Latin

Ҳазшаз илԥха. Ажәеинраалақәа, апоема, алибретто - 1

Süzlärneñ gomumi sanı 3212
Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2038
0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
Терент Ҷаниа

Ҳазшаз илԥха
Ажәеинраалақәа
Апоема
Алибретто

Аҟәа
Аԥҳәынҭшәҟәҭыжьырҭа
2015

Ҷаниа, Т. М.
Ҷ 26 Ҳазшаз илԥха : ажәеинраалақәа, апоема,
алибретто / Терент Ҷаниа. – Аԥҳәынҭшәҟәҭыжьырҭа.
Аҟәа, 2015. – 200 д.

Терент Ҷаниа ишәҟә ҿыц «Ҳазшаз илԥха» еиднакылоит апоет аҵыхәтәантәи хԥа-ԥшьба шықәса рыҩнуҵҟа ииҩыз
ипоезиатә рҿиамҭақәа, иара убас аԥсуа жәлар рҳәамҭақәа
рмотивқәа рыла иҩу алибретто «Наҳар».

© Ҷаниа, Т. М., 2015
© Аԥҳәынҭшәҟәҭыжьырҭа, 2015

Аԥсназы ашәа
Амра ҿыц гылеит иахьа Аԥсынтәылан,
Уи ашәахәала иҩычоуп иара.
Ҳашәақәа ҿыцуп, ҳҿыцуп зегьрыла,
Амҩа ҿыц иқәлеит иахьа Аԥсынра.
Анасыԥ умаз, анасыԥ умаз,
Ужәҩан иаҵәара иаҟәырхыз ашәшьы!
Удгьыл хазынаҿ ужәлар аԥшәымаз,
Иқәыҩуаз аԥсуа фырхацәа рыбжьы!
Амца мацәысуа ҳашҭа ианҭала,
Нхыҵи Аахыҵи ҩагылан иԥшьеит.
Ашәҭыц иаҩызаз арԥарцәа ршьала,
Ашәҭыц иаҩызаз ҳаԥсадгьыл рыхьчеит.
Анасыԥ умаз, анасыԥ умаз,
Ужәҩан иаҵәара иаҟәырхыз ашәшьы!
Удгьыл хазынаҿ ужәлар аԥшәымаз,
Иқәыҩуаз аԥсуа фырхацәа рыбжьы.
Ахәрақәа рнаҳхып ҳтәыла ианылаз,
Амҩақәа шьҭаҳҵап иӡыз, иԥҽыз.
Аԥсуа бираҟаҿ аԥсуа напыраз,
Амра иагәыҵак наӡаӡа ианыз!
Анасыԥ умаз, анасыԥ умаз,
Ужәҩан иаҵәара иаҟәырхыз ашәшьы!
Удгьыл хазынаҿ ужәлар аԥшәымаз,
Иқәыҩуаз аԥсуа фырхацәа рыбжьы!
Иуль, 1994

***
Мшәан, изҭахыда
ажәҵыс абжьыхаа,
Ашәҭи ашьаци
аӡба ианакуа?!
Еиӷьу абаҟоу
ианлеиуа ашьшьыҳәа,
Ашьшьыҳәа
ианлеиуа аԥхын ақәа!
Аԥхын ашоураз,
ашоура ҭакараз,
Ҳазхылҵыз саниҳәо
иаруы ҳәа иара.
Сыԥсымзар, абаҳчаҿ
амра иаркареит,
Ба бзыҳәа ихысхуаз
агәилқәа сара.
Сшәыҳәоит, шәымҵәыуан,
ачҳара шәымаз,
Иҳацыз уи амра
ҳарҭ есқьынгьы!
Лашьцароуп амра
ахьыҟам аԥшәымас,
Амра ахьыҟоу
иауеит ақәагьы.
15.06.2010

Аҭаҳмадцәа зны-зынла…
Аҭаҳмадцәа зны-зынла,
Иашьҭаӡоуп ақәыԥшра,
Нас ихҭаркуеит,
Дара рхы-рԥаҵа…
Уи баны ҳара-ҳара,
Ҳаҿуп аилацәҟәысра,
Аԥшӡара – уа аҵыс иаҵәа,
Ицаӡоит, ианца.
Саҵашьыцуеит рыцқьара,
Аԥсуара адырцәа,
Рҽаласаноуп рҽыбӷаҿы,
Урҭ сасра ишцо…
Аԥшӡара зегь реиҳагьы
Ирҭахуп абыргцәа,
Арԥарцәа – шарԥыеҵәа –
Уи адагь иԥшӡоуп.
2010

Ашьха
Ашьха сынхалеит,
Сакәшо, ашьшьыҳәа,
Ашьхаҿ аҳауа
Уарԥыруеит гәыла.
Уи ԥсҭазаарала
Иҭәын ихыԥшьыхаа, –
Избанзар, убраҟагь
Избон Аԥсынтәыла.
Ацәаҟәа кыдлеит,
Ашьхақәа рҿыхан,
Урҭ идмырбакәа
Ирыкәшон ихылан.
Ахаҳәқәа иахьрысуаз
Арҩаш аԥҽыха,
Уаҟа, сахьгылаз,
Гәырҵас исылан.
Аӡагәҭан аԥсыӡқәа
Еижәылон, еицықәԥон,
Мшәан, иҟалозма
Хыхьтә акы хшәалар?!
Шьха ҵыски шьха ҵыски
Махәаӡак еицықәтәан,
Урҭгьы хәыҭхәыҭуа
Ицәажәон рбызшәала.
Бӷаџьмак аҩызцәа
Раԥхьа иҩагылан,
Инхықәгылт арҩаш
Зынҭәалоз асаара...
Саргьы сахьгылаз
Сцәажәон гәаныла;
Иссируп, илакәуп
Аԥсны аԥсабара!
30.06.2010

Хазы-хазы
Исгәалашәоит, ҳаидгылан ҳрашәон,
Сашьеи сареи дҳацрашәон ҳан.
Еибашьрамыз, – ашьхақәа шәон,
Урҭ илеиҩеиуа аԥҭақәа рхан.
Исгәалашәоит, ҳаидгылан ҳрашәон,
Сашьеи сареи ус дук ҳаҿын.
Ҳангьы дҳахӡыӡон, ҳкаҳар ҳәа дшәон,
Лҽага иахылгон хьаак лгәаҿы.
Исгәалашәоит, аԥхынқәа цеит,
Аӡынқәа ҳхысит, ҳҩеидасит ҳаргьы.
Аибашьра ашьҭахь ҳабгьы дмааӡеит,
Ҳангьы лҳаҭгәынаҿ цәашьык наҳаркит.
Исгәалашәоит, ҳаидгылан ҳрашәон,
Уажәы ҳабаҟоу? Ҳрашәоит хаз-хазы.
Наҟгьы-арахьгьы ишьҭаҳхуеит ашәак,
Иара – иара изыҳәа, сара – сара сзы.
Зныкгьы гәынҷыхьак ҳмоуӡац ҳара,
Иҳаур гәынҷыхьак, – уи ӷьароуп лассы.
Нас, аԥсҭазаара, иуҳәаруеи уара,
Маӡас ҳәа иаҵоу абри «хаз-хазы?!»
12. 07. 2010

Иҭахаз аибашьҩы ишәҟәы
Аибашьҩы иқәшәеит ахы,
Арԥыс агәаҟра даҿын.
Иҵегь дықәԥарц иҭахын,
Шьала ишәыз адәаҿы.
Аха дахьышьҭаз иара,
Бӷьыцқәак икәаҿ иҭан...
Иаҿын иԥсадгьыл ақьра, –
Алаҳәа ҟыруа иахан.

