Latin

Снаргәыҵа - 5

Süzlärneñ gomumi sanı 3048
Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2190
0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
…Ҷашьа.

***

Аҵх иаушаз аухьеит,
Ихыкьасоит адгьыл аирыӡ еиԥш.
Баргьы саргьы ҳхала ҳанхеит,
Абаҳчагьы аҽаԥсахт аԥхыӡ еиԥш.
Аԥшалас иадырп иара атәы,
Иажәымкәа… иҿацәамкәа… ихәыҷымкәа.
Гәыӡрала са сқьышә ԥшқақәа рҭәы,
Аӡыхь ишарҭәуеиԥш ахмаҷырқәа.
Аеҵә еилаҽырбоит хыхь,
Исыхәлаччоит быбла маахырқәа.
Ӡышәнаҟа ихыбҭәҳәалан сгәыхь,
Ҽакала иласхеит сыжәҩахырқәа.
Амзаҿа цәырҵт еикәаҭәы,
Аӡамҩақәа шәымкәа… икыҷымкәа…
Гәыӡрала са сқьышә ԥшқақәа рҭәы,
Аӡыхь ишарҭәуеиԥш ахмаҷырқәа.

АҬЫЏЬҲАИ АӠЛАГАРЏЬИ
Аҵх цоит имыццакӡакәа,
Хыхьынтә аԥҭақәа лбаауеит.
Ԥшак рацәак аҽмырӡаӡакәа,
Акы ацәыӡызшәа иԥшаауеит.
Маӡа икылԥшуеит, инеихәлаччоит,
Кәиц хәыҷқәаки ацәашьи.
Уа аӡлагараҿ ҩыџьа еилаҵәоит, –
Аҭыџьҳаи аӡлагарџьи.
Бжьыцәгьак азқәынҵо, дыдроушәа,
Ӡыԥак гәамҵуа ҵаҟа инхеит.
Алуқәа аргьежьуеит дырдқәоушәа,
Аџьықәреи рыцқәа нҵәахьеит.
Урҭқәа зхыда, ма изҭахыда?
Ԥсаатәк иамҵәыжәҩақәоуп агәқәа.
Акгьы збарҭаӡам ахыда,
Ахыб иқәкәашоит ақәа.
Аҭыџьҳа нага ҽакы лгәалоуп,
Лажәа ахьы аԥссоит, игәыкуп:
«Сџьықәреи ҟаԥшьгьы слагароуп.
Акыр ҵуеит, иара ҿырпуп».
«Уа иуадаҩым уи быгәҭыха,
Зегь ҳаицхыраароуп ҳаних…
Бџьықәреи ҟаԥшь – уаҵәауха,
Нас – быкәҷарақәа рзы аиӷ».

Алуқәа аргьежьуеит аффаҳәа,
Еҳ, аӡы иамоу закәы мчи?!
Изынеиԥырҵуам уаха уаҳа,
Аҭыџьҳаи аӡлагарџьи.

***
Адыд ақәа алагоит, амацәыс иараӡоит,
Ихыкьасоит адгьыл аирыӡқәа.
Аԥша хьшәашәа агәалақәа сгәы аарлаҳәа иалаӡоит,
Ох, гәышьа, сыҟоуп сымԥсыцкәа.
Исзышьҭымхуаз саҵазма, зааны сзыркаразеи?
Ма џьара сқәыԥшрагьы сԥылом.
Амахәқәа ҩазар аҵарақәа ирхароузеи?
Ирҭаауам, избанда ирзынкылом.
Аццышәқәа сықәнаԥсон аамҭақәа реинҟьара,
Зны-зынлагь сарӡысуан шьала.
Ах, инаскьагацәан аԥҭақәа реимҟьара,
Ӡыхәашьык сыхәлаҵәон ԥшьаала.
Ԥсаатәҵас ибналаӡом сыхәрақәа схибаҳәа,
Исылакшоит сымшқәа ршьапхыцқәа.
Стәоуп уаха сымала, схьаақәа сыҽрылаҳәа,
Ох, гәышьа, сыҟоуп сымԥсыцкәа.

***
Сашҭа инҭашьқьырт аԥша ҿыха,
Аеҵә ажәҩан иаҿаԥсоуп.
Аҵх иалашәҭуеит аҽыхәа,
Изцәыбналаз сара соуп.
Амза ахьышәахәа унаҿыхәа!
Ахьырхьынҩы еиԥш иџьбароуп.
Ахьырхьырҳәа ӡыхь быжьк ааҩуеит,
Лыӡбахә аума, мшәан, иаҳәо?
Ҵыс ашәа хаак слымҳа инҭаҩуеит,
Сарԥеиԥеишоу, сҿанаҳәоу?
Уаҟа ашьацраҿ схәыцра акы аҩуеит,
Хазгьы ауапеиԥш сынҭаҳәҳәо.
Хыхь исхалаз ашьапызаҵә,
Сыгәшәа акырӡа иҟанаҵоит:
«Илаҟәымзаргь уажәазы умаҵә,
Нас угәҭыхақәак наӡоит.
Лыцәа уалоуп ԥҳәызбак мшыннырцә,
Мҩа харак лшәоит-илзоит!»
Сыкәа иҭаршәуп сықәра аԥҽыха,
Уи сацәшәоит, сагьацәшәаӡом.
Аамҭа иамаӡам аԥшыха,
Агәқәа рымаӡа нҵәаӡом.
Аҵх иалашәҭуеит аҽыхәа,
Акьыркьырбыжь сызхаӡом.
…Сызбыхьӡом.

***
Иԥшуеит хара абахә ҿыԥсақәа,
Акырӡагь иааԥсаны.
Ицоит, ицоит асыԥсақәа,
Асыԥсақәа ӡыҭны.
Еҳ, насшәа иубартә иныҵкәырны,
Аӡыхьқәагь неилаҭәап.
Еҳ, насшәа, нас абжьы ныҵакны,
Иаацәырҵып акаԥкаԥ.
Рлакҭа хазхап хазы ахрақәа,
Иуҿаччап ашьырхын.
Иарӷьап аӡҳәырагь ахәрақәа,
Хәырбӷьыцхап аҳаскьын.
Ицоит, ицоит асыԥсақәа,
Идәықәлеит иҭәаны.
Хара сыргоит са схәыцрақәа,
Уа сымахцәқәа срынкны.
Ҳдыркареит аамҭа еиқәарақәа,
Ҳаиларгьежьуа быӷьҵас.
Ианбанҵәо сыжәлар ргәалақәа,
Ианбаӡыҭришь абас?
Ажәытә, аҿатә ирхыргахьоу,
Ирымнаххьеит рыхәҭак?
Ианбеинҭәыло, ианбаҭынчхо,
Ианбарԥыло ааԥынрак?

Иузырхәом ахра ҿыԥсақәа,
Иузықәцом иршәаны.
Ицоит, ицоит асыԥсақәа,
Асыԥсақәа ӡыҭны.

