Latin

Иалкаау. Х-томкны. Актәи атом. Ажәеинраалақәа - 10

Süzlärneñ gomumi sanı 3377
Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2009
0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
А Ш Ы Қ Ә С А А М ҬА Қ ӘА
Ашьха снықәԥшит, –
уаҟа ӡынран,
Ашьхақәа сыла
ихҟьан ицырцыруа.
Арха снықәԥшит
уа Ааԥынран, –
Ацәаӷәаҩ ашьыжь
иҭеикхьан аҵыруа.
Ага снықәԥшит, –
уаҟа Ԥхынран,
Ажәҩан абылуан
амра нацралан.
Хыхьынтә сыԥшызар, –
ҵаҟа – Аԥсынран,
Аха уажәыҵәҟьа –
уаҟа Ҭагалан.
01.06.1995

А Н Ҷ А - К Ә Ы Н Ҷ А...
Анҷа-кәынҷа, анҷа дын,
Анҷа дықәын Ҷан Дадын.
Шьынҵа-кьынҵа шьынҵа бац,
Анҷа ас иауны исымбац.
Ажәҩан иалан анҷа цан,
Анҷа иқәтәаз амра цан.
Анҷа иқәтәан ҟәарасак,
Ҷынҷак, иаҟараз расак.

Насгьы дықәтәан Ҷан Дадын,
Анҷа-кәынҷа, анҷа дын...
Зны иаршәон, иархаҵон зны,
Алакә еиԥшын уантә Аԥсны.
1993

АИЗГА « АЖӘЕИНРААЛАҚӘЕИ
АПОЕМАҚӘЕИ » (2000) АҞНЫТӘ
М А К Ь А Н А Г Ь У Ш ӘА Р Ҭ ОУ П…
Макьанагь ушәарҭоуп, Аԥсны, Уаӷа есышьыжь дмақаруеит.
Ашҳам ҳақәиҭәоит зны,
Зныхгьы ҳразҟала дыхәмаруеит.
Макьанагь ушәарҭоуп, Аԥсны, Ушҟа аԥҭақәа ԥхьарцоит.
Аӡәы уиҭиуазҭгьы иацы, Ҩыџьа иахьа урҭилароуп.
Макьангь уҵеицәа рҿахәы,
Иаԥылоит, ишызбо лабала .
Ԥыҭҩыкгьы уцҳарц иаҿуп,
Амаҭ кны унапала.
Макьанагь ушәарҭоуп, Аԥсны, –
Ҳалоуп агәам маҟҿаҳәара.
Иисус иеиԥш аџьар уанҵаны,
Сгәы уадчаԥалоуп жьаҳәала.
Макьанагь ашҳам цәқәырԥоит, –
Ҳазшазгьы дахәом ихала.
Шьоук иртәым азыҳәа иқәԥоит,
Шьоук иртәу ацыԥхьгьы рзалам.
Макьанагь ушәарҭоуп, Аԥсны, –

Цқьа еихалашом сымза.
О, ак аншәарҭам Аԥсны, –
Усҟангьы ушәарҭоуп, сыԥсымзар!
Зегьы урҭахыҵәҟьоуп, ҵаны, –
Ус изтәари, урҭахымкәа?
Зегьы урҭахыҵәҟьоуп, Аԥсны,
Аха – ԥсыуак дахымкәа.
09.02. 1995

Б А А И, Ҳ А Б Н А Л А П!
Бааи, ҳабналап,
Наҟ ҳабналап,
Уаҩ дахьыҟам
Ҳцап зынӡ!
Ашьха ҳхалап,
Арха ҳҭалап,
Бара бцәымзаз,
Са – сымзаз!
Бааи, ҳабналап,
Наҟ ҳабналап,
Абна ҳалаз,
Лаԥшы зхым!
Ӡыхь бызшәала,
Ҵыс ашәала,
Ҳа ҳаицәажәалар
Сҭахын.
Абнаҿ аҳра,
Амҩаҿ аҳра,
Ҳарҭ иҳамаз
Ҳахьцалак.
Уаҟа ԥсахрам,
Уаҟа гәаҟрам,

Уаҟа иалаҟоуп
Алакә.
Ҳамаӡажәа,
Арҩаш хьшәашәа,
Уа иаргаман
Иқәнаҵап.
Сгәаҵа иақәшәаз,
Рдәынак ашәа,
Сыкәа шәҭыцны
Иҭанаԥсап!
Алым ҩаҵҟьап,
Амҩагь ацҟьап,
Архаҿ
Иашьҭалап аҽы.
Алаҳә ацқәа,
Ажәҩан аҵкәап, –
Иқәтәоуп
Аџь ду ахаҿы.
Уаҟа аџьныш,
Дашьҭоуп аҷныш,
Ӡызлан
Ҳӡиас хьшәашәа дҭоуп.
Ицәоуп ашьыжь,
Анаҟә ақәыжь,
Ацәа зырхааз
Қәаԥсатоуп.
Бааи, ҳабналап,
Наҟ ҳабналап,
Ага ҳақәыз,
Амра ҳцәыз!
Са сӡыркәины,

Аҵых сацыз,
Амра ацыԥхь
Ба ибыхцәыз!
Бааи, ҳабналап,
Наҟ ҳабналап,
Ҳашьҭахь иҟоу
Ҳамгәырҩап.
Мҵәыжәҩак ала
Ажәҩан ҳалаз,
Ҳгәаҵагь амра
Аиԥш иԥхап!
Абнаҿ аҳра,
Амҩаҿ – аҳра,
Ҳара иҳамаз,
Ҳахьцалак!
Уаҟа ԥсахрам,
Уаҟа – гәаҟрам,
Уаҟа –
Иалаҟоуп алакә!
1996

АЦЦЫШӘ
Схахәы – аццышә ауп изҩызоу,
Сыччаԥшь – аццышә ахаҭа.
Уимоу – аццышә ауп изҩызоу,
Исҳәо ашәа ахапа.
Аццышә тата сылагылоуп,
Аццышә саҭәҳәоит, икаԥсоит.
Сара аццышә сыҩуа сылоуп,
Иара шьҭыԥраан наҟ ицоит.
Схәыцра, сықәра…

Иблуп рызегь,
Ицоит сыццышә аҽӡаны.
Ус ҟалеит, изызӡарызеи,
Бансыцралаз бымцаны!
1996

