Batetik bestera - 11

Süzlärneñ gomumi sanı 2775
Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1568
29.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
41.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
48.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
ads place
utzi, langilleen aldez neurritsuago, zuurrago ta burutsuago jarduten eban sozialista alderdia, ta buru-belarri jarraitu asmo barriai; agintaritzarik nai ez dauan
talde ausartari.
–Zer dala-ta, jarri ete dot nik neure burua lazka
onetan?
Gorputz et arima, ondatuta dago. Gorputza, makal
ta indarbage, geisorik. Gogoa abailduta, adorea galduta.
Lurraren ganean lo, ainbat gizonezko. Guztiak,
aurki ez ezagunak. Bear bada, anarkistaren bat. Adiadi dago inguruko gorabeerai. Iru bazter dira munduan Nikanor-eri barru-barruan kirrisk-eragiten deutsenak, entzunaz bakarrik: soldau-etxeak, geisotegiak
eta kartzelak. Lenengotik, askatu zala uste dau. Bigarrenik ikusi bear izango ete dauan zalantzaz dago.
Baiña irugarrena, aborik eskura ezagutzeko zoritxarra
izan dau; eta espetxean dago, barruan, morroillope
atxilloturik.

Soiñean soiñekoak, ez burusi bat gorputzaren
berogarri, ez tabakurik erreteko. Edaria nun eta zelan
izango ete dan, arean ez daki.
Agintarien aurrean egin ditu autorpen bi. Eta
orain, kideko dituan gizarajoentzat bere, egin bearko
dau azalpen luzea. Zegaitik eta zelan eldu dan egoera
lotu orretataiño. Nungoa dan, zenbat bidar egon dan
«gerizpetan». Barreak egin deutsez an dagozan
batzuk. Oraindiño presokume bat baiño ez dala, dirautse; atxillotu kakanarru bat; narru-gorrian dagoan txoria, artean lumatu bakoa. Nikanor-en entzun-bearrak!
Zaarrenak, ostera –burugiña berau, gorputzeko medikua, alper zuria!– ara eldu barri dan gazte oneri geisokia deritxa, eta leen esana diño barriren barri, zera, an
dagozanak Nikanor-engandik izango dabela laster
arin, erikutsua sortuteko txertua, onen eztul eta
gorroen bidez.
Orduak aurrera doaz, ta lagun barrien artean, zoritxar bardintsuaren erkide ta tarteko dirala igarririk,
zertxubait azkortu da Nikanor-en adorea. Tabaku erreten dakusaz an bertan bere, norbaitzuk. Nundik nora
lortu ori?

Betiko leloa. Morroillopean egonik bere, dirua euki
ezkero eskuratu leiteke tabaku-bedarra. Ta, edaria ta
ardaua edan bere bai.
Kanpoko aizetara doaz geroago, erreskada luzeetan. Bide estuetan geldi daukez, ta gero, barla zabalean, orma luze luzeak esi dituelarik, an dabiltz zerualdearen urdiña ikusi nairik, eguzkiaren epeltasun
gozoa gorputzera erakarri guraz. Kaiolan dagoan txoriaren antzeko bizimodua. Barruan ostera, gizona; eta
kanpoan, aren zain, gizona ortxe bere. Artegian
dagoz, ta artzaiñak oi dauan lez, banan banan zuur
zenbatuak, bada ezpadan bat edo bat faltau ez daiten.
Ainbat gizon batu dira barlan, egutera. Bere gelan
ikusi dituanan ez dira ezer, oneen ikusian. Ikusgarrizko taldea, gizon mordo ikaragarria. Egundo olakorik ez
dau jakin mutillak. Zaar eta gazte, luze ta txapar.
Emakumeak beste alderdi baten ei dagoz. Espetxeratuok, batzuk ba dauke nok lagundu, diruz, jantziz,
janariz eta abar. Beste asko, deslai dagoz, okerreria
lagun eta besterik ez...
Bakotxak dauka bere istoria. Bakotxa berak daki
jazoera muturra eta asierako sustarra. Askok, amaika
bidar egin dabe egotaldi ederrik morroillopean. Lenen-