***
Шьҭа сахьынӡазцо сыздыруам,
Сеидру шаҟа ԥшацәгьа сысыз.
Аӡы иҭамлаз аӡы дзыруам,
Дҳаракырам храмш иаҿымсыз.
Млаӷәырк ҳәацәоит ҵлак аҽалак,
Бзиак иазҳәам саҟаҭәазар…
Уаргьы гәалак… саргьы гәалак,
Лаԥшы-хыршәык ҳаҟаҟазар?
Сиеҵә ԥшуп аҽынаԥхьакшәа,
Мап, егьцәышым, егьцырцыруам.
Сқәыԥшра камҳаит ахқәа анақәшәа,
Аха дааракгьы ицҳафыруам.
Даҽакала сыҟан ԥыхьа,
Ак рацәасшьон, даҽак ҟәнысшьон.
Аҵх касыԥсон иԥыхха,
Амш шьацҳәала исҳәынҷоз џьысшьон.
Сгәы мԥыруазаргьы иуазыруам,
Ныхак еиԥшуп – хара ихысыз.
Насшәа сеиқәтәашьа сыздыруам,
Ашәа згым иоуп аԥсра иахысыз…

***
Зегьы-зегь ирхыҳәҳәо, иахшазшәа маӡак,
Сыжәгәараҟны аҽеиҵыхны игылан хьацак.
Аҵхқәа қәахьшәашәеи ԥшацәгьеи анырҭаз,
Аҽахьчон уа иныҵатәа сыцә ду «Патаз».
Уа ицәон, иҿыхон ашара иазыԥшны,
Иныҵыҵуан ашьыжь, аԥсы даара ишьаны.
Шьыбжьонк азы иаахәыҵҟьаны урҭк аҽашәеит,
Зышықәсқәа иҭырфаахьаз сыҵла хнажәеит.
Сызлахәарыз, рыцҳа, ҿҳәарала ианынҵәа?
Мҿыс уи суаџьаҟаз изгеит еихыҵәҵәа.
Уиаахыс шаҟа аамҭа цахьоузеи иҳанто,
Аха сыцә ду уажәыгьы иахьтәац ауп иахьтәо.

***
Ихысбыжьқәа уаҟа ишгац игон,
Дара аҳәыҳәқәа ихысны ишцац ицон.
Зны уа «илаԥш» ҭеибылуан шьашәы,
Диқәшәиуан «мышьҭацәгьак» деикәашәы.
Митәгьы ҵуам, исгәалашәоит уажәеиԥш,
Диқәыӡбон, диныцәҳауан Ажәеиԥшь.
Анаџьалбеит, дрыцҳахт, ибаӡом,
Дахьынтәхысуа иабџьар бжьаӡаӡом.
Зхи-зыхшыҩи зыблақәеи еимадам,
Ҳаԥшьа ԥҽуп, дахьноугалак дмаҭәам.
Акгьы злам «зегь зхароу» диԥшаауеит,
Нцәа дызмамгьы анцәа иҟнытә даауеит.
Ихысбыжьқәа ахьгац ишгац игон,
Дара аҳәыҳәқәа ихысны ишцац ицон.

***
Иухьзеи, уа сыҵых, ухәума?
Узыргәаҟуеи, узырҵәыуеи абас?
Ҵыхәтәажәак уҳәарц уҭахума?
Узжырцгьы уҭахгәышьоума нас?
Акгьыҟам рацәак сызлауеиӷьу,
Исырҳаз аҵкыс сцәыӡқәа рацәоуп.
Сышәхымс хәыҷ аҟынӡоуп сахьнеихьоу,
Сгәаҵӷақәак блуп, еихыҵәҵәоуп.
Аха сықәра науаҩызгоит кырӡа,
Уара амра умбаӡакәан уԥсуеит.
Узгарҵыз агара нахьхьиӡа,
Дырҩегьых ҽа ҵхык арҵысуеит.
…Сара аҵхқәа ицо сыԥхьаӡоит.

***
Аҵх бжьаӡуеит, амра аимҭоуп,
Ныҳәаҩык дшәырныҳә!
Сарма нацәкьыс аҵыс ықәтәоуп,
Сарӷьа нап– аҳәыҳә.
Аҭыг-аҭыг, уча-хачла, –
Аҭәҳәа ҟаҵатәуп.
Ашәи, ашҳам шьҭа маҷ-маҷла,
Наҟ иԥхаҵатәуп.
Раӡын ӡаӡа махәык иқәҭәоуп,
Бла хаала унахьыс!
Сарӷьа нацәкьыс аҳәыҳә ықәтәоуп,
Сарма нап – аҵыс.
Быды-быды, нас ԥсҳәаҿа,
Быгы-быгы шьам.
Цыха ӡыла иҭәыз ухраҿа,
Цха-саранџьла – уџьам.
Сан акы лымҭоуп, саб акы имҭоуп,
Аџьнышцәа, шәысҭыҳә!
Сарма нацәкьыс аҵыс ықәтәоуп,
Сарӷьа нап – аҳәыҳә.
Цәама-жьыма, ааҵра-мыҵра,
Быжь-џьара сынхоит.
Мшын ҵаулоуп сара схәыцра,
Сызгәаԥхо сгәаԥхоит.

Амаалықь дызқәиҭу сыҭоуп,
Дагьысхалеит ԥсыс.
Сарӷьа нацәкьыс аҳәыҳә ықәтәоуп,
Сарма нап – аҵыс.

***
Амза сҿаԥшуеит, саҿаԥшуеит,
– Узырхәыцуазеи? – аҭак ҟанаҵом.
– Узгылоузеи? – са исызҵаауеит,
Сызгылоу схаҭа исызҳәаӡом.
Амза сҿаԥшуеит, саҿаԥшуеит,
– Уабацои? – аҭак ҟанаҵом.
– Иухыҵуеи?– иара сызҵаауеит,
Исхыҵуа схаҭа исызҳәаӡом.
Амза сҿаԥшуеит, саҿаԥшуеит,
– Уааԥсоума? – аҭак ҟанаҵом.
– Уажәхьоума? – иара сызҵаауеит,
Уахак акгьы аҭак сызҳәаӡом.
…Амза сҿаԥшуеит, саҿаԥшуеит.

***
Аҭыԥҳацәа ӡхықәк аҿы еизаны рцәахәқәа ӡмыжьк
ихырыԥсалон, зцәахәмырша мӡааҟәрылакәа
кыраамҭа иххалоз, лынасыԥ ааигәахеит ҳәа ԥхьаӡо.

