik kanpo.
Trinka:
—Alo jaunak! Koraje har dezagun, gure
bizian, halako bat ikhusi ahal dugu!
Lanhape tinkian oren batez ebili ondoan, igaraiten die jakin gabe Urdaiteko portillua eta Binbaletakoala heltzen; ustez Laphitzen behera
doatzala, edireiten dira Harluze gaineko olhan.
Uduritzen zaie eztela ihulaz ere olha luze handi
hura Zardaikua izaten ahal eta algarri erraiten

die segur herratu direla, geroago eta treslata
gaitzenago die.
Trinkak muntrari so egiten du:
—Ene gizonak, hirurak badire ulhune jiten da
bostak gabe. Gaurko gaia segur kanpoan igaran
beharko zaiku!
Bixar:
—Ttenttamentia! ni ja enaite haboro ebil,
barne huntan eitz nezazie; bihar goizan arauz
lanhagertuko beitu etxerako nitzaizte!
Don Juan:
—Bah! karakho amigo! eztiagu denbora galtzekorik, hots! eman dezagun behera buruz;
nurapait heltuko gutuk bai!
Erran bezala, laur gizonak berriz abiatzen
dira eta ulhuneko doi doia heltzen Fonterrabiako
olhala; eztie ezagutzen nun diren, bena gaiaren
han igaraitia hobe zukiela sartzen dira olhan,
suia phizten, berotzen, arropak idor eraztera eta
goizan Bentan hartu patata soberatiak jaten
gogo hunez. Etzuien hatik barniak aitzineko bi
gaietan bezain untsa ezari, bena goizan beno
bertanxiago khuntia egin zien eta aisago phaka-

tu. Su handi bat phizturik utz eta, luak hartzen
dutu.
Biharamenian argi ubeltzian elkhiten dira
olhatik lanhua sekula bezain tink zen; behera
buruz ari dira. Ehun bat urhats egin onduan atzamaiten dutie gizonttuek jente herexa eli bat
elhurrian harier jarraikiten dira botzik nurait
gidatuko dielakoan. Pello Latsagabordaren eta
Mari Urruxterin herexak ziren, bezperan ebilirik,
Holtzarten, ezkurrian zutien bilha beltxen ikhusten. Herexek gidatzen dutie Latsaga bordala;
bena etziren han mintzatu afruntu beitzeien
erraitia zer bidajetarik horra ziren. Xuxenka heltzen dira Lexartzuko khurutxetara.
Trinka:
—Ui phupa! orai salbaturik gira jaunak.
Lexartzuko hiru khurutxetan gira! artetarik
debozione builta zonbait jiten beitzeien, gomendatzen dira khurutxetan Jinko hunari eta Ama
Birjinari, othoitziak egiten dere Santa Graziari,
San Jusefi, Maria Maidalenari eta San Antoniri,
eta gero prosesione bidia behera etxerat buruz
abiatzen zalhe zalhia.

Xuburuko bordan baratu zutien bordazaliak,
bena ez etxit erran, ez bidian ikhusi zutien beste
jenter ere, nuntik horra ziren. Ezta erran beharrik
Bethatian gora urhatsa xehe horra ziela, bezperan Bentako patata hotza janik. Espilagako errekala heltziareki ukhuratzen dira.
Bixar:
—Ttenttamentia! hots emazie Agna Xorho
gana; behar dugu indar hartzeko phitxer bedera
ardu edan eta axuritto bat jan, segur merexiturik
dugu!
Trinka:
—Hala duk bai, bena afruntuz ere eztiagu
harat agertu behar!
Xapalanda:
—Hirur ehun beltzen tripa! enintek mundu
huntako huntarzun orogatik orai harat ager.
Sterling bat igorri diat, bena laur ere lehen eman
niok ezi ez holako bidajerik egin, nur nahi izan
dadin unhurru arrautze edo zirin belhar beharrunian xixarietarik sendotzeko!
Neskanegunian, laurgerren egunian, igaraiten dira buriak Dendariko phatarra gora, eta plazala heltzen. Han ziren alborotaturik joalteruak

oro Bentalat juan gizonen arrankuran beren
artian hitzartzen nurk juan behar zian galdien
txerkhatzera. Orotan gainti ezagun ziren Sutibran de Kallinbre, Jean Purra, Agaramunt, Xerbiet, Barrabas, Cadet Gros, Santo, Txardina,
Arhin, Beusa, Briket Tanbur, Pette Koxka eta
Gaztanbide. Phentsatzen ahal da Españazalek
baziela berri galthari franko, bena. Bentatik
ezpeitzen xahakuetan ardurik jin, helgaraia
hoxko izan zen. Halere gizon galdiak agertu beitziren, joalteruak eta bidajantak nur beren etxetarat kuntent juan ziren elhe zonbait igaran eta.
Etxera heltu onduan don Juanek Mari Phuiltari berri franko eman zian; hanitx eskerniatu zirela laur gizonak, Bortuzkura ezin heltuz indar handirik egin ziela, gaiak eta egunak elhurrian nahasirik igaran zutiela hotzareki eta gosiareki eta
halako gezur franko; bena etzeion etxit erran
Bentan zer bestak egin zutien hirur egunez. Erakatsi zeron ere xixarien galerazteko ekharten
zian zirin belharra eta manhatu berantu gabe
egin lezan erremediua.
Mari-Phuilta:

—Ifernuko deblia! don Juan eztizugu ez zirin
belhar beharrik, ziek phartitu zinden ber egunian
Okheillak eman zitazun bi libera margot purga
Bexkinaren baratzian bildurik; untsa herakerazi
nitizun arduian, gero hartarik hanitx edan, haurrer ere bortxaz gaintierazi; oren bat gabe xixariek lekhu egin zizien. Xixariak ahatzetik aski
arrankura eman deitazu hirur egunez, bizi ala hil
zinen!
Don Juani purgaren ber feita egin zeion Bentako asekak hanko anis, rom eta ardu nefarrak
hilerazi zeitzon xixariak.
Elire sinhets ahal ikhusi zianak baizik don Juanen eta Phuiltaren plazera zuin handi izan zen
ikhus onduan familia oro sendotu zela. Erremediua etzen merke merke izan, bena ihurk eztu
sendotzen denian despendioari kasurik egiten.
Urthe zonbait orano bizi izan zen don Juan, bena
sekula bizian etzian haboro zankhorik sarthu
Bentan.
Sez Bask ädäbiyättän 1 tekst ukıdıgız.
  • Büleklär
  • Don Juan eta bere adixkidiak - 1
    Süzlärneñ gomumi sanı 3966
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1919
    20.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    29.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    34.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Don Juan eta bere adixkidiak - 2
    Süzlärneñ gomumi sanı 1282
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 811
    27.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    36.7 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    40.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.