Иқьышәқәа иргәылҵуан ашәак,
Ииҳәахьоу ашәа иацкыз.
Абӷьыц изанын ажәақәак,
Ажәақәа, иан илызкыз:
«Сбыкәыхшоуп, исҳәои сара, –
Иҟоу бхалагь иббоит.
Аибашьра цоит Аԥсынра, –
Сара сыԥсадгьыл сыхьчоит.
Аҩрагь, агәаҟрагь брыхьӡон,
Бгәаҵа абылуан мцак...
Сан, ибҭахымызт сахьцоз,
Сан, ибуӡомызт сымцар!»
Кәтол, 29.09.2010

Ахәра ашәа
Аԥсны аҵеицәа В. Арӡынбеи С. Багаԥшьи ирызкуп
Изҳәада, изшада ари «Ахәра ашәа»,
Дарбан зегь реиҳа уи ашәа зҭахыз?
Уа уоума, са соума иаргәаҟыз уи ажәа,
Ҳа ҳаума зегь реиҳа зынасыԥ хәыз?
Дарбан уи ашәа ашәоуп ҳәа иаԥызҵаз,
Дарбан иашәоуп ҳәа ачараҿ изҳәаз?
Изырҳәон уи ашәа зықәра иахьымӡаз,
Ҳарҭ ҳаԥсҭазаара анҭыҵ инхаз.
Уи алабжышқәа рзыҳәан ирбагоуп,
Хәрашәоуп ангьы дзырҿыхо шьыжьы.
Уи ҳара иҳамоу ахәра аҭакоуп, –
Ҳашҭаҿ инықәҩыр аџьныш ибжьы!
Изырҳәоит уи ашәа иахәыз аиаша,
Ақәԥара иалҵыз ахәра зманы.
Изырҳәом уи ашәа зҽызӡаз, иҩашьаз,
Иқәԥоз ирыцыз ус дгаганы.
Аха, ҩышықәса, ҩышықәса рыла,
Иҳахьи, гәнаҳак ҟаҳҵама џьара?
Ҳҵеицәа наскьаган иқәуҵоит рымҩа,
Асҵәҟьа рыхәра хьанҭазма дара?
Иреиӷьыз аҵеицәа ҩыџьа, иаҳныхаз, –
Урҭ рыда, урҭ рыда ҳгәыӷра ҭацәын.
Зегь реиҳа, зегь реиҳа ҳа ҳацәа аныхааз, –
Иацы аӡә днаскьоугеит, иахьа – даҽаӡәы.
Ажәҩанаҿ амза кәиц хәыҷык амшәан,
Адгьыл аҟынӡа снаӡап ҳәа иаҿын.
Зны рыԥсқәа ҭоушәа, зны рыԥсқәа ҭамшәа,
Са саныԥшылоит ҩыџьа рхы-рҿы.
Аха уқәымҵын «Ахәра ашәа» ҳашҭа,
Узшазгьы дымҩашьеит уанишоз уара!
Ҳара уԥшӡара, уразра ҳашьҭоуп,
Иага ҟаларгьы иаҳгоит уа угәра!
02.06.2011

Дарбан иқәымлац Аԥсны?!
Дарбан иқәымлац Аԥсны,
Згәы разугьы, згәы разымгьы?!
Дыҟан иқәлоз имзаны,
Уара узынгьы, сара сзынгьы.

Даҽаӡә дықәлон дмаӡаны,
Ашәҭ икызшәа даҵан аҳәа.
Аха иаҳәа знымзар-зны,
Уи изҭымгеит аӷьараҳәа.
Ҳныха дашьҭалон иара,
Ҳхихырц далагон ашәала...
Ахьымӡӷ аҵкысгьы аԥсра,
Аԥсуа хаҵа даманшәалан.
Иқәлон аџьныш, адаугьы,
Уаҩ дызмыхәоз агәылшьапгьы.
Аха дихәомызт аӡәгьы –
Аԥсуа уа ихьчон ишьамдгьыл.
Дарбан иқәымлац Аԥсны,–
Аӡә – амалаз, аӡә – ашьалаз?!
Аха иқәицон дласны, –
Аԥсуа дныҟәон иҟазшьала.
Иахьагьы иара дзаҵәым,–
Иҟоуп ихәра иақәшәо ашәа!
Шәынтә дыршьхьазаргьы, уаҵәы–
Деиҭагылоит, дҵаа хьшәашәам.
27.07.2011

Арыжәтә бзиа
– Умҩахыҵ, иауазар, сгәыла,
Шьҭа уабацои, хәылԥазуп! –
Агәылагьы гәыла-ԥсыла,
Дымҩахыҵит, шьҭа дсасуп.

Еибамбацшәа урҭ уажәада,
Рнапқәа рџаџан еикәдыршеит.
Ашҭаҿ аҵла иалшәан ԥшада,
Бӷьыцк ашьацраҿ икәашеит.
Аԥшәмаԥҳәысгьы цәгьа деинаалоуп,
Блала дхылхуеит днызҿаԥшыз...
Иахныҳәароуп рашҭа иҭало,
Ажьаӷь уатка, илыршыз.
– Амца иацыҵҟьоит, иссируп, –
Лхаҵа имданы «дҳәацәоит».
– Ҩынтәыршыроуп, маҷк ужәыроуп,
Уи аҵыс ахы хнаҵәоит!
Мцак акызшәа ҩынахьхь аџьра,
Изжәыз ибла кәараҵоит.
Иаҿуп суатка акакаҷра,
Афырџьан иҭыԥа ицоит!
Дызлаз ԥхыӡу, лабҿабазу,
Иҿашәама, мшәан, ахәыц?!
Луатка бзиазу, ицәгьазу,
Уи ушьҭа шәара шәазхәыц!
22.09.2011

Акәарақәа
Иаҵагылеит ажәҩан-саара,
Аԥҭа еиқәарақәа...
Нас избеит, – иҭәуан есааира,
Ҳара ҳкәарақәа.