Аҭыԥҳацәа аӡхықәахь иаауеит еиманы,
Ргәыӷра лашарақәа ргәаҵа инҭакны.
Аԥшалас рыбжьахәмаруа ирыцуп аҽӡо,
Абжьы амыргаӡаргьы аԥсы нархьыгӡо.
Аҭыԥҳацәа-агәилқәа, уа ччаԥшь-хьыҵәҵәақәа,
Аӡәаӡәала инхырҵоит аӡмыжь рцәақәа.
Абар, реиҵыбӡак лхәаша ҵысҵысуеит,
Аӡыжь иаҵәа ихыланы ицоит, иӡысуеит.
Аҭыԥҳацәа гәырӷьо, уи рылаԥш ахуп.
Аԥҟақәа ирҿырҵаазшәа иԥрырц рҭахуп.
Разҟы ԥшӡа дрыгәҭылак изҿу кәашароуп,
Разҟы ԥшӡа дрыгәҭылак изҿу шәаҳәароуп.
«Ашьхыцқәа, иҳашәҭаз шәцәа азыҳәа, иҭабуп!
Ушьҭангьы шәа шәҟынтәи еиҳау ҳазыԥшуп.
Дарбанушь, дарбану ибла ҭаԥхо,
Ашәҭқәа днаҳалганы, ҳашәҭыц дызтәхо?»
Абар, аԥсабара ҿахоит, иҽырбоит,
Абар, аԥҟацаҳәа ҟамчышьҭыбжьык гоит.
Икаба… икәымжәыхәа… имаҟа дҭабаҟа,
Абахә даҿысхьеит иҽышьҭа анԥыҟҟа.

Аҭыԥҳацәа рҩыза рыԥсы даҿҳәароуп,
Адгьыл лашоит, шәаҳәароуп, кәашароуп.
Шьҭа амаӡа абаҟоу, ахәаша ҵысҵысуеит,
Аӡыжь иаҵәа ихыланы ицоит, иӡысуеит.

СЫМШҚӘА
Сымшқәа сдырхуеит сара аҳаҟьеиԥш,
Урҭ зынгьы аҟамеиԥш сырхәуеит.
Насшәа сырхуеит дара амақьеиԥш,
Зны-зынла алыхәҭеиԥш сырхәуеит.
Зны снарымпыҵшәоит арыц еиԥш,
Хәыҷҵас зынгьы сгәы ԥшқа ршьышьуеит.
Сымшқәа срааӡоит сара асыс еиԥш,
Аҵыхәтәан гыгшәыгҵас сыршьуеит.

АЦӘҚӘЫРԤ ЕИҚӘАРАҚӘА
Адгьыл агәалақәа, –
Аҵлақәа имӷьацо…
Ацәқәырԥ еиқәарақәа, –
Сыхәрақәа имӷьаӡо.
Ҭынчра ҳәа шәымаӡам,
Иарбану шәзыруазыр?..
Салашәхәыҽ шәымаӡа,
Ишәыхәоны жәдыруазар…
Ашықәсқәа идырлашәыз,
Гәамҵны ишәҿахысуама?
Асаби ишәыларшәыз,
Иҵәаабжь шәхьысуама?
Шәшаҭаны, сшаҭаны,
Дарбан иаҳзыӡхыҵуаз?
Стәылаҿ сыбжатаны,
Сҵәыуара ззышьҭымхуаз…
Исылымӡо, ишәылымӡо,
Ас изаҳчычоузеи?
Шәааигәышьоит шәҽынкынҵо:
Ихьчамзеи, ихьчоузеи?
Ацәқәырԥа рыцҳақәа, –
Сшәаџьҳәара адаҟьақәа…
Амчыда ԥсы-цҳақәа,
Сгәаҟрақәа ргәаҟрақәа…

ДИБЕИТ, ДИАҲАИТ, ДИГӘАԤХЕИТ
Дибеит, диаҳаит, дигәаԥхеит,
Дылҿаԥханаз диҿаԥхеит.
Инапеимдахь ҵоурахеит,
Лхәыҷымаҷ ҵабыргхеит.
Дибеит, диаҳаит, дигәаԥхеит,
Ҭацаагара ҳәа ицатәхеит.
Ҵаул чарагь ашәахеит,
Ҽыҵәах-цәырымҵ аҭаххеит.
Дибеит, диаҳаит, дигәаԥхеит,
Еибаныҳәеит, еибарҽхәеит.
Анқьаҳ ԥызҵәоз неилатәеит,
«Алмас» ахәгьы неимдырххеит.
Дибеит, диаҳаит, дигәаԥхеит,
Ушьҭа рхала иааизынхеит.
Дигәыҵаҳәҳәо дааирԥхеит,
Уи аҭакгьы ҟаҵатәхеит.
…Дибеит, диаҳаит, дигәаԥхеит.

УАРАДА ГӘЫШЬА…
(Ан. Возба игәалашәара иазкуп)
Уарада шәнеибаца гәышьа,
Хаҵак игәаҵа ҵыблаауп.
Ашәа ӷызуеит, иӷызгәышьа…
Ажәҩанаҿ аеҵә еилҟаауп.
Уарада гәышьа шәҳәагәышьа,
Кәаԥуп, ушьҭанахыс ҳәаауп.
Шәҿыха! – сыҳәҳәоит, сыҳәҳәагәышьа,
Марда-маҭык ашҳам насхьыст.
Расамахәк мҵарс шәеихагәышьа,
Адыд еиԥш хьаацәгьақәак сыст.
Иҿыблаауа сыхәра шәыхәшәтәгәышьа,
Ахаҳә еиԥш сеиқәыхьшәашәа сдыст.
Сыԥрак лаҟәуеит, илаҟәгәышьа…
Сыбызшәа адацқәа ԥыҵәҵәоит.
Ишьоуп, са сҿырпынгьы шьагәышьа…
Ҩымаак агәаҵа еиҟәыҷҷоит.
Уарада радара гәышьа,
Кәицқәакгьы шрацәахо збоит.
Хнышьырқәак хон, ихагәышьа…
Сеилшьаауп, сара, акырынтә сырҳәуп.
Аццышәқәа ирылҵыз шәхынҳәгәышьа,
Шәашҭақәа ҵаак рҿаҳәуп.
Ҳаӡрым ҳәа сгәы шәырӷәӷәагәышьа,
Ишәыԥхьогьы ааԥсоуп, илаҳәуп.

Уарада шәнеибаца гәышьа,
Сбаашқәагьы еимаркыр ҳәа сшәоит.
Уԥшәмара цәҟьарас ианыршьуа,
Уԥсадгьыл арыц еиԥш еиҟәшәоит.
Фырхаҵак иԥсымраҿ даныржуа,
Ҽаӡәы ихәда ҟармак нахашәоит.
…Уарада гәышьаӡа гәышьа,
Уарада гәышьаӡа сҳәоит.

***
Дәыкрынк сашәын, дәыкрынк сашәын,
Ихәыҷӡоушәа збахоит сықәра.
Маҿак ажәҩан, маҿак ажәҩан,
Маҿак ажәҩан ҭаршәуп сыкәа.
Ҵыск ҷырҷыруа, еиҭаҷырҷыруа,
Хьыҵәҵәа бжьыла наҟ исыԥхьоит.
Иџьуџьууа, еиҭа џьуџьууа,
Шәахәақәак аӡаӡа дрыԥхуеит.
Мшәан, дабаҟоу ааԥса-кара?
Аԥша иасуа гәыӷра гәы-хәшоуп.
Самҵаныҳәоит Гәашьа лгара,
Сдақәа ирҭахәмаруа лгәыҳәԥыхшоуп.