Ԥ Х Ы Ӡ Л А А К Ә Ы Н…
Шарԥаз акәын…
Иахьа шьыжьгьы ԥхыӡла,
Сара исықәкны
Ахысбыжьқәа гон.
Аԥсреи сареи
Ҳаиҟәыргон напхыцла,
Са суаҩын, Ахысбыжьқәа срыцәшәон,
Суаҩын, аха
Сыжәҩан ажәымҭыҽха,
Кырцх мацаран
Ахқәа аҿышәшәон.
Ашәҭқәа каршәын,
Ирхәыз, ахәылбыҽха,
Урҭгьы шәҭын,
Ахысбыжьқәа ирыцәшәон.
Шарԥаз акәын…
Абаагәара дкыдлон,
Азынџьырқәа
Дшыркыз, деимырхха,
Ахақәиҭрахь
Спартак амҩа дықәлон,
Ахҿақәа ҳәа
Аџыр ԥынҵа рхан,
Сара сԥахны
Агәашь садҿаҳәалан,

Абраскьыл уи
Дахан ирҵысуан.
Азынџьырқәа ԥиҟон
Рԥыск аҳәала,
Аха ҵыск
Аацәырҟьан еиԥнашьуан.
Шарԥаз акәын…
Бардодым дыҷкәынӡан,
Сара ишызбоз
Уи ҭоуба имуӡеит.
Дшьауардынны
Дааит уи сышьха аҟынӡа,
Ашьҭахь длаҟәны
Ажәҩан ашҟа дцеит.
Шарԥаз акәын…
Са сырҟьон аԥхыӡқәа,
Аӡә дырхәызаап, –
Сиҵалеит, дсызгом.
Адәы шшапараҿ
Ҽаӡә иԥсы неихыҵуан,
Аха «Шәнеибац»,
Хыхь, џьарантә игон.
Даҽа хаҵак
Даваиан аӡ-қьиа,
Иаҭахын уи
Ихәра иаҿаҭәар.
Абџьар иқәкын
Мушьни Ахәарцкьиа –
Егьагӡамызт
Уи ашәыра ҭәарц.
Шарԥаз акәын…
Сара сгәаҵаӷара,
Ӡыхь ҟаԥшьума? –
Ашьа кылс ицон.
Амца сыжәлон,

Скаршәызшәа Сахара
Уа ицырцыруа
Аԥслымӡқәа сҿаԥсон.
Уахьынаԥшлак
Тымитышан, ҭшәаран,
Уаҟа ҳҵеицәа
Рыбаҩқәа ҭаԥсан.
Даргьы саԥхьа
Иааиуан лаԥшҵашәаран, –
Урҭ рыбаҩқәа
Ҭынч еизылгон сан.
Аибашьраҵәҟьа
Салагылоуп ԥхыӡла,
Иашьҭоуп
Рота-ротала сыршьырц.
Ишԥарҭаху
Урҭ наӡаӡа сыӡра,
Ишԥарҭаху
Сыжәҩан ду хәашьыр!
Ашьҭахь дцеит –
Ақырҭуа сыбла дхыӡлан,
Жьымдырк
Уаҳа иақәым Аԥсынра.
Аха дцәырҵуеит
Шарԥазла, ԥхыӡла,
Иара дшыҟоу
Схамышлҭларц сара.
1996

***
Сара снеины ҭынч снеихагылеит,
Гәаӷла исзыҟаз, –
Дыԥсызаап иацы.
Исықәымчӡомызт иџьымшьқәеи иблеи,
Агәаӷи аҵаси
Сгәаҵаҿ еицын.

Ашҭа ду нықәҭәааит уалеи ҭахылеи,
Ажәҩан ду иалҟьон
Рыҳәҳәабжь – аҵәы...
Уаҵәакәу, уаҵәашьҭахь...
Саргьы исхагылоит, –
Ргәы нсырхахьоума
Урҭ рахьынтә аӡәыр?
15.07.1997

АЦҲА
Апоет Г. Аламиа изкуп

Суҳәоит лассы-ласс
Урҭаала нхыҵаа, –
Ҳашьцәа гәалақәак
Роура ҳәа сшәоит.
Идыруп, ҳахылҵит
Ашьанҵаҿ еихымцак,
еихымцак, еихьушьыр, –
Гәыӷрак аҿшәоит.
Суҳәоит лассы-ласс
Урҭалаа нхыҵаа,
Дгәыдкыл са сзыҳәа
Зыҷкәын дҭахаз.
Ԥҳәызбакгьы ларԥыс
Дыҟоуп аԥхыӡаҿ,
Издыруеит аԥхыӡаҿ…
Уброуп дахьынхаз.
Суҳәоит, лассы-ласс
Урҭаала нхыҵаа, –
Хык ауп иҳалоу,
Иҳалҟьазгьы – хык.

Усҟан лабжышла
Ҳадгьыл иахыӡааз,
Араҟа инрыжьит
Рџьыкац, ҵәахык.
Маҷк иуашәшәыроуп, –
Уаҵагыл ацҳа.
Уи уара уда
Иалшоит иԥҽыр.
Угәыраз иарҟәандо
Ашҭақәа шьацхоит,
Иамои уи ашҭаҿ
Ҳрашьқәа урҳәыр?
Уҟаз ҳабжьара
Ус иҳазгьамоуп,
Наӡаӡа ацҳа иаҵоу
Дыԥшьоуп.
Ҳара уаҳҟәаҵи,
Ҳарамоу, ҳарамоу,
Адгьыли ажәҩани Амра рыбжьоуп.
18.04.1997

А И Б А Ш Ь Ҩ Ы И А Ш ӘА
Шәҭы-какаҷла Аԥсынтәыла қәҵоуп,
Сыдгьыл ԥшәымас дамоуп уи аԥа.
Саҳәоит, арԥыс, уара аԥхьа ицо,
Ҭынч ицәырга ашәа ахапа.
Ԥхьаҟа ҳнеилап
Ҳажәҩахыр еибыҭан,
Ҳлеишәа даҵамшьыцыр
Ҟалаӡом аӷа.

Сыхаара, сымра,
Исзыԥшу ақыҭан,
Ԥхыӡла ба сышбыцыз
Исыршеит иаха.
Амца ҳалан, аԥсуара былуан,
Сдақәа роуп изҭысуаз Гәымсҭа.
Хәыҷла-дугьы гылан ҭоуба руан...
Сара усҟан схәын, ашоура сҭан.
Амца ижәҵан дықәаҳцеит аӷа,
Сани саби уаха шәымгәырҩан.
Сгәы ишԥалоу арԥар иҭахаз, –
Аҵла иавамгылаӡеит ишәан.
Октиабр, 1996

***
Амра ҿыхар – абаҳчарагь ҿыхап,
Адәы иқәлап ашәҭыцқәа рыфҩы.
Амырхәага аиԥшҵәҟьа са снаҿыхәап,
Аҳарданыжь иалырхыз аҩы.
Аҳарданҩы ашьыжь гәыҟаҵагоуп,
Қьафҟаҵагоуп ахәылԥаз аҩы.
Иаагылазаргь уи иахылҵуа мцакоуп,
Амца дзацәыбналом ауаҩы.
Аҳарданҩы збоит иуаркалеиуа,
Шәах мацаран ирҭаҭәоит сдақәа...
Аҳәылыҳәа ашьыжь асы леиуеит,
Мшәан, уи аума ахьҭа сазыркуа?
Амра ҿыхар, абаҳчарагь ҿыхап,
Адәы иқәлап ашәҭыцқәа рыфҩы.