Иарбан алаҳәа иацәыӡыз,
Ари ажәҩанаҿ?
Рышьҭа иқәуп иара зхылҵыз,
Ашьажә ажәуанаҵ.
Аҷныш-шәах амшын ихшьыло,
Ҭынч амҵәыжәҩақәа.
Ацәқәырԥ ашәҭқәа ирыдыԥшыло,
Иқәтәоит рыжәҩақәа.
Иаҵагылаз ажәҩан-саара,
Аԥҭа еиқәарақәа!
Иаҭахуп амшынгьы даара,
Ҳара ҳкәарақәа.
13.10.2011

Уи дзышьҭаҵәҟьаз…
Уи дзышьҭаҵәҟьаз – гәыҟаҵаган,
Са сзышьҭаҵәҟьаз даҽакын.
Уи дзышьҭаҵәҟьоу – ԥхьаҟацаган,
Са сзышьҭаҵәҟьаз амца скын.
Уи дзышьҭаҵәҟьаз – ҩада ԥрыган,
Са сзышьҭаз хьанҭан зынӡа.
Уи дзышьҭоу ицәызҵәахыда,
Са сзышьҭоу џьаргьы ианӡам.
Уи дзышьҭаҵәҟьаз уажә ибама,
Зегь изеиԥшны дҟанаҵон.
Са сзышьҭаҵәҟьаз збон аргама,
Нас ибналон, аҽаӡон.

Уи дзышьҭаз данашьҭаз дшанан,
Дгәаҟуан, даҳәон дкаианы.
Са сзышьҭаҵәҟьаз скыдҟьо саман,
Саман, саман, сырҩаны.
Уи дзышьҭаҵәҟьаз дақәшәон ԥшьаала,
Иԥсы нижьуан уи аҿы.
Са сзышьҭаҵәҟьаз – сажәеинраалаз,
Сахьак аԥшаара саҿын.
Кәтол, 20.10.2О11

Саҳ
Снеиуеит дахьышьҭоу ашьшьыҳәа, –
Саҳ дсырҿыхар сҭахым.
Ажәҩан лашоуп сара сзыҳәа, –
Ԥҭакгьы аҩада ихым.
Имаҭәа ԥхоума, ицқьоума, –
Сарааԥсом имаҵ аура!
Гәхьаак изцәырҵыр ҟалома, –
Ихьша сагароуп сара.
Ашәагьы цәырган ашьшьыҳәа,
Саҳ игәаԥхап ҳәа исҳәоит.
Амра, уи ашьыжь иҿыхаз.
Ацыԥхьқәа ӡушәа сахәоит.
Аҳцәа зегь дреиԥшым, дырхыҳәҳәоит,
Дсаҳуп, гәышԥыла дсыхьчоит.
Зны снахыԥаргьы ииҳәо, –
Ашьҭахь дысԥеиԥшны дыччоит.

Иашҭаҿ са сԥарԥалыкьуп,
Дсаҳзар, – имаҵгьы зуеит.
Аха макьана дмаалықьуп, –
Смаҭа – саҳ дсырҵысуеит.
05.11.2011

Уара иухьчаз Аԥсны…
Аԥсны Афырхаҵа
Леонид Арӡынба изкуп

Ахәра узыхәышәтәуам лабжышла,
Ахәра уоузар Аԥсназы!
Сара сықәла, сара сышла,
Улахь маҷк еиқәын иацы.
Аибашьра дыдран, мацәысран,
Шҳамын, азаҵәра иатәын.
Иазкын ан хлаҳәада лысра,
Аԥсуа ишә аркра иазкын.
Аха имҩа ԥҵәан иқәылоз,
Агәра игазаргь иабџьар зны...
Арԥарцәа аԥсра иаԥылон,
Рыԥсы нақәҵаны Аԥсны.
Урҭ цәашьын, цәашьын ахацәа,
Уара ублаҿ иӡыҭуан,
Аҷкәын, аӡӷаб, ахьырҵәаҵәа,
Ицәеит шуҳәо, ҿыц иакуан.
Урҭ убоит… Утәом, угылом,
Мцак еиқәуп уара угәаҟны…
Ихьчатәхозар уара утәыла –
Ҿыц удәықәлоит уабџьар кны.
Аха ҭаха урҭом, сгәыраз,
Дызхашҭыз зынӡаск Анцәа.
Урҭ ддырҳәуеит аҭшәараҿ ирбаз,
Ма дадырҟьашьуеит ҳәынҵәак.
Аԥсуа ихаҵара сырџьома,
Аха, сгәы лакҩакуеит зны?..
Џьым, иуҳәаруеи, шьҭа ихьчоума,
Уара иухьчаз Аԥсны?!.
08.11.2011

***

Акрыздыруа
Дагьууандаз, дагьуаӷандаз! –
Ирҳәоит ҳажәлар
Абас иҟоу ажәаԥҟак.
Аԥсҭазаара ауп
Иҳазҭаз иара ҳамҭас, –
Аха, идыруп,
Пату ҳзақәҵаӡом усҟак.
Ухы иҭамкәа,
Угәы иҭамкәа умҩахҟьазар,
Уи иахҟьаны
Уа узмыцәазар иаха,
Акрыздыруа
Духәоит, уи дуаӷазаргь,
Акрыздыруа –
Акы ухаразаргь дуаӷам!
Акрыздыруа
Аџыр, аиларҭәа даҩызоуп,
Ахра аиԥшҵәҟьа
Дыцқьоуп, насгьы дҳаракуп.
Акрыздыруа –
Шарԥаз аиаҵәа иблызоуп,
Акрыздыруа, –
Иара иаԥсуарагь ҽакуп.
Дуԥынгылан
Умҩа ԥиҟаӡом аҳәала,
Амреи ашәҭи
Дреиҽырбароуп изхара.
Дувсуазар –
Иуирдырӡом иара игәала,
Ус анакәха, –
Гәнаҳак амам Аԥсынра.
12.11.2011

Аламыс
Аламыс ҳәа рҳәоит, еиҭарҳәоит,
Зны ишәҭыцуп, зны иабџьархоит.
Аламыс ҟамлеит ахала, –
Аԥсуа иоуит шьала-дала,
Адгьыл ала, ажәҩан ала.
Ҳдунеи ажәларқәа рацәами,
Дасу иламыс – ицәами.
Дасу иламыс иҵасуп,
Уи шьаҟоуп, иԥашәуп, дацуп.
Уи шарԥыеҵәоуп, и-Марсуп.
Исхаҵгылоит уажә иҿыхаз,
Аҷкәын, асаби, аҽыхәа.
Исхаҵгылоит амҩан избо,
Иԥхашьаԥхаҵо аԥҳәызба, –
Нас са сыхәрагь ҭынч исхызгоит.