goz eldu barriak ba dau zer ikasi bizimodu makur ta
errukarri onezaz. Kirten asko, ementxe zuurtu izan da,
eta zintzoak bere, mordoka usteldu ta alperrik galdu.
Biurri diran askok, antxe egiten ditue ezagupide sakonak, eta alkarrengandik amarrukeri ta txarkeri barriak
ikasi.
Gertakizun baltz eta itzalak. Odolez zikinduriko
esku ta barr4u zital asko dago. Gorrotoak eta ikusi-eziñak ara eroandakoak bere, ba dira. Baiña, lapurrak
dira geienbat, ara eroanak. Baita laterriak dituan milla
legeen artekoren batean, uts egindakoak. Iñoiz, errubakoak bere bai, zuurtasunaren ta zuzentasunaren
kontra, antxe dagokez.
Epai onaren itxaropenak, biziteko adorea anditzen
deutse batzuei. Astun ariñean ez dira bardiñak angoen erruak. Ezta urrik emon bere. Baiña jagolen kontrako sentimentua bakarra da guztiengan, gizonaren
askatasun-egarria, bardinkoia dan lez.
Batzuk ba doaz gela berezietarantz, burdiña ta
sare bitarteetan, kale-jentea ikusteko eretia ta baimena daukelako. Batzuk berogarri ta janaria ta eskuartea
bere lortuko dabe, kanpokoengandik. Doakabe izanaz
batean, ba dabe gizon askatuekin artu-emon bizigarria. Eta asmo ta itxaropen barria, igurtzi gozoz dabil

edonoiz gizonaren biotzean, laguntasun apurtxua izan
ezkero. Baiña bakartadea ez da iñoiz guragarri, edu
onetan egonik...
Nikanor-en soin eta barrua makalaldiak jota
dagoz. Geiso dagola siñisturik bizi da. Nekea nekearen
ondorik, bearrizana, ezune zitala. Bazter batean lenbailen ilgo balitz, ezer galduko ete leuke berak, eta
munduak, arean?
Espetxe-jagola batek aren izena aitatu dau. Nikanor-ek zigor barriaren ordua dala uste izan dau, eta
urrengo itzak entzun baiño ez entzun naiago dau.Jagolearen aurrean, atxillotu langille batek burusi bat
emon deutsa, kaletik bialdurikoa. Eta baita diru apur
bat bere.
–Nok emon deutsula uste dozu?
–Ez dakit.
–Emakume bat izan da.
–Beronike Fontanet, ala?
–Berbera.
Egun illuna. Euria da barlara aizetara joateko.
Baiña gaur Nikanor-ek ibituta, arinduta daukala uste
izan dau bere zorigatxa ta gorputzaldi txarra. Beronike berazaz gomutau da, eta alegin egin dau nun eta

zelan dagoan jakiteko. Presondegian dagona ba daki,
eta edozeren men izango dana, edozeren bearrizana
izango dauana, ta manta lodia ta txanponak eskeiñi
deutsa!... Emakumearen arima eder ta errukitsua.
Diru apur orregaz tabaku-orria erosi dau ainbat
egunen ondoren. Eta edari pitiña bere urdailleratuaz,
jaso ta erneragin deutsa adorea ezagunean; arturiko
laukotxuak dirala bide.
Beronike maitagarria! Zoritxarreko una gaiztoan
ez dau bertan beera laga mutil gizaisoa emakume
onek.
Akerraren adarrak okerrak dira. Eta epaillearen
bizarra ez izan ortik emendikoa. Onegaz izan dau
Nikanor-ek, bere azbegiak, azi-orraziak, joan-etorri ta
okerreriak esan bearra. Ainbeste itz eta pitz, sariaren
antzekoa barik, zigorraren erakutsia iabazteko! Beti
da gorrotagarri, iñoren itaunei erantzun bearra. Berba
bakotxean aringarri dan lumea, ala ondoragarri dan
berun astuna ezarri oi dau epaipetuak. Bai dala bestelakoa, arimeari buruz, errudunak autor-entzuleari egiten deutsan agerpen sakona, zikin, oben, utsegite ta
ugarrak guztiak zintzo zintzo azalduaz...