Амырхәага аиԥшҵәҟьа са снаҿыхәап,
Аҳарданыжь иалырхыз аҩы.
15.02.1997

Қ ӘА К АУА Н
Қәак аҿаанахеит икыдҵәан,
Сныҵагылеит саргьы ҵлак.
Уи ахымкәар алшоит, иқәцәаз,
Аԥҭа хылоит уахьыԥшлак.
Ус, сыԥшызар, лымацара,
Илхаргылан хыхь аҳаргь,
Дааиуеит сыԥшӡа, сылашара, –
Исҭахын сыбжьы лаҳар.
Аха, мап, сыбжьы сыргозма,
Сгылан уа сыԥсы ӡаны.
Иҟамлои ашьшьыҳәа дцозар,
Уи слымбозшәа ҟаҵаны!?
Аха ус Анцәа иҭаххама,
Лаԥшҵашәароу? Шьҭа ихаҵа!
Дсыԥхьеит сгәаҭан лара лхала,
Лыжәҩа сыдлеит иԥхаӡа.
Ҭабуп, ажәҩан, уа уахьыцәам,
Ҭабуп, иҵегь иҭабуп!
Ех, улеила, ақәа укыдҵәан, –
Аҳаргь аҵаҟа сҵәахуп!
06.03.1997

***
Қыҭак аҿы сасра ҳаҟан,
Даҳԥылт аԥшәма дгәырӷьаҵәа.

Ԥҳәызбак дықәын ашҭа ҟьаҟьа, –
Ажәҩан иаҵакшон аҵәа.
Нас дмацәысит уи аԥҳәызба,
Аишәа хылҟьеит оумашәа.
Лара лаԥсуара лаԥысуан,
Ишԥаҟәандаз уи лбызшәа.
Ажәҵыс ашьҭыбжь ауп изҩызаз,
Ах, ишԥахааз, ах, ишԥа!
Ихы ихашҭыр илшон лысас,
Аха сҿыхахуан еиҭа.
Даҳхаԥыруан ԥарԥалыкьшәа,
Ашьеи ахши еилаҭәа,
Насыԥ имоуп, – сҳәон – илықәшәаз,
Насыԥ рымоуп рыҩнаҭа.
Нас... Ҳазхылҵыз илыԥхала,
Хаҵа дцеит ачара уны.
Аҽнынахыс зашҭа дҭалаз,
Иҵыҵуеит иӡыхь хәашьны.
01.04.1997

АХӘЫШӘТӘҨЫ
Ҭакәажәык, уи шьыжьла, хәылбыҽхала,
Дыццакыргьы… Лыццакра дацәшәо,
Шьхардацума, хәырбӷьыцума, – лхала,
ӡык ахықәан днеины илыҟәшәоит.
Жәытәнатә аахыс даауеит гәыблыла,
Мацқьа-шьацқьа иқәылҵоит џьара.
Иргәыбзыӷуа илшьышьуеит напыла –
Избан акәзар, – ԥсыуа хәшәуп иара.

Нас дара иргәылҵуа ацәыкәбарқәа,
Зны излазаргь даҽазны иашоуп.
Зегь акоуп ачымазцәа ихҭаркуеит,
Иаргьы – дара рхьаа азын ишоуп.
Даагылазар уи даҿуп насыԥла,
Лыкәша-мыкәша дџьаршьоит уи аӡәыр.
Ахьшьацбабла еиԥшуп лара лыбла,
Ус хаҭала дажәызаргьы кыр.
Уажәы-уажә игәырӷьо лашҭа иҭалоит,
Уи лнапы ҳалалқәа рыгәра згаз.
Ларгьы дԥыруа усҟан ажәҩан дхалоит,
Ус анакәха, иҟалеит хәарҭас.
Абас дыҟоуп уи сара дызбазар,
Шәкы дырҭысит, шәи акы дырҭоуп.
Ҽа шәышықәсагь дцар ҟалап, избанзар,
Ҽаӡә изыҳәа уи лыԥсы-хаа ҭоуп.
23.02.1998

***
Амш абжараҿ сынхар,
Дарбан, изҭахыда?
Сгәыла, сықәла, са сҭынха,
Рыцҳахап са сыда!
Анцәа исаҭәеишьаз мышкы
Са саныз ашьшьыҳәа.
Ахьы саҳәом, даҽакы,
Саҳәоит, сан быбжьыхаа.
Заҟа ҵуазеи, бцеит бара,
Тыша дук ҳабжьалеит.
Уаҟа сҭаҿаҳәоуп сара,
Иразу быбжьала.

Ицоит аҵых еиқәышьшьы,
Ҭынч еҵәаџьаа рыда.
Сара сшаҳәо ба быбжьы,
Сыбжьы иаҳәарыда?
Иаҳәарыда са сыбжьы,
Дарбан уи зыԥс алоу?
Алабжыш каԥсоит сцәашьы,
Сгәаҵа иадыԥсалоит...
Амҩа абжараҿ сынхар,
Дарбан, изҭахыда?
Сгәыла, сықәла, нас сҭынха,
Рыцҳахап са сыда!
02.05.1998

Ӡ Ы З Л А Н - Ӡ А Ҳ К ӘА Ж Ә…
Избоит хыбрак ҳаракны, –
Ӡмыжь дук иалагылоуп.
Ԥшра-сахьала дчаԥаны
Ӡызлан лӡы дынхылоит.
Дашьаҳауеит уа лыхцәы,
Лыблақәа ԥсыршьагоуп.
Лыччара даԥсоуп аӡәы, –
Баша, ус, еижьагоу?
Лыкәша-мыкәша зегь лашоит,
Ӡнызаргьы – иԥхарроуп.
Илҭаххар – уажәнатә ишоит,
Илҭаххар, – ихәлароуп.
Лӡара ҭкәыцәаа дшоуп лара,
Лыхәда шкәакәа ҵәыцоуп.