Аӡә дкәашоит, афы даҩызоуп,
Аха дзырԥшӡо иламысоуп.
Лара лакәзар – ашәҭ еинаала,
Сылбылуеит, издыруеит, ԥшьаала,
Амца сақәлоит сара схала,
0, умӷьычын, о, думшьын ҳәа,
Наҟ дацәга иаго амшын ҳәа,
Абас ҳарҳәоит ҳара ҳҵасқәа,
Сеидру иаҵоу уи маӡас ҳәа,
Аламысоуп иҟоу Нцәас ҳәа.
Зны иаҟәыҵуеит амацәысра,
Уимоу амрагь ԥхоит ламысла,
Хаз-хазызаргь урҭ ҟазшьала,
Ашәҭ агәылҵуеит шьыжь ашара,
Ишԥагылоу урҭ еинаалан!
Ҳа ҳзыхьчо – инымҵәо усуп,
Уи патууп, уи – ламысуп.
Ихьчатәызар Аԥсынтәыла,
Аҳәа кны аӷа уиԥылар,–
Ихьчоуп усҟан уара утәыла.
Ҳдунеи ажәларқәа рзакәанқәа,
Дара рҵасқәа, дара рԥанқәа,
Зны изхыҵыз, зны изхымҵыз,
Ажәа зхәыцыз, ашәа зхәыцыз, –
Аламысоуп зегьы зхылҵыз.
06.11.2011

Аӡыни аԥхыни еилыҵуан...
Аӡыни аԥхыни еилыҵуан,
Еилыҵуан, ахҿаҵәҟьа рыбжьан.
Аԥхын ақәыԥшра ацәыӡуан,–
Аӡын иаҿыҵуан ашьа.
Аӡыни аԥхыни еилыҵуан,–
Рышьҭыбжь иарӡыӡон зегьы.
Абџьарқәа кны еиҿахысуан, –
Ахы дагаӡомызт аӡәгьы.
Аԥхыни аӡыни еилыҵуан,
Урҭ еиҿагылан наҟ-ааҟ.
Аӡын қәыԥшын, ицәырҵуан, –
Иамчуи аԥхын – агәаҟ!
Зны-зынла аӡын иаԥылан,
Аԥхынра ашәҭ канаԥсон.
Усҟан аӡынра сыла,
Аԥхынра ашҭа қәнаҵон.
Аԥхыни аӡыни еилыҵуан,
Ҿыц еиҿагылон дара.
Аӡынра – адыд ахылҵуан,
Ажәҩан мацәысуан хара.
Аӡын мақаруан абжьала,
Аҽкыдҟьо, иакуамызт џьара.
Зны-зынла ашәҭыц ныбжьалон,
Аимак сыӡбып ҳәа сара.
Аимак уӡбаанӡа уи ала,
Адгьылаҿ ашәҭқәа канӡоит...
Иааиуеит аӡын ахала, –
Аԥхынгьы усҟан ицоит.
07.11.2011

Сан, бара бнасыԥуп...
Сан, са сыбла гәыӷра,
Сан, зегьы ирыхьӡо.
Илашоуп ба бгәыӷра,
Сацуп уи ахьцо.
Сан, бара бнасыԥуп,
Башәақәа разуп.
Бхыза-напқәа сықәуп,
Урҭ зынӡа иласуп.
Сан мыч ҷыдак ала,
Адгьылаҿ быԥшьоуп.
Ашәа, ан, агара
Зхылҵыз ба быбжьоуп.
Брыцәшәаӡом аҵаа,
Аҭакар – уаҵәы.
Ба бажәӡом ахаан, –
Маҷк ишлоит быхцәы.
14.11.2011

Дықәҵуан...
Дықәҵуан ақыҭа
Иамаз хадас,
Ажәларгьы гәырӷьон, иныҳәан.
Изхырхәон, дышьҭырхуан,
Уи амш дзырбаз,
Игәырӷьон, иҵәыуо аҳәҳәыҳәа.
Игәырӷьон аҵысгьы,
Аӡиас, амшын,
Ашҭаҿ ашәҭ уҳәарыма.
Дықәҵуан, урҭ ауаа
Уи иазыԥшын –
Дықәҵуан ԥызас ирымаз.
Ҵлакаҿ ардәынак
Зҿыз шәаҳәаран, –
Ҳқәаҵаҿ аҳра ду аман.
Уажә атамаҵәҟьагь
Иаман ҽа ԥшрак,
Уимоу иаман ҽа гьамак.
Игәырӷьон, ихысуан,
Инеиуан жәлара,
Инаргон рбираҟгьы кәицха...
Рылахь еиқәырҵар
Данықәҵуаз иара,
Ибаргәыз, арыцҳа!
Аха ишгәырӷьо
Сызшәаҳәом сара, –
Иамои, уи рыцҳаразар?!
Зынгьы гәырӷьароуп аӡә ицара, –
Урҭқәа ҳархысхьеит ҳара зегь.
16.11.2011

Иаргьы ажәҩантәқәа драшьан
Урыстәыла Ахада Д. Медведев ихьӡынҩылоуп

Нас амшын дыхнахзар, иамои, –
Уи асаркьа аиԥш ицқьоуп.
Даҽакуп са сӡыхь агьама, –
Ага ду ахь ашьҭа гоуп.
Сымра уи дыхнахзар, иамои, –
Сымра ҟәандоуп, уи разуп.
Сышьха ӡышқәа рышҟа амҩа,
Имариамзаргь, иласуп.
Иҟалап даахьазар ԥсшьара,
Дхырхзар ашәақәа иаҳаз,
Дгьыли жәҩани...
Урҭ рыбжьара,
Ажәҵыс агага инхаз.
Игәы идырхьзар ан агараҿ,
Лԥа изылҳәоз ашәаны? –
«Угыл, сыҷкәын, иҳахьчароуп,
Уаргьы-саргь ҳазшаз Аԥсны!»
Дыдмырцәазар уи аԥхыӡқәа,
Анацәа, Аԥсны, ашьа...
Иццакуан асааҭ ахыцқәа,
Иаргьы ажәҩантәқәа драшьан.
Иаргьы ажәҩантәқәа дырҩызан,
Дкәицны ҳажәлар уи дрыхьӡеит.
Сыжәлар рылахь ус анызаап –
Нарҭаа дрыцлеит даҽа ҵеик.
15.11.2011

