Latin

Аҩымҭақәа - Валентин Дбар - 25

Süzlärneñ gomumi sanı 3299
Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2172
0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
ads place
уада слыҩнашылт. Сергеи игәы ҩарханы астол дықәын. Ибжара аҩахыс деилыхын. Игәы надкыланы, избжак бинтла
иҿаҳәан.
Ила ҭырхаха дсыхәаԥшуан. Ажәала акгьы имҳәазаргьы,
илақәа уажәыҵәҟьа уаасҟәаҵ ҳәа акәын ирҳәоз. Уи
иаусызгәамҭахуаз, аха ишакәзаалак иаарласны иазҵаара
аҭахын, ацәгьара ҟазҵаз хара дымцакәа иаанкыларазы... Ааигәа асқам игылаз сааханы снықәтәеит. Уажәоуп
цкьа санихәаԥш. Ҷкәыноуп, қәрала ҩажәи жәохә дреиҳам.
Мыцхәы игцәам, иоура ианаалоит. Ихахәы ҟаԥшьуп. Ила агәы
ӷраҷкәынӡа иҟоуп. Амала, иџьымшьқәа џыԥхьӡа, ижәпоуп. Ихыиҿы еицыхәхәоуп. Иаԥхьа рацәак идуцәамкәа иӷарԥшарӡа
иамоу иԥаҵақәа цәаԥшьуп.
— Иузызуда?
— Дсыздыруам, аҩыза акапитан, — иҳәеит ацәажәара
ицәыуадаҩны.
— Ишԥаҟалеи, нас?
— Зегь зхароу сара соуп, аӡәгьы акгьы ихарам. — Шәымҭак
дааиԥхьхәыцит. — Ажәа ахы умҳәакәа аҵыхәа шузымҳәо
еиԥш, зегь аханатә исҳәар акәхоит.
– Ишәыхьыз иадҳәалоу акы мҳәакәа иааншәыжьыр ҟалом.
— Ибзиоуп, — иҳәеит акыр иԥсы ааивганы. — Аусура ашьҭахь
аҩныҟа сшаауаз, Васили Соколов дсықәшәеит.
— Уи дарбан?
– Анкьатәи сҩыза иоуп. Уажәы аԥсшьарҭа ҩны «Аҷныш»
аҿы иԥсы ишьозаарын. Аиашазы, ҳҩыџьагьы ҳаиԥылара
ҳаигәырӷьеит. Ҳаибамбеижьҭеи ҩажәаҟа шықәса ҵуазар
ҟалап. Ушԥаҟоу-сышԥаҟоу ҳәа ҳанеизҵаақәа ашьҭахь,
ҳаиқәшәара иазкны ааигәа акакалкырҭа «Аҭубар» ахь ҳнеит.
Раԥхьа уаткак сара иаасхәеит, нас иара даҽакы ишысымуаз
иааигеит. Ашә адыркаанӡа ҳтәан. Ҳандәылҵ, адәахьы ишылашьцара илашьцахьан. Иаажәыз ҳалсит. Уажәшьҭа иара
атәы ҟанамҵар ҟалозма? Сгәы ԥшқахеит. Иаҳгәалаҳаршәеит

ҳхәыҷра ашықәсқәа, ҳҩызцәа уҳәа. Уи ашьҭахь, иара
аԥсшьарҭа ҩны аҿынӡа дааскьазгарц иақәыскит. Шьапыла ҳаицәажәо ҳҿынаҳхеит. Уантә аҩныҟа шьапыла саар
акәхеит. Аҵх неихьан. Автобусқәа рыбжеиҳарак аныҟәара
иаҟәыҵхьан. Иаанханы иҟазгьы урықәтәаратәы иҟамызт.
Убас иҭәын. Аҩны санааи, аԥшәмаԥҳәыс дмыцәаӡацызт. «Ааит,
уажәраанӡа уабаҟаз», — лҳәан, дысзыҵҟьеит. Ажәак аҳәаха
сылымҭеит. Уажәшьҭа ацәҳара далагазар, дшаҟәымҵуаз здыруан, ашә агәақьҳәа инкыдсыжьлан, сындәылҵит. Адәны
акыр сгылан, лшыра еиқәтәахьазар еиқәтәахьеит сгәахәын,
ашә снагәҭасзар, аҩныҵҟала иаркын. Ашә аарты ҳәа аҳәара
иаԥсамызт, знык иалыркызар, нас душьыргьы иаалыртуамызт.
Саақәгьежьын, саб иҩны ашҟа сҿаасхеит. Уерск аҟара ауп
иҳабжьоу.
— Аамҭа шаҟа инеихьази?
— Исгәалашәом.
— Чамагәа иулица санылан слеиуан. Аулица лашьцан, лашарак џьара иаркымызт. Аҭаҭын умоума ҳәа аӡәы даасыдгылт. «Мап», — сҳәеит. – «Изхаумами, ала қьаафыр!» — иҳәан,
аҳәызба иҟьеит. Раԥхьа иҟалаз еилыскаанӡа иара дсыдԥахьан.
Изқәа снықәыԥшит ауп, дыҩны дцон. Азныказы ҩбаҟа метра
снаишьҭалт. Убасҟан ауп сцәа-сжьы ианадыр. Уаанӡа исшәыз
сахьчаз џьысшьеит.
— Иара дзеиԥшраз?
— Лашьцан, сзиҿамԥшит. Дыҷкәынушәа збеит. Гыларыла
сыжәҩахыр аҿынӡа дҩеиуан, деихасыҟәӡа дыҟан, уаҳа акгьы
сызҳәом.
— Ибзиоуп, нас. Сызҵаарақәа аҭак рыҭала. Угәаныла, шаҟа
шықәса ихыҵуеи?
— Ҩажәаҟа дреиҳамзар ҟалап.
— Ишәыз?
— Аплашь ишәын. Исгәалашәаз, ачаз хылԥа ихан.
— Ицәажәашьала дызмилаҭыз узеилымкааӡеи?
— Мап.

— Дызлаауаз иарбан мҩаз, нас дыҩны данцоз, ихы абеирхеи?
— Ишысҳәахьоу еиԥш, аулицаҿы алашара аркымызт.
Цәгьала илашьцан. Хымԥада, ладала даауан. Аҳәызба аниҟьа
ашьҭахь, ахызаҵә еиԥш, ахԥатәи абжьаларҭахь дыбжьалт.
— Уахь инхода?
— Шамахамзар, аргыларҭатә усбарҭа №5 аҿы аус зуа
аусуҩцәа роуп.
— Уа ианбаанага?
— Мызкы аахыс. Асанаториа «Аԥсны» аусзуҩцәа рзы
жәафынтә еихагылоу анхарҭа ҩны аргылара напы аркуп.
Ааҩсан авагонқәа ргыланы аргылаҩцәа ҩнаҵоуп.
— Фазлы Чамагәа иулица заҟароу усгьы иудыруеит, ҭыԥс
иабаҟала?
— Згәашәаҿ исыхьыз дсыздыруам, аха реихатә гәашә,
анкьеиԥш, ҭанақьыла ихыбуп.
— Аҳәызба анулеиҵа умыҳәҳәаӡеи?
— Мшәан, раԥхьа усҟак исмыхьит.
— Нас, шьоукы рҿы умнеиуаз?
— Зегьы ыцәан, урҭ ахьынӡасырҿыхоз, сымч сылӡаар ҳәа
сшәеит...
— Излоуҳәо ала, акакалкырҭа «Аҭоубар» аҿы акәын
шәахьтәаз? Шәыда уаҳа итәадаз?
— Ҳмаҷын, ԥшьҩык, хәҩык ҳаиҳамызт.
— Иудыруаз аӡәыр тәазма?
— Мап.
— Издыруада, шәгәы нибархазар?
— Еимаҳкуаз? — уамашәа ибеит.
— Иулеиҵаз аҳәызба зеиԥшраз?
— Ус исызгәамҭеит, аха алашьцараҿы аҿы цырцыруан.
— Аӷацәа умоума?
— Цәгьара ҟасымҵацт...
Аҳақьымцәа руадаҿы амедицинатә еҳәшьа лыда аӡәгьы