Bildurrarren esan ditu Nikanor-ek, esan dituanak.
Zer dauka zer esan aundirik, erri txiki bateko mutiko
sostorrak, uri aundi batekomutil bizar urten-barriak
eta uri zabal edatsuan sei illabete eskas besterik egin
ez baldin baditu?
Lapurreta ez larregia, eta gero ameslarien artean
buztarturik, iñoiz ikusi ez dan agintaririk bageko erritaldeen egoera ta ibilpidea. Ameskeri orrek, dagoaneko, zer bat izan dau txarra. Iñor ilteko gei diran iskillu
bitartez, lagun urkoaren bizia arriskuan ipintea. Arako
soldautzatiko igespidea, norbaiten saldukeria diru
ugerraren bidez, ori ez dau beintzat kontauko Nikanor-ek, iñok zirikatu ta eraso eragin ezpa legio! Noren
kaltegarri al da ba, norbera soldau ez joana?
«Andutz Mendi» sartu da kai ederrean. Laster
dabil Matxin, untzitik legorreratuta, ango maletaria ta
antziñako adiskidea idoro nairik. Alperrik. Ezin aurkitu
dau Nikanor. Joan da arako «Montseny» edangurantz.
Ez dago an, ez aren antzeko tokietan. Kaleak kale
ikusi ditu, aztarren billa. Saltzaille ibiltaun bakotxa,
axe bera dala uste izaten dau. Bertara, eta, ez, ez da
agiri txikitako lagunik.
Gero, bere ontzi aundian dagoala, Matxineri zerbait adierazo deutse. Zera, nonor dabillela onen gal-

dez, an kai-ganean, legorrean. Emakume bat ain
zuzen bere.
–Emakume bat nire galdez, emen?
Zalantza orrek, ostera, arnasa laburra izan dau.
Antxe dagoan emakumea da, jakiñerazo deutsenez.
–Ene! Beronike, izan bere.
Aren arpegi itun eta itzalean igarri dagike Matxinek, ezbearren bat izan dana. Orra, zeatz eta labur,
jazorikoa: Nikanor giltzapean dago, poliki poliki...
Bular-baruan sua eta daukan uste dau Nikanor-ek.
Txiñurritegia bere, ba dala deritxa. Berotasuna, errea,
sukarra, garraztasun nai minberaa antza dauka. Larri
dago. Eztul erasoak ez dau amairik ezagutzen, bare
samar baiña ekin sarrian, neguko eurite isituaren
araura.
Egun sentia eldu da, nekez eldu bere. Ez darabil
oraingoan mutillak, bere askatunazko buru-austerik.
Gorputza dauka jausia. Ta adorea, galdu. Itobearraren
seta ertsian loturik dago. Zerbait datorkio samara;
eztarria orrikak estutuko ba leuskioe lez. Arnas estua,
izerdi larria, bero ta otzikarea, dana batean.
Gorazkoa yatorko, ezin egon geiago. Eriotza lupua
ete da? Ene, ene! Aokadea irauli dau. Lurrean dago

etzanda, ta lurrera botau dau aokada nardagarria. Zer
da, afaritako jatekoa? Ez. Odola da. Odola jaurti dau
aotik. Istil iguingarria dakus begien bistan, eta beste
aldera bira egin dau.
Zaparrada izugarria sortu da gelatzar illunean.
Beste presoak, goragoraka asi dira. Ba diño, esan
bere, arako zaar arek, lotsabaga ta erruki pitiñenik
barik:
–Gazte au bularretik dago. Bularretik! Ez dago
onetarako eskubiderik. Ortxe dagoz lurrean pisti ta
zomorroak. Ortxe ditugu gatxaren koko guztiak.
An dabiltz atxillotuak zarataka eta zemaika. Kartzela jagola bi agertu dira, ta ateko burdiñetaz zear,
itandu dabe.
–Emen dagoan gazte au, idorberi dago; bularretik.
Aspaldi esan neban, baiña iñork jaramonik ez egin.
Odolez ondatu dau beia. Kutsutuko gaitu, eta galduko
gaitu guztiok! Lotsagarria da au!...
Alan bere, ordu batzuetan bardin iraun dau ango
egoereak. Guenean, nagosiaren baidura zeatza lortu
ondoren, bere lagunak uzteko unea eldu yaka, geisotegira daroelako. Burusiaz estaldu, ta ba doa, oiñean
gain, erdi zanbuluka. Beronikek bialduriko burusi
barria!...