Аиҵбы
Нарҭаа дуқәа – шәҩык ахацәа,
Нарҭ Сасрыҟәа дреиҵыбӡан.
Аха драҭәаршьомызт иашьцәа, –
Избан акәзар – уи днашԥан.
Дара рзы – ишар ихәломызт, –
Дгьыли жәҩани ирыбжьан.
Урҭ ахьцоз рашьа дыргомызт,
Иара дбашан, дара ԥшьан.
Аха зны, харак ишыҟаз, –
Аԥсабараҿ зегь ааҳәит:
Рымҩа шәит, изцом аҩныҟа,
Ахьҭа рылсын, илаҳәит.
Иқәнакит аҵаа хьшәашәа,
Нас ишәны ишьҭанаҵеит.
Аха игәаҟуаз Нарҭаа рашәа,
Рашьа иҟынӡа инаӡеит.
Нас иԥрит Сасрыҟәа иҽыхәа,
Ашьхақәа дырхууаа дцон.
Ажәҩан аеҵәақәа ҿыхан,
Урҭ еиҿаччон, иҽырбон.
Шьҭа днаӡон, инықәкны хыцла,
Еҵәак ҭеиҵеит ижжаӡа...
Уи аҽны инҵәеит ашьыцра, –
Ашьыц имҩа лашаӡам...
Иԥсҭаҵаган аеҵә амца, –
Нарҭаа шәҩык аҩныҟа ицон.
Иашьцәа уи дрыхьӡеит, избанзар,
Урҭ дырхьымӡар иҭахон.
20.11.2011

Аиааира
Уи «Аиааира» лырҭеит хьӡыс, –
Уи «Аиааира» лажәан.
Иааиран аеҵәа, аҵыс,
Насгьы лгараҿ ашәа.
Ҳа ҳшацәа рнапы данын,
Днарыхәаччон иааилак.
Усҟан лаб ихьчон Аԥсны,
Дазыԥшын Аиааира.
Ажәак ауп ихәлаз, ишаз,
Илҳәалоз есааира.
Ашьҭахь, дрыцҳаишьан ҳазшаз,
Иҟаиҵеит Аиааира.
2Ӡ.11.2011

***
Амца аибакра иаҿын,
Снахон сҟәардә.
Имақаруан адәаҿы,
Ан – аҟәарҭ.
Ишаҳәшаҳәуеит схәышҭаара –
Аҭакар.
Иаасыдшылеит нас сара, –
Снахеит сҟәардә.
04.12.2011

***
Аныҳәарҭа аԥхьа сгылоуп, –
Ибылуеит сара сцәашьы.
Бара бҟынтәи гәнаҳак сымоуп, –
Мана бсыхәа, мана сшьы!
Са сцәашьы былуан ашьшьыҳәа, –
Иагхон, алабжыш каҭәон.
Уи каԥсозшәа збон са сзыҳәа, –
Мцак са сгәаҵаҿ еиқәнаҵон.
Илаԥшхырԥаган, илакәын,
Дарбан еиӷьу зыԥшаарыз?
Аха искыз ацәашь акәу,
Бара бакәу са сызблыз?
29.12.2011

Ахьышьҭрахь...
Ҳашьцәа рхьышьҭрахь ирыԥхьо
Сырма Ашәԥҳа илызкуп

Сыԥсымзар, икыдлом амза машәыршәа,
Ицәырҵуам аӡыхьгьы аблақәа хтны.
Ахьааи агәамҵреи иԥыршәоит ишԥыршәац,
Иқәҵыз, инзыжьыз аԥсадгьыл Аԥсны.
Иарбан мацәысу шәашҭаԥшӡа иқәлаз,
Уаҟа ашьацра ангылоз изшьыз?
Дасуан атәымуаҩ ҳныха шьапԥықәла,
Икнихуан архнышьна ачуан ду зыхшьыз.
Аԥсуа инижьуан Џьгьарда, Ешыра,
Дали Ҵабали – нас иҭацәын.
Имам аӡыхьқәа, шоуроуп ишәшьыра,
Иҿиҭуам сашьа ҳәа игәашәаҿ аӡәы.
Ашықәсқәа – ацәқәырԥ иаҩызан, еишьҭалан,
Амшқәеи аҵхқәеи нрыжьуан, ицон.
Аԥсуа дахьыҟаз игәыҵак игәала,
Ҽынла-уахынла лабжышла иӡәӡәон.
Аха дахьнеилак ицын иқыҭа,
Иламыс, иашәа – ҵәахын игәаҿы.
Ԥсыуа маҭәала дымҩашьо деибыҭан,
Архаҿ ихәмаруан имцабзыз иҽы.
Аха, тәымџьара – иарбану имчу, –
Дзыцәаӡом, ԥхыӡла имбозар Аԥсны.
Дгылоит ашьшьыҳәа, гәылагьы дҭынчым,
Дгылоит лабжышла ихчы кәабаны.
Бҭалоит урҭ рашҭа, бҭалоит ашьшьыҳәа,
Ба – бгәырӷьаҿҳәашоуп, гәыӷроуп – дара.
Нас амҳаџьырқәа ирымоуп аныҳәа, –
Маҷк быԥхашьозаргь – уи ԥхашьарам.
Брыԥхьоит Аԥсныҟа, брыԥхьоит аҩныҟа,
Аха, ибыздырӡом ибылшаз бара!
Ак ыҟам, сыԥсымзар, Аԥсадгьыл аныҟам,
Иахьӡуп ҽакала уи Аԥсынра.
Анацәа рсахьа хнаҩоит акыҷыра,
Ргәаҵаҿ икнаҳауп уарҳалҵас ашәшьы...
Ахацәа рыбжьакәын ирыԥхьоз мҳаџьырра, –
Ахьышьҭрахь ирыԥхьо – бара быбжьы!
05.01.2012

Ибхашҭит...
Амш анҵәамҭаз бдәықәлеит бара,
Амш анҵәамҭа лашьцоуп.
Садырсызшәа сгылоуп џьарак,
Сылабжыш ала скәабоуп.
Даҽа шьаҿакоуп иҟоу, инхаз,
Нас алашьцара ҳашоит.
Исцәыбгеит амра, амра иԥхаз,
Сыеҵәагь башоуп, сажьоит.
Ибзымариазшәа збон ацара,
Аха бсахьа сзынхон.
Исцәыбгон, ҳәарада, убригьы бара,
Аха ибхашҭит банцоз.
0Ӡ.01.2012

***
Ари ауаҩ дхаҵоуп, –
Аидара ду даҵоуп!
Амч имоуп усгьы,
Дицәшәаӡом аӡәгьы.
Егьи ауаҩ дҟәышуп,
Макьанагьы дқәыԥшуп,
Аха мчыла
Илшаӡом акгьы.
Сара зҵаарак сымоуп, –
Аха уи схазыноуп:
Дарбан рыуа
Шәа шәнапы зшәыркыз?
Амч змаҵәҟьоу иакәу,
Зынӡа иҟәышу иакәу?..
Уи аҭакоуп
Ҳаилзырго зегьы!
10.01.2012

Сыззыԥшыз...
Г. В.