дыҟам. Уигьы лхы лықәырԥс акы анҵара даҿуп. Саныҩнашыла,
днасхаҵгылт.
— Бтәаз, бтәаз, сара исҭаху ателефон ауп.
Лаԥхьа иқәгылаз сышҟа даахеит. Атрубка аахыхны исҭахыз
аномерқәа анҭасыԥса, игәаҩаӡа аҷаԥшьаҩ ибжьы ааҭыҩит.
– Фазлы Чамагәа иулицахь иушьҭуа ӡәыр умоума?
Ахәшәтәырҭаҿ ихәны иаанагаз уа ауп иахьихьыз. Излеиҳәо
ала, ҷкәынак изиуит. Аҷкәын диздырӡом. Ачаз хылԥашәа акы
ихоуп, игылара рацәак иҟамкәа дпеҟәӡа дыҟоуп. Ицәгьамызт
уа аулица акәшамыкәша гәаҭазар. Издыруада дҟьаланы
дрықәшәаргьы...
3 сааҭки 26 минуҭи. Ақалақь уаҩы даланымхозшәа
иҭацәын. Зегьы ацәа хаа иалоуп. Имашәыршәа акәзаргьы
машьынак уԥылом. Ҭынчроуп. Аулицақәа ауразоуроу иҭацәуп.
Агәыр каршәзар ишьҭухратәы ирлашоуп. Ақалақь агәы саналс аулицақәа ус ирлашамызт. Афымцатә столбқәа рҿы
алашарақәа ахьаркымыз рацәан. Фазлы Чамагәа иулица
ахьыҟаз ақалақь иалган, иагьырлашамызт. Аарлаҳәа изырлашоз шьоук рыҩны абарҵақәа рҿы алашара иаркыз акәын.
Саргьы машьынала слеиҩеит, аӡәгьы сықәымшәеит.
Амилициа рҿы санааи, аҷаԥшьаҩ иуадаҿы ҩыџьа арԥарцәа
тәан. Расҭа Џьгәанаҭ-иԥа инапы нарықәикит.
— Чамагәа иулица ахьынҵәо игыланы ицәажәон, уаҳа ԥсы
зхоу дрымбеит.
— Шәызусҭқәада? — раԥхьаҟа сниасит.
Лассаамҭа аӡәгьы аҭак симҭеит. Нас, еиҳабшәа иҟаз, иқьышә
ԥышәырччарак нықәҵаны, аҭак ааҿахҵәаны инсиҭеит.
— Ҳуаауп.
— Избоит, аха уажәшьҭа шәышьҭаланы шәыцәазар акәын.
Ԥшралеи сахьалеи Сергеи зыӡбахә иҳәаз иреиԥшымызт.
— Ииашоуп, аҩыза акапитан. Аусуцәа рынхарҭа ҿыц аҿы
ҳаҟан.
— Зыҟны шәыҟадаз?

— Оксана Леишьчук, ахԥатәи авагон дыҩноуп.
— Уахь шәанбанеии?
— Асааҭ ааба ҟалахьан.
— Шәанбадәылҵи?
— Сааҭбжак аԥхьа.
— Амҩаҿы аӡәгьы дышәԥымлаӡеи?
— Аӡәызаҵәык. Уигьы ижәны дыҟан.
— Дзеиԥшрааз?
— Ҳаиҿамԥшит.
— Ачаз хылԥа ихазма?
— Мап, уи зынӡа хылԥа ихамызт.
— Усоума? — егьи сыниазҵааит.
— Ииашоуп, ачаз хылԥа зхаз ҳәа уаҩы даҳԥымлеит.
— Ишәҳәаз иашоу ииашаму уаҵәы еилкаахоит.
Ашьыжь 8 сааҭки 30 минуҭи. Ашә аҷараҳәа иаартны Нызбеи данааҩнашыла, сааԥшит. Сҽырххо адиуан снықәтәеит,
исықәыз ашинель (амшьамба палта) снаханы. Ҳарҭ уадак аҿы
шықәсык аахыс ҳаицтәан. Ҵыԥх ауп Нызбеи Калининградтәи
амилициа школ далганы данааз. Иаразнакгьы ашьаус
ԥшаара ахәҭа аҿы аусура даларган. Макьана аԥышәа ахьимамыз уҳәа хылаԥшҩыс снапы дананырҵа, аусуратә уадахь
диазгеит. Аамҭа кьаҿк ала Нызбеи иус дазыманшәалахеит,
акыр шықәса амилициаҿы аус иуазшәа. Уи зегь ҟазҵаз имаашьара, илахҿыхра ракәын. Иахьизеилымкааз, иаразнак
дынсазҵаауан, абри шԥаҟаҵатәу, ишԥаҳәатәу ҳәа.
— Иахьатәи аҷаԥшьара уадаҩызма? — дынсазҵааит дшаа­
ҩ­налаз еиԥш.
— Иуадаҩым сызҳәом, аха еилкаам цәгьарак ҳауит.
— Еилкаашьак амаӡами?
— Акы аҳәара уадаҩуп. Иахьа сыԥсы мшьакәа аус азызур
сҭахуп. Иалҵуа мбакәа аҩныҟа цашьа сымам.
Аусеилыргаҩ, амилициа акапитан Дараҭиа Цәеиба дана-