***
Цәқәырԥа шьҭыҵқәа санырхыз,
Ишсыхәлаччоз снаскьаргеит.
Сбырԥхо џьышьа сшыбзыԥшыз,
Саныббылуаз сызгәамҭеит.
Амҵәыжәҩақәа аҽрынҵаны,
Сҟармаҵыс хәыҷ абацеи?
Иаԥықәсылеи иахьӡаны,
Наунагӡа аҽабаӡеи?
Ԥсеиқәырхагақәак шәысҭаа, –
Зегь башаӡа рызҿысҭит.
«Аса-мыса былра хьаа»,
Аха бымца сызхымҽит.
Иԥшуп ашәҭыц канӡаны,
Афҩы хаала изухәом.
Иаргьы ашәак азаԥҵаны,
Егьа уургьы иузырҿыхом.
Зынӡа тәыс иҟабҵаӡеит,
Сгәы икарахаз – ақьиа.
Сыббылӡаҵәҟьеит, сыббылӡеит,
Сыбҷиаҵәҟьеит, сыбҷиа…
Ԥсеиқәырхагақәак шәысҭаа, –
Зегь башаӡа рызҿысҭит.
«Аса-мыса, былра хьаа»,
Аха сыҭәҳәагь сазымхәшәтәит.

АУАҨАԤШЬ АҼЫ ҞАԤШЬ ДАҚӘТӘОУП
Абар, мраҭашәара инаҿалоит ашәаԥшь,
Ашьха ҟаԥшьык аҟәыншәылоуп.
Ҽы ҟаԥшь, кәымжәы ҟаԥшь, днаскьоит – ауаҩаԥшь,
Иҽеиҵыхны ишькыл ҟаԥшь дангылоуп.
Ҵла ҟаԥшьк аҽаларԥсны иԥшуп ҳәынҵәырҟаԥшь,
Ԥша ласык шәҭы ҟаԥшьк иазхәыцуеит.
Ҽы ҟаԥшь, хҭырԥа ҟаԥшь днаскьоит – ауаҩаԥшь,
Иблақәа мца ҟаԥшьк рхыҵуеит.
Ӡы ҟаԥшь, хаҳәы ҟаԥшь ирҳәап егьа жәабжь,
Аҵх ҟаԥшьхап егьа рыла.
Ҽы ҟаԥшь, ҟамчы ҟаԥшь, днаскьоит ауаҩаԥшь,
Абна ҟаԥшьуп еиԥынчыла.
Лакә ҭыԥҳа – ҵкы ҟаԥшь ишьҭылхт лҵәахҵәаԥшь,
Лашҭагьы ашәаԥшь ҟаԥшь ашәылоит.
Ҽы ҟаԥшь, разҟы ҟаԥшь дааигәоуп ауаҩаԥшь,
Иҽеимаа ҟаԥшь ашьҭа схыԥшылоит.

***
Аԥша хылас, аԥша ныҟәа,
Тәамҩахә амаӡам адәныҟа.
Абжа чча-ччоит, абжауууеит,
Ахәы ацәыргазшәа иҟуҵәыуоит.
Анаџьалбеит, анаџьалбеит,
Џьара агәы амҟьоит, џьара абжьы амԥеит.
Сшыжәбац сыҟоуп, са сеицамкит,
Иамхаццакыз ила ажьа амкит.
Аԥша хага, шьап хырҟьаҟьа,
Амҩа инахоит ԥагьа-ԥагьа.
Абжа хәуп, аха абжа ашәазаап,
Аӡәы дархәыцит, аӡәы даршәазаап.
Акы ԥшаатәума? Акы мыцхәума?
Хара ибжьаӡхьоу шьҭак ихума?
Џьара ак аршәит, џьара ак архәеит,
Џьа иҭаслымхеит, џьа иабџьархеит.
Исыздыруам уи иаԥхықәу…
Цәҟьарак амоу, баша идәықәу?
Сшыжәбац сыҟоуп, са сеицамкит,
Иамхаццакыз ила ажьа амкит.

СЫХЬАЦА
Сыхьаца ԥшӡа, сыҵла,
Сыҵла ааԥса-гәаҭеи.
Схәыцрақәа – рыӡхыҵра,
Бжа-маӡа, сдунеи.
Сгәалашәара, сгәала,
Сҵәыуара, сҿара.
Сан рыцҳа лнапала,
Еиҭалҳаз, уара.
Упытҟәырқәа птаанӡа,
Сгәаҵаҟны хьҭахеит.
Сышәара иузҳаанӡа,
Сангьы дхарахеит.
Дызбалоит уи ԥхыӡла,
Сашьцәа рыгәҭаны.
Сыҵла гәыраз, сыҵла,
Умҵаҟны дтәаны.
Сызго иҽы кәадыруп,
Сагьицәшәом рацәак.
Ишсызгәаҟуа дыруп,
Исыцәцаз ҭаацәак.
Аха схьаақәа анхыҵуа,
Инасхьыгӡа убжьы.
Умахәқәа насхьырсуа,
Сӡамҩақәа аашьышьы!

Усҟан санхәыҷыз еиԥш,
Сгарашҟа снаԥшып.
Сан рыцҳа лгәыҳәԥыхшеиԥш,
Улабжышқәа зжәып.

***
Сара сгәаҵан ашәак ииуеит,
Анцәа дуӡӡа имҭаны.
Аҵыс ашәҭыцқәа ирфыҩуеит,
Ааигәа аҵәамахә иқәтәаны.
Амра ахьышәахәа лаҟәын,
Ахәда ихшьуп какаҷушәа.
Ԥшьаала снацәажәар сҭахын.
Даҽа ԥсаатәқәак маҷушәа.
Аха ибналар ҳәа сшәаны,
Сыԥсы лазгаҩазгаӡом.
Уажәааныла, есуажәааны!..
Ҽа насыԥрак сгәы аҳәаӡом.
Шьхыцк абаҳчаҟны иԥшаауеит,
Хазы аҩызцәа ирымданы.
Сара сгәаҵа ашәак ииуеит,
Анцәа дуӡӡа имҭаны.
…Аҵыс ашәҭыцқәа ирфыҩуеит.

***
Ашьыжь ауеит қәаԥсатоушәа,
Иӡыҭуеит ушьҭа аҵх мчыда.
Хаҳәи шьанҵеи рыԥсқәа ҭоушәа,
Улаԥш рықәшәоит ҷыда-ҷыда.
Ус, каԥкаԥқәак – аҵәық, аҵәық,
Иаалырҟьан рыбжьқәа неилысит.
Инарышьҭырхх – аҵықь, аҵықь,
Ахра бџьарк аҿамацәысит.
Ицәқәырԥеит Ажәеиԥшьаа рашәа,
Абчараҳ иҭыҵра мшызаап!
Шәарах жьыла еибырчаша!
Башаӡа сҟырҟы мшәышәызаап.

АМЗА АМШЫНАҾ
Амза хыхьӡа жәҩан иҭамӡеит,
Ацәқәырԥ ирҟьоит амчи амҩеи.
Сыҵәгәыр сыршәын, мап, иаҿамӡеит,
Анаџьалбеит, ԥсыхәас иамеи?
Исыздыруам уи злаҭыҵуа,
Исзеиҭагом – зынӡа ԥсыӡак.
Стәоуп уажә схала сынкахәыцуа,
Сшәоит ирфар ҳәа уаха ԥсыӡқәак.