Ажәҩан аҵа нрыжьуан аԥҭа-цахақәа,
Инхақәазгьы рышьҭа дырӡуан уа лассы.
Зынӡа имаҷын са ибзыскуаз сцәаҳәақәа,
Цқьа иԥхамызт ашәа исҳәоз бара бзы.

Зынӡа имаҷны ашәҭқәа бысҭахьан сара,
Сашьҭаларгьы – урҭ ахьырҭиуаз ҭацәын.
Бара сбыцын, аха гәыла ҽаџьара,
Алакә еиԥшыз ашәҭқәа лзаасхәон даҽаӡәы.
Ҳаԥсҭазаара – мрак анақәыԥхоз ҟалон,
Усҟан ҳҩыџьагь амреи амзеи реиԥш ҳаицын.
Аха иааины сара ԥшаласк сагалон, –
Убринахыс ҳа ҳаԥсҭазаарагьы ӡнын.
Иԥхеит амра, аԥхын, аӡын нықәҳа ицеит,
Ҳзынаӡозар, шьҭа ҳарԥылап урҭ ҽааны.
Аԥхын, аӡын – урҭ ирылшоз зегь ҟарҵеит,
Бареи сареи ҳанрыжьзаргьы ҳашланы.
Ихаҳҵазшәа аԥхын, аӡынра рҳәатәы, –
Ҳаицны ҳнеиуеит ҳаицәыӡыр ҳәа ҳа ҳшәаны.
Алакә еиԥшу ашәҭқәа бысҭоит иԥшааны,
Сцәаҳәақәагьы са ибзысҳәоит иашәаны.
Ажәҩан ашәа сара исашәан, иара хаан,
Саргьы усҟан уи абжьакәын исыбжьыз.
Сара сқәыԥшра маҷк ихаган, имаӡан,
Са сышлара...Уи акәзаарын сыззыԥшыз.
04.02.2012

Ачаса
Амҩа ианыршәлан, избеит ачаса, –
Избеит, асабагь ахьтатан.
Иалшон уа аԥссаҩ амҩа лыԥссар,
Ачаӷьа шкаршәу лызгәамҭар.
Исыхьыз сыздырам – сеиҭашәеит сара,
Гәнаҳан иахькаршәыз ачаӷьа.
Шоурак насыжәлан, саҿын аҵысра, –
Снапакәын, – иаанахәон аӡаӷьа.
Алабжыш хыҵын сгәаҵа иҭаԥсон,
Аӡаӡа еиԥшыз шьыжьыла.
«Срыцҳауп, сыгәнаҳауп!» – иахьышьҭаз иҳәҳәон,
Са садырсызшәа сгылан.
Икаршәын ачаӷьа. Уи аиҳа еицәан,
Ажәлар ахьнеиуаз иахысны.
Ачаӷьа ахькаршәыз дгәаҭеиуан Анцәа:
– Ҵасым, ижәуа ламысым!
Сыбла ихгылеит усҟан схәыҷра, –
Амла иагазаап исылаз.
Жәохәынтә даԥылеит сабгьы аԥсра, –
Жәафтәи акәхап дызԥымлаз.
Аибашьра ашҭаҿ дхьамҵит дааԥсан,
Давамлеит ҵлакгьы сҵәахы ҳәа.
Шьакгьы ахьшьымкәа ихьчеит ачаса, –
Уи уара узы, сара сзы ҳәа...
Амҩан икаршәын, избеит ачаса, –
Уажәыҵәҟьа, уажәыҵәҟьа ишьҭысхуеит.
Инаган иаҿасҵоит уи са схәыҷра,
Избанзар, издыруеит изхысхьоу.
Аха сыԥшызар, – аҳәыҳәқәа еизан,
Иакәшан иацрасуан, еишьҭалан...
Хымԥада ирыхәеит урҭ ачаса,
Ашьҭахь ажәҩан ду иалан.
05.02.2012

***
Ашәҭыц нықәысҵеит
Иааган снышәынҭра ԥшьаала,
Ахаҳә иаласаз
Сара ссахьагь сгәаԥхон.
Ашәҭҵәа аҿыҵшәеит
Ажәҵыс шышәаҳәоз хаала,
Ажәҩан-амахҽаҿ
Иҽыжәҵыз амза каԥхон.
Сара сахьыҟоу
Цқьа иубарҭам арантәи,
Аха маҿакоуп
Сара сҟынӡа ибжьоу.
Иацы, саныржуаз,
Даара, даара сҳараркит,
Идыруп, уаныҟам
Ажәа бзиа ухәҭоуп.
Сышҟа шәымнеилан –
Иалшоит, арԥарцәа, шәжьамкыр.
Шәнеила, ахацәа,
Срыцҳауп сышәхашҭыр зынӡа.
Акәакьаҿ игылоуп,
Идыруп, еирыӡки фырџьанки,
Шәылабжыш хылар, –
Ԥхашьароуп ҳәа ишәымӡан.
Ашәҭқәа нықәысҵеит...
Ҭынчроуп, ҭынчроуп, иҭынчроуп,
Сгәаҵа иқәыԥсоуп
Сыеҵә-кәицқәа ара.
Уажә адунеи зегь
Уаҟа иалнахыз ҿымҭроуп...
Митәык рыбжьамзар
Ҟалап аԥсра-абзара.
22.02.2012

***
Игәиҽанӡамкәа,
Диқәшәеит аԥҳәызба.
Арԥыс аԥҳәызба
Цәгьа дигәаԥхеит.
Амра даҩызан,
Амза даҩызан,
Ажәак иҿамшәо
Лаԥхьа дынхеит.
Аха лашарак
Ҭалан игәаҵа,
Арԥыс дқәыԥсычҳан,
Ҩ-ажәак иҳәеит:
«Иалшоит, аԥҳәызба,
Сахьымӡар ашара
Ба быда, ибдыруаз,
Уахаҵәҟьа сыԥсуеит!»
Ажәҩан лашара,
Иацын ачара,
Амра иаҿаччо
Ага цәқәырԥеит...
Ашьҭахь, уи арԥыс
Дахьӡазаап ашара,
Избанзар, аԥҳәызба
Уи игәра лгеит.
2Ӡ.02.2012