Дкәышуп, дхагоуп лызхара, –
Схәыцра амҵан дыцәоуп.
Ӡызлан-Ӡаҳкәажә, сыхьӡыркы,
Ба бажәабжьу, блакәу?
Сбыҳәоит, ҵәыцак бӡы сыркы,
Иаҳхылаԥшуа блакоуп.
Ԥсыӡак адгьыл ду саҟәых,
Нас ацәажәатә сымам.
Са избоит алакә закәу
Ажәабжьқәа ҳәатәума?
Ибҭахызар – са срыхҳәа,
Амҩан сҽи скәадыри,
Уашхәа макьа-ԥсыс сырҳәа,
Иамои ҳаибадырыр?
Ӡызлан-Ӡаҳкәажә, Ӡыркәалеи,
Быхцәы сашьаҳарцу?
Бара бқәыԥшреи, ба бҿареи
Сара сажәра ԥхарҵоит!..
Избоит хыбрак ҳаракны,
Ӡмыжь дук иалагылоуп,
Ԥшра сахьала дчаԥаны,
Ӡызлан уа илԥылоит.
13.05.1998

***
Аб даныржуаз, –
Аԥа дихагылан.
Уи ашьҭахь – имаҭа
Дыԥшын лаӷырӡыла...

Аԥа даныржуа,
Амаҭа днагылап...
Сара уажәнатәгьы
Скәабоуп лаӷырӡыла.
22.07.1998

***
Издыруада апоетцәа рымаӡа?
Амҩа иқәлан, аханынӡа инамӡаз.
Апоетцәа – урҭ ачҳара рымаӡам,
Апоетцәа агәаӷьроуп ирымаӡоу!
14.08.1998

АКЬАНЏЬА
Абла –хаха акьанџьа,
Аиа лгар игаран.
Иҟан уаҳа наламӡо,
Анапы иаркаран.
Уи аӡара параӡа,
Амацәаз иаҩызан:
Маҷӡак ан илараӡа,
Иақәылҵоит ахыза.
Акьанџьа акалашәа,
Ԥхарак надыԥхалоит.
Нас ицәырган гарашәак
Ацәа иалалхалоит.
Акьа, акьа, акьанџьа,
Уда ԥсыхәа сымам.
Уҟаз ус уԥагьаӡа,
Сыԥшӡа, сыхазына…!
Абла ҭхаха акьанџьа,
Аиа лгар игаран.
Иҟан уаҳа наламӡо,
Анапы иаркаран.
14.10.1998

ҬА ГА Л А Н Т Ә И А Қ ӘА
Ақәа леиуеит, акәыкәбаа,
Иаацәыҵаччеит ашьыжь.
Ԥшаласк аԥҭақәа кынԥаа,
Иҩ ицон, ирашьын.
Абӷьы, аҵлаҿ ихьанҭан, –
Шьҭа иҿшәозар акәхап.
Мап, макьанаҵәҟьа ихьҭам, –
Асы шьҭам исақәха.
Амыш, аҵыхқәа зазоит,
Дгьыли жәҩани рҳәааҿ.
Ананыраҿ аҩы зоит, –
– Анцәа уиныҳәааит!
Амцаҿ аԥшаӡа ҽҳәакуп, –
Згьама ԥшьоу аками.
Афырџьанаҿ иаҭахуп
Аԥши акакани.
Ақәа леиуеит, акәыкәбаа,
Иаацәыҵаччеит ашьыжь.
Ԥшаласк аԥҭақәа кынԥаа,
Иҩ ицон, ирашьын.
18.10.1998

А Ш ҬАҾ
Очамчыра ақалақь аҿы ақырҭқәа ирблыз аԥсуа
ԥҳәыс Ц. Казанба илыхьӡынҩылоуп

Ашҭаҿ ақырҭқәа
Ԥҳәыск дырбылуан,
Хыхь рацәаххыран
алҩагьы халон.

Уи, дара ртәала,
ԥызара луан,
Аҳәсагь ахацәагь
ныҟәон лҳәатәала.
Ашҭаҿ еиҵыхны
амца лакьуан,
Ажәларгьы гылан
амца ду иакәшан.
Амаҭ былуазшәа
ла лышҟа иԥшуан,
Аха лычҳара
рыман илакәшьан.
Ашҭаҿы ақырҭқәа
хысран изҿыз,
Ныҳәан ирымаз,
иарбану уаҳа!
Усҟан анацәа
рцәакәын иԥҽыз,
Рыхәда иахаршәын
иԥымҵәаз ашаха.
Ашҭаҿ уи амыш
наҟ ихәаҽын,
Ан Терезагьы
ҿыцны даргылон.
Ашьац иаҵалон
лшьа адәаҿы,
Нас идамыӷны
ашҭа ианылон.

Ашҭаҿ ашьшьыҳәа
ԥсҭазаарак нҵәеит,
Дцәырҵып иџьазшьо,
дцәырҵып ихазҵаз…
Амца дагәылҵын,
ажәҩанахь дцеит,
Ашҭаҿ ақырҭқәа
амца зыцрарҵо!
29.01.1999

АН
Ан – имыцәо цәымзоуп,
асабицәа ргараҿ,
Ан – иҭамбо ӡыхьуп
ашьха ршьапаҿы.
Уи лыԥхала дҳацуп,
ахьҭаҿ, аҭакараҿ,
Ан иԥшьоу Мариоуп
ҳарҭ ҳамшаԥаҽны.
Ан – бызшәа ҟәымшәышәуп,
сара сыбзаҿ иқәу,
Ан – шәиразаргь алшоит
аӡә дшәитәызар зны.
Ан. Акызаҵәыкгьы
уаҟа иацым, иагым,
Аха уи ак агхар
иагхеит ауп Аԥсны.
Ан – ари гәыҭгагоуп,
иамоуп амыч ҷыда,
Ҳарҭ зегь ҳаҵагылоуп
лыжәҩан-акасы.

Маҷк Анцәа диҵкаруп
маҷкгьы Афродита,
Уи дызшоу анысоуп
Дшам даҽак азы.
Ан – ахацәа рымҩоуп,
Уи кәабами шьала.
Шьала ишәу ашьанҵа
Салылԥааит сара.
Са Аԥсны ансыԥхьо
Исыԥхьоит ла лыбжьала,
Бжьыкоуп дара ирымоу, –
Аԥсуа, Аԥсынра.
21.03.1999

С Г Ә Ы РА Х Ә Ӡ А М…
Сгәы рахәӡам сара саазқәылаз,
Исываҳаит снапқәа рхала.
Дгәылаӡамшәа дгәылоуп сгәыла,
Сҩызагь дҩызоуп адәахьала.
Са дысгәалашәом исԥылаз,
Шарԥазын, санҭыҵуаз ашҭа.
Хымԥада, дыцәгьан шьапыла, –
Уаҟа сыҟаҭәара дашьҭан.
Сгәы рахәӡам сара саазқәылаз,
Ԥшак ҟоу-ҵәыуа иқәуп схыбра.
Амра аԥҭақәа иргәылоуп,
Ажәҵыс неиуеит са исхыԥраан.
Аҽцәа реиԥшҵәҟьа апыҟҟаҳәа,
Қәаршаҩык аҽкыдҟьо сарцәом.