аи, ҳаицны иаха ацәгьара ахьыҟалаз ашҟа ҳцеит. Амашьына
ҳааҭыҵны, шьапыла ҳанбжьалт. Ахатә ҩынқәа ракәын игылаз.
Амҩа иқәырҭәаз акаҭран акыр шахыҵуаз ҩашьомызт: анаара ҽыҭҳа-ҽыҭҳа иԥҽны ицахьан, аӡәы жьаҳәала дасызшәа.
Сергеи иаха сахьырхәыз ҳәа иахьиҳәаз аҭыԥ аҿы ҳнеит.
Ҳнышьҭаԥш-аашьҭаԥшит, ацәгьауҩ, ишьҭа ҳақәызҵашаз акыр
ҳзаанижьызшәа... Аусеилыргаҩ аҭыԥ абара акәын ииҭахыз,
иаразнак апротокол аҩра иҽазикит. Сара аԥхьаҵәҟьа инхоз
ишҟа снаԥшит. Аԥшәмагьы аҩны дыҟан, игәашә аԥхьа амилициа аусзуҩцәа аниба, ҳашҟа иҿааихеит.
Уи зықәрахь инеихьаз аӡә иакәын. Иаԥхьа ихахәы цахьан.
Иаанханы иҟазгьы, иӷарԥшарӡа ишышлара ишлахьан. Иӡӷаҿы
акыҷырақәа рацәан. Иџьымшьқәа ахьаԥарч еиԥш, иџыԥхьуп.
Иаԥхьа иԥаҵақәа иеиԥынчылаз аганқәа рҿы иуршаратәы
иҟалахьан. Уи Кәат Кәпалба иакәын. Шықәсқәак раԥхьа
арратә комиссариат аҿы аус иуан. Аибашьра иалахәыз,
зныкымкәа иӷәӷәаны ихәыз. Уа афырхаҵара иааирԥшыз азы
имаҷымкәа аҳамҭақәа иаҭәашьан. Уажәы ашкол аҿы аус иуан.
Ҳарҭ ицәгьамкәан ҳаибадыруан.
— Акырҟалама? — дынҳазҵааит, аԥсшәа анааибаҳҳәа
ашьҭахь.
— Иҟамлазар ара ҳашәзырбодаз? Иаха аҩны шәыҟазма?
— Сааҭк аԥхьа аҭаҭын аахәараз лаҟтәирахь афатәҭирҭа
иҟоу аҿы сахьнеиз аламзар, аҩны сыҟан.
— Акгьы шәмаҳаӡеи?
— Исаҳаран иҟази? — ихы-иҿы аҽааиҭанакит.
— Аӡәы акы иҳәоны ишәаҳаз џьысшьан.
— Мап, дад.
— Сызхашәазҵааз уи ауп, иаха шәгәашә аԥхьа ауаҩы
дхәын.
— Аамҭас иарбан?
— Ҩба шыҟоу.
— Ҳулицаҿы ааигәа акгьы ҟамлацызт.

— Уаанӡа иҟалозма?
— Уаанӡагьы иҟаломызт, цәгьара ҟазҵо уаҩы дынхом,
аҷкәынцәа зегьы здыруеит.
— Ара днымхозаргьы ҟалоит.
— Иҟамлакәа.
Аргыларахь снаԥшит. Акыр шыбжьазгьы, аидарашьҭыхга
кран еикәаҵәиуа аус ахьауаз, ибзианы иубарҭан.
— Аргыларҭа аҿынтә аӡәы дыбжьалазар?
— Урҭ арахь ирҿахарсҭаӡам...
Уи ашьҭахь жәафҟа ҭӡы рҿы снеит, ҩажәи жәаҩык раҟара
ауаа срацәажәеит, аха иахатәи ахҭыс атәы аӡәгьы издыруамызт. Убасҟан ауп аучасткатә инспектор амилициа алеитенант
еиҳабы Мышьа Гаруаԥшь дкылҟьа данааз. Ибзиашәа, усҟан
шьоукы сыдгылан акәымзар, ишакәым сиацәажәон. Иахаахыс
сахьишьҭаз азы сгәы изыԥжәаны сыҟан. Ашьыжьгьы аусурахь
дымнеит. Џьара дцазаргьы, дахьцоз иҳәар акәын.
Ҳхала ҳанааизынха, сиазҵааит:
— Иуаҳаит.
— Ҳәарас иаҭахузеи? — ихароу дырны ихы лаирҟәит.
— Иахухәаауеи?
— Уи еиԥш ацәгьара ҟазцо, аиашазы, уаҩы ихаҿы дааиуам.
Сылаԥш аргыларахь инасыршәит.
— Макьана сыздыруам.
— Зегь удыруоу?
— Иабаудыруеи, есымша рхыԥхьаӡара ацлара иаҿуп.
— Иаауа зусҭцәада?
— Урылаҽхәаратәы иҟам. Еилыҵхьоуи изныкымкәа иҭарк­
хьоуи уҳәа роуп.
— Зыгәра уго аӡәыр умоума?
— Хҩык раҟара ыҟоуп.
— Аус жәуроуп...
11 сааҭи 5 минуҭки. Фазлы Чамагәуа иулица аҿынтә

шьапыла Қьаазым Агәмаа иулицахь сҿынасхеит. Машьынала уакәнаршон, шьапыла арстәи ахаха аҩнқәа рыбжьарала иаахуҵәаратәы иҟан. Амҩа рацәак сықәымхеит. Аихамҩа
анааԥысҵәа, Қьаазым Агәмаа иулица снангылт. Араҟа
аихамҩа аусзуҩцәа зыҩназ ҩынтә еихагылаз аҩнқәа гылан.
Зегь еиԥшын. Абарҵақәа рҿи асаркьақәа ҭасаны, хаз уадақәак
алырхит, даҽа шьоукы ашьҭахьи аганқәа рҿы асоурақәа
рҿаркит... Исҭахыз аҩны сыԥшааит, аха ауаҭахқәа рышәқәа
рҿы аномер анымызт. Убри азы аҩны аԥхьа ҩыџьа аҳәсақәа
сынразҵааит Сергеи Гусев дабанхо ҳәа. Рҩыџьагь еицҿакны
аҭак насырҭеит, сызҵаара игәаҟны иазыԥшызшәа.
Ашә аалыртит ԥҳәыс ҿак, лыҵкы ԥшқа ҵакны, лнапқәа
ԥхьашьшьааны. Илзымдыруаз хаҵак ашә дшылагылаз анылба,
ашә даалахеит. Лааҩсан аӡы зҭаз аведра гылан. Апол бааӡан.
Ауаҭах аӡәӡәара дшаҿыз ҩашьомызт.
— Мшыбзиақәа, аброума дахьынхо Сергеи Гусев?
Аԥҳәыс лхы ҩышьҭылхын, цқьа дынсыхәаԥшит. Лылақәа
шәаракгьы нхылт.
— Ааи.
— Иԥшәмаԥҳәыс шәакәхап.
— Шәымҩашьеит.
— Шәшеилахоу збоит, аха снашәмацәажәар ҟалом.
— Шәааи арахь, — амҩа насылҭарц ашә даалҵит. Дахьеилажьу азы аҭамзаара шьҭаҵо инасалҳәеит: — Аӡы ҩымшҟа
иҳамамызт, џьара аӡыршә ԥжәеит рҳәан, иахьа ианыҟала
ауадақәа сыӡәӡәап сгәахәын.
Асасааирҭатә уадахь ҳнеит. Ара илыӡәӡәахьан, аха макьана цқьа имбацызт. Астол, асқамқәа аарҳәны иқәгылан. Зегь
нылбааган астолқәа аалырҽеит. Ауада иахмырҟьацәакәа
еилырган. Ларгьы лыԥшәма иаасҭа еиҳа дҿан. Уажәы акәын
аԥҳәысра ашҟа лхы анлырхоз. Ихьаԥштәылаз лхахәы
ықәҳәаны лышьҭахьҟа еизган. Лылақәа ҭыԥхаауан. Лхы-лҿы
гәылҭәааӡа, ҩажәи хәба шықәса дреиҳам.
Санылатәа ашьҭахь, ларгьы астол егьи аган ала днадтәалт.