Ҩыџьа…
I
Дызбеит,
Аҭесԥыҳә еихаԥсо
Иҵыҵуаз аӡыхь хәыҷ аҿықәан,
Ҳаскьыншәа
Ааԥынра
Са сылагылан ус шьамхахьы.
Ирацәаххыраз
Ардәынак
Сганаҿ ҭынч иҿықәҿықәуан,
Амра
Иқәнаԥсон
Аӡыхь аҿықәан ахьы.
Ацәа саламызт,
Аха ацәа салҵит сыҭрысны,
Ааԥын
Збаӡомызт, аха,
Игәасҭеит ирлас снаԥшын.
Акгьы сгәалашәом,
Исыздырам сызхысыз,
Сызҵысыз, –
Ажәҵыс агага
Беиԥшны
Бара ақәҵра баҿын.
Ашьҭахь, ишԥазуаз,
Сдәықәлеит
Сцарцаз сахьымцац,
Исымбац
Шьхакаҿ
Снықәиарц сгәы ҩарханы.
Шьҭа издыруеит,
Са сахьӡашам сызхьымӡац,
Сыҟам избап ҳәа
Бара бсахьагь ҽазны...
Сцон
Бара сышбызхәыцуаз,
Гәаныла
Башҭа сышҭалоз-сышҭыҵуаз,
Уахынла бшалаз сыԥхыӡаҿ.
Ҽынла аԥсара сшыҵаз,
Агеи ашьхеи сырхысит,
Ақәа сысын, сеилысит,
Сара сареиџьит аҵаа,
Аха искымызт рыгәхьаа.
Мшәан, иабаҵәаху сцәымза,
Иабаҟоу ашьха каҵәара?
Ҳдунеи сахысит, сыԥсымзар,
Ба сышбызхәыцуаз мацара.
II
Ашьҭахь, снадгылеит ацаҟьа, –
Арҩаш леиуан аҵаҟа.
Уа инҵәозаарын сымҩа,
Сара уаҟа саԥшәымам.
Аха, избо закәызеи,
Абар, ассир ахьызбо!
Саԥхьа дгылоуп аԥҳәызба,
Зны аӡыхьаҿ избаз.
Ажәҵыс агага еиԥшны,
Нас иныҵаба ицаз! –
Мшәан, бара боума,
Ус сыбла сажьоу?!
– Ааи, сара соуп!
Арахь уцеит ҳәа ансаҳа,
Ухала машәырк ухьыр ҳәа сшәан,
Сышузхәыцуаз,
Исымбаӡакәа,
Уара сушьҭалан сааит!
– Ушьҭа?
– Ушьҭа – аҩныҟа ҳцап,
Ага ҳахысып,
Ашьха ҳахысып,
Ҩыџьа ҳаҟоуп,
Ҳзыцәшәарызеи?!
26.02.2012

***
Абзиабара – аҩы еиԥшуп, иҿыхаауп,
Уи уарԥыруеит, уеиԥшнатәуеит аԥсаатә.
Аха, идыр, абзиабара рыцҳауп,
Иаха иужәыз ҩушәа иухыԥсаар.
09.03.2012

Дцоит уи ашҭаҿ ампыл рымԥаа...
Дцоит уи ашҭаҿ ампыл рымԥаа,
Дкәараҵоит, дхынҳәуеит џьара.
Абаагәара еиԥшуп рымба,
Ампыл имазкуа иара.
Ампыл асра даманшәалоуп,
Адәы дшықәу, ажәҩан далоуп,
Амба авараҿ иҭшәароуп,
Аха дасыр, – иҭашәароуп.
Ажәлар ԥшуп рыԥсы ӡаны,
Ианҭашәо ҳәа иазыԥшны.
Ампыл башам, икәымпылуп,
Зегьы рзыҳәан уи разуп.
Иалызхыз – изыбымбылуп,
Ҽаӡә изыҳәан иара ԥсуп.
Ампыл асра даманшәалоуп,
Адәы дшықәу, ажәҩан далоуп,
Амба авараҿ иҭшәароуп,
Аха дасыр иҭашәароуп.
Ажәлар ԥшуп рыԥсы ӡаны,
Ианҭашәо ҳәа иазыԥшны.
Ампыл, ампыл – ҳара ҳқәыԥшра,
Ампыл, ампыл – ахьӡ-аԥша.
Аԥшӡареи ақьафи рышла,
Аха иқәыԥшу есымша.
Ампыл асра даманшәалоуп,
Адәы дшықәу, ажәҩан далоуп,
Амба авараҿ иҭшәароуп,
Аха дасыр, – иҭашәароуп.

Рыгәқәа ҭыԥоит, рыгәқәа шуп,
Ажәлар ампыл иазыԥшуп.
10.03.2012

Аԥсҭазаара– лаԥшҵашәароуп...
Аԥсҭазаара – лаԥшҵашәароуп,
Уашҭа иҭоуп иахьа-уаҵәы.
Укәа иҭоуп, иулахәмаруеит,
Нас дышьҭнахуеит даҽаӡәы.
Укәа иҭоуп, иулахәмаруеит,
Уа унаӡаӡоушәа унарбоит.
Нас, ушацыҩуа уаркароит,
Нас, ушацыҩуа уархоит.
Зны ицҳахуеит аҟыҿыҳәа,
Уаргәыбзыӷуеит даҽазны.
Уара узыҳәа, сара сзыҳәа,
Аԥсы ҭазшәа уи аҽны.
Аԥсҭазаара – шьхоуп, ирҩашуп,
Угәы ҭыргоит лабҿаба.
Уи насыԥуп, сгәы сарҩашьом, –
Исҳәоит ашәа ахапа.
Аԥсҭазаара – уи сакароуп,
Уқәла уцозар, – инҵәаӡом.
Инҵәаӡом, аха изхароу, –
Хыхь, ҵаҟа ибжьы гаӡом.
Даҽазных зынӡа иҭшәароуп,
Иҭшәараӡоуп аханы...
Нас, уи ашьҭахь, лаԥшҵашәароуп, –
Адәы сықәын саргьы зны.
26.03.2012

Иссируп ашьыжь
Аӡаӡа иӡаахуп шьҭа ари ашьыжь,
Агәы цҳафыруеит,
Иахоуп даҽа бжьык.
Амра ацыԥхьқәа ҽыҩқәан, ирашьын,
Иааиуан ихиаала, –
Иахьа ҽа шьыжьын.
Иссируп, иҟәандоуп иахьа ари ашьыжь,
Ашьхара иавҵуеит амра хааӡа.
Ашьыжьгьы рыжәтәуп, дрыцҳауп уи иамшьыц, –
Ашьыжь закәыҵәҟьоу
Издырӡом зынӡа.
Ӡыхьуп уи ашьыжь, иҵхуп иҿыцны,
Гәыӷроуп, мырхәагоуп,
Лабжышуп, ицқьоуп.
Амра иахылҵыз, иԥымҵәо еимхәыцны,
Ацыԥхьқәа ашьыжь
Аӡаӡа рхаԥсоуп.
О, алахь-аџьымшь ӡатәуп уи ашьыжь,
Ҳамҭас иснаҭеит
Имцабзыз аҽы.
Ах, ишԥасҭахыз иҵегь иннажьыр,
Иҵегь аԥсуара,
Аԥсуа ихы-иҿы.
27.03.2012