Ҳазшаз сиашьапкуан сыпҟаҳәа,
Аха ддуцәоуп, дԥаимбарцәоуп.
Сгәы рахәӡам, имаҷуп сгәыӷра,
Ачҳараҳәа кыргьы сылшеит.
Аха ҿыц ицәырҵит сыхәра,
Саҭахымзар сара сзыршеи?!
Лак рааӡоит џьара гәыблыла,
Цгәык ахәы ҟарҵоит игьаман.
Сара сгәы ҟажо зегь рыла –
Исҳәоит: «Уҟаз, ус егьамам!»
«Умшәан, уҟаз»... Сыҟаз рыцҳа,
Сыҵаршәыз ихәарҽу сԥацха,
Аха сара ихысҵаз сыцҳа
Шәареи сареи... Зегьы иҳацҳаз!
26.03.1999

Ҩ - РА Х Ә Ы Ц К
Сымра ду ацыԥхь
Рахәыцуп изҩызоу,
Уи дгьыли жәҩани
Иркуп ирыхха.
Сымра ду ацыԥхь
Са сыхәра зӡахызоуп, Сыхәрақәа артлоит
Уи иаҭаххар.
Сымра ду ацыԥхь
ԥоуп ҩ-рахәыцкны,
Аҩбагь аҿаршәуп
Са сыԥхьарца.
Актәи саҵәахит

Сԥацхаҿы скәицны,
Аҩбатәи – цәымзан,
Иакын иххаӡа.
Актәи – анацәа
Рылабжыш аашьоуп,
Аҩбатәи – арԥыс
Икеиҭәаз ашьоуп.
Актәи-Ҳаԥсадгьыл
Абзиабашьоуп,
Аҩбатәи – ихьчоу
Адгьыл ашьоуп!
08.11.1998

А Ҳ А М ҬА

Нхыҵ-Кавказ имҩаԥысуаз еиԥыларак аҿы
Краснодар ахада Николаи Кондратенко иҟнытә
Аԥсны Аҳәынҭқар Владислав Арӡынба ҳамҭас
иҭан аҳәа-чаԥа

Аԥсны ҳамҭас
иаҭоуп аҳәа,
Дазусҭада
аҳәа иаҳәаз?
Иарбан
ҳадгьыл иадибалаз,
Дадызцалаз,
имоу «гәалас»?
Аԥсны ҳамҭас
иаҭоуп аҳәа,
Иззымдырӡо
хьаҳәа-ԥаҳәа,
Ицҳафыруа
аӷа иԥылаз,
Ианықәԥатәыз
Урыстәылаз.

Аԥсны ҳамҭас
иаҭоуп аҳәа,
Иаҭаххозар, –
ҿыц ихьча ҳәа.
Аԥсуа иарӷьаҿ
уи ламысуп.
Зны имцабзуп,
зны имацәысуп.
Аҳәа ӡрыжәуп
аӷа ишьала,
Аха сгәырӷьаӡом
уи ала.
Иаҭәаршьаӡом
уи аиашаз
Иззымдыруа
аҳәа ҟьашьа.
Аҭра иҭыҵыр
ицырцыруа,
Дықәхар алшоит
ан дуазыруа.
Иалагаҵәҟьар иалоу збапҳәа,
Заҟа гәнаҳа
шьҭнахуеи аҳәа!
Аҳәа – адыд
амыч амоуп,
Уи Дамаскуп,
ныхоуп, шьамуп.
Уи хароуп,
итым-итышоуп,
Уи шьагәышьоуп,
уи ԥхӡашоуп.
Хаҵа малуп
ари абџьар,
Иалшоит уахәыр,
иалшоит уабжьар…

Аԥсны ҳамҭас
иаҭоуп аҳәа,
Иаҭаххозар, –
ҿыц ихьча ҳәа.
28.02.1999

АҼ Ы Ц Ы Ҩ - Ц Ы Ҩ
Ахәдагә ырхәа
Ицоит каршәракаҿ аҽыҩ,
Аӡә дахаршәын
Бжеиҳан аӷәра наҿакуа.
Уи кьыркьыруан,
Аӷәра ԥысҵәоит ҳәа иаҿын,
Аԥхьа игылаз
аҽқәа неиуан икакәкәа.
Агәы ҭыҵуан,
аҟыҿыҳәа уи цҳауан,
Абла гәаҟуан
ахы шьҭыхны иахьакыз.
Ажәлар гылан,
урҭ еиужьны ицәҳауан,
Убас иҟоуп
аҽырыҩраҿ иахьагьы.
Аҽы неиуеит.
Аӷәра иашьҭуам, иаҿакуп,
Ахы нкылоуп,
аха иахоит зегь акоуп.
Акыр шықәса,
жәытә аахысгьы ус иаҿуп,
Аҽы цыҩцыҩ
аанызкыло ӷәрак аҿоуп.

Аха ҽнак уи
Аӷәра иацҳан, ирхәаша,
Зегьы ирылҟьеит
ирмацәысны, иласны.
Афырҭын еиԥш
Аҽкыднаҟьеит нас аԥша.
Зны ихҵаалеит,
Ақәа кыдхаҽеит ҽазны.
Нас идәықәлеит
Лакәшәа иҟаз амҩа ԥшаа,
Ԥсыуа мҩала
ԥсыуа шьала иԥшьаны…
Сара сгылан,
Сара сҵәыуон сгәаҵа ԥшьаала,
Ах, ишԥеиԥшыз
Уи аҽыз цыҩ-цыҩ Аԥсны!
05.04.1999

АИЗГА « ААԤЫНРА АШӘА »
(2003) АҞЫНТӘ
А Ԥ С УА РА
Аԥсуара – аԥсышәоуп,
Сан иқәылҵаз сыбзаҿ.
Саргьы аҳра стәушәоуп,
Сшыҟалаз, сыԥсымзар.
Аԥсуара – ԥсабароуп,
Ашәи ахьеи ртәыла.
Ага – уи сакароуп,
Сыӷба цоит ихылан.