***
Икылԥа-кылԥшуа, рыҽӡаны,
Ажәақәак уалыуашоит.
Хәыӡи-шырӡи еилаԥсаны,
Цыра-цыра еилысыҟәшәоит.
Амза ахьышәахәа ҿнарпын,
Ашҭа еиужьқәа ирықәыршоуп.
Хараӡа абырг иҿырпын,
Ҭацак илҿыхтыга-ашәоуп.
Аеҵә сыблақәоуп уаха,
Ажәҩан еҵәа схылԥахеит.
Лакә хазынақәа рҭыԥҳа,
Каба шкәакәа сзылԥахьеит.
Хәарҭара алам арахәыц,
Агәыр аҵа икылымсуа.
Махәҿа ԥышәагоуп ахыц,
Шәарах маҟа анымҩасуа.
Ахьтәы даҷқәа аҽрынҵаны,
Гәырӷьарак аҽсыкәнаршоит.
Хәыӡи-шырӡи еилаԥсаны,
Цыра-цыра еилысыҟәшәоит.

***
Изцода наҟ зықәра инахыԥан?
Амҩақәа еихҵәоуп, еихьыгӡоуп.
Сышықәсқәа араҵла еиԥш сырҟәыбан,
Сымшқәа каканшәа икаԥсоуп.
Ҵәаҟьаҵас гәыӷрак унамҷар,
Ишәарҭахоит умчи уразҟи.
Иалшари, иавубои уабџьар?
Цәҟьарак иузақәымкзар уи…
Ашәаԥшьқәа сырҿыхәоит аӡыхь еиԥш,
Амацәыс иалоуп сыхәҭак.
Уашҭа узахымсыр аҵысхә еиԥш,
Укәаҿ инҵәоит зегь рҭак.
Ашьхараҿ ага-ԥшагь хьшәашәоуп,
Ашьха-ԥша ага аҽакуп.
Ушьҭак уҭнымхазар башоуп,
Уԥсра аҵкыс уира алахь еиқәуп.
…Иԥысшәоит сара арҩашқәа рԥанқәа,
Ахьыԥсҭаҿ ахьышәҭқәа сыҟәшәоит.
Араҵла иҿышәшәоит акаканқәа,
Араҵла акаканқәа ҿышәшәоит.

АҼАЦӘҚӘА
Нахьхьи џьара аҽацәқәа ҵаҳәоуп,
Џьанахк рыцраҳәоуп ирызкугьы.
Иантәалоу хамыла дҭаҳәҳәоуп,
Сазхәыцуеит ихәыцшьоу, дзакәугьы.
Хазы сыблақәа хоуп ҽаџьара,
Шьхатәылаҟа – аасрахь, аӡҳәырахь.
Уа, ҽацәқәак сызбом сызхара,
Аԥхӡыхьшәашәа нақәнаҭәоит сылахь.
Ибналоит ирҿасыр сыԥба,
Ма сыгага џьа инахьаԥшыргьы.
Шәҽырба, нас, аҽацәқәа, шәҽырба!
Ишәхыкны уа шәыжәҩан хәашьыргьы.
Хақәиҭроуп урҭ шьала изызшоу,
Ирзыҟоуп ҽакала аԥсабара.
Еиларгошәа збоит џьоук иԥшьоу,
Аҽацәқәа иртәышьҭрам ахкаара.
Нахьхьиӡа, ирыбжьан, иҵаҳәоуп,
Џьанахк рыцраҳәоуп ирразҟхазгьы.
Иантәалоу хамыла дҭаҳәҳәоуп,
Инархиҟьоит ҟамчык ирызкхазгьы.
Са сыблақәа хоуп ҽаџьара,
Шьхатәылаҟа – аасрахь, аӡҳәырахь.
Уа ҽацәқәак сызбом сызхара,
Аԥхӡы хьшәашәа нақәнаҭәоит сылахь.

АРҨАШ
Арҩаш анышәом атәра,
Ижәылоит, иҭәаҭәоит, иқәҵоит.
Аҽеиԥш инҭагылом аҭра,
Инкаԥоит, џьара икәараҵоит.
Еиқәышлаҳәа, арахь егьҿаны,
Уаваҩла, мап, узахьӡом.
Данымиац аӡә аӷәра аҿаны,
Ахаан икәадырны убаӡом.
Гәеисырҭоуп – ҳаҩареи бахәи,
Ԥышәароуп – ас изырӷәӷәаз.
Хаҳәқәак агәыҵаԥсоуп уи,
Ҽеимааҵас амҩан иархаз.
Быргҵас џьара инатәаӡом,
Итәар, итәанхалар ҳәа ишәоит.
Аҟамеиԥш аҭра иҭаӡаӡом,
Анахәҭеиԥш аԥша нахнаршәоит.
Иаҿуп хаз ашәахгьы аҭәара,
Икаҳауеит, игылоит, еисуеит.
Арҩаш анышәом атәра,
Ианышәар, џьарак ҳаицыԥсуеит.

ДЫЦӘОУП САРИА
(Смоҭа илызкуп)
Дыцәоуп Сариа, схәыҷы,
Иҳақәиҭхәу, сгәыӷра дыхьча!
Дҿыхаанӡа ашыла шәҷыҷы,
Данааԥшлак уи ала дшәырча!
Настәи, о, нас даҽакхоит,
Илеигәырӷьо аԥша аслап ашақә.
Алакә ссир дагәылак дсырԥхоит,
Лакәқәак иреиԥшым алакә…
Амц, аԥаршеиқәа, аҭыӡшәа,
Лгәыраз хәыҷ, мап, иҭаӡом.
Илнырыр аӡыхьқәа рбызшәа,
Амҩан ахаан дшабаӡом.
Шьашәраҳ инапымшқәа дырнысҵт,
Ахәрашәа сзызҳәо ла лоуп.
Цҳасгьы лаԥшы хаак сызхылҵт,
Шьҭа саџьал ҽа маҷк ихароуп.
…Илыхәлаччо амра ашәахәа,
Ашьац еиԥш иартатоит лыхчы.
Дыцәоуп Сариа дҭахәхәа,
Дыцәоуп, уи саҳкәажә, схәыҷы.

***
Аԥҭаҿ амза аҽаҵәахт,
Аӷьыч иеиԥш аҽӡаны.
Алым еиқәаҵәа – аҵх
Тәоуп аҽхыршәааны.
Аԥша абӷьыжәқәа ӷәыхны,
Иаԥнацоит, иартәом.
Егьа угаргьы ишьҭыхны,
Сааԥсара узгом.

***
Ҳахьынтәаауа цәырҳгаӡаргьы иҳахәом,
Иҳаашьазгьы дыруп, еимактәым.
Харамхәыццәақәак цәажәоит: «ушьҭа егьҳахьуам,
Шьҭа ҳаԥсадгьыл изгарым атәым».
Аха игәарҭом хысбжьык мгаӡакәа,
Ишҳақәшәало имшәышәӡакәа ахқәа.
Ашьа иҳалҵуа шҳалҵуа ҳамбаӡакәа,
Ишнылаԥсуа имиц ахәыҷқәа.
…Илашәхеит ҳагәқәа.