Eguerdi alderantz ikusi dau osatzailleak. Entzun
deutsa birien zurruka naastaua.
Bazter batean ezarri dabe, oe estu baten neurripe.
Beste iru dagoz gelatxuan bertan, maskar ta oriak
oneek bere.
Etxe orma andi ingururantz, lagun bi datoz. Gazteak dira biok; bata, gizonezkoa; emakumea, bestea.
Eldu dira ate nagusiraiño. Etxe aundi au, kartzelea da.
Ez da agiri an inguruan iñor, soldau jagolak izan ezik.
Artezkaritzan itz egin nai leukee. Zerzelada batzuk
jakin ditue, eta taxi batean sartu, ta an doaz Epaitegira, 3garrenekora. Epaikaria ez dago bere tegian. Menpeko arduradunaz berba egin dabe. Aldeztzaillerik
ordaintzeko iñor gertu ezik, legezkoa izango da laguntzaille ori. Auzi-eguna noiz? Jaungoikoak daki! Naaste
orretan sarturik asko ta asko dagoz. Ortik ganera,
salakuntza berezia dauka Nikanor-ek, diru-etxean
egindako sasi-firma onuratsua... Leengo bizierako
zeaztasunak? Onak baldin balira, beti litzakez utsegiñaren aringarri. Nundik asi billa? Norengana jo agiri
onak lortuteko?
–Noren galde asi? –diño Berok–. Zera, ba eukan
onek nagusia, «Gabontza» ez-izenekoa, txatarraduna

bera, ona etorri baiño leenago bizi izan zan urian.
Baiña, ain zuzen...
–Bai, eta ori orrenbestean utzi bearrez, an, gure
erritxuan, badaukagu gizon aundia, almen zabalekoa,
jaun garai ta jasoa, Olarratz jauna. Onen txakurra,
Nikanor-ek erabilten eban txikitan. Onen eragiña egokian izan leiteke, jadetsi ezkeroan, jakiña.
Matxinen arpegiak bizitasun joria erakutsi dau,
asmo au agertzean. Baiña Beronikek ez dau orrelako
poz-antzik. Bizialdian, nekea ta gorrotoa ta ondore urri
ta muritzeko ezagupidean, besterik izan ez ditualako
kaiolan dagoan txoriak; Beronike berberaren taiuan.
Kartzelako bere gelan baiño geisoen lekuan obeto
dagoana, zer esan bakoa da. Alan bere, makal eta
jausi-egoeran dagola dirautsa Nikanor-ek bere buruar.
–Nireak egin dau, dirudianez. Sukarrak erre-bearrean nauka sarri. Ta gorputzean neukan gizen apurra, koipe gazea lez urtuten yoiat. Egunean eguneango izerdi likin onek, azur eta azal biurturik utziko nau,
agiri danez.
Orraitio, an jagola dituan lekaimetxuak ondo baiño
obeto zainduten dabena, egi biribilla, nunbait bere.
Amagandik alde egin ebanik ona, ez dau mutillak orre-