Аԥсуара – уи рашьуп,
Амҩа аҭ, игәнаҳауп,
Аҳәа-чаԥа ҩашьом,
Аҭӡаҿы икнаҳауп.
Аԥсуара – ламысроуп,
Аиҳабы – дҳәынҭқаруп.
Иаԥхьа икаҳаз исра
Иара даламгароуп.
Аԥсуара – уи чароуп,
Дынцәахшоуп аҭаца.
Иҷкәынроуп ихароу
Амаҳә, араш амҵан.
Аԥсуара – уи ҭынчроуп,
Ӡыхьуп сара сзыҳәа.
Анцәеи аԥсуеи рымчроуп,
Саниуаз сызныҳәаз.
1965

А Ш ӘА
Аԥхыӡ саларшәын сара,
Шарԥазын санҿыхаз.
Иаҿын сашҭаҿ аӡыҭра
Сымза хәыҷ аԥҽыха.
Уа шьҭыбжьык, ара шьҭыбжьык,
Ихҵаны, ибахҵәан.
Рашәа иалагон шьыжьык
Аԥсабара аҳцәа.
Урҭ ҟаԥшьын, еиқәан, иӷран,
Урҭ иаҵәан, ишкәакәан.

Иҟан уаҟа аԥшқа ран,
Нас – ишаз ашақәаз...
Рыбжьы ныҟәызгоз аԥша
Шарԥазын ихьшәашәан.
Зегьы рзыҳәан ашәа шан:
Ԥсҭазааразаап ашәа!
1965

АҨ Ы З А РА А Ш ӘА ****
Сықәла, уааит уара харантәи,
Иаҳҭоуп асасцәа мышны.
Ҳарҭ ҳабжьы ҳаргап арантәи:
Ҭынчроуп аҳра змоу Аԥсны!
Уареи сареи иахьа абра,
Ҳаибадырит ҳазхара.
Ишԥалашоу ари амза,
Ари амра иаҳзыԥхо!
Ҳгәыдыркылоит урҭ ҳара,
Абас иссируп Аԥсынра!
Ҳидикылеит аԥсуа дныҳәан,
Ажәҩан акәын, – ихәашьым.
Адунеиаҿ зегь арҿыхоит,
Ашәа зҳәо ахәыҷ ибжьы.
Уареи сареи иахьа абра,
Ҳаибадырит ҳазхара.
Ари ажәеинраала иалхны ашәа иҩит акомпозитор Кә.Ченгелиа,
насгьы раԥхьаӡа акәны ирҳәеит 1965 шықәсазы Аҟәатәи аԥсуа
школ-интернат усҟантәи адиректор Л. Ачба линициативала Аҟәа
имҩаԥгаз Зегьеидгылоутәи ахәыҷтәы фестиваль аҿы.
****

Ишԥалашоу ари амза,
Ари амра иаҳзыԥхо!
Ҳгәыдыркылоит урҭ ҳара,
Абас иссируп Аԥсынра!
Ашҭа ҭәит илакәу гәилла,
Урҭ зеиԥшугьы ҳара ҳшьоуп.
Адгьыл ҟәандоуп ҩыза гәыла,
Ҩыза гәыла ажәҩан ԥшьоуп.
Уареи сареи иахьа абра,
Ҳаибадырит ҳазхара.
Ишԥалашоу ари амза,
Ари амра иаҳзыԥхо!
Ҳгәыдыркылоит урҭ ҳара,
Абас иссируп Аԥсынра!
***
Мшәан, иуҳәозар, дарбан ҩыда,
Ақьаф сымоуп ҳәа зҳәахьоу!
Дысшәырба, дызшәаџьҳәаҩыда,
Иарбан ҵасу дзааӡахьоу?
Џьым, адәы ушԥақәлеи ҩыда,
Ныҳәа-ныԥхьашьа узырҵеи?
Уи зымжәыц дҩагылоит дгәыдан,
Ахы имазаргь, ицеит.
Аҩы зцәымӷу – маҷӡак дрыцҳауп,
Дкьакьа-мҽыӷуп ҵабыргны.
Иҟало зегь игәы иҵхоит,
Дрымоу џьишьоит уи дҵакны.
Чарак царцаз иара атәала,
Иқәдыргыло чысуп, ҩуп.

Ех, ижәжәы; еигәыдышәҭәала, –
Сара уаҟа снаҳаҩуп!
1982

ҬА ГА Л А Н Г ӘХ Ь А А З Г О И Т
Иахьа ҳӡиас маҷк изеит,
Амыш акәын – иагхеит.
Аԥхын бзиан, аха ицеит,
Шьҭа уи ада ҳақәхеит.
Адәы иқәлеит даҽа мрак,
Иԥхоит даҽакала.
Даҽа сахьак, даҽа ԥшрак,
Акәыршоуп ҭагалан.
Аԥша инаҵалан доуҵас,
Са избоит иахьааскьо.
Аԥхын бзиан, аха ицаз, –
Шьҭа ҭагалан гәхьаазгоит!
1986

С У К Ә Ы Х Ш ОУ П!
“Сукәыхшоуп!” ҳәа ажәак ыҟоуп,
Аԥсуа иашҭа, иҩнаҿы.
Иаҵоу гәыкоуп, иаҵоу ԥсыкоуп,
Уалахысхып ҳәа даҿым.
“Сукәыхшоуп!” ҳәа аҵых иаҳәа,
Уи лыԥхала, ҭынч ишарц.

Имчыдахоит усҟан аҳәа,
Ишьҭыҵхьазаргь хыхь икшарц.
“Сукәыхшоуп!” уҳәар – аҽ-ура, –
Ҭынч унеины икәадыр...
Иуцкәашап амышә гәыраз,
Гәнаҳак шумамгьы адырп.
Ахәра змоу ирҳа уи ажәа,
Знык игәаҵаҿ унаӡар.
“Сукәыхшоуп!” ҟалап ихәрашәан,
Днықәтәап, имыч ҭанаҵап.
Ашәҭ аҿалап, ашьҭа нхазар,
Адгьыл иқәлан ицалап...
“Сукәыхшоуп” зоуҳәаз дуаӷазаргь,
Дҩызан, хымԥада, дҟалап.
1988

***
Амра адгьыл иаабын,
Иҷырҷыруан ааԥын.
Аԥсы ҭалеит аԥхын,
Ашьха икыдлеит аб-хы.
Изазон ҭагалан –
Имзаҿан смагана.
Аӡын шкәакәа – ҭацан,
Асы-бымбыл иаҵан.
1989

А М З А АҴ А Ҟ А С Т ӘА Н Ы...
Иахьарнахыс, уаҵәынахыс,
Сыҵам бара бгәаҵа.