***
Аԥша ҭынчхеит сашҭа инҭашыланы,
Инықәтәа-аақәтәо, иубахьоу аҳак!
Уи ҵла хнамжәеит, аха иқәԥон ижәыланы,
Иҟоу шыҟоу – убри ауп аҳақ.
Ахы сыдуп уажә сабишәа икараха,
Ицәыхажьыхом илаҳәыз ԥсааҵас.
Исҭахгәышьоуп сыбла неиқәыԥсар, аха,
Ҳа ҳаибарцәар ҳаазырԥшрыдашь нас?

***
Бара – ааԥын абаҳча ԥшӡа еинаала!
Аҵыс иаҵәа икарамхо абжьы.
Бахьыстәым – ашьабсҭа-хәы агәала,
Бахьызбо – шәахәахаак шьыжьы.
Игәамҭакәа шәҭык инахыстәым,
Ашәҭқәа ԥшқарахуп, ҽакыуп.
Ԥшатлакәуп, кырцхуп – бахьыстәым,
Бахьызбо еҵәа ԥшӡак – разҟуп.
Сымшқәа инарыҵарӡуа сгәаҳәа,
Аԥсаатә реиԥш имҩасуеит хара.
Бахьызбо уа ацыхаӡ ахьхьаҳәа,
Бахьыстәым – уа ӡыда аҟәара.
Ааԥын абаҳчаҟны ихыстәым,
Игәамҵыз уа иажәа иҿырхьы!
Наунагӡа гәаҟроуп – бахьыстәым,
Бахьызбо – шьаҿак сҿарахьы!

***
Блала сымш нхарҭәааны,
Гәыла-ԥсыла игәыдскылоит.
Гаҿа хаҳәык снықәтәаны,
Хәы-иаҵәарак снықәԥалоит.
Сыдгьыл, сыжәҩан ырлашоуп,
Аҳаҳаира ҳаираӡа!
Сзырԥеиԥеиуа сукәыхшоуп!
Даҽа маҷк исараӡа!
Уаҟа игәаҭам гәаҭаны,
Наунагӡа игәныскылоит.
Марда хаҳәык снықәтәаны,
Храк аԥыжәах снықәԥалоит.
Аӡәгьы уа даӡәыкымыз,
Сгәырӷьоит ԥшаласк сҽылаҳәа.
Дысҿаԥхоит ахцәықамыз,
Умлакҩакуа усԥыла ҳәа.
Слымҳа иҭаҩуа жәеиԥшь ашәоуп,
Аҳаҳаира ҳаираӡа!
Сзырԥеиԥеиуа сукәыхшоуп,
Даҽа маҷк исараӡа.

***
Имыцхәу сҭахым,
Исҭаху сзаԥырҵуам.
Згәаҵа кәиц ҵәахым,
Ибла шәахәа рхыҵуам.
Унеила уеиханы,
Ԥша хьшәашәак уҿасуеит.
Аԥҭақәа рханы,
Ажәҩан џьа иказказуеит.
Усгьы узырџьара,
Амҩан дузыԥшгәышьоуп.
Цыхаӡыхьк џьара,
Ӡмахк ахатәагәышьоуп.
Зыбызшәа иарԥхаз,
Иаҳәагьы мацәысуеит.
Зашәахә нагӡахаз,
Ишьҭамҭа днахысуеит.
Даҟьак еикәаҳәуп,
Гәыӷрак уцәҭахазар.
Ушықәсқәа лаҳәуп,
Азаҵәра уҭынхазар.
…Снеиуеит сеиханы,
Кырынтә амш еиҭасуеит.
Аԥҭақәа рханы,
Ажәҩан џьа иказказуеит.

***
Нанамга ԥсыӡкҩык зны ԥхыӡ хаак ибеит,
Хьтәы ԥсыӡк ааикәшаны кыр иааҽырбеит.
Аблақәа ахалашо, аҽааиқәнакын нас,
Иныҵакны хатәрала ицәажәеит абас:
«Ишьҭукааз ныжьны шьҭа усгьы узтәарым,
Мышкы-мышкы аҵыхәан сумкыр ҟаларым.
Уи унасыԥ акәхоит, – уажә исҳәо урҳа,
Иуқәашьхоит амал ду, амалуаҩ иԥҳа».
Дҿыхеит длахҿыхӡа аԥсыӡкҩы, шьыжьын,
Ԥшыхак абаҟаз, амшын изыԥшын.
Уинахыс дҭынчым, дунеи зегь дакӡом,
Ацәқәырԥқәа дрылоуп, инышь ааԥсаӡом.
Ихәыцраҟны: ишьхымзақәа, иԥсаса, иԥсард,
Ихангьы цырцыруа, икәымжәыхәа, иуахьад.
Ишоураз, иҷыхьыз, еиԥшуп иара изын,
Игәыӷрақәа аӷбеиԥш ихгылоуп амшын.
Иҵәгәыр нҭаиршәуеит, ибжьыҵәҟьа дацәшәо,
Ианба нас, ианбыкәу иразҟы анаҿашәо?
Ашықәсқәа еишьҭалан иаҿуп ацара,
Иҵәҩаншьап шхыбгалогь ибарҭам иара.
Дбыргхеит, дабаҟоу, иӡамҩақәа кҷит,
Амалуаҩ иԥҳазаҵә дшыгәжәажәоз дажәит.
Амшынаҿ аԥсыӡкҩы иҵәгәыр ҵысҵысуеит,
Аԥсыӡкҩы иԥхыӡаҿ ахьтәы ԥсыӡ ӡысуеит.

***
Узацәцом иҿаҳәаны,
Уа ҵхы лашәуп уажәыҵәҟьа.
Алаԥшыцәгьа-ҿаԥшыцәгьа,
Аҳаҭарч ицраҳәаны,
Амшын Еиқәа дынхысҭәҳәалоит,
Аҭәҳәеи ашәеи неихысҳәалоит.
Дыды-мацәыс цәқәырԥаӡом,
Икарахан ицрыҵма?
Ма ишьҭамҭак рцәыӡма?
Сара сажәак иаҳаӡом,
Абнараса лаҳашызтәыз,
Аҷынҷа хәыҷ лаҳәашызтәыз.
Ааигәаӡа, ма харашәа,
Ҽык кьыркьыруам, бга уыуам.
Сахьыҟаҵәҟьоу сыздыруам,
Изҳәарыда са сыгәшәа,
Сыԥсы гәаҭеи аасхылаԥшуеит,
Аԥша еиқәымтәеиԥш суалыуашоит.
Удәықәларгьы уҳәҳәаны,
Умчыдаҵәҟьоуп уажәыҵәҟьа.
Алаԥшыцәгьа-ҿаԥшыцәгьа,
Аҳаҭарч ицраҳәаны,
Амшын Еиқәа дынхысҭәҳәалоит,
Аҭәҳәеи ашәеи неихысҳәалоит.
…Чффу, чффу, чффу…