lako txera ta jagolatza gozo samurrik izan. Ba dau alakogomutatxua, ostera, arako «Mautsa» andra totolo
arentzat; ez eukan, baiña, emakume mokor zabal
arek, monjatxu oneen jas eta eragiñik.
Eztabaidan ibilten da, alan bere, goizean eta
arrastian. Sukarra ibituta gogozago dagoanean. Munduko lipizta eta arloetan ez dabe lekaimeak, aurki,
larregi jakingo, baiña arimearen biziaz berezko ta landuzko ezaguera ta doaia dabenak, ba dira izan.
Nikanor-en barruan alako sentimentu samurra
sortu-erazoteko alegiñak alegin egiten ditue, zori
eskasez nai itxaropen obez, batzuetan.
Gai eder oneri buruz, egundoko jardunak izaten
ditue. Gorputzeko makaltasunaz batean, arimako
gabezia ta ezunea, esker-igurtziz aberastu ta joritu
naian lez.
–Nikanor, kristau umetxu aldendua: epailleak
esku-artean zaukaze. Badakizu gizonen zuzentasuna
ez dana beti orixe; zuzena, arteza, tamalaren aundiz.
Akatsak ditu; oker-ikusteak, eriste argalak, gogorkeria
ta biurri-sundea sarri askotan.
–Zertzuk diraustazuz, Arrebatxu?
–Ba dakit nik, ondo jakin bere, Epaille arteza nor
izango litzakean. Aren eskuan bai ez dagoala larregi-

keririk ez izterbegirik. Zuzena da izan baiña, zelan
esan negi, Aren artez-bearrak beti erabilli oi dau, buztarturik lez, maitetasuna, parkatu-naia.
–Monjen kontuak dira orreek. Zu zeu, Arreba, egon
al zara iñoiz onelan, auzipean, epaille ta polizi ankerren eskuetan? Zerbait egin dodalako, zigor biurria
jasan bearrean! Azkatasuna galduta, oinperatuta
gizon gaztea. Zuk olakorik ezer iragan? Bai zera...!
Monjak beti dabiltz libre.
–Bai, e? Emen berton, ez al dakizu lekaimeen kaltez ezkerraldeko gizonak egin dituen geiegikeriak?
Lekaime guztiak ama, aragizko semeen ama biurtu
bear giñala-ta, gure kaltean egin dituen bidebakokeriak?
–Ez nik.
–Ez ba, jakin nai ez danik ez da jakiten.
Onetan, beste lekaimetxua dator gela zurira. Zerbait dakar eskuetan, eta berealakoan goira jaso, ta
erakusten deutsa mutillari.
–Ona emen zuretzat, Nikanor. Karta bat da. Igarriko al zenduke nok idatzia?
–...?

–Ez al dozu munduan iñor? Orren umezurtza al
zara alde guztietatik? Emakumearen letrea dirudi. Ba
dozu oraindiño, zera.
–Emon egidazue aguro.
–Orain arte gugaz naikoan egon zara, baiña kanpokoren bat naiago zenduke.
–Jakiña.
Artu dau gutun-azala eskuetan ta urratu dau,
urduri, gogatsu, azal ori. Ganean ez dauka bialtzaillearen izenik. Edegi dau beingoan. Eta goitik beera arrapaladan ikertu ostean, amaian aurkitu dauan izenak,
poz-antzean jarri dau.
–Beronikerena da.
–Bai izen polita bere! Orretxek garbitu eutsan
arpegi zikindua, bere zapi zuriaz, Kristori. Odolez ta
izerdi ta lurreko autsez loturik yoianean, kale medar
latzean, gurutza aztuna bizkar sorbaldan.
Lekaimeak itz beratz amultsoak esan bitartean,
Nikanor-ek itzok entzunaz batean, irakurten diardu.
Onen begitarteak bareago dirudi.
–Zera... emakume au, emengoa da. Aspaldion ezaguna dot.
–Ezaguna bakarrik?
–Ez. Ori ostera, neuk aiña jakitea da, Arreba.