Ари амыш исымнахыз,
Сымнахит наӡаӡа.
Бышԥаҟәандаз, бышԥаразыз,
Сныха хәыҷ ба бакәын.
Ба быбжьыхаа бжьынԥараӡам,
Зда сымамыз лакәын.
Зынгьы жәада, быхьшәашәаӡа,
Бхы надыбҵон сгәаҵа.
Уи хәыҭхәыҭуан: “Исашәраӡа!”
Еидара дук иаҵан.
Дгьыли жәҩани сыргәылахан,
Ажәҵыс еиԥш сыкнаҳан.
Маҷк, ҳазхылҵыз, усзылыԥха,
Акәымзар, – сыгәнаҳауп.
Нас, насыԥла быԥшьазаарын,
Бымҵанарсит ԥшьаала.
Амза амҵан лашазаарын, –
Сҵәыуон сара схала.
1965

А Г Ә Ы Ӷ РА
Алаҳәа хиаала,
икьууа ахала,
Сыжәҩан ихылеит,
иабазеи иара?
Исыднаҵазеи уи
аиқәаҵәа харас,
Аиқәаҵәа сҭазар
иҟоуп цәгьарак!

Наҟ игәыҭшьааган
иқьуеит асаркьалқәа,
Абгақәа рбазшәа
ишуеит алақәа.
Ҩыџьа ҳабжьара
иалан асалқәа,
Урҭ ирыбжьалеит
ижьакцаз ақәа.
Нас икьыркьырны
иҵҟьеит арашьқәа,
Рышьҭа мацәысҵас
адәы иазынхеит.
Арԥарцәа дәықәлеит
наӡаӡара ашҟа,
Наӡаӡара аиҳагь
шьоук еиҳахеит.
Исабан ишьҭыҵуеит
адгьыл хәаԥсоушәа,
Амцаԥшь ацралан
сабиҵас иҳәҳәоит.
Ҳабацәа рсахьа
цәырҵуеит, ибзоушәа,
Урҭ, иаҭаххозар,
ҽа зныкгьы иҭахоит.
Анацәа рыбла
бираҟк ахакнаҳауп, –
Зны ишкәакәахон,
зны еиқәаҵәан.
Анацәа гәыӷуеит,
ирури уаҳа, –
Анацәа ргәыӷра
умырӡын, Анцәа!
06 09.1992

САХЬА ХӘЫҶЫК
Аҵарақәа – ар-уаа,
Иԥхьоит уа-ҭахыла.
Абнакәты каркаруа,
Хәылԥазоуп ианхыла.
Аӡыркәиқәа рҩыҵраҿ
Аеҵәақәа хәыҵҟьоит.
Ашьхыц ԥынҵа-еирыӡла,
Раҳҭынрақәа дрыцқьоит.
1990

***
Икараха иҟан ахәышәтәырҭа,
Ахәцәа, ахәцәа, ахәцәа рацәаҩуп.
Адунеиаҿ иҟам хыҵакырҭак,
Кәапеиушәа ахәышәтәырҭа ҭәуп.
Асакаса иацуп асабицәа,
Асы еиԥшуп ахалаҭ иршәу.
Зны иманшәалоуп уаҟа ирхәыз ицәа Иара изыҳәан аӡӷаб лажәагь хәшәуп.
Гәырк изналгоит наҟ ашоура иалоу,
Ихьӡ анылҳәо – иблақәа лашоит.
Ахы иқәшәеит... Имаӡам агәала, –
Аԥсынтәыла шәарҭоуп, уи ихьчоит.
Знык дызгылар... Дыҟан иахьа ҿаҭан, –
Иац дызхьымӡаз хымԥада дахьӡон.
Уа аӡӷабцәа рнапқәа ус итатан,
Иназхьысуаз ахәрақәа дырӷьон.
1993

***
Знымзар-зны, знымзар-зны,
Ааԥын сыхәлаччоит сара.
Иқәҵып усҟан алашьцара,
Рыбжьы ссирха аԥсабараҿ,
Аҵар ашәақәа рҳәалап.
22.09.1994

Д Ц О Н А Ԥ Ҳ Ә Ы З Б А Ԥ Ш Ы Х Ә РА
(Авариант)
Адгьыл хәын, ишәын ашьацра,
Ажәҩан абла еиқәаҵәан.
Ԥҳәызбак ԥшыхәра дцон ашамҭаз,
Ларԥыс диашьапкуан Анцәа:
Уаҭәҳәа уи сымза-сцәашьы,
Аҵыхгьы, иҵегь ушәшьы!
Сбыҳәоит, бахыԥа аԥсра,
Срыцҳабшьозар сара!
Аҵых цәҟьан, ишын ахымҩас,
Ҳгәыӷра шәытак аннаҵон.
Ажәҩан акәын гәыӷрас имаз, –
Адгьыл ҟьаҟьа уи дакӡом.
Уаҭәҳәа уи сымза-сцәашьы,
Аҵыхгьы, иҵегь ушәшьы!
Сбыҳәоит бахыԥа аԥсра,
Срыцҳабшьозар сара!
Уи дҭахеит аӷа дынкылан,
Ажәҩан иалшәеит ҽа еҵәак.
Зегь аками хәылԥазыла,
Арԥыс диашьапкуеит Анцәа:
Уаҭәҳәа уи сымза-сцәашьы,
Аҵыхгьы, иҵегь ушәшьы!

Сбыҳәоит бахыԥа аԥсра,
Срыцҳабшьозар сара!
Ибла хәуп, игәы ҭаҷаҷоуп,
Ацәа далҵуеит дцәырҳаны.
Усҟан дшибац еиԥш деихаччо,
Ажәҩан дкыдуп диеҵәаны...
Уаҭәҳәа уи сымза-сцәашьы,
Ажәҩангьы, иҵегь ушәшьы!
Сбыҳәоит бахыԥа аԥсра,
Срыцҳабшьозар сара!
28.01.1997

А Ш Ы Қ Ә С Ҿ Ы Ц!
Аԥсаӡ иакәшеит ахәыҷқәа,
Ныҳәоуп Аԥсынтәылан.
Ахьҭа иарлаҳәын ақәа
Ихнаҟьазаап сыла.
Ҽаанбзиала,
Ҽаанбзиала,
Анасыԥқәа рышықәс!
Аԥсаӡ ақәцәан илашоуп
Аеҵәақәа рыбла.
Аӡә аԥсуаҵас дкәашоит,
Аԥсаӡ амҵан дықәлан.
Ҽаанбзиала,
Ҽаанбзиала,
Анасыԥқәа рышықәс!
Лыбжьы ссируп Асҭыԥҳа,
“Ҳаи!” уҳәар, дыԥрит ауп.
Ҳазшаз илԥха-игәыԥха

Бабаду ириҭон.
Ҽаанбзиала,
Ҽаанбзиала,
Анасыԥқәа рышықәс!
1998

АҼ Ы УАҨ
Хаҵак днеиуан ашьыжь ҽыла,
Хәыцрак даларшәын џьара.
Зны-зынлагьы ԥсыуа бжьыла
Аҽы днақәымчуан иара.
Ҷкәынцәак наҟ, хазы еидшыла,
Иҩуан, иҩуан даҽа зны.
Аха дшырбаз еиԥш аҽыуаҩ,
Инихаҵгылт иласны.
Ус игылан урҭ цәашьушәа,
Рҽеидыԥсалан изыԥшын.
Дцон иаргьы, нахьхьы иԥшушәа
Ҳадгьыл хьаларсу амшын.
Нас харантәи аԥсшәа раҳәа,
Еиҭа днақәымчит аҽыз...
Абри акәхап аԥсуара ҳәа
Сара сани саби зҿыз.
1998

Ш Ә Ы Г Ә Қ ӘА Х ӘУ М А, Т ӘА Н Б А Қ ӘА?
Виктори Генеи Тәанаа ирызкуп
Уи аӡиас иашеит ҳадгьыл иҩбаны,
Иацран амца, ихәын усҟан Гәымсҭа.
Аха усгьы уи нырмыжьит знымзар-зны,
Уи ахықәан зхы зымшаҭаз ҳҵеицәа шьҭан.