Аҭынчра хәыҷы иааҩналаз ааилалхәон адиуан иқәтәаны
ихәмаруаз ахәыҷы.
— Сыԥшәма изы акәхап шәзааиз? — илзымчҳакәа
дынсазҵааит.
— Ус шәгәы изаанагеи?
— Акы шимпыҵҟьоз ҩашьомызт.
— Избан?
— Аҩыжәра хҭакны иман аҵыхәтәантәи аамҭазы. Уи хҭаз­
кыз цәгьарак ашҟа дкылнамгар ауам.
— Мап, ус акгьы ҟаимҵеит. Иара иоуп изыхьыз.
— Ихьи?! — хазгьы исҳәаз агәра лымго, ганха даасыхәаԥшит.
Зегь лзеиҭаҳәатәхеит.
— Иқәнагоуп, — дааиқәмақарит. — Дызласыхәарҭои?!
Уажәшьҭа даухәыҷыху?.. Амала, иҽыбжьыхны аус иуам
сҳәом, аха аҩныҟа ауалафахәы иааиго акгьы ыҟам. Зегьы
ауарашжәырҭақәа рҿы иаанижьуеит. Арыжәтә дарчын, уаҳа
иламкәа иҽыҟаиҵеит. Уи иахҟьаны шаҟантәы ҳаицәҳахьоу
жәдыруандаз? Сымацара сыҟазар, игәхьаа скуамызт. Ахәыҷқәа
ҩыџьа ҳамоуп, ирыцҳасшьоит. Аӡәы адәахьы дыхәмаруеит,
егьи, ишыжәбо, дсабиуп.
Лылаԥшгьы адиуан иқәтәаз лышҟа инлыршәит. Уих, адунаӡа
леиԥш, ахәмарра даҟәыҵны, дкәаӷӡа дааԥшуан.
— Ахаҵа данхаҵаха, зынгьы аҩы ижәыроуп, аха ауала­
фахәгьы аҩны иааигароуп.
— Сшәықәшаҳаҭуп, — сажәа днаԥылт лара. — Сара исҳәом
зынӡа имжәааит ҳәа. Уигьы хык амоуп, рҳәоит. Аха есымша
ижәуазар? Иахагьы аҵх ганы дааит. Акы ихьзар ҟалап ҳәа сгәы
ҭынчымкәа сыԥшуп. Иара, сҩызак дсықәшәан иҳәеит. Есымша аҽыҵгақәа имоуп. Иҩыза диқәшәазар, акакалкырҭа ашҟа
дызханеигеи, аҩныҟа дааимгоз. Х-уадак ҳамоуп, уааиргьы,
ишыжәбо уаҳцәыԥхашьаратәы ҳаҟам. Саргьы дсымдыррызи?
Нас, рымацара ихәыҵатәаны иахьыржәуа еиҳа еиӷьума?
Лгәы изыԥжәо дихцәажәон. Илҳәашаз анылҳәа азҵаара

налысҭеит.
— Ианижәлак аҭыӡшәа ҟаиҵалома?
— Ус акгьы ҟаиҵом. Убри бзианы имагәышьоуп.
— Аӡәи иареи рыгәқәа нибархахьоума?
— Исмаҳацт.
— Ажәакала, аӷа димаӡам.
— Мап...
12 сааҭи 44 минуҭи. Шьыбжьонтәи аԥсеиҭакра ааиразы
рацәак шагмыз амилициахь схынҳәит. Акоридор сыбжьаланы
сышнеиуаз ауп Дараҭиа дшысԥылаз.
— Узбарц шысҭахыз ауп ушсықәшәаз, — иҳәан Дараҭиа,
саамҵаирст.
— Бзиароу?
— Ани аус азоуп, сҿынӡа ҳнеип, — сыжәҩахыр аанкыланы
ҳаицны ҳҿынаҳхеит.
— Ацәгьара ахьыҟалаз аҿынтә ахәшәтәырҭахь сцеит.
Ибатәын Сергеи Гусев ишәыз амаҭәа, апротоколаҿ иаҭахуп.
Аиаша уҳәар еиҳа еиӷьми, исгәамԥхеит.
— Избан?
— Иаԥхьалоума аҳәызба злаилаҵоу?
— Ааи.
— Ишәыз икостиум кьыс амам, икьаҿ ԥжәоуп. Аҳәызба
анилаиҵоз икостиум ишәыхны дыҟазма?
— Сеидру?
— Ишәызҭгьы, аҳәызба лаҵашьа амам.
Уажәшьҭа ауп схы аназца, аха ииҳәаз сгәамԥхеит.
— Иара уимазҵааӡеи?
— Дыцәан.
— Аҳақьымцәа?!
— Цас иауазшәа, урҭгьы уи аамҭаз аԥҟарҭахь иҟан.
Амедицинатә еҳәшьа ҩ-сааҭк инеиҳаны иадхалоит анылҳәа,
сзаанымгылт.
Асааҭ снахәаԥшит.

— Сара уахь сцоит.
— Уи акәын саргьы исҭахыз...
Ахәшәтәырҭаҿы саннеи, аҳақьымцәа аԥҟарҭатә уада
идәылҵхьан. Аҽны аԥҟара иамшын, хҩык ачымазцәа ԥырҟеит.
Уажәы аҳақьымцәа руадаҿы итәан. Избарц исҭахыз аԥҟаҩы
Шоҭа Даҳар-иԥа Чычба иакәын. Кьаҿк, иааиланы, сара уи
ахаҵа еиқәа ибзиаҵәҟьаны дыздыруан. Аԥсшәа анеибаҳҳәа
ашьҭахь, сызхааиз наиасҳәеит. Шоҭа акыраамҭа ихы
шьҭацалан дхәыцуа дгылан. Нас ацәа даланы даалҵызшәа
ауп ишиҳәаз.
— Саргьы уамашәа избон ихәшьа. Излеиҳәаз ала, ацәгьауҩы
аҳәызба ҩадантә лада идәықәимҵеи?
— Усоуп ишиҳәаз.
— Ихәра злаҟоу ала, ус аҳәом, аҳәызба ииашаны
илеиҵазшәа иҟоуп. Насгьы, ахәра анысрыцқьоз, ажьакца
сԥыхьашәеит.
— Иабаанага?
— Аҳәызба жьакцан.
— Иара излеиҳәо ала, ишылашьцазгьы, аҿы цырцыруан.
Ажәакала, еиҭа иазҵаара аҭахуп, — Сергеи Гусев дахьышьҭаз
ауадахь сҿынасхеит. Шоҭа Даҳар- иԥагьы днасышьҭалт.
Ауадаҿы ҩыџьа ракәын ишьҭаз. Сергеи дызгыломызт, егьи днеиааиуа дыҟан азы, адәахьы дыҟазар акәхарын. Дыцәаӡамызт,
дааԥшуа, игәы ҩарханы диан. Иԥштәы ааихьан.
— Ушԥаҟоу? — игәабзиара сназҵааит.
— Хар сымаӡам. Соурышьҭыр, аҩныҟа сцаратәы сыҟоуп.
— Уи макьана ухы иҭоумыршәын, — инаиеиҳәеит Шоҭа. —
Мышқәак уаанхоит.
— Сергеи, — даасырӡырҩит, — узықәшәаз аус азоуп сзааиз.
Иара сажәа днаԥыҩлеит.
— Мшәан, уи усҟак аџьабаа ақәырӡра аҭахым. Сара џьаргьы
сашшӡом, ацәгьауҩы дышәзымԥшааит ҳәа. Шәаҟәыҵ.
— Ус иҟалом. Ацәгьара ҟалеит. Ашәҟәы иҭаҩуп, хара ацә­
гьауҩы иԥшаара ҳуалԥшьа ауп. Дагьаҳаԥшаауеит. Убри азын