–Ondo da. Zeuk esan gura zendukeana esan ziñegi, soil soillik. Ez gara asarratuko.
Munduan bakar, zabar ta deslai ez dagola jakin
barri dago Nikanor. Berok leen eta orain barriro, agertuten deutsa maitasarrea, biotz-eragiña, samurtasuna.
Amets-utsezko maita-ikutua, bear bada. Lillura
gurizko zertxubait, aurki. Egia ta benetan ezin izan leitekean gurari gordiña. Joandako unea, barriro biurtu
eziña. Biotzaren amesak osoroan betetea gatx
danean, betor, orraitiño mundu lakarreko buruauste
ta eguneroko kezkak legundutea ta biribiltzea.
–Nire alde jardungo dabela eurek, diñost.
–Nortzuk dira?
–Beronike ta Matxin. Au, txikitako neure laguna
da. Ementxe ikusi neban azkenengo. Itxasgizona da.
Gure errian ba da aberats bat, gobernuko kargu aundia daukana.
Monjak alkarreri begiratu deutse.
Epaikariak burutu dabe azterren-lana, eta goiz
illun samar batean, auzitegira daroe Nikanor, atxillotu
talde bategaz naastean. Neke aundia izan yaka ordu
sail auxe. Oetik jagi ta oztan lez dabil, kartzelako mai-

lletan gora ta beera, ta beste orrenbeste epaitetxekoetan zear. Apurtxu bat lodiago emoten dau itxura
batean, baiña bear ba da, andituta ala puztuta ez ete
dagoan, esan leiteke.
Azalez zurbil ta kolorga, buruko uleak bere, meatzago ta makalago daukaz, geisokiaren eredu berbera
izanaz. Ezta ez zio bakoa, ain zuzen, taiu ori.
Bere okerrak ekarri deutse zigorra, monjatxuen
esatez. Jaungoikoaren aginduen aurka, egun ta eguzki jardun legi gizonak, sarri askotan, ezetariko kalterik
leporatu bage, agirian beintzat. Gizasemeen erabagiai
irri ta barre egitea, orraitio, ez da txantxetako zera.
Gizasemeak eskua gogorrago dauka, Egille altsuak
baiño. Eta izaki txatxarren setakeria ta zital-ikutua
beti da doillorrago, gizakumeetan.
Alan bere, lege egoki ta zuzenak, beitez edonun ta
edonoiz betegarri, iñoiz edo bein samurtasuna ta
beratz-zirkiña ondorengo guri izanik.
Lau urte ta egun bat izan da Nikanor-entzako zigorra. Lau urte ta egun bat, morroillopean egon bearreko. Txori okertua kaiola barruan, jagolen begi zuurra,
ta iñpoiz gogorkeria ta esku zolia zigortzaille dituala.
Kartzelako eritegira danean, bai Nikanor-ek esan
bere, lekaime jasankorrai:

–Lau urte egingo ei ditut emen. Ene azurrok ainbeste iraungo ete dabe, ba?
–Siñismena galdu zenduan antzera, itxaropena
bere, galdu egingo ete dozu, Nikanor?
–Ez jakin ba.
–Toki bakar bakarra dago, gizonak itxaropena
galdu legiana.
–Zein toki?
–Inpernua. Atea, barrurantz joateko soil-soillik
edegiten dana.

–XIV–
Egunak egunakaz, gauak gauakaz bardiñak yakaz
Nikanor-eri. Eztul sekera zitala, izerdi likiña, sukarra,
iñoiz arnas-estua ta itobearra. Goizeko argi-erraiñua
maite dau, egunsenti barriak edonori bere, poz-atximurkadea egiten deutsalako biozpean. Arratsa elduala, ba dau arako guraria, argialdi osteko berotasuna
ta nekea ibitu ta gozatuko yakazalakoan. Oean gurago dau, jagita baiño.
Bai egoera narrasa! Geiso ta bakar, ezezagun
inguruan, lege-jagolen menpean, burdiñaz beteriko
leio zeken otzen artean. Atxillotuaren egoerea...
Zetarako izan ditu gaztetasun gordiña, askatasun
ederra, dirua ta laket-auzkera zabala? Txakur-ames
berealakoan etena, aurki.
Seniderik bako umezurtza; emazterik artu ez
dauan gizaseme gazte lorrindua; erbestean ortozik
arrapau daben txakur gosekilla...
Nun ziran adiskide apurrak? Nun Beronike? Aaztu
egin al da, aldegin eta dau, ala a bere, geisorik ete
dago?... Itxaropenez bizi izan da Nikanor. Emakume