***
Дырҩегьых аҵх, дырҩегь аԥша,
Аԥша сажьом, иаҳәо саҳап:
«Саргьы сыԥшаап, уаргьы уԥшаа,
Џьара дҳамбар, џьара даҳбап!»
Уа лашҭа иҭалт, акәасқьа ихалт,
Уа лхыза инхәыҵалан еимдеит.
Ахәы инхалт, абаҳча инҭалт,
Лҩызцәа-лықәлацәа еимнарҟьеит.
Џьара арҩаш ирт, амшын ихылт,
Са сакәзар башаӡа стәаӡам.
Џьара сӡырҩит, џьара сааҭгылт,
Уажәшьҭаҵәҟьа идыруп, дааигәаӡам.
Мҩақәак еихҵәо, мҩақәак сырнуп,
Аԥша ԥшаауеит, иаауеит, ицоит.
Аԥша лаҳәыр, саргьы слаҳәуп,
Аԥша ахьынҵәо саргьы сынҵәоит.

***
Ажәҩан мацәысит, ихысит,
Анаҟә, аԥшатлакә, ақәа.
Скараха аарла сыӡхыҵит,
Идысуп акырӡа снапқәа.
Аҷнышқәа схыкәшоит еишьҭала,
Ҿымҭ аҟәарахьынтә сыԥшуп.
Амшын анысзымиааи цәқәырԥала,
Абжьала саршәоит ҳәа иаҿуп.

***
Икыдҳаны аҳәҳәыҳәа,
Илеиуеит асы.
Исԥоит бара бзыҳәа,
Уа сыла акасы.
Кабак – са сзы.
Аҽеикәаԥсо, аҳәҳәыҳәа,
Ихәмаруеит асы.
Ҵкы ԥшӡак ба бзыҳәа,
Исԥоит икассы,
Кәымжәыхәак – са сзы.
Ла лышҟа уласы ҳәа,
Ихиоуп ҳәа уеимсы.
Аҳәҳәыҳәа, ассыҳәа,
Ишьҭалоит асы.
Абар, хәылԥазы.
Баадәылҵ баргьы ашьшьыҳәа,
Ҳнеилаҵәап лассы.
Асы-мца – ҳа ҳныҳәа,
Асы-шәҭқәа – ҳаԥсы.
…Илеиуеит асы.

***
Амш еиҵала, еиҵала-еиҵало,
Аҵх акәа ԥха инҭаиеит.
Саргьы сеидру ушьҭа исзалоу,
Схәыцра сгәыҵак саалеиҩеит.
Аха имаҷума иацәызгаз?
Исцәагаз атәы ҳҳәарым.
Зашәа зымгәахь имҩахызгаз,
Иҩны абарҵагь ишьҭа аным.
Саб иҳәамҭа, сгәы иаҳамҭоуп:
Нацәа хысгам анацәхыԥ.
Иахьубарҭам цәҟьарак збарҭоуп,
Уа ианырслоуп сыхҿа аҭыԥ.

***
Амацәыс еимҟьеит,
Аха сныбжьыԥшаанӡа,
Жәҩангәашәԥхьара еимҟьаанӡа,
Ахәрақәа зегь ӷьеит.
Даҽа знык ҳаиниаанӡа,
Хәыцрақәак сыргеит.
Азаҵәра сыхьӡеит,
Ӡыцқьак инахәаанӡа,
Рашәахә нарыгӡаанӡа,
Сашьцәа сыцәҭахеит.
Сыԥсы насыхшәаанӡа,
Сыхәрақәа сзынхеит.

***
Даҽа маҷк, шьаҿак ҟасҵахоит,
Уахь аԥша аԥсҭҳәақәа еизнацахоит.
Даҽа маҷӡак ӡыхьк снахәахоит,
Уи инхысло аԥша иаршәахоит.
Хаҳәык снықәтәарц са снеихахоит,
Уа снаӡаанӡа аҽнакәнаршахоит.
Арҩаш сҭаларц саанаскьахоит,
Аԥша хиаало иархьшәашәахоит.
Наҟ усԥырҵ ҳәа са сыҳәҳәахоит,
Иара ҿымҭ ашьацқәа ахахоит.
Ҳаибаркаруеит, ҳхы неилаҳкуеит,
Аԥшеи сареи ашьха еимаҳкуеит.

***
Ԥхарак сшахьҵәыуоз ицеит,
Ҩарӡушәа аԥша хьшәашәа аҽналарӡ.
Схьаақәа аныԥтуаз сымбаӡеит,
Баша саҿын сырцәыбналарц.
Сышәҭқәа сызгәаама, иканӡоуп,
Сашәақәа ԥыхьеиԥш рыҽхыртуам.
Иҟәыбаса сқәыԥшра каԥсоуп,
Ҭагалан акәыкәуқәа ҿырҭуам.

***
Амылмыҵ ахьыбла ссирқәа,
Ажәҩан иаҵаԥсоуп уахак.
Амза иамаӡам неихыркәа,
Маӡа икылԥшуеит аҽыԥхьак.
Ҵыка-ҵыка, ныка-ныка,
Рҵук ҵуҵуеит инеиԥшьы.
Џьа икынхалеит аԥша ныҟәа,
Хаҿы рбага – сымпахьшьы.
Излацәажәои махәи бӷьыци?
– Шьҭа шәеидыҵ, мамзар шәыцәшоит.
Ех, баргьы-саргь – шәҭыци шьхыци,
Ааԥынрак ҳацәцар ҳәа ҳшәоит.

АШЬХАУАРБА
Уи гатәыла шьыжь иабаҟаз?
Зегьы иџьаршьоит избалак.
Аҵықь-аҵықь, агәыз-агәыз,
Абжьы ныҵаҩит ашәақь.
Ҽырба ҳарак ажәҩан иалаз,
Аарлаҳәа ахрақәа ирызцоит.
Ҽаџьара акәым аԥсы иахалаз,
Иахьахалаз ахь иагоит.

АШЬХА УАХЫНЛА
Хәыцра карақәак сыртәхеит,
Шьамхы ҵарқәа нҵәазшәа.
Аеҵә хьыблақәа жәпахеит,
Хыцқәак ирҿыҟьҟьазшәа.
Сқьала анҭыҵшәа хазы, –
Ашәымкьаҭ, аҿыҟәа.
Уаҟа иԥхьакуп слақәа рзы,
Хамҳаџьымшьа ныҟәа.
Ахамсыҟә атәы ҽакуп,
Шазаргьы ихәлазаргь.
Иара азыҳәа зегь еиԥшуп,
Шоуразаргь ихьҭазаргь.
Илацәҟәысуеит ацәашьы –
Хытар ҭыԥҳа ӡара.
Хра цаӷьцаӷьқәак ргәы абжьы,
Ҭахәмаруеит слакара.
Сқьала сылҩала иҵаргәоуп,
Ҳаԥ ҭацәуп исгәылоу.
Суапа аҿацә аҵкыс иааигәоуп,
Ажәҩан исхагылоу.
Шьҭыбжь ахылҵуам уӡырҩыр,
Уажә аԥшардгьы ҭынчхеит.
Иабаргәузеи са счаҩыр!
Саҳаҭақәа аџьынџьхеит.