ауп еиҭа узықәшәаз, ушақәшәаз цқьа иҳауҳәарц зысҭаху.
— Исҳәахп, џьаракыр ишәыхәозар.
Аханатә аҳәара дналагеит. Абри аҳәызба аҟьараҿы даннеи,
иажәа снаԥыланы дааныскылт.
— Сергеи, уи аҳәызба иара ишԥеиҟьеи?
— Ҳәызбак аӡәы ишилеиҵо еиԥш.
— Уи еилаҳамкаауеи, аха ишԥадәықәиҵа? Инапы ҩышь­
ҭыхны ҩадантә лада аума?
— Ааи, ааи.
— Уҩашьом?!
— Мап.
— Цкьа ухәыцыргьы?
— Усоуп.
Ус аниҳәа, Шоҭеи сареи ҳалаԥшқәа неиқәшәеит.
— Усҟан укостиум ушәызу?
— Ҳәарас иаҭахузеи.
—Умыццакын.Ибзианы уқьаф ҭан.Цқьаҵәҟьа иугәаламшәар
ҟалоит, — иҳәеит Шоҭа.
Ус аниҳәа Сергеи ашырҳәа днаиҿаԥшит. Нас дааиԥ­
хьхәыцшәа ҟаиҵан, ҭынч иҳәеит:
— Ишышәҳәаз еиԥшҵәҟьа сқьаф ҭамызт, зегь бзианы
исгәалашәоит...
13 сааҭи 5 минуҭки. Ахәшәтәырҭа аҟнытә сышиашаз
Дараҭиа иҟны снеит. Кәат Кәпалба дтәан. Астол аханы иқәын
рацәак идуцәамыз чақык. Ахәы аҵкыс аҿы еиҳан, насгьы
иҟьаҟьан. Азбжак жьакцан, адәны икажьызшәа. Ақьышә аҟны
ашьа адшәылан. Дараҭиа уи илаԥш назирхеит.
Кәат иаҳзааигеит.
— Шәанца ашьҭахь ауп, — дналагеит Кәат, — ауҭра сын­
ҭалт. Амандарина иҭагылоу шьаҭақәак сынтәа убас ибзиан иит, ашәыр ирҿалаз амахәқәак ирзышьҭымхкәа, асаара иладырҟәуеит. Убарҭ ҩышьҭыхны иҵсыргәарц сгәы
иҭан. Ҩбаҟагьы махәы ҵсыргәахьан еиԥш ауп руак аҵаҟа

ачақы шкаршәыз анызба, иабаанагеи аасгәахәит азныказ.
Аӡыршьҭрахь исыршәырц инышьҭысхит. Ақьышә аҿы ашьа
адҩаланы ианызба ауп шәанаасгәалашәа.
— Ииашаны иҟашәҵеит, — нас Дараҭиа ихы иасықәикит, —
Сергеи дызлахәыз акәзар ҟалоит.
— Иҟалоит акәым, аҩыза амаиор, ахаҭа ауп.
— Ус угәы изаанагеи иаразнак?
— Аҳәызба аниҟьа ашьҭахь, дшәоу здыруада, ауҭра иҭаи­
жьит. Насгьы, аԥҟаҩы излеиҳәаз ала, ахәраҿы ажьакца
рацәаны иԥылт...
Ҳхала
ҳанааизынха,
ҳааилацәажәеит.
Ииашаны,
иаҳԥыхьашәаз ачақы иаҳәоз маҷмызт. Агәаанагара иаҳнаҭаз,
раԥхьа иргыланы, иашоу ииашаму аилкаара ҳашьҭалт. Нызбеи
дсышьҭит Сергеи иԥшәмаԥҳәыс Лариса дааигарц. Уанӡа аексперт-криминалист ишҟа снеит. Икабинет аҟны ахаҳәмҿыхә
инаркны иарбан иҟам. Амузеи еиԥш рызынтәыкгьы аҭыԥқәа
ааныркылоит, убас ҭоурыхк-ҭоурыхк рымоуп. Иагьа умҳәан,
еиуеиԥшым ацәгьарақәа ҟазҵаз маругақәас ирымаз роуп.
Исҭахыз аниасҳәа, дзыдтәалаз астол амгәа даахан, дынҭаԥшит.
Абраҟа еиуеиԥшым аҳәызбақәа, ачаққәа, афинкақәа уҳәа ҭан.
Кәат ииԥшааз ачақы еиԥшқәаз хәбаҟа аалихит.
Нызбеи акыр даанхацәеит. Лара аҩны дыҟамзаарын.
Лгәыла данлазҵаа, ахәшәтәырҭахь дышцаз иалҳәеит. Уантә
ауп уажәы дахьааига. Изхалыԥхьаз лзеилымкаауа лыла
ҭырхаха дҳахәаԥшуан. Акы шәацәымшәан, зҵаарақәак рзоуп ҳазшәыԥхьаз, ҳәа лгәы лҟажарц налеиҳәеит Дараҭиа. Нас
астол днадиргылт. Агазеҭ еиҵыхны иҟьаҟьаӡа иқәыршәын.
Имҩаԥигоз аус азы ашаҳаҭцәа ҩыџьа аҳәсақәа даарыԥхьан,
дызхарыԥхьаз нарзеиҭеиҳәеит. Уи ашьҭахь ауп астол иқәыз
агазеҭ анықәих. Еиваӷӷа еиуеиԥшымыз фбаҟа чақы ықәын.
— Лариса, абра ижәдыруа чақы рылоума?
Рацәакгьы дахәамԥшцәеит. Лакҩакрада иаразнак Кәат иааигаз ачақы аарылылхит.
— Абри, — лҳәан, сышҟа иналырххеит.

— Уаанӡа иабажәбахьаз?
– Иабазбахьоу шԥыкәу, ҳчақы ауп. Ус рацәак ҳхы
иаҳархәалом азы, афатәҟаҵарҭаҿы ашкаф иқәын.
— Ишәцәыӡхьоума?
— Изхаӡуеи? Аха иахьа аказы исҭаххан, снеизар иҟаӡамызт.
Аԥшәма џьара иҟаиҵазаап сгәахәын, уаҳа сашьҭамлаӡеит.
— Иацы иҟазу?
— Сыздыруам, — нас дааҭгылт акы лгәалашәазшәа.
Инҭкааны дааҳахәаԥшит. — – Аиаша сашәҳәа, ари ала аума
дызлахәу?
— Агәра ҳазгом!
— Иқәнагоуп, — дааиқәмақарт, — иџьыба изхаҭеиҵеи?
Иаҳәызба ҭыхны аӡәы дизыҵҟьазҭгьы, иааимхны далаихәит.
— Шәахьнеиз ииҳәеи, ихьыз азы?
— Ибз ихәлашәазшәа, акгьы имҳәеит...
14 сааҭи 49 минуҭи. Сергеи еиҭа снеира игәамԥхаӡеит.
Уажәгьы имацара иакәын апалатаҿы ишьҭаз. Макьана ажәак
мҳәакәа, асқам саахан, иаԥхьа снатәеит. Ақьаадқәа згәылаз
апапка аартны бӷьыцк аагәылсхын, аҩразы сыҽсырмазеит.
Сергеи ихьаақәа ирыҵганы сыҿцәажәара иҽахирԥар ҳәа
сшәаны аханатә салагеит.
— Сшааиуаз аҳақьым иҿы снеит. Хар умам, умцашоура
тәоуп. Излеиҳәо ала, ҩымш рышьҭахь уоушьҭхоит.
— Уажәнатә сцаратәы сыҟоуп.
— Ус иҟалом.
— Шәаргьы агәхьаа шәаласҵеит.
— Уиашоуп. Усҟак агәхьаа ҳалаумҵар ҟаларын, узықәшәаз
ушақәшәазҵәҟьа ииашаны иҳауҳәазҭгьы.
— Ишԥа? — изеилмыргазшәа ҟаиҵеит.
— Ишысҳәаз еиԥш.
Сергеи ганха днаԥшит. Знымзар-зны аиаша шеилкаахо
идыруан, аха асҵәҟьа ирласны еилкаахоит ҳәа дыҟамызт.
Уажәшьҭа мап акра акгьы ишаԥсамыз ибон. Уанӡа амц ииҳәаз