orren itxaropenez. Alan bere, gomuta gozoak, leenaren ots eta usaiña lez dakartsa. Errimiña ausnarrean
darabil; etxekomiña guraso ta anai-arrebarik bage.
Gaurko egunak, albista zelakoa edo alakoa, damotsa. Matxinen gutuna dakartse; erritiko kartatxua.
«Egundoko ara-ona ta joan-etorriak egin ditugu,
laguntzarra –dirautsa lerro zabaletan itxasgizon azkarrak– eta Olarratz jauna zuritu dogu zure alde zerbait
egin dagian. Baiezkoan dago, ta orra or zuretzako
barri ona, oraingoz».
«Ortik laster urtengo dozu, aurki. Ta beste zerualde bat eta beste aize osasuntsuagoa izango dituzu
zure lagun, ta luzaro barik, ganera...».
Negarrari emon deutsa mutil eriak. Barruan zarrada aundia egin deutse Matxinen letra kankailluak.
Beste zeru bat, espetxe illuna utzirik; aize osasungarria, leio txiker ta gela sostorreko oe inguingarriari
agur egiñik, ango aize kikilduaganik urrun.
Gaztelako lur eremu lauetan dagoan kartzela-eritegirako gertuko deutsaz paperak Olarratz jaunak,
orain beiñeon.
–Arreba, ikusi egizuz lerro oneek...!

Ta lekaimeetarik zaarrenak, irakurri ostean, irribarre samurra –amarena iduri– eskeiñiaz, ba dirautsa
esan bere:
–Nikanor!... Ba al dakizu ez dala ezer ederragorik
eta bikaiñagorik, itxaropena galtzeke, maite gaituan
norbaitengan uste sendoa, siñispen bizi bizia izatea
baiño?
–Olantxe da, Arreba.
–Olarratz zaldunak zure alde zerbait egin baldin
badau, a eta zu eta ni bizirik gaukazan Jaungoikoak,
ez al ditu gauza guztiak bide oneratuko, zeu egingo
zaituan lez?
–Ba leiteke.
Bapatean odol-gorazkoa datorkio. Izara ta oeestalkia gorribaltzez loitu ditu. Argizagiaren kolorez
lotu dira aren arpegi ta eskuak. Ezpanak amusko,
begiak its eta urtsu.
Odol-okada itzalaren ostean, monjatxuak emonik,
gurutze bat besarkatu ta itz makal baiña gozatsuz
dirautsa Nikanor-ek:
–Jesu...
–Erruki nizaz! Maite zaitut! –geitu deutsa lekaimeak samur samur.
–Maite...

Ta irudi beso zabalduari mun egin naian gogortu
da. Ortxe datza, epel otoz, irribarre antzez, Kristori
azken-laztan egokia ostu urren.
AMAIA

Sez Bask ädäbiyättän 1 tekst ukıdıgız.
  • Büleklär
  • Batetik bestera - 01
    Süzlärneñ gomumi sanı 3819
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2014
    25.8 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    37.8 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Batetik bestera - 02
    Süzlärneñ gomumi sanı 3758
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2039
    23.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    35.4 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    41.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Batetik bestera - 03
    Süzlärneñ gomumi sanı 3892
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1911
    26.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    38.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.1 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Batetik bestera - 04
    Süzlärneñ gomumi sanı 3772
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1882
    26.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    40.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.6 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Batetik bestera - 05
    Süzlärneñ gomumi sanı 3768
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1977
    25.1 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    36.3 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    43.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Batetik bestera - 06
    Süzlärneñ gomumi sanı 3831
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2034
    25.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    38.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Batetik bestera - 07
    Süzlärneñ gomumi sanı 3841
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1963
    24.9 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    38.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    45.5 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Batetik bestera - 08
    Süzlärneñ gomumi sanı 3886
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1948
    26.6 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    40.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    46.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Batetik bestera - 09
    Süzlärneñ gomumi sanı 3898
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1945
    26.2 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    38.2 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    44.3 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Batetik bestera - 10
    Süzlärneñ gomumi sanı 3901
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1900
    28.7 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    42.1 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.2 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Batetik bestera - 11
    Süzlärneñ gomumi sanı 2775
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1568
    29.4 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    41.5 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    48.4 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.