Шьҭа ацәа сықәнакит аҿықә,
Сеисару, сҽаԥысшьру?
Амца иасҭару схамсыҟә?
Снықәтәаларц инсыжьру?

***
Иазгәамҭакәа сыхьаца ашоурацәгьа ишахәыз,
Абӷьыцқәа канӡеит.
Зегьыҵәҟьа ирбарҭамхеит сҵыс иаҵәа иахьыз,
Избаз ирмыхәшәтәӡеит.
Рҩашқәак ишрыгхоз, ишрыгхоз мацара,
Иныҵаба ицеит.
Иабаҟоу, иабанхацәеи идәықәсҵаз азҵаара?
Аҭак ҟамлаӡеит.
Адгьыл иазхымгаӡазт ахәац иаӷралаз,
Ана-ара ихәаԥсеит.
Иснызҵаз ирашәахеит ахәра исынхалаз,
Имӷьеит, имӷьаӡеит.
Ажәала, шьамхыла иахьнеитәыз, иахьнеитәу,
Шьҭа сымчқәа каԥсеит.
Сшәагәышьоит алыра иахҟьар ҳәа адунеи ду,
Зегь ҳаҵкыс иааԥсеит.

АҼЫҨ АԤСРА
Ишцалац еиԥш, аԥхьа ишнеиуаз,
Ишцалац еиԥш иԥырны,
Кыршықәсала зыӡбахә наҩуаз,
Инеиқәаҳаит ихәжәаны.
Изахьымԥшуаз уаанӡа аҵыхәа,
Цәқәырԥаҵас иахыԥеит, иавст.
Иҟагәышьам ушьҭа ԥсыхәа,
Еимгеимцарак зегь еиҭаст.
Ԥхьахә згаз инаԥынххыла,
Еибыргәырӷьоит уажә џьоукы.
«Акгьы амыхәоз уҽы шьамхыла,
Са сҽы иамаз аразҟы!»
Рылабжышқәа ишырхәаҽуазгьы,
Рыхьӡырҳәагахь џьоук неихоит.
Имҩахымҵт ишалымшозгьы,
Ишәмыргәамҵын, аԥсы ашьоит.
Ҭынч ишьҭоуп аҽыҩ ԥхьагыла,
Ахы аиааирахь ирханы.
Амба иҭалаз зегь неидкыла,
Ишыԥсугьы иреиҳаны.

***
Ибдыруама, арахь ибзаазгаз зегь ааԥнуп,
Ааԥныла са сыкәа, нас сџьыбақәа ҭәуп.
Ашәҭқәа рыфҩы хаа, аҵыс иаҵәа абжьы,
Иббома, ашьацгьы нкасыршәт икашьшьы.
Ибдыруама, арахь ибзаазгаз зегь ааԥнуп,
Сышықәсқәа наԥхасҵан, сқәыԥшра саԥнуп.
Шьашә раҳ иеиԥш иныҳәаны ԥшаласк сышьҭит,
Акәыкәу снаҿаҭәҳәан, инықәтәа ҿнаҭит.
Ибдыруама, арахь ибзаазгаз зегь ааԥнуп,
Аҵлақәа ацыӷцәеиԥш маҭәа ԥшқак рыҟәнуп.
Арҩашқәа ҽыҩҵас иахьлеиуа иҽырбоит,
Аҭыԥҳацәа ирымакуа, аӡыхь ахцәқәа аԥоит.
Ибдыруама, арахь ибзаазгаз зегь ааԥнуп,
Напеимдахьс ибысҭарц снаргәыҵақәа ирнуп.
Уи бгәаҵа ибҵәахыргьы, сыԥсаҵаҿ ихтуп,
Сыббаргьы сбымбаргьы саныҟамгьы стәуп.
…Ибдыруама, арахь ибзаазгаз зегь ааԥнуп.

СЫРБОМЫЗТ
Машәырла ашьха иҭахаз сашьеиҳабы,
ашәарыцаҩ ду Слава Смыр имонолог

Ашәак, ма ччабжьык мгаӡо,
Иԥшын адунеи ду мқәацо.
Еҵәа ԥшӡак аҭыԥ хәыҷ ҭацәын,
Бџьаркгьы наӡаӡа изаҵәын.
Усҟан, санқәыԥшӡаз зны,
Сышьҭан уа шьхатәыла сыԥсны.
Рҩашқәак рыԥштәы рыхҟьахьан,
Ишышлара ахаҳәқәа шлахьан.
Шәахәацк убаӡомызт џьара,
Иҟәыбаса илеиуан сҿара.
Ҭагалан, санқәыԥшӡаз зны,
Саларшәын аҵх слаҳәны.
Ашьанҵаҵәҟьагь абла хәашьын,
Шәеиқәараҵас аԥҭақәа хшьын.
Дәыҭәҳәак саагәаҭаны ицон,
Ԥшак уа иаакылԥшны аҽаӡон.
Усҟан, санқәыԥшӡаз зны,
Аҳаҩараҿ сышьҭан сшьабаны.
Ҳашҭахь еизон ҳҭынхацәа,
Ҳгәылацәа, ҳауа-ҳҭахцәа.

Аха алабжыш карҭәар ҟалом,
Иҵасым, игәамҵыр ҟалом.
Ҭагалан, санқәыԥшӡаз зны,
Саԥырҵхьан сахьыҟаз ссасны.
Саҳәшьцәа џьабон рҽыԥхьак,
Илықәылҵон сан ҿаҭахьак.
Сықәлацәа, сашьцәа ичҳаны,
Ахрақәа ирҿан рыҽшаны.
Усҟан, санқәыԥшӡаз зны,
Сышқәыԥшыз сынхеит, сегьразны.
Шьҭа уаҳа исызҳәомызт сҿахәык,
Сызхаломызт уаҳа бахәык.
«Усцәымцан, о, сгәырӷьа азырҳа!»
Дысхыкәшон ажәеиԥшьаа рҭыԥҳа.
Сышьҭан уа, шьхатәыла сыԥсны,
Сан леиԥш саҵәыуон Аԥсны.
…Ҭагалан зны.

Sez Abhaz-Abaza ädäbiyättän 1 tekst ukıdıgız.
Çirattagı - Снаргәыҵа - 6
  • Büleklär
  • Снаргәыҵа - 1
    Süzlärneñ gomumi sanı 2997
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2281
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Снаргәыҵа - 2
    Süzlärneñ gomumi sanı 3023
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2223
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Снаргәыҵа - 3
    Süzlärneñ gomumi sanı 3073
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2297
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Снаргәыҵа - 4
    Süzlärneñ gomumi sanı 3054
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2256
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Снаргәыҵа - 5
    Süzlärneñ gomumi sanı 3048
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2190
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Снаргәыҵа - 6
    Süzlärneñ gomumi sanı 324
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 294
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.