ихы ианымҟьаратәы ихы ҿыхтәын. Иԥсы ааивганы игәаӷьит.
— Аӡәгьы симхәӡеит. Схала сҽысхәит.
— Ишԥаҟала?
— Ииашаҵәҟьаны, даара ижәны аҩныҟа схынҳәит.
Аԥшәмаԥҳәыс ажәала сылҟаҟо далагеит. Уи сгәы иҩаст. «Бгәы
басмыргозар бсырбап!» — сгәахәын, ачақы сџьыба инҭаҵаны
сындәылҵит. Сҽысшьып ҳәа сгәы иҭамызт, асҵәҟьагьы
сҽысхәуеит ҳәагьы сыҟамызт. Иансамхаҟаҵа, иршәны ауҭра
инҭасыршәит. Аҩныҟа саақәгьежьит, саб иҩныҟа сышцоз
аӡәы исзиузшәа илсырбарц. Аха схьаа цәгьахозшәа анызба, сгьежьит. Аулица ахьынҵәо ателефон шыҟаз здыруан,
ахәшәтәырҭахь аҭел иастәын. Ахәшәтәырҭаҿы шәаннеи,
сшәаны акгьы сзымҳәеит...

АҬӘАҞӘА ИАЛАШӘАЗ АГӘЫР

Сынтәа ааԥын заанаҵшәа иааит. Аԥхарра иҟалаз ашьац
ықәыҳәҳә иаанагеит, ашәырқәа аршәҭит, абна акәзаргьы, бӷьы
иаҵәала аҽеиланаҳәеит. Аха ааԥын аниасымҭазы аҽарцәгьеит.
Ихьҭахеит, ақәоура иаҟәымҵит, анаҟә лассаамҭа ихымҵуа, адгьыл аҽықәнакит. Ашьха рықәцәахьы асы шықәӡаахьазгьы,
уажәы ҿыц ипашәӡа инықәнаҵеит. Уи иазыԥшызшәа амшгьы
аилгарахь ахы нархеит. Аҵыхәтәаны, ааигәа иҳамбацыз амрагьы, аҭаца леиԥш иԥхашьаԥхаҵо иаацәырҵит. Ҩымш-хымш
рыла амра иканарццеиз, аԥхынра агәҭа ҳанҭанаргылт. Иаразнак акәхеит, амшын аҟәара аԥсшьаҩцәа рыла ихҟьахеит.
Уаанӡа амилициа аусзуҩцәа ԥсеивгарақәак ҳамазҭгьы,
уажәы аҵыхәа ԥҵәеит. Ана-ара еиуеиԥшым ацәгьарақәа
иҟалаз хҭацәыхак ҳарҭомызт. Амала, иахьа ҭынчран. Шьыжьаахыс аусураҿы сыҟан. Уанӡатәи сусқәак рҭыԥ иқәысҵон.
Аусура амш анынҵәа, снапы злакызгьы салгеит. Уажәшьҭа,
уаҵәынӡа сҭынчын. Сгәырӷьаҵәа сҩагылт. Уаха сҩыза ичара
аҿҳәара ԥиҵәон, исеиҳәеит сымнеир иашамызт. Сахьыҟоу
оперативтә ҿаԥшьаҩы инаиаҳәаны сцап ҳәа саныҩныла, ателефон аҵәҵәа иасит. Иасуаз аучасткатә инспектор амилициа
алеитенант аиҳабы Мышьа Гаруаԥшь иакәын.
— Шараҭ, аӷьычра ҟалеит! — иҳәеит гәырӷьаҿҳәаша
сиҭозшәа.
Сгәы неиҭаԥеит.
— Иаба?
— Дырмит Гәлиа иулица, аҩны аномер 23 аҟны хҩык аԥс­
шьаҩ ӡӷабцәа ирыцәӷьычит.
— Изгаз ишьҭа-имҭа?
— Акгьы ыҟам.
— Нас, умч ақәымхаӡои?
— Аӡәгьы имч ақәхоны избом, — игәы каҳаны дцәажәон.
— Иуҳәаз саҳаит, снеиуеит.
Ацәгьара ахьыҟалаз сара сакәын иадыз ашьаус ԥшаара

аҟәша аҟнытә. Уахь сымцакәа оперативтә гәыԥ дәықәысҵар
сылшон. Урҭ, акы агрыжьуеит сызҳәомызт, аха иахьа ацәгьара
ҟазҵаз деилкааны данаанымкылаха, ашәҟәқәа неиқәыршәаны
уаҵәы ашьыжь сара сыҟны инеиуан. Уи ацынхәрас еиҳа
еиӷьын аханатә снапы аласкыр.
Аӷьычра ахьыҟалаз аҩны ирласны снеит. Агәашә аԥхьа
дысзыԥшын аучасткатә инспектор. Иааҩсан ахалаҭ лышәҵаны
ԥҳәыс шәпак дгылан. Аԥшәмаԥҳәыс лакәхон. Аҩны ашә аартуп. Хҩык аӡӷабцәа рылахь еиқәышьшьы абарҵа иҵагылоуп.
Изыцәӷьычыз шракәу иаразнак игәоуҭоит. Аучасткатә инспектор иҟалаз сзеиҭаҳәара дналагеит:
— Аӡӷабцәа хымш роуп иҵуа ԥсшьара иааижьҭеи. Уадак
еицыҩноуп.
— Руаӡәы дӷьычзар? — иажәа снаԥылт.
— Изалшом. Шьыжьаахыс еицрымшәакәа еицын.
— Зыгәра рымгода?
— Ргәыла ҷкәын иоуп. Рааҩсан ауада дыҩнан. Уажәы уи иуада ангәаҳҭа, имаҭәа ыҟам, ихабаргьы уаҩы ибом. Убри игеит
ҳәа хымԥада иақәаҳҵеит.
— Иара дызусҭада?
— Ихьӡ ада даргьы ирыздыруам.
— Иԥсы ишьоижьҭеи иҵуеи?
— Ԥшьымш. Ҽнак ала аӡӷабцәа раԥхьа даахьан.
— Ашәҟәы дҭаҩума? — ҿымҭ игылаз аԥшәмаԥҳәыс сналаз­
ҵааит.
Ишызбоз лхы-лҿы аҽеиҭанакит.
— Сахьымӡеит.
— Избан?
— Ҽнак иахыԥо, шәымш иахыԥоит ҳәа...
Уаҳа лысмырҳәеит.
— Аус абажәуа?
— Џьаргьы.
— Аҩны шәыштәоу ауп шәшахьымӡа?
— Исхароуп.
— Исхароуп ҳәа шәгылоуп. Аԥсшьаҩдәа шәуада иҩнаҵаны,