***
Абзиара иашьҭоу ацқьа, –
Уи абзиара дахьӡоит.
Аичырчара дашьҭоуп ацәгьа, –
Бзиароуп ҳәа иԥхьаӡоит.
28.03.2012

Анцәа диҳәон...
Анцәа диҳәон инап дуқәа раҳан,
Даҽазныкгьы дрыцҳаишьарц иара.
Аламысгьы имаӡамызт уаҳа,
Иаԥсуаракәын, – уи цахьан хара.
Анцәа диҳәон, дҵәыуон акьыжжыҳәа,
Илабжышқәа бгыӡрак иаҟаран...
Ишԥаиҭахыз анцәа уи дааныҳәан,
Ӷьычра амҩа дықәиҵар иара.
Агәнаҳақәа иқәыз дрыцәшәаӡомызт, –
Дзаҟәыҵуазма дызлагаз, дызҿыз.
Иара ихада даҽак ибаӡомызт, –
Амҩа дықәлон ́аҽа гәнаҳарак зцыз.
Анцәахша ҳәа ззырҳәоз ԥҳәызбак дхыхны,
Уи деимиҵәеит лыбла ишабоз...
Дышԥассирыз уи аԥҳәызба, дныхан, –
Аха ӡык аҿықә аҿы дшьабон.
Амаалықьцәа хьшьык иагазшәа иӡуан,
Ан-еиҭамҳәа лгара ԥшӡа ҭацәын.
Уи даныцәоз – ахьы деиԥхыӡуан, –
Шәҩык дырдыруан, ҿиҭуамызт аӡәы.
Дхырхәа-хырхәо ақьалақь ду далан,
Укәа дҭалон амҩақәа ԥшааны.
Аҵарақәа, аҵла ақә ихтәалаз,
Рышьҭыбжь дыргаӡомызт ицәшәаны.
Аха ашҭа днықәлон хәылбыҽхала,
Ажәҩан даҳәон, ииҭахыз рацәан...
Садырсызшәа ивараҿы сгылан, –
Ацәгьа зуазгьы диҳәозаап Анцәа.
29.03.2012

***
Уа ҳаиԥырҵит, ԥсаатәшәа бцон,
Бымԥырӡакәа.
Нас агәалашәара нхон,
Сара слакәаҿ.
Амра ӡаалон, ага шуан,
Анаӡараҿ.
Ба бахьнеиуаз сыбзыԥшуан,
Бымацара.
Ба беинаалан оумашәа,
Ба быссирын.
Бареи сареи ҳӡиас ҭшәан,
Са сызмырит.
Амца сабылуан, уажәоуп,
Ианеиқәылаз.
Ҳанеиԥырҵуаз инаркноуп,
Ҳанеиԥылаз.
Ӡ0.03.2012

Иаса Қьырса иԥсы ҭалеит
Иаса Қьырса иԥсы ҭалеит,
Асаркьалқәа рышьҭыбжь гоит.
Ҳара ҳхыхьи ҳара ҳгәалеи,
Ашьыжьтәи аԥша иагоит.
Дныҳәаныԥхьоит уи шәахьала,
Шәахьоуп актәи ашьаҿа.
Дгәырӷьоит алабжыш ахьалам,
Сынтәа иҟало аҿа.
Дныҳәаныԥхьоит нас аҩаша,
Уи аира, аира иазкыз!
Аԥсы ҭаз, иҭаз аиаша,
Зыԥсы ҭоу игәы разыз!
Амза ԥхоз, иацеиԥш, хашала,
Ацыԥхьқәа ахьымра рԥоит.
Ацәа далоуп, далоуп дшалац,
Асаби аԥхыӡ ибоит.
Даҽакыз, иԥшьаз аԥшьаша,
Зегьы рзыҳәан уи цәашьуп.
Ашьха иавҵуеит амра шаша,
Ажәҩан – уи иахоу касуп.
Ӡыхьуп уи, ицқьоуп ахәаша,
Амш иацызҵаз ӡакы.
Иаҳәоз ааԥынра иаҳәаша,
Ааԥын ашәақәа азкыз!
Анасыԥ иатәыз асабша, –
Бзиа еибабаз рыгәқәа!
Урҭ анеибаго, аиашаз,
Ршьаԥа архьанҭоз ақәа!
Зегьы ирымазааит амҽыша,
Уи гәырҩадаз, иразыз!
Дыҟаз адгьылаҿ ииша,
Аха ажәҩан имаз ԥсыс...
Иаса Қьырса иԥсы ҭалеит,
Ашьха, ага, зегь лашеит.
Ажәҵыс ажәҩан ахь ихалеит,
Арҵу сашҭаҿ икәашеит.
Иаса Қьырса иԥсы ҭалеит,
Ушьҭа гәырӷьароуп Аԥсны.
Иқәҵит наҟ са схыхьи сгәалеи,
Иаса Қьырса ицәшәаны.
15.04.2012

Ахәԥҳа
К. Гогиа игәалашәара иазкуп

Ҳазшаз дисасуп, дитәуп ахәԥҳа.
Уи дуа ҿыцуп,
Дламысуп, дыԥшьоуп.
Дҟарҵом ахәԥҳа, акы дҳахәап ҳәа,
Сыхәԥҳа – сашьцәа
Дреиԥшуп, дсашьоуп.
Ныҳәак бжьамыжьуа, – ихәы саҵалан,
Сыхәԥҳа ишҟа
Сцон мшаԥазы,
Аҽны иҟасҵозшәа сара хаҵарак,
Исыдгьежьылон...
Схәыҷызаргь, ссасын.
Аԥшәма длахҿыхын, иԥшәмагь деинаалан,
Лаԥсшәа – асахьа
Иаҩызан, иԥшӡан.
Маҷк дыԥхашьазаргь рыӡӷаб Светлана,
Ажәҩан аҵасқәа
Рыла дсаҳәшьан...
Ирҩызоу – дырҩызан, ибеиан гәаҭала,
0, ирҭахӡамызт
Урҭ аӡә итәы!
Ижьакцан инхомызт ргәаҵаҿ агәала,
Иақәшәон, ирҵасын
Изшаз иҳәатәы.
Аха ашықәсқәа шубаҵәҟьо иҟам,
Ашәҭқәа урывыргоит
Ҭынч, ужьаны...
Sez Abhaz-Abaza ädäbiyättän 1 tekst ukıdıgız.
Çirattagı - Ҳазшаз илԥха. Ажәеинраалақәа, апоема, алибретто - 2