Шәыгәқәа хәума, Тәанбақәа,
Аԥеи аби Тәанбақәа?
Шәара шәашҭа – шәымра ҭалашоит еиҭа.
Дааит аӷа ҳатәамбакәа,
Дҳақәлеит нас ҳатәамбакәа,
Аха уи дзахымсит Гәымсҭа.
Уи аӡиас зны ицәҩажьын, зны иаԥшьын,
Аб дырхәызар, – уа днагылон иара иԥа.
Ари ашьха ныхан, гәыӷран, уи цәашьын,
Уи аныцәа, ҳаргьы ҳацәон ҳаӷеиҭа.
Шәыгәқәа хәума, Тәанбақәа,
Аԥеи аби Тәанбақәа?
Шәара шәашҭа – шәымра ҭалашоит еиҭа.
Дааит аӷа ҳатәамбакәа,
Дҳақәлеит нас ҳатәамбакәа,
Аха уи дзахымсит Гәымсҭа.
Уи аӡиас аӷа даднамкылт џьара, –
Ҳара ҳҵеицәа ршьақәа рҩашханы дагеит.
Аҵахашьа умаӡамызт, Аԥсынра, –
Урыхьчоназ аԥеи аби, аби-ԥеи.
Шәыгәқәа хәума, Тәанбақәа,
Аԥеи аби Тәанбақәа?
Шәара шәашҭа – шәымра ҭалашоит еиҭа.
Дааит ага ҳатәамбакәа,
Дҳақәлеит нас ҳатәамбакәа,
Аха уи дзахымсит Гәымсҭа.
28.07.1999

АҨА Р
Иқәҳәазо, ахаҳә, амҿыхә,
Иаанагоит абан аҩар.

Еиқәын алахь аԥш ачыхә,
Аԥсык агын наҟ иҩарц.
Иқәҳәазоит ахаҳә, абӷьыжә,
Еилаҩынтуеит аҳәынҵәа.
Ацуныҳәа иақәӡит қыжәк,
Ақәак изымгәаӷьит Анцәа.
Иқәҳәазоит ахаҳә, алыкь,
Амхы иаҵалеит аҩар.
Адәы иқәҳаит наҟ алык,
Ианаркит ижәытәыз мҩак.
Ага ашҟа иҩ ицон,
Аҩар нымхеит амхаҿы...
Амшын ыԥон, ицәқәырԥон, –
Иааныскылап ҳәа иаҿын.
16.08. 1999

А Н Ц ӘА И Д А
– Сыҷкәын, схаҵарашәа сымда
Аџьныш сывараҿ дшәышәуеит,
Ас иҳәеит сабду иԥсымҭаз, –
Анцәа ида зегь ажәуеит!
Ашәа иҳәеит, нас, иаб инимдан,
Дижит ажәлар еизганы.
Ус дынхон. Ицқьан икымҭа,
Ицқьан иашҭа, нас иҩны!
Аисыр ақәын хыхь иԥацха,
Ицәқәырԥон ихәышҭаара.
Аха иажәра ԥшызар акәхап, –
Иаҿын ишьҭалан аара.

– Сыҷкәын, схаҵарашәа сымда
Аџьныш сывараҿ дшәышәуеит,
Ҿиҭит саб, шьыжьык, иԥсымҭаз, –
Анцәа ида зегь ажәуеит!
Саргьы снеины снихагылеит,
Сылабжышқәа рҩашха ицон...
Сынхон ҩызалеи ҭахылеи,
Саб иҵасқәагь насыгӡон.
Аха ус сышцоз сажәызаап,
Аџьныш сывараҿ дшәышәуеит,
– Сыҷкәын, хыхь уҩах ахыза...
Анцәа ида зегь ажәуеит!
Кәтол, 25. 09.1999

Ш ЬҬА И З Д Ы РУ Е И Т
Са снаскьабгеит ашә аҟынӡа,
Исҳәаз сгәалашәом рацәак.
Быблақәа сшьаҳа сыркымзар, –
Аҳа сшықәыз сықәлон ҵәак.
Бара бсыман гәысгьы-хысгьы,
Сгәы арҿыхон ба бцәашьы.
Ажәак сабҳәар шысҭахызгьы,
Са саԥыҩлон ба быбжьы.
Уа снаскьабгон бныха шаран,
Бычча ссирын, уи разын.
Сара шоурак салан сшалац,
Сара ажәҵыс еиԥш сласын.
Быхцәы салсуан са сгәанала,
Сылаԥш ықәын ба бхы-бҿы...

Бныжьны сцон сеиҭымха, схала,
Аха уи сҵәахырц саҿын.
Уа снаскьон, быԥхара сныруан,
Быблақәа снаскьаргон нас.
Дара роуп, ушьҭа издыруеит,
Исҳәо сақәымшәо сҟазҵаз.
20.10.1999

А Ҟ ӘА
Сгәыӷра уахаршәуп бырлаш еимхәыцны,
Ушьха иаҵәараҿ сымза ҽырбоит.
Адәы уқәсымҵеит ухәыцымкәа ухәыцны,
Аҟәа раз, Аҟәа, бзиа узбоит!
Аҟәа раз, Аҟәа,
Аҟәа хазына,
Ладаран, ҩадаран
амҩа узныз.
Аха сыршазаап
анасыԥ сыман, –
Уара уансымоу,
исымоуп Аԥсны!
Аҟәа ҭоурыхуп, срыԥхьоит убӷьыцқәа,
Аҟәа – шьабысҭоуп ахра иацәцаз.
Кыр ишьабазаргь имыӡит убжьы-цқьа,
Sez Abhaz-Abaza ädäbiyättän 1 tekst ukıdıgız.
Çirattagı - Иалкаау. Х-томкны. Актәи атом. Ажәеинраалақәа - 11