аԥара рымхра ауп ижәдыруа. Ианыҩнашәҵагьы рымаҭәақәа
ахьчара шышәуалу шәзымдырӡои? Ахә шәҳаршәап.
— Ирыцәӷьычзар, изӷьычыз рыԥшаара шәус ауп! —
иаахжәаны исалҳәеит.
— Излазбо ала, азакәан бзианы ижәдыруеит. Аха уи иаҳәо
аҟаҵара шәҭахым. Ашәҟәы ианаамҭоу дҭаҩзар, уи еиԥш
ҟаиҵарымызт, иҟаиҵаргьы иԥшаара мариамзи?
Илықәшәацәгьаны дгылан.
— Акыр рыцәгоу, Мышьа?
— Ахьтәы сааҭ, ахьымацәазқәа, алымҳарыҩқәа уҳәа зегьы
хԥаҟа нызқь рыхә ҟалоит.
Аҩныҟа снеит. Аӡӷабцәа ҿымҭ, рыла ҭырхаха исыхәаԥшуеит,
ирцәыӡыз иаразиак ирзысыԥшаауаз џьышьа. Аԥшәмаԥҳәыс
лыбзоурала аԥшаара мариандаз. Шәмилициазар аӷьыч
иԥшаара шәуалуп, лҳәеит, аха уи еиԥш ацәгьара ҟамларазы
аԥхьырҟәҟәаара лылшон, дахамыҵгылт акәымзар. Уажә уи
лакәын еиҳа сгәы ззыԥжәоз.
Иагьа умҳәан, илхараз дырны ҭынч дцәажәон. Ԥшьымш
уажәы аԥхьа адәыӷба аанҿасырҭаҿынтә даалгеит Николаи.
Аҭыԥ анилырба, уахыки-ҽнаки аԥхьаразы х-мааҭк ҳәа еинаалт.
Амшын иахьазааигәаз азоуп ахә зҳаралкыз. Иуада анилырба,
ашәҟәы дҭалҩырц азы ипаспорт имылхит, насгьы заанаҵы
жәамш рзы ҩажәижәаба мааҭ лџьыба инҭалҵеит. Иара жәамш
еиҳаны даангылап ҳәа игәы иҭамызт. Амала, амҩа ианықәыз
ус иҳәеит: — исгәаԥхар даҽа усҟак мшы ацысҵар ҟалоит ҳәа.
— Уажә ипаспорт абаҟоу?
— Шьыжьымҭан даасыдгылан дсазҵааит, ашәҟәы иҭабыҩ­
хьома ҳәа. Мап ҳәа иасҳәеит, аҵыхәтәан узхаҵааи ҳәа
сиазҵааит. — Исҭахым, — иҳәеит, нас инациҵеит, ԥшьымш ҵуеит
ԥсшьара сааижьҭеи, арахь сшааз бзиа избо аӡӷаб илдыруеит, асалам шәҟәы аԥошьҭаҿы «иазҵаанӡа» ҳәа иаалышьҭзар
ҟалап, паспортда иузҭода. Ус акәзар сҳәан, инисҭеит ипаспорт,
нас даныхынҳәлак иргьежьырц игәиҽанҵаны. Сара ауҭра
сынҭалт. Шьыбжьонынӡа сызҭымҵӡеит. Ашәырқәа рыҵаҟа
ҳаскьын жыцәқәак игылаз иҵхны икасыжьуан. Ус аӡӷабцәагьы

амшын аҿынтә иааит. Агәашә ианҭалоз збон. Рыбжьы рхагала
ахәыҷқәа реиԥш иеихәмаруа. Нас сара сышҟа рыбжьы дыргеит. Снеизар, иаузымбахуаз...
— Ауада ашә аркӡамзи?
— Ишԥаркымыз, — лҳәеит еиҳа иқәыԥшыз аӡӷаб, — аха
аԥенџьыр дкылсит.
— Иаартызма?
— Амшынҭалара ҳанцоз схаҭа иасыркит, — лҳәеит агәы­
бжьанытә.
— Аԥенџьыр анашәыркуаз аҩнуҵҟала азарза аҿашәмыр­
шәӡеи?
Азныказ дааиԥхьхәыцит.
— Мап.
— Ацаԥха змадаз?
— Сара исыман, — лҳәеит иреиҳабшәа иҟаз. Снеины
игәасҭеит. Ауҭрахь зҿы хаз аԥенџьыр иҟьаҟьаӡа иаартын.
— Ас иаартны иҟоума?
— Ааи.
— Шәакьысхьоума?
— Игоушәа анааба, ҳадымгылеит, — лҳәеит аиҳабшәа иҟаз.
Ауҭрала аԥенџьыр аԥхьаҵәҟьа ашьҭақәа ҿаҿаӡа ианын.
Аҭӡамц аҿы ишьапы ахькыдиргылазгьы ашьҭа анын. Убасҟан
аексперт-криминалист диԥхьарц аучасткатә инспектор
инидиҵеит. Уи данца, еиҭа аԥшәмаԥҳәыс лышҟа схынҳәит.
— Ипаспорт ԥшьымш раахыс ишәыман, шзахәамԥшӡеи
ихьӡ, ижәла, дахьынӡатәиу уҳәа?
— Мап.
— Иҿынтә ижәдыруеи, нас?
— Николаи шихьӡу ауп издыруа.
— Дабатәиу?
— Свердловсктәи аобласт...
— Ақалақь?
— Исгәалашәом, иара иҳәан аха...
Аӡӷабцәа игылаз рышҟа сааҳәит.
— Шәарҭ иацышәҵои?

— Ҳарҭгьы иаадыруа маҷуп.
— Шәеибамдырӡеи?
— Ҳашԥеибамдыри. Есыхәылбыҽха дааҩнашылон ҳуада.
Амшынгьы ҳаицҭан.
— Абас шәшеицызгьы дышԥаҭышәымҵаа? Шәанеицыз
ииҳәоз ала, дызусҭоу аилкаара шәылшар акәын.
— Ус акәзар, — лҳәеит аиҵбӡа, — машьынаныҟәцаҩуп.
Дҭаацәароуп. Мшәан, зынӡа имаҷны ауп ихы дшахцәажәоз...
— Уажәшьҭа ҳаиасып акакала ишәцәыӡқәаз рышҟа.
Сыблокноти сҩыгеи сџьыба иааҭыганы сшьамхы
инықәыскит. Аӡӷабцәа иреиҳаз саԥхьа дааины длатәеит. Аукы,
иаалыгны. Ицәышу лхахәы рфуп, ихыгьежьааӡа. Лхы-лҿы
лашаӡа, иԥшӡоуп. Ааигәа ԥсшьара ишааз дара ирымҳәаргьы,
ухала иубарҭоуп. Амра иахьаблыз рцәа-ржьы ҟаԥшьӡа икоуп.
Амаӷрақәа ҿахҵәаны, адәы какаҷқәа зну ачыҭ ҵкы лшәуп.
— Сара еиҳа сыцәгоуп, — лҳәеит даақәԥсычҳаны, ҿымҭ
санлыхәаԥш.
— Раԥхьа ҳаибадырп.
— Наташа Кисилиовскаиа, ақалақь Иваново аҿынтә ҳааит.
— Шәыхҩык?
— Ааи. Ҳарҭ ҳаиҩызцәоуп, афабрикаҿы аус еицаауеит.
Аԥсшьара анҳарҭа аладаҟа ҳаиццап ҳәа еибаҳҳәан, ҳаицааит.
Адлер аеропорт аҿы аҳаирплан антәа, ари аԥшәмаԥҳәыс
дааҳадгылт: амшын ахықәан ауада бзиа шәҭахӡами ҳәа. Мап
ҳамкит. Хшааиз еиԥш, ҳҽааиҭакны амшынҭаларахь ҳцеит.
Ахәылбыҽха амшын аҿынтә ҳанаа, иара дааихьан. Ашә
днас-насны даалагылт, длахҿыхӡа, аигәылацәа еибадыруазароуп ҳәа. Нас, Никәала сыхьӡуп иҳәан, аӡәаӡәала ҳнапы
ҳамихит. Згәы иаанагодаз уи ҟаиҵоит ҳәа. Уи ашьҭахь, арҭ
амшқәа ҳашьазаҵә иакәушәа, ҳааицрымшәаӡакәа ҳицын, иахьа аламҵакәа. Ашьыжь ҳаниазҵааит амшынҭалара умцаӡои
ҳәа. Уашьҭаншәа снеиуеит, апочта аҿынӡа снабжьысыр сҭахуп
иҳәеит.
— Уажәшьҭа ишәцәигаз ашҟа ҳаиасып.
— Ахьымацәазқәа.

— Изеиԥшрои?
— Акы агәыргәыл, 6 граммк иҟоуп.
— Шаҟа иаԥсои?
— Хышә мааҭ.
— Уаҳа?
— Абла змоу амацәаз. Ахаҳә иамоу ахә цәгьоуп.
— Шаҟа иаԥсои?
— Хәышә. Уи адагьы сыхьтәы лымҳарыҩқәа, 80 мааҭ иаԥсоу.
Аӡӷабцәа еиҳәшьцәоушәа акәын ишыҟаз. Иршәыз аҵкы
еиԥшын. Уи акәхап иаразнак гәаныла сызрышьҭала аиҳабы,
агәыбжьанытә, аиҵбы ҳәа. Уажә сзацәажәоз агәыбжьанытә
лакәын. Ира Лысоваиа. Лоура рацәак иҟамкәа, деилацаланы дыҟан. Иаамҭамкәа ажьы акрахьы лхы лырхахьан.
Лыџьымшьқәа рыҵаҟа ишәын. Зегь реиҳа дызларылукаауаз
лылаҭӷынҷаара акәын...
— Шәарҭ ишәцәигеи?
— Амацәаз, уи акы…
Лажәа снаԥылт.
— Изеиԥшрои?
— Ишәпоуп. Абла ацынхәрас ахьы ҟьаҟьаӡа иҟоуп.
Ҩ-гәыргәыл мацәазк еиларҭәоуп. Акы сара стәы, егьи –
Sez Abhaz-Abaza ädäbiyättän 1 tekst ukıdıgız.
Çirattagı - Аҩымҭақәа - Валентин Дбар - 26
  • Büleklär
  • Аҩымҭақәа - Валентин Дбар - 01
    Süzlärneñ gomumi sanı 3263
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1963
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Аҩымҭақәа - Валентин Дбар - 02
    Süzlärneñ gomumi sanı 3331
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2012
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Аҩымҭақәа - Валентин Дбар - 03
    Süzlärneñ gomumi sanı 3378
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2228
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Аҩымҭақәа - Валентин Дбар - 04
    Süzlärneñ gomumi sanı 3336
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2163
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Аҩымҭақәа - Валентин Дбар - 05
    Süzlärneñ gomumi sanı 3286
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2195
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Аҩымҭақәа - Валентин Дбар - 06
    Süzlärneñ gomumi sanı 3436
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2185
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Аҩымҭақәа - Валентин Дбар - 07
    Süzlärneñ gomumi sanı 3451
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2174
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Аҩымҭақәа - Валентин Дбар - 08
    Süzlärneñ gomumi sanı 3309
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2161
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Аҩымҭақәа - Валентин Дбар - 09
    Süzlärneñ gomumi sanı 3384
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2086
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Аҩымҭақәа - Валентин Дбар - 10
    Süzlärneñ gomumi sanı 3364
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2137
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Аҩымҭақәа - Валентин Дбар - 11
    Süzlärneñ gomumi sanı 3391
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2138
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Аҩымҭақәа - Валентин Дбар - 12
    Süzlärneñ gomumi sanı 3339
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2162
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Аҩымҭақәа - Валентин Дбар - 13
    Süzlärneñ gomumi sanı 3277
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2069
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Аҩымҭақәа - Валентин Дбар - 14
    Süzlärneñ gomumi sanı 3397
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1975
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Аҩымҭақәа - Валентин Дбар - 15
    Süzlärneñ gomumi sanı 3386
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2056
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Аҩымҭақәа - Валентин Дбар - 16
    Süzlärneñ gomumi sanı 3250
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2038
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Аҩымҭақәа - Валентин Дбар - 17
    Süzlärneñ gomumi sanı 3286
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2124
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Аҩымҭақәа - Валентин Дбар - 18
    Süzlärneñ gomumi sanı 3363
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2209
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Аҩымҭақәа - Валентин Дбар - 19
    Süzlärneñ gomumi sanı 3392
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2188
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Аҩымҭақәа - Валентин Дбар - 20
    Süzlärneñ gomumi sanı 3311
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2193
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Аҩымҭақәа - Валентин Дбар - 21
    Süzlärneñ gomumi sanı 3284
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2077
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Аҩымҭақәа - Валентин Дбар - 22
    Süzlärneñ gomumi sanı 3292
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2129
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Аҩымҭақәа - Валентин Дбар - 23
    Süzlärneñ gomumi sanı 3376
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2265
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Аҩымҭақәа - Валентин Дбар - 24
    Süzlärneñ gomumi sanı 3374
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2102
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Аҩымҭақәа - Валентин Дбар - 25
    Süzlärneñ gomumi sanı 3299
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2172
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Аҩымҭақәа - Валентин Дбар - 26
    Süzlärneñ gomumi sanı 3288
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2153
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Аҩымҭақәа - Валентин Дбар - 27
    Süzlärneñ gomumi sanı 3332
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2149
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Аҩымҭақәа - Валентин Дбар - 28
    Süzlärneñ gomumi sanı 3287
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2155
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Аҩымҭақәа - Валентин Дбар - 29
    Süzlärneñ gomumi sanı 3266
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2173
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Аҩымҭақәа - Валентин Дбар - 30
    Süzlärneñ gomumi sanı 1809
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